មូហាំម៉ាត់ជានរណា?
Who is Muhammad?
មាតិកា
តើមូស្លីមបច្ចុប្បន្នឆលុោះរញ្តាំងពីគាំនិតរបស់មូហាំម៉ាត់ដែរឬទេ?
ក៏ប៉ុន្តែតើមូស្លីមបច្ចុប្បន្នឆលុោះរញ្តាំងពីគាំនិតរបស់មូហាំម៉ាត់ដែរ
ដាំ ឹងលអរបស់មូហាំម៉ាត់សម្រាប់ពួកអ្នកមានជំនឿក្នុងគ្រាមន
រូបភាពទនក្តីមេត្តាក្រុណារបស់មូហាំម៉ាត់ចំពោះអ្នកមិនមែន
ការស្គាល់មូហាំម៉ាត់ ជារ៉ាស៊ូលុលឡោះ (អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ)
មូហាំម៉ាត់ជាកូនរបស់អាប់ឌុលឡោះ ជាចៅរបស់អាប់ឌុល មុត្តឡិប កើតនៅឆ្នាំ៥៧០គ.សទទួលមរណភាពនៅឆ្នាំ៦៣៣
គ.ស។ គ្រប់សេចក្តីដែលបានលើកឡើងក្នុងអត្ថបទនោះ សុទ្ធតែបានដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅឯកសារ និងអត្ថបទដែលគេទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ។ ដោយមានការរៀបរាប់ប្រាប់ពីអ្នកដែលបាន ឃើញព្រឹត្តិការណ៍ជាក់ស្តែង។ ចំណែកឯឯកសារយើងដែល យើងប្រើប្រាស់មានច្រើនណាស់ យើងមិនអាចរៀបរាប់ទាំងអស់នោះទេ។ គេបានរក្សាឯកសារទាំងនោះតាំងពីច្រើនជំនាន់កន្លងមក ដោយគ្មានការកែប្រែ សរសេរដោយអ្នកមូស្លីម និងអ្នកមិនមែនមូស្លីម។ បច្ចុប្បន្ននោះ ពួកគេជាច្រើនបានសួរគ្នាអំពីរ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ តាមពិត តើគាត់ជានរណា? តើគាត់បានអំពាវនាវ មនុស្សទៅរកអ្វី? ហេតុអ្វីបានជាមានមនុស្សជាច្រើនស្រឡាញ់ និងចូលចិត្តគាត់? តើគាត់លះបង់ជីវិតរបស់គាត់ដើម្បីអំពាវនាវ
មនុស្សមែនទេ? តើគាត់ជាមនុស្សពិសិដ្ឋឬ? តើគាត់ជារ៉ាស៊ូលុលឡោះដែលអល់ឡោះបានបញ្ជូនមកមែនទេ? តើការពិត បុរសម្នាក់នោះជានរណា? ចូរអ្នកវិនិចឆ័យដោយខ្លួនឯង! យើងនឹងបកស្រាយការពិតដែលមានមនុស្សរាប់ពាន់នាក់បានរៀបរាប់ប្រាប់។ ក្នុងចំណោមពួកគេគឺពួកអ្នកធ្លាប់រស់នៅជាមួយរ៉ាស៊ូលុលឡោះកាលពីសម័យនោះ ហើយបានស្គាល់បុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់គាត់ដោយផ្ទាល់តែម្តង។
បណ្ណាការ កេរមរតក និងទ្រព្យសម្បត្តិ....។
សេចក្តីស្រឡាញ់ និងការគោរព។ អាអ៊ីសះគេចាត់ទុកជាអ្នក និទានម្នាក់ដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមអ្នកនិទានហាឌីសរបស់ រ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ គាត់មិនធ្លាប់ក្លាយជាអ្វីក្រៅតែពីជាប្រពន្ធរបស់រ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ គាត់មិនដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយបុរសណាក្រៅពីរ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ គាត់ក៏មិនដែលនិយាយដើម រ៉ាស៊ូលុលឡោះ។
ឥស្លាម។ ក៏ប៉ុន្តែត្រូវគោរពច្បាប់ដែលអល់ឡោះបានកាំ ត់ ចំពោះកិចចការនោះ។
គាត់ឱ្យមានសេរីភាព ហើយបានយកធ្វើជាកូនចិញ្ចឹមរបស់ គាត់គឺ ឡហ សត ពិន ហរីសោះ។ អាពូហពកើតានទិញពី ល អាល់ហហពសសុីយ៍ ជាអ្នកអាហានដាំរូងរងអស់ក្នុងឥស្លាម ហើយបានដោះលែងគាត់ឱ្យមានសេរីភាព។
ប្រការដែលរ៉ាស៊ូលុលឡោះចង់ាននោះគឺការ្សពវាយ សាសនាដោយគាត់មិនគិតពីខ្លួនរបស់គាត់ និងេាំហាំទនគ្រោះ ថ្លនក់ដែលគាត់បានទទួលរងគ្រោះនោះឡើយ។
. គាត់បានមានប្រសាសន៍ថា ប្រភពទនគម្ពីរតាវរ៉ាត ហាពួរ អិញ្ជីលចេញមក្ពីប្រភពតែមួយដូចគម្ពីរអាល់គួរអានដែរគឺ មានប្រភពមក្ពីអល់ឡោះជាមចស់។
ﭽ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉﮊ ﮒ ﭼ :يونس ٩٢ មានន័យថា៖«នៅថ្ងៃនោះយើងនឹងសសង្គ្រោះខ្លួនបាន របស់ អ្នកឱ្យរួចុត (មិនសអុយរលួយ) ទុក្ជាភស្តុតាងងសម្រាប់អ្នក ជំនាន់ក្រោយ»។ អ្នកវិេាស្គស្រសតស្រាវប្ជាវជនជាតិារាំងម្នាក់ ទេោះ មូរីស រូកាយ (موريس بوكاي)ាននិយាយកនុងសៀវភៅ របស់គាត់ដែលមានចាំ ងជើងថ្ល «គម្ពីរអិញ្ជីល អាល់គួរអាន
និងវិេាស្គស្រសត»។ គាត់ធ្វើការសិកាស្រាវប្ជាវដើម្បីបញ្ជាក់ពី ការពិត ដែលបានធ្វើឱ្យអ្នកវិេាស្គស្រសតភាំងស្គេរតី នៅពេលធ្វើ ការពិឡស្គធ្លើសាកសពដែលគេានរក្សាទុក្មិនឱ្យរលួយ នោះ(ផ្ទរា៉ាអផង់)។ គាត់បានរក្ឃើញកាំ ក្អាំរិលនៅពិសេស សល់ក្នុងខ្លួនរណាតលមក្ពីការលង់ទឹក្ស្លាប់ក្នុងសមុបេ ហើយរឿងនោះអល់ឡោះបានមនព្រះបន្ទូលក្នុងគម្ពីរអាល់គួរ អានតាំងពី១៤០០ឆ្នាំមុនមក្ឡមល៉ាោះ។
អាន...តើរ៉ាស៊ូលុលឡោះដឹងរឿងនោះានយ៉ាងដូចម្តេច
បើ សិនជាគម្ពីរអាល់គួរអានមិនមែនជាសាំដីរបស់អល់ឡោះមចស់ ទេនោះ?
តើហាំ ម៉មាតតូជានរណា? ឡសចកតីឡ តើហ ក្នុងនមអល់ឡោះ ការសរសើរទាំង យសម្រាប់អល់ឡោះ សូមពរជ័យកើតមនដល់រ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ មូហាំម៉ាត់ជាបុគ្គលម្នាក់ដែលមានវត្តមានតាំងពី ១៤០០ឆ្នាំ កន្លងមក។ គេនិយាយថា គាត់បានទទួលការត្រាស់បន្ទូល និង សារមក្ពីលើមេឃ អាំពីអល់ឡោះជាមចស់ ហើយគាត់មនភារកិចច សពវាយសារនោះនៅលើផែនដី ដោយមិនកាំ ត់ពីពេលវេលាេីកន្លែង ជាតិសាសនា៍ ឬព ៌សមបុរ ឬរូបរាងរបស់អ្នកដែលគាត់ ត្រូវនៅអំពាវនាវនោះ។ ដោយសារសាសនានោះជាសាសនាចុង ក្រោយដែលគេានរញ្ចុោះពីលើមេឃ មក្កាន់ផែនដី។ គាត់ជារ៉ាសូ លុលឡោះ និងជាណាពីចុងក្រោយគេរងអស់។ គ្មានរ៉ាសូលុល ឡោះ ហើយក៏គ្មានណាពីណាចុងក្រោយករៅពីគាត់។ តើគាត់ជា នរណា? តើគាត់ជាភេរវករដែលគេានរគាញមុខនៅលើទំព័រ ការដសត ឬមួយក៏គាត់ជាមេទ័ពដែលតែងតែទទួលានជ័យជាំ នោះក្នុងការធ្វើសស្រគាមជាមួយនឹងសត្រូវ។ សៀវភៅមួយចាំនួន ដែលបាននិយាយពីរឿងមូហាំម៉ាត់ដែលគាត់ប្រើរយៈពេល២៥
ឆ្នាំតែរ៉ាុនោះចរ់តាំងពីការ្សពវាយដាំរូងរបស់គាត់។ គាត់បានផ្ទលស់រតូរនិងកែប្រែផែនដីទាំងមូល ហើយការ្សពវាយ របស់គាត់បានរីកសុះសាយគ្រប់េីកន្លែង។ ពួកគេាននិយាយ ពីទេពកោសល្យ ភាព លសទវដ្នក្នយោបាយ និងការធ្វើ ចមាំង។ ចំណែកឯអ្នកខលោះទៀតាននិយាយពីការធ្វើសស្រគាម ឬ ការតសូក្នុងឆ្ក្ជីវិតរបស់គាត់ ក្នុងការ្សពវាយ ឬការពារក្សារ សពវាយនោះ។ ក៏ប៉ុន្តែភាគច្រើនានភ្លេច និងប្រដហ្សមិនបានលើកពីដ្នក្ដ៏សាំខាន់ទនជីវិតរបស់គាត់គឺ ជីវិតក្នុងនមជា មនុស្សជាតិ ជាឪពុក ជារងរអូន និងជារតី។ អ្នកមូស្លីមជាច្រើនានគិតថ្ល រាល់អ្វីដែលមូហាំម៉ាត់ាននាំមក្ក្នុងវិស័យរស់នៅឬទំនាក់ទំនងគឺមិនមែនមក្ពីខ្លួនគាត់ផ្ទាល់ទេ ក៏ប៉ុន្តែជាការត្រាស់ បន្ទូលដែលអល់ឡោះបានតល់ឱ្យគាត់។ ដូចនេះ យើងផ្តោត សាំខាន់នៅលើរូបភាពដែលគេោក់ឬមិនសូវចរ់អារមេ ៍ពីជីវិត រស់នៅរបស់មូហាំម៉ាត់។ នៅពេលមូហាំម៉ាត់ចរ់ផ្តើមអំពាវនាវ លើកដាំរូង គាត់មិនបានធ្វើសស្រគាមជាមួយជាតិសាសនា៍របស់ គាត់នោះទេ។ តែគាត់ និងសហ្ការីរបស់គាត់បានតសូអត់ធ្មត់ ចំពោះរញាដែលបានកើតឡើង។
នៅពេលដែលគាត់កំពុងតែជួរនឹងគ្រោះថ្លនក់ គាត់បានអ្រ់រាំ ឱ្យសហ្ការីរបស់គាត់ប្រកាន់ខាជរ់នូវក្រ្មសីលធ្ម៌ និងទំនាក់ទំនងលអដើម្បីធ្វើឱ្យពួកគេក្លាយជាស្តេចផែនដីដោយពួកគេគ្មាន ចាំ ង់ចាំ ូលចិតតនឹងធ្វើ។ គាត់មិនអំពាវនាវយើងឱ្យទទួលយករាល់មប្តាទាំង យទន ជីវិតរបស់មូហាំម៉ាត់ ដែលគេានរាំឡ្លីសអាំពីគាត់នអាំឡុងពេល ចុងក្រោយនោះទេ។ មប្តាទាំង យដែលយើងាននាំមក្គឺជា មប្តាដែលដចងអាំពីជីវិតរស់នៅរបស់មូហាំម៉ាត់ ដែលមានការ ចរ់អារមេ ៍នៅរយៈពេលចុងក្រោយទនជីវិតរបស់ណាពី។ ក៏ ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើយើងតាំងខ្លួនជាអ្នកអ្ពាក្រឹត ចង់វិនិចឆ័យលើ បុគ្គលណាម្នាក់យើងត្រូវ៖
ល)ដែលបាជាញត្រឹមត្រូវអាចទទួលយកាន។
៣.ប្រសិនបើអ្នកទទួលស្គាល់ពាក្យសាំដីរបស់គេ អ្នកចាំាច់ ត្រូវសសង្កេតនៅលើេទង្វើរបស់គេ តើេទង្វើរបស់គេស្របនឹងពាក្យ សាំដីរបស់គេដែរឬទេ?
«បាជាញជាលក្ខ ឌទនការោក់ភារកិចចឱ្យទទួលរនាុក»។ ដូចនេះអ្នកដែលគ្មានបាជាញគឺមិនត្រូវានគេោក់ភារកិចចឱ្យទទួលរនាុក្នោះទេ។ នោះគឺជាជាំហនតក្កភាពទាំងរួនដែលបាជាញរបស់អ្នកនឹងប្រើ បាស់ដើម្បីដវក្ដញក្រក្ខុសត្រូវក្នុងការវិនិចឆ័យនៅលើបុគ្គលណា ម្នាក់។ នៅចុងរញ្ចរ់អ្នកនឹងឆ្លើយតរនឹងសាំនួរទាំង យដែល អ្នកងឿងឆ្ងល់
-តើមូហាំម៉ាត់ជាភេរវករពិតមែនទេ?
-តើគាត់ជារ៉ាស៊ូលុលឡោះដូចដែលបានអោះអាងក្នុងព្រះបន្ទូល របស់អល់ឡោះមែនទេ?
