ដកស្រង់ចេញពីកេរដំណែលអ្នកប្រាជ្ញឥស្លាម

ការសរសេរពាក្យពេចន៍ដែលពួកគេបានស្នើឱ្យគាត់សរសេរ បន្ទាប់ពីពួកគេបានគំរាមកំហែងសម្លាប់គាត់ ប្រសិនបើគាត់មិនព្រមសរសេរវាឱ្យពួកគេ។

ការលើកឡើងរបស់លោកអំពីក្រុម «អ៊ីតទីហាត៊ីយ៉ះ» (Ittihadiyah) ដែលជឿលើគោលលទ្ធិ «វ៉ះដាតុលវូជូដ» (Wahdatul Wujud - ឯកភាពនៃអត្ថិភាព) និងការដែលលោកត្រូវបានគេឃុំខ្លួននៅក្នុងពន្ធនាគារតុលាការរយៈពេលមួយឆ្នាំកន្លះ។

ការនាំខ្លួនលោកមកកាន់ទីក្រុងគែរដោយការផ្តល់កិត្តិយស។

បន្ទាប់ពីទ្រង់បានឡើងគ្រងរាជ្យ ទ្រង់បានបញ្ជាឱ្យនាំខ្លួនលោក (ស្ហៃខ៍) ទៅកាន់ប្រទេសអេហ្ស៊ីបតាមរយៈសេវាប្រៃសណីយ៍។ នៅថ្ងៃទីពីរនៃការមកដល់របស់លោក ក្រុមចៅក្រម និងអ្នកប្រាជ្ញផ្នែកនីតិសាស្ត្រ (ហ្វិកហ៍ហ៍) បានជួបជុំគ្នានៅក្នុងបន្ទាយនៃទីក្រុងអេហ្ស៊ីប។ នៅទីនោះ អ៊ីបនុ អ័ដ្លាន បានឈរឡើងជាគូប្រជែងរបស់លោក ហើយបានប្តឹងលោកទៅកាន់ចៅក្រម អ៊ីបនុ ម៉ាក់លូហ្វ អាល់ម៉ាលីគី ដោយចោទប្រកាន់ថា៖ «បុគ្គលនេះនិយាយថា អល់ឡោះបានមានបន្ទូលនូវគម្ពីរគួរអានដោយមានអក្សរ និងសំឡេង ហើយថាទ្រង់ពិតជាគង់នៅលើបល្ល័ង្ក (អារ៉ស់) ដោយអង្គទ្រង់ផ្ទាល់ ហើយថាអល់ឡោះអាចចង្អុលបង្ហាញបានដោយការចង្អុលបង្ហាញបែបវិស័យរូបិយ»។ គាត់បាននិយាយទៀតថា៖ «ខ្ញុំស្នើសុំឱ្យដាក់ទណ្ឌកម្មលើគាត់ចំពោះរឿងនេះ»។ ចៅក្រមបានសួរថា៖ «តើលោកមានប្រសាសន៍យ៉ាងណាដែរ អូអ្នកប្រាជ្ញ?»។ លោកក៏បានសរសើរ និងថ្លែងអំណរគុណដល់អល់ឡោះ។ ចៅក្រមបាននិយាយថា៖ «សូមនិយាយឱ្យលឿន យើងមិនបានហៅលោកមកដើម្បីឱ្យលោកថ្លែងសុន្ទរកថាឡើយ»។ លោកបានតបថា៖ «តើខ្ញុំត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យសរសើរដល់អល់ឡោះឬ?»។ ចៅក្រមនិយាយថា៖ «ចូរឆ្លើយតបមក លោកបានសរសើរអល់ឡោះរួចហើយ»។ លោកក៏ស្ងៀមស្ងាត់ ប៉ុន្តែពួកគេនៅតែបង្ខំលោក។ លោកបានសួរថា៖ «តើនរណាជាអ្នកកាត់ក្តីលើរូបខ្ញុំ?»។ ពួកគេបានចង្អុលទៅកាន់ចៅក្រម អ៊ីបនុ ម៉ាក់លូហ្វ។ លោកបាននិយាយថា៖ «អ្នកគឺជាគូប្រជែងរបស់ខ្ញុំ តើអ្នកអាចកាត់ក្តីលើខ្ញុំដោយរបៀបណា?»