CamQuran
CamQuran Plus
ជ្រើសរើសភាសាបកប្រែ
Logo
CamQuran Plus
មជ្ឈមណ្ឌលឥស្លាមឌីជីថល
ចូលគណនី / ចុះឈ្មោះ
CamQuran Plus © 2026
បណ្ណាល័យ / កិតាប ហ្វិកហ៍ (Fiqh)
វិទ្យាសាស្ត្រច្បាប់ឥស្លាម • ហ្វិកហ៍ & ស្ហារីអា

កិតាប ហ្វិកហ៍ (Islamic Jurisprudence)

ស្វែងយល់ពីច្បាប់វិន័យឥស្លាម សាលាគំនិតទាំង ៤ (Madhabs) ក្បួនគ្រឹះច្បាប់ទាំង ៥ និងបណ្តុំកិតាបហ្វិកហ៍បុរាណចំនួន 0 ក្បាល ជាមួយអត្ថបទអារ៉ាប់ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ។

សាលាគំនិត (Madhabs)
ជំពូកអនុវត្តចម្បង
ក្បួនគ្រឹះច្បាប់
0
កិតាបហ្វិកហ៍ក្នុងប្រព័ន្ធ

សាលាគំនិតច្បាប់ទាំង ៤ នៃ اهل السنة والجماعة (The 4 Sunni Madhabs)

សាលាគំនិតច្បាប់ទាំង ៤ ផ្អែកលើគម្ពីរកុរអាន និងស៊ូណាន់ដូចគ្នា ដោយខុសគ្នាតែលើវិធីសាស្ត្រទាញយកច្បាប់ និងការសម្រេចលើបញ្ហាថ្មីៗប៉ុណ្ណោះ។

សាលាច្បាប់ចំណាស់ជាងគេ

សាលាគំនិត ហាណាហ្វី (Hanafi)

المذهب الحنفي
ا
អ៊ីម៉ាម អាប៊ូ ហាណីហ្វះ (Abu Hanifa)
Nu'man ibn Thabit (៨០ - ១៥០ ហ៊ីជរ៉ោះ / ៦៩៩ - ៧៦៧ គ.ស)
📍 តំបន់អនុវត្ត៖ អាស៊ីខាងត្បូង, តួកគី, អាស៊ីកណ្តាល, ប៉ាគីស្ថាន, ឥណ្ឌា, អេហ្ស៊ីប

សាលាគំនិតច្បាប់ដំបូងបង្អស់ក្នុងចំណោមសាលាទាំង ៤ ដែលផ្អែកលើកុរអាន, ស៊ូណាន់, អ៊ីចម៉ា (ឯកភាព), កីយ៉ាស់ (ការប្រៀបធៀប), និងអ៊ីស្តៀសាន (ការគិតគូរផលប្រយោជន៍យុត្តិធម៌)។

គោលការណ៍សំខាន់ៗ៖
ការសង្កត់ធ្ងន់លើការគិតពិចារណាដោយហេតុផល (Ahl al-Ra'y)
ការផ្ទៀងផ្ទាត់យ៉ាងម៉ត់ចត់ចំពោះហាឌីសទោល (Ahad) លើបញ្ហាកាតព្វកិច្ចទូទៅ
ការបែងចែកច្បាស់លាស់រវាង ហ្វារឌូ (Fard - បញ្ជាកុរអានដាច់ខាត) និង វ៉ាជីប (Wajib)
ស្នាដៃកិតាបល្បីៗ៖
al-Fiqh al-Akbar (الفقه الأكبر) Sharh Adab al-Qadi (شرح أدب القاضي) 'Umdat al-Ri'ayah (عمدة الرعاية)
សាលាគំនិតអ្នកក្រុងម៉ាឌីណះ

សាលាគំនិត ម៉ាលីកី (Maliki)

المذهب المالكي
ا
អ៊ីម៉ាម ម៉ាលីក អ៊ីប៊ីន អាណាស់ (Malik ibn Anas)
Malik ibn Anas al-Asbahi (៩៣ - ១៧៩ ហ៊ីជរ៉ោះ / ៧១១ - ៧៩៥ គ.ស)
📍 តំបន់អនុវត្ត៖ អាហ្វ្រិកខាងជើង, អាហ្វ្រិកខាងលិច, ស៊ូដង់, គុយវ៉ែត, អារ៉ាប់រួម

សាលាគំនិតដែលបង្កើតឡើងនៅទីក្រុងពន្លឺម៉ាឌីណះ ដោយចាត់ទុកទង្វើ និងទំនៀមទម្លាប់របស់អ្នកក្រុងម៉ាឌីណះជាប្រភពច្បាប់ដ៏រឹងមាំបន្ទាប់ពីកុរអាន និងស៊ូណាន់។

