សារលិខិតស្តីពីលំដាប់ថ្នាក់នៃវិទ្យាសាស្ត្រឥស្លាម

យើងបញ្ចូលក្នុងសៀវភៅនេះនូវការឯកភាពគ្នាទាំងស្រុង (អ៊ីជ្មា) ដែលគ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាទាល់តែសោះ ដែលគេដឹងច្បាស់ដូចជាការដឹងថា ការសឡាតនៅពេលព្រឹក (ស៊ុបហ៍) ក្នុងពេលមានសុវត្ថិភាព និងពេលមានភ័យខ្លាចគឺមានពីររ៉ាកាត, និងការដឹងថាខែរ៉ាម៉ាដន គឺជាខែដែលស្ថិតនៅចន្លោះខែស៊ូវ៉ាល់ និងខែស៊ែប៊ាន់, និងការដឹងថាអ្វីដែលមាននៅក្នុងគម្ពីរមូសហ្វ (គម្ពីរគួរអាន) គឺជាអ្វីដែលព្យាការីមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ បាននាំមក ហើយលោកបានប្រាប់ថាវាជាវ៉ាហ៊ី (វិវរណៈ) ពីអល់ឡោះ, និងការដឹងថាចំពោះអូដ្ឋចំនួនប្រាំក្បាល គឺត្រូវកាត់ហ្សាកាត់ជាចៀមមួយក្បាល និងអ្វីៗផ្សេងទៀតដែលស្រដៀងនឹងនេះ។ វាជាចំណេះដឹងចាំបាច់ដែលកើតមានក្នុងចិត្តរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវអំពីព័ត៌មាន និងអ្នកដែលពិនិត្យមើលរបៀបនៃការបញ្ជូនត (ណាក់ល) ប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់តាមដានវាដោយខ្លួនឯង ក្នុងគ្រប់ស្ថានភាពនៃជីវិតលោកិយ និងមនុស្សក្នុងសម័យកាលរបស់គាត់ នោះគាត់នឹងរកឃើញថាវាជាការថេរ និងស្ថិតស្ថេរនៅក្នុងចិត្តរបស់គាត់។ ហើយយើងមិនទទួលបានជោគជ័យឡើយ លើកលែងតែដោយសារអល់ឡោះ។ ជំពូកស្តីពីការសម្អាត (តាហារ៉ោះហ៍) ប្រជាជាតិឥស្លាមបានឯកភាពគ្នាថា ការប្រើប្រាស់ទឹកដែលមិនមានទឹកនោមរបស់មនុស្ស, មិនមែនជាទឹកដែលសេសសល់ពីស្ត្រីមករដូវ, មិនមែនពីអ្នកមិនមែនមូស្លីម, មិនមែនពីអ្នកដែលជាប់ជូណូប (ត្រូវការងូតទឹកកាតព្វកិច្ច), មិនមែនជាទឹកដែលបានមកពីភេសជ្ជៈ ឬអ្វីផ្សេងពីនោះ, មិនមែនជាទឹកដែលសេសសល់ពីសត្វក្រៅពីមនុស្ស និងសត្វដែលមិនអាចបរិភោគសាច់បាន, និងមិនមានភាពមិនស្អាត (ណាចាស៉) មកលាយឡំជាមួយវា ទោះបីជាភាពមិនស្អាតនោះមិនបង្ហាញឱ្យឃើញ ឬបង្ហាញឱ្យឃើញក៏ដោយ (ដោយមានការខ្វែងគំនិតគ្នារបស់ពួកគេលើអ្វីដែលធ្វើឱ្យទឹកក្លាយជាណាចាស៉ មិនថាសត្វ ឬសាកសពសត្វ), មិនមែនជាទឹកដែលស្អុយរលួយដោយខ្លួនឯង, មិនមែនជាទឹកដែលមិនមានអ្វីធ្លាក់ចូលទៅក្នុងនោះ, មិនមានកង្កែប ឬត្រីងាប់នៅក្នុងនោះ, មិនមែនជាទឹកដែលសេសសល់ពីអ្នកធ្វើវូឌូ (ទឹកលាងសម្អាត) ពីការបាត់បង់វូឌូ ឬពីអ្នកងូតទឹកកាតព្វកិច្ច, មិនមែនជាទឹកដែលគេធ្លាប់ប្រើរួច, មិនមែនជាទឹកដែលស្ត្រីម្នាក់បានធ្វើវូឌូ ឬសម្អាតខ្លួនពីវា, មិនមែនជាទឹកដែលហាលថ្ងៃ ឬដាំឱ្យក្តៅ, មិនមែនជាទឹកដែលដងពីសមុទ្រ ឬទឹកដែលគេដណ្តើមយកមក, មិនមែនជាទឹកដែលអ្នកទើបភ្ញាក់ពីគេងបានយកដៃជ្រលក់ចូលមុនពេលលាងដៃបីដង, មិនមែនជាទឹកដែលមានអ្វីស្អាតធ្លាក់ចូលទៅលាយឡំក្រៅពីដីដែលធ្វើឱ្យវាផ្លាស់ប្តូរ, មិនមែនជាទឹកដែលគេយកទៅត្រាំនំប៉័ង, មិនមែនជាទឹកដែលមនុស្សយកទៅធ្វើវូឌូ ឬងូតទឹក, មិនមែនជាទឹកដែលគេយកទៅលាងសមាជិកណាមួយនៃរាងកាយ... មិនថាទឹកនោះផ្អែម, ល្វីង, ប្រៃ ឬជូរចត់នោះទេ គឺវាជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វ័រឌូ) សម្រាប់អ្នកដែលរកឃើញវា និងមានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់វា ដរាបណាមិនមានទឹកផ្លែឈើ (ណាប៊ីហ្ស) នៅចំពោះមុខគាត់ឡើយ។ នេះគឺជាករណីសម្រាប់ទឹកដែលមិនហូរ។ ចំណែកទឹកដែលហូរ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើការអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់វា ដរាបណាមិនមានភាពមិនស្អាត (ណាចាស៉) បង្ហាញឱ្យឃើញនៅក្នុងនោះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទឹកដែលនៅស្ងៀម (ទឹកដក់) ប្រសិនបើវាមានបរិមាណច្រើន ដែលនៅពេលគេកូរផ្នែកកណ្តាលរបស់វា នោះផ្នែកចុងទាំងពីរមិនរង្គើ គឺគ្មានអ្វីធ្វើឱ្យវាទៅជាណាចាស៉បានឡើយ លើកលែងតែអ្វីដែលធ្វើឱ្យផ្លាស់ប្តូរពណ៌, ក្លិន ឬរសជាតិរបស់វា។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មិនអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើវូឌូដោយប្រើប្រាស់វត្ថុរាវផ្សេងៗក្រៅពីទឹក និងទឹកផ្លែឈើ (ណាប៊ីហ្ស)។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាថា តើការដែលបុរស និងស្ត្រីធ្វើវូឌូជាមួយគ្នា (ក្នុងធុងតែមួយ) គឺអាចប្រើប្រាស់បានឬមិនបាន? ប៉ុន្តែពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើការអនុញ្ញាតឱ្យបុរសពីរនាក់ ឬស្ត្រីពីរនាក់ធ្វើវូឌូជាមួយគ្នា។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលធ្វើវូឌូ និងសម្អាតខ្លួនដោយទឹកតាមរបៀបដែលយើងបានពណ៌នា ទោះបីជាមានទឹកផ្លែឈើ (ណាប៊ីហ្ស) នៅចំពោះមុខគាត់ក៏ដោយ គឺគាត់បានបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់គាត់រួចហើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកជំងឺដែលរងគ្រោះដោយសារទឹក ហើយមិនមានទឹកនៅក្បែរខ្លួន គឺការធ្វើតៃយាំមុំ (ការសម្អាតដោយដី) គឺជាការជំនួសឱ្យការធ្វើវូឌូ និងការងូតទឹកកាតព្វកិច្ច។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដំណើរដែលធ្វើដំណើរក្នុងចម្ងាយដែលអនុញ្ញាតឱ្យកាត់បន្ថយការសឡាត ប្រសិនបើគាត់មិនអាចរកទឹកបានទាល់តែសោះ ហើយមិនមានទឹកនៅក្បែរខ្លួន គឺគាត់អាចធ្វើតៃយាំមុំជំនួសឱ្យការធ្វើវូឌូសម្រាប់ការសឡាតតែប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលលាងដៃបីដង បន្ទាប់មកខ្ពុរមាត់បីដង បន្ទាប់មកស្រូបទឹកចូលច្រមុះបីដង បន្ទាប់មកបញ្ចេញទឹកពីច្រមុះបីដង បន្ទាប់មកលាងមុខទាំងមូលតាមរបៀបដែលយើងបានពណ៌នា បន្ទាប់មកជ្រលក់ទឹកចូលក្នុងសក់ និងពុកមាត់ លាងត្រចៀកទាំងខាងក្នុង និងខាងក្រៅ និងសក់ទាំងអស់រហូតដល់ចុងសក់ ដោយមានចេតនា (នីយ៉ាត) ធ្វើវូឌូសម្រាប់ការសឡាតមុនពេលចាប់ផ្តើម និងពេលចាប់ផ្តើម ហើយបានរំលឹកឈ្មោះអល់ឡោះ ដោយមិនបានធ្វើអ្វីមុនក្រោយខុសពីលំដាប់ដែលយើងបានរៀបរាប់... គឺគាត់បានបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់គាត់រួចហើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការលាងមុខពីគល់សក់ចិញ្ចើម រហូតដល់គល់ត្រចៀក និងដល់ចុងចង្កា គឺជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់អ្នកដែលគ្មានពុកមាត់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ចំពោះអ្នកដែលមានពុកមាត់ គឺត្រូវលាងមុខពីគល់សក់លើថ្ងាសដូចអ្នកគ្មានពុកមាត់ ហើយត្រូវជ្រលក់ទឹកចូលក្នុងពុកមាត់ទាំងអស់ និងឱ្យទឹកហូរដល់គ្រប់កន្លែងនៃពុកមាត់នោះ ហើយលាងត្រចៀកទាំងខាងក្នុង និងខាងក្រៅ គឺគាត់បានលាងមុខ និងបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់គាត់រួចហើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការលាងដៃទាំងពីររហូតដល់កែងដៃ គឺជាកាតព្វកិច្ចក្នុងវូឌូ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើគាត់លាងដៃទាំងពីរ និងកែងដៃ ព្រមទាំងជ្រលក់ទឹកចូលចន្លោះម្រាមដៃ និងក្រោមចិញ្ចៀន នោះកាតព្វកិច្ចលើដៃទាំងពីររបស់គាត់គឺបានសម្រេចហើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការជូតក្បាលខ្លះដោយទឹក (ដោយមិនកំណត់កន្លែងជាក់លាក់) គឺជាកាតព្វកិច្ច។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលជូតក្បាលទាំងមូល ដោយជូតទៅមុខ និងថយក្រោយ ហើយជូតត្រចៀក និងសក់ទាំងអស់ គឺគាត់បានបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់គាត់រួចហើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការធ្វើឱ្យទឹកប៉ះជើងទាំងពីរដែលមិនមានស្បែកជើង សម្រាប់អ្នកធ្វើវូឌូ គឺជាកាតព្វកិច្ច ប៉ុន្តែពួកគេខ្វែងគំនិតគ្នាថា តើត្រូវជូត ឬត្រូវលាង? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការធ្វើវូឌូមួយដងៗដោយឱ្យទឹកប៉ះពេញផ្ទៃមុខ ដៃ និងជើង គឺអាចប្រើប្រាស់បាន ហើយពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការលើសពីបីដងគឺគ្មានប្រយោជន៍អ្វីឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការធ្វើឱ្យទឹកប៉ះស្បែកទាំងមូល និងក្បាល ក្នុងការងូតទឹកកាតព្វកិច្ច គឺជាកាតព្វកិច្ច... (ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើអ្វីដែលតម្រូវឱ្យងូតទឹក)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលងូតទឹកសម្រាប់កិច្ចការដែលតម្រូវឱ្យងូតទឹក ដោយធ្វើវូឌូតាមរបៀបដែលយើងបានពណ៌នាថាអាចប្រើប្រាស់បាន បន្ទាប់មកចាក់ទឹកលើរាងកាយទាំងមូល ក្បាល និងគល់សក់ ហើយដុសខាត់គ្រប់កន្លែងពីដើមដល់ចប់ ដោយមិនទុកចន្លោះសូម្បីតែមួយសរសៃសក់ ហើយមិនមានអ្វីធ្វើឱ្យបាត់បង់វូឌូមុនពេលងូតទឹកចប់ ដោយមានចេតនា (នីយ៉ាត) ងូតទឹកកាតព្វកិច្ច នោះការងូតទឹករបស់គាត់គឺអាចប្រើប្រាស់បាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទឹកដែលមានភាពមិនស្អាត (ណាចាស៉) ធ្លាក់ចូលទៅធ្វើឱ្យផ្លាស់ប្តូរពណ៌ ឬរសជាតិរបស់វា គឺការផឹកទឹកនោះដោយមិនមានភាពចាំបាច់ និងការប្រើប្រាស់វាដើម្បីសម្អាតខ្លួន គឺមិនអនុញ្ញាតឡើយ ទោះបីជាមានការខ្វែងគំនិតគ្នាយ៉ាងខ្លាំងលើបញ្ហាណាចាស៉ក៏ដោយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទឹកនោមរបស់កូនចៅអាដាំ (មនុស្ស) ប្រសិនបើមានបរិមាណច្រើន និងលាមក គឺសុទ្ធតែជាណាចាស៉។ ហើយពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ឈាមដែលមានបរិមាណច្រើន មិនថាឈាមអ្វីក៏ដោយ ក្រៅពីឈាមត្រី និងសត្វដែលគ្មានឈាមហូរ គឺសុទ្ធតែជាណាចាស៉។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើកម្រិតនៃបរិមាណច្រើន (ពីទំហំប៉ុនក្រចកដៃ រហូតដល់ពាក់កណ្តាលនៃសម្លៀកបំពាក់)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការបរិភោគ និងការផឹកអ្វីដែលជាណាចាស៉ គឺហារ៉ាម (ហាមឃាត់) ក្រៅពីទឹកផ្លែឈើដែលធ្វើឱ្យស្រវឹង។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្វីដែលមិនមែនជាទឹកនោម ឬលាមក (ក្រៅពីអ្វីដែលចេញពីចៃ, ឃ្មុំ, ឬរុយ), មិនមែនជាស្រា, មិនមែនជាអ្វីដែលកើតចេញពីវា, មិនមែនជាអ្វីដែលប៉ះពាល់ជាមួយវា, មិនមែនជាអ្វីដែលយកចេញពីសត្វរស់ (ក្រៅពីរោមចៀម, រោមសត្វ, និងសក់របស់សត្វដែលបរិភោគសាច់បាន), មិនមែនជាឆ្កែ, មិនមែនជាសត្វដែលមិនអាចបរិភោគសាច់បាន (ដូចជាសត្វសាហាវ ឬផ្សេងទៀត), មិនមែនជាទឹកមាត់របស់សត្វដែលមិនអាចបរិភោគសាច់បាន, មិនមែនជាខ្ទុះ, មិនមែនជាការក្អួត, មិនមែនជាឈាម, មិនមែនជាទឹកមាត់, មិនមែនជាទឹកសំបោរ, មិនមែនជាទឹកដែលចេញពីក្រពះ, និងអ្វីដែលប៉ះពាល់ជាមួយអ្វីៗដែលយើងបានរៀបរាប់មកនេះ គឺសុទ្ធតែស្អាត (តូហ៊ីរ)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការសម្អាតខ្លួន (អ៊ីស្ទីនចា) ដោយប្រើថ្ម និងវត្ថុស្អាតគ្រប់យ៉ាង ដរាបណាវាមិនមែនជាអាហារ, លាមក, ណាចាស៉, ស្បែកសត្វ, ឆ្អឹង, ធ្យូង ឬផេះ គឺអាចអនុញ្ញាតបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាម្នាក់ដែលសឡាតមុនពេលបញ្ចប់កាតព្វកិច្ចវូឌូ ឬតៃយាំមុំរបស់គាត់ (សម្រាប់អ្នកដែលត្រូវធ្វើតៃយាំមុំ) គឺការសឡាតរបស់គាត់ជាមោឃៈ ទោះបីជាគាត់ភ្លេច ឬដោយចេតនា ដោយសារគាត់បានលះបង់សមាជិកណាមួយនៃរាងកាយចោលទាំងស្រុង។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើអ្នកដែលលះបង់សមាជិកណាមួយដោយភ្លេចភ្លាំងថា តើគាត់ត្រូវឈប់សឡាតហើយទៅធ្វើឡើងវិញ ឬយ៉ាងណា? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការនោម (សម្រាប់អ្នកដែលមិនមានជំងឺនោមមិនឈប់), ការផោម, ការរួមភេទដោយមានចេតនាចូលក្នុងប្រដាប់ភេទស្ត្រី គឺធ្វើឱ្យបាត់បង់វូឌូ ទោះបីជាភ្លេច ឬដោយចេតនាក៏ដោយ។ ដូចគ្នានេះដែរ ការបាត់បង់ស្មារតីដោយសារស្រវឹង, សន្លប់ ឬឆ្កួត។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្វីៗក្រៅពីអ្វីដែលយើងបានរៀបរាប់មកនេះ និងក្រៅពីការប៉ះពាល់រវាងបុរស និងស្ត្រីដោយសមាជិកណាមួយ, ការប៉ះប្រដាប់ភេទ, ការប៉ះឆ្កាង, ការប៉ះរូបសំណាក, ពាក្យសម្តីអាក្រក់, ការសម្លឹងដោយតណ្ហា, ការចេញឈាម, ការកាត់សត្វ, ទឹកដែលចេញពីដំបៅ, ការក្អួត, និងអ្វីៗផ្សេងទៀត... (គឺមិនធ្វើឱ្យបាត់បង់វូឌូឡើយ)។