។ លោកមានកំហឹង និងមិនពេញចិត្ត ចំណែកចៅក្រមក៏ត្រូវគេធ្វើឱ្យស្ងាត់មាត់។ បន្ទាប់មក លោក និងប្អូនប្រុសទាំងពីររបស់លោកត្រូវបានគេនាំទៅឃុំឃាំងនៅក្នុងគុកនៃបន្ទាយអាល់ចាបាល ហើយរឿងរ៉ាវជាច្រើនក៏បានកើតឡើង។ មានលិខិតមួយពីស៊ុលតង់ត្រូវបានផ្ញើទៅកាន់ទីក្រុងដាម៉ាស ដើម្បីបង្អាប់កេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់លោក ហើយលិខិតនោះត្រូវបានអាននៅក្នុងវិហារអ៊ីស្លាមនៃទីក្រុងដាម៉ាស ដែលធ្វើឱ្យប្រជាជនមានការឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះលោក។ លោកត្រូវបានឃុំឃាំងអស់រយៈពេលមួយឆ្នាំកន្លះ រួចក៏ត្រូវបានដោះលែង បន្ទាប់ពីលោកបានសរសេរនូវពាក្យពេចន៍មួយចំនួនដែលពួកគេបានស្នើឱ្យលោកសរសេរ ដោយមានការគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិតប្រសិនបើលោកមិនព្រមសរសេរ។ លោកបានស្នាក់នៅទីក្រុងអេហ្ស៊ីបដើម្បីបង្រៀនចំណេះដឹង ហើយមានមនុស្សម្នាជាច្រើនបានមកជួបជុំគ្នានៅជុំវិញលោក រហូតដល់លោកបានរិះគន់ក្រុម «អ៊ីតទីហ៊ីឌីយ៉ា» (អ្នកដែលជឿលើការរួបរួមនៃអត្ថិភាព)។ ក្រុមស៊ូហ្វី និងអ្នកក្រីក្រមួយចំនួនបានរួមដៃគ្នាប្រឆាំងនឹងលោក ដោយចោទប្រកាន់ថា លោកបានរិះគន់ទៅលើពួកអ្នកដែលជាទីស្រឡាញ់របស់អល់ឡោះ (អូឡៀ)។ ពួកគេបានរៀបចំសវនាការមួយសម្រាប់លោក រួចក៏បញ្ជូនលោកចេញតាមសេវាប្រៃសណីយ៍ ប៉ុន្តែក្រោយមកពួកគេបាននាំលោកត្រឡប់មកវិញនៅចម្ងាយមួយដំណាក់ពីទីក្រុងអេហ្ស៊ីប។ ពួកគេយល់ឃើញថាវាជាផលប្រយោជន៍របស់ពួកគេក្នុងការឃុំខ្លួនលោក ទើបពួកគេបានដាក់លោកក្នុងគុកតុលាការអស់រយៈពេលមួយឆ្នាំកន្លះ។ សិស្សគណរបស់លោកបានលួចចូលទៅជួបលោកដោយសម្ងាត់ រហូតដល់ពួកគេចាប់ផ្តើមបង្ហាញខ្លួនជាចំហ ទើបអាជ្ញាធរបានបញ្ជូនលោកតាមសេវាប្រៃសណីយ៍ទៅកាន់ទីក្រុងអាឡិចសាន់ឌ្រី ហើយឃុំខ្លួនលោកនៅក្នុងប៉មមួយនៅទីនោះ។ មានពាក្យចចាមអារ៉ាមថា លោកត្រូវបានគេសម្លាប់ ឬលង់ទឹកស្លាប់ជាច្រើនដង។ លុះពេលស៊ុលតង់ត្រឡប់មកពីទីក្រុងការ៉ាក់វិញ ហើយបានកម្ចាត់គូប្រជែងរបស់លោកអស់ ទ្រង់ក៏បានប្រញាប់នាំខ្លួនលោក (ស្ហៃខ៍) មកកាន់ទីក្រុងគែរដោយការគោរព។ ស៊ុលតង់បានជួបជុំ និងសន្ទនាជាមួយលោកដោយសម្ងាត់នៅចំពោះមុខចៅក្រម និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ហើយបានបង្កើនការគោរពដល់លោក។ បន្ទាប់មក លោកបានចុះទៅស្នាក់នៅក្នុងផ្ទះមួយ ហើយបានជួបជាមួយស៊ុលតង់ជាបន្តបន្ទាប់។ ប៉ុន្តែលោកមិនមែនជាមនុស្សរបស់រាជការឡើយ ហើយក៏មិនបានប្រព្រឹត្តតាមបែបបទរបស់ពួកគេដែរ ទើបស៊ុលតង់លែងបានជួបជុំជាមួយលោកទៀត។ លុះដល់ពេលស៊ុលតង់យាងមកដើម្បីកម្ចាត់សត្រូវនៅតំបន់រ៉ាហ៍បាហ៍ លោកក៏បានមកដល់ទីក្រុងដាម៉ាសក្នុងឆ្នាំ ១២១២ (គ.ស)។ បន្ទាប់មក រឿងរ៉ាវ និងការសាកល្បងជាច្រើនទៀតក៏បានកើតឡើងចំពោះលោក។