-តើឥស្លាមជាសាសនាពិតមែនទេ? ដើម្បីឱ្យអ្នកមនលេធភាពអាចអានពីជីវប្រវតតិមូហាំម៉ាត់ យើង ចាំាច់ត្រូវនិយាយជាភាសារួមគ្នា។ ដូចនេះ ក្នុងជាំពូក្នោះ យើង នាំមក្នូវការពនយល់ពាក្យ និងនិយមន័យសាំខាន់ៗដែលទាក់េង នឹងប្រធ្លនរេរបស់យើងដូចជាពាក្យ សាសនា(الدين) អ្នកនាំ
សារ(الرسول) មចស់(الرب) ឥស្លាម(اإلسالم)។ ជាពាក្យគនលឹោះដ៏ សាំខាន់ ដើម្បីឱ្យអ្នកមនលេធភាពអាចយល់ពីខលឹមសារសៀវភៅ។
ពាកយសម៉ដីនិងការប្បតិបតតិ របសូហាំ ម៉មាតតូ ក្នុងជាំពូក្នោះយើងានរក្ស្រាយជាច្រើនដ្នក្សតីអាំពីមូហាំ ម៉ាត់ក្នុងស្គថនភាពផ្សេងៗគ្នាទនជីវិតរស់នៅរបស់គាត់ជារូបភាព មួយគយបំផុត។ ជាំពូកេីមួយដរងដចក្ជាពីរដ្នក ដ្នកេីមួយ មានចាំ ងជើងថ្ល៖ «ពាក្យសាំដីរបស់មូហាំម៉ាត់» ដ្នកេីពីរមន ចាំ ងជើងថ្ល «តើមូហាំម៉ាត់គាត់ធ្វើអ្វី»។ ដើម្បីឱ្យអ្នកានស្គត រ់ពីបុគ្គលិកលក្ខណៈ ៈរបស់គាត់ និងប្រៀបឡធៀរពាក្យសាំដីរបស់ គាត់ និងការប្រតិរតតិរបស់គាត់។ ជួនកាលយើងរដនថមវិចរ ៍ ខលោះ ដើម្បីផ្តោតអារមេ ៍នៅលើអាំ ោះអាំណាងទនហាឌីស ឬការ រក្ស្រាយពីអ្តថន័យមួយចាំនួន។
តើអ្នកហាសលីហបច្ចុប្បន្នឆ្លលុោះប ចម៉ងី គម៉និតរបសូ ហាំ ម៉មាតតូដែរឬទេ? តើហាសលីហជានរណា? ពាក្យថ្ល ឥស្លាម តាមនិយមន័យភាស្គនិងន័យសារីអាត់គឺជា ភស្តុតាងងរគាញឱ្យយើងស្គាល់ពីអ្តតន័យទនពាក្យ មូស្លីម។ ដូចនេះ នៅពេលយើងនិយាយអាំពីមូស្លីម យើងមិននិយាយអាំពីនិសស័យ និងចរិតលក្ខ ៈ។ ក៏ប៉ុន្តែយើងនិយាយអាំពីការ្តិតយកឬចមលង យកតាមពុមពគាំរូដែលគទទួលាន។ ពុមពគាំរូនោះគឺពុមពគាំរូឥស្លាម ហើយជាហេតុដែលនាំឱ្យយើងនិយាយអាំពីឥស្លាម។ ពីព្រោះ បុគ្គលិកលក្ខណៈ ៈឥស្លាមានសសម្រេចជោគជ័យពេញ ឡលញចរឹក្ក្នុងបុគ្គលិកលក្ខណៈ ៈរបស់រ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ តក្កត ភាពនាំយើងនៅរក្ការប្រកាន់យកនូវគាំរូមួយដែលគេានសនេត ក្នុងបុគ្គលិកលក្ខណៈ ៈមូស្លីម។ ដូចនេះ ប្រសិនបើអ្នកស្គាល់មូ ហាំម៉ាត់ អុីចឹងអ្នកចាស់ជាស្គាល់នរណាជាមូស្លីម។ តើគេមាន អាក្របកិរិយយ៉ាងដូចម្តេចចំពោះស្គថនភាពផ្សេងៗ? នោះគឺជា គេាលរាំ ងមួយទនគេាលរាំ ងរបស់សៀវភៅនោះ ប្រសិនបើ អ្នកស្គាល់មូហាំម៉ាត់ អ្នកនឹងស្គាល់មូស្លីម។
មូស្លីមតាមន័យភាស្គគឺ (អ្នកដែលមានចិតតស្មោះត្រង់ប្ជោះថ្លល ចំពោះអល់ឡោះក្នុងការគោរពសកាករៈរបស់គេ។ ដូចពាក្យថ្ល គេ ប្រគល់របស់អ្វីមួយឱ្យនរណាម្នាក់គឺ ប្រគល់ដោយទឹក្ចិតតស្មោះ ត្រង់ចំពោះគេ។ ឥស្លាមមានន័យថា ប្រតិរតតិសាសនាដោយចិតត ប្ជោះថ្លល និងមនជំនឿចំពោះអល់ឡោះ)។ យើងតាមនិយមន័យខាងលើពាក្យថ្ល(ឥស្លាម)មិនសាំនៅនៅ លើ៖
យើងតាមនិយមន័យខាងលើ រាល់ណាពីទាំងអស់សុេធតែ ជាមូស្លីម។ នោះគឺជាការពិតដែលគម្ពីរអាល់គួរអានានដចងក្នុង ររិរេជាច្រើន។ ដូចមូស្គជារ៉ាសូលមូស្លីមសម្រាប់ពួកជ្វីហ្វ ក៏ដូច ជាពួកណាពី និងរ៉ាសូលផ្សេងៗទៀត។
ក៏បតុដនត តើហាសលីហបច្ចុប្បន្នឆ្លលុោះប ចម៉ងី គម៉និតរបសូ ហាំ ម៉មាតតូដែរឬទេ? ដើម្បីឆ្លើយតរនឹងសាំនួរនោះ អ្នកចាំាច់ត្រូវប្រៀបឡធៀររវាង សម័យកាលពីរទនប្រវតតិស្គស្រសត។ សម័យកាលដែលប្រជាជាតិមូ ហាំម៉ាត់ានរីកសុះសាយេូទាំងពិភពលោក។ ពួកគេាន គ្រប់គ្រងមួយភាគធាំទនពិភពលោក ហើយនោះជាការពិតដែល មិនអាចប្រដក្កាន។ រីឯសម័យកាលមួយទៀត គឺសម័យកាល បច្ចុប្បន្ន អ្នកដែលអោះអាងថ្ល ខ្លួនជាប្រជាជាតិរបស់មូហាំម៉ាត់ មានច្រើន ក៏ប៉ុន្តែពួកគេជាមនុស្សដែលេន់ខោយជាងគេបំផុត នៅលើផែនដីនោះ។ ហេតុតែពួកគទទួល្លដូចបច្ចុប្បន្ននោះ ដោយសារពួកគេឃាលតចេញទាំងប្សុងពីជីវិតរបស់មូហាំម៉ាត់និង មគា៌របស់គាត់។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះមិនឱ្យនិយាយកុហក សុី
សាំ ូក ហ្សីណា(ិតក្បត់) លួចរលន់ ហើយគាត់ប្រើឱ្យប្រកាន់ នូវភាពយុតតិធ្ម៌ មិនរាំពាន មានមេត្តាក្រុណា ាត់ាង់ចិញ្ចឹម កូនកំព្រា និងយកចិតតទុកោក់ចំពោះភ្ញៀវ ហើយកាតពវកិចចរបស់ អ្នកគឺចាំាច់ត្រូវអានកូនសៀវភៅមួយច្បាប់នោះ ដើម្បីឡឈវង យល់ពីសាំដី និងការប្រតិរតតិរបស់គាត់។ មា៉ាងទៀត ដើម្បីឱ្យអ្នក ដឹងឱ្យចាស់ថ្ល មូស្លីមសពវថ្ងៃនោះ ប្រតិរតតិតាមមូហាំម៉ាត់ ត្រឹម តែទេោះរ៉ាុនោះ។
តើហាសលីហឱ្យនិយហន័យយតងដាចឡហតចចម៉ចំពោះពាកយ ណាី ? ពាក្យ ណាពី តាមភាស្គអារា៉ារ់មានន័យថាដាំ ឹងគឺជាដាំ ឹង ដែលមានសារៈសាំខាន់ ឬមក្ពីពាក្យអាន់នូពូវ៉ាោះមានន័យថា ខពង់ខពស់និងកិតតិយស។ ណាពី គឺជាអ្នកដែលអល់ឡោះបាន ត្រាស់បន្ទូលនៅកាន់គាត់។ បើសិនទ្រង់បង្គាប់ឱ្យ្សពវាយគឺគេ នៅថ្ល រ៉ាសូល។ រ៉ាសូលទាំងអស់សុេធតែជាណាពី តែណាពីទាំង ទាំងអស់ពុំមែនសុេធតែជារ៉ាសូលនោះទេ។
ពាក្យ មូហាំម៉ាត់ចំពោះមូស្លីមគឺជាណាពីនិងជារ៉ាស៊ូលុលឡោះ មក្ពីអល់ឡោះ។ អល់ឡោះបានបង្គាប់ឱ្យគាត់្សពវាយសារឥស្លាម ដើម្បីឱ្យ សារនោះក្លាយជាសារចុងក្រោយរងអស់ដែលរញ្ចុោះពីលើមេឃ មក កាន់ផែនដី។ គាត់គឺជាក្តីមេត្តាដែលអល់ឡោះបានរក្សាទុក សម្រាប់ខ្ញុំរបម្រើរបស់គាត់នៅសម័យចុងក្រោយនោះ។
តើហាសលីហជាសភាវៈអាក្រកូដហនទេ? មូហាំម៉ាត់ានមានប្រសាសន៍ថា៖
«ស្គនមញញឹមរបស់អ្នក ចំពោះរងរអូនរបស់អ្នកគឺជាការធ្វើសហាកោះ(ការោក់ទាន)»។ គាត់បានប្រាប់យើងថ្លបុរសម្នាក់ចូលឋានសួគ៌ដោយសារគេាន កាត់ដមក្ឈើមួយដមក្ដែលរាំង្លូវអ្នកដំណើរ។ តើអាក្របកិរិយ ដររនោះសដមតងចេញពីមនុស្សអាក្រ្ក់មនរាំ ងចង់រងកគ្រោះ ថ្លនក់ដល់មនុស្សដទេមែនទេ? ក៏ប៉ុន្តែ គាត់គឺជាក្តីមេត្តាពិពិសេស សម្រាប់អ្នកដែលមានជំនឿ និងជាក្តីមេត្តាេូនៅសម្រាប់មនុស្ស ជាតិទាំងមូល។ មិនតែរ៉ាុនោះគឺសម្រាប់ពិភពលោក្ទាំងមូល តែម្តង។ ដូចគម្ពីរអាល់គួរអានានដចងថ្ល៖
ﭽ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﭼ األ :نبياء ١٠٧ មានន័យថា៖«យើងមិនបានបញ្ជាូនអ្នកមក្ទេ លើកលែងតែជា ក្តីមេត្តាសម្រាប់ពិភពលោក្ទាំងមូល»។ សូមលើកតែត្រឹមនោះ ហើយការអានប្រធ្លនរេផ្សេងៗទៀត អ្នកនឹងមានលូវដើម្បី ឆ្លើយតរនឹងសាំនួរដោយខ្លួនឯង។
តើហាសលីហបី ហទទួល់មអ្នកដទេដែរឬទេ?(អ្នកហិន ដហនហាសលីហ) ជាការពិតណាស់ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានចុោះកិចចព្រមព្រមព្រៀង ជាមួយនឹងពួកជ្វីហ្វ ហើយគាត់បានជដជក្ជាមួយនឹងពួកគ្រឹស្គា ន។ នោះគឺជាការពិតដែលគម្ពីរអាល់គួរអានានទទួលស្គាល់ ដោយព្រះបន្ទូលរបស់អល់ឡោះថ្ល៖
ﭽ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱﯓ ﯠ ﭼ :النحل ١٩٧ មានន័យថា៖
«ចូរជដជក្ជាមួយនឹងពួកគេនូវអ្វីដែលលអ ប្រសើរជាេីបំផុត»។ ហេតុអ្វីានយើងមិនអាចអផងាុយជដជក្គ្នាន? ជាមួយនោះ អល់ឡោះបានកាំ ត់នូវររៀបទនការជដជក
ទ្រង់បានកាំ ត់ឱ្យជដជក្នូវអ្វីដែលលអប្រសើរបំផុតដោយគាេការ រាំពាររាំពាន។ គាត់ក៏បានធ្វើកិចចសនាជាមួយពួកជ្វីហ្វ ភស្តុតាងងបញ្ជាក់ពី រឿងនោះគឺរ៉ាស៊ូលុលឡោះានស្លាប់ ហើយអាវក្រោះរបស់គាត់ នៅជារ់រញ្ចាំជាមួយនឹងបុរសជនជាតិជវីហ្វម្នាក់។ ក៏ប៉ុន្តែក្នុង លក្ខ ឌដែលអ្នកនោះពុំមែនជាសត្រូវសស្រគាមជាមួយនឹងមូសលី ម។ តែប្រសិនបើគេធ្វើសស្រគាមជាមួយនឹងមូស្លីម ឬរឡ តញពួក គេចេញពីាោះរបស់ពួកគេឬគេជួយសត្រូវធ្វើសស្រគាមប្រឆាំងនឹង មូស្លីម ឬរឡ តញពួកគេចេញពីាោះនោះ មូស្លីមមនសិទ្ធិធ្វើ សស្រគាមតេល់ដោយប្រើវិធីគ្រប់ដររយ៉ាងដែលច្បាប់ឥស្លាមាន ដចង។ ច្បាប់ធ្វើសស្រគាមរបស់ពួកគេចដមលក្ខាលាំងណាស់ ដោយោក់លក្ខ ឌមិនឱ្យសម្លាប់មនុស្សចស់ ក្មេងៗ ស្ត្រីភេទ ដុត រាំផ្ទលញាោះសាំដរង ឬការ់រាំផ្ទលញដើមឈើ។ មិនត្រឹមតែ រ៉ាុនោះ មូហាំម៉ាត់ានោក់េ ឌក្មេនៅលើសហ្ការីរបស់គាត់ មួយចាំនួនដែលពួកគេានរាំពានលើេសនឹងច្បាប់នោះ ហើយនៅ
មានអ្វីជាច្រើនទៀត....។
ប្រសិនបើមូស្លីមយល់ពីគាំនិតរបស់មូហាំម៉ាត់ ពួកគេចាស់ ជាមនការបាប្ស័យទាក់េងជាមួយនឹងអ្នកមិនមែនមូស្លីមដូច ដែលគាត់បានបាប្ស័យទាក់េងជាមួយនឹងពួកគេដែរ។
ភាី សនិេធស្គនល់មរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن أبي هريرة رضي اهلل عنه ،قال قال رسول اهلل صلى اهلل عليه و سلم ( :أكمل المؤمنين إيمانا أحسنهم ،خلقا و خياركم خياركم لنسائهم )رواه الترمذي قال و حديث حسن صحيح وفي رواية أكمل المؤمنين إيمانا : أحسنهم خلقا ، و خياركم خياركم لنسائهم الراوي: أبو هريرة المحدث: األلباني - المصدر: تخريج مشكاة المصابيح - الصفحة أو الرقم:
0033
خالصة حكم المحدث: إسناده حسن មានន័យថា៖ «អ្នកមនជំនឿដែលពេញឡលញជាងគេគឺអ្នក ដែលមានសីលធ្ម៌ប្រសើរជាងគេ ហើយអ្នកដែលប្រសើរជាងគេ
ក្នុងចំណោមពួកអ្នកគឺ អ្នកដែលធ្វើលអខាលាំងជាងគេចំពោះគ្រួសារ របស់ខ្លួន »។ ក្នុងរីវា៉ាយ៉ាត់ផ្សេងទៀត៖
មានន័យថា៖ «អ្នកមនជំនឿដែលពេញឡលញជាងគេគឺអ្នក ដែលមានសីលធ្ម៌លអប្រសើរជាងគេ ហើយអ្នកដែលលអប្រសើរ ជាងគេក្នុងចំណោមពួកអ្នកគឺអ្នកដែលធ្វើលអខាលាំងជាងគេចំពោះ គ្រួសាររបស់ខ្លួន »។ រីវា៉ាយ៉ាត់៖ អាប៊ូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ អ្នកនាំហាឌីស អាល់ហពនីយ៍ ប្រភព(تخريج مشكاة المصابيح) ទំព័រ ឬលេខ ៣២០០។ ហាឌីសនោះហស្គន់
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ عن ابن سعد عن عمرو رضى اهلل عنه أنه قال: قيل: يا رسول ،اهلل من أحب س النا إليك؟ قال: ))عائشة رضى اهلل عنه(( ، قال إنما أقول من ،الرجال قال : ))أبوها((
قيل يا رسول اهلل من أحب الناس إليك قال عائشة قيل من الرجال قال أبوها .