គោលការណ៍សំខាន់ៗ៖
ទង្វើរបស់អ្នកក្រុងម៉ាឌីណះ ('Amal Ahl al-Madinah) ជាភស្តុតាងច្បាប់
ការការពារផលប្រយោជន៍សាធារណៈ (Maslahah Mursalah)
ការទប់ស្កាត់មធ្យោបាយដែលនាំទៅរកអំពើបាប (Sadd al-Dhara'i')
ស្នាដៃកិតាបល្បីៗ៖
Al-Muwatta (الموطأ) Matn al-Risalah (متن الرسالة) Mukhtasar Khalil (مختصر خليل)
បិតានៃក្បួនគ្រឹះច្បាប់ (Usul al-Fiqh)

សាលាគំនិត ស្ហាហ្វីអ៊ី (Shafi'i)

المذهب الشافعي
ا
អ៊ីម៉ាម អាល់-ស្ហាហ្វីអ៊ី (Al-Shafi'i)
Muhammad ibn Idris al-Shafi'i (១៥០ - ២០៤ ហ៊ីជរ៉ោះ / ៧៦៧ - ៨២០ គ.ស)
📍 តំបន់អនុវត្ត៖ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ (កម្ពុជា, ម៉ាឡេស៊ី, ឥណ្ឌូណេស៊ី), យេម៉ែន, អេហ្ស៊ីប

សាលាគំនិតដ៏ល្បីល្បាញបំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងសហគមន៍ឥស្លាមកម្ពុជា។ អ៊ីម៉ាម ស្ហាហ្វីអ៊ី បានចងក្រងក្បួនច្បាប់គ្រឹះជាប្រព័ន្ធដំបូងបង្អស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រឥស្លាម។

គោលការណ៍សំខាន់ៗ៖
កុរអាន និងស៊ូណាន់ត្រឹមត្រូវជាប្រភពកំពូលដាច់ខាត
ការបដិសេធលើការគិតគូរឯកជន (Istihsan) ប្រសិនបើគ្មានភស្តុតាងអត្ថបទ
ការរៀបចំក្បួនប្រៀបធៀប (Qiyas) យ៉ាងច្បាស់លាស់ និងមានវិន័យតឹងរ៉ឹង
ស្នាដៃកិតាបល្បីៗ៖
Al-Risalah (الرسالة) Fath al-Qarib al-Mujib (فتح القريب المجيب) al-Tadhkirah fi al-Fiqh (التذكرة في الفقه الشافعي)
សាលាគំនិតប្រកាន់ខ្ជាប់ស៊ូណាន់ & ហាឌីស

សាលាគំនិត ហានបាលី (Hanbali)

المذهب الحنبلي
ا
អ៊ីម៉ាម អាហ៍ម៉ាត់ អ៊ីប៊ីន ហានបាល (Ahmad ibn Hanbal)
Ahmad ibn Muhammad ibn Hanbal (១៦៤ - ២៤១ ហ៊ីជរ៉ោះ / ៧៨០ - ៨៥៥ គ.ស)
📍 តំបន់អនុវត្ត៖ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត, កាតា, និងប្រទេសឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់

សាលាគំនិតដែលប្រកាន់ខ្ជាប់អត្ថបទកុរអាន និងហាឌីសយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់បំផុត ព្រមទាំងសម្តីរបស់ស្វាហាពះ ដោយផ្តល់អាទិភាពដល់ហាឌីសជាងការគិតប្រៀបធៀប (Qiyas)។

គោលការណ៍សំខាន់ៗ៖
ផ្តល់អាទិភាពដាច់ខាតដល់អត្ថបទកុរអាន និងហាឌីស sahih និង hasan
ការផ្អែកលើសេចក្តីសម្រេចរបស់ស្វាហាពះ (Fatwa Sahaba) ពេលគ្មានទំនាស់
ភាពបត់បែនក្នុងកិច្ចសន្យាពាណិជ្ជកម្ម និងលក្ខខណ្ឌដែលមិនបំពានសាសនា
ស្នាដៃកិតាបល្បីៗ៖
al-Muqni' fi Fiqh (المقنع في فقه الإمام أحمد) 'Umdat al-Fiqh (عمدة الفقه) al-Rawd al-Murbi' (الروض المربع)

ជំពូកអនុវត្តចម្បងនៃច្បាប់ឥស្លាម (8 Core Pillars of Practical Fiqh)

មគ្គុទ្ទេសក៍ច្បាប់អនុវត្តប្រចាំថ្ងៃសម្រាប់មូស្លីម ចាប់ពីការថ្វាយបង្គំ ការបួស ហ្សាកាត់ រហូតដល់ពាណិជ្ជកម្ម និងគ្រួសារ។