ការដែលគាត់ចូលទៅពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាធំៗ ដែលបញ្ញាស្មារតី និងចំណេះដឹងរបស់មនុស្សក្នុងសម័យកាលរបស់គាត់មិនអាចទទួលយកបាន។

ភាពសប្បុរស និងភាពក្លាហានរបស់លោក

អាល់ហ្សាហ្សាហាប៊ី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្វីដែលខ្ញុំបានលើកឡើងអំពីជីវប្រវត្តិរបស់លោក គឺស្ថិតនៅលើភាពមធ្យម (មិនជ្រុលនិយម និងមិនធ្វេសប្រហែស)។

គោលជំហររបស់លោកគឺការបើកទូលាយក្នុងការផ្តល់លេសដល់មនុស្សលោក ហើយលោកមិនធ្វើការកាត់ទោសអ្នកណាម្នាក់ថាជាអ្នកបដិសេធជំនឿ (កាហ្វារ) ឡើយ លុះត្រាតែបានបង្ហាញភស្តុតាង និងហេតុផលច្បាស់លាស់ដល់បុគ្គលនោះរួចរាល់។

រវាងការឡើងចុះ និងភាពស្ងប់ស្ងាត់នៃទីផ្សាររបស់គាត់ គាត់បានឈានចូលទៅក្នុងផ្លូវដ៏ជ្រាលជ្រៅដែលបញ្ញា និងចំណេះដឹងរបស់អ្នកជំនាន់គាត់មិនអាចទទួលយកបាន ដូចជាបញ្ហានៃការចោទប្រកាន់ថាជាអ្នកមិនជឿ (តាក់ហ្វៀរ) ក្នុងរឿងស្បថលែងលះ, បញ្ហាដែលថាការលែងលះបីដងរាប់ថាត្រឹមតែមួយដងប៉ុណ្ណោះ, និងបញ្ហាដែលថាការលែងលះក្នុងពេលមករដូវមិនមានសុពលភាព។ គាត់បានតែងសៀវភៅអំពីបញ្ហាទាំងនេះប្រហែលសែសៀវភៅតូចៗ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យគាត់ត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យចេញដីកា (ហ្វាត់វា)។ គាត់បានគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងដោយរបៀបដ៏អស្ចារ្យ និងមានគំនិតឯករាជ្យ ហើយប្រហែលជាវាជាការលុបលាងបាបសម្រាប់គាត់។ អល់ឡោះបានគាំទ្រគាត់ដោយវិញ្ញាណពីទ្រង់ និងផ្តល់ភាពជោគជ័យដល់គាត់ក្នុងការស្វែងរកអ្វីដែលទ្រង់ពេញចិត្ត។ បច្ចុប្បន្ននេះ គាត់កំពុងបង្រៀន និងផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹង ហើយគាត់មិនចេញដីកាអ្វីក្រៅពីការនិយាយដោយផ្ទាល់មាត់របស់គាត់ឡើយ ដោយគាត់ពោលថា៖ «ខ្ញុំមិនអាចលាក់បាំងចំណេះដឹងបានឡើយ»។ គាត់មានភាពក្លាហាន និងចិត្តរឹងមាំដែលនាំឱ្យគាត់ជួបប្រទះរឿងលំបាកៗ ប៉ុន្តែអល់ឡោះតែងតែការពារគាត់។ គាត់មានស្នាដៃកំណាព្យតិចតួចក្នុងកម្រិតមធ្យម។ គាត់មិនបានរៀបការ ឬមានស្រីបម្រើឡើយ ហើយគាត់មានទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួនតិចតួចបំផុត។ បងប្អូនរបស់គាត់ជាអ្នករ៉ាប់រងកិច្ចការរបស់គាត់ ហើយភាគច្រើនគាត់មិនដែលសុំអាហារពីពួកគេឡើយ។ ខ្ញុំមិនដែលឃើញអ្នកប្រាជ្ញណាម្នាក់ដែលមានចិត្តទូលាយ និងមិនខ្វល់ខ្វាយពីលោកិយ និងប្រាក់កាសជាងគាត់ឡើយ។ តាមពិតទៅ គាត់មិនដែលនឹកនាដល់វា