អំណោយដ៏ថ្លៃថ្លាសម្រាប់សិស្សស្វែងរកចំណេះដឹង

مقدمة المحقق لكتاب تحفة الطالبين (អារម្ភកថាស្រាវជ្រាវនៃសៀវភៅ តុហ្វាតុល ត្វាលីពីន) អារម្ភកថារបស់អ្នកស្រាវជ្រាវ៖ រាល់ការសរសើរទាំងឡាយជារបស់អល់ឡោះ ព្រះអម្ចាស់នៃពិភពលោកទាំងមូល ហើយសូមពរជ័យនិងសន្តិភាពកើតមានដល់ព្យាការីមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ ក្រុមគ្រួសារ និងបណ្តាសហការីរបស់លោកទាំងអស់។ សៀវភៅ «តុហ្វាតុល ត្វាលីពីន ហ្វី តារចាម៉ាត់ ស្ហៃឃីណា អាល់អ៊ីម៉ាម អាល់ណាវ៉ាវី» (تحفة الطالبين في ترجمة شيخنا الإمام النووي - អំណោយដល់សិស្សគណក្នុងការរៀបរាប់ពីប្រវត្តិរបស់លោកគ្រូ អ៊ីម៉ាម អាល់ណាវ៉ាវី) ត្រូវបាននិពន្ធឡើងដោយកូនសិស្សដ៏ស្មោះត្រង់បំផុតរបស់លោក គឺលោក អ៊ីម៉ាម អាឡាអ៊ុដឌីន អ៊ីពនុល អាត់ត្វារ (Ala' អាល់-Din Ibn អាល់-Attar) ដែលគេស្គាល់ថាជា «សេចក្តីសង្ខេបនៃណាវ៉ាវី» (Mukhtasar អាល់-ន៉ាវ៉ាវី)។ នេះគឺជាកម្រងឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រដើមដំបូងគេបង្អស់ និងគួរជាទីទុកចិត្តបំផុត អំពីជីវិត ចំណេះដឹង និងគុណធម៌របស់អ៊ីម៉ាម អាល់ណាវ៉ាវី ﵀។

مقدمة تحقيق الكتاب ومنهجية العمل (វិធីសាស្ត្រនៃការផ្ទៀងផ្ទាត់សាត្រាស្លឹករឹត) វិធីសាស្ត្រនៃការផ្ទៀងផ្ទាត់ និងការរៀបចំ៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានធ្វើឡើងយ៉ាងល្អិតល្អន់ ដោយផ្អែកលើសាត្រាស្លឹករឹតដើមដ៏កម្រ ដែលចម្លងដោយប្អូនប្រុសបង្កើតរបស់អ្នកនិពន្ធ គឺលោក Sheikh Jamal អាល់-Din Dawud ibn អាល់-Attar។ ការផ្ទៀងផ្ទាត់បានធ្វើឡើងដោយការប្រៀបធៀបជាមួយបណ្តាសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រធំៗ ដូចជា «Tadhkirat អាល់-Huffaz» និង «Tarikh អាល់-Islam» របស់អ៊ីម៉ាម អាល់ហ្សាហាប៊ី, «អាល់-Manhal អាល់-'Adhb» របស់ស៊ាខាវី, និង «អាល់-Minhaj អាល់-Sawi» របស់ស៊ូយូទី។

من أفرد ترجمة الإمام النووي بكتاب مستقل (បណ្តាអ្នកប្រាជ្ញដែលបានចងក្រងប្រវត្តិរបស់អ៊ីម៉ាម អាល់ណាវ៉ាវី) បណ្តាអ្នកប្រាជ្ញធំៗជាច្រើនរូប បានចងក្រងសៀវភៅដាច់ដោយឡែកអំពីប្រវត្តិរបស់អ៊ីម៉ាម អាល់ណាវ៉ាវី ដោយសារតែកិត្តិនាមដ៏ល្បីល្បាញ និងការរួមចំណែកដ៏ធំធេងរបស់លោកចំពោះសាសនាឥស្លាម៖ ១. លោក Ibn អាល់-Attar (សៀវភៅនេះ៖ តុហ្វាតុល ត្វាលីពីន) ដែលជាសៀវភៅដើមគេបង្អស់។ ២. លោក Shams អាល់-Din អាល់-Sakhawi ក្នុងសៀវភៅ «អាល់-Manhal អាល់-'Adhb អាល់-Rawi fi Tarjamat Qutb អាល់-Awliya' អាល់-ន៉ាវ៉ាវី»។ ៣. លោក Jalal អាល់-Din អាល់-Suyuti ក្នុងសៀវភៅ «អាល់-Minhaj អាល់-Sawi fi Tarjamat អាល់-អ៊ីម៉ាម អាល់-ន៉ាវ៉ាវី»។ ៤. លោក Ibn Qadi Shuhbah, Shams អាល់-Din Ibn Tulun, និងអ្នកប្រាជ្ញជាច្រើនជំនាន់ក្រោយមកទៀត។

التعريف بكتاب تحفة الطالبين وأهميته (ការណែនាំអំពីសៀវភៅ និងសារៈសំខាន់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ) សារៈសំខាន់នៃសៀវភៅ «តុហ្វាតុល ត្វាលីពីន»៖ សៀវភៅនេះមានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន ពីព្រោះអ្នកនិពន្ធ (Ibn អាល់-Attar) បានរស់នៅយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយអ៊ីម៉ាម អាល់ណាវ៉ាវី អស់រយៈពេលជិតមួយទសវត្សរ៍ រហូតដល់ថ្ងៃមរណភាពរបស់លោក។ គាត់បានកត់ត្រានូវរាល់ទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃ ចរិតលក្ខណៈ ការគោរពសក្ការៈ ការរៀនសូត្រ ការបង្រៀន និងព្រឹត្តិការណ៍ពិតៗដែលគាត់បានឃើញផ្ទាល់ភ្នែក។

توثيق نسبة الكتاب إلى ابن العطار (ការបញ្ជាក់ភស្តុតាងថាគម្ពីរនេះជារបស់ Ibn អាល់-Attar ពិតប្រាកដ) ការបញ្ជាក់ភាពត្រឹមត្រូវនៃស្នាដៃ៖ បណ្តាអ្នកប្រាជ្ញប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងអស់បានឯកភាពគ្នាថា សៀវភៅនេះជារបស់លោក Ibn អាល់-Attar ពិតប្រាកដ។ អ៊ីម៉ាម អាល់ហ្សាហាប៊ី បានដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅនេះយ៉ាងច្រើននៅក្នុង «Tadhkirat អាល់-Huffaz» និង «Tarikh អាល់-Islam» ដោយតែងតែចាប់ផ្តើមថា «លោក Ibn អាល់-Attar បានមានប្រសាសន៍ថា...»។ ព្រមទាំងលោក អាល់-Sakhawi និង អាល់-Suyuti ក៏បានបញ្ជាក់ដូចគ្នាដែរ។

تاريخ تصنيف الكتاب (កាលបរិច្ឆេទនៃការនិពន្ធសៀវភៅ) កាលបរិច្ឆេទនៃការនិពន្ធ៖ សៀវភៅនេះត្រូវបានចាប់ផ្តើមចងក្រងនៅពាក់កណ្តាលខែស្ហះពាន ឆ្នាំ ៧០៨ នៃហ៊ីជរ៉ះសករាជ (ប្រមាណ ៣២ ឆ្នាំក្រោយមរណភាពរបស់អ៊ីម៉ាម អាល់ណាវ៉ាវី) នៅពេលដែល Ibn អាល់-Attar ស្ថិតក្នុងវ័យចំណាស់ និងមានបញ្ញាជ្រៅជ្រះ ហើយត្រូវបានចម្លងសម្រេចនៅឆ្នាំ ៧៤៤ ហ.ស ដោយប្អូនប្រុសរបស់គាត់។