ខាងក្រោមនេះគឺជាការបកប្រែអត្ថបទដែលលោកអ្នកបានស្នើសុំ៖ ជំពូកស្តីពីការសឡាត ពួកគេ (អ្នកប្រាជ្ញ) បានឯកភាពគ្នាថា ឈាមរដូវ (នីហ្វាស) ប្រសិនបើមានរយៈពេល ៧ ថ្ងៃ នោះវាគឺជាឈាមនីហ្វាស ដែលត្រូវជៀសវាងនូវអ្វីដែលយើងបានរៀបរាប់រួចមកហើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើឈាមនោះបន្តហូរលើសពី ៧៥ ថ្ងៃ នោះវាមិនមែនជាឈាមនីហ្វាសឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា សញ្ញាពណ៌ស (ការដាច់ឈាម) ដែលបន្តរយៈពេលមួយខែ លើកលែងតែមួយថ្ងៃ គឺចាត់ទុកថាជាភាពបរិសុទ្ធ (តូហ៊ីរ) ដ៏ត្រឹមត្រូវ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលរួមភេទជាមួយស្ត្រីដែលកំពុងមានឈាមខ្មៅ (ឈាមរដូវ) ក្នុងរយៈពេលចន្លោះពី ៣ ថ្ងៃ ទៅ ៧ ថ្ងៃ ក្នុងអំឡុងពេលដែលនាងធ្លាប់មានរដូវ ហើយនាងមិនឃើញមានអ្វីផ្សេងទៀតបន្ទាប់ពីនោះទេ នោះគឺគាត់បានរួមភេទដោយខុសច្បាប់ (ហារ៉ាម)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលមិនឃើញមានឈាម ឬទឹកពណ៌កខ្វក់ ឬពណ៌លឿង ឬឈាមរ៉ាំរ៉ៃ (អ៊ីស្តីហ៊ីហ្សា) ឬអ្វីផ្សេងទៀត បន្ទាប់ពីនាងបានងូតទឹកសម្អាតខ្លួនដោយទឹកសព្វគ្រប់ហើយ នោះការរួមភេទជាមួយនាងគឺហាឡាល (អនុញ្ញាត) សម្រាប់ស្វាមីរបស់នាង ដរាបណាមិនមានឧបសគ្គដូចជាការถือសីល (សោម) ឬការធ្វើអ៊ីតិកាហ្វ ឬការចូលក្នុងសភាពអ៊ីរ៉ម ឬការធ្វើហ្ស៊ីហារ (ការប្រៀបធៀបភរិយាទៅនឹងម្តាយ)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ស្ត្រីដែលធ្លាប់មានរដូវ ប្រសិនបើនាងឃើញភាពបរិសុទ្ធ (ដាច់ឈាម) ប៉ុន្តែមិនទាន់បានលាងសម្អាតប្រដាប់ភេទ ឬមិនទាន់បានធ្វើវូឌូ (ទឹកលាងសម្អាត) នោះការរួមភេទជាមួយនាងគឺហារ៉ាម។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលលាងសម្អាតស្នាមប្រឡាក់របស់ឆ្កែ ជ្រូក និងឆ្មា ចំនួន ៧ ដងដោយទឹក ហើយលើកទី ៨ ដោយដី នោះគឺវាបានស្អាតបរិសុទ្ធហើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលលាងសម្អាតកន្លែងដែលមានភាពកខ្វក់ (ណាចាសាត) ដោយទឹកតាមលំដាប់លំដោយ រហូតដល់មិនសល់ស្នាម ឬក្លិន នោះគឺវាបានស្អាតបរិសុទ្ធហើយ។ ពួកគេក៏បានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលលាងសម្អាតស្នាមរបស់ឆ្មា គឺវាបានស្អាតបរិសុទ្ធហើយ។ ជំពូកស្តីពីការសឡាត ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការសឡាតទាំង ៥ ពេល គឺជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វារ៉ូ)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការសឡាតស៊ុបហ៍ (ពេលព្រឹក) សម្រាប់អ្នកដែលមានការភ័យខ្លាច និងអ្នកដែលមានសុវត្ថិភាព គឺមាន ២ រ៉ាកាត ទាំងពេលធ្វើដំណើរ និងពេលនៅផ្ទះ។ និងថាការសឡាតម៉ាក្រិប (ពេលល្ងាច) សម្រាប់អ្នកដែលមានការភ័យខ្លាច និងអ្នកដែលមានសុវត្ថិភាព ទាំងពេលធ្វើដំណើរ និងពេលនៅផ្ទះ គឺមាន ៣ រ៉ាកាត។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការសឡាតហ្ស៊ូហ័រ (ពេលថ្ងៃត្រង់) អាស្រ (ពេលរសៀល) និងអ៊ីសាក (ពេលយប់) សម្រាប់អ្នកដែលនៅផ្ទះ និងមានសុវត្ថិភាព គឺមាន ៤ រ៉ាកាត។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលធ្វើហជ្ជ ឬអ៊ុំរ៉ោះ ឬធ្វើសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងពួកមូស្រ៊ីគីន (អ្នកដែលបដិសេធជំនឿ) ឬរយៈពេលនៃការធ្វើដំណើររបស់គាត់មាន ៣ ថ្ងៃ ឬច្រើនជាងនេះ ហើយគាត់បានសឡាតហ្ស៊ូហ័រ និងអាស្រ ២ រ៉ាកាត នោះគាត់បានបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់គាត់រួចរាល់ហើយ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការសឡាតពេលយប់ (អាតាម៉ាហ៍)។ យើងបានរាយការណ៍ពីអ៊ីប៊ុន អាប់បាស ក្នុងហាឌីសរបស់ ស៊ូអបះ ដែលបង្ហាញថាគាត់មិនបានកាត់បន្ថយ (កូស័រ) ការសឡាតនោះទេ។ ពួកគេមិនបានឯកភាពគ្នាលើចំនួនតិចបំផុតនៃការសឡាតពេលមានការភ័យខ្លាច (សឡាតខោហ្វ) លើអ្វីដែលអាចកំណត់បានឡើយ ព្រោះក្រុមអ្នកបន្តវេន (តាប៊ីអ៊ីន) យល់ថា កាតព្វកិច្ចក្នុងការសឡាតខោហ្វ គឺគ្រប់គ្រាន់ដោយការតាក់ប៊ីរតែមួយដងប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកអាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ មិនយល់ថាការតាក់ប៊ីរជាកាតព្វកិច្ចទេ ហើយកាតព្វកិច្ចតិចបំផុតតាមទស្សនៈរបស់គាត់គឺ ២ រ៉ាកាត ទោះបីជាមិនមានការតាក់ប៊ីរនៅក្នុងនោះក៏ដោយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការសឡាតមិនអាចលុបចោលបានឡើយ ហើយមិនអនុញ្ញាតឱ្យពន្យារពេលដោយចេតនាហួសពីពេលវេលារបស់វាសម្រាប់អ្នកដែលគ្រប់ការ (ពេញវ័យ) និងមានសតិបញ្ញា ដោយសារតែហេតុផលណាមួយឡើយ ហើយវាត្រូវតែបំពេញតាមសមត្ថភាពរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ មិនថានៅក្នុងសភាពអង្គុយ ឬដេក ដោយការងក់ក្បាល (សញ្ញា) ឬតាមរបៀបណាដែលគាត់អាចធ្វើទៅបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលតាមទាន់អ៊ីម៉ាំ (អ្នកដឹកនាំសឡាត) ខណៈដែលគាត់បានងើបក្បាលឡើងពីការរូកូអ៊ូ និងតម្រង់ខ្លួនត្រង់ ហើយអ្នកដែលនៅពីក្រោយគាត់ទាំងអស់បានងើបក្បាលឡើង និងតម្រង់ខ្លួនត្រង់ក្នុងសភាពឈរ នោះគាត់បានខកខានរ៉ាកាតនោះហើយ ហើយការស៊ូជូដ (ក្រាប) ពីរដងដែលគាត់បានតាមទាន់នោះ មិនត្រូវបានរាប់បញ្ចូលឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលមកដល់ខណៈដែលអ៊ីម៉ាំបានសឡាតទៅមួយផ្នែកហើយ មិនថាបន្តិចឬច្រើន ហើយមិនសល់អ្វីក្រៅពីការផ្តល់សឡាម (បញ្ចប់សឡាត) នោះគាត់ត្រូវបានបញ្ជាឱ្យចូលរួមជាមួយអ៊ីម៉ាំ និងធ្វើតាមសភាពដែលគាត់បានជួបនោះ ដរាបណាគាត់មិនទាន់បានសម្រេចចិត្តចូលរួមក្រុមសឡាតនៅវិហារផ្សេង។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលធ្វើតាមអ្វីដែលអ៊ីម៉ាំធ្វើ ដូចជាការរូកូអ៊ូ ការស៊ូជូដ និងការឈរ បន្ទាប់ពីអ៊ីម៉ាំបានធ្វើរួច មិនមែនធ្វើព្រមគ្នា ឬមុនអ៊ីម៉ាំទេ នោះគឺគាត់បានធ្វើត្រឹមត្រូវហើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការបែរមុខទៅរកទិសគីប្លះ គឺជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់អ្នកដែលមើលឃើញវា ឬដឹងពីសញ្ញារបស់វា ដរាបណាគាត់មិនមែនជាអ្នកចម្បាំង ឬអ្នកដែលមានការភ័យខ្លាច។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការឈរក្នុងសឡាតគឺជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់អ្នកដែលគ្មានជំងឺ គ្មានការភ័យខ្លាច ហើយមិនត្រូវសឡាតតាមក្រោយអ៊ីម៉ាំដែលអង្គុយឡើយ ហើយក៏មិនត្រូវសឡាតនៅលើទូកដែរ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការរូកូអ៊ូក្នុងសឡាតគឺជាកាតព្វកិច្ច ហើយការស៊ូជូដគឺមាន ២ ដងក្នុងគ្រប់កាតព្វកិច្ចសឡាត។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ពេលវេលាចន្លោះពីពេលថ្ងៃត្រង់ (ហ្សាវ៉ាល) រហូតដល់ពេលដែលស្រមោលរបស់វត្ថុមួយមានប្រវែងស្មើនឹងវត្ថុនោះ បន្ទាប់ពីដកស្រមោលពេលថ្ងៃត្រង់ចេញ គឺជាពេលវេលានៃការសឡាតហ្ស៊ូហ័រ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើពេលវេលានៃការសឡាតថ្ងៃសុក្រ (ជូម៉ូអាហ៍)។ យើងបានរាយការណ៍ពី មូហ្សាហ៊ីត ថាគាត់បាននិយាយថា រាល់ថ្ងៃបុណ្យរបស់មូស្លីមគឺមុនពេលថ្ងៃត្រង់។ ហើយពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការចូលពេលវេលានៃការសឡាតអាស្រ ដែលមិនអាចប្រមូលផ្តុំគ្នាបាន ព្រោះអាប៊ូ ហានីហ្វាហ៍ និយាយថា ពេលវេលាអាស្រមិនចូលឡើយ លុះត្រាតែស្រមោលរបស់វត្ថុមួយមានប្រវែងពីរដងនៃវត្ថុនោះ។ ចំណែកអាស-ស្ហាហ្វីអ៊ី បាននិយាយថា នៅពេលនោះហើយដែលពេលវេលាអាស្រដ៏ប្រសើរបានកន្លងផុតទៅ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា នៅពេលដែលព្រះអាទិត្យលិចទាំងស្រុង នោះពេលវេលាសម្រាប់ចូលសឡាតហ្ស៊ូហ័រ និងអាស្របានកន្លងផុតទៅហើយ សម្រាប់អ្នកដែលមិនមែនជាអ្នកសង (កូដូ)។ ហើយពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា នៅពេលព្រះអាទិត្យលិច នោះគឺជាពេលវេលាសម្រាប់សឡាតម៉ាក្រិប។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការបាត់ពន្លឺពណ៌សដែលជាពន្លឺចុងក្រោយនៃពន្លឺព្រលប់ គឺជាពេលវេលាសម្រាប់សឡាតអ៊ីសាក រហូតដល់អស់មួយភាគបីនៃពេលយប់ដំបូង។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា ប្រសិនបើហ្វាចារ (ព្រឹកព្រហាម) លេចឡើង តើវាធ្វើឱ្យពេលវេលាចូលសឡាតម៉ាក្រិបកន្លងផុតទៅសម្រាប់អ្នកដែលមិនមែនជាអ្នកសងដែរឬទេ? មានការរាយការណ៍ពី អាតអះ ថាពេលវេលាម៉ាក្រិប និងអ៊ីសាក គឺរហូតដល់ពេលថ្ងៃ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការលេចឡើងនៃហ្វាចារដែលបានរៀបរាប់ រហូតដល់ការលេចឡើងនៃព្រះអាទិត្យ គឺជាពេលវេលាសម្រាប់ចូលសឡាតស៊ុបហ៍ សម្រាប់អ្នកដែលមិនមែនជាអ្នកសង។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលគ្រប់ការ ឬចូលសាសនាឥស្លាម ហើយគាត់អាចសឡាតហ្ស៊ូហ័របាន ខណៈដែលពេលវេលាអាស្រនៅសល់ (ទោះបីជាមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើចំនួនតិចបំផុតនៃរ៉ាកាតក៏ដោយ) នោះគាត់ត្រូវសឡាតអាស្រ និងម៉ាក្រិប រួចបន្តដោយអ៊ីសាក នោះគាត់បានបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់គាត់ហើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលធ្វើការអំពាវនាវ (អាហ្សង់) បន្ទាប់ពីចូលពេលវេលា ដោយនិយាយថា "អល់ឡោះហ៊ូ អាក់បារ" ២ ដង, "អាស្ហហាឌូ អាន់ ឡា អ៊ីឡាហះ អ៊ីលឡាល់ឡោះ" ២ ដង, "អាស្ហហាឌូ អាន់ណា មូហាំម៉ាដាន់ រ៉ស៊ូលូឡោះ" ២ ដង, បន្ទាប់មកលើកសំឡេងនិយាយថា "អាស្ហហាឌូ អាន់ ឡា អ៊ីឡាហះ អ៊ីលឡាល់ឡោះ" ២ ដង, "អាស្ហហាឌូ អាន់ណា មូហាំម៉ាដាន់ រ៉ស៊ូលូឡោះ" ២ ដង, "ហៃយ៉ា អាឡាស-សឡាត" ២ ដង, "ហៃយ៉ា អាល់ហ្វាល៉ាហ៍" ២ ដង, "អល់ឡោះហ៊ូ អាក់បារ" ២ ដង, "ឡា អ៊ីឡាហះ អ៊ីលឡាល់ឡោះ"។ ហើយបានបន្ថែមក្នុងការសឡាតស៊ុបហ៍ និងអ៊ីសាកថា "អះ-សឡាតូ ខៃរ៉ុន មីនាន់ នោម" ២ ដង នោះគាត់បានបំពេញសិទ្ធិរបស់អាហ្សង់ដោយពាក្យដែលយើងបានរៀបរាប់ជាពិសេស។ ទោះបីជាយើងបានរាយការណ៍ពី អ៊ីប៊ុន អូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់) ថាអាហ្សង់មាន ៣ ដង ហើយគាត់ធ្លាប់និយាយក្នុងអាហ្សង់របស់គាត់ថា "ហៃយ៉ា អាឡា ខៃរិល អាំមាល"។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ពាក្យ "អល់ឡោះហ៊ូ អាក់បារ" ២ ដង, "អាស្ហហាឌូ អាន់ ឡា អ៊ីឡាហះ អ៊ីលឡាល់ឡោះ" ២ ដង, "អាស្ហហាឌូ អាន់ណា មូហាំម៉ាដាន់ រ៉ស៊ូលូឡោះ" ២ ដង, "ហៃយ៉ា អាឡាស-សឡាត" ២ ដង, "ហៃយ៉ា អាល់ហ្វាល៉ាហ៍" ២ ដង, "ឡា អ៊ីឡាហះ អ៊ីលឡាល់ឡោះ" ១ ដង គឺគួរតែនិយាយនៅក្នុងការអ៊ីកូម៉ាហ៍។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើគាត់និយាយដដែលៗនូវ "អល់ឡោះហ៊ូ អាក់បារ", "អាស្ហហាឌូ អាន់ ឡា អ៊ីឡាហះ អ៊ីលឡាល់ឡោះ", "អាស្ហហាឌូ អាន់ណា មូហាំម៉ាដាន់ រ៉ស៊ូលូឡោះ", "ហៃយ៉ា អាឡាស-សឡាត", "ហៃយ៉ា អាល់ហ្វាល៉ាហ៍" ២ ដងៗ សម្រាប់ពាក្យនីមួយៗដែលបានរៀបរាប់ ហើយបន្ថែម "កូដ កូម៉ាទិស-សឡាត" ២ ដង និង "អល់ឡោះហ៊ូ អាក់បារ" ២ ដង បន្ទាប់មក "ឡា អ៊ីឡាហះ អ៊ីលឡាល់ឡោះ" ១ ដង នោះគាត់បានបំពេញការអ៊ីកូម៉ាហ៍ហើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការនិយាយក្នុងសឡាតដោយចេតនាជាមួយអ្នកដទៃក្រៅពីអ៊ីម៉ាំ ដើម្បីកែតម្រូវសឡាត ឬឆ្លើយតបអ៊ីម៉ាំ ឬអ្វីដែលកើតឡើងចំពោះគាត់ ហើយបន្ទាប់ពីការស្លាប់របស់ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) គឺធ្វើឱ្យសឡាតខូច។ ប៉ុន្តែយើងបានរាយការណ៍ពី អះ-ស្ហាក់ប៊ី ថាការនិយាយក្នុងសឡាតគឺមិនអីទេ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការបរិភោគ ការសើចខ្លាំងៗ និងការធ្វើសកម្មភាពយូរដែលមិនត្រូវបានបញ្ជាឱ្យធ្វើក្នុងសឡាត គឺធ្វើឱ្យសឡាតខូច ប្រសិនបើគាត់ធ្វើដោយចេតនា និងដឹងខ្លួន ព្រោះគាត់កំពុងស្ថិតក្នុងសឡាត។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ស្ត្រីមិនត្រូវធ្វើជាអ៊ីម៉ាំដឹកនាំបុរសឡើយ ខណៈដែលពួកគេដឹងថានាងជាស្ត្រី។ ប្រសិនបើពួកគេធ្វើបែបនោះ សឡាតរបស់ពួកគេគឺខូចដោយការឯកភាពគ្នា។ មានការរាយការណ៍ពី អះស្ហាប ថាអ្នកណាដែលតាមក្រោយស្ត្រីដោយមិនដឹង រហូតដល់ពេលវេលាកន្លងផុតទៅ ទើបដឹង នោះសឡាតរបស់គាត់គឺពេញលេញ។ ដូចគ្នានេះដែរសម្រាប់អ្នកដែលតាមក្រោយអ្នកមិនមែនមូស្លីម (កាហ្វារ)។ ក្រុមអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនបាននិយាយថា ប្រសិនបើអ្នកមិនមែនមូស្លីមចាប់ផ្តើមសឡាតជាមួយក្រុមមូស្លីម នោះវាគឺជាការចូលសាសនាឥស្លាមរបស់គាត់ ហើយគាត់នឹងត្រូវប្រហារជីវិតប្រសិនបើគាត់ត្រឡប់ទៅរកការបដិសេធជំនឿវិញ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការសើចខ្លាំងៗធ្វើឱ្យសឡាតខូច ទោះបីជាយើងបានរាយការណ៍ពី អះ-ស្ហាក់ប៊ី ថាអ្នកណាដែលសើចក្នុងសឡាត គឺមិនមានអ្វីត្រូវទទួលខុសត្រូវឡើយ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការញញឹម ការថ្ងូរ ការផ្លុំ ការអានគម្ពីរក្នុងសឡាត ការផ្អែកលើដៃក្នុងសឡាត ការហាមឃាត់ក្មេងដែលខ្លាចធ្លាក់ ការការពារពីអ្នកបៀតបៀន ការផ្សះផ្សារវាងអ្នកប្រយុទ្ធគ្នា និងការរាប់អាយ៉ាត់ក្នុងសឡាត។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការផឹកទឹកដោយចេតនាក្នុងសឡាតស៊ូណាន់ន់ (សឡាតស្ម័គ្រចិត្ត) ថាវាធ្វើឱ្យខូចឬអត់? និងការដើរកាត់មុខអ្នកសឡាតដោយឆ្កែ ឆ្មា លា អ្នកមិនមែនមូស្លីម និងស្ត្រី ថាវាធ្វើឱ្យខូចសឡាតឬអត់? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលអានគម្ពីរបានល្អបំផុតក្នុងចំណោមក្រុម ប្រសិនបើ