ហើយខ្ញុំមិនគិតថាវាស្ថិតនៅក្នុងគំនិតរបស់គាត់ផង។ គាត់មានសីលធម៌ខ្ពស់ តែងតែជួយយកអាសា និងខ្វល់ខ្វាយពីកិច្ចការរបស់មិត្តភក្តិគាត់។ គាត់គឺជាបុគ្គលដ៏ប្លែក និងជាដំណឹងដ៏ចម្លែកមួយ។ អ្វីដែលខ្ញុំបានរៀបរាប់អំពីជីវប្រវត្តិរបស់គាត់នេះ គឺគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយប៉ុណ្ណោះ។ តាមពិតទៅ មានអ្នកប្រាជ្ញជាច្រើននៅជុំវិញគាត់ ដែលមានជំនឿលើគាត់ លើចំណេះដឹង ការតបធម៌ សាសនា និងការតស៊ូរបស់គាត់ក្នុងការលើកស្ទួយសាសនាឥស្លាមតាមគ្រប់មធ្យោបាយ លើសពីអ្វីដែលខ្ញុំបានរៀបរាប់ទៅទៀត។ ក៏មានក្រុមមនុស្សមួយចំនួនដែលប្រឆាំងនឹងគាត់ ដែលទទួលស្គាល់គាត់ និងចំណេះដឹងរបស់គាត់ ប៉ុន្តែពួកគេនិយាយថា៖ «គាត់មានភាពតក់ក្រហល់ ប្រញាប់ប្រញាល់ ក្តៅក្រហាយ និងស្រឡាញ់ភាពជាអ្នកដឹកនាំ»។ ហើយក៏មានក្រុមមនុស្សមួយចំនួនទៀត ដែលអ្នកគ្រប់គ្នាដឹងថាពួកគេមានគុណធម៌តិចតួច និងមានតណ្ហាខ្លាំង បានរិះគន់គាត់ដោយការជេរប្រមាថ និងចោទថាជាអ្នកមិនជឿ។ ពួកគេទាំងនោះគឺជាអ្នកនិយាយទស្សនវិជ្ជា (មូកាតាលីមូន), ឬក្រុមស៊ូហ្វីដែលជឿលើការរួបរួមជាមួយព្រះ (អ៊ីតទីហាឌីយ៉ា), ឬពួកមេដឹកនាំដែលចូលចិត្តតុបតែងលម្អសាសនា, ឬអ្នកដែលគាត់ធ្លាប់បានរិះគន់យ៉ាងចាស់ដៃ។ សូមឱ្យអល់ឡោះការពារគាត់ពីអំពើអាក្រក់របស់ពួកគេ។ ការរិះគន់ភាគច្រើនរបស់គាត់ទៅលើអ្នកប្រាជ្ញ ឬអ្នកតបធម៌គឺត្រឹមត្រូវតាមសិទ្ធិ ហើយក្នុងករណីខ្លះ គាត់គឺជាអ្នកដែលខិតខំប្រឹងប្រែង (មូជតាហ៊ីដ)។ គោលជំហររបស់គាត់គឺការផ្តល់លេសឱ្យបានទូលំទូលាយដល់មនុស្សលោក ហើយគាត់មិនចោទប្រកាន់នរណាម្នាក់ថាជាអ្នកមិនជឿឡើយ លុះត្រាតែមានភស្តុតាង និងហេតុផលច្បាស់លាស់។ គាត់តែងនិយាយថា៖ «ការយល់ឃើញនេះគឺជាការមិនជឿ និងជាការវង្វេង ប៉ុន្តែអ្នកដែលនិយាយវាគឺជាអ្នកខិតខំប្រឹងប្រែងដែលមិនទាន់ដឹង (ចាហ៊ីល) ដែលភស្តុតាងរបស់អល់ឡោះមិនទាន់បានទៅដល់គាត់ ហើយប្រហែលជាគាត់បានដកខ្លួនចេញ ឬបានសារភាពបាបចំពោះអល់ឡោះរួចហើយ»។ គាត់និយាយថា៖ «ជំនឿរបស់គាត់ត្រូវបានបញ្ជាក់រួចហើយ ដូច្នេះយើងមិនអាចដកគាត់ចេញពីជំនឿនោះបានឡើយ លុះត្រាតែមានភាពប្រាកដប្រជា។ ចំណែកអ្នកដែលដឹងពីសេចក្តីពិត ហើយនៅតែរឹងរូសប្រឆាំង និងងាកចេញពីវា នោះគឺជាអ្នកមិនជឿដែលត្រូវបណ្តាសាដូចជាអ៊ីបលីស»។ ពាក្យរបស់គាត់អំពីអ្នកប្រាជ្ញ និងទស្សនវិទូធំៗ៖ «ពួកគេទាំងនេះមិនស្គាល់សាសនាឥស្លាម ហើយក៏មិនស្គាល់អ្វីដែលមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ បាននាំមកនោះដែរ»។