គ្រឹះនៃសឡាត

ហ្វិកហ៍នៃភាពស្អាតបរិសុទ្ធ (Kitab at-Taharah)

كِتَابُ الطَّهَارَةِ
#1

វិទ្យាសាស្ត្រស្តីអំពីការលាងជម្រះភាពកខ្វក់ ទឹកស្អាត វូឌូ ការងូតទឹកកាតព្វកិច្ច និងការតាយ៉ាំមូម។

ប្រភេទនៃទឹក (Ahkam al-Miyah)
  • ទឹកស្អាតបរិសុទ្ធ (Tahur): ទឹកភ្លៀង ទឹកអណ្តូង ទឹកទន្លេ
  • ទឹកប៉ះភាពស្មោកគ្រោក (Najis)
  • ទឹកដែលបានប្រើរួច (Musta'mal)
លក្ខខណ្ឌ និងរូកូននៃវូឌូ (Fara'id al-Wudu)
  • ចេតនា (Niyyah)
  • លាងមុខ
  • លាងដៃដល់កែងដៃ
  • ជូតក្បាល
  • លាងជើងដល់កជើង
  • លំដាប់លំដោយ (Tartib)
កត្តានាំឱ្យបែកវូឌូ (Nawaqid al-Wudu)
  • ការបញ្ចេញកាកសំណល់តាមទ្វារទាំងពីរ
  • ការគេងលក់សន្លប់បាត់ស្មារតី
  • ការប៉ះប្រដាប់ភេទដោយគ្មានរបាំង
ការងូតទឹកកាតព្វកិច្ច (Ghusl al-Janabah)
  • ហេតុផលដែលត្រូវងូត: ការរួមដំណេក, ការចេញទឹកកាម, ការផុតឈាមរដូវ (Haid) និងឈាមសម្រាល (Nifas)
សសរស្តម្ភទី២ នៃឥស្លាម

ហ្វិកហ៍នៃការថ្វាយបង្គំ (Kitab as-Salah)

كِتَابُ الصَّلَاةِ
#2

ច្បាប់លម្អិតនៃសឡាត ៥ ពេលក្នុងមួយថ្ងៃ សឡាតចង្កោម សឡាតថ្ងៃសុក្រ សឡាតអ្នកដំណើរ និងសឡាតស៊ូន៉ាត់។

លក្ខខណ្ឌមុនចូលសឡាត (Shurut as-Salah)
  • ការចូលដល់ពេលវេលា
  • ភាពស្អាតពីណាហ្ចាស
  • ការបិទបាំងអោរ៉ាត់
  • ការបែរមុខឆ្ពោះទៅគីបឡះ (កាអ៍បះ)
រូកូនសំខាន់នៃសឡាត (Arkan as-Salah)
  • តាក់ពៀរ អ៊ីហរ៉ម (Allahu Akbar)
  • សូត្រស៊ូរ៉ាត់ អាល់-ហ្វាទីហះ
  • រូកួអ៍ (ឱន)
  • ស៊ូជូត (ក្រាប)
  • តាសាស់ហុតចុងក្រោយ
សឡាតថ្ងៃសុក្រ (Salah al-Jumu'ah)
  • កាតព្វកិច្ចចំពោះបុរសមូស្លីម
  • ការស្តាប់ឃុតពះ ២ លើក
  • សូត្រសឡាត ២ រ៉ាកាអាត់ជាមួយអ៊ីម៉ាម
សឡាតសម្រាលពេលធ្វើដំណើរ (Qasr & Jam')
  • កាត់បន្ថយសឡាតពី ៤ រ៉ាកាអាត់មក ២ (Qasr)
  • បូកបញ្ចូល ហ្សូហើរ+អាសើរ និង ម៉ាហ្គ្រិប+អ៊ីស្ហា (Jam')
សសរស្តម្ភទី៣ នៃឥស្លាម

ហ្វិកហ៍នៃហ្សាកាត់ & ការបរិច្ចាគ (Kitab az-Zakah)

كِتَابُ الزَّكَاةِ
#3

កាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់ កម្រិតទ្រព្យសម្បត្តិដែលត្រូវចេញ (Nisab) រយៈពេលគ្រប់ឆ្នាំ (Hawl) និងអ្នកមានសិទ្ធិទទួលហ្សាកាត់ទាំង ៨ ជំពូក។

