ការបញ្ជាក់ប្រវត្តិសាស្ត្រស្តីពីក្បាលរបស់លោកហ៊ូសេន
ការបញ្ជាក់ប្រវត្តិសាស្ត្រស្តីពីក្បាលរបស់លោកហ៊ូសេន
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 4 ជំពូក។"
អ៊ីម៉ាម តាក់យីឌីន អាប់ប៊ូ អល់អាប់បាស អាហ្មេត ប៊ីន អាប់ឌុលហាលីម ប៊ីន តៃមីយ៉ះ អាល់ហារ៉ានី អាល់ឌីម៉ាសគី (ទទួលមរណភាពឆ្នាំ ៧២៨ នៃគ.ស) អ៊ីម៉ាម អ្នកប្រាជ្ញដ៏ល្បីល្បាញ អ៊ីប៊ុន តៃមីយ៉ះ បានប្រសូតនៅឆ្នាំ ៦៦១ នៃគ.ស ក្នុងសម័យកាលរបស់ស្តេច អាល់ហ្សាហ៊ីរ បៃបារស៍ ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងអេហ្ស៊ីប និងសាម (ស៊ីរី) នៅពេលនោះ ហើយទ្រង់គឺជាស្តេចមូស្លីមដ៏ខ្លាំងក្លាមួយអង្គ បន្ទាប់ពី សឡាហូឌីន អាល់អាយយូបី។ អ៊ីប៊ុន តៃមីយ៉ះ បានប្រសូតក្រោយការបំផ្លិចបំផ្លាញទីក្រុងបាកដាដរយៈពេល ៥ ឆ្នាំ។ ពួកតាតារបានចូលទៅកាន់ទីក្រុងអាឡែបប៉ូ និងទីក្រុងដាម៉ាស ៣ ឆ្នាំមុនពេលលោកប្រសូត។ នៅពេលលោកធំដឹងក្តី លោកបានស្តាប់ការរៀបរាប់ពីអ្នកដែលរស់នៅសម័យនោះ អំពីយុទ្ធនាការដ៏សាហាវឃោរឃៅរបស់ពួកតាតារ សូម្បីតែស្រុកកំណើតរបស់លោក (ហារ៉ាន) ក៏មិនបានរួចផុតពីការយាយីរបស់ក្រុមមនុស្សឧក្រិដ្ឋទាំងនេះដែរ ដែលពួកគេមិនបានគោរពអល់ឡោះ ហើយក៏មិនមានក្តីមេត្តាធម៌ចំពោះមនុស្សជាតិនៅក្នុងទឹកដីដ៏សុខសាន្តនេះឡើយ។ អ៊ីប៊ុន តៃមីយ៉ះ បានឮ និងបានឃើញនៅពេលលោកនៅក្មេងនូវទន្លេឈាមដែលហូរជុំវិញខ្លួនលោកពីគ្រប់ទិសទី ខណៈលោកមានអាយុប្រហែល ៧ ឆ្នាំ នៅក្នុងទីក្រុងហារ៉ាន ដែលជាកន្លែងដែលគ្រួសារ និងផ្ទះរបស់លោកបានកកើតឡើង។ នៅក្នុងបរិយាកាសដែលពោរពេញដោយក្តីសោកសៅ និងការឈឺចាប់នេះ មានក្រុមអ្នកប្រាជ្ញ អ៊ីម៉ាមធំៗ និងអ្នកជំនាញហ្វិកហ៍ជាច្រើនបានងើបឡើងដូចជា៖ អ៊ីប៊ុន អាល់សឡាហ៍, អានណាវ៉ាវី, អាល់អ៊ីហ្ស ប៊ីន អាប់ឌុលសឡាម, អាល់មីហ្ស៊ី និងអាហ្សាហ្សាហាប៊ី។ ក្នុងសម័យកាលរបស់ អ៊ីប៊ុន តៃមីយ៉ះ ក៏មានអ្នកប្រាជ្ញលេចធ្លោដូចជា កាឌី អាល់កូដាត កាម៉ាលូឌីន អាល់ហ្សាម៉ាលកានី, អាល់កាហ្សវីនី, អាល់ស៊ូបគី និងអ៊ីប៊ុន ហាយយ៉ាន អាល់តាវហ៊ីឌី។ ទោះបីជាមានអ្នកប្រាជ្ញឆ្នើមទាំងនេះក៏ដោយ ក៏វិស័យវិទ្យាសាស្ត្រនៅពេលនោះមានភាពបែកបាក់ដោយសារភាពសាមញ្ញ ភាពរាក់កាក់ និងការខ្វះការស៊ីជម្រៅក្នុងបញ្ហាហ្វិកហ៍ និងបញ្ហាគោលការណ៍សាសនា។ នៅពេលនោះ វិទ្យាសាស្ត្រហ្វិកហ៍មានលក្ខណៈនៅទ្រឹង និងរឹងត្អឹង ហើយគ្មានអ្វីដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សាសនាឥស្លាម និងមូស្លីមជាងការរឹងត្អឹងនៃគំនិត និងភាពនៅទ្រឹងនៃបញ្ញាស្មារតីនោះឡើយ។ នេះគឺជាអ្វីដែលបានកើតឡើងក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមតាតារ និងសង្គ្រាមគ្រូសេដក្នុងសម័យកាលរបស់ អ៊ីប៊ុន តៃមីយ៉ះ។ នៅពេលសង្គ្រាមផ្ទុះឡើង មនុស្សម្នាបានងាកទៅរកសាសនា ប៉ុន្តែគ្មានអ្វីដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់មនុស្ស និងមូស្លីម ដូចជាបញ្ហាជជែកដេញដោល បញ្ហាទ្រឹស្តីសាសនា និងទស្សនវិជ្ជាសូហ្វីស្ត (Sophistry) ដែលបង្ហាញពីភាពវោហារស័ព្ទ ប៉ុន្តែលាក់បាំងនូវភាពល្ងង់ខ្លៅដ៏អាក្រក់ចំពោះការពិតនៃសាសនា និងធម្មជាតិដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់វាឡើយ។ គ្រួសាររបស់អ៊ីម៉ាម អ្នកប្រាជ្ញហ្វិកហ៍ និងអ្នកចងចាំហាឌីស អ៊ីប៊ុន តៃមីយ៉ះ គឺជាគ្រួសារដែលមានចំណេះដឹង និងគុណធម៌តាមមាគ៌ារបស់ អ៊ីម៉ាម អាហ្មេត ប៊ីន ហាន់បាល។ ផ្ទុយទៅវិញ គ្រួសាររបស់លោកគឺជាអ្នកដឹកនាំនៃមហ្សហាបហាន់បាលីនៅក្នុងតំបន់នោះ ដោយសារជីតារបស់លោកគឺជាអ៊ីម៉ាមនៃមហ្សហាបហាន់បាលីក្នុងសម័យកាលរបស់លោក។ អានណាហ្សាហាប៊ី បាននិយាយថា៖ «អ៊ីម៉ាម អ៊ីប៊ុន តៃមីយ៉ះ បានប្រាប់ខ្ញុំដោយផ្ទាល់ថា សៃយិដ អ៊ីប៊ុន ម៉ាលីក ធ្លាប់និយាយថា៖ ពិតណាស់ អល់ឡោះបានធ្វើឱ្យវិទ្យាសាស្ត្រហ្វិកហ៍មានភាពងាយស្រួលសម្រាប់ មូម៉ាដូឌីន ប៊ីន តៃមីយ៉ះ ដូចដែលទ្រង់បានធ្វើឱ្យដែកមានភាពទន់សម្រាប់ ដាវូដ (អា.ស)»។ អ៊ីប៊ុន តៃមីយ៉ះ បានសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រដែលល្បីល្បាញក្នុងសម័យកាលរបស់លោក ហើយលោកបានយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេសលើភាសាអារ៉ាប់ វេយ្យាករណ៍ និងការវិភាគពាក្យ។ លោកក៏បានចាប់អារម្មណ៍លើការសិក្សាគណិតវិទ្យា និងតារាសាស្ត្រ ហើយបានបង្ហាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងលើវិទ្យាសាស្ត្រហ្វិកហ៍, ឧសូលុលហ្វិកហ៍, ហាឌីស, តាហ្វស៊ីរ (ការបកស្រាយគម្ពីរ) និងវិទ្យាសាស្ត្រមរតក (ហ្វារ៉ាអ៊ីដ)។ ប្រហែលជាវិទ្យាសាស្ត្រតាហ្វស៊ីរ គឺជាវិទ្យាសាស្ត្រដែលលោកស្រឡាញ់ និងពេញចិត្តបំផុត រហូតមានគេនិយាយថា លោកធ្លាប់អានការបកស្រាយប្រហែលមួយរយសម្រាប់អាយ៉ះតែមួយ។ សូមពិចារណាពាក្យរបស់លោកក្នុងរឿងនេះថា៖ «ជួនកាលខ្ញុំអានការបកស្រាយប្រហែលមួយរយសម្រាប់អាយ៉ះតែមួយ បន្ទាប់មកខ្ញុំសុំការយល់ដឹងពីអល់ឡោះ ហើយខ្ញុំនិយាយថា៖ ឱ អ្នកដែលបានបង្រៀន អាដាំ និង អ៊ីប្រាហ៊ីម សូមបង្រៀនខ្ញុំ។ ខ្ញុំធ្លាប់ទៅកាន់វិហារដែលគេបោះបង់ចោល ហើយខ្ញុំផ្កាប់មុខរបស់ខ្ញុំលើដី ហើយសុំអល់ឡោះដោយនិយាយថា៖ ឱ អ្នកដែលបានបង្រៀន អ៊ីប្រាហ៊ីម សូមឱ្យខ្ញុំយល់»។ អ៊ីប៊ុន តៃមីយ៉ះ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) គឺជាអ្នកដែលមានបញ្ញាឈ្លាសវៃ មានការយល់ដឹងជ្រៅជ្រះ និងរហ័សរហួនក្នុងការយល់ និងចាប់យកចំណេះដឹង។ លោកបានចេញដីកា (ហ្វត្វា) លើបញ្ហាសាសនានៅពេលលោកមានអាយុ ២២ ឆ្នាំ។ ស្នាដៃ និងការនិពន្ធរបស់ អ៊ីប៊ុន តៃមីយ៉ះ បង្ហាញពីចំណេះដឹងដ៏ទូលំទូលាយ វប្បធម៌ដ៏ស៊ីជម្រៅ និងបុគ្គលិកលក្ខណៈដ៏រឹងមាំរបស់លោក។ នៅពេលលោកលើកឡើងពីបញ្ហាណាមួយ លោកនឹងប្រមូលភស្តុតាង និងហេតុផលសមហេតុផល និងវិទ្យាសាស្ត្រទាំងអស់ ដើម្បីពង្រឹងអំណះអំណាងរបស់លោក និងបញ្ជាក់ពីទស្សនៈរបស់លោក។ លោកតែងតែដកស្រង់អាយ៉ះគម្ពីរគួរអានដ៏ថ្លៃថ្លាក្នុងរាល់ភស្តុតាង និងការបញ្ជាក់ផ្នែកហ្វិកហ៍ ឬសាសនា ហើយដោយហេតុនេះ លោកមិនទុកឱ្យអ្នកអាននៅមានមន្ទិលឡើយ រហូតដល់លោកធ្វើឱ្យអ្នកអានជឿជាក់ទាំងស្រុងលើទស្សនៈ និងភាពរឹងមាំនៃគំនិតរបស់លោក។ គ្មាននរណាម្នាក់អាចបដិសេធបានទេថា អ៊ីប៊ុន តៃមីយ៉ះ គឺជាអ្នកកាន់ទង់ជ័យក្នុងការរស់ឡើងវិញនៃគំនិតឥស្លាម ការកែទម្រង់វិទ្យាសាស្ត្រសាសនា ការលើកតម្កើងទង់ជ័យនៃ ទូហ៊ីត (ឯកទេវនិយម) ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការបង្កើតថ្មី (ប៊ីដអះ) និងការឆ្លើយតបយ៉ាងខ្លាំងក្លាទៅនឹងក្រុមដែលវង្វេងដែលបានឃុបឃិតប្រឆាំងនឹងឥស្លាម។ លោកបានរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងក្លាទៅលើទស្សនវិជ្ជា មេតាភូប និងវិទ្យាសាស្ត្រកាឡាម (ទ្រឹស្តីសាសនា) ហើយលោកបានផ្តល់អាទិភាពដល់វិធីសាស្ត្រនៃគម្ពីរគួរអាន និងស៊ូណាន់ លើគ្រប់វិធីសាស្ត្រដទៃទៀត។ អ៊ីប៊ុន តៃមីយ៉ះ គឺជាអ្នកប្រយុទ្ធដ៏អង់អាចក្លាហានដែលមិនដែលចុះចាញ់ចំពោះភាពល្ងង់ខ្លៅរបស់អ្នកបង្កើតថ្មីក្នុងសម័យកាលរបស់លោក លោកប្រៀបដូចជាដាវដែលដកចេញមកដើម្បីកាត់ក្បាលអ្នកដែលចេញក្រៅពីគន្លងសាសនា។ អ្នកចងចាំហាឌីស អ៊ីប៊ុន កាស៊ីរ បានលើកឡើងនៅក្នុងសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ល្បីល្បាញរបស់លោក (អាល់ប៊ីដាយ៉ះ វ៉ាន់នីហាយ៉ះ) នូវការជជែកដេញដោលជាច្រើនរបស់ អ៊ីប៊ុន តៃមីយ៉ះ ជាមួយអ្នកប្រាជ្ញហ្វិកហ៍ក្នុងសម័យកាលរបស់លោក។ មានជម្លោះជាច្រើនរវាង អ៊ីប៊ុន តៃមីយ៉ះ និងសិស្សរបស់លោកគឺ អ៊ីប៊ុន អាល់កៃយីម អាល់ហ្សាវហ្ស៊ីយ៉ះ នៅម្ខាង និងពួកសូហ្វីនៅម្ខាងទៀត។ លោកបានរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងទៅលើមេដឹកនាំរបស់ពួកគេ ជាពិសេសអ្នកដែលជឿលើការបញ្ចូលគ្នានៃព្រះ (ហុលូល) និងការរួបរួមនៃព្រះ (វ៉ះដាតុលវូជូដ) ដូចជា មូហ៊ីឌីន ប៊ីន អារ៉ាប៊ី និង អាល់ហាលឡាច ដោយលោកចោទប្រកាន់ពួកគេថាជាអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើកុហក និងជាអ្នកមិនជឿ (កូហ្វរ)។ ដោយសារតែភាពស្មោះត្រង់ក្នុងការអំពាវនាវរបស់លោក អ៊ីប៊ុន