الراوي: أنس بن مالك المحدث: األلباني - المصدر: صحيح الترمذي - الصفحة أو الرقم:
0983
خالصة حكم المحدث: صحيح
មានន័យថា៖ «អាំពី អុិរនូ ស្គអាត់ អាំពីអាំរូ គាត់បាននិយ យថ្ល៖ មានគេសួរថ្ល ឱ្រ៉ាស៊ូលុលឡោះ តើអ្នកណាដែលអ្នក ស្រឡាញ់ជាងគេ? គាត់បានប្រាប់ថា៖«អាអ៊ីសះ» គេរនតថ្ល៖
ខ្ញុំចង់សួរពីបុរស។ គាត់តរថ្ល៖ «ឪពុក្របស់នង»។ មានគេសួរថ្ល៖ « ឱ្រ៉ាស៊ូលុលឡោះ តើអ្នកណាដែលអ្នក ស្រឡាញ់ជាងគេ?គាត់បានប្រាប់ថា៖ «អាអ៊ីសះ»។ គេសួរថ្ល ខ្ញុំចង់និយាយពីបុរស។ គាត់បានប្រាប់ថា៖«ឪពុក្របស់នង»។ រី វា៉ាយ៉ាត់៖ អាឡីស ពិន ម៉ាលិក អ្នកនាំហាឌីស អាល់ហពនីយ៍ ប្រភព(صحيح الترمذي)ទំព័រ ឬលេខ៣៨៩០។ ហាឌីសនោះសឡហ ស។
-عن أبي الدرداء رضي اهلل عنه أن رجال أتاه فقال: إن لي امرأة وإن أمي تأمرني بطالقها.
فقال سمعت رسول اهلل صلى اهلل عليه وسلم يقول: ))الوالد أوسط أبواب الجنة(( فإن شئت فأضع ذلك الباب أو احفظه. رواه الترمذي وقال حديث حسن صحيح
មានន័យថា៖ «អាំពី អាពូ ខៃបារ បាននិយាយថា មាន បុរសម្នាក់មក្ជួរគាត់ ហើយបានប្រាប់គាត់ថ្ល ខ្ញុំមនប្រពន្ធ ហើយម្តាយរបស់ខ្ញុំានប្រើឱ្យខ្ញុំលែងនង។ អាពូ ខៃបារ បាន និយាយថាខ្ញុំានឮរ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖
« ឪពុក ឬម្តាយគឺជាពាក់ក្ណាតលទនទ្វារឋានសួគ៌»។ តើអ្នកចង់ លះបង់ទ្វារនោះឬដ្រក្សា»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាត់-ទិរមីហ្ស៊ី គាត់ថ្ល ហាឌីសនេះសហ៊ីហ៍។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
អាំពី អាឡីស បាននិយាយថា៖ «រ៉ាស៊ូលុលឡោះានចូលនៅ មើលកូនរបស់គាត់ទេោះអុីប្ពហុីម ខ ៈពេលដែលអុីប្ពហុីរានស្លាប់ ហើយដភនក្ទាំងពីររបស់រ៉ាស៊ូលុលឡោះានហូរទឹក
ដភនក អាប់ឌុលឡោះរា៉ាោះម៉ាន ពិន អ័ហ្វានសួរគាត់ថ្ល សូម្បីតែរ៉ាសូលុ លឡោះក៏អុីចឹងដែរមែនទេ? គាត់បានតរថ្ល៖ «ដន អុិរនូ អ័ហ្វ នោះជាសេចក្តីមេត្តា»។ រនារ់មក្គាត់បានរនតទៀតថ្ល៖ « ដភនក តែងតែរងាូរទឹក្ដភនក ចិតតតែងតែកើតទុក្ខប្ពួយ យើងគ្មាន និយាយអ្វីក្រៅពីពាក្យដែលអល់ឡោះទ្រង់សពវព្រះេ័យនោះទេ។ ដនអុីប្ពហុីម ពិតណាស់ ការស្លាប់របស់អ្នកធ្វើឱ្យពួកយើងកើតទុក្ខជាេមៃន់»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍។
អាំពី អាឡីស បាននិយាយថា៖ «នៅពេលណាពីមនទុក្ខជាេមៃន់(ឈឺជិតស្លាប់) ហវេីម៉ាោះបាននិយាយថា៖ លោកឪពុក ខ្ញុំារមភខាលាំងណាស់! គាត់បានឆ្លើយថា៖«រនារ់ពីថ្ងៃនោះនៅឪពុក របស់អ្នកលែងមនទុក្ខទៀតហើយ»។ នៅពេលគាត់ស្លាប់ុត នៅ ហវេីម៉ាោះបាននិយាយថា លោកឱ្ពុក ព្រះជាមចស់ាន
ទទួលយកឌូអារបស់លោក ឋានសួគ៌ឡហ្វៀរឡោសជាេីអាប្ស័យ របស់លោក។ លោកឪពុក ខ្ញុំសូមប្រក្សាសកាន់ទុក្ខដល់ទេវតាជី ប្ពីល។ នៅពេលដែលគេរញ្ចុោះសពគាត់រួច ហវេីម៉ាោះាន និយាយថា៖ ហេតុអ្វីានជាពួកអ្នកពេញចិតតនឹងកាយដីលរ់្នូររ៉ា សូលុលឡោះ ោះ វីបើពួកអ្នកស្រឡាញ់គាត់យ៉ាងខាលាំងកាលនោះ?» រាយការ ៍ដោយអាល់ពូខរីយ៍។
-عن عمرو بن شعيب عن أبيه عن جده رضي اهلل عنهم ،قال قال رسول اهلل صلى اهلل عليه و سلم: ))ليس منا من لم يرحم ،صغيرنا و يعرف شرف كبيرنا(( حديث صحيح رواه أبو داود والترمذي و قال الترمذي حديث حسن صحيح.
មានន័យថា៖ «អាំពី អាំរូ ពិន សូដអ្រ អាំពីឪពុក្របស់គាត់ អាំពី ជីតារបស់គាត់បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមនប្រស្គស ន៍ថ្ល ពុំមែនជាប្រជាជាតិរបស់យើងទេ អ្នកដែលមិនអា ិត ស្រឡាញ់ក្មេងៗ ហើយមិនគោរពចស់េុាំ»។ ហាឌីសសសហ៊ីហ៍ រី វា៉ាយ៉ាត់អាពូហាវូត អាត់-ទិរមីហ្ស៊ី អាត់-ទិរមីហ្ស៊ីាននិយាយ ថ្លហាឌីសនោះហស្គន់សសហ៊ីហ៍។
أن رسول اهلل صلى اهلل عليه و سلم كان يصلي ، و هو حامل أمامه بنت زينب ، بنت رسول اهلل صلى اهلل عليه و سلم ، وألبي العاص بن الربيع بن عبد شمس ، فإذا سجد و ضعها ، و إذا قام حملها .
الراوي: أبو قتادة األنصاري الحارث بن ربعي المحدث: البخاري - ال مصدر: صحيح البخاري - الصفحة أو الرقم:
615خالصة حكم المحدث: ]صحيح[
មានន័យថា៖ « នៅពេលដែលរ៉ាស៊ូលុលឡោះគាត់ស ត គាត់បានពរនៅស្រីរបស់គាត់អូម៉ាម៉ាោះ កូនស្រីរបស់ទហ្ស រ់ ហើយ ទហ្ស រ់ជាកូនស្រីរបស់រ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាពី អាអ៊ីសះ ពិន ឡអីររ៉ាឡពៀក ពិនអារ់ឌុសសាំស៍ានឱ្យដឹងថ្ល ពេលគាត់សូ ឡជាត គាត់ោក់នងចុោះ ហើយពេលគាត់ងើប គាត់ពរនង។ អ្នករីវា៉ាយ៉ាត់៖ អាពូ ក្តាហាោះ អាល់អាន់ឡស្គារីយ៍ អាល់ហរីសោះ ពិន រ៉ារអីយ៍។ អ្នកនាំហាឌីស៖ អាល់ពូខរីយ៍។ ប្រភព៖ សសហ៊ីហ៍ អាល់ពូខរីយ៍ ទំព័រ ឬលេខ៥១៦ សរុរមក្ហាឌីសនោះ សសហ៊ីហ៍។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
អាំពី អាប៊ូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ បាននិយាយថា៖ «ណាពីបានឡីរនៅ របស់គាត់ហស្គន់ ពិន អាលី ហើយអឹក្ក្រ្ក់ ពិន ហពិស នៅ ជាមួយណាពី។ ពេលនោះអឹក្ក្រ្ក់បាននិយាយថាខ្ញុំមនកូនដរ់ នក់ ខ្ញុំមិនដែលឡីរនរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេឡើយ។ រ៉ាសូ លុលឡោះានមើលមុខអឹក្ក្រ្ក់ ហើយនិយាយថាអ្នកដែលមិន អា ិតស្រឡាញ់គេ គឺគេក៏មិនអា ិតស្រឡាញ់វិញដែរ»។ ហាឌីសមុតាតហវគុនអាទហើយ។
៤.ហាំ ម៉មាតតូជាហួយនឹងក្មេងៗ ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
لرسول اهلل صلى اهلل عليه وسلم فقال: ))إن اهلل قد أوجب لها بها الجنة أو أعتقها بها من النار(( رواه مسلم.
មានន័យថា៖ «អាអ៊ីសះបាននិយាយថាស្ត្រីអ្នកក្រ្ម្នាក់ាន នាំកូនស្រីរបស់គាត់ពីរនក់មក្ជួរខ្ញុំ ខ្ញុំក៏បានហុចដ្លផ្លែឈើឱ្យគាត់ ចាំនួនរីគ្រារ់។ គាត់បានហុចឱ្យកូនគាត់ម្នាក់មួយគ្រារ់ ហើយ គាត់បានយកផ្លែឈើដែលនៅសល់ោក់ចូលក្នុងមត់ តែកូនស្រី ទាំងពីររបស់គាត់ទារទៀត។ គាត់បានដហ្ក្ផ្លែឈើដែលគាត់ចង់ ហូរនោះជាពីរចំណែក។ ខ្ញុំពិតជារាំឡភីរណាស់ចំពោះរឿងរបស់ គាត់។ ខ្ញុំក៏បាននិយាយរឿងរបស់គាត់ប្រាប់រ៉ាស៊ូលុលឡោះ ហើយរ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖
«អល់ឡោះបាន ត្រៀមឋានសួគ៌សម្រាប់គាត់ ឬរាំដោះគាត់ឱ្យរួចុតពីភ្លើងនរក ដោយសារដ្លផ្លែឈើមួយគ្រារ់នោះ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់ដោយមូស្លីម។
មានន័យថា៖ « អាំពី អាពី ក្តាហាោះ អាល់ហរិស ពិន រ៉ារអុី យ៍បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា ខ្ញុំកំពុង ឈរស ត ខ្ញុំមនរាំ ងចង់ស តឱ្យយូរ តែខ្ញុំានឮក្មេងយាំ
ហើយខ្ញុំក៏ស តខលីៗ ព្រោះខ្ញុំខាលចមនការលាំាក្ដល់ម្តាយ ក្មេងនោះ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
មានន័យថា៖ «អាំពី អាឡីស បាននិយាយថា គាត់ដើរក្សាត់ក្មេង មួយករុម ហើយគាត់បានឱ្យស្គ មានៅកាន់ពួកគេ។ គាត់បាន និយាយថារ៉ាស៊ូលុលឡោះគាត់ធ្លាប់ធ្វើអុីចឹងដែរ»។ មុតតាហវគុន អាទហើយ។
មានន័យថា៖ «អាំពី អាពូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ បាននិយាយថា រ៉ាសូលុ លឡោះានមានប្រសាសន៍ថា អ្នកមនជំនឿដែលពេលឡលញ ជាងគេគឺអ្នកដែលមានក្រ្មសីលធ្ម៌លអជាងគេ ហើយអ្នកដែល លអប្រសើរជាងគេក្នុងចំណោមពួកអ្នកគឺអ្នកដែលធ្វើលអចំពោះ ភរិយរបស់ខ្លួនខាលាំងជាងគេ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាត់-ទិរមីហ្ស៊ី គាត់ថ្ល ហាឌីសនោះហស្គន់សសហ៊ីហ៍។
មានន័យថា៖ «ចូរបុរសមនជំនឿកុំសអរ់ស្រីតមនជំនឿ បើសិនគេ សអរ់ចរិតណាមួយរបស់នង គឺគេចាស់ជាពេញចិតតនឹងចរិត ផ្សេងទៀតរបស់នង ឬគាត់បានមនប្រសាសន៍ាុយមកវិញ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់ដោយមូស្លីម។ពាក្យ((يفرك))មានន័យថាសអរ់ខ្ពើម។
មានន័យថា៖ «អាំពី អាប់ឌុលឡោះ ពិន អាំរូ ពិន អាអ៊ីសះ ន និយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖ «លោកីយ៍គឺ ជាទ្រព្យ ហើយទ្រព្យដែលលអប្រសើរបំផុតនៅក្នុងលោកីយ៍នោះគឺ ស្ត្រីគ្រប់លក្ខ ៍»។ រីវា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។ اللهم إني أحرج حق الضعيفين اليتيم والمرأة الراوي: أبو هريرة المحدث: ابن حزم - المصدر: المحلى - الصفحة أو الرقم005 /9
خالصة حكم المحدث: ح صحي មានន័យថា៖
«ឱ្អល់ឡោះជាមចស់ ខ្ញុំរឹតរនតឹងនៅលើ មនុស្សទាំង យមិនឱ្យរាំឡោភសិទ្ធិមនុស្សេន់ខោយពីរប្រភេទ គឺកូនកំព្រា និងស្ត្រីភេទ។ អ្នករាយការ ៍៖អាប៊ូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ អ្នកនាំហាឌីស៖ អុិរនូ ហហាំ ប្រភព៖(المحل ى) ទំព័រ ឬលេខ៣២៦\៨ សរុរមក ហាឌីសនេះសហ៊ីហ៍។ إنما النساء شقائق الرجا ل الراوي: عائشة المحدث: األلباني - المصدر: السلسلة الصحيحة - الصفحة أو الرقم: 2863
خالصة حكم المحدث: صحيح
មានន័យថា៖ ស្ត្រីគឺជារងរអូនបង្កើតរបស់បុរស។ អ្នករីវា៉ាយ៉ាត់៖ អាអ៊ីសះ។ អ្នកនាំហាឌីស៖ អាល់ហពនីយ៍។ ប្រភព(السلسلةالصحيحة) ទំព័រ ឬលេខ២៨៦៣ សរុរមក ហាឌីសនេះសហ៊ីហ៍។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
من سنن بن ماجة
អាំពី អាល់ឡអីសវា៉ាត់ ពិន យ៉ាហ្សុីត គាត់បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំាន សួរអាអ៊ីសះថ្ល តើនៅាោះ ណាពីគាត់ធ្វើអ្វី? គាត់បានឆ្លើយថា គាត់រាំពេញតួនេីរបស់គាត់ក្នុងនមជាឡមគ្រួសារ(មានន័យថា គាត់របម្រើការគរគ្រួសាររបស់គាត់)នៅពេលដល់ម៉ោងស ត គាត់នៅស ត»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍។ អាំពីសូណាន់អុិរនូ ម៉ាចះ។