ពាក្យសម្តីរបស់លោកអំពីស្ថានភាពជាច្រើនរបស់ពួកមហាគ្រូ (មូសាយេខ)៖ ថាវាជារឿងដែលកើតចេញពីសកម្មភាពរបស់ស្ហៃតាន ឬជាការល្បួងរបស់តណ្ហា (ណាក់ស៍)។

អ្នកជំងឺជាច្រើននាក់ដែលរងគ្រោះដោយសារការចូលសណ្ឋិតរបស់ជីន (បិសាច) បានជាសះស្បើយភ្លាមៗ គ្រាន់តែតាមរយៈការគំរាមកំហែងទៅលើជីននោះប៉ុណ្ណោះ។

ការស្ដាប់ «ជូស អ៊ីបនុ អារ៉ាហ្វាហ៍» ពីលោក ដោយផ្ទាល់ ចំនួនច្រើនដង។

អ្នកប្រាជ្ញផ្នែកហាឌីស អាមីនុឌីន អាល់វ៉ានី បានចងក្រងហាឌីសចំនួនសែសិប ដែលទទួលបានពីគ្រូសាសនាចំនួនសែសិបនាក់។

ការធ្វើហជ្ជក្នុងឆ្នាំទីកៅសិបមួយ។

គាត់មានសុវត្ថិភាពពីការភាន់ច្រឡំទាំងក្នុងគោលការណ៍គ្រឹះ (អ៊ូសូល) និងសាខា (ហ្វូរូ) នៃសាសនា។ គាត់តែងតែនិយាយអំពីអ្នកប្រាជ្ញខាងទ្រឹស្ដី (មូកាតាលីម) និងទស្សនវិទូធំៗថា៖ «ពួកគេមិនបានស្គាល់ពីសាសនាឥស្លាម ហើយក៏មិនបានស្គាល់ពីអ្វីដែលមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ បាននាំមកនោះឡើយ»។ គាត់តែងតែនិយាយអំពីស្ថានភាពជាច្រើនរបស់ពួកមហាគ្រូ (ម៉ាសាយិក) ថា៖ «វាជារឿងដែលកើតចេញពីសកម្មភាពរបស់ស្ហៃតាន ឬចេញពីតណ្ហានៃចិត្ត»។ ដូច្នេះ គេត្រូវពិនិត្យមើលថាតើគ្រូទាំងនោះបានដើរតាមគម្ពីរ (អាល់-គួរអាន) និងស៊ូណាន់ន់ដែរឬទេ? ព្រមទាំងពិនិត្យមើលចរិយាមារយាទ ការគោរពប្រតិបត្តិ និងចំណេះដឹងរបស់ពួកគេ។ ប្រសិនបើពួកគេមានលក្ខណៈបែបនេះ នោះស្ថានភាពរបស់ពួកគេគឺត្រឹមត្រូវ ហើយការបើកបង្ហាញ (កាសហ្វ) របស់ពួកគេគឺមកពីអល់ឡោះ។ ចំណែកអ្នកខ្លះទៀតមានដៃគូជាជីន ដែលតែងតែប្រាប់ពួកគេអំពីអ្វីៗដែលលាក់កំបាំង (...) ហើយគាត់មានស្នាដៃនិពន្ធជាច្រើនអំពីបញ្ហានេះ។ គាត់មានរឿងរ៉ាវជាច្រើនអំពីក្រុមមនុស្សទាំងនេះ ដែលប្រសិនបើរួមបញ្ចូលគ្នា វានឹងក្លាយជាសៀវភៅជាច្រើនក្បាល ហើយវាជារឿងដែលគួរឱ្យអស្ចារ្យបំផុត។ មានមនុស្សជាច្រើនត្រូវបានព្យាបាលឱ្យជាពីការសណ្ឋិតរបស់ជីន គ្រាន់តែតាមរយៈការគំរាមកំហែងរបស់គាត់ទៅលើជីននោះប៉ុណ្ណោះ។ គាត់មានបទពិសោធន៍ និងរឿងរ៉ាវជាច្រើនក្នុងរឿងនេះ ដោយគាត់មិនបានធ្វើអ្វីក្រៅពីការអានខម្ពីរ (អាល់-គួរអាន) ហើយនិយាយថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកមិនចេញពីអ្នកដែលសណ្ឋិតនេះទេ នោះយើងនឹងអនុវត្តច្បាប់សាសនាទៅលើអ្នក ហើយយើងនឹងធ្វើអ្វីដែលធ្វើឱ្យអល់ឡោះ និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ពេញចិត្ត»។ ខ្ញុំធ្លាប់បានឮគាត់អាន «ជូហ្ស៊ុអ៊ុ អ៊ីបនូ អារ៉ាហ្វាហ៍» ជាច្រើនដង ហើយអ្នកប្រាជ្ញហាឌីស អាមីនុឌីន អាល់-វ៉ានី បានចងក្រងហាឌីសចំនួនសែសិបពីគ្រូចំនួនសែសិបនាក់សម្រាប់គាត់។ គាត់បានទៅធ្វើហជ្ជនៅឆ្នាំ៩១ ហើយគាត់បានអានហាឌីសជាច្រើនដោយខ្លួនឯង។

ការដែលពួកគេបានបះបោរប្រឆាំងនឹងលោក ដោយសារតែបញ្ហានៃការធ្វើដំណើរទៅកាន់ផ្នូររបស់ពួកព្យាការី ហើយលោកត្រូវបានគេឃុំខ្លួននៅក្នុងបន្ទាយអស់រយៈពេលជាងម្ភៃខែ។

ការហាមឃាត់គាត់ពីការសរសេរ និងការអានសៀវភៅ ហើយការដែលគាត់ងាកទៅរកការអានគម្ពីរ (អាល់គួរអាន) រហូតដល់សេចក្តីស្លាប់បានមកដល់គាត់។