តៃមីយ៉ះ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានជួបប្រទះនឹងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ និងការធ្វើទារុណកម្ម។ គូប្រជែង និងសត្រូវរបស់លោកបានឃុបឃិតប្រឆាំងនឹងលោក ហើយលោកត្រូវបានគេចាប់ដាក់គុកជាច្រើនដង។ លោកបានទទួលមរណភាពខណៈពេលដែលលោកកំពុងស្ថិតក្នុងពន្ធនាគារ។ សូមអល់ឡោះផ្តល់រង្វាន់ដ៏ល្អដល់លោកជំនួសឱ្យសាសនាឥស្លាម ហើយសូមឱ្យយើងបានជួបលោកក្នុងឋានសួគ៌ដ៏ថ្លៃថ្លារបស់ទ្រង់។ អាមីន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الإمام تقي الدين أبي العباس أحمد بن عبد الحليم ابن تميمة
ការងាររបស់យើងនៅក្នុងសៀវភៅនេះ៖ * យើងបានធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់អត្ថបទនានាពីសៀវភៅ «ម៉ាចមូអុល ហ្វាតាវ៉ា» (Majmu' អាល់-Fatawa) របស់ អ៊ីបនូ តៃមីយ៉ះ ដែលមានខ្លឹមសារនៅក្នុងភាគទី ២៧ ចាប់ពីទំព័រទី ៤៥០ ដល់ទំព័រទី ៤៩០។ * យើងបានពិភាក្សាអំពីទស្សនៈរបស់ អ៊ីបនូ តៃមីយ៉ះ ហើយក្នុងករណីដែលលោកបានឃ្លាតឆ្ងាយពីការពិត — ដោយចេតនាល្អជាដាច់ខាត — យើងបានឆ្លើយតបទៅនឹងលោកវិញដោយលើកយកទស្សនៈរបស់បណ្តាអ្នកប្រាជ្ញ និងអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏អស្ចារ្យដែលលោកបានដកស្រង់យកមកប្រើប្រាស់ ដូចជា អត្តតបារី, អាល់ម៉ាសអ៊ូឌី, អ៊ីបនូ អាប់ឌីល រ៉ូប៊ីហ៍, កាឌី អ៊ីបនូ អាល់អារ៉ាប៊ី និង អ៊ីម៉ាំ គួរទូប៊ី។ * យើងបានកែតម្រូវកំហុសអក្ខរាវិរុទ្ធ ការសរសេរខុស និងការកែប្រែអត្ថបទដើម ហើយយើងបានពន្យល់ពីអត្ថន័យនៃពាក្យដែលពិបាកយល់។ * យើងបានស្រង់ប្រភពនៃខគម្ពីរអាល់គួរអាន និងហាឌីសដែល អ៊ីបនូ តៃមីយ៉ះ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) បានលើកឡើង ដើម្បីឱ្យទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពេញលេញ និងងាយស្រួលក្នុងការសិក្សា។ * យើងបានបង្ហាញទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួនរបស់យើងនៅក្នុងកន្លែងមួយចំនួនដែលចាំបាច់ត្រូវធ្វើបែបនោះ។ * សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់ អ៊ីបនូ តៃមីយ៉ះ និងអ្នកដែលដើរតាមគន្លងរបស់លោក ក៏ដូចជាអ្នកដែលលើកស្ទួយទង់ជ័យក្នុងការជួយជ្រោមជ្រែងស៊ូណាន់ និងកម្ចាត់ចោលនូវប៊ីដអះ (ការបង្កើតថ្មីក្នុងសាសនាដែលគ្មានមូលដ្ឋាន)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
عملنا في هذا الكتاب