គម្ពីរស្ដីពីពិធីបុណ្យសព (កិតាបុល ជាន៉ាអីហ្ស)

ខាងក្រោមនេះគឺជាការបកប្រែអត្ថបទដែលលោកអ្នកបានផ្តល់ឱ្យ៖ ជំពូកស្តីពីការបដិបត្តិសាសនា អ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយបានឯកភាពគ្នាលើការណែនាំឱ្យធ្វើសឡាតចំនួនពីររ៉ាកាត បន្ទាប់ពីពេលព្រឹកព្រលឹម (ហ្វាចារ) បានចូលមកដល់ និងមុនពេលធ្វើសឡាតស៊ុបហ៍។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការធ្វើសឡាតដោយស្ម័គ្រចិត្ត (តាតាវវូ) គឺជារឿងល្អ ដរាបណាមិនមែនជាពេលវេលារវាងពេលព្រឹកព្រលឹម និងពេលព្រះអាទិត្យរះឡើងខ្ពស់ ដោយមិនរាប់បញ្ចូលរ៉ាកាតទាំងពីរដែលយើងបានរៀបរាប់ខាងលើ។ ជំពូកស្តីពីពិធីបុណ្យសព (ជាន៉ាអ៊ីហ្ស) អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ការកប់សពមូស្លីមគឺជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វារឌូ)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការងូតទឹកសព ការធ្វើសឡាតលើសព (ប្រសិនបើជាមនុស្សពេញវ័យ) និងការរុំសពដោយកាហ្វាន់ គឺជាកាតព្វកិច្ច ដរាបណាសពនោះមិនមែនជាអ្នកស្លាប់ក្នុងសមរភូមិ (សាហ៊ីដ) ឬអ្នកដែលត្រូវបានគេសម្លាប់ដោយអយុត្តិធម៌ក្នុងករណីសងសឹក (កូសាស់)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលធ្វើសឡាតលើសពដោយមានវូឌូ (ការសម្អាតខ្លួន) គឺត្រឹមត្រូវ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើបញ្ហាកាហ្វាន់ និងទឹកអប់ (ហាន់នូត) ថាតើត្រូវចំណាយចេញពីមួយភាគបីនៃទ្រព្យសម្បត្តិ ឬចេញពីទ្រព្យសម្បត្តិសរុប? ហើយក៏មានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីអ្នកដែលធ្វើសឡាតលើសពដោយគ្មានវូឌូ និងគ្មានតាយ៉ាំមុំ ថាតើវាអនុញ្ញាតដែរឬទេ? ជំពូកស្តីពីហ្សាកាត់ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា លើប្រាក់ចំនួន ២០០ឌៀរហាំ (តាមទម្ងន់ម៉ាកាស់) ដែលជាប្រាក់សុទ្ធ ហើយបានគ្រប់មួយឆ្នាំតាមប្រតិទិនហ៊ីជ្រី (កាម៉ារីយ៉ា) នៅក្នុងដៃរបស់ម្ចាស់ដែលជាអ្នកមានសេរីភាព ពេញវ័យ មានសតិសម្បជញ្ញៈ និងជាមូស្លីម (មិនថាបុរស ឬស្ត្រី នៅលីវ ឬមានប្តី) ដោយទ្រព្យនោះមិនបានផ្លាស់ប្តូរកម្មសិទ្ធិ គឺត្រូវចេញហ្សាកាត់ចំនួន ៥ឌៀរហាំ តាមទម្ងន់ដែលបានកំណត់។ លើកលែងតែគ្រឿងអលង្ការរបស់ស្ត្រី ឬគ្រឿងតុបតែងដាវ ឬខ្សែក្រវាត់ ឬគម្ពីរគម្ពីរគួរអាន ឬចិញ្ចៀន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា លើប្រាក់គ្រប់ ២០០ឌៀរហាំ ដែលរកបានបន្ថែមពីលើ ២០០ឌៀរហាំដើម ដែលបានគ្រប់មួយឆ្នាំដូចគ្នា ក៏ត្រូវចេញហ្សាកាត់ ៥ឌៀរហាំផងដែរ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើចំនួនដែលលើសពី ២០០ឌៀរហាំ ប្រសិនបើតិចជាង ២០០ឌៀរហាំ ថាតើត្រូវចេញហ្សាកាត់ដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើក្នុងប្រាក់ ឬចានឆ្នាំង ឬដុំប្រាក់ មានលាយទង់ដែង ឬអ្វីផ្សេងទៀត ប៉ុន្តែនៅមានបរិមាណប្រាក់សុទ្ធតាមចំនួនដែលបានកំណត់ នោះការចេញហ្សាកាត់គឺចាំបាច់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា លើមាសចំនួន ៤០ឌីណារ ដែលបានបោះត្រា ឬជាមាសដុំ ឬជាមាសសុទ្ធ ដែលមានទម្ងន់ស្មើនឹង ២០០ឌៀរហាំប្រាក់ ហើយបានគ្រប់មួយឆ្នាំតាមប្រតិទិនហ៊ីជ្រី នៅក្នុងដៃម្ចាស់ដោយមិនផ្លាស់ប្តូរកម្មសិទ្ធិ គឺត្រូវចេញហ្សាកាត់ ១ឌីណារ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា លើរាល់ ២០ឌីណារដែលលើស និងគ្រប់មួយឆ្នាំ ត្រូវចេញហ្សាកាត់ពាក់កណ្តាលឌីណារ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើចំនួនដែលលើសពី ២០ឌីណារ ថាតើត្រូវចេញហ្សាកាត់ដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទម្ងន់មាសសុទ្ធដែលបានកំណត់ ប្រសិនបើមានលាយអ្វីផ្សេងក្រៅពីមាស ប៉ុន្តែនៅមានបរិមាណមាសសុទ្ធតាមទម្ងន់ដែលបានកំណត់ នោះត្រូវចេញហ្សាកាត់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា លើស្រូវសាលីសុទ្ធចំនួន ២៤០០រ៉តល (តាមទម្ងន់ហ្វាលហ្វាលី) ឬច្រើនជាងនេះ ដែលទទួលបានដោយបុរស ឬស្ត្រីមូស្លីមពេញវ័យ មានសតិសម្បជញ្ញៈ ដែលជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខ បន្ទាប់ពីកាត់ចំណាយផ្សេងៗ ឬជាផលដំណាំរបស់ខ្លួនលើដីដែលមិនមែនជាដីត្រូវបង់ពន្ធ (ខារ៉ាច) គឺត្រូវចេញហ្សាកាត់ ១/១០ ប្រសិនបើស្រោចស្រពដោយទឹកភ្លៀង ឬទឹកទន្លេ ឬទឹកប្រភព និង ១/២០ ប្រសិនបើស្រោចស្រពដោយការដងទឹក។ ការចេញហ្សាកាត់នេះគឺធ្វើឡើងម្តងក្នុងមួយជីវិត (ឬតាមរដូវកាល) បន្ទាប់ពីការប្រមូលផល។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា លើសត្វអូដ្ឋ ៥ក្បាលដែលចិញ្ចឹមដោយការលែងឱ្យស៊ីស្មៅ (មិនមែនចិញ្ចឹមដោយចំណី) និងមិនមែនជាសត្វសម្រាប់ធ្វើការងារ ដែលគ្រប់មួយឆ្នាំតាមប្រតិទិនព្រះអាទិត្យ គឺត្រូវចេញហ្សាកាត់ជាចៀម ១ក្បាល។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើចំនួនហ្សាកាត់សម្រាប់សត្វអូដ្ឋ ១០ក្បាល (ចៀម ២ក្បាល), ១៥ក្បាល (ចៀម ៣ក្បាល), ២០ក្បាល (ចៀម ៤ក្បាល), ៣៦ក្បាល (អូដ្ឋញីអាយុ ១ឆ្នាំ), ៤៦ក្បាល (អូដ្ឋញីអាយុ ២ឆ្នាំ), ៦១ក្បាល (អូដ្ឋញីអាយុ ៣ឆ្នាំ), ៧៦ក្បាល (អូដ្ឋញីអាយុ ១ឆ្នាំ ចំនួន ២ក្បាល), ៩១ក្បាល (អូដ្ឋញីអាយុ ២ឆ្នាំ ចំនួន ២ក្បាល) រហូតដល់ ១២០ក្បាល។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើលក្ខខណ្ឌនៃសត្វដែលត្រូវចេញហ្សាកាត់បន្ទាប់ពីនេះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា សត្វគោមានហ្សាកាត់ ប៉ុន្តែមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើចំនួនចាប់ពី ៥ក្បាលដល់ ៥០ក្បាល។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា នៅពេលគោដល់ ៥០ក្បាល ត្រូវចេញគោ ១ក្បាល រហូតដល់ ៥៩ក្បាល ដោយមានលក្ខខណ្ឌមិនមែនជាគោសម្រាប់ធ្វើការ ឬគោចិញ្ចឹមដោយចំណី។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ចំពោះសត្វចៀម និងពពែ ដែលគ្រប់ចំនួន ៤០ក្បាល ត្រូវចេញហ្សាកាត់ ១ក្បាល រហូតដល់ ១២០ក្បាល ហើយ ២ក្បាលរហូតដល់ ២០០ក្បាល។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើចំនួនលើសពី ២០០ក្បាលដល់ ២៤០ក្បាល។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា លើសពីនេះត្រូវចេញ ៣ក្បាល រហូតដល់ ៣០០ក្បាល។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា រាល់ ១០០ក្បាល ត្រូវចេញ ១ក្បាល។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ចៀម និងពពែ អាចរាប់បញ្ចូលគ្នាបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា តិចជាង ៥ក្បាលសម្រាប់អូដ្ឋ, តិចជាង ៥ក្បាលសម្រាប់គោ និងតិចជាង ៤០ក្បាលសម្រាប់ចៀម គឺមិនមានហ្សាកាត់ឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រភេទស្រូវសាលីផ្សេងៗអាចរាប់បញ្ចូលគ្នាបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រភេទល្មើផ្សេងៗអាចរាប់បញ្ចូលគ្នាបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រភេទស្រូវបាឡេផ្សេងៗអាចរាប់បញ្ចូលគ្នាបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលចេញហ្សាកាត់ដោយប្រើទ្រព្យផ្សេង (មិនមែនទ្រព្យដែលត្រូវចេញហ្សាកាត់ផ្ទាល់) គឺអាចធ្វើទៅបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើចេញហ្សាកាត់ដោយប្រើទ្រព្យផ្ទាល់ គឺអាចធ្វើទៅបាន ដរាបណាមិនមែនជាទ្រព្យដែលមានគុណភាពអន់ ឬសត្វដែលមានពិការភាព។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មេដឹកនាំមូស្លីម (អ៊ីម៉ាំ) មានសិទ្ធិប្រមូលហ្សាកាត់ពីសត្វចិញ្ចឹម។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើមេដឹកនាំចែកចាយហ្សាកាត់ទៅឱ្យក្រុមទាំង ៧ ក្នុងចំណោម ៨ ដែលមានចែងក្នុងគម្ពីរគម្ពីរគួរអាន គឺត្រឹមត្រូវ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទ្រព្យសម្បត្តិក្រៅពីអូដ្ឋ, ចៀម, គោ, ក្របី, សេះ, លា, ទាសករ, ទឹកឃ្មុំ, ទំនិញសម្រាប់លក់ ឬផលដំណាំដីធ្លី គឺមិនមានហ្សាកាត់ឡើយ ទោះបីជាមានចំនួនច្រើនក៏ដោយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មិនមានហ្សាកាត់លើដើមឈើផ្ទាល់ឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលមានទ្រព្យមិនដល់កម្រិតកំណត់ (នីសប) គឺមិនមានហ្សាកាត់ឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មិនមានហ្សាកាត់លើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ជនមិនមែនមូស្លីមឡើយ លើកលែងតែផលដំណាំដីធ្លីដែលពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា តើត្រូវយក ១/១០ ដែរឬទេ?