ក្នុងចំណោមហាឌីសដែលលោកបានរៀនគឺ៖ «អាល់-ហ្គីឡានីយ៉ាត» (អាល់-Ghaylaniyyat) នៅក្នុងការជួបជុំមួយ ហើយក្នុងចំណោមអ្វីដែលលោកបានស្តាប់ផ្ទាល់គឺ «មូអ៍ចាម អាត់-តបារ៉ានី អាល់-អាក់បារ» (Mu'jam អាល់-Tabarani អាល់-Akbar) ដែលលោកបានស្តាប់ពីលោក ប៊ូហាន អัด-ដារ៉ាច៊ី ដោយការអនុញ្ញាត (អ៊ីចាហ្សាហ៍) ពីលោក អាប់ប៊ូ ហ្សាអ្វហ្វារ អាល់-សៃដឡានី និងអ្នកដទៃទៀត។ បន្ទាប់មក ពួកគេបានរកឃើញបញ្ហាមួយទាក់ទងនឹងលោក ពោលគឺការធ្វើដំណើរដើម្បីទៅសួរសុខទុក្ខផ្នូររបស់ព្យាការីទាំងឡាយ ដោយលោកយល់ថាការធ្វើដំណើរ និងការរៀបចំកិច្ចការដើម្បីទៅទីនោះគឺជារឿងដែលត្រូវបានហាមឃាត់ យោងតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី (ស.ល.វ.) ដែលថា៖ «កុំរៀបចំកិច្ចការធ្វើដំណើរ (ដើម្បីគោរពបូជា) ក្រៅពីវិហារទាំងបី»។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកបានទទួលស្គាល់ថា ការទៅសួរសុខទុក្ខដោយមិនចាំបាច់រៀបចំកិច្ចការធ្វើដំណើរ (ដោយចេតនា) គឺជាអំពើដែលនាំឱ្យជិតស្និទ្ធនឹងអល់ឡោះ។ ក្រុមអ្នកប្រឆាំងបានរិះគន់លោកយ៉ាងខ្លាំងលើបញ្ហានេះ និងបានចោទប្រកាន់លោក។ មានក្រុមអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនបានសរសេរថា ការហាមឃាត់របស់លោកអាចបង្កឱ្យមានការប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសនៃភាពជាព្យាការី ដែលនាំឱ្យលោកធ្លាក់ទៅក្នុងភាពកាហ្វេរ (ការមិនជឿ)។ ចំណែកអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនទៀតបានផ្តល់ហ្វត្វាថា លោកគ្រាន់តែមានការយល់ឃើញខុសក្នុងនាមជាអ្នកប្រាជ្ញដែលខិតខំប្រឹងប្រែង (មូជតាហ៊ីដ) ដែលកំហុសនោះត្រូវបានអភ័យទោសឱ្យ។ មានក្រុមអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនទៀតបានយល់ស្របនឹងលោក