សីលធម៌នៃការទទួលទានអាហារ និងភេសជ្ជៈក្នុងឥស្លាម
សីលធម៌នៃការទទួលទានអាហារ និងភេសជ្ជៈក្នុងឥស្លាម
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 3 ជំពូក។"
ក្នុងនាមអល់ឡោះ មហាការុណានិគម មហាសប្បុរស។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
بسم الله الرحمن الرحيم
សូមអល់ឡោះប្រប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោកម្ចាស់របស់យើង គឺមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ព្រមទាំងក្រុមគ្រួសាររបស់លោក។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وصلى الله على سيدنا محمد وآله وسلم
ដោយនាមអល់ឡោះ ដ៏មហាអាណិតស្រឡាញ់ ដ៏មហាប្រណីសន្ដោស សូមអល់ឡោះប្រទានពរជ័យ និងសន្តិភាពដល់លោកម្ចាស់របស់យើង គឺមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) និងក្រុមគ្រួសាររបស់លោក។ សារលិខិតស្តីអំពីសីលធម៌នៃការហូបចុក ការសរសើរតម្កើងទាំងអស់ គឺជារបស់អល់ឡោះ ដែលជាម្ចាស់គ្រប់គ្រង និងជាអ្នកប្រទានពរជ័យយ៉ាងហូរហៀរ... ហើយការអរគុណ ព្រមទាំងការសរសើរ គឺចំពោះព្រះអង្គដែលជាអ្នកប្រទាននូវអំណោយទាន។ ការសរសើរ (الحمد) គឺការសរសើរតម្កើងអ្នកដែលស័ក្តិសមនឹងទទួលបាន វាដោយការរំលឹកពីគុណសម្បត្តិដ៏ល្អប្រពៃ និងទង្វើដ៏ល្អប្រសើររបស់ព្រះអង្គ ហើយផ្ទុយពីការសរសើរ គឺការរិះគន់។ ចំណែកឯឫសគល់នៃពាក្យថា ការអរគុណ (الشكر) គឺការបញ្ជាក់ និងការបង្ហាញឱ្យឃើញច្បាស់។ មានការពោលថា វាជាពាក្យត្រឡប់មកពីពាក្យ (كشر) ដូចពាក្យពោលថា សត្វឆ្កែបង្ហាញច răngរបស់វា នៅពេលដែលវាស្ញេញបបូរមាត់ ហើយធ្មេញរបស់វាក៏លេចចេញមក។ ហើយការអរគុណ (الشكر) នឹងមិនកើតមានឡើងឡើយ លើកលែងតែជាការឆ្លើយតបទៅនឹងសេចក្តីសប្បុរស (ពរជ័យ)។ ដូច្នេះ ខ្ញុំបម្រើត្រូវតែឆ្លើយតបទៅនឹងពរជ័យទាំងឡាយរបស់អល់ឡោះ ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ដោយការប្រតិបត្តិតាមបទបញ្ជា។ អល់ឡោះ ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត បានត្រាស់ថា៖ ﴿إِعْمَلُوا آلَ دَاوُدَ شُكْرًا﴾ (ស៊ូរ៉ាត់ សាបា៖ ១៣) មានន័យថា៖ "ចូរអ្នករាល់គ្នាធ្វើអំពើល្អដើម្បីជាការអរគុណ"។ ហើយភាគផ្ទុយនៃការអរគុណ គឺការរំលោភគុណ (الكفر) ដូចដែលភាគផ្ទុយនៃការសរសើរ គឺការរិះគន់ (الذم)។ ព្រះអង្គដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានត្រាស់ថា៖ ﴿وَمَن شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ ۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ﴾ (ស៊ូរ៉ាត់ លូកម៉ាន៖ ១២) មានន័យថា៖ "អ្នកណាដែលអរគុណ គឺពិតជាអរគុណសម្រាប់ខ្លួនឯង ហើយអ្នកណាដែលរំលោភគុណ គឺពិតណាស់ អល់ឡោះ គឺជាព្រះដ៏មាន និងជាព្រះដែលទទួលបាននូវការសរសើរតម្កើង"។ រវាងការសរសើរ (الحمد) និងការអរគុណ (الشكر) មានទំនាក់ទំនងទូទៅ និងឡែកក្នុងកម្រិតមួយ។ ពោលគឺ ពាក្យទាំងពីរនេះជួបគ្នាក្នុងន័យតែមួយ ហើយក៏អាចមានវត្តមានម្នាក់ឯងដោយគ្មានម្នាក់ទៀតផងដែរ។ ពាក្យទាំងពីរនេះជួបគ្នានៅពេលឆ្លើយតបទៅនឹងពរជ័យ។ ហើយការសរសើរ (الحمد) អាចកើតមានដោយគ្មានការអរគុណ (الشكر) ប្រសិនបើវាមិនមែនជាការឆ្លើយតបទៅនឹងពរជ័យ។ ហើយការអរគុណ (الشكر) អាចកើតមានដោយគ្មានការសរសើរ ប្រសិនបើវាសម្តែងឡើងតាមរយៈសកម្មភាពតែមួយមុខ ព្រោះការសរសើរ (الحمد) កើតឡើងតាមរយៈពាក្យសម្តីតែប៉ុណ្ណោះ ឯការអរគុណ (الشكر) កើតឡើងតាមរយៈសកម្មភាព និងពាក្យសម្តីទន្ទឹមគ្នា។ ចំណែកពាក្យថា ការសរសើរតម្កើង (الثنا) មានការពោលថា វា និងពាក្យ (النثا) (ដោយដាក់អក្សរ នូន មុនអក្សរ សារ) គឺមានន័យដូចគ្នា ប៉ុន្តែពាក្យ (الثنا) ត្រូវអានទាញសម្លេងវែង ចំណែក (النثا) ត្រូវអានខ្លី។ ហើយមានការពោលទៀតថា ពាក្យ (الثنا) ប្រើសម្រាប់សរសើរ ឯពាក្យ (النثا) ប្រើសម្រាប់រិះគន់ ឬពោលអាក្រក់។ គេពោលថា៖ គេបានសរសើរគាត់ក្នុងផ្លូវល្អ (أثنى عليه خيراً) និងគេបាននិយាយដើមគាត់ក្នុងផ្លូវអាក្រក់ (نثا عليه شراً) នៅពេលដែលគេរំលឹកពីគាត់ក្នុងន័យមិនល្អ ហើយនេះជាអ្វីដែលត្រូវយកជាផ្លូវការនៅក្នុងភាសា។ ចំណែកពាក្យ (المانح) គឺអ្នកប្រទានឱ្យ ហើយពាក្យ (المنح) គឺជានិពន្ធផល ឬអំណោយទានទាំងឡាយ។ ហើយពាក្យ (النحل) គឺជាពហុវចនៈនៃពាក្យ (نحلة) ដែលមានន័យថា អ្វីដែលត្រូវទាមទារដោយគ្មានការដោះដូរ។ ហេតុនេះហើយបានជាថ្លៃបណ្ណាការ (المهر) ត្រូវគេហៅថា (نحلة) ព្រោះស្ត្រីទទួលបានវាដោយគ្មានការដោះដូរឡើយ ព្រោះនាងទទួលបានសេចក្តីសុខ ដូចដែលស្វាមីទទួលបានសេចក្តីសុខពីនាងដែរ។ លោក អាល់ហ្សុចចាជ (الزجاج) បានពោលថា៖ "អល់ឡោះ ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ បានហៅសត្វឃ្មុំថា (نحلا) ព្រោះអល់ឡោះបានប្រទានទឹកឃ្មុំដែលចេញពីពោះរបស់វាមកឱ្យមនុស្សលោកដោយឥតគិតថ្លៃ និងគ្មានការលំបាក គឺវាជាអំណោយទានដ៏ទទេៗ"។ ឱ! អ្នកដែលស្វែងរកនូវគុណធម៌ទាំងឡាយ ដែលអ្នកប្រមូលវាបាននឹងក្លាយជាអ្នកដឹកនាំ... ហើយជាអ្នកសួរដេញដោលទៅកាន់អ្នកដែលមានវាដោយការអង្វរករ។ ចូរអ្នកកុំក្រសោបយកចំណេះដឹង លើកលែងតែពីបុគ្គលដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត...
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
رسالة في آداب الأكل