មានបុរសម្នាក់មក្ពីកុលសម្ព័ន្ធនៅអោះាននិយាយនៅកាន់ អាអ៊ីសះថ្ល៖ ចូរប្រាប់ខ្ញុំពីអ្តតចរិតរបស់រ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ គាត់បានតរវិញថ្ល៖ តើអ្នកមិនបានសូប្តអាល់គួរអានទេឬ? ពិត ណាស់ អ្តតចរិតរបស់គាត់គឺលអប្រពៃ។ មានថ្ងៃមួយរ៉ាសូលុល ឡោះនៅជាមួយសហ្ការីរបស់គាត់។ ខ្ញុំានចមអិនអាហរ សម្រាប់គាត់ ហើយហ័ហ្វសោះក៏ចមអិនអាហរសម្រាប់គាត់ដែរ។ គាត់បានរនតថ្ល តែហ័ហ្វសោះាននៅដល់មុនខ្ញុំ។ ខ្ញុំានប្រាប់ ខ្ញុំរបម្រើថ្ល ចូរយកអាហរនោះនៅ ហើយចក់ចូលក្នុងចនរបស់ ហ័ហ្វសោះ។ នងាននៅទាន់ហ័ហ្វសោះ ហើយនងចង់ោក់ មាូរនោះនៅមុខរ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ នងានចក់មាូរនោះចូលក្នុង ចន តែចនមាូរនោះធ្លលក់ដរក ខាតមាូរខាចយ។ នងានរនតថ្ល រ៉ាស៊ូលុលឡោះក៏បានប្រមូលមាូរនោះោក់ក្នុង ក្ប្មលធ្វើពីដសបក ហើយពួកគេក៏បាននាំគ្នាហូរអាហរនោះ។ ក្រោយមក្គាត់បានយកចនរបស់ខ្ញុំឱ្យនៅហ័ហ្វសោះ។ គាត់ បាននិយាយថា ចូរពួកអ្នកអផងាុយតាមកន្លែងរៀងៗខ្លួន ហើយ ហូរតាមសប្មួលចុោះ។ នងានរនតថ្ល ខ្ញុំគ្មានានឃើញអ្វី
កើតឡើងចំពោះទឹក្មុខរបស់រ៉ាស៊ូលុលឡោះ»។ សូណាន់ អុិរនូ ម៉ាចះ។
៦\ហាំ ម៉មាតតូជាហួយនឹងអ្នកជិតខាង ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
(من أحب أن يبسط له في ،رزقه وينسأ له في ،أثره فليصل رحمه ) متفق عليه. و معنى ((ينسأ له في أثره))
:أي يؤخر له في أجله وعمره. មានន័យថា៖ «អាំពីអាឡីស រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមនប្រសាសន៍ ថ្លនរណាចង់ានទ្រព្យសម្បត្តិធូរធ្លរ ហើយមានអាយុយឺនយូរ ចូរឱ្យអ្នកនោះរារ់អានស្គច់ញាតិរបស់គេ»។ មុតតាហវកុនអា ទហើយ។(ينسأله في أثره)មានន័យថាមនអាយុយឺនយូរ។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عنه قال: كان أبو طلحة أكثر األنصار بالمدينة ماال من ،نخل وكان أحب أمواله إليه ،بيرحاء و كانت مستقبلة ،المسجد وكان رسول هللا صلى هللا عليه وسلم يدخلها ويشرب من ماء فيها طيب. فلما نزلت هذه اآلية: }لن تنالوا البر حتى تنفقوا مما تحبون )آل عمران 92 (
អាំពីអាឡីសគាត់បាននិយាយផងដែរថ្លអាពូ តល់ហោះ ជាអ្នក មានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនជាងគេនៅម៉ាឌីណះ គឺចាំការផ្លែឈើ។ ចាំការ ផ្លែឈើដែលគាត់ពេញចិតតជាងគេគឺនៅឡយីរហក នៅេល់មុខនឹងម៉ា សជិត។ ខ ៈពេលនោះរ៉ាស៊ូលុលឡោះានចូលនៅក្នុងចាំការ នោះ គាត់បានឹកទឹក្ដ៏មនឱ្ជារស។ ខ ៈពេលដែលអល់ឡោះ ឡោះានរញ្ចុោះអាយ៉ាត់នោះមក ដែលមានន័យថា៖ «ពួកអ្នក មិនទាន់ ននៅដល់គុ ធ្ម៌ទេ លុោះប្តាតែពួកអ្នកររិចចគ ទ្រព្យសម្បត្តិណាដែលពួកអ្នកស្រឡាញ់»។ អាពូ តល់ហោះ បានក្រោក្ឈរ ហើយដើរសាំនៅនៅកាន់រ៉ាសូ លុលឡោះ រួចក៏និយាយថា ឱ្រ៉ាស៊ូលុលឡោះ ពិតណាស់ អល់ឡោះ ឡោះានបន្ទូលថ្ល (ពួកអ្នកមិនទាន់ ននៅដល់គុ ធ្ម៌ទេ លុោះប្តាតែពួកគអ្នកបរិច្ចាគទ្រព្យសម្បត្តិណាដែលពួកអ្នក ស្រឡាញ់)។ ទោះរីជាខ្ញុំស្រឡាញ់ចាំការរបស់ខ្ញុំនៅឡយីរហក្ខាលាំងយ៉ាង ណាក៏ដោយ ក៏ខ្ញុំានររិចចគវាដើម្បីអល់ឡោះ។ ខ្ញុំសងឃឹមថ្ល នឹងទទួលានគុ ធ្ម៌ និងលរុ យអាំពីអល់ឡោះ។ ឱ្រ៉ាសូលុ លឡោះ សូមលោក្យកវានៅររិចចគតាមអ្វីដែលអល់ឡោះទ្រង់
សពវព្រះេ័យចុោះ។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះក៏បានមានប្រសាសន៍ថា៖ « ប្រសើរណាស់! នោះជាទ្រព្យចាំឡ ញ នោះជាទ្រព្យចាំឡ ញ ខ្ញុំានឮអ្វីដែលអ្នកនិយាយ។ ពិតណាស់ ខ្ញុំចង់ឱ្យអ្នកដរងដចក្វា សម្រាប់អ្នកជិតខាងរបស់អ្នក»។ អាពូតល់ហោះនិយាយថាឱ្រ៉ាសូ លុលឡោះ ខ្ញុំនឹងធ្វើវា ខ ៈនោះអាពូតល់ហោះានដរងដចក្វា ឱ្យនៅអ្នកជិតខាងគាត់ និងជីដូនមួយរបស់គាត់»។ មុតតាហវ កុនអាទហើយ។
៧.ហាំ ម៉មាតតូជាអ្នកសួរសុខទុកខអ្នកដទេ ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن أبي هريرة رضي هللا عنه عن النبي صلى هللا عليه وسلم: ))أن رجال زار أخا له في قرية أخرى فأرصد هللا تع الى على مدرجته ملكا. فلما أتى عليه قال: أين تريد؟ قال: أريد أخا لي في هذه القرية. قال: هل لك عليه من نعمة تربها عليه؟ قال:
،ال غير أني أحببته في هللا تعالى.
قال: فإني رسول هللا إليك بأن هللا قد أحبك كما أحببته فيه. رواه مسلم.
و ))المدرجة(( بفتح الميم و الر اء: الطريق. و معنى ))تربها(( : تقوم بها و تسعى في صالحها.
អាំពី អាពី ហុរ៉ៃរ៉ោះ អាំពីណាពីគាត់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ « មានបុរសម្នាក់នៅសួរសុខទុក្ខរងរអូនរបស់គេនៅភូមិមួយផ្សេង ទៀត ខ ៈនោះអល់ឡោះបានបញ្ជាូនទេវតាម្នាក់ឱ្យនៅតាមគេ
នៅតាមផ្លូវ នៅពេលទេវតាននៅដល់ ក៏បានសួរគេថ្ល តើអ្នក ចង់នៅណា? បុរសនោះានឆ្លើយថា ខ្ញុំនៅសួរសុខទុក្ខរងរអូន របស់ខ្ញុំនៅភូមិមួយ។ ទេវតានសួរគេទៀតថ្ល តើមនោភស កាករៈអ្វីដែលអ្នកមនរាំ ងចង់នៅជួរគេ? បុរសនោះឆ្លើយថា អ្ត់មនទេ គឺអ្ត់មនអ្វីក្រៅពីខ្ញុំស្រឡាញ់គេក្នុងនមអល់ឡោះ ។ ទេវតានរនតទៀតថ្ល ខ្ញុំគឺជាបុគ្គលម្នាក់ដែលអល់ឡោះបាន បញ្ជាូនមក្ជួរអ្នក។ ជាការពិតណាស់ អល់ឡោះស្រឡាញ់អ្នក ដូចដែលអ្នកស្រឡាញ់រងរអូនរបស់អ្នកដែរ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។ ((المدرجة))មានន័យថា្លូវ ((تربها))មានន័យថាធ្វើដើម្បីទទួលាន្លប្រប្រយោជន៍។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن ابن عباس رضي هللا عنهما ،قال قال النبي صلى هللا عليه و سلم لجبريل: ))ما يمنعك أن تزورنا أكثر مما تزورنا؟((
( :فنزلت اآلية و ما نتنزل إال بأمر ،ربك له ما بين أيدينا و ما خلفنا ما و بين ذلك )مريم 64 . رواه البخاري.
អាំពីអុិរនូ អារ់ហាឌីសបាននិយាយថា ណាពីបានសួរទេវតាជី ប្ពីលថ្ល «តើមនអ្វីរារាំងអ្នកមិនឱ្យមក្លេងជាមួយខ្ញុំឱ្យាន ច្រើនជាងនោះ? ខ ៈនោះអាយ៉ាត់អាល់គួរអានានរញ្ចុោះមក
ដែលមានន័យថា៖(យើងមិនចុោះមក លើកលែងតែមនរេបញ្ជា ពីមចស់របស់អ្នក។ សម្រាប់ទ្រង់គឺអ្វីដែលនៅចំពោះមុខយើង និង អ្វីដែលនៅពីខាងក្រោយយើង ព្រមទាំងអ្វីដែលនៅចឡនលោះនោះ» ។ រីវា៉ាយ៉ាត់ពូខរីយ៍។
-عن سهل بن سعد رضي هللا عنه ،قال قال رسول هللا صلى هللا عليه وسلم:
))أنا وكافل اليتيم في الجنة هكذا(( وأشار بالسبابة والوسطى وفرج بينهما. رواه البخاري.
))كافل اليتيم(( : القائم بأموره.
អាំពីសោះហិល ពិន ស្គអាត់បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះាន មានប្រសាសន៍ថាស៖ «ខ្ញុំនិងអ្នកដែលចិញ្ចឹមកុមរកំព្រានៅក្នុង ឋានសួគ៌ ដូចនោះ»។ «គាត់បានធ្វើសញ្ញដោយលើកប្មម ចងអុល និងប្មមក្ណាតល ហើយគាត់បានដញក្វាទាំងពីរ»។ រីវា៉ា យ៉ាត់ពូខរីយ៍។((كافل اليتيم))មានន័យថាអ្នកមើលខុសត្រូវកុមរ កំព្រា។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ عن أبي هريرة أن رجال شكا إلى رسول هللا صلى هللا عليه و سلم قسوة قلبه فقال له ))إن أردت تليين قلبك فأطعم المسكين و امسح رأس اليتيم(( مسند أحمد អាំពី អាពូ ហុរ៉ៃរ៉ោះបាននិយាយថា មានបុរសម្នាក់ានរតឹងប្រាប់ រ៉ាស៊ូលុលឡោះពីចិតតរឹងរូសរបស់គាត់។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានប្រាប់ គេថ្ល ប្រសិនបើអ្នកចង់ធ្វើឱ្យចិតតរបស់អ្នកេន់ភលន់ ចូរអ្នកតល់ ចាំ ីអាហរដល់អ្នកក្រីក្រ និងអ្ដងអលកាលកុមរកំព្រា»។ ម៉ាស ណាត់ អុីមុាំអោះម៉ាត់។
៩.ជាហួយអ្នកក្រីក្រ ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-قال رسول هللا صلى هللا عليه و سلم: ))شر الطعام طعام الوليمة يمنعها من يأتيها ويدعى إليها من ،يأباها و من لم يجب الدعوة فقد عصى هللا و رسوله(( رواه مسلم.
و في رواية في الصحيحين عن أبي هريرة من قوله: بئس الطعام طعام الوليمة يدعى إليها األغنياء ويترك الفقراء.
រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចាំ ីអាហរដែល អាក្រ្ក់បំផុតគឺមាូរក្សារ គេហាមឃាត់អ្នកដែលចង់មក្ចូលរួម ហើយគេអ្អញ្ជើញអ្នកដែលគេមិនចង់មក្ចូលរួម។ នរណាដែល
មិនទទួលការអ្អញ្ជើញ គឺគេប្រឆាំងនឹងអល់ឡោះ និងរ៉ាសូលរបស់ ទ្រង់»។ រីវា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។ រីវា៉ាយ៉ាត់នៅក្នុងសសហ៊ីហ៍ទាំងពីរ អាពូ ហុរ៉ៃរ៉ោះបាននិយាយថា អាំពីពាក្យសាំដីរបស់ណាពីគឺ ចាំ ីអាហរដែលអាក្រ្ក់បំផុតគឺមាូរ ការ គេអ្អញ្ជើញអ្នកមន ហើយគេលះបង់អ្នកក្រីក្រ»។
((ابغوني الضعفاء؛ فإنما ،تنصرون و ترزقون بضعفائكم(( رواه أبو داود بإسناد جيد.
អាំពី អាពូ ខៃបារ អូទវឡមៀរ គាត់បានឮរ៉ាស៊ូលុលឡោះានមន ប្រសាសន៍ថ្ល៖ « ចូរពួកអ្នករក្អ្នកក្រ្ខសត់េន់ខោយឱ្យខ្ញុំ។ ពិត ណាស់ គេជួយឱ្យពួកអ្នកមានជ័យជាំនោះ ហើយគេតល់ោភស កាករៈឱ្យអ្នកដោយសារពួកអ្នកក្រ្ខសត់េន់ខោយនោះឯង»។ រីវា៉ា យ៉ាត់អាពូោវូត និងអុីសណាតលអ (جيد)។
-عن أبي هبيرة عائذ بن عمرو المزني رضى هللا عنه أن أبا سفيان أتى على سلمان و صهيب و بالل في نفر فقالوا: ما أخذت سيوف هللا من عدو هللا مأخذها. فقال أبو بكر رضي هللا عنه:أتقولون هذا لشيخ قريش وسيدهم؟! فأتى النبي صلى هللا عليه وسلم فأخبره فقال: ))ياأبا بكر لعلك ،أغضبتهم لئن كنت أغضبتهم لقد أغضبت ربك(( . فأتاهم فقال: يا إخو تاه آغضبتكم؟ قالوا:
،ال يغفر هللا لك يا أخي. رواه مسلم.