រហូតដល់បញ្ហានេះកាន់តែធំឡើង ទើបលោកត្រូវបានគេបញ្ជូនទៅឃុំខ្លួននៅក្នុងបន្ទាយវិញ ហើយលោកបានស្នាក់នៅទីនោះអស់រយៈពេលជាងម្ភៃខែ។ រឿងរ៉ាវបានឈានដល់ដំណាក់កាលដែលលោកត្រូវបានគេហាមឃាត់មិនឱ្យសរសេរ និងអានសៀវភៅ ដោយពួកគេមិនបានទុកសៀវភៅ ឬទឹកខ្មៅឱ្យលោកសូម្បីតែមួយក្បាល។ លោកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពបែបនេះអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ ទើបលោកងាកមកផ្តោតលើការអានគម្ពីរគួរអាន ដោយលោកបញ្ចប់ការអានគម្ពីរគួរអានទាំងមូលក្នុងរយៈពេលបីថ្ងៃ ឬតិចជាងនេះ ហើយលោកតែងតែធ្វើការថ្វាយបង្គំនៅពេលយប់ (តាហាច៊ុត) និងគោរពបូជាចំពោះម្ចាស់របស់លោក រហូតដល់សេចក្តីស្លាប់បានមកដល់លោក។ ខ្ញុំពិតជាមានសេចក្តីត្រេកអរចំពោះលោកដែលបានបញ្ចប់ជីវិតក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ ព្រោះថាសម្រាប់លោក គ្មានសេចក្តីសុខណាមួយស្មើនឹងការសរសេរ និងការតែងនិពន្ធចំណេះដឹងនោះឡើយ។ ដូច្នេះ នៅពេលដែលលោកត្រូវបានគេហាមឃាត់មិនឱ្យធ្វើអ្វីដែលលោកស្រឡាញ់បំផុតនោះ លោកក៏បានងាកទៅរកអល់ឡោះ។ ស្រាប់តែដំណឹងមរណភាពរបស់លោកបានធ្វើឱ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាភ្ញាក់ផ្អើល ដោយពួកគេមិនបានដឹងពីការឈឺថ្កាត់របស់លោកឡើយ។ មហាជនមានសេចក្តីសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការបាត់បង់លោក។ ញាតិមិត្ត និងអ្នកជិតស្និទ្ធបានចូលទៅជួបលោក ហើយមនុស្សម្នាបានប្រមូលផ្តុំគ្នាយ៉ាងណែនណាន់តាន់តាប់នៅមុខច្រកចូលបន្ទាយ និងនៅឯវិហារអ៊ីស្លាម រហូតដល់ចំនួនមនុស្សមានច្រើនស្មើនឹងការថ្វាយបង្គំថ្ងៃសុក្រ ឬច្រើនជាងនេះទៅទៀត។ បន្ទាប់មក លោក អ៊ីប៊ុន តាំម៉ាម បានដឹកនាំការថ្វាយបង្គំសព (សឡាត ជាន៉ាហ្សាហ៍) ជូនលោកនៅក្នុងបន្ទាយនោះ។