លក្ខខណ្ឌកាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់ (Shurut az-Zakah)
  • ជាមូស្លីម និងជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិពេញលេញលើទ្រព្យ
  • ទ្រព្យដល់កម្រិតនិសອບ (Nisab)
  • ទ្រព្យនៅគង់វង្សគ្រប់ ១ ឆ្នាំហ៊ីជរ៉ោះ (Hawl)
កម្រិតនិសອບ និងអត្រាហ្សាកាត់
  • មាស (៨៥ ក្រាម) និងប្រាក់សុទ្ធ: អត្រា ២.៥%
  • សាច់ប្រាក់សន្សំ និងទំនិញលក់ដូរ: អត្រា ២.៥%
  • ផលកសិកម្ម: ៥% (ប្រើប្រព័ន្ធស្រោចស្រព) ឬ ១០% (ទឹកភ្លៀង)
អ្នកមានសិទ្ធិទទួលហ្សាកាត់ទាំង ៨ (Asnaf)
  • អ្នកទ័លក្រខ្លាំង (Faqir)
  • អ្នកក្រខ្វះខាត (Miskin)
  • អ្នកដើរប្រមូលហ្សាកាត់
  • អ្នកទើបចូលឥស្លាម
  • អ្នកជាប់បំណុលស្របច្បាប់
  • ក្នុងមាគ៌ាអល់ឡោះ
សសរស្តម្ភទី៤ នៃឥស្លាម

ហ្វិកហ៍នៃការបួសខែរ៉ាម៉ាឌន (Kitab as-Siyam)

كِتَابُ الصِّيَامِ
#4

ច្បាប់នៃការបួសខែរ៉ាម៉ាឌន លក្ខខណ្ឌ ចេតនា អំពើដែលធ្វើឱ្យបែកបួស និងការសងបួស (Qada') ឬបង់ហ្វីឌយ៉ះ (Fidyah)។

រូកូន និងចេតនានៃការបួស
  • ចេតនា (Niyyah) ពីពេលយប់មុនពេលហ្វាជើរ
  • ការអត់ធ្មត់ពីការបរិភោគ ភេសជ្ជៈ និងការរួមដំណេក ចាប់ពីហ្វាជើរដល់ថ្ងៃលិច
កត្តានាំឱ្យបែកបួស (Mufattirat)
  • ការបរិភោគ ឬផឹកដោយចេតនា
  • ការរួមដំណេកនៅពេលថ្ងៃ
  • ការធ្វើឱ្យក្អួតដោយចេតនា
  • ការចេញឈាមរដូវ ឬឈាមសម្រាល
អ្នកដែលទទួលបានការលើកលែង (Rukhsah)
  • អ្នកជំងឺដែលមិនអាចទ្រាំបាន
  • អ្នកធ្វើដំណើរឆ្ងាយស្របច្បាប់
  • ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ឬបំបៅដោះកូនដែលបារម្ភពីសុខភាព
  • មនុស្សចាស់ជរាខ្លាំង (ត្រូវបង់ Fidyah)
សសរស្តម្ភទី៥ នៃឥស្លាម

ហ្វិកហ៍នៃធម្មយាត្រាហាច & អ៊ុមរ៉ោះ (Kitab al-Hajj)

كِتَابُ الحَجِّ وَالعُمْرَةِ
#5

កាតព្វកិច្ចធម្មយាត្រាទៅកាន់ទីក្រុងពិសិដ្ឋម៉ាក្កះ លក្ខខណ្ឌសមត្ថភាព (Istita'ah) អ៊ីហរ៉ម តាវាហ្វ សាអ៊ី និងការស្នាក់នៅអារ៉ាហ្វះ។

រូកូននៃហាច (Arkan al-Hajj)
  • អ៊ីហរ៉ម (Ihram - ចេតនាចូលរួម)
  • ការឈរនៅវាលអារ៉ាហ្វះ (Wuquf bi-'Arafah)
  • តាវាហ្វ អ៊ីហ្វាឌះ (Tawaf al-Ifadah)
  • សាអ៊ី រវាងកូនភ្នំសាហ្វា និងម៉ាវ៉ា (Sa'i)
ការហាមឃាត់ពេលស្ថិតក្នុងអ៊ីហរ៉ម (Mahdhūrat al-Ihram)
  • ការកាត់សក់ ឬកាត់ក្រចក
  • ការលាបទឹកអប់លើខ្លួន ឬសម្លៀកបំពាក់
  • ការបរបាញ់សត្វ
  • បុរសពាក់សម្លៀកបំពាក់កាត់ដេររុំព័ទ្ធរាងកាយ
ជីវភាពសេដ្ឋកិច្ចហាឡាល

ហ្វិកហ៍នៃពាណិជ្ជកម្ម & ហិរញ្ញវត្ថុ (Kitab al-Buyu')

كِتَابُ البُيُوعِ وَالمُعَامَلَاتِ
#6

កិច្ចសន្យាពាណិជ្ជកម្មឥស្លាម ការទិញលក់ស្របច្បាប់ ការហាមឃាត់ការប្រាក់ (Riba) ភាពមិនច្បាស់លាស់ (Gharar) និងការជួល (Ijarah)។