ដោយព្រះនាមនៃអល់ឡោះ អ្នកមានមេត្តាករុណាបំផុត អ្នកអាណិតអាសូរជានិច្ច។ តើលោកអ្នកប្រាជ្ញដែលជាមេដឹកនាំសាសនា និងជាអ្នកដឹកនាំផ្លូវដល់មូស្លីមទាំងឡាយ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់ពួកលោកទាំងអស់គ្នា) ដែលព្រះអង្គបានជួយពួកលោកឱ្យសម្រេចនូវសេចក្តីពិតដ៏ច្បាស់លាស់ និងបំបាត់ចោលនូវការបង្កហេតុរបស់ពួកអ្នកដែលប្រកាន់ខុសនោះ មានប្រសាសន៍យ៉ាងណាដែរ ចំពោះទីសក្ការៈ (ម៉ាសហ្ស៊ីដ) ដែលគេសន្មតថាជារបស់លោក ហ៊ូសៃន (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) នៅឯទីក្រុងគែរ? តើវាជាការពិតឬទេ? ហើយតើក្បាលរបស់លោក ហ៊ូសៃន ត្រូវបានគេយកទៅកាន់ទីក្រុងដាម៉ាស រួចបន្តទៅកាន់ប្រទេសអេហ្ស៊ីប ឬក៏ត្រូវបានគេយកទៅកាន់ទីក្រុងម៉ាឌីណាហ៍ ពីទិសដៅប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់? ហើយតើអ្វីដែលមនុស្សមួយចំនួនបានលើកឡើងអំពីទីសក្ការៈដែលធ្លាប់មាននៅឯទីក្រុងអាសកាលឡាន (Asqalan) នោះ មានភាពត្រឹមត្រូវឬទេ? តើអ្នកណាខ្លះដែលបានលើកឡើងអំពីបញ្ហាក្បាលរបស់លោក ហ៊ូសៃន និងការបញ្ជូនវាទៅកាន់ទីក្រុងម៉ាឌីណាហ៍របស់ព្យាការី មិនមែនទៅកាន់ទីក្រុងដាម៉ាស ឬប្រទេសអេហ្ស៊ីបនោះ? ហើយតើអ្នកប្រាជ្ញជំនាន់មុន និងជំនាន់ក្រោយរូបណាខ្លះ ដែលបានអះអាងយ៉ាងច្បាស់ថា ទីសក្ការៈនៅអាសកាលឡាន និងទីសក្ការៈនៅទីក្រុងគែរ គឺជាការកុហកមិនមែនជាការពិតនោះ? សូមលោកអ្នកពន្យល់រឿងនេះឱ្យបានក្បោះក្បាយ ព្រោះវាជាការចាំបាច់ និងមានតម្រូវការខ្លាំង។ សូមឱ្យលោកអ្នកទទួលបាននូវផលបុណ្យ និងការតបស្នងពីអល់ឡោះ ប្រសិនបើព្រះអង្គមានបំណង។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ما تقول السادة العلماء أئمة الدين
ចម្លើយ ដោយព្រះនាមអល់ឡោះដ៏មេត្តាប្រណីបំផុត។ ការសរសើរទាំងឡាយគឺជារបស់អល់ឡោះ។ ទីសក្ការៈដែលគេអះអាងថាជាកន្លែងបញ្ចុះសពរបស់ ហ៊ូសៃន ប៊ីន អាលី (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) ដែលស្ថិតនៅទីក្រុងគែរ (Cairo) នោះ គឺជាការកុហកបោកប្រាស់ដែលត្រូវបានគេប្រឌិតឡើង។ ក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញដែលល្បីល្បាញខាងចំណេះដឹង ដែលមូស្លីមតែងតែងាកទៅរកពួកគេក្នុងបញ្ហាបែបនេះ ដោយសារតែចំណេះដឹង និងភាពស្មោះត្រង់របស់ពួកគេ គឺគ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាឡើយថាវាជាការកុហក។ គ្មានអ្នកប្រាជ្ញណាម្នាក់ដែលល្បីល្បាញខាងចំណេះដឹង និងភាពស្មោះត្រង់ បាននិយាយថា៖ «ទីសក្ការៈនេះគឺត្រឹមត្រូវ (ពិតប្រាកដ)» នោះឡើយ។ មានតែមនុស្សមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះដែលលើកឡើងតាមពាក្យតៗគ្នាពីបុគ្គលដែលគ្មាននរណាម្នាក់ស្គាល់ ស្របតាមទម្លាប់របស់អ្នកដែលតែងតែចម្លងពាក្យសម្តីរបស់ពួក រ៉ាហ្វ៊ីដហ៍ (Rafidah) និងអ្នកដែលប្រហាក់ប្រហែលនឹងពួកគេ ដែលជាក្រុមអ្នកកុហក។ ពួកគេតែងតែចម្លងហាឌីស និងរឿងរ៉ាវនានា ព្រមទាំងលើកឡើងពីមហ្សហាប និងទស្សនៈផ្សេងៗ។ នៅពេលដែលយើងសួរពួកគេថា៖ «តើនរណាជាអ្នកនិយាយរឿងនេះ ហើយតើនរណាជាអ្នកចម្លងវា?» ពួកគេគ្មានប្រភពយោងណាមួយដែលគួរឱ្យទុកចិត្តបានឡើយ។ ពួកគេមិនអាចបញ្ជាក់ឈ្មោះបុគ្គលណាម្នាក់ដែលល្បីល្បាញខាងភាពស្មោះត្រង់ក្នុងការចម្លង ឬខាងចំណេះដឹងក្នុងការនិយាយនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្វីដែលពួកគេពឹងផ្អែកខ្លាំងបំផុតគឺការនិយាយថា៖ «ក្រុមអ្នកកាន់សច្ចធម៌បានឯកភាពគ្នា»។ សម្រាប់ពួកគេ ក្រុមរបស់ពួកគេគឺជាក្រុមអ្នកកាន់សច្ចធម៌ ហើយពួកគេចាត់ទុកខ្លួនឯងថាជាអ្នកជំនឿ (មូមិន) ចំណែកឯសហគមន៍មូស្លីមដទៃទៀតសុទ្ធតែជាអ្នកមិនជឿ (កាហ្វិរ)។ ពួកគេនិយាយថា៖ «ពួកគេស្ថិតនៅលើសច្ចធម៌ ព្រោះពួកគេមាន អ៊ីម៉ាំ ដែលមិនចេះប្រព្រឹត្តខុស (ម៉ាស៊ូម)»។ ហើយ អ៊ីម៉ាំ ដែលមិនចេះប្រព្រឹត្តខុស តាមទស្សនៈរបស់ពួក រ៉ាហ្វ៊ីដហ៍ អ៊ីម៉ាមីយ៉ះ អ៊ីស្ណាអាស្ហារីយ៉ះ គឺបុគ្គលដែលពួកគេអះអាងថាបានចូលទៅក្នុងរូងក្រោមដីនៅ សាម៉ារ៉ា (Samarra) បន្ទាប់ពីការស្លាប់របស់ឪពុកគាត់គឺ ហាសាន់ ប៊ីន អាលី អាល់អាស្ការី ក្នុងឆ្នាំ ២៦០ នៃគ.ស.។ រហូតមកដល់ពេលនេះ គ្មាននរណាម្នាក់ទទួលបានដំណឹង ឬឃើញដានអ្វីរបស់គាត់ឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញខាងពង្សាវតាររបស់គ្រួសារព្យាការី (អាលី បៃត៍) បាននិយាយថា៖ ហាសាន់ ប៊ីន អាលី អាល់អាស្ការី មិនមានកូនចៅបន្តពូជពង្សឡើយ។ គ្មានការសង្ស័យទេថា អ្នកដែលមានបញ្ញាស្មារតីគ្រប់រូប មិនចាត់ទុកពាក្យសម្តីបែបនេះថាជាការពិតឡើយ។ ការជឿលើភាពជាអ៊ីម៉ាំ និងភាពមិនចេះប្រព្រឹត្តខុសក្នុងរឿងបែបនេះ គឺជាអ្វីដែលគ្មាននរណាម្នាក់ព្រមទទួលយកក្រៅពីអ្នកដែលល្ងង់ខ្លៅបំផុត និងវង្វេងបំផុតនោះទេ។ គោលបំណងនៅទីនេះគឺដើម្បីបង្ហាញពីប្រភេទនៃពាក្យសម្តី និងការចម្លងរបស់ពួកអ្នកល្ងង់ខ្លៅ និងអ្នកវង្វេង។ ពួកគេអះអាងថា អ៊ីម៉ាំ ដែលពួកគេរង់ចាំនេះ នៅពេលដែលឪពុកគាត់ស្លាប់ គាត់មានអាយុ ២ឆ្នាំ ឬ ៣ឆ្នាំ ឬ ៥ឆ្នាំ (យោងទៅតាមការខ្វែងគំនិតគ្នារបស់ពួកគេ)។ វាត្រូវបានដឹងយ៉ាងច្បាស់តាមរយៈអត្ថបទគម្ពីរគួរអាន និងស៊ូណាន់ដែលត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងមាំមួន (មូតាវ៉ាទីរ) ព្រមទាំងការឯកភាពគ្នារបស់សហគមន៍មូស្លីមថា៖ ក្មេងក្នុងវ័យនេះត្រូវតែស្ថិតនៅក្រោមការមើលថែរបស់អាណាព្យាបាលទាំងខ្លួនឯង និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់។ គាត់ត្រូវតែស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អ្នកដែលទទួលខុសត្រូវតាមផ្លូវច្បាប់។ មុនអាយុ ៧ឆ្នាំ គាត់មិនត្រូវបានបង្គាប់ឱ្យធ្វើសឡាតឡើយ។ នៅពេលគាត់ដល់អាយុ ៧ឆ្នាំ ទើបគាត់ត្រូវបានបង្គាប់ឱ្យធ្វើសឡាត ហើយបើដល់អាយុ ១០ឆ្នាំ គាត់មិនធ្វើសឡាតទេ គាត់នឹងត្រូវទទួលការអប់រំ (វាយដំតិចតួច)។ តើបុគ្គលបែបនេះអាចក្លាយជា អ៊ីម៉ាំ ដែលមិនចេះប្រព្រឹត្តខុស ដែលដឹងគ្រប់រឿងក្នុងសាសនា ហើយគ្មាននរណាម្នាក់អាចចូលឋានសួគ៌បានឡើយ ប្រសិនបើមិនជឿលើគាត់នោះ? ម្យ៉ាងទៀត ប្រសិនបើយើងសន្មតថាគាត់មានពិតមែន ហើយគាត់ជាអ៊ីម៉ាំដែលមិនចេះប្រព្រឹត្តខុសមែននោះ ការដែលមនុស្សត្រូវគោរពតាមគាត់ គឺត្រូវតែគោរពតាមអ្វីដែលគាត់បង្គាប់តាមបញ្ជារបស់អល់ឡោះ និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់។ ប្រសិនបើពួកគេមិនបានឃើញគាត់ ហើយមិនបានឮសម្តីរបស់គាត់ នោះពួកគេគ្មានផ្លូវដឹងថាគាត់បង្គាប់អ្វី ឬហាមឃាត់អ្វីឡើយ។ ដូច្នេះ ការតម្រូវឱ្យពួកគេគោរពតាមគាត់គឺមិនអាចទៅរួចទេ ព្រោះគាត់មិនបានបង្គាប់អ្វីដល់ពួកគេឡើយ។ ប្រសិនបើគេនិយាយថា៖ «ការដែលគាត់លាក់ខ្លួនគឺដោយសារតែអំពើបាបរបស់ពួកគេ (អ្នកដើរតាម) ដែលធ្វើឱ្យគាត់ភ័យខ្លាច»។ យើងឆ្លើយថា៖ «ឧបមាថាខ្មាំងសត្រូវធ្វើឱ្យគាត់ភ័យខ្លាចចុះ តើវាជាកំហុសអ្វីរបស់ពួកអ្នកស្រឡាញ់គាត់? ហើយតើពួកគេទទួលបានផលប្រយោជន៍អ្វីពីការជឿលើគាត់ ខណៈដែលគាត់មិនបានបង្រៀនអ្វី ឬបង្គាប់អ្វីដល់ពួកគេ?»។ ម្យ៉ាងទៀត តើវាសមហេតុផលយ៉ាងដូចម្តេចដែលគាត់លាក់ខ្លួនអស់រយៈពេលជាង ៤៥០ឆ្នាំមកនេះ? តើអ្វីដែលអនុញ្ញាតឱ្យគាត់លាក់ខ្លួន ខណៈដែលបុព្វបុរសរបស់គាត់ដូចជា អាលី, ហាសាន់, ហ៊ូសៃន, អាលី ប៊ីន ហ៊ូសៃន, មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន អាលី, ហ្សាអ្វារ ប៊ីន មូហាំម៉ាត់ (ﷺ), មូសា ប៊ីន ហ្សាអ្វារ, អាលី ប៊ីន មូសា, មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន អាលី, អាលី ប៊ីន មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) និង ហាសាន់ ប៊ីន អាលី អាល់អាស្ការី មិនបានលាក់ខ្លួនបែបនេះ? ពួកគេទាំងនោះតែងតែជួបជុំជាមួយមនុស្សម្នា ហើយចំណេះដឹងត្រូវបានដកស្រង់ចេញពីពួកគេយ៉ាងច្បាស់លាស់។ ហេតុអ្វីបានជាគាត់អនុញ្ញាតឱ្យខ្លួនឯងលាក់ខ្លួនអស់រយៈពេលដ៏យូរនេះ ខណៈដែលគាត់ជាអ៊ីម៉ាំនៃសហគមន៍មូស្លីម ជាអ្នកដឹកនាំ និងជាអ្នកដែលមិនចេះប្រព្រឹត្តខុស ដែលមនុស្សត្រូវតែជឿលើគាត់? ប្រសិនបើពួកគេនិយាយថា៖ «ដោយសារការភ័យខ្លាច»។ យើងឆ្លើយថា៖ «ការភ័យខ្លាចចំពោះបុព្វបុរសរបស់គាត់គឺខ្លាំងជាងនេះទៅទៀត ដោយគ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាពីអ្នកប្រាជ្ញឡើយ ហើយខ្លះក្នុងចំណោមពួកគេថែមទាំងត្រូវបានគេចាប់ដាក់គុកទៀតផង។ ការភ័យខ្លាចកើតឡើងនៅពេលមានសង្គ្រាម ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់ធ្វើដូចបុព្វបុរសរបស់គាត់គឺការអង្គុយជាមួយមូស្លីម