នៅឯវិហារអ៊ីស្លាម អ៊ូម៉ាវី (អាល់-Jami' អាល់-Umawi) គឺលោកខត៊ីប (អ្នកសម្តែងធម្មទេសនា) ជាអ្នកដឹកនាំពិធី ហើយនៅខាងក្រៅក្រុងគឺប្អូនប្រុសរបស់គាត់ឈ្មោះ ហ្សៃនុឌីន ជាអ្នកដឹកនាំ។ ចំនួនអ្នកចូលរួមក្នុងពិធីបុណ្យសពមានច្រើនលើសលប់បំផុត។ ប្រជាជនបានដង្ហែសពចេញពីទ្វារទាំងបួននៃក្រុង ដោយសែងសពនៅលើស្មា (លើក្បាល) ហើយចំនួនអ្នកចូលរួមត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថាមានប្រហែលហុកសិបពាន់នាក់ (៦០,០០០) ចំណែកស្ត្រីដែលឈរតាមដងផ្លូវមានប្រហែលដប់ប្រាំពាន់នាក់ (១៥,០០០)។ មនុស្សម្នាបានយំសោក និងសម្តែងការសោកស្តាយចំពោះការបាត់បង់រូបលោកយ៉ាងខ្លាំង។ លោកត្រូវបានបញ្ចុះនៅឯកន្លែងបញ្ចុះសព ស៊ូហ្វីយ៉ា (អាល់-Sufiyyah) ក្បែរផ្នូររបស់ប្អូនប្រុសរបស់លោកគឺ អ៊ីម៉ាម ស៊ីរ៉ាហ្វុឌីន អាប់ឌុលឡោះ។ ប្រជាជនបាននាំគ្នាទៅសួរសុខទុក្ខ (ហ្ស៊ីយ៉ារ៉ោះ) នៅឯផ្នូររបស់លោក ហើយមានការនិមិត្តឃើញសុបិនល្អៗជាច្រើនទាក់ទងនឹងរូបលោក។ មានមនុស្សមួយក្រុមបានតែងកំណាព្យរំលឹកគុណដល់លោក។ លោកបានទទួលមរណភាពនៅពាក់កណ្តាលយប់ថ្ងៃចន្ទ ទីម្ភៃនៃខែហ្ស៊ុលក្អីដោះ ឆ្នាំ ៧២៨ នៃគ.ស (ហ៊ីជរ៉ោះ)។ សូមអល់ឡោះមេត្តាប្រោសប្រណីដល់រូបលោក អាមីន។ លោកមានអាយុ ៦៧ ឆ្នាំ និងប៉ុន្មានខែ។ លោកមានសក់ពណ៌ខ្មៅ មានរោមពុកចង្ការស្កូវតិចតួច មានរាងកាយមធ្យម មានសំឡេងខ្លាំងច្បាស់ មានសម្បុរស្បែកស មានភ្នែកធំស្អាត ហើយលោកមានរបៀបរស់នៅសាមញ្ញទាំងការស្លៀកពាក់ និងការប្រើប្រាស់ក្បាំងក្បាល (អាម៉ាម៉ោះ)។ លោកតែងតែចិញ្ចឹមសក់របស់លោកជានិច្ច។ សតិអារម្មណ៍ និងវិញ្ញាណទាំងប្រាំរបស់លោកមិនមានការប្រែប្រួលអ្វីឡើយ លើកលែងតែភ្នែកម្ខាងរបស់លោកដែលចុះខ្សោយពន្លឺបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ។ សូមអល់ឡោះមេត្តាប្រោសប្រណីដល់រូបលោក សូមទ្រង់ពេញចិត្តនឹងលោក និងពេញចិត្តនឹងពួកយើងដោយសារបារមីរបស់លោក ហើយសូមទ្រង់អភ័យទោសដល់ពួកយើងដោយសារសេចក្តីសប្បុរស និងសេចក្តីមេត្តាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ទ្រង់ អាមីន។

លិបិក្រមប្រធានបទនៃសំណេរជ្រើសរើសរបស់ ស៊ៃឃុលអ៊ីស្លាម (Sheikh អាល់-Islam)