النسخة المعتمدة في التحقيق (សាត្រាស្លឹករឹតដែលយកជាមូលដ្ឋានក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់) សាត្រាស្លឹករឹតដែលយកជាគោល៖ សាត្រាស្លឹករឹតដើមដ៏មានតម្លៃដែលបានប្រើប្រាស់ក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់ គឺត្រូវបានសរសេរដោយដៃផ្ទាល់របស់ Sheikh Jamal អាល់-Din Dawud ibn Ibrahim ibn អាល់-Attar (ប្អូនប្រុសរបស់អ្នកនិពន្ធ) ដែលជាអ្នកប្រាជ្ញ និងជាអ្នកចម្លងគម្ពីរដ៏ចំណាននៅទីក្រុងដាម៉ាស់ (Damascus) ប្រទេសស៊ីរី។

منهج عمل المحقق في إخراج النص (វិធីសាស្ត្រនៃការស្រាវជ្រាវ និងការកែសម្រួលអត្ថបទ) វិធីសាស្ត្រនៃការស្រាវជ្រាវ៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើការចម្លងយ៉ាងហ្មត់ចត់ ផ្ទៀងផ្ទាត់អក្សរម្តងមួយៗ ដាក់សញ្ញាសង្កត់សំឡេង កំណត់ប្រភពហាឌីស និងពន្យល់ពាក្យពិបាកៗ ដើម្បីធានាថាអត្ថបទដើមត្រូវបានរក្សាទុកដោយសុក្រឹតភាពខ្ពស់បំផុត។

ملخص عمل المحقق في خدمة الكتاب (សេចក្តីសង្ខេបនៃការងារផ្ទៀងផ្ទាត់ និងឯកសារយោង) សេចក្តីសង្ខេបនៃការងារផ្ទៀងផ្ទាត់៖ ១. ការផ្ទៀងផ្ទាត់អត្ថបទដើមពីសាត្រាស្លឹករឹត។ ២. ការប្រៀបធៀបសម្រង់សម្តីជាមួយសៀវភៅរបស់ អាល់-Sakhawi និង អាល់-Suyuti។ ៣. ការបញ្ជាក់បន្ថែមនូវកំណត់ចំណាំរបស់អ៊ីម៉ាម អាល់ហ្សាហាប៊ី។ ៤. ការណែនាំប្រវត្តិរូបសង្ខេបរបស់ឥស្សរជន និងទីកន្លែងដែលត្រូវបានលើកឡើងនៅក្នុងសៀវភៅ។

ترجمة الإمام ابن العطار مصادرها ومكانته (ប្រវត្តិសង្ខេបរបស់លោក អ៊ីម៉ាម អ៊ីពនុល អាត់ត្វារ) ប្រវត្តិរបស់អ្នកនិពន្ធ (Ibn អាល់-Attar)៖ លោកគឺជាអ៊ីម៉ាម អ្នកប្រាជ្ញហ្វិកហ៍ហ៍ មូហ្វទី និងជាអ្នកប្រាជ្ញហាឌីសដ៏ល្បីល្បាញ អាឡាអ៊ុដឌីន អាលី អ៊ីពនូ អ៊ីព្រហ៊ីម អ៊ីពនូ ដាវូដ អាល់ដាម៉ាសគី អាល់ស្ហាហ្វីអ៊ី (Ala' អាល់-Din Ibn អាល់-Attar)។ ប្រភពប្រវត្តិរបស់លោកមានចែងក្នុង «Tadhkirat អាល់-Huffaz» របស់អាល់ហ្សាហាប៊ី, «Tabaqat អាល់-Shafi'iyyah» របស់ អាល់-Subki, និង «អាល់-Wafi bi អាល់-Wafayat» របស់ អាល់-Safadi។

اسمه ونسبه ومولده ونشأته (ឈ្មោះ វង្សត្រកូល និងកំណើតរបស់អ្នកនិពន្ធ) ឈ្មោះ និងកំណើតរបស់ Ibn អាល់-Attar៖ លោកបានកើតនៅថ្ងៃបុណ្យអ៊ីឌីលហ្វ៊ីទ្រី ឆ្នាំ ៦៥៤ ហ.ស (១២៥៦ នៃគ្រិស្តសករាជ) នៅទីក្រុងដាម៉ាស់។ ឪពុករបស់លោកជាអ្នកលក់គ្រឿងក្រអូប (អាត់ត្វារ) ហើយជីតារបស់លោកជាគ្រូពេទ្យ។ លោកបានលះបង់ជីវិតដើម្បីការសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងបានក្លាយជាសិស្សជំនិតបំផុតរបស់អ៊ីម៉ាម អាល់ណាវ៉ាវី។

شيوخه الذين أخذ عنهم العلم (បណ្តាគ្រូអាចារ្យរបស់ Ibn អាល់-Attar) បណ្តាគ្រូអាចារ្យរបស់លោក Ibn អាល់-Attar៖ ក្រៅពីអ៊ីម៉ាម អាល់ណាវ៉ាវី លោកបានរៀនសូត្រពីអ្នកប្រាជ្ញធំៗជាង ២០០ នាក់ រួមមាន៖ Ahmad ibn Abd អាល់-Da'im, Ismail ibn Abi អាល់-Yusr, Ibn Abi អាល់-Khayr, និងលោក Ibn ម៉ាលីក (អ្នកនិពន្ធកាព្យវេយ្យាករណ៍ដ៏ល្បីល្បាញ Alfiyyah Ibn ម៉ាលីក) ដែលលោកបានរៀនភាសាអារ៉ាប់ពីគាត់។

علاقته الوثيقة بالإمام النووي (ទំនាក់ទំនងដ៏ជិតស្និទ្ធបំផុតរវាងលោក និងអ៊ីម៉ាម អាល់ណាវ៉ាវី) ទំនាក់ទំនងរវាង Ibn អាល់-Attar និងអ៊ីម៉ាម អាល់ណាវ៉ាវី៖ លោក Ibn អាល់-Attar បានរស់នៅក្បែរ និងបម្រើអ៊ីម៉ាម អាល់ណាវ៉ាវី យ៉ាងស្មោះស្ម័គ្របំផុត ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ៦៧០ ហ.ស រហូតដល់ថ្ងៃដែលអ៊ីម៉ាម អាល់ណាវ៉ាវី ទទួលមរណភាព។ ដោយសារតែភាពស្និទ្ធស្នាលនេះ បណ្តាអ្នកប្រាជ្ញបានប្រសិទ្ធនាមឱ្យលោកថា «Mukhtasar អាល់-ន៉ាវ៉ាវី» (សេចក្តីសង្ខេបនៃណាវ៉ាវី) ព្រោះលោកចងចាំរាល់ពាក្យពេចន៍ និងចំណេះដឹងរបស់គ្រូរបស់លោកបានយ៉ាងច្បាស់។

طلبه للعلم وابتلاؤه بالمرض وصبره (ការខិតខំរៀនសូត្រ ជំងឺ និងការអត់ធ្មត់) ការរៀនសូត្រ និងការអត់ធ្មត់ចំពោះជំងឺ៖ Ibn អាល់-Attar គឺជាអ្នកចម្លងគម្ពីរដ៏ស្ទាត់ជំនាញ និងជាអ្នកប្រាជ្ញហ្វិកហ៍ហ៍ដ៏ល្បី។ នៅឆ្នាំ ៧០១ ហ.ស លោកបានធ្លាក់ខ្លួនឈឺខ្វិនមួយចំហៀងខ្លួន (ហ្វាលីច) រហូតមិនអាចដើរបាន ដោយគេត្រូវសែងលោកលើគ្រែ ប៉ុន្តែលោកមិនដែលបោះបង់ការបង្រៀនឡើយ ហើយលោកបានហាត់សរសេរអក្សរដោយដៃឆ្វេងវិញ។

ثناء العلماء على ابن العطار وأمانته (ការកោតសរសើររបស់បណ្តាអ្នកប្រាជ្ញចំពោះ Ibn អាល់-Attar) ការកោតសរសើររបស់បណ្តាអ្នកប្រាជ្ញ៖ អ៊ីម៉ាម អាល់ហ្សាហាប៊ី បានពោលសរសើរលោកថា៖ «គាត់បានស្តាប់ហាឌីសច្រើន បានចម្លងសៀវភៅធំៗ បានបង្រៀន និងបានចេញហ្វាត់វ៉ា (សេចក្តីសម្រេចច្បាប់) គាត់ជាមនុស្សស្មោះត្រង់ និងគួរជាទីទុកចិត្តបំផុត»។ លោកបានទទួលតំណែងជាប្រធានសាលា Madrasah អាល់-Nuriyyah និង អាល់-Qulayjiyyah នៅដាម៉ាស់។

مصنفات الإمام ابن العطار العلمية (ស្នាដៃនិពន្ធរបស់លោក Ibn អាល់-Attar) ស្នាដៃនិពន្ធសំខាន់ៗរបស់ Ibn អាល់-Attar៖ ១. «Tuhfat អាល់-Talibin fi Tarjamat អាល់-អ៊ីម៉ាម អាល់-ន៉ាវ៉ាវី» (សៀវភៅនេះ) ២. «អាល់-Iddah fi Sharh អាល់-Umdah» (ការពន្យល់សៀវភៅ Umdat អាល់-Ahkam) ៣. «Fatwa fi អាល់-Mantaq wa អាល់-Kalam» ៤. «អាល់-Tisa'iyyat fi អាល់-ហាឌីស» ៥. «Khatimat Sharh អាល់-Majmu'» និងស្នាដៃជាច្រើនទៀតលើផ្នែកហ្វិកហ៍ហ៍ និងហាឌីស។

وفاة الإمام ابن العطار رحمه الله (មរណភាពរបស់លោក Ibn អាល់-Attar) មរណភាពរបស់ Ibn អាល់-Attar៖ លោកបានទទួលមរណភាពនៅឆ្នាំ ៧២៤ នៃហ៊ីជរ៉ះសករាជ (១៣២៤ នៃគ្រិស្តសករាជ) ក្នុងជន្មាយុ ៧០ ឆ្នាំ នៅទីក្រុងដាម៉ាស់។ ប្រជាជន និងបណ្តាអ្នកប្រាជ្ញជាច្រើនកុះករបានចូលរួមពិធីសពរបស់លោក ហើយលោកត្រូវបានបញ្ចុះនៅក្បែរបណ្តាអ្នកប្រាជ្ញធំៗ។ សូមអល់ឡោះមេត្តាប្រោសប្រណីដល់រូបលោក។

تحفة الطالبين في ترجمة شيخنا الإمام محيي الدين النووي (អារម្ភកថាផ្ទាល់របស់អ្នកនិពន្ធ Ibn អាល់-Attar) អារម្ភកថាផ្ទាល់របស់លោក Sheikh Ala' អាល់-Din Ibn អាល់-Attar៖ «ដោយព្រះនាមអល់ឡោះ ព្រះដ៏មហាសប្បុរស ព្រះដ៏មហាអាណិតស្រឡាញ់។ រាល់ការសរសើរទាំងឡាយជារបស់អល់ឡោះ ដែលបានជ្រើសរើសក្នុងចំណោមអ្នកបំរើរបស់ទ្រង់ នូវបណ្តាអ្នកប្រាជ្ញដ៏ឆ្នើម ឱ្យក្លាយជាអ្នកស្នងមរតករបស់បណ្តាព្យាការី និងជាបង្គោលការពារសាសនា។ ខ្ញុំបានចងក្រងសៀវភៅនេះឡើង ដើម្បីរៀបរាប់ពីប្រវត្តិ គុណធម៌ ចំណេះដឹង និងគំរូដ៏ពិសិដ្ឋរបស់លោកគ្រូជាទីគោរពស្រឡាញ់បំផុតរបស់ខ្ញុំ គឺ អ៊ីម៉ាម អ្នកប្រាជ្ញដ៏អស្ចារ្យ អាប៊ូ ហ្សាការីយ៉ា យ៉ះយ៉ា អ៊ីពនូ ស្ហារ៉อฟ អាល់ណាវ៉ាវី (អ៊ីម៉ាម Muhyi អាល់-Din Yahya ibn Sharaf អាល់-ន៉ាវ៉ាវី) សូមអល់ឡោះមេត្តាប្រោសប្រណី និងពេញចិត្តចំពោះលោក។ ខ្ញុំបានបម្រើលោកយ៉ាងជិតស្និទ្ធអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ហើយខ្ញុំបានកត់ត្រានូវអ្វីដែលខ្ញុំបានដឹង បានឮ និងបានឃើញដោយផ្ទាល់ភ្នែក ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់បណ្តាសិស្សគណ និងអ្នកស្វែងរកចំណេះដឹងទាំងអស់»។

١ - فصل: في نسبه ونسبته الشريفة (ជំពូកទី ១៖ វង្សត្រកូល និងដើមកំណើតរបស់អ៊ីម៉ាម អាល់ណាវ៉ាវី) វង្សត្រកូលរបស់អ៊ីម៉ាម អាល់ណាវ៉ាវី៖ លោកមានឈ្មោះថា យ៉ះយ៉ា (Yahya) ងារកិត្តិយសរបស់លោកគឺ មុះយី អ៊ុដឌីន (Muhyi អាល់-Din - អ្នកធ្វើឱ្យសាសនារស់រវើកឡើងវិញ ទោះបីជាលោកមិនចូលចិត្តឱ្យគេហៅងារនេះដោយសារការបន្ទាបខ្លួនក៏ដោយ) កូនយ៉ះ (ឈ្មោះកិត្តិយស) គឺ អាប៊ូ ហ្សាការីយ៉ា (Abu Zakariyya)។ វង្សត្រកូលពេញលេញរបស់លោកគឺ៖ យ៉ះយ៉ា កូនរបស់ ស្ហារ៉อฟ កូនរបស់ មុររី កូនរបស់ ហាសាន កូនរបស់ ហ៊ូសសេន កូនរបស់ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) កូនរបស់ ជូម៉ាអា កូនរបស់ ហ៊ីហ្សាម អាល់ណាវ៉ាវី អាល់ដាម៉ាសគី អាល់ស្ហាហ្វីអ៊ី (Yahya ibn Sharaf ibn Murri អាល់-ន៉ាវ៉ាវី អាល់-Dimashqi អាល់-Shafi'i)។ វង្សត្រកូលរបស់លោកមានប្រភពចេញពីត្រកូលអារ៉ាប់ដ៏ស្មោះត្រង់។

نسبته إلى نوى من أرض حوران (ដើមកំណើតនៅភូមិណាវ៉ា តំបន់ហូរ៉ាន ប្រទេសស៊ីរី) ដើមកំណើតរបស់លោក៖ ពាក្យថា «អាល់ណាវ៉ាវី» (អាល់-ន៉ាវ៉ាវី) គឺសំដៅលើស្រុកកំណើតរបស់លោក គឺភូមិ ណាវ៉ា (Nawa) ដែលជាទីប្រជុំជនដ៏ល្បីល្បាញមួយនៅក្នុងតំបន់ ហូរ៉ាន (Hauran) នៃទឹកដីស្រុកស្ហាម (បច្ចុប្បន្នភាគខាងត្បូងប្រទេសស៊ីរី) ចម្ងាយប្រហែល ៨០ គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងដាម៉ាស់។ ចំណែកពាក្យថា «អាល់ដាម៉ាសគី» គឺដោយសារតែលោកបានមកស្នាក់នៅ រៀនសូត្រ និងបង្រៀននៅទីក្រុងដាម៉ាស់ (Damascus) អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ ហើយពាក្យថា «អាល់ស្ហាហ្វីអ៊ី» គឺដោយសារលោកប្រកាន់យក និងជាអ្នកចម្លងគតិបណ្ឌិតដ៏កំពូលនៃមជ្ឈដ្ឋានច្បាប់ហ្វិកហ៍ហ៍ស្ហាហ្វីអ៊ី (Madhab Shafi'i)។