قوله: ))مأخذها(( أي لم تستوف حقها منه.
و قوله: ))يا أخي(( روي بفتح الهمزة وكسر الخاء وتخفيف الياء. وروي بضم الهمزة وفتح الخاء وتشديد الياء.
អាំពី អាពូ ហូទពឡរា៉ាោះ អាអុីស ពិន អាំរូ អាល់ឡមីសនីយ៍ាន និយាយថា អាពូ សុហ្វយ៉ានានដើរសាំនៅមក្រក្ស្គល់ម៉ាន សូ ដហ្រ និងពី ល ដើរជាក្រុម។ ពួកគេបាននិយាយថា «អ្នកពុំានប្រើោវនោះសម្លាប់សត្រូវរបស់អល់ឡោះឱ្យានសក្កិសម នោះទេ។ អាពូហពកើតបាននិយាយថា៖ ពួកអ្នកហ ននិយាយ អុីចឹងចំពោះមុខឡមគូឡរ៉ាសផង? គាត់បាននៅជួរណាពី ហើយបានប្រាប់ណាពីពីរឿងនោះ។ គាត់ក៏បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ដន អាពូ ហពកើត អ្នកប្រដហ្លជាធ្វើឱ្យពួកគេខឹងហើយ? ប្រសិនបើ អ្នកធ្វើឱ្យពួកគេខឹង ចាស់ណាស់ អ្នកានធ្វើឱ្យមចស់របស់អ្នក ខឹងដែរ? គាត់បាននៅកាន់ពួកគេ ហើយនិយាយថា ដនរងរអូន ជាេីស្រឡាញ់ តើខ្ញុំធ្វើឱ្យពួកអ្នកខឹងមែនទេ? ពួកគេានឆ្លើយ ថា អ្ត់ទេ សុាំឱ្យអល់ឡោះអ្ភ័យទោសដល់អ្នក»។ រីវា៉ាយ៉ាត់ ដោយមូស្លីម។ ពាក្យថ្ល(مأخذها)មានន័យថា មិនទាន់គ្រប់លក្ខ ខ ឌ ឬមិនសមលេម ។
១០.ជាហួយអ្នកជិតខាង ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن أبي هريرة رضي هللا عنه أن النبي صلى هللا عليه و سلم قال : (( و هللا لا ،يؤمن وهللا ،اليؤمن و هللا ال يؤمن!(( قيل:
من يا رسول هللا؟ قال :
((الذي ال يأمن جاره بوائقه((متفق عليه.
و في رواية لمسلم ))ال يدخل الجنة من ال يأمن جاره بوائقه(( .
))البوائق(( : الغوائل والشرور.
អាំពី អាពូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ អាំពី ណាពីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ សូម សប្ចំពោះអល់ឡោះ គេមិនទាន់មនជំនឿទេ សូមសប្ចំពោះ អល់ឡោះគេមិនទាន់មនជំនឿទេ សូមសប្ចំពោះអល់ឡោះ គេមិនទាន់មនជំនឿទេ។ មានគេសួរថ្ល ឱ្រ៉ាស៊ូលុលឡោះ! តើគេ នោះជានរណា? គាត់បានប្រាប់ថា គឺអ្នកដែលធ្វើឱ្យអ្នកជិតខាង របស់គេរស់នៅមិនបានសុខដោយសារអំពើអាក្រ្ក់របស់គេ»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។ ក្នុងរីវា៉ាយ៉ាត់របស់មូស្លីម(មិនបានចូល ឋានសួគ៌ទេ អ្នកដែលធ្វើឱ្យអ្នកជិតខាងរបស់គេរស់នៅមិនបាន សុខដោយសារអំពើអាក្រ្ក់របស់គេ))។((البوائق))មានន័យថា រញា និងអំពើអាក្រ្ក់។
រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នរណាមនជំនឿ ចំពោះអល់ឡោះ ចូរអ្នកនោះពុំត្រូវធ្វើារអ្នកជិតខាងរបស់គេ។ នរណាមនជំនឿចំពោះអល់ឡោះ ចូរទទួលអាប្ស័យភ្ញៀវរបស់ គេឱ្យានលអ ហើយនរណាមនជំនឿចំពោះអល់ឡោះនិងថ្ងៃអាីរា៉ាត់ ចូរនិយាយពាយលអៗ ឬនៅស្ងៀម»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ ហី។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
و في رواية له عن أبي ذر قال: إن خليلي صلى هللا عليه و سلم أوصاني ))إذا طبخت مرقا فأكثر ماءه ثم انظر أهل بيت من جيرانك فأصبهم منها بمعروف(( .
អាំពី អាពូ សហ៊ីហ៍ីរ បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមន ប្រសាសន៍ថ្ល៖ ដនអាពូ សហ៊ីហ៍ីរ នៅពេលដែលអ្នកចមអិនសមល ចូរោក់ទឹកឱ្យច្រើន ហើយហុចនៅឱ្យអ្នកជិតខាងរបស់អ្នកផង»។ រី វា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។ រីវា៉ាយ៉ាត់មួយទៀត អាំពីអាពូ សហ៊ីហ៍ីរ គាត់បាននិយាយថា ណាពីានផ្ទតាំគាត់ថ្ល នៅពេលអ្នកចមអិនសមល ចូរអ្នកោក់ទឹកឱ្យច្រើន
ហើយចូរអ្នកសមលឹងមើលនៅាោះអ្នកជិតខាងរបស់អ្នក រួចហុចវា ឱ្យនៅពួកគេដោយសុេធចិតត»។
អាំពី អាប់ឌុលឡោះ ពិន អ៊ូមែរ បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖ « មិតតភ័ក្តិដែលលអប្រសើរបំផុតចំពោះអ ល់ឡោះគឺអ្នកធ្វើលអចំពោះមិតតភ័ក្តិរបស់ខ្លួនខាលាំងជាងគេ ហើយ អ្នកជិតខាងដែលប្រសើរជាងគេចំពោះអល់ឡោះ គឺអ្នកដែលធ្វើ លអចំពោះអ្នកជិតខាងរបស់ខ្លួនានប្រសើរជាងគេ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់ ដោយអាត់-ទិរមីហ្ស៊ី គាត់ថ្ល ហាឌីសនេះសហ៊ីហ៍។
១១.ជាហួយឪីុ កមាតយ ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
អាំពី អាប់ឌុលឡោះ ពិន អ៊ូមែរ បាននិយាយថា មានបុរសម្នាក់ នៅជួររ៉ាស៊ូលុលឡោះ ហើយបានសួរគាត់ថ្ល តើនរណាដែលខ្ញុំ
ត្រូវក្តញ្ញូចំពោះគាត់ជាងគេ? គាត់បានឆ្លើយថា ម្តាយរបស់អ្នក។ គេានរនតទៀតថ្ល ក្រោយមក្នរណាទៀត? គាត់បាន ឆ្លើយថាម្តាយរបស់អ្នក។ គេានរនតទៀតថ្ល ក្រោយមក្តើ នរណាទៀត? គាត់បានឆ្លើយថា ឪពុក្របស់អ្នក»។ មុតតាហវ គុនអាទហើយ។ و في رواية: يا رسول هللا من أحق الناس بحسن الصحبة؟ قال: )) ،أمك ثم ،أمك ثم ،أمك ثم ،أباك ثم أدناك أدناك(( .و ))الصحابة(( بمعنى: الصحبة.و قوله: ))ثم أباك(( هكذا هو منصوب بفعل محذوف: أي ثم بر أباك. وفي رواية ))ثم أبوك((و هذا واضح ក្នុងរីវា៉ាយ៉ាត់មួយទៀតថ្ល ឱ្រ៉ាស៊ូលុលឡោះ! តើនរណាជាអ្នក ដែលខ្ញុំត្រូវក្តញ្ញូចំពោះគាត់ខាលាំងជាងគេ? គាត់បានឆ្លើយថា មត យអ្នក ម្តាយអ្នក ម្តាយអ្នក ក្រោយមកឪពុក្អ្នក ក្រោយមក្អ្នក ដែលមានឋានៈរនតរនារ់»។((الصحابة))មានន័យថា ការឡស រគរ់ ការក្តញ្ញូ។
و قولها ))راغبة(( أي طامعة عندي تسألني شيئا. قيل: كانت أمها من النسب. و قيل: من الرضاعة. و الصحيح األول.
អាំពី ឡអីសម៉ាក ពិនត៍ អាពូ ហពកើត បាននិយាយថា ម្តាយរបស់ខ្ញុំានមក្លេងនឹងខ្ញុំ តែគាត់ជាអ្នកមុសរិក្នៅសម័យរ៉ាសូលុល ឡោះ។ ខ្ញុំានសួររ៉ាស៊ូលុលឡោះថ្ល ម្តាយរបស់ខ្ញុំគាត់បានមក លេងខ្ញុំ ហើយមានរាំ ងប្រថ្លនអ្វីមួយចង់មក្សុាំខ្ញុំ។ តើខ្ញុំគួរ រារ់អានម្តាយខ្ញុំដែរឬទេ? រ៉ាស៊ូលុលឡោះានតរថ្ល ចូរនង រារ់អានគាត់ចុោះ»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។ ពាក្យថ្ល ((راغبة)) មានន័យថា គាត់មនរាំ ងបាថ្លនអ្វីមួយចង់សុាំខ្ញុំ។ អ្នកខលោះថ្ល គាត់ជាម្តាយបង្កើតរបស់នង ហើយខលោះទៀតថ្ល ជាដម៉ា ដោះ។ តែសាំដីេីមួយត្រឹមត្រូវជាង។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ អាំពី អាប់ឌុលឡោះានឱ្យដឹងថ្ល អាពូស្គណា អារ់ឌុរឡរា៉ាោះម៉ាន ស្គណា អិក្ក្រីម៉ាោះ ពិន អាំឡមីរានប្រាប់ខ្ញុំថ្ល អាពូកាឡសៀរាន ប្រាប់ខ្ញុំថ្ល អាប៊ូ ហុរ៉ៃរ៉ោះានប្រាប់ខ្ញុំថ្ល សូមសប្ចំពោះអល់ឡោះ ឡោះ គ្មានអ្នកមនជំនឿណាម្នាក់ដែលអល់ឡោះបង្កើតមក គេ មិនដែលឃើញខ្ញុំ តែគេស្រឡាញ់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំានសួរថ្ល ដនអាពូហូរ៉ា យឡរា៉ាោះ តើអ្នកអាចដឹងានយ៉ាងដូចម្តេច? គាត់ឆ្លើយថា ម្តាយ
របស់ខ្ញុំជាអ្នកជឿលើពហុទេព ហើយខ្ញុំាននៅគាត់ឱ្យចូល ឥស្លាម តែគាត់បានរដិបដិសេធ្នឹងខ្ញុំ។ ថ្ងៃមួយខ្ញុំាននៅគាត់ ហើយគាត់បានធ្វើឱ្យខ្ញុំស្តាប់ឮពាក្យមិនសមរមយចំពោះណាពីមូ ហាំម៉ាត់ ដែលខ្ញុំមិនពេញចិតត។ ខ្ញុំាននៅជួររ៉ាស៊ូលុលឡោះ ហើយខ្ញុំយាំ ខ្ញុំាននិយាយនៅកាន់រ៉ាស៊ូលុលឡោះថ្ល ខ្ញុំាននៅ ម្តាយខ្ញុំឱ្យចូលឥស្លាម តែគាត់បានរដិបដិសេធ្នឹងខ្ញុំ។ ថ្ងៃមួយខ្ញុំាននៅគាត់ ហើយគាត់បានធ្វើឱ្យខ្ញុំស្តាប់ឮពាក្យមិនសមរមយ ចំពោះណាពី មូហាំម៉ាត់ ដែលខ្ញុំមិនពេញចិតត។ (សូមអ្នកសុាំពី អល់ឡោះឱ្យទ្រង់ចងអុលរគាញដល់ម្តាយ អាពូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ ង ចុោះ)។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះក៏បានសុាំពីអល់ឡោះឱ្យទ្រង់ចងអុលរគាញ ដល់ម្តាយអាប៊ូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ។ ខ្ញុំចេញនៅនៅគាត់មតងទៀត ហើយបានប្រាប់ដាំ ឹងលអដល់គាត់ពីការឌូអាររបស់រ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ នៅពេលខ្ញុំនៅដល់មុខទ្វារ ប្សារ់តែទ្វារនោះរិេជិត ខ្ញុំានឮ សាំឡឡងមុជទឹក និងសប្មិរជើងគឺ សូរេស្រនាំជើងហើយនិយាយ ថា ដនអាប៊ូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ កុំអាលចូលមក ឈរនៅហ្នឹងសិនហើយ។ ក្រោយមក គាត់បានបើក្ទ្វារ ពាក់សសម្លៀកបំពាក់ និងពាក់ហុីហជ ររបស់គាត់។ ពេលនោះគាត់បាននិយាយថា ខ្ញុំធ្វើសាក្សីថ្ល គ្មាន
ទេមចស់គឺមនតែអល់ឡោះ ហើយមូហាំម៉ាត់ជាខ្ញុំរបម្រើ និងជារ៉ា សូលុលឡោះ ោះ។ ខ្ញុំក៏បានត្រឡប់នៅជួររ៉ាស៊ូលុលឡោះ ខ្ញុំយាំ ដោយសារខ្ញុំសរាយ ដូចជាខ្ញុំយាំពេលខ្ញុំកើតទុក្ខដែរ។ ខ្ញុំាន និយាយប្រាប់រ៉ាស៊ូលុលឡោះថ្ល ខ្ញុំសរាយណាស់ដោយសារអ ល់ឡោះានទទួលយកឌូអារបស់អ្នក។ អល់ឡោះបានចងអុល រគាញម្តាយអាពីហុរ៉ៃរ៉ោះហើយ។ ខ្ញុំានរដនថមទៀតថ្ល ឱ្រ៉ាសូ លុលឡោះ សូមអ្នកសុាំពីអល់ឡោះឱ្យខ្ញុំ និងម្តាយរបស់ខ្ញុំជាេី ស្រឡាញ់ទនអ្នកមនជំនឿទាំង យ ហើយធ្វើឱ្យពួកគេក្លាយជាេីស្រឡាញ់ទនយើងខ្ញុំ។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖
ឱ្អល់ឡោះជាមចស់សូមទ្រង់មេត្តាឱ្យពីរនក់ម្តាយកូននោះកាលយ ជាមនុស្សជាេីស្រឡាញ់ទនអ្នកមនជំនឿទាំង យ ហើយសូម ទ្រង់មេត្តាឱ្យពួកអ្នកមានជំនឿទាំង យកលាយជាមនុស្សជាេី ស្រឡាញ់ចំពោះពួកគេទាំងពីរនក់។ អ្នកមនជំនឿណាម្នាក់ ដែលអល់ឡោះជាមចស់ានបង្កើតមក គេឮទេោះរបស់ខ្ញុំ គេ មិនបានឃើញខ្ញុំ ឬគេមិនបានឃើញម្តាយខ្ញុំ តែគេស្រឡាញ់ខ្ញុំ។ ម៉ាសណាត់ អុីមុាំអោះម៉ាត់។ (ទំព័រ២៤)
ការបាប្ស័យទាកូេងរបសូហាំ ម៉មាតតូ
១.ហាំ ម៉មាតតូជាអ្នកល់មកូ ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن جابر رضي هللا عنه أن رسول هللا صلى هللا عليه و سلم قال: ))رحم هللا رجال سمحا إذاباع و إذا اشترى وإذا اقتضى(( رواه البخاري.