ពួកអ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលបានបង់ហ្សាកាត់នៅពេលគ្រប់ខួបរបស់វា ឬនៅពេលដល់កំណត់ត្រូវបង់សម្រាប់កសិផល និងផ្លែឈើ នោះគឺគេបានបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់គេរួចរាល់ហើយ។ ប៉ុន្តែពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នា ចំពោះអ្នកដែលបង់មុនពេលកំណត់បន្តិច ឬច្រើន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ហ្សាកាត់ត្រូវធ្វើឡើងវិញលើទ្រព្យសម្បត្តិគ្រប់ប្រភេទ នៅពេលគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំៗ លើកលែងតែដំណាំកសិកម្ម និងផ្លែឈើប៉ុណ្ណោះ ដែលពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មិនមានហ្សាកាត់លើវាឡើយ ក្រៅពីការបង់តែម្តងគត់ក្នុងមួយជីវិត។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ហ្សាកាត់គឺចាំបាច់លើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មនុស្សរស់ ដរាបណាគេមិនទាន់ក្ស័យធន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលមានមាស ឬប្រាក់មិនដល់កំណត់ដែលត្រូវបង់ហ្សាកាត់ ពោលគឺមិនដល់តម្លៃ ២០ឌីណារ ឬ ២០០ឌៀរហាំ ទាំងការគិតតាមតម្លៃទីផ្សារ ឬតាមទម្ងន់ពេញលេញនោះ គឺមិនមានហ្សាកាត់លើទ្រព្យទាំងនោះឡើយ។ ចំពោះតម្លៃនោះ គឺយោងទៅតាមអត្រាប្តូរប្រាក់ដែលកំពុងប្រើប្រាស់នៅពេលនោះ។ ចំណែកឯទម្ងន់ពេញលេញ គឺត្រូវឱ្យស្មើនឹងទម្ងន់នៃឌីណារមាស។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើមេដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាម) ដែលមានសិទ្ធិអំណាចស្របច្បាប់ បានប្រមូលហ្សាកាត់ពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់បុគ្គលណាម្នាក់ក្នុងពេលដែលម្ចាស់ទ្រព្យអវត្តមានដោយមិនដឹងខ្លួន ឬក្នុងពេលដែលម្ចាស់ទ្រព្យបដិសេធមិនព្រមបង់ នោះការប្រមូលរបស់មេដឹកនាំគឺចាត់ទុកថាគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ម្ចាស់ទ្រព្យ ហើយម្ចាស់ទ្រព្យមិនចាំបាច់ត្រូវបង់វាជាលើកទីពីរឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលបង់ហ្សាកាត់ដោយខ្លួនឯងតាមបញ្ជារបស់មេដឹកនាំ ដោយមានចេតនាថាវាជាហ្សាកាត់របស់ខ្លួន ហើយបានប្រគល់វាទៅឱ្យអ្នកដែលត្រូវទទួលនោះ គឺការបង់នោះចាត់ទុកថាត្រឹមត្រូវ។ រីកាហ្ស៍ (ទ្រព្យកប់ក្នុងដី) ពួកអ្នកប្រាជ្ញមិនបានឯកភាពគ្នាលើបញ្ហារីកាហ្ស៍ (ទ្រព្យដែលរកឃើញកប់ក្នុងដី) ក្នុងចំណុចណាមួយដែលអាចសន្និដ្ឋានរួមគ្នាបានឡើយ។ លោកអ៊ីម៉ាម ម៉ាលិក បានមានប្រសាសន៍ថា ប្រសិនបើវាត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងដីដែលដណ្តើមបានដោយសង្គ្រាម នោះវាជារបស់អ្នកដែលដណ្តើមបានដីនោះ មិនមែនជារបស់អ្នករកឃើញឡើយ។ ហើយប្រសិនបើវាត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងដីដែលធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព នោះវាជារបស់ម្ចាស់ដីនោះទាំងស្រុង មិនមែនជារបស់អ្នករកឃើញទេ ហើយក៏មិនមានកាតព្វកិច្ចបង់មួយភាគប្រាំ (ខុមស៍) ដែរ។ លោកបានបន្តថា ការបង់មួយភាគប្រាំគឺមានតែចំពោះអ្វីដែលរកឃើញនៅក្នុងទឹកដីអារ៉ាប់ប៉ុណ្ណោះ។ លោក អាល់ហាសាន់ បានមានប្រសាសន៍ថា អ្វីដែលរកឃើញនៅក្នុងទឹកដីអារ៉ាប់ គឺមិនមានកាតព្វកិច្ចបង់មួយភាគប្រាំឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវបង់ហ្សាកាត់ធម្មតា។ ចំណែកលោក អ៊ីម៉ាម សាហ្វីអី និងអ្នកដទៃទៀតបានមានប្រសាសន៍ថា ទោះរកឃើញនៅទីណាក៏ដោយ វាជារបស់អ្នករកឃើញ ហើយត្រូវបង់មួយភាគប្រាំ។ ដូចគ្នានេះដែរ ពួកគេមិនបានឯកភាពគ្នាលើបញ្ហាធនធានរ៉ែ (ម៉ាអ៍ដាន់) ក្នុងចំណុចណាមួយដែលអាចសន្និដ្ឋានរួមគ្នាបានឡើយ ក៏ដូចជាអ្វីដែលរកឃើញនៅក្នុងសមុទ្រ ដូចជា អំពិលសមុទ្រ (Ambergris) គុជខ្យង និងអ្វីៗផ្សេងទៀត។

ខ្ញុំមិនឃើញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមពួកគេថា គ្មានកាតព្វកិច្ចអ្វីឡើយចំពោះត្រីដែលចាប់បាន។ ចំណែកឯការបរបាញ់សត្វនៅលើគោកវិញ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា វាជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកចាប់បាននៅក្នុងទឹកដីឥស្លាម ជាពិសេសគឺក្រៅពីតំបន់ហារ៉ាមទាំងពីរ (ម៉ាកាស និងម៉ាឌីណា) ហើយគ្មានកាតព្វកិច្ចអ្វីត្រូវអនុវត្តចំពោះការបរបាញ់នោះឡើយ។ គម្ពីរស្វីម (ការកាន់សីល) ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការកាន់សីលនៅពេលថ្ងៃនៃខែរ៉ាម៉ាដន គឺជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់អ្នកដែលមានសុខភាពល្អ អ្នកដែលស្នាក់នៅមួយកន្លែង (មិនមែនអ្នកដំណើរ) អ្នកដែលមានស្មារតីគ្រប់គ្រាន់ អ្នកដែលដល់វ័យពេញកម្លាំង អ្នកដែលដឹងថាវាជាខែរ៉ាម៉ាដន ហើយបានទទួលដំណឹងអំពីកាតព្វកិច្ចនៃការកាន់សីលនេះ។ គាត់ត្រូវតែជាមូស្លីម មិនមែនជាស្ត្រីដែលកំពុងមានរដូវ មិនមែនស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ មិនមែនស្ត្រីកំពុងបំបៅដោះកូន ហើយមិនមែនជាបុរសដែលភ្ញាក់ពីគេងក្នុងស្ថានភាពមានមន្ទិល (ជូណូប) ឬអ្នកដែលមិនបានតាំងចិត្តតាំងពីពេលយប់។ ការកាន់សីលនេះជាកាតព្វកិច្ចចាប់តាំងពីពេលដែលព្រះចន្ទលេចចេញនៅចុងខែស៊ែប៊ាន រហូតដល់ពេលដែលប្រាកដថាព្រះចន្ទលេចចេញនៅដើមខែស៊ូវ៉ាល់។ វាមិនមានការបែងចែករវាងទាសករ និងអ្នកមានសេរីភាព រវាងស្ត្រី និងបុរស រវាងស្ត្រីទាសករ និងស្ត្រីមានសេរីភាព ទោះបីជាស្ត្រីនោះមានស្វាមី ឬមានម្ចាស់ក៏ដោយ ទោះបីជានាងនៅលីវ ឬធ្លាប់រៀបការរួច ឬនៅទំនេរក៏ដោយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការបរិភោគអាហារដែលផ្តល់ជីវជាតិដែលត្រូវបាននាំចូលក្នុងមាត់ ការផឹកទឹក និងការរួមភេទ គឺជារឿងហាមឃាត់ចាប់ពីពេលព្រះអាទិត្យរះ រហូតដល់ពេលព្រះអាទិត្យលិច។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា រឿងទាំងអស់ខាងលើនេះគឺហាឡាល (អនុញ្ញាត) ចាប់ពីពេលព្រះអាទិត្យលិច រហូតដល់ពេលវេលាដែលអាចធ្វើការងូតទឹកសម្អាតខ្លួនបាន មុនពេលព្រះអាទិត្យរះ (ហ្វាចារ)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការកាន់សីលដែលជាប់កាតព្វកិច្ច (ណាសា) ដែលកំណត់ដោយលក្ខខណ្ឌណាមួយដែលមិនមែនជាអំពើបាប គឺជាកាតព្វកិច្ច។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការបរិភោគអ្វីដែលមិនមែនជាកាកសំណល់ចេញពីធ្មេញ ឬមិនមែនជាអ្វីដែលគ្មានរសជាតិ ឬមិនមែនជាទឹកមាត់ ហើយការផឹកទឹក និងការរួមភេទតាមទ្វារមាសសម្រាប់ស្ត្រី ប្រសិនបើធ្វើនៅពេលថ្ងៃដោយចេតនា និងដោយដឹងខ្លួនថាខ្លួនកំពុងកាន់សីល នោះការកាន់សីលរបស់គាត់នឹងត្រូវមោឃៈ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលបានតាំងចិត្តកាន់សីលនៅពេលយប់ ហើយជាអ្នកដែលយើងបានរៀបរាប់ថាជាអ្នកដែលត្រូវកាន់សីល ហើយគាត់មិនបានបរិភោគអ្វីសោះ ទោះដោយភ្លេចខ្លួន ឬដោយចេតនា មិនបានផឹកអ្វីសោះ ទោះដោយភ្លេចខ្លួន ឬដោយចេតនា មិនបានធ្វើឱ្យខ្លួនឯងចេញទឹកកាម មិនបានភ្ញាក់ពីគេងក្នុងស្ថានភាពមានមន្ទិល (ជូណូប) មិនបានក្អួតដោយចេតនា មិនបានថើប មិនបានខាំ មិនបានប៉ះពាល់ មិនបានចេញទឹកមេជីវិត មិនបានធ្វើការបូមឈាម (ហ៊ីចាម៉ា) មិនបានយល់សប្តិឃើញរឿងផ្លូវភេទ មិនមានអ្វីចូលទៅក្នុងបំពង់កក្រៅពីទឹកមាត់របស់ខ្លួន មិនបានចាក់ថ្នាំតាមរន្ធគូថ មិនបានព្យាបាលមុខរបួសនៅត្រង់ពោះ មិនបានស្រូបថ្នាំតាមច្រមុះ មិនបានតាំងចិត្តបំបែកសីល មិនបានបន្តក់ថ្នាំក្នុងប្រដាប់ភេទ ឬក្នុងត្រចៀក មិនបានលាបថ្នាំភ្នែក មិនបានចាកចេញពីភូមិ ឬទីក្រុងរបស់ខ្លួន មិនបាននិយាយកុហក មិនបាននិយាយដើមគេ មិនបានប្រព្រឹត្តអំពើបាបដោយចេតនា មិនបានលាបប្រេងលើពុកមាត់ ហើយមិនមានឈាមច្រមុះហូរ ចាប់ពីពេលព្រះអាទិត្យរះរហូតដល់ព្រះអាទិត្យលិចពេញលេញ នោះការកាន់សីលរបស់គាត់គឺពេញលេញ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ទឹកមាត់ដរាបណាមិនទាន់ចេញផុតពីមាត់ គឺមិនធ្វើឱ្យខូចសីលឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកជំងឺដែលខំប្រឹងកាន់សីលទាំងខ្លួនឈឺ គឺការកាន់សីលរបស់គាត់ត្រូវបានទទួលស្គាល់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលជំងឺធ្វើឱ្យគាត់លំបាក និងចុះខ្សោយរហូតមិនអាចកាន់សីលបាន គាត់អាចបំបែកសីលបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលធ្វើដំណើរក្នុងលក្ខខណ្ឌដែលយើងបានរៀបរាប់ក្នុងគម្ពីរការសឡាត (ការអធិស្ឋាន) ថាគាត់អាចកាត់បន្ថយចំនួនរ៉ាកាតបាន នោះប្រសិនបើគាត់ឃើញព្រះចន្ទខែរ៉ាម៉ាដនខណៈពេលកំពុងធ្វើដំណើរ ហើយគាត់បានបំបែកសីល នោះគាត់មិនមានបាបអ្វីឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលបំបែកសីលដោយសារការធ្វើដំណើរ ឬជំងឺ គាត់ត្រូវតែសងសីលវិញតាមចំនួនថ្ងៃដែលគាត់បានបំបែក ដរាបណាមិនទាន់ដល់ខែរ៉ាម៉ាដនឆ្នាំបន្ទាប់។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីកាតព្វកិច្ចសងសីល ប្រសិនបើខែរ៉ាម៉ាដនឆ្នាំបន្ទាប់បានមកដល់។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីអ្នកដែលបំបែកសីលពេញមួយខែដោយសារជំងឺ ឬការធ្វើដំណើរ ថាប្រសិនបើគាត់សងសីលមិនគ្រប់ចំនួនថ្ងៃ (សងថ្ងៃតិចជាងថ្ងៃដែលបានបំបែក) តើវាត្រូវបានទទួលស្គាល់ដែរឬទេ? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការកាន់សីលនៅថ្ងៃបុណ្យអីឌុលហ្វីតរី (ថ្ងៃបំបែកសីល) និងថ្ងៃបុណ្យអីឌុលអាដហា (ថ្ងៃធ្វើគូរបាន) គឺមិនអនុញ្ញាតឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើក្រុមមនុស្សមួយចំនួនធំបានផ្តល់ដំណឹងអំពីការឃើញព្រះចន្ទ នោះការកាន់សីល និងការបំបែកសីលគឺជារឿងចាំបាច់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើព្រះចន្ទលេចចេញក្រោយពេលថ្ងៃត្រង់ ហើយមិនដឹងថាវាបានលេចចេញតាំងពីម្សិលមិញឬអត់ នោះវាគឺជាព្រះចន្ទសម្រាប់យប់បន្ទាប់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ស្ត្រីដែលមានរដូវត្រូវសងសីលដែលគាត់បានបំបែកក្នុងអំឡុងពេលមានរដូវនោះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ស្ត្រីដែលមានរដូវមិនត្រូវកាន់សីល ហើយស្ត្រីដែលទើបសម្រាលកូនរួច (នូហ្វាសា) ក៏មិនត្រូវកាន់សីលដែរ។ ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នាថា តើស្ត្រីទាំងនោះត្រូវផ្តល់អាហារ (សូដាកោះ) មួយមូដ (បរិមាណអាហារ) សម្រាប់រាល់ថ្ងៃដែលខកខាន ឬគ្រាន់តែសងសីលដោយមិនចាំបាច់ផ្តល់អាហារ? លោកមូហ្សាហ៊ីត បានមានប្រសាសន៍ថា ត្រូវសងសីលផង និងផ្តល់អាហារផង។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលចាស់ជរាខ្លាំងដែលមិនអាចកាន់សីលបាន គាត់អាចបំបែកសីលក្នុងខែរ៉ាម៉ាដន ហើយគាត់មិនមានបាបអ្វីឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា គ្មាននរណាម្នាក់អាចកាន់សីលជំនួសអ្នកដែលនៅមានជីវិតឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការកាន់សីលគឺចាំបាច់សម្រាប់អ្នកដែលយើងបានរៀបរាប់ថាជាអ្នកដែលត្រូវអនុវត្តតាមច្បាប់ឥស្លាម។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលស្ម័គ្រចិត្តកាន់សីលមួយថ្ងៃ ហើយថ្ងៃនោះមិនមែនជាថ្ងៃសង្ស័យ (ថ្ងៃមុនចូលខែរ៉ាម៉ាដន) មិនមែនជាថ្ងៃបន្ទាប់ពីពាក់កណ្តាលខែស៊ែប៊ាន មិនមែនជាថ្ងៃសុក្រ និងមិនមែនជាថ្ងៃតាសរីកទាំងបីបន្ទាប់ពីថ្ងៃបុណ្យអីឌុលអាដហា។

ជំពូកស្ដីពីការធ្វើឥዕតិកាហ្វ (ការស្នាក់នៅក្នុងវិហារ)

ដោយសារអត្ថបទដែលលោកអ្នកបានផ្តល់មកមានលក្ខណៈជាការប្រមូលផ្តុំនូវចំណុចឯកភាព (الإجماع) និងចំណុចដែលមានការខ្វែងគំនិតគ្នា (الاختلاف) ក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញឥស្លាម ខ្ញុំសូមបកប្រែជូនដូចខាងក្រោម៖ [ផ្នែកស្តីពីការតមអាហារ និងការប្រតិបត្តិផ្សេងៗ] អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ស្ត្រីដែលមានស្វាមី គឺមិនអាចតមអាហារ (ស៊ូណាន់ន់) បានឡើយ បើគ្មានការអនុញ្ញាតពីស្វាមីរបស់នាង។ ហើយប្រសិនបើនាងតមអាហារដោយមានការអនុញ្ញាតពីស្វាមី នោះនាងនឹងទទួលបានផលបុណ្យ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការតមអាហារមួយថ្ងៃ និងឈប់មួយថ្ងៃ (តមបែបព្យាការីដាវូដ) គឺជាការល្អ ប្រសិនបើមិនចំថ្ងៃសុក្រ ឬថ្ងៃដែលត្រូវបានហាមឃាត់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលតមអាហារសង (កូដូ) ក្នុងខែរ៉ាម៉ាដន ឬតមអាហារលោះបាប (កាហ្វារ៉ោះ) ដោយបន្តបន្ទាប់គ្នា គឺចាត់ទុកថាត្រឹមត្រូវ ប្រសិនបើគាត់បានតមនៅពេលដំបូងដែលគាត់អាចធ្វើទៅបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ល្ងាចនៃយប់លៃឡាតុល់កូដរ (Lailatul Qadr) គឺជាការពិត ហើយវាកើតឡើងក្នុងមួយឆ្នាំម្តង។ ជំពូកស្តីពីការអង្គុយសមាធិក្នុងវិហារ (អ៊ិអតិកាហ្វ) អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលអង្គុយសមាធិក្នុងវិហារម៉ាស៊ីឌុលហារ៉ាម, វិហារនៅម៉ាឌីណោះ ឬវិហារបៃតុលមុក់កូដាស់ ចាប់ពីបីថ្ងៃឡើងទៅ ដោយបានតមអាហារក្នុងថ្ងៃទាំងនោះ មិនបានដាក់លក្ខខណ្ឌអ្វីក្រៅពីនេះ មិនបានប៉ះពាល់ស្ត្រី មិនបានប្រព្រឹត្តអំពើបាប មិនបានចេញពីវិហារក្រៅពីតម្រូវការចាំបាច់របស់មនុស្ស មិនបានចូលក្រោមដំបូលពេលចេញក្រៅ មិនបានរវល់នឹងអ្វីក្រៅពីការសឡាត ការរំលឹកដល់អល់ឡោះ និងអ្វីដែលចាំបាច់បំផុត ហើយមិនបានប្រើទឹកអប់ (សម្រាប់ស្ត្រី) នោះការអង្គុយសមាធិរបស់គាត់គឺត្រឹមត្រូវ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការរួមភេទធ្វើឱ្យខូចការអង្គុយសមាធិ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលចេញពីកន្លែងអង្គុយសមាធិដោយគ្មានតម្រូវការចាំបាច់ ឬគ្មានការអនុញ្ញាតឱ្យចេញ នោះការអង្គុយសមាធិរបស់គាត់ត្រូវបានមោឃៈ។ គម្ពីរស្តីពីការធ្វើហជ្ជ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ការធ្វើហជ្ជគឺជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វារឌូ) សម្រាប់អ្នកដែលមានលក្ខខណ្ឌ៖ ជាអ្នកមានសេរីភាព, ជាមូស្លីម, មានសតិបញ្ញាពេញលេញ, ពេញវ័យ, មានសុខភាពល្អ (ដៃ ជើង និងភ្នែក), មានស្បៀង និងមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ, មានថវិកាគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់គ្រួសារក្នុងអំឡុងពេលដែលគាត់ទៅ, ផ្លូវធ្វើដំណើរមិនមានសមុទ្រ (ក្នុងបរិបទសម័យនោះ) ឬភាពភ័យខ្លាច, និងមិនត្រូវបានហាមឃាត់ដោយឪពុកម្តាយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើស្ត្រីមានលក្ខខណ្ឌដូចខាងលើ ហើយមានអ្នកអាហារ៉ម (Mahram) ឬស្វាមីទៅជាមួយ នោះការធ្វើហជ្ជក៏ជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់នាងដែរ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការធ្វើហជ្ជគឺត្រូវទៅកាន់ទីក្រុងម៉ាកកាស់ មិនមែនកន្លែងផ្សេងឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើទីតាំងកំណត់សម្រាប់ចូលក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំម (Miqat) គឺ៖ ហ្សុលហុលៃហ្វោះ សម្រាប់អ្នកម៉ាឌីណោះ, ជូហ្វោះ សម្រាប់អ្នកមកពីទិសខាងលិច, ក័រន សម្រាប់អ្នកណាចដ៍, យ៉ាឡាំឡាំ សម្រាប់អ្នកយេមែន, និងវិហារម៉ាស៊ីឌុលហារ៉ាម សម្រាប់អ្នកម៉ាកកាស់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការធ្វើត្វាហ្វ (Tawaf) ដែលហៅថា ត្វាហ្វុលអ៊ីហ្វូដោះ និងការឈរនៅអារ៉ាហ្វោះ គឺជាកាតព្វកិច្ច។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ពេលវេលាឈរនៅអារ៉ាហ្វោះ មិនមែនមុនពេលថ្ងៃត្រង់នៃថ្ងៃទី៩ ខែហ្សុលហ៊ីជ្ជោះឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការចូលក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំមសម្រាប់ការធ្វើហជ្ជ គឺជាកាតព្វកិច្ច។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការរួមភេទក្នុងអំឡុងពេលអ៊ីហ្រាំម ធ្វើឱ្យខូចការធ្វើហជ្ជ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា សត្វដែលត្រូវយកមកធ្វើជាយញ្ញបូជា (Hady) គឺមានដូចជា អូដ្ឋ គោ ពពែ និងចៀម ដែលមានអាយុគ្រប់កំណត់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា បុរសដែលស្ថិតក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំម ត្រូវជៀសវាងការស្លៀកពាក់អាវធំ ខោ ឬសម្លៀកបំពាក់ដែលដេរភ្ជាប់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ស្ត្រីដែលស្ថិតក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំម ត្រូវជៀសវាងការប្រើទឹកអប់។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ស្ត្រីអាចស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ធម្មតា និងគ្របក្បាលបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលប្រព្រឹត្តអ្វីដែលហាមឃាត់ក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំមដោយចេតនា ឬដោយភ្លេច គឺមិនធ្វើឱ្យខូចការធ្វើហជ្ជ ឬការធ្វើអ៊ីហ្រាំមរបស់គាត់ឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការជជែកវែកញែកក្នុងពេលធ្វើហជ្ជ មិនធ្វើឱ្យខូចការធ្វើហជ្ជឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើការលើកទឹកចិត្តឱ្យធ្វើការតាល់ប៊ីយ៉ោះ (Talbiyah) រហូតដល់ចូលដល់តំបន់ហារ៉ាម។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលស្ថិតក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំម មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបរបាញ់សត្វព្រៃឡើយ ប៉ុន្តែអាចនេសាទសត្វក្នុងសមុទ្របាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការកោរសក់ក្បាលដោយសារមានជំងឺ ត្រូវមានការលោះបាប (Fidyah) តាមរយៈការផ្តល់អាហារដល់អ្នកក្រ ឬតមអាហារ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការកោរសក់ ឬកាត់សក់ គឺជាសកម្មភាពដែលគួរឱ្យសរសើរនៅថ្ងៃធ្វើពិធីយញ្ញបូជា។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើការថើបថ្មខ្មៅ (Hajar Aswad)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើការធ្វើត្វាហ្វ និងការធ្វើសៃអី (Sa'i) រវាងភ្នំសហ្វា និងម៉ារវ៉ោះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការរួមបញ្ចូលការសឡាតថ្ងៃត្រង់ និងរសៀលនៅអារ៉ាហ្វោះ គឺជាការពិត។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ខែសាវ៉ាល់, ខែហ្សុលកូដោះ និង៩ថ្ងៃនៃខែហ្សុលហ៊ីជ្ជោះ គឺជាពេលវេលាសម្រាប់ចូលក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំមសម្រាប់ការធ្វើហជ្ជ។