លក្ខខណ្ឌនៃកិច្ចសន្យាទិញលក់
  • ការយល់ព្រមដោយស្ម័គ្រចិត្តពីភាគីទាំងពីរ (Taradi)
  • ទំនិញត្រូវតែហាឡាល និងមានតម្លៃស្របច្បាប់
  • ទំនិញស្ថិតក្នុងកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកលក់
ការហាមឃាត់ការប្រាក់រីបា (Tahreem ar-Riba)
  • រីបា អាល់-ហ្វាឌល់ (Riba al-Fadl - ប្តូរទំនិញប្រភេទដូចគ្នាដោយខុសបរិមាណ)
  • រីបា អាល់-ណាស្ស៊ីអះ (Riba an-Nasi'ah - ការទារការប្រាក់បន្ថែមតាមពេលវេលា)
គ្រឹះសង្គម & គ្រួសារ

ហ្វិកហ៍នៃអាពាហ៍ពិពាហ៍ & គ្រួសារ (Kitab an-Nikah)

كِتَابُ النِّكَاحِ وَالأُسْرَةِ
#7

ច្បាប់ស្តីអំពីការភ្ជាប់ពាក្យ លក្ខខណ្ឌអាពាហ៍ពិពាហ៍ ថ្លៃបណ្ណាការ (Mahr) អាណាព្យាបាល (Wali) សិទ្ធិប្តីប្រពន្ធ និងការលែងលះ (Talaq)។

រូកូននៃអាពាហ៍ពិពាហ៍ឥស្លាម
  • កូនកម្លោះ និងកូនក្រមុំដែលគ្មានឧបសគ្គសាសនា
  • អាណាព្យាបាលស្របច្បាប់ (Wali)
  • សាក្សីស្មោះត្រង់ពីររូប (Shahidayn)
  • ពាក្យស្នើសុំ និងទទួល (Ijab & Qabul)
ថ្លៃបណ្ណាការមហារ៍ (al-Mahr)
  • ជាសិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់កូនក្រមុំ
  • មិនកំណត់កម្រិតអប្បបរមា ឬអតិបរមាឡើយ (អាស្រ័យការព្រមព្រៀង)
ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ

ហ្វិកហ៍នៃចំណីអាហារ ហាឡាល & ហារ៉ាម (Kitab al-At'imah)

كِتَابُ الأَطْعِمَةِ وَالذَّبَائِحِ
#8

ច្បាប់ស្តីអំពីសត្វដែលអាចបរិភោគបាន វិធីសាស្ត្រកាប់សត្វតាមបែបឥស្លាម (Dhabh) និងអាហារដែលត្រូវបានហាមឃាត់ដាច់ខាត។

លក្ខខណ្ឌនៃការកាប់សត្វហាឡាល (ash-Sharh ad-Dhabh)
  • អ្នកកាប់ត្រូវតែជាមូស្លីម ឬ اهل الكتاب (Ahl al-Kitab)
  • បន្លឺព្រះនាមអល់ឡោះ (Bismillah) ពេលកាប់
  • កាត់បំពង់ខ្យល់ បំពង់អាហារ និងសរសៃឈាមកទាំងពីរដោយកាំបិតមុតស្រួច
អាហារដែលហារ៉ាមដាច់ខាត
  • សាច់ជ្រូក និងផលិតផលកើតពីជ្រូក
  • សត្វស្លាប់ដោយឯកឯង (Maitah)
  • ឈាមដែលហូរ
  • សត្វដែលកាប់ដោយសែនព្រេនបូជាចំពោះព្រះដទៃ

ក្បួនគ្រឹះច្បាប់ទាំង ៥ (Al-Qawa'id al-Fiqhiyyah al-Kubra)

ក្បួនច្បាប់កំពូលទាំង ៥ ដែលគ្រប់គ្រងលើរាប់ម៉ឺនបញ្ហាច្បាប់នៅក្នុងសាសនាឥស្លាម ដែលអ្នកប្រាជ្ញគ្រប់សាលាគំនិតឯកភាពគ្នា។

1

សកម្មភាពអាស្រ័យលើបំណងចេតនា (Deeds are by Intentions)

الأُمُورُ بِمَقَاصِدِهَا

គ្រប់ទង្វើ ការគោរពប្រតិបត្តិ និងកិច្ចសន្យាទាំងអស់ត្រូវបានវាយតម្លៃតាមបំណងចិត្ត (Niyyah) របស់អ្នកធ្វើ។ ប្រសិនបើចេតនាល្អដើម្បីអល់ឡោះ នោះនឹងទទួលបានកុសលផលបុណ្យ។

📖 ភស្តុតាង (Dalil):
إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ (ពិតប្រាកដណាស់ រាល់កិច្ចការទាំងឡាយអាស្រ័យលើចេតនា — Bukhari & Muslim)
💡 ឧទាហរណ៍អនុវត្តជាក់ស្តែង:
ការលាងមុខធម្មតាដើម្បីឱ្យត្រជាក់ មិនរាប់ជាការយកវូឌូនោះទេ លុះត្រាតែមានចេតនា (Niyyah) យកវូឌូដើម្បីថ្វាយបង្គំ។
2

ភាពប្រាកដប្រជាមិនអាចរលាយបាត់ដោយសារការសង្ស័យ (Certainty is not Overruled by Doubt)

اليَقِينُ لَا يَزُولُ بِالشَّكِّ

អ្វីមួយដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់រួចហើយ មិនត្រូវទុកជាមោឃៈដោយគ្រាន់តែមានការសង្ស័យស្រពិចស្រពិលនោះឡើយ។ ត្រូវប្រកាន់យកភាពប្រាកដជាមូលដ្ឋាន។

📖 ភស្តុតាង (Dalil):
ទូលសួរព្យាការីអំពីអ្នកដែលសង្ស័យថាបែកទឹកវូឌូ ព្យាការីមានបន្ទូលថា៖ «កុំទាន់ចេញពីសឡាត លុះត្រាតែឮសំឡេង ឬធុំក្លិនប្រាកដ» (Bukhari & Muslim)
💡 ឧទាហរណ៍អនុវត្តជាក់ស្តែង:
ប្រសិនបើប្រាកដថាបានយកវូឌូរួចហើយ ប៉ុន្តែស្រាប់តែសង្ស័យថាតើបានបែកវូឌូឬនៅ? ត្រូវចាត់ទុកថាខ្លួននៅមានវូឌូដដែល។
3

ការលំបាកនាំមកនូវការសម្រាលសម្រួល (Hardship Begets Facility)

المَشَقَّةُ تَجْلِبُ التَّيْسِيرَ

នៅពេលដែលអ្នកកាន់សាសនាជួបប្រទះនឹងការលំបាកខ្លាំង ឬឧបសគ្គដែលមិនអាចទ្រាំទ្របាន ច្បាប់ឥស្លាមនឹងផ្តល់នូវការបន្ធូរបន្ថយ (Rukhsah) ដើម្បីសម្រាលបន្ទុក។

📖 ភស្តុតាង (Dalil):
يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ (អល់ឡោះមានបំណងផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់អ្នក ហើយទ្រង់មិនមានបំណងបង្កការលំបាកឡើយ — 2:185)
💡 ឧទាហរណ៍អនុវត្តជាក់ស្តែង:
ការអនុញ្ញាតឱ្យសូត្រសឡាតអង្គុយពេលឈឺជើង, ការបូកនិងកាត់បន្ថយសឡាតពេលធ្វើដំណើរឆ្ងាយ, ការតាយ៉ាំមូមពេលខ្វះទឹក។
4

គ្រោះថ្នាក់ត្រូវតែលុបបំបាត់ (Harm Must be Eliminated)

الضَّرَرُ يُزَالُ

រាល់សកម្មភាព ឬលក្ខខណ្ឌណាដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ ការខូចខាត ឬការឈឺចាប់ដល់អាយុជីវិត ទ្រព្យសម្បត្តិ សុខភាព ឬសង្គម ត្រូវតែការពារ និងលុបបំបាត់ចោល។

📖 ភស្តុតាង (Dalil):
لَا ضَرَرَ وَلَا ضِرَارَ (មិនត្រូវបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ខ្លួនឯង និងមិនត្រូវបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដទៃឡើយ — Ibn Majah & Ahmad)
💡 ឧទាហរណ៍អនុវត្តជាក់ស្តែង:
ការហាមឃាត់ការលក់ទំនិញខូចគុណភាព, ការហាមចាក់សំរាមរំខានអ្នកជិតខាង, ការហាមជក់បារីដែលបំផ្លាញសុខភាព។
5

ទំនៀមទម្លាប់ល្អត្រូវយកជាមូលដ្ឋានវិនិច្ឆ័យ (Custom is Arbitrative)

العَادَةُ مُحَكَّمَةٌ

ទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី ឬទម្លាប់រស់នៅរបស់សហគមន៍ដែលមិនផ្ទុយពីគម្ពីរកុរអាន និងស៊ូណាន់ អាចត្រូវយកមកប្រើជាមូលដ្ឋានសម្រាប់សម្រេចច្បាប់ និងកិច្ចសន្យា។

📖 ភស្តុតាង (Dalil):
خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ (ចូរប្រកាន់យកការអភ័យទោស និងបង្គាប់បញ្ជាឱ្យធ្វើតាមទំនៀមទម្លាប់ល្អ — 7:199)
💡 ឧទាហរណ៍អនុវត្តជាក់ស្តែង:
ការកំណត់កម្រិតមហារ៍ (ថ្លៃបណ្ណាការ) អាស្រ័យលើទម្លាប់រស់នៅក្នុងតំបន់នីមួយៗ, ការកំណត់ម៉ោងធ្វើការតាមកិច្ចព្រមព្រៀង។

បណ្តុំកិតាបហ្វិកហ៍បុរាណ (Classical Fiqh Library - 0 ក្បាល)

សៀវភៅច្បាប់ឥស្លាមបុរាណពីប្រភព Turath & OpenITI ដែលមានអត្ថបទអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ។

តម្រងតាមសាលាគំនិត៖
តម្រងតាមប្រធានបទ៖

លំហាត់តេស្តចំណេះដឹងច្បាប់ឥស្លាម (Interactive Fiqh Quiz)

សាកល្បងសមត្ថភាព និងការយល់ដឹងលើបញ្ហាច្បាប់ឥស្លាមប្រចាំថ្ងៃចំនួន ១០ សំណួរ ជាមួយការពន្យល់លម្អិត។

ពិន្ទុ៖ / 10
1

ប្រសិនបើអ្នកបានយកវូឌូរួចហើយ ប៉ុន្តែពេលកំពុងឈរថ្វាយបង្គំសឡាត ស្រាប់តែមានការសង្ស័យថាតើបានបែកវូឌូឬនៅ? តើត្រូវអនុវត្តបែបណា?

ការពន្យល់៖ ផ្អែកលើក្បួនច្បាប់ Al-Yaqīnu Lā Yazūlu bish-Shakk (ភាពប្រាកដមិនរលាយដោយការសង្ស័យ) និងហាឌីសព្យាការី៖ «កុំទាន់ចេញពីសឡាត លុះត្រាតែឮសំឡេង ឬធុំក្លិនប្រាកដ» (Bukhari & Muslim)។
2

តើអ្វីជាភាពខុសគ្នារវាង «ហ្វារឌូ (Fard)» និង «ស៊ូន៉ាត់ (Sunnah)» នៅក្នុងការអនុវត្តសឡាត?

ការពន្យល់៖ រូកូន ឬកាតព្វកិច្ច (Fard/Rukn) ជាគ្រឹះដែលមិនអាចខ្វះបានឡើយ បើខកខានសឡាតនឹងត្រូវខូចខាត (Batil)។ រីឯស៊ូន៉ាត់គឺជាការអនុវត្តបន្ថែមតាមគំរូព្យាការី ដើម្បីបង្កើនកុសលផលបុណ្យ និងបំពេញបន្ថែមចន្លោះខ្វះខាត។
3

តើអត្រាហ្សាកាត់លើទ្រព្យសម្បត្តិសាច់ប្រាក់សន្សំ ឬមាសប្រាក់ដែលគ្រប់កម្រិតនិសອບ (Nisab) និងគង់វង្សគ្រប់ ១ ឆ្នាំ (Hawl) ស្មើនឹងប៉ុន្មានភាគរយ?

ការពន្យល់៖ អត្រាហ្សាកាត់លើសាច់ប្រាក់ មាស ប្រាក់សុទ្ធ និងទំនិញលក់ដូរ គឺ ២.៥% (ឬមួយភាគសែសិប) នៃទ្រព្យសរុប នៅពេលដែលទ្រព្យនោះគ្រប់កម្រិតនិសອບ (ស្មើនឹងមាស ៨៥ ក្រាម) និងគ្រប់រយៈពេល ១ ឆ្នាំពេញ (Hawl)។
4

ប្រសិនបើអ្នកបួសបានភ្លេចខ្លួន ហើយច្រឡំផឹកទឹក ឬញ៉ាំអាហារមួយដុំ តើការបួសរបស់គាត់បែកឬទេ?

ការពន្យល់៖ ព្យាការី (ﷺ) មានបន្ទូលថា៖ «អ្នកណាដែលភ្លេចខ្លួនក្នុងពេលបួស រួចបានបរិភោគ ឬផឹក ចូរឱ្យគេបន្តការបួសរបស់គេឱ្យចប់ ព្រោះពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះបានផ្តល់អាហារ និងភេសជ្ជៈដល់គេ» (Sahih al-Bukhari & Muslim)។
5

តើការខ្ចីប្រាក់ ១,០០០ ដុល្លារ ហើយតម្រូវឱ្យសងត្រឡប់មកវិញចំនួន ១,១០០ ដុល្លារ រាប់ជាអ្វីនៅក្នុងច្បាប់ឥស្លាម?

ការពន្យល់៖ គ្រប់ការខ្ចីប្រាក់ណាដែលមានភ្ជាប់លក្ខខណ្ឌបន្ថែមប្រាក់លើសដើម គឺជារីបា (Riba) ដែលអល់ឡោះ និងរ៉សូលទ្រង់បានហាមឃាត់ដាច់ខាតក្នុងគម្ពីរកុរអាន (Surah Al-Baqarah 2:275)។
6

តើការជូតលើស្រោមជើងស្បែក (Khuffayn) ឬស្រោមជើងក្រាស់ អាចជំនួសការលាងជើងក្នុងពេលយកវូឌូបានរយៈពេលប៉ុន្មានសម្រាប់អ្នកនៅផ្ទះ (Muqim)?

ការពន្យល់៖ តាមស៊ូណាន់របស់ព្យាការី (ﷺ)៖ អ្នករស់នៅធម្មតា (Muqim) អាចជូតលើស្រោមជើងបានរយៈពេល ១ ថ្ងៃ ១ យប់ (២៤ ម៉ោង) ហើយអ្នកធ្វើដំណើរឆ្ងាយ (Musafir) អាចជូតបាន ៣ ថ្ងៃ ៣ យប់ ដោយលក្ខខណ្ឌត្រូវពាក់ស្រោមជើងនោះពេលមានវូឌូពេញលេញ។
7

តើអ្នកដំណើរឆ្ងាយ (Musafir) អាចកាត់បន្ថយសឡាត ៤ រ៉ាកាអាត់ (ហ្សូហើរ, អាសើរ, អ៊ីស្ហា) មកនៅត្រឹមប៉ុន្មានរ៉ាកាអាត់?

ការពន្យល់៖ ការកាត់បន្ថយសឡាត (Qasr) អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកធ្វើដំណើរឆ្ងាយកាត់សឡាតដែលមាន ៤ រ៉ាកាអាត់ មកនៅត្រឹម ២ រ៉ាកាអាត់ ដែលជាការសម្រាលសម្រួល (Rukhsah) ពីអល់ឡោះ។
8

តើអ្នកប្រាជ្ញរូបណាដែលត្រូវបានគេប្រសិទ្ធនាមថាជា «បិតានៃក្បួនគ្រឹះច្បាប់ឥស្លាម (Founder of Usul al-Fiqh)» តាមរយៈសៀវភៅ Al-Risalah?

ការពន្យល់៖ អ៊ីម៉ាម អាល់-ស្ហាហ្វីអ៊ី គឺជាអ្នកប្រាជ្ញដំបូងគេបង្អស់ដែលបានចងក្រងវិទ្យាសាស្ត្រ Usul al-Fiqh (ក្បួនគ្រឹះនៃការទាញយកច្បាប់) តាមរយៈស្នាដៃដ៏ល្បីល្បាញរបស់លោកគឺសៀវភៅ Al-Risalah។
9

តើការបន្លឺព្រះនាមអល់ឡោះ (Bismillah) ពេលកាប់សត្វ គឺជាអ្វីនៅក្នុងច្បាប់ឥស្លាម?

ការពន្យល់៖ ការបន្លឺព្រះនាមអល់ឡោះ «Bismillah» ពេលកាប់សត្វ គឺជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់ស្របតាមបន្ទូលអល់ឡោះក្នុងគម្ពីរកុរអាន៖ «ចូរអ្នកទាំងឡាយកុំបរិភោគនូវអ្វីដែលព្រះនាមអល់ឡោះមិនត្រូវបានបន្លឺលើវាឡើយ» (Surah Al-An'am 6:121)។
10

តើថ្លៃបណ្ណាការ (Mahr) នៅក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ឥស្លាម ជាកម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់នរណា?

ការពន្យល់៖ ថ្លៃបណ្ណាការ (Mahr) គឺជាសិទ្ធិ និងជាកម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់កូនក្រមុំផ្ទាល់ខ្លួនតែម្នាក់គត់ គ្មាននរណាម្នាក់ (សូម្បីតែឪពុកម្តាយ ឬស្វាមី) អាចយកទៅប្រើប្រាស់ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីនាងបានឡើយ (Surah An-Nisa 4:4)។

CamQuran AI

ជំនួយការឥស្លាមឆ្លាតវៃ

សួស្តី! ខ្ញុំ CamQuran AI

សួរសំណួរអំពីគម្ពីរ ហាឌីស ព្យាការី អាកីដះ និងឥស្លាម។ ខ្ញុំឆ្លើយតបពីទិន្នន័យក្នុងបណ្ណាល័យ CamQuran។