អាំពី ចឡពៀរានឱ្យដឹងថ្ល រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមនប្រសាសន៍ ថ្លអល់ឡោះអា ិតប្សស្គញ់អ្នកដែលចេះអ្ធាប្ស័យកនុង ពេលលក់ដូរ ពេលទិញ និងពេលទាររាំ ុលពីគេ»។ រីវា៉ាយ៉ា ត់អាល់ពូខរីយ៍។
ជីវិតរស់នៅរបស់មូហាំម៉ាត់ មានបុរសម្នាក់ាននៅជួររ៉ាស៊ូលុលឡោះទារសាំ ង ដែលរ៉ាស៊ូលុលឡោះានខចីពីគេ ហើយគេទារយ៉ាងរងខាំ និង ប្រើសាំដីធៃន់ៗោក់គាត់។ សហហពត់(សហ្ការី)របស់គាត់ ចង់ប្រតិក្មេតរនៅបុរសនោះវិញដោយហិងា។ រ៉ាសូលុល ឡោះានមានប្រសាសន៍ថា កុំធ្វើអ្វីគេឱ្យសោះ។ ព្រោះមចស់ រាំ ុលមនសិទ្ធិក្នុងការនិយាយ។ រនារ់មក្គាត់បានមន ប្រសាសន៍ទៀតថ្ល ចូរសងសតវអូដឋនៅគេវិញឱ្យដូចសតវអូដឋ
របស់គេនៅ។ ពួកគេានឆ្លើយថា រពិត្ររ៉ាស៊ូលុលឡោះ! ពួកយើងមនតែសតវអូដឋដែលធាំជាងសតវអូដឋរបស់គេ។ គាត់បានមានប្រសាសន៍ថា ឱ្យគេអាលអនៅ ព្រោះអ្នកដែលលអ ប្រសើរជាងគេក្នុងចំណោមពួកអ្នកគឺអ្នកដែលសងរាំ ុលានលអជាងគេ»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
អាំពីសូដវត ពិន ទក្សី បាននិយាយថា ខ្ញុំនិងមឹខរ៉ាម៉ាោះអាល់អា ហពេីយ៍ាននាំយកក្រ្ណាត់សសម្លៀកបំពាក់មក្ពីហិចរី (ទេោះប្សុក្មួយនៅាដរ៉ាន)។ ណាពីបានមក្ដល់ ហើយបានតទ្លទិញខោ។ នៅដក្បរខ្ញុំមនអ្នកជួលជញ្ជីងម្នាក់ ណាពីាននិយាយនៅកាន់មចស់ជញ្ជីងថ្លចូរ្លឹងឱ្យចស់ដភនក្ជញ្ជីង នៅ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាពូោវូត និងអាត់-ទិរមីហ្ស៊ី ហើយគាត់ បាននិយាយថាហាឌីសនោះហស្គន់សសហ៊ីហ៍។
៣.ហាំ ម៉មាតតូជាអ្នកចុោះកិចចបី ហលម្អៀង ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
អាំពីអាប់ឌុលឡោះ ពិន អាំរូ ពិន អាអ៊ីសះ ននិយាយថា រ៉ាសូលុ លឡោះានមានប្រសាសន៍ថា នរណាមនរួនប្រការនោះ ក្នុងខ្លួន អ្នកនោះគឺជាមូណាហ្វិក (មនុស្សក្បត់) ហើយ នរណាមនមួយប្រការក្នុងចំណោមប្រការទាំងនោះ គឺគេ មានចរិតជាមូណាហ្វិក លុោះប្តាតែគេលះបង់ចោល។ រួន
ប្រការនោះមនដូចជានៅពេលគេតល់សេចក្តីទុក្ចិតត គេក្បត់ នឹងេាំនុក្ចិតត នៅពេលគេនិយាយ គេកុហក។ នៅពេលគេចុោះ កិចចសនាគេក្បត់នឹងកិចចសនា។ នៅពេលឡ លោះគ្នា គេប្រើ លបិចក្ល»។ មុតតាហវកុនអាទហើយ។
-عن أبي هريرة رضي هللا عنه عن النبي صلى هللا عليه و سلم قال ( :قال هللا تعالى: ثالثةأنا خصمهم يوم القيامة: رجل أعطى بي ثم ،غدر و رجل باع حرا فأكل ،ثمنه و رجل استأجرأجيرا فاستوفى منه و لم يعطه أجره) رواه البخاري.
អាំពី អាពូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ អាំពីណាពីបានមានប្រសាសន៍ថា អល់ឡោះ ឡោះានមនព្រះបន្ទូលថ្ល រីក្រុមដែលយើងជាគូវិវាេរបស់ ពួកគេនៅថ្ងៃររលោក្គឺ បុរសដែលសនាសប្ដសបក្នុងនម របស់យើង ហើយគេក្បត់នឹងសនា។ បុរសដែលយកអ្នកជា នៅលក់ជាទាសក្រ
ហើយយកលុយនោះនៅចយវាយ។ បុរសដែលជួលកូនឈនួល។ កូនឈនួលនោះានធ្វើការឱ្យគេ ពេញឡលញ តែគេមិនឱ្យប្ប្ប្រាក់ឈនួលនោះនៅកូនឈនួល»។ រីវា៉ា យ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍។
៤.ហាំ ម៉មាតតូកនុងសស្តរាហ ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن عائشة رضي هللا عنها قالت: ما ضرب رسول هللا صلى هللا عليه و سلم شيئا قط بيده،و ال ،امرأة و ال ،خادما إال أن يجاهد في سبيل ،هللا وما نيل منه شيء قط فينتقم من صاحبه إال أن ينتهك شيء من محارم هللا تعالى فينتقم هلل تعالى. رواه مسلم.
អាំពី អាអ៊ីសះ បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះមិនដែលវាយអ្វី មួយដោយដៃរបស់គាត់ផ្ទាល់ មិនវាយស្ត្រី មិនវាយខ្ញុំរបម្រើ លើកលែងតែគាត់ធ្វើសស្រគាមក្នុងលូវអល់ឡោះ ហើយគាត់មិន ដែលសងសឹក្ទេ លើកលែងតែអ្នកដែលរាំពាននៅលើេីសកាក រៈរបស់អល់ឡោះគឺ គាត់ធ្វើការសងសឹក្ដើម្បីអល់ឡោះ»។ រី វា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن سليمان بن بريدة عن أبيه قال كان رسول هللا صلى هللا عليه و سلم إذا أمر أميرا على جيش أو سرية أوصاه فى خاصته بتقوى هللا و من معه من المسلمين خيرا ثم قال أغزوباسم هللا فى سبيل هللا قاتلوا من كفر باهلل أغزو و ال تغلوا و ال تغدروا و لا تمثلوا و ال تقتلواوليدا . رواه مسلم អាំពីស៊ូឡៃម៉ាន ពិន ពូរ៉ាយហាោះ អាំពីឪពុក្របស់គាត់ បាន និយាយថា នៅពេលដែលរ៉ាស៊ូលុលឡោះគាត់តែងតាំងមេទ័ព
ឬឡមកផងពលតូចគឺគាត់តែងតែដ្តផ្ទតាំ ជាពិពិសេសឱ្យកោតខ្លាច ចំពោះអល់ឡោះនិងដ្តផ្ទតាំដល់អ្នកមូស្លីមដែលនៅជាមួយគេ ឱ្យធ្វើអំពើលអ។ គាត់បានផ្ទតាំទៀតថ្ល ចូរពួកអ្នកធ្វើសស្រគាម ដើម្បីអល់ឡោះសម្លាប់អ្នកដែលប្រឆាំងនឹងអល់ឡោះ ចូរពួក អ្នកធ្វើសស្រគាមចុោះ តែកុំធ្វើប្ជុលហួសខានត កុំច្បាស់ កុំ រាំដរក្សាកសព ហើយកុំសម្លាប់ក្មេង»។ រីវា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។
៥.ហាំ ម៉មាតតូជាហួយនឹងីួ កគ្រឹស្គ្នានិងជវីហ្វ ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ អាំពី អាពូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ បាននិយាយថា «មនជនជាតិជវីហ្វម្នាក់ានោក់តាំងេាំនិញលក់។ មានគេឱ្យទ្លេាំនិញរបស់គេមិន សមរមយធ្វើឱ្យគេខឹង។ គេបាននិយាយថា សូមសប្ចំពោះ អ្នកដែលបានតែងតាំងមូស្គនៅកាន់មនុស្សលោក្ទាំងមូល។ ខ ៈនោះមនបុរសម្នាក់ទនពួកអាន់ឡសីរានស្តាប់ឮ ហើយ សាុោះនៅេោះកាំលម្អៀងរបស់គេ។ គាត់និយាយថា ឯងនិយាយថា សូមសប្ចំពោះអ្នកដែលបានតែងតាំងមូស្គនៅកាន់មនុស្ស ទាំងមូល ចុោះណាពីដែលនៅជាមួយពួកយើងនោះយ៉ាងឡម៉ាច
នៅវិញ? បុរសជនជាតិជវីហ្វាននៅរក្ណាពី ហើយនិយាយ ថា ដនឪពុក្របស់ក្សិម ខ្ញុំមនសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួនខ្ញុំ និងមនកិចច សនា។ ចុោះបុរសម្នាក់ដែលបានមកេោះកាំលម្អៀងខ្ញុំនោះ តើ លោក្គិតយ៉ាងឡម៉ាច? ណាពីបានក្រោក្ឈរ ហើយបាន និយាយថា ហេតុអ្វីានជាឯងេោះកាំលម្អៀងគេ? ពេលនោះគេ និយាយប្រាប់ណាពីពីរឿងហេតុដែលបានកើតឡើង។ ណាពីានខឹងរហូដែល់គេមើលដឹងតាមរយៈទឹក្មុខរបស់គាត់។ ក្រោយមក្គាត់និយាយថា ចូរកុំតឡមកីងណាពីណាម្នាក់ខាលាំង ជាងណាពីដទេទៀត ក្នុងចំណោមណាពីរបស់អល់ឡោះ។ ជាការពិតណាស់ នៅពេលដែលគេលុាំដប្តលើកេីមួយអ្នក ដែលនៅលើមេឃ និងនៅលើផែនដីានសនលរ់ាត់ស្គេរតី លើកលែងអ្នកដែលអល់ឡោះទ្រង់សពវព្រះេ័យមិនឱ្យសនលរ់ ។ ក្រោយមក្គេាន្លុាំដប្តលើកេីពីរ ហើយខ្ញុំជាអ្នកក្រោក មុនគេ ខ ៈនោះមូស្គ្នាឡតាងជារ់នឹងរាជរលល័ងា។ ខ្ញុំមិន ដឹងទេថ្ល តើគេគិតពីការសនលរ់នៅថ្ងៃដែលគាត់នៅឯភនាំតួរ ឬ ក៏គាត់រស់ឡើងវិញមុនខ្ញុំ ហើយខ្ញុំមិននិយាយថា នរណាម្នាក់
លអប្រសើរជាង យូឡីស ពិន ម៉ាទតដែរ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ពូខ រីយ៍។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن أنس رضي هللا عنه قال: كان غالم يهودي يخدم النبي صلى هللا عليه و سلم فمرض،فأتاه النبي صلى هللا عليه و سلم يعوده فقعد عند رأسه فقال له:
))أسلم(( فنظر إلى أبيه و هو عنده؟ فقال: أطع أبا القاسم. ،فأسلم فخرج النبي لى ص هللا عليه و سلم و هو يقول((الحمد هلل الذي أنقذه من النار(( رواه البخاري អាំពីអាឡីសបាននិយាយថាមនក្មេងជនជាតិជវីហ្វម្នាក់នៅ របម្រើណាពី។ ក្មេងប្រុសនោះធ្លលក់ខ្លួនឈឺ ពេលនោះរ៉ាសូលុល ឡោះាននៅសួរសុខទុក្ខគេ ហើយគាត់បានអផងាុយនៅជិត កាលដាំឡ ក្របស់ក្មេងនោះ។ គាត់បាននិយាយថា ចូរចូល សាសនាឥស្លាមនៅ។ ក្មេងនោះានសមលឹងមើលឪពុក្របស់ គេដែលនៅដក្បនោះ? ឪពុក្គេនិយាយថា ចូរកូនស្តាប់តាម អាពូក្សិមចុោះ។ ក្មេងនោះានចូលឥស្លាម ណាពីក៏បានដើរ ចេញ ហើយឡព្យាបាលថ្ល ការសរឡសីទាំង យសម្រាប់អល់ឡោះ ឡោះដែលទ្រង់បានសសង្គ្រោះគេពីភ្លើងនរក»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ ពូខរីយ៍។
-عن عائشة رضي هللا عنها قالت: توفي رسول هللا صلى هللا عليه و سلم ودرعه مرهونة عند يهودي في ثالثين صاعا من شعير. متفق عليه.
អាំពីអាអ៊ីសះបាននិយាយថារ៉ាស៊ូលុលឡោះានស្លាប់ ហើយ អាវក្រោះរបស់គាត់នៅជារ់រញ្ចាំជាមួយនឹងបុរសជនជាតិជវី ហ្វម្នាក់ក្នុងតម្លៃប្សូវស្គឡី៣០ក្នតាំង»។ រីវា៉ាយ៉ាត់មុតតាហវ គុនអាទហើយ។
-عن سهل بن حنيف قال إن النبى صلى هللا عليه و سلم مرت به جنازة فقام فقيل له أنها جنازة يهودي فقال أليست نفسا .رواه البخارى អាំពីសោះហិល ពិន ហីហ្វ បាននិយាយថា មានគេដហ្សព កាត់ណាពី។ គាត់បានក្រោក្ឈរ ប្សារ់តែមនគេប្រាប់គាត់ ថ្លនោះជាសាកសពរបស់ជនជាតិជវីហ្វ។ គាត់បានតរវិញថ្ល តើវាមិនមែនជាជីវិតមួយទេឬ?»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍។
ចរិតរបសូហាំ ម៉មាតតូ ១\ហាំ ម៉មាតតូស្មោះប្តងូ ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាូតូ عن أبى هريرة رضى هللا عنه أن رسول هللا صلى هللا عليه و سلم قال(( آية المنافق ثالث: إذا حدث كذب و إذا و عد أخلف و إذا اؤتمن خان(( متفق عليه
អាំពីអាពូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះាន មានប្រសាសន៍ថា សញ្ញសាំគាល់អ្នកមូណាហ្វិក្មនរី ៖
និយាយកុហក ក្បត់សន្យា ច្បាស់នឹងសេចក្តីទុក្ចិតត»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។
))لتؤدن الحقوق إلى أهلها يوم القيامة حتى يقاد للشاة الجلحاء من الشاة القرناء(( رواه مسلم.
អាំពីអាពីហុរ៉ៃរ៉ោះបាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមន ប្រសាសន៍ថ្ល៖
«គេត្រូវទាមទាររក្យុតតិធ្ម៌ជូនជនរងគ្រោះ វិញនៅថ្ងៃររលោក។ សូម្បីពដពឥតដសនងក៏គេរក្យុតតិធ្ម៌ឱ្យវា ដែលត្រូវដេញវាត់ធ្វើារដោយពដពដែលមានដសនង»។ រីវា៉ា យ៉ាត់មូស្លីម។
អាំពីអ៊ូមែរ ពិន អាល់ខឡតាតរបាននិយាយថា«នៅថ្ងៃសមរភូមិ ទខឡហ្ពីរ មានសហ្ការីមួយករុមរបស់រ៉ាស៊ូលុលឡោះានដើរ សាំនៅមក ហើយនិយាយថា ម្នាក់នោះស្លាប់សាហុីត ម្នាក់ នោះស្លាប់សាហុីត រហូដែល់ពួកគេានដើរក្សាត់បុរសម្នាក់
ពួកគេនិយាយថាម្នាក់នោះក៏ស្លាប់សាហុីតដែរ។ ពេលនោះ ណាពីបាននិយាយថា ទេមិនដូចនេះទេ ខ្ញុំានឃើញគេនៅ ក្នុងនរក្ដោយសារគេលួចយកអាវផ្ទយឬអាវធាំពីទ្រព្យជ័យ ភ ឌដែលគេមិនទាន់ដចក»។ រីវា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
من حمل علينا السالح فليس ،منا و من غشنا فليس منا ) رواه مسلم.
و في رواية له أن رسول هللا صلى هللا عليه و سلم مر على صبرة طعام فأدخل يده فيها فنالت أصابعه ،بلال فقال ( :ما هذا يا صاحب الطعام؟) قال:
أصابته السماء يا رسول ،هللا قال ( :أفال جعلته فوق ال طعام حتى يراه الناس! من غشنا فليس منا .)
អាំពីអាពូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមន ប្រសាសន៍ថ្ល៖ «នរណាស្គពយអាវុធ្មក្ប្រឆាំងនឹងយើង គេ ពុំមែនជាពួកយើង ហើយនរណាច្បាស់យើង ក៏មិនមែន ជាពួកយើងដែរ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។ រីវា៉ាយ៉ាត់មួយទៀតរបស់មូស្លីមានឱ្យដឹងថ្ល រ៉ាស៊ូលុលឡោះានដើរក្សាត់គាំនរចាំ ីមួយកន្លែង គាត់បានលូក្ដៃនៅក្នុង ហើយឃើញចាំ ីនោះដក់ទឹក គាត់បានសួរថ្ល អ្នកលក់
មាូរ! តើអ្វីនោះ? គេឆ្លើយថា រពិត្ររ៉ាស៊ូលុលឡោះ! វាត្រូវទឹក្លម្អៀង។ គាត់តរវិញថ្ល តើឯងមិនយកវាមកោក់ខាងលើ ឱ្យមនុស្សឃើញទេឬ? គាត់រនតថ្ល នរណាច្បាស់ពួក យើង ពុំមែនជាពួកយើងទេ»។
២.ហាំ ម៉មាតតូទៀងប្តងូ ពាកយសម៉ដីរបសូគាតូ
(أربع من كن فيه كان منافقا خالصا و من كانت فيه خصلة منهن كانت فيه خصلةمن النفاق حتى يدعها : إذا اؤتمن ،خان و إذا حدث ،كذب و إذا د عاه ،غدر و إذا خاصم فجر( متفق عليه.
អាំពីអាប់ឌុលឡោះ ពិន អាំរូ ពិន អាអ៊ីសះ ននិយាយថា រ៉ាសូលុ លឡោះានមានប្រសាសន៍ថា នរណាមនរួនប្រការនោះ ក្នុងខ្លួន អ្នកនោះគឺជាមូណាហ្វិក (មនុស្សក្បត់) ហើយ នរណាមនមួយប្រការក្នុងចំណោមប្រការទាំងនោះ គឺគេ មានចរិតជាមូណាហ្វិក លុោះប្តាតែគេលះបង់ចោល។ រួន ប្រការនោះមនដូចជានៅពេលគេតល់សេចក្តីទុក្ចិតត គេក្បត់ នឹងសេចក្តីទុក្ចិតត។ នៅពេលគេនិយាយ គេកុហក។ នៅ
ពេលគេចុោះកិចចសនាគេក្បត់នឹងកិចចសនា។ នៅពេលឡ លោះ គ្នា គេប្រើលបិចក្ល»។ មុតតាហវកុនអាទហើយ។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن أبي سفيان صخر بن حرب رضي هللا عنه في حديثه الطويل في قصة هرقل قال هرقل: فماذا يأمركم ) يعني النبي صلى هللا عليه و سلم ( قال أبو
سفيان: قلت قول ي )) اعبدوا هللا وحده ال تشركوا به ،شيئا و اتركوا ما يقول ،آباؤكم و يأمرنا بالصالة و الصدق و العفاف والصلة (( متفق عليه.
អាំពីអាពូសុហ្វយ៉ាន សឹខរី ពិន ហរឹរ រីវា៉ាយ៉ាត់ក្នុងហាឌីសដ៏ ដវងមួយទាក់េងនឹងរឿងស្តេចហេរ៉ាក្លីយូស។ ហេរ៉ាក្លីយូសាននិយ យថ្ល តើគេប្រើពួកអ្នកឱ្យធ្វើអ្វីខលោះ(ណាពី)? សុហ្វយ៉ានាន តរថ្ល គេនិយាយថា ចូរពួកអ្នកគោរពអល់ឡោះជាមចស់តែ មួយគត់ ចូរកុំគោរពពហុទេពរួមជាមួយនឹងទ្រង់។ ចូរលះ រង់ពាក្យឡប្ពងពីដូនតារបស់ពួកអ្នក។ គេប្រើយើងឱ្យស ត ប្រកាន់ពាក្យសច្ចៈ ដ្រក្សាខ្លួនពីអំពើអាយមុខ និងរារ់ ញាតិ»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។
អាំពីអាប៊ូ ហុរ៉ៃរ៉ោះបាននិយាយថា ណាពីបានមនប្រសាសន៍ ថា ពាក្យសាំដីលអគឺជាការររិចចគទាន»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ ហី។
عن ابن عم ر رضي اهلل عنه ما أن رسول اهلل صلى اهلل عليه وسلم قال: ( إذا ك انوا ثالثة فال يتناجى اثنان دون الثالث .) متفق عليه អាំពី អុិរនូ អ៊ូមែរ បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមន ប្រសាសន៍ថ្ល៖ «ប្រសិនបើមនគ្នារីនក់ ចូរកុំនិយាយខសិរ តែពីរនក់ដោយអ្នកេីរីស្តាប់មិនឮ»។ មុតាតហវកុនអាទឡ ហី។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាពូោវូតគាត់បានរដនថមថ្ល អាពូសឡឡោះាន និយាយថាខ្ញុំាននិយាយនៅកាន់អុិរនូអ៊ូមែរ ចុោះរួននក់។ គាត់បានតរថ្ល ឥតមនរញាអ្វីដល់អ្នកនោះទេ។ រីវា៉ាយ៉ាត់ ម៉ាលិក ក្នុងមូវ័តតក់អាំពីអាប់ឌុលឡោះ ពិន ឌីឡីរ គាត់បាននិយាយថា ខ្ញុំនឹងអុិរនូអ៊ូមែរ នៅក្នុងាោះរបស់ខឡល ដ ពិន អុក្ហ្ពោះនៅឯារ។ មានបុរសម្នាក់ចង់និយាយខសិរ ជាមួយនឹងគាត់ ហើយគ្មាននរណាម្នាក់នៅជាមួយអុិរនូ អូឡមី រក្រៅពីខ្ញុំ។ អុិរនូ អ៊ូមែរាននៅបុរសផ្សេងម្នាក់ទៀតដើម្បី ឱ្យានគ្នារួននក់។ គាត់បាននិយាយប្រាប់ខ្ញុំ និងបុរសេីរី ដែលគាត់បាននៅមក្នោះថ្ល សូមរាំខានរនតិច ព្រោះខ្ញុំាន
ឮរ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា ចូរកុំនិយាយខសិរតែ គ្នាពីរនក់ដោយម្នាក់ទៀតស្តាប់មិនឮ»។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ عن أنس رضي هللا عنه أن النبي صلى هللا عليه و سلم كان إذا تكلم بكلمة أعادهاثالثا حتى تفهم ،عنه و إذا أتى على قوم فسلم عليهم ثالثا. رواه البخ اري.
អាំពី អាឡីស បាននិយាយថា នៅពេលណាណាពីគាត់ និយាយអ្វីមួយគាត់និយាយរីៗដង ដើម្បីឱ្យគេយល់គាត់ ហើយពេលណាគាត់នៅកាន់ក្រុមណាមួយ គាត់ឱ្យស្គ ម នៅពួកគេចាំនួនរីដងដែរ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍។
៤.ហាំ ម៉មាតតូជាហនុសសអ្តូធេត ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
ពីរដែល អល់ឡោះទ្រង់ស្រឡាញ់ឯងគឺសេចក្តីអត់ធ្មត់ និង ការខនតី»។ រីវា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن أنس رضي هللا عنه قال: كنت أمشي مع رسول هللا صلى هللا عليه و سلم و عليه برد نجر اني غليظ ،الحاشية فأدركه أعرابي فجبذه بردائه جبذة ،شديدة فنظرت إلى صفحة عاتق النبي صلى هللا عليه و سلم و قد أثرت بها حاشية البرد من شدة جبذته. ثم قال: يا محمد مر لي من مال هللا الذي عندك. فالتفت إليه فضحك ثم أمر له بعطاء. متفق عليه អាំពី អាឡីស បាននិយាយថា ខ្ញុំានធ្វើដំណើរជាមួយរ៉ាសូ លុលឡោះ ហើយគាត់ពាក់អាវផ្ទយមក្ពីតំបន់ណាច់រ៉ាន មានជាយករាស់។ ពេលនោះមនបុរសម្នាក់ទនពួកអារា៉ារ់វាល ខាច់ានមក្តាមគាត់ ហើយបានចរ់ទាញជាយអាវផ្ទយ របស់គាត់យ៉ាងខាលាំង។ ខ្ញុំានឃើញនៅលើស្គេរបស់ណាពី ស្គនមជាយអាវរោត់ដសបក្របស់គាត់ដោយសារក្សារចរ់ទាញ របស់គេ។ រនារ់មក្បុរសនោះបាននិយាយថា ដនមូហាំម៉ាត់ ចូរប្រើឱ្យគេយកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អល់ឡោះមកឱ្យខ្ញុំ។ ណា ពីានគក្មើលបុរសនោះ ទាំងសើចញញឹម ហើយគាត់បាន
ប្រើឱ្យគេយកទ្រព្យឱ្យនៅបុរសនោះ»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ ហី។
៥.ហាំ ម៉មាតតូជាហនុសសមានឡហតាតករុណា ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن عائشة رضي هللا عنها قالت قال رسول هللا صلى هللا عليه و سلم ( :إن هللا رفيق يحب الرفق في األمر كله ) متفق عليه.
អាំពី អាអ៊ីសះបាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមន ប្រសាសន៍ថ្ល៖ « អ្លឡោះទ្រង់មហមេត្តាក្រុណា ហើយ ទ្រង់សពវព្រះេ័យចំពោះសេចក្តីមេត្តាក្រុណា»។ មុតតាហវ គុនអាទហើយ។
អាំពី អាអ៊ីសះ ដដែលបាននិយាយថា ណាពីបានមន ប្រសាសន៍ថ្ល អល់ឡោះទ្រង់មហមេត្តាក្រុណា ទ្រង់សពវព្រះេ័យចំពោះសេចក្តីមេត្តាក្រុណា។ ទ្រង់ប្រទានចំពោះសេចក្តី មេត្តាក្រុណាមិនដូចការប្រទានចំពោះអ្វីផ្សេងទៀតនោះទេ» ។ រីវា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن أبي هريرة رضي هللا عنه قال : بال أعرابي في المسجد فقام الناس إليه ليقعوا فيه.فقال النبي صلى هللا عليه و سلم ( :دعوه وأريقوا على بوله سجال من ماء أو ذنوبا من ماء،فإنما بعثتم ميسرين و لم تبعثوا معسرين ( رواه البخاري )) السجل(( بفتح السين المهملة وإسكان الجيم : و هي الدلو الممتلئة ،ماء و كذلك الذنوب.
អាំពីអាប៊ូ ហុរ៉ៃរ៉ោះបាននិយាយថា៖ « មានបុរសម្នាក់ទនអា រា៉ារ់វាលខាច់នាមក្នុងម៉ាសជិត។ មនុស្សជាច្រើនានក្រោក ចង់នៅវាយគេ។ តែណាពីបានមានប្រសាសន៍ថា ទុកឱ្យគេ នាមឱ្យទាំងអស់នៅ។ ចាំយកទឹក្មួយធុង ឬមួយយើងនៅចក់ លើទឹក្នាមរបស់គេផង។ ពិតណាស់ គេបញ្ជាូនពួកអ្នកមក ដើម្បីឱ្យគយប្សួលមិនមែនដើម្បីធ្វើឱ្យពិាក្នោះទេ»។ រីវា៉ា យ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍។ ((السجل))មានន័យថាធុងឬយើង ដែលមានទឹក្ពេញ((الذنوب))ក៏មនន័យដូចគ្នាដែរ។
៦.ហាំ ម៉មាតតូជាហនុសសឱ្នល់មម៉ទោន ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن عياض بن حمار رضي هللا عنه ،قال قال رس ول هللا صلى هللا عليه و سلم: ))إن هللا أوحى إلي أن تواضعوا حتى ال يفخر أحد على أحد وال يبغي أحد على أحد(( رواه مسلم.
អាំពីអុីឡយីត ពិន ហាំឡមីរ បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះាន មានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតណាស់ អល់ឡោះបានតល់វា៉ាហុីឱ្យ ខ្ញុំប្រនៅពួកអ្នកឱ្យប្រកាន់នូវចរិតឱនលំទោន ដើម្បីកុំឱ្យរុគា លម្នាក់មនឡមេនភាពនៅលើបុគ្គលផ្សេងទៀត ហើយដើម្បី កុំឱ្យមនុស្សរាំពានគ្នានៅវិញនៅមក»។ រីវា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن األسود بن يزيد قال سئلت عائشة رضي هللا عنها: ما كان النبي صلى هللا عليه و سلم يصنع في بيته؟ قالت: كان يكون في مهنة أهله )يعني خدمة أهله( فإذا حضرت الصالة خرج إلى الصالة. رواه البخاري.
អាំពី អាល់ឡអីសវា៉ាត់ ពិន យ៉ាហ្សុីត គាត់បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំាន សួរអាអ៊ីសះថ្ល តើនៅាោះ ណាពីគាត់ធ្វើអ្វី? គាត់បានឆ្លើយថា គាត់រាំពេញតួនេីរបស់គាត់ក្នុងនមជាឡមគ្រួសារ(មានន័យថា គាត់របម្រើការគរគ្រួសាររបស់គាត់) នៅពេលដល់ម៉ោងស ត គាត់នៅស ត»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍
៧.ហាំ ម៉មាតតូឡហតាតករុណាចម៉ចំពោះអ្នកជុម៉វិញគាតូ សាហបីតែសតតឃាត ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
))الغرض(( بفتح الغين المعجمة و الراء وهو الهدف و الشيء الذي يرمى إليه.