គម្ពីរស្ដីពីការវិនិច្ឆ័យក្តី (គីតាបុល អាក់ឌីយ៉ះ) អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលបានធ្វើអ៊ុំរ៉ោះពេញលេញ ចាប់ពីការចូលខែហរ៉ាម រហូតដល់បញ្ចប់មុនថ្ងៃបុណ្យហ្វ៊ីតរ៍ ដោយមិនបានកំណត់ចេតនាធ្វើតាំមាត់តឹ (Tamattu') រួចបានត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ឬទៅកាន់មីកាត (សម្រាប់អ្នកដែលមិនមែនជាអ្នកស្រុកម៉ាកកាស់) បន្ទាប់មកបានធ្វើហជ្ជក្នុងឆ្នាំដដែលនោះ គឺមិនចាត់ទុកថាជាអ្នកធ្វើតាំមាត់តឹឡើយ។ បន្ទាប់មកមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើបញ្ហានេះ អ្នកខ្លះយល់ថាជាតាំមាត់តឹ អ្នកខ្លះហាមឃាត់ អ្នកខ្លះយល់ថាគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើម អ្នកខ្លះយល់ថាគួរឱ្យសរសើរ និងអ្នកខ្លះយល់ថាអនុញ្ញាត។ ដូចគ្នានេះដែរ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលធ្វើអ៊ុំរ៉ោះក្នុងខែហជ្ជ រួចមិនបានធ្វើហជ្ជក្នុងឆ្នាំនោះ រហូតដល់ឆ្លងចូលឆ្នាំថ្មី គឺមិនចាត់ទុកថាជាអ្នកធ្វើតាំមាត់តឹឡើយ បន្ទាប់មកក៏មានការខ្វែងគំនិតគ្នាដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ពេលវេលាពេញមួយឆ្នាំ លើកលែងតែថ្ងៃតារវីយ៉ះ រហូតដល់ថ្ងៃចុងក្រោយនៃថ្ងៃតាស៊្រីក គឺជាពេលវេលាសម្រាប់ធ្វើតាល់ប៊ីយ៉ះ និងសៃ (ដើររវាងភ្នំសហ្វា និងម៉ារវ៉ា) សម្រាប់អ្នកដែលមិនមានបំណងធ្វើហជ្ជក្នុងឆ្នាំនោះ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើបញ្ហាតាល់ប៊ីយ៉ះ ការសៃរវាងភ្នំសហ្វា និងម៉ារវ៉ា និងការកំណត់ចេតនា (នីយ៉ះ) ក្នុងកិច្ចការហជ្ជទាំងអស់ថា តើវាជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វរឌូ) ឬយ៉ាងណា? ក៏ដូចជាបញ្ហាត្វាហ្វុលវ៉ាដា (ការវិលជុំលា) ផងដែរ។ គម្ពីរស្ដីពីការវិនិច្ឆ័យក្តី ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលត្រូវបានតែងតាំងដោយមេដឹកនាំកូរ៉ៃស៊ី ដែលចាំបាច់ត្រូវគោរពតាមបញ្ជារបស់គាត់នោះ ប្រសិនបើការវិនិច្ឆ័យរបស់គាត់ស្របទៅនឹងសេចក្តីពិត គឺវាមានប្រសិទ្ធភាព។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់វិនិច្ឆ័យផ្ទុយពីការឯកភាពគ្នា (អ៊ីជ្មា) នោះការវិនិច្ឆ័យរបស់គាត់គឺមិនអាចទទួលយកបានឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលមិនត្រូវបានតែងតាំងដោយអាជ្ញាធរដែលមានអំណាចស្របច្បាប់ ឬដោយការដណ្តើមអំណាច ហើយមិនត្រូវបានភាគីទាំងពីរជ្រើសរើសឱ្យវិនិច្ឆ័យក្តី និងមិនមានសមត្ថភាពក្នុងការអនុវត្តសាលក្រម នោះការវិនិច្ឆ័យរបស់គាត់មិនមានប្រសិទ្ធភាពឡើយ ហើយការឱ្យស្បថចំពោះមុខគាត់ក៏មិនចាត់ទុកថាជាការស្បថដែរ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលមិនស្ថិតក្រោមការហាមឃាត់ (ម៉ាហ្ស៊ូ) មានភាពពេញវ័យ មានសាសនាត្រឹមត្រូវ មានជំនឿសុក្រឹត ជាអ្នកមានសេរីភាព (មិនមែនជាទាសករ) មានចំណេះដឹងផ្នែកហាឌីស គម្ពីរគួរអាន ការពិចារណា ការឯកភាពគ្នា (អ៊ីជ្មា) និងការខ្វែងគំនិតគ្នា ហើយមិនទាន់មានអាយុដល់ ៨០ ឆ្នាំ គឺអាចតែងតាំងឱ្យធ្វើជាចៅក្រមបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការវិនិច្ឆ័យរបស់ចៅក្រមចំពោះអ្នកដទៃ ដែលមិនមែនជាខ្លួនឯង មិនមែនជាឪពុកម្តាយ មិនមែនជាទាសកររបស់ខ្លួន និងមិនមែនជាអ្នកដែលគេខ្វែងគំនិតគ្នាលើការទទួលយកសក្ខីកម្មរបស់ពួកគេ (ដូចជាសាច់ញាតិជិតស្និទ្ធ កូនចៅ បងប្អូន អ្នកដែលស្ថិតក្រោមការទំនុកបម្រុង មិត្តភក្តិជិតស្និទ្ធ ឬសត្រូវ) គឺអាចអនុញ្ញាតបាន ប្រសិនបើវាស្របទៅនឹងសេចក្តីពិត។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា តើការវិនិច្ឆ័យរបស់គាត់ចំពោះអ្នកដែលបានរៀបរាប់ខាងលើអាចអនុញ្ញាតបានឬអត់? ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលត្រូវបានតែងតាំងជាចៅក្រមក្នុងវិស័យណាមួយ ឬពេលវេលាណាមួយ ឬបញ្ហាណាមួយ ឬក្នុងចំណោមក្រុមមនុស្សណាមួយ គឺគាត់មានសិទ្ធិវិនិច្ឆ័យក្នុងចំណោមពួកគេ។ ខ្ញុំយល់ថាពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា តើគាត់មានសិទ្ធិវិនិច្ឆ័យលើបញ្ហាផ្សេងទៀតដែលមិនត្រូវបានប្រគល់ឱ្យគាត់ដែរឬទេ? ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនដឹងថាមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការហាមឃាត់ក្នុងរឿងនេះនៅសម័យកាលរបស់ខ្ញុំឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើកាតព្វកិច្ចនៃការវិនិច្ឆ័យដោយផ្អែកលើភស្តុតាង (បៃយីនះ) រួមជាមួយការស្បថរបស់អ្នកដែលទទួលបានសិទ្ធិ និងដោយផ្អែកលើការសារភាពដែលគ្មានការលើកលែង ឬអ្វីដែលធ្វើឱ្យវាបាត់បង់តម្លៃ ប្រសិនបើវាស្ថិតក្នុងសវនាការរបស់ចៅក្រម ហើយមិនមានការបដិសេធពីមុនមក ឬចៅក្រមបានកត់ត្រាទុកក្នុងកំណត់ត្រារបស់គាត់ ហើយមានសាក្សីពីររូបដែលមានភាពយុត្តិធម៌ធ្វើជាសាក្សីចំពោះមុខចៅក្រមនោះ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ចៅក្រមអាចវិនិច្ឆ័យក្តីនៅឯផ្ទះរបស់គាត់បាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា វាជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់គាត់ក្នុងការវិនិច្ឆ័យដោយយុត្តិធម៌ និងសេចក្តីពិត។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើការហាមឃាត់ការទទួលសំណូក មិនថាក្នុងការវិនិច្ឆ័យរឿងត្រឹមត្រូវ ឬមិនត្រឹមត្រូវ ឬដើម្បីពន្លឿនការវិនិច្ឆ័យរឿងត្រឹមត្រូវ ឬមិនត្រឹមត្រូវនោះទេ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើគាត់វិនិច្ឆ័យរវាងអ្នកមិនមែនមូស្លីម (ហ្ស៊ីមមី) ដែលពេញចិត្តនឹងការវិនិច្ឆ័យរបស់គាត់ ដោយមានការយល់ព្រមពីអ្នកដឹកនាំសាសនារបស់ពួកគេ នោះគាត់មានសិទ្ធិធ្វើដូច្នេះ ហើយគាត់ត្រូវវិនិច្ឆ័យដោយផ្អែកលើអ្វីដែលសាសនាឥស្លាមបានកំណត់។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការវិនិច្ឆ័យរបស់គាត់រវាងពួកគេក្នុងរឿងស្រា សាច់ជ្រូក និងសត្វដែលងាប់ដោយមិនបានកាត់ក (ម៉ៃតះ)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលមិនមានចំណេះដឹងអំពីច្បាប់ក្នុងគម្ពីរគួរអាន និងហាឌីស (ទាំងត្រឹមត្រូវ និងមិនត្រឹមត្រូវ) និងការឯកភាពគ្នា ឬការខ្វែងគំនិតគ្នា គឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ផ្តល់ដីកា (ហ្វត្វា) ឡើយ ទោះបីជាគាត់ជាអ្នកមានសីលធម៌ក៏ដោយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលមានចំណេះដឹងដូចដែលបានរៀបរាប់ និងមានសីលធម៌ គឺអាចផ្តល់ដីកាបាន។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មិនអនុញ្ញាតឱ្យចៅក្រម ឬអ្នកផ្តល់ដីកាធ្វើការតាក់លីដ (ដើរតាម) បុគ្គលណាម្នាក់ជាក់លាក់ បន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតរបស់រ៉សូល ﷺ ឡើយ។ ដូច្នេះ គាត់មិនត្រូវវិនិច្ឆ័យ ឬផ្តល់ដីកាដោយផ្អែកតែលើពាក្យសម្តីរបស់បុគ្គលនោះទេ មិនថាបុគ្គលនោះជាអ្នកប្រាជ្ញសម័យមុន ឬសម័យក្រោយឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើកាតព្វកិច្ចនៃការវិនិច្ឆ័យដោយផ្អែកលើគម្ពីរគួរអាន ស៊ូណាន់ន់ និងការឯកភាពគ្នា (អ៊ីជ្មា)។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលវិនិច្ឆ័យដោយមិនផ្អែកលើប្រភពទាំងបីនេះ ឬដោយការប្រៀបធៀប (គីយ៉ាស់) ឬការជ្រើសរើសអ្វីដែលល្អ (អ៊ីស្ទីហ្សាន) ឬពាក្យសម្តីរបស់សហការី (សហាបះ) ដែលគ្មានអ្នកណាម្នាក់ជំទាស់ ឬពាក្យសម្តីរបស់តាប៊ីអ៊ីនដែលគ្មានអ្នកណាម្នាក់ជំទាស់ ឬពាក្យសម្តីរបស់ក្រុមអ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើន គឺគាត់បានវិនិច្ឆ័យដោយមិនត្រឹមត្រូវ និងមិនអនុញ្ញាតឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មិនអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកផ្តល់ដីកា ឬចៅក្រមវិនិច្ឆ័យតាមចំណង់ចិត្តក្នុងរឿងមួយ ហើយវិនិច្ឆ័យផ្ទុយពីនោះក្នុងរឿងមួយទៀតដែលស្រដៀងគ្នាឡើយ ទោះបីជាមតិទាំងពីរនោះសុទ្ធតែមានអ្នកប្រាជ្ញគាំទ្រក៏ដោយ លើកលែងតែការផ្លាស់ប្តូរនោះកើតឡើងដោយសារការដឹងថាខ្លួនបានខុស ហើយចង់កែតម្រូវឱ្យត្រឹមត្រូវវិញ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការទទួលយកការបកប្រែត្រូវមានសាក្សីពីររូបដែលមានភាពយុត្តិធម៌។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ចៅក្រមអាចសរសេរលិខិតវិនិច្ឆ័យឱ្យអ្នកដែលឈ្នះក្តី ប្រសិនបើអ្នកនោះចង់បាន ឬស្នើសុំ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើមេដឹកនាំផ្តល់ប្រាក់ដល់ចៅក្រមពីប្រភពដែលត្រឹមត្រូវ ដោយមិនមានការស្នើសុំពីចៅក្រមនោះទេ គឺវាជាប្រាក់ហាឡាល (អនុញ្ញាត) មិនថាការផ្តល់នោះជាប្រចាំខែ ឬតាមពេលវេលាដែលកំណត់ ឬជាការផ្តល់ដាច់ដោយឡែកនោះទេ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើចៅក្រមវិនិច្ឆ័យដោយផ្អែកលើសក្ខីកម្មរបស់សាក្សីដែលមានភាពយុត្តិធម៌ចំពោះមុខគាត់ ដូចដែលយើងនឹងរៀបរាប់ក្នុងគម្ពីរស្ដីពីសក្ខីកម្ម (ប្រសិនបើអល់ឡោះមានបំណង) មិនថាលើការសារភាព ឬលើចំណេះដឹងរបស់ពួកគេទេ គឺគាត់មានសិទ្ធិវិនិច្ឆ័យ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា គាត់មិនមានសិទ្ធិវិនិច្ឆ័យលើអ្វីដែលក្រៅពីចំណេះដឹងរបស់គាត់ ឬការសារភាពរបស់អ្នកដែលត្រូវវិនិច្ឆ័យ ឬអ្វីដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយភស្តុតាងឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលត្រូវបានបញ្ជាដោយមេដឹកនាំដែលចាំបាច់ត្រូវគោរពតាម ឱ្យទទួលយកលិខិតពីចៅក្រមម្នាក់ទៀតដែលមកពីទីក្រុងឆ្ងាយ ឬពីអ្នកដឹកនាំផ្សេងទៀត គឺចៅក្រមនោះអាចទទួលយកលិខិតនោះ ហើយសរសេរ និងវិនិច្ឆ័យតាមអ្វីដែលបានបញ្ជាក់ក្នុងលិខិតនោះ ប្រសិនបើវាជាការវិនិច្ឆ័យដែលត្រឹមត្រូវ។ ហើយគាត់ក៏អាចវិនិច្ឆ័យតាមលិខិតរបស់គាត់ចំពោះអ្នកដែលត្រូវបានបញ្ជាឱ្យទទួលយកលិខិតនោះដែរ ប្រសិនបើមានសាក្សីពីររូបដែលមានភាពយុត្តិធម៌បញ្ជាក់ពីខ្លឹមសារក្នុងលិខិតនោះ ហើយលិខិតនោះមានត្រាត្រឹមត្រូវ ផ្ញើមកកាន់គាត់ផ្ទាល់ ហើយអ្នកសរសេរលិខិតនោះនៅមានជីវិត និងមិនទាន់ត្រូវបានដកតំណែងនៅពេលដែលលិខិតនោះទៅដល់។ នេះគឺសម្រាប់ករណីក្រៅពីការដាក់ទណ្ឌកម្ម (ហូឌូដ) និងការសងសឹក (កូសាស់) និងមិនមែនជាលិខិតដែលផ្ញើមកពីទីក្រុងជិតខាងឡើយ។

ខាងក្រោមនេះគឺជាការបកប្រែអត្ថបទដែលលោកអ្នកបានផ្តល់ឱ្យ៖ ផ្នែកខ្លះនៃកិច្ចការតុលាការ ការប្តឹងផ្តល់ ការសារភាព ការបែងចែកទ្រព្យសម្បត្តិ និងការធ្វើសាក្សី អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា៖ ប្រសិនបើចៅក្រម (ហាគីម) សរសេរលិខិតទៅកាន់ចៅក្រមម្នាក់ទៀត ដោយមានបញ្ជាពីមេដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាម) ដូចដែលយើងបានរៀបរាប់មកហើយនោះ ហើយមានសាក្សីសុចរិតពីររូបបានធ្វើសាក្សីនៅចំពោះមុខចៅក្រមដែលទទួលបានលិខិតនោះថា៖ «នេះគឺជាលិខិតរបស់ចៅក្រម (ឈ្មោះ...) ផ្ញើមកកាន់លោក ហើយយើងបានធ្វើជាសាក្សីលើខ្លឹមសារក្នុងលិខិតនេះ» នោះចៅក្រមដែលទទួលបានលិខិតនោះ ចាំបាច់ត្រូវតែសម្រេចក្តីតាមខ្លឹមសារនៃលិខិតនោះ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាលើការទទួលយកសាក្សីដែលជាបុរសមូស្លីមពីររូប ដែលមានភាពសុចរិត មានសីលធម៌ល្អក្នុងសាសនា និងជំនឿ មានរូបរាង និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អ ជាអ្នកមានសេរីភាព (មិនមែនជាទាសករ) ពេញវ័យ មានពូជពង្សច្បាស់លាស់ មានការចងចាំល្អ មិនធ្លាប់ត្រូវបានដាក់ទណ្ឌកម្មពីបទចោទប្រកាន់ខុស (កាហ្សហ្វ) មិនធ្លាប់ផឹកស្រា និងមិនធ្លាប់ត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្ម (ហូឌូដ) ណាមួយឡើយ។ លើសពីនេះ សាក្សីទាំងពីរមិនត្រូវជាឪពុក ឬជីតា មិនត្រូវជាកូន ឬចៅ មិនត្រូវជាបងប្អូនបង្កើត មិនត្រូវជាសាច់ញាតិដែលហាមឃាត់ការរៀបការ (ម៉ាហ៍រ៉ម) ជាមួយអ្នកដែលខ្លួនធ្វើសាក្សីឱ្យនោះទេ។ មិនត្រូវជាអ្នកស៊ីដី មិនត្រូវជាអ្នកដកពុកមាត់ មិនត្រូវជាមិត្តភក្តិជិតស្និទ្ធ មិនត្រូវជាដៃគូជំនួញ មិនត្រូវជាកូនឈ្នួល ឬជាម្ចាស់របស់ជននោះឡើយ។ មិនត្រូវជាអ្នកមិនបានកាត់ស្បែក មិនត្រូវជាអ្នកប្តូរប្រាក់ មិនត្រូវជាអ្នកគថ្លង់ មិនត្រូវជាអ្នកចម្រៀង មិនត្រូវជាអ្នកយំទួញសោក (ក្នុងពិធីបុណ្យសព) មិនត្រូវជាអ្នកលក់ទំនិញដែលហាមឃាត់ មិនត្រូវជាអ្នកជួលលា មិនត្រូវជាម្ចាស់រោងងូតទឹក ឬអ្នកគ្រប់គ្រងរោងងូតទឹក និងមិនត្រូវជាអ្នកសុំទានឡើយ។ សាក្សីទាំងពីរមិនត្រូវជាស្វាមីភរិយា មិនត្រូវជាសត្រូវនឹងអ្នកដែលត្រូវគេប្តឹង មិនត្រូវជាអ្នករស់នៅតំបន់វាលខ្សាច់ (បេដូវីន) ចំពោះអ្នករស់នៅទីក្រុង មិនត្រូវជាអ្នកដែលត្រូវបានកាត់ពងស្វាស និងមិនត្រូវជាមនុស្សខ្វាក់ឡើយ។ ពួកគេក៏មិនត្រូវជាបងប្អូននឹងគ្នា មិនត្រូវជាឪពុកនិងកូន ហើយមិនត្រូវជាអ្នកដែលធ្វើសាក្សីលើទ្រព្យសម្បត្តិដែលខ្លួនឯងនឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍នោះទេ។ ពួកគេមិនត្រូវជាអ្នកក្រីក្រខ្លាំង និងមិនត្រូវជាកវីនិពន្ធឡើយ។ នៅពេលដែលសាក្សីពីររូបបានធ្វើសាក្សីតាមលក្ខខណ្ឌខាងលើ ហើយអ្នកដែលទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីសាក្សីនោះបានស្បថ ហើយសាក្សីទាំងពីរមិនបានដកពាក្យសម្តីវិញ មិនមែនជាអ្នកលាក់ខ្លួននៅពេលស្តាប់សាក្សី ហើយអ្នកដែលត្រូវគេប្តឹងបាននិយាយទៅកាន់ពួកគេថា «ចូរធ្វើសាក្សីលើរឿងនេះឱ្យខ្ញុំ» ហើយពួកគេបាននិយាយនៅពេលផ្តល់សាក្សីថា «យើងសូមធ្វើសាក្សីដោយសក្ខីកម្មរបស់អល់ឡោះលើរឿងនេះ សម្រាប់បុគ្គលនេះ ក្នុងរឿងនេះ» ហើយអ្នកដែលត្រូវគេប្តឹងមិនមានការជំទាស់អ្វីឡើយ ហើយគាត់មានវត្តមាននៅទីនោះក្នុងរយៈពេលមួយដែលគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់គាត់ក្នុងការដោះសារ នោះការសម្រេចក្តីតាមសាក្សីទាំងពីរគឺចាំបាច់ត្រូវតែអនុវត្តក្នុងគ្រប់សិទ្ធិ និងគ្រប់ទណ្ឌកម្ម (ហូឌូដ) ទាំងអស់ លើកលែងតែករណីឃាតកម្ម ការផិតក្បត់ (ហ្ស៊ីណា) និងអំពើស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា។ យើងសំដៅលើ «ឃាតកម្ម» គឺករណីដែលតម្រូវឱ្យមានការសងសឹក (ឃីសាស) ឬផ្សេងពីនេះ។ លើកលែងតែក្នុងករណីដែលសាក្សីម្នាក់ ឬទាំងពីរនាក់ធ្លាប់បានធ្វើសាក្សីក្នុងទណ្ឌកម្មដែលត្រូវបានអនុវត្តលើខ្លួន ឬធ្លាប់ធ្វើសាក្សីពីមុនមកហើយត្រូវបានគេបដិសេធ ឬពួកគេដឹងពីអ្វីដែលខ្លួនធ្វើសាក្សីនោះ ប៉ុន្តែអ្នកដែលត្រូវគេប្តឹងបានបដិសេធ ហើយពួកគេបានខកខានមិនបានធ្វើសាក្សីក្នុងរយៈពេលយូរ ក្នុងករណីនេះអ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការសម្រេចក្តីដោយសាក្សីនោះ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាលើការទទួលយកសាក្សីដែលជាបុរសម្នាក់ និងស្ត្រីពីរនាក់ (ដោយមានលក្ខខណ្ឌដូចបុរសដែរ) ប្រសិនបើមិនមានបុរសពីរនាក់ក្នុងករណីជំពាក់បំណុល ឬទ្រព្យសម្បត្តិ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាលើការទទួលយកសាក្សីបុរសបួននាក់ ក្នុងករណីដែលតម្រូវឱ្យមានការប្រហារជីវិត (ឃីសាស) និងក្នុងករណីផិតក្បត់ (ហ្ស៊ីណា)។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើចៅក្រមបានស្រាវជ្រាវយ៉ាងល្អិតល្អន់អំពីសាក្សី និងសក្ខីកម្ម ហើយមិនរកឃើញអ្វីដែលហាមឃាត់នោះ គឺអាចសម្រេចក្តីបាន។ អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើសាក្សីដែលជាកុមារ (មិនទាន់ពេញវ័យ) សាក្សីដែលជាស្ត្រីតែឯង សាក្សីដែលជាបុរសម្នាក់ និងស្ត្រីម្នាក់ រួមជាមួយការស្បថរបស់អ្នកប្តឹង ឬមិនស្បថ តើអាចអនុញ្ញាតបានដែរឬទេ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា មិនអាចទទួលយកសាក្សីដែលជាអ្នកមិនជឿ (មូស្រ៊ីក) លើមូស្លីមម្នាក់ ក្នុងករណីមិនមែនជាការធ្វើមរតក (វ៉ាស៊ីយ៉ា) នៅពេលធ្វើដំណើរឡើយ។ ប៉ុន្តែមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការទទួលយកសាក្សីអ្នកមិនជឿក្នុងករណីមរតកនៅពេលធ្វើដំណើរ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា សាក្សីមូស្លីមអាចទទួលយកបានលើអ្នកមិនជឿ (ហ្ស៊ីមមី) និងអ្នកដទៃទៀត ក្នុងគ្រប់កាលៈទេសៈទាំងអស់ ចាប់ពីករណីឃាតកម្មរហូតដល់ករណីផ្សេងៗទៀត។ ប៉ុន្តែមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការទទួលយកសាក្សីអ្នកមិនជឿលើអ្នកមិនជឿដូចគ្នា។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើសាក្សីម្នាក់មិនមានអ្នកជំនួស ហើយខ្លួនមិនជាប់រវល់ ហើយការឆ្លើយតបគឺអាចធ្វើទៅបាន នោះនៅពេលដែលគេអញ្ជើញឱ្យទៅធ្វើសាក្សី គឺវាជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វារឌូ) សម្រាប់គាត់ក្នុងការទៅធ្វើសាក្សីនោះ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ការប្រព្រឹត្តអំពើបាបធំៗ ការប្រព្រឹត្តអំពើបាបតូចៗដោយចំហ និងការទទឹងរឹងរូសប្រព្រឹត្តអំពើបាបធំៗ គឺជាចំណុចខ្វះខាតដែលធ្វើឱ្យសាក្សីនោះមិនអាចទទួលយកបាន។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ការទទួលយកសាក្សីពីអ្នកដែលមានជំនឿខុសឆ្គង (អាហ៍លុលអាហ្វវ៉ា) ដែលធ្វើសាក្សីដើម្បីគាំទ្រក្រុមរបស់ខ្លួនក្នុងរឿងដែលមិនដឹងច្បាស់ គឺមិនអនុញ្ញាតឡើយ។ ហើយពួកគេឯកភាពគ្នាថា ការទទួលយកសាក្សីពីអ្នកដែលជំនឿខុសឆ្គងរបស់គាត់ឈានដល់កម្រិតកុហ្វរ (ការមិនជឿ) ដែលច្បាស់លាស់ គឺមិនអនុញ្ញាតឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាជាឯកច្ឆន្ទថា៖ ការធ្វើអំពើមន្តអាគម, ការបង្កភាពអសន្តិសុខលើផែនដី, ការផិតក្បត់, ការស៊ីការប្រាក់ (រីបា), ការចោទប្រកាន់ស្ត្រីបរិសុទ្ធដោយខុស, អំពើស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា, ការដណ្តើមទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃដោយអយុត្តិធម៌, ការផឹកស្រា, ការក្បត់ឪពុកម្តាយ (ដោយការវាយដំ ឬជេរប្រមាថ និងការមិនផ្តល់សិទ្ធិឱ្យពួកគេទាំងដែលខ្លួនមានលទ្ធភាព), និងការកុហកដែលជាអំពើបាបធំៗ គឺជាចំណុចខ្វះខាតដែលធ្វើឱ្យសាក្សីនោះមិនអាចទទួលយកបាន។ អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីមូស្លីមម្នាក់ប្តឹងអ្នកមិនជឿ (ហ្ស៊ីមមី)៖ អ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើននិយាយថា ការស្បថគឺស្ថិតនៅលើអ្នកដែលត្រូវគេប្តឹង (មិនថាជាអ្នកណាទេ)។ ចំណែកអ្នកប្រាជ្ញជំនាន់តាប៊ីអ៊ីនខ្លះនិយាយថា មូស្លីមមានសិទ្ធិស្បថក្នុងគ្រប់ករណីទាំងអស់។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា នៅពេលសាក្សីបានធ្វើសាក្សីតាមលក្ខខណ្ឌដែលបានរៀបរាប់ នោះការសម្រេចក្តីតាមសាក្សីរបស់ពួកគេគឺចាំបាច់ត្រូវតែអនុវត្ត។ ប៉ុន្តែមានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា ប្រសិនបើសាក្សីដកពាក្យសម្តីវិញបន្ទាប់ពីការសម្រេចក្តីត្រូវបានអនុវត្ត តើការសម្រេចនោះត្រូវលុបចោលឬយ៉ាងណា? អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកដែលស្បថនៅក្នុងវិហារអ៊ីស្លាម (ម៉ាស៊ីដ) ក្នុងទីក្រុង ដោយឈរ បើកក្បាល ងាកទៅរកទិសគីប្លះ តាមបញ្ជារបស់ចៅក្រមដែលការសម្រេចក្តីរបស់គាត់ត្រឹមត្រូវ ដោយបញ្ជាក់ថា «សូមស្បថដោយអល់ឡោះ ដែលគ្មានព្រះណាគួរគោរពសក្ការៈក្រៅពីទ្រង់ ដែលជាអ្នកដឹងនូវអ្វីដែលលាក់កំបាំង និងអ្វីដែលបើកចំហ» នោះគឺជាការស្បថដែលបញ្ចប់ការទាមទារ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ការស្បថគឺចាំបាច់ក្នុងករណីប្តឹងផ្តល់រឿងទ្រព្យសម្បត្តិ។ អ្នកប្រាជ្ញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីឪពុកយកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់កូន តើត្រូវបង្គាប់ឱ្យសងវិញឬយ៉ាងណា? អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើការទាក់ទងគ្នាក្នុងការទិញលក់ត្រូវបានបញ្ជាក់ ហើយអ្នកដែលត្រូវគេប្តឹងមានការសង្ស័យក្នុងរឿងនោះ នោះចៅក្រមត្រូវតែស្តាប់សេចក្តីពីភាគីទាំងពីរ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលបញ្ជាក់សិទ្ធិលើអ្នកស្លាប់ ហើយបញ្ជាក់ពីការស្លាប់ និងអ្នកទទួលមរតករបស់គាត់ នោះចៅក្រមនឹងសម្រេចក្តីឱ្យគាត់។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើឪពុកម្តាយរបស់កុមារម្នាក់បានចូលសាសនាអ៊ីស្លាមទាំងពីរនាក់ ខណៈដែលកុមារនោះមិនទាន់ពេញវ័យ នោះកុមារនោះក៏ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមូស្លីមដែរ។ ប៉ុន្តែពួកគេឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើកុមារនោះពេញវ័យហើយ នោះគេមិនអាចបង្ខំឱ្យចូលសាសនាអ៊ីស្លាមបានឡើយ ទោះបីឪពុកម្តាយចូលសាសនាក៏ដោយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើប្តីប្រពន្ធជាអ្នកកាន់គម្ពីរ (គ្រិស្ត ឬយូដា) ហើយពួកគេមានកូនមួយ ដោយមិនត្រូវបានចាប់ជាឈ្លើយ និងមិនមាននរណាម្នាក់ចូលសាសនាអ៊ីស្លាម នោះកូននោះគឺស្ថិតក្នុងសាសនារបស់ឪពុកម្តាយគេ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើម្ចាស់ទ្រព្យទាំងអស់ស្នើសុំការបែងចែកទ្រព្យសម្បត្តិ ហើយទ្រព្យនោះអាចបែងចែកបានដោយម្នាក់ៗទទួលបានផលប្រយោជន៍ ហើយទ្រព្យនោះមិនមែនជាវត្ថុតែមួយដែលមិនអាចបំបែកបាន (ដូចជាត្បូងតែមួយ ឬអាវតែមួយ) នោះចៅក្រមត្រូវតែបែងចែកទ្រព្យនោះឱ្យពួកគេ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលជាម្ចាស់សត្វញី នោះអ្វីៗដែលកើតចេញពីសត្វនោះ ដូចជាទឹកដោះ កូន រោម ឬផលប្រយោជន៍ផ្សេងៗ គឺជារបស់ម្ចាស់សត្វញីនោះ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាលើករណីកូនដែលកើតចេញពីទាសីរបស់បុរសម្នាក់ (ហ្សៃដ៍) និងទាសកររបស់បុរសម្នាក់ទៀត (ខាលីដ) ថា កូននោះគឺជារបស់ម្ចាស់ទាសី (ម្ចាស់ម្តាយ)។ ហើយពួកគេឯកភាពគ្នាថា កូនរបស់ទាសីដែលកើតពីការផិតក្បត់ គឺជារបស់ម្ចាស់ទាសីនោះ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា កូនរបស់ទាសីដែលកើតពីប្តីជាទាសករ គឺជារបស់ម្ចាស់ទាសី (ម្ចាស់ម្តាយ)។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលជាម្ចាស់ដើមឈើ ឬគ្រាប់ពូជ នោះអ្វីៗដែលកើតចេញពីវា ដូចជាគ្រាប់ ដើមឈើ ផ្លែឈើ ឬស្លឹក គឺជារបស់ម្ចាស់នោះ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា កូនគឺជារបស់ម្ចាស់ម្តាយ មិនមែនជារបស់ម្ចាស់ឪពុកឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលសារភាពលើខ្លួនឯងក្នុងទណ្ឌកម្ម (ហូឌូដ) ដូចជាឃាតកម្ម ឬលួច ក្នុងពីរវគ្គផ្សេងគ្នា ខណៈដែលគាត់ជាមនុស្សមានសេរីភាព មានសតិសម្បជញ្ញៈ ពេញវ័យ មិនស្រវឹង និងមិនត្រូវបានបង្ខំ ហើយការសារភាពនោះធ្វើឡើងនៅចំពោះមុខចៅក្រម និងសាក្សីសុចរិត នោះទណ្ឌកម្មដែលចាំបាច់ត្រូវតែអនុវត្តលើគាត់។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលសារភាពពីបទផិតក្បត់ (ហ្ស៊ីណា) ខណៈដែលគាត់ជាមនុស្សមានសេរីភាព ពេញវ័យ មិនស្រវឹង និងមិនត្រូវបានបង្ខំ ក្នុងបួនវគ្គផ្សេងគ្នា នោះទណ្ឌកម្មដែលចាំបាច់ត្រូវតែអនុវត្តលើគាត់។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើបុរសម្នាក់ទទួលស្គាល់កូនម្នាក់ដែលទំនងជាកូនរបស់គាត់ ហើយមិនមានការកុហកក្នុងរឿងនោះ ហើយអាចទៅរួចដែលគាត់ជាម្ចាស់ម្តាយក្មេងនោះ ឬបានរៀបការជាមួយម្តាយក្មេងនោះ ហើយមិនមានអ្នកដទៃមកដណ្តើម នោះក្មេងនោះត្រូវចាត់ទុកថាជាកូនរបស់គាត់។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ការសារភាពរបស់មនុស្សមានសេរីភាព មានសតិសម្បជញ្ញៈ ដែលមិនត្រូវបានហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ទ្រព្យសម្បត្តិ គឺត្រូវទទួលស្គាល់ ប្រសិនបើការសារភាពនោះច្បាស់លាស់ មិនមានលក្ខខណ្ឌអ្វីផ្សេង និងមិនមានអ្វីមកបដិសេធឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ពាក្យពហុវចនៈ (ក្នុងភាសាអារ៉ាប់) គឺសំដៅលើចំនួនបីឡើងទៅ។ ហើយពួកគេឯកភាពគ្នាថា វាមិនសំដៅលើមនុស្សម្នាក់ឡើយ លើកលែងតែក្នុងករណីការគោរព ឬការនិយាយអំពីខ្លួនឯង។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ការលើកលែង (អ៊ីស្ទីស្ណា) ចំនួនតិចចេញពីចំនួនច្រើន គឺអាចធ្វើទៅបាន។

គម្ពីរស្ដីពីការក្ស័យធន (គីតាប អត្តហ្វាលីស)

គាត់បានដឹងអំពីកូននោះនៅពេលដែលកូនកើតមក ប៉ុន្តែគាត់មិនបានដឹងពីការមានផ្ទៃពោះរបស់ប្រពន្ធគាត់នោះទេ។ គាត់មិនបានរង់ចាំពិចារណាលើរឿងនេះទេ ហើយបានចោទប្រកាន់ប្រពន្ធគាត់ពីបទសហាយស្មន់ (ហ្ស៊ីណា) និងបានធ្វើការស្បថដាក់បណ្តាសា (លីអាន) ដាក់គ្នា។ ប្រពន្ធរបស់គាត់បានបដិសេធការចោទប្រកាន់នោះ ហើយបានបង្ហាញភស្តុតាងដោយសម្រាលកូនមកនៅរយៈពេលយូរជាងរយៈពេលធម្មតាដែលស្ត្រីទូទៅសម្រាលកូន។ ទាំងពីរនាក់សុទ្ធតែជាអ្នកមានសេរីភាព ជាមូស្លីម ពេញវ័យ មានសតិសម្បជញ្ញៈល្អ មិនធ្លាប់ត្រូវបានដាក់ទណ្ឌកម្មពីបទសហាយស្មន់ ឬបទចោទប្រកាន់មិនពិត (កាហ្សហ្វ) មិនមែនជាមនុស្សខ្វាក់ និងមិនមែនជាមនុស្សស្រវឹងឡើយ។ ប្រសិនបើគាត់អះអាងថាបានឃើញកូននោះ ហើយចៅក្រមមិនអាចរកឃើញហេតុផលណាមួយនៅពេលនោះទេ នោះកូននោះមិនមែនជាកូនរបស់គាត់ឡើយ។ គម្ពីរស្ដីពីការក្ស័យធន (តាហ្វលីស) អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា អ្នកណាដែលជាប់កាតព្វកិច្ចសងសិទ្ធិលើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួន ឬលើការទទួលខុសត្រូវរបស់ខ្លួនចំពោះអ្នកដទៃ គឺវាជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វ័រឌូ) សម្រាប់គាត់ក្នុងការសងសិទ្ធិនោះទៅឱ្យម្ចាស់សិទ្ធិ ប្រសិនបើគាត់មានលទ្ធភាពធ្វើដូច្នេះ ហើយបន្ទាប់ពីសងរួច គាត់នៅសល់ទ្រព្យសម្បត្តិសម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិតខ្លួនឯង និងអ្នកដែលស្ថិតក្នុងបន្ទុករបស់គាត់បានមួយរយៈ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាចំពោះករណីក្រៅពីនេះ ដែលមិនមានការឯកភាពគ្នា រហូតដល់ពួកគេខ្វែងគំនិតគ្នាថា តើបុគ្គលដែលមានសេរីភាពអាចត្រូវបានលក់ដើម្បីសងបំណុលដែរឬទេ? តើគាត់អាចត្រូវបានជួលឱ្យធ្វើការដើម្បីសងបំណុលដែលគាត់ជំពាក់ដែរឬទេ? តើគាត់អាចត្រូវបានឃុំខ្លួនដែរឬទេ? តើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់ត្រូវលក់ដើម្បីសងបំណុលដែរឬទេ ប្រសិនបើរកឃើញទ្រព្យនោះ? ហើយតើត្រូវទុកទ្រព្យសម្បត្តិខ្លះឱ្យគាត់ដែរឬទេ? គម្ពីរស្ដីពីការហាមឃាត់ (អាល់ហ៊ីជរ) អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ការហាមឃាត់ (ការដាក់កម្រិតលើការប្រើប្រាស់ទ្រព្យសម្បត្តិ) គឺចាំបាច់សម្រាប់អ្នកដែលមិនទាន់ពេញវ័យ និងអ្នកដែលឆ្កួត ល្ងង់ខ្លៅ ឬបាត់បង់សតិសម្បជញ្ញៈទាំងស្រុង។ ហើយរាល់សកម្មភាពដែលអ្នកទាំងនោះបានធ្វើក្នុងពេលដែលបាត់បង់សតិ ឬមុនពេលពេញវ័យ ដូចជាការផ្តល់អំណោយ ការលែងលះទាសករ ការលក់ដូរ ឬការធ្វើទាន គឺសុទ្ធតែជាមោឃៈ។ ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើការទិញរបស់របរដែលចាំបាច់សម្រាប់អាហារ និងសម្លៀកបំពាក់របស់ពួកគេ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើកាតព្វកិច្ចក្នុងការមើលថែរក្សាដោយយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះអ្នកដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិបែបនេះ។

គម្ពីរស្ដីពីការរឹបអូសដោយខុសច្បាប់ (គីតាប៊ុល ឃ័ស្ប)

របស់ដែលរើសបាន និងសត្វដែលវង្វេង (អាល់-លុកតោះហ៍ វ៉ាល់-ដល្លោះហ៍)

អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា បុគ្គលណាដែលបានដល់វ័យពេញកម្លាំង (បាលីហ៍) មានសតិសម្បជញ្ញៈគ្រប់គ្រាន់ មានសេរីភាព ជាអ្នកមានសីលធម៌ល្អក្នុងសាសនា និងចេះគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួនបានត្រឹមត្រូវ នោះគេមិនអាចហាមឃាត់គាត់ពីការប្រើប្រាស់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់បានឡើយ ហើយរាល់ការចំណាយដែលអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើក្នុងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់ គឺសុទ្ធតែមានសុពលភាព។ ជំពូកស្តីពីការរឹបអូសទ្រព្យដោយអយុត្តិធម៌ (អាល់-ហ្គោសប៍) អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា បុគ្គលណាដែលបានរឹបអូសយករបស់អ្វីមួយ—មិនថាជាអ្វីក៏ដោយ—ពីអ្នកដទៃក្រៅពីកូនរបស់ខ្លួន ហើយម្ចាស់ដើមបានរកឃើញរបស់នោះនៅដដែល ដោយមិនមានការផ្លាស់ប្តូរលក្ខណៈសម្បត្តិអ្វីឡើយ ហើយតម្លៃទីផ្សាររបស់វាក៏មិនមានការប្រែប្រួល ហើយរកឃើញវានៅក្នុងដៃរបស់អ្នករឹបអូស (មិនមែននៅក្នុងដៃអ្នកដទៃ) នោះគឺត្រូវតែប្រគល់របស់នោះត្រឡប់ទៅវិញតាមស្ថានភាពដើម។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា បុគ្គលណាដែលបានរឹបអូសយករបស់អ្វីមួយដែលគេវាស់ ឬថ្លឹង ហើយបានប្រើប្រាស់វាអស់ទៅ រួចហើយម្ចាស់ដើមបានជួបអ្នករឹបអូសនោះនៅក្នុងទីក្រុងដែលបានកើតហេតុការណ៍រឹបអូសនោះ គឺត្រូវកាត់ក្តីឱ្យអ្នករឹបអូសសងត្រឡប់មកវិញនូវរបស់ដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នា។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើមិនមានរបស់ដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នាទេ នោះត្រូវសងជាតម្លៃ (ជាប្រាក់) ប៉ុន្តែពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាក្នុងរបៀបនៃការកំណត់តម្លៃ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា មិនមានការដាក់ទោសប្រហារជីវិត ឬការកាត់អវយវៈចំពោះអ្នករឹបអូសទ្រព្យឡើយ។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើគេរឹបអូសយកប្រាក់ឌីណារ ឬឌីរហាំ ហើយម្ចាស់ដើមរកឃើញវានៅក្នុងទីក្រុងមួយផ្សេងទៀត ដែលអត្រាប្តូរប្រាក់នៅទីក្រុងនោះមានភាពប្រហាក់ប្រហែលនឹងអត្រាប្តូរប្រាក់នៅទីក្រុងដែលបានកើតហេតុការណ៍រឹបអូស នោះត្រូវកាត់ក្តីឱ្យសងត្រឡប់មកវិញនូវចំនួនដែលបានរឹបអូស។ ចំពោះករណីក្រៅពីនេះ ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នា។ ពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា ការយកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មនុស្សទាំងអស់ដោយអយុត្តិធម៌ គឺជារឿងដែលមិនហាឡាល់ (មិនអនុញ្ញាត)។ បន្ទាប់មក ពួកគេមានទស្សនៈខុសគ្នាទៅលើករណី៖ សត្វពាហនៈដែលឈឺធ្ងន់ហើយម្ចាស់បានបោះបង់ចោល រួចមានអ្នកផ្សេងយកទៅថែទាំរហូតដល់ជាសះស្បើយ; ករណីទំនិញនៅលើនាវាដែលគេបោះចោលដើម្បីសម្រាលទម្ងន់ រួចមានអ្នកមុជទឹកចុះទៅយក; និងករណីសត្វស្លាប ឬសត្វព្រៃដែលធ្លាប់មានម្ចាស់ រួចវាបានត្រឡប់ទៅជាសត្វព្រៃវិញ។ តើរបស់ទាំងអស់នេះក្លាយជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកដែលរកឃើញ ឬក៏កម្មសិទ្ធិរបស់ម្ចាស់ដើមមិនដែលដាច់ឡើយ? លោក ហាសាន់ អាល់បាសរី, អាល់ហាសាន់ ប៊ីន ហៃយី, អាល់ឡៃស៍, អះម៉ាត់ និងអ៊ីស្ហាក មានប្រសាសន៍ថា របស់ទាំងនោះជារបស់អ្នកដែលបានយកវា ឬអ្នកដែលបានថែទាំសត្វនោះ។ លោក ម៉ាលិក បានមានប្រសាសន៍ចំពោះសត្វព្រៃថា វាជារបស់អ្នកដែលចាប់បាន។ ចំណែកអ្នកប្រាជ្ញដទៃទៀតយល់ថា របស់ទាំងអស់នោះនៅតែជាកម្មសិទ្ធិរបស់ម្ចាស់ដើមដដែល។ របស់ដែលរើសបាន និងសត្វដែលវង្វេង មិនមានការឯកភាពគ្នាលើបញ្ហានេះទេ ព្រោះមានមនុស្សខ្លះយល់ថាគួរតែរើសយកទុក, អ្នកខ្លះយល់ថាគួរតែទុកវាចោលទាំងស្រុង, និងអ្នកខ្លះទៀតយល់ថាគួរតែរើសយកតែខ្លះប៉ុណ្ណោះ។ ទាសករដែលរត់ចោលម្ចាស់ (អាល់-អាប៊ីក) ពួកគេបានឯកភាពគ្នាលើការបញ្ជូនត្រឡប់មកវិញនូវទាសករដែលរត់ចោលម្ចាស់ ទៅឱ្យម្ចាស់របស់គេវិញ។

ការធ្វើកសិកម្មដោយការជួលដី (អាល់-មូសារ៉ាអាហ៍) និងការធ្វើកសិកម្មដោយការជួលថែទាំដំណាំ (អាល់-មូសាកូហ៍)។

ការជួល (អាល់-អ៊ីជារ៉ាត)

កូនដែលគេបោះបង់ចោល (អាល់-ឡាក់ហ្វីត)

ការផ្សះផ្សា (អައް-ស៊ុលហ៍)

ពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាថា តើត្រូវកំណត់ឱ្យមានរង្វាន់ (កម្រៃ) ឬមិនកំណត់? ពួកគេក៏មានការខ្វែងគំនិតគ្នាដែរថា តើទាសករដែលរត់គេចខ្លួនទៅកាន់ទឹកដីសត្រូវ (ដារុលហ័រប៍) ត្រូវចាត់ទុកជាទ្រព្យសម្បត្តិដែលទទួលបានជាជ័យភណ្ឌ (ហ្គនីម៉ាស់) ឬយ៉ាងណា? ជំពូកស្តីពីការធ្វើកសិកម្មរួមគ្នា (មូសារ៉ាអះ) និងការថែទាំដំណាំរួមគ្នា (មូសាកាត) អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ការធ្វើកសិកម្មរួមគ្នា និងការថែទាំដំណាំរួមគ្នា ដោយកំណត់ចំណែកជាពាក់កណ្តាល ឬពីរភាគបី ឬមួយភាគប្រាំមួយ ឬចំណែកណាមួយដែលបានកំណត់ជាសមាមាត្រពីផលសរុប ក្នុងរយៈពេលដែលបានដឹងច្បាស់លាស់ គឺសុទ្ធតែអាចអនុញ្ញាតបានដោយគ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាឡើយ។ បន្ទាប់មក ពួកគេបានខ្វែងគំនិតគ្នា៖ អ្នកខ្លះហាមឃាត់រឿងនេះ អ្នកខ្លះអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើទាំងអស់ អ្នកខ្លះហាមឃាត់ការធ្វើកសិកម្មរួមគ្នា (មូសារ៉ាអះ) ប៉ុន្តែអនុញ្ញាតការថែទាំដំណាំរួមគ្នា (មូសាកាត) ហើយអ្នកខ្លះទៀតហាមឃាត់ការកំណត់រយៈពេលនៅក្នុងកិច្ចការទាំងនោះ។ ជំពូកស្តីពីការជួល (អ៊ីចារ៉ាត) មិនមានការឯកភាពគ្នា (អ៊ីជ្មា) ក្នុងរឿងនេះទេ ព្រោះក្រុមអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនបានហាមឃាត់ការជួលទាំងអស់ ទោះបីជាមតិភាគច្រើនយល់ព្រមឱ្យអនុញ្ញាតក៏ដោយ។ ជំពូកស្តីពីកុមារដែលគេបោះបង់ចោល (ឡាកីត) អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ប្រសិនបើអ្នកដែលរើសបានកុមារនោះទទួលស្គាល់ថាគេជាអ្នកមានសេរីភាព នោះកុមារនោះគឺជាអ្នកមានសេរីភាព។ ជំពូកស្តីពីការសម្រុះសម្រួល (សុលហ៍) មិនមានការឯកភាពគ្នាលើបញ្ហាសុលហ៍នោះទេ ព្រោះអ៊ីម៉ាំអាស៊ាហ្វីអី និងអ្នកដទៃទៀតបានពោលថា៖ ការសម្រុះសម្រួលមិនអាចអនុញ្ញាតបានឡើយ លុះត្រាតែមានការទទួលស្គាល់សិទ្ធិជាមុនសិន ហើយបន្ទាប់មកក៏មិនអាចអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើអ្វីបានដែរ ក្រៅពីអ្វីដែលអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើក្នុងរឿងអំណោយ (ហ៊ីបះ) ឬការលក់ដូរ និងអ្វីៗផ្សេងទៀត។ អ្នកខ្លះបានរាយការណ៍ពីលោកអាហ្ម័ត ប៊ីន ហាន់បាល ថា ការសម្រុះសម្រួលក្រោយពីមានការទទួលស្គាល់សិទ្ធិ មិនមែនជាការសម្រុះសម្រួលនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការកាត់បន្ថយសិទ្ធិ។ ក្រុមអ្នកប្រាជ្ញជំនាន់ដើម (សាឡាហ្វ) បានពោលថា ការសម្រុះសម្រួលលើបំណុលរបស់អ្នកស្លាប់ ដែលមិនមានទ្រព្យគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់សងបំណុលទាំងស្រុងនោះ គឺមិនអាចអនុញ្ញាតបានឡើយ។ ជំពូកស្តីពីការដាក់បញ្ចាំ (រ៉ហ៍ន) អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាថា ការដាក់បញ្ចាំក្នុងពេលធ្វើដំណើរ សម្រាប់ប្រាក់កម្ចីដែលមានកំណត់ពេល ឬសម្រាប់ការលក់ដូរដែលតម្លៃទំនិញមានកំណត់ពេល គឺអាចធ្វើទៅបាន ប្រសិនបើអ្នកទទួលបញ្ចាំបានកាន់កាប់វត្ថុបញ្ចាំនោះដោយមានការអនុញ្ញាតពីអ្នកដាក់បញ្ចាំ មុនពេលបញ្ចប់ការលក់ដូរ និងក្រោយពីការធ្វើកិច្ចសន្យា ហើយមានសាក្សីឃើញការកាន់កាប់វត្ថុបញ្ចាំនោះដោយអ្នកទទួលបញ្ចាំ ហើយវត្ថុបញ្ចាំនោះជាវត្ថុដែលអនុញ្ញាតឱ្យលក់ដូរបាន។