និងបង្រៀនពួកគេ នោះគាត់នឹងមិនមានការភ័យខ្លាចអ្វីឡើយ»។ ការបង្ហាញពីភាពវង្វេងរបស់ពួកគេគឺជារឿងវែងឆ្ងាយ។ គោលបំណងនៅទីនេះគឺដើម្បីបញ្ជាក់ថា ពួកគេយកការអះអាងនេះជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសាសនារបស់ពួកគេ។ បន្ទាប់មកពួកគេនិយាយថា៖ «ប្រសិនបើក្រុមអ្នកកាន់សច្ចធម៌មានទស្សនៈខុសគ្នាពីរ ហើយទស្សនៈមួយគេស្គាល់អ្នកនិយាយ ចំណែកមួយទៀតគេមិនស្គាល់អ្នកនិយាយ នោះទស្សនៈដែលមិនស្គាល់អ្នកនិយាយគឺជាសច្ចធម៌»។ នេះគឺជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតនៃភាពល្ងង់ខ្លៅ និងភាពវង្វេង។ ដូចគ្នានេះដែរ អ្វីដែលពួកគេចម្លងក្នុងរឿងនេះ គឺពួកគេចម្លងរឿងរ៉ាវ និងហាឌីសដែលគ្មានខ្សែសង្វាក់បញ្ជាក់ (អ៊ីស្ណាត)។ នៅពេលអ្នកសួររកប្រភព ពួកគេមិនអាចបង្ហាញអ្នកទៅកាន់បុគ្គលដែលល្បីល្បាញខាងភាពស្មោះត្រង់បានឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេគ្រាន់តែឮតៗគ្នា ឬអានក្នុងសៀវភៅដែលគ្មានប្រភពច្បាស់លាស់។ ក្នុងចំណោមនោះគឺការចម្លងថា៖ «នេះគឺជាទីសក្ការៈរបស់ ហ៊ូសៃន»។ តាមពិតទៅ ទីសក្ការៈនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅឆ្នាំ ៥៤០ជាង នៃគ.ស. ហើយវាត្រូវបានគេចម្លងមកពីទីសក្ការៈនៅ អាស្កាឡាន់ (Asqalan) ដែលទីសក្ការៈនៅ អាស្កាឡាន់ នោះទើបតែត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោយឆ្នាំ ៤៩០ នៃគ.ស. ប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ ទីសក្ការៈនៅទីក្រុងគែរនេះ គឺមានប្រភពមកពី អាស្កាឡាន់ ដែលវាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោយការស្លាប់របស់ ហ៊ូសៃន ជាង ៤៣០ឆ្នាំ។ នេះគឺជាការពិតដែលគ្មានអ្នកប្រាជ្ញណាម្នាក់ខ្វែងគំនិតគ្នាឡើយ។ ដូច្នេះ ការអះអាងថាទីសក្ការៈនេះជាកន្លែងបញ្ចុះសពរបស់ ហ៊ូសៃន គឺគ្មានភស្តុតាងអ្វីទាំងអស់។ គ្មានអ្នកប្រាជ្ញខាងហាឌីស ឬអ្នកប្រាជ្ញខាងប្រវត្តិសាស្ត្រ ឬអ្នកប្រាជ្ញខាងពង្សាវតារណាម្នាក់បានបញ្ជាក់រឿងនេះឡើយ។ នេះគ្រាន់តែជាការអះអាងដែលគ្មានចំណេះដឹង។ វាមិនខុសអ្វីពីការដែលមនុស្សម្នាក់ទៅកាន់ផ្នូរណាមួយក្នុងចំណោមផ្នូរនានា ហើយអះអាងថាវាជាផ្នូររបស់ព្យាការី ឬជាផ្នូររបស់ ហ៊ូសៃន នោះទេ។ ជាចុងក្រោយ ការពឹងផ្អែកលើសុបិន ឬការឃើញសញ្ញាណាមួយនៅផ្នូរនោះ គឺមិនអាចយកជាការបានឡើយ ព្រោះសុបិនភាគច្រើនគឺជាការកុហក ឬជាការល្បួងរបស់ស្ហៃតន។ តាមការឯកភាពគ្នារបស់អ្នកប្រាជ្ញ សុបិនមិនអាចយកមកធ្វើជាភស្តុតាងដើម្បីបញ្ជាក់ការពិតនៃសាសនាបានឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الجواب