អាំពី អុិរនូ អ៊ូមែរ បាននិយាយថា គាត់បានធ្វើដំណើរជួរ ក្រុមឡក្នងៗជនជាតិអារា៉ារ់គូឡរសសមួយករុម ពួកគេានចង សតវស្គលរជាគេាលនៅសម្រាប់ាញ់ប្ពួញ។ រាល់ពេលដែល ពួកគេាញ់ខុសគេាលនៅពួកគេជូនគ្រារ់ប្ពួញនៅមចស់សតវ ស្គលរនោះ។ នៅពេលពួកគេឃើញអុិរនូ អ៊ូមែរ ពួកគេរត់ រាំដរក្ជួរគ្នា។ អុិរនូ អ៊ូមែរបាននិយាយថា នរណាជាអ្នកធ្វើ ដររនោះ! អល់ឡោះបានោក់រណាតស្គចំពោះអ្នកដែលបាន ធ្វើដររនោះ!។ ពិតណាស់ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានោក់រណាតស្គ ចំពោះអ្នកដែលបានយករបស់មនជីវិតមកោក់ជាគេាលនៅ សម្រាប់ាញ់ប្ពួញ»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។
((الغرض))មានន័យថាគេាលនៅ និងអ្វីដែលគេាញ់ប្ពួញ សាំនៅនៅរក។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
حرق هذه؟(( قلنا ،نحن قال ( :إنه ال ينبغي أن يعذب بالنار إال رب النار(( رواه أبو داود بإسناد صحيح.
قوله ))قرية نمل(( معناه: موضع النمل مع النمل.
អាំពី អុិរនូ ម៉ាស្អ៊ូតបាននិយាយថា យើងានធ្វើដំណើរ ជាមួយនឹងរ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ គាត់មនការរនតិច ហើយក៏ដើរ ចេញនៅាត់។ ពេលនោះពួកយើងានឃើញឡមសតវស្គលរ មួយកាល មានកូនតូចពីរ។ ពួកយើងានចរ់យកកូនទាំង ពីរចេញពីឡមរបស់វា។ ឡមរបស់វាេោះស្គលរយាំទាររក្កូន។ ពេលនោះណាពីបានមក្ដល់ ហើយនិយាយថា តើនរណាធ្វើ ឱ្យឡមសតវស្គលរនោះយាំសោក្ដោយសារកូនរបស់វា? ចូរលែង កូនឱ្យនៅឡមរបស់វាវិញ។ គាត់បានឃើញសាំរុក្ប្សឡមច ដែលត្រូវយើងដុតរាំផ្ទលញ។ គាត់បានសួរទៀតថ្ល
តើនរណាដុតរាំផ្ទលញសាំរុក្សសម្រេចនោះ? ពួកយើងាន ឆ្លើយថា ពួកយើងជាអ្នកដុត។ គាត់បានមានប្រសាសន៍ថា គេមិនគួរណាធ្វើទារុ ក្មេនឹងភ្លើងនោះទេ ព្រោះមនតែ មចស់ភ្លើងរ៉ាុនោះ(អល់ឡោះអាចោក់ទារុ ក្មេនឹងភ្លើង បាន)។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាពូោវូត ដោយអុិសណាត់សសហ៊ីហ៍។ ពាក្យថ្ល((قرية النمل))មានន័យថាសាំរុក្ប្សឡមច។
៨.ហាំ ម៉មាតតូជាហនុសសមានឡហតាត ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
អាំពី អាពូក្តាហាោះ អាល់ហរីស ពិន រ៉ារអុីយ៍ បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំក្រោក្នៅស ត ហើយខ្ញុំមនរាំ ងចង់ស តឱ្យយូរ។ តែខ្ញុំានឮសាំឡឡង ក្មេងយាំ ខ្ញុំក៏ស តយ៉ាងលឿន ដោយសារខ្ញុំមិនចង់ធ្វើឱ្យ ពិាក្ដល់ម្តាយរបស់ក្មេងនោះ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
ارجعوا إلى أهليكم فأقيموا فيهم و علموهم و مروهم و صلوا صالة كذا في حين كذا وصلوا كذا في حين ،كذا فإذا حضرت الصالة فليؤذن لكم أحدكم و ليؤمكم أكبركم )متفق عليه.
زاد البخاري في رواية له:
(و صلوا كما رأيتموني أصلي.)
قوله ))رحيما رفيقا(( روي بفاء ،وقاف وروي بقافين.
អាំពីអាពូស៊ូឡៃម៉ាន ម៉ាឡិក ពិន ហូទវរ៉ាហ្ស បាននិយាយថា យើងាននៅជួររ៉ាស៊ូលុលឡោះ ហើយពួកយើងជាយុវជន ដែលមានវ័យប្សាលៗគ្នា។ ពួកយើងនៅជាមួយរ៉ាសូលុល ឡោះចាំនួន២០យប់។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះជាមនុស្សមនចិតតមេត្តា ក្រុណា។ គាត់គិតថ្ល ពួកយើងនឹក្ក្រុមគ្រួសាររបស់យើង។ គាត់បានសួរយើងពីអ្នកដែលពួកយើងានឃាលតឆៃយទន គ្រួសាររបស់យើង។ ពួកយើងានប្រាប់គាត់ ហើយគាត់ក៏ានមានប្រសាសន៍ថា៖
ចូរពួកអ្នកត្រឡប់នៅជួរជុាំក្រុម គ្រួសាររបស់ពួកអ្នកវិញចុោះ។ រស់នៅជាមួយពួកគេ របង្រៀន ពួកគេ និងបង្គាប់ប្រើពួកគេ។ ចូរពួកអ្នកស ត ស ត ពេលនោះ នៅម៉ោងរ៉ាុលះ ហើយស តពេលនោះ នៅ
ម៉ោងរ៉ាុលះ។ ពេលម៉ោងស តមក្ដល់ ចូរឱ្យនរណាម្នាក់ ក្នុងចំណោមពួកអ្នកអាហាន ហើយចូរឱ្យអ្នកដែលមានអាយុ ច្រើនជាងគេធ្វើជាអុីមាំពួកអ្នក»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។ ក្នុងរីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍ានរដនថមថ្ល«ចូរពួកអ្នកស ត ដូចដែលពួកអ្នកានឃើញខ្ញុំស ត»ពាក្យថ្ល(( رحيما رفيقا))អ្នកខលោះថ្ល (ف)និង(ق)អ្នកខលោះថ្ល(ق)និង(ق)។
៩.ហាំ ម៉មាតតូល់មោះបងូហិនឡោភល់មនូ ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា រីប្រការនៅតាម សាកសពគឺ ក្រុមគ្រួសារ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងអាម៉ាល់របស់គេ ហើយពីរប្រការត្រឡប់មកវិញ មួយប្រការទៀតនៅតាមរូប គេ។ ក្រុមគ្រួសារ និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គេត្រឡប់មកវិញ ហើយនៅសល់តែអាម៉ាល់របស់គេរ៉ាុនោះដែលនៅតាមគេ» ។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។
អាំពី មុស្គតវរិត ពិន សាោត បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា លោកីយ៍ប្រៀបនឹងដៃររលោក ដូច ជាគេប្ជលក់ប្មមដៃក្នុងសមុបេ ចូរមើលមើល៍ តើគេមានអ្វី ជារ់មក្ជាមួយ!»។
-عن أبي العباس سهل بن سعد الساعدي رضي هللا عنه قال جاء رجل إلى النبي صلى هللا عليه و سلم فقال: يا رسول هللا دلني على عمل إذا عملته أحبني هللا وأحبني لناس ا. فقال: ((ازهد في الدنيا يحبك ،هللا و ازهد فيما عند الناس يحبك الناس(( حديث حسن رواه ابن ماجه و غيره بأسانيد حسنة.
អាំពីអាពូ អាហាឌីស សោះហិល ពិន ស្គអាត់ អាអ៊ីសះអុីេីយ៍ាន និយាយថាមនបុរសម្នាក់នៅជួរណាពី ហើយសួរថ្ល ឱ្រ៉ាសូ លុលឡោះ! សូមប្រាប់ខ្ញុំពីេទង្វើមួយ ប្រសិនបើខ្ញុំធ្វើ អល់ឡោះ ឡោះនឹងស្រឡាញ់ខ្ញុំ ហើយមនុស្សក៏នឹងស្រឡាញ់ខ្ញុំ។ គាត់បានតរវិញថ្ល ចូរអ្នកលះបង់កុំលោភលន់ក្នុងលោកីយ៍ អល់ឡោះ ឡោះនឹងស្រឡាញ់អ្នក ហើយចូរអ្នកលះបង់កុំលោភលន់នូវ អ្វីដែលមនុស្សមនគឺ មនុស្សនឹងស្រឡាញ់អ្នក»។ ហាឌីស នោះហស្គន់ រីវា៉ាយ៉ាត់អុិរនូ ម៉ាចះ និងអ្នកផ្សេងទៀតដោយ អុិសណាតហស្គន់។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
))الدقل(( ح بفت الدال المهملة و القاف: رديء التمر.
អាំពីនួក្ម៉ាន ពិន ហពពិសេសៀរបាននិយាយថា អ៊ូមែរ ពិន ខឡតាត រាននិយាយពីអ្វីដែលមនុស្សទទួលាននូវោភសកាករៈ លោកីយ៍។ គាត់បាននិយាយទៀតថ្ល ខ្ញុំានឃើញរ៉ាសូលុល ឡោះយកដខសចងរឹតចំពោះពេញមួយថ្ងៃ ដោយសារអ្ត់មនអ្វី ហូរចូលក្នុងចំពោះ សូម្បីតែដ្លផ្លែឈើខូចមួយគ្រារ់។ ((الدقل))មានន័យថាផ្លែឈើខូច ឬសអុយ។
-عن عمرو بن الحارث أخي جويرية بنت الحارث أم المؤمنين رضي هللا عنهما قال: ما ترك رسول هللا صلى هللا عليه وسلم عند موته ،دينارا و ال درهما وال عبدا و ال أمة وال ،شيئا إال بغلته البيضاء التي كان ،يركبها و ،سالحه و أرضا جعلها البن السبيل صدقة. رواه البخاري អាំពីអាំរូ ពិន ហរីស ជារអូនរបស់ជូទវរីយ៉ាោះ អុាំមុលមុមីនីនាន និយាយថានៅពេលរ៉ាស៊ូលុលឡោះស្លាប់គាត់មិនបានរនសល់ទុក្អ្វីទាំងអស់ សូម្បីមួយឌីឡនីរ មួយឡឌៀរហាំ ខ្ញុំរបម្រើប្រុស ឬ ស្រី។ លោកានរនសល់តែសេះទេសញីមួយកាលព ៌ស
ដែលគាត់ធ្លាប់ជិោះធ្វើដំណើរ អាវុធ្របស់គាត់ និងដីមួយ កន្លែង គាត់បានោក់ជាសហាកោះសម្រាប់អ្នកដំណើរដាច់ សង្វែងតាមផ្លូវ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍។
-عن عبد هللا بن الشخير- بكسر الشين و الخاء المشددة المعجمتين- رضي هللا عنه أنه :قال: أتيت النبي صلى هللا عليه وسلم و هو يقرأ
{أ لهاكم التكاثر} قال: ((يقول ابن آدم :
مالي مالي! و هل لك يا ابن آدم من مالك إال ما أكلت فأفنيت، أو لبست فأبليت، أو تصدقت فأمضيت؟!)) رواه مسلم.
អាំពីអាប់ឌុលឡោះ ពិន ស្គខៃបារបាននិយាយថាខ្ញុំាននៅជួរ ណាពីខ ៈដែលគាត់កំពុងសូប្ត( التكاثر ألهاكم)(ការអួត អាងគ្នាអាំពីកូននិងទ្រព្យសម្បត្តិធ្វើឱ្យពួកអ្នករវល់ភ្លេចគិតពី ការគោរពសកាករៈចំពោះអល់ឡោះ)។ គាត់បាននិយាយថា (មនុស្សលោក្ទាំង យបាននិយាយថា៖ ទ្រព្យខ្ញុំ ទ្រព្យខ្ញុំ! ដនមនុស្សលោក្ទាំង យ តើអ្នកមនទ្រព្យអ្វី ក្រៅពីចាំ ី ដែលអ្នកានហូរ ហើយរោយទាំងអស់នៅ ខោអាវដែលអ្នក ស្លៀក្ពាក់ ហើយចស់រដហ្ក្ទាំងអស់នៅ និងអ្វីដែលអ្នកាន ចាំណាយកនុងពេលកន្លងុតនៅ?»។ រីវា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។
و في رواية: ما شبع آل محمد صلى هللا عليه و سلم منذ قدم المدينة من طعام البر ثالث ليال ت باعا حتى قبض.
អាំពីអាអ៊ីសះបាននិយាយថា ក្រុមគ្រួសាររបស់មូហាំម៉ាត់មិន ដែលបានហូរនុាំរ័ងពីរថ្ងៃជារ់គ្នា រហូដែល់គាត់ស្លាប់»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិហ។ ក្នុងរីវា៉ាយ៉ាត់មួយទៀត៖
ក្រុម គ្រួសាររបស់មូហាំម៉ាត់តាំងពីគាត់មក្ដល់ម៉ាឌីណះមិនដែលបានររិបរិភោគអាហរដឆអតរីយប់ជារ់គ្នារហូដែល់គាត់ស្លាប់។
អាំពីអួរវ៉ាោះ អាំពីអាអ៊ីសះាននិយាយប្រាប់ថា សូមសប្នឹង អល់ឡោះ កេួយសាំោញ់! យើងមើលឃើញដខមួយឡខនីតពីរ ឡខនីតរីឡខនីតៈ ឡខនីតរីដងក្នុងរយៈពេលពីរដខ នៅាោះរបស់រ៉ាសូ
លុលឡោះពុំដែលរគកត់ភ្លើងធ្វើមាូរនោះទេ។ ខ្ញុំានសួរថ្ល តើមីងរស់នៅយ៉ាងដូចម្តេច? គាត់បានឆ្លើយថា ដោយវតថុឡមេ ពីរគឺដ្លផ្លែឈើនិងទឹក។ ក្រៅពីនោះមនការផ្តល់ជូនពីអ្នកជិត ខាងរ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ ពួកគេានហុចទឹក្ដោះឱ្យពួកយើង ររិបរិភោគ»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។
១០.ហាំ ម៉មាតតូជាអ្នកជានដម៉ឡើរភ្ញៀវ ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
:وفي رواية قال ((أشركنا يا أخي في دعائك)) حديث صحيح رواه أبو داود و الترمذي و قال حديث حسن صحيح.
អំពី អ៊ូមែរ បាននិយាយថា ខ្ញុំានសុាំអនុញ្ញាតណាពីនៅធ្វើអុាំ ឡរា៉ាោះ។ គាត់បានអនុញ្ញាតឱ្យខ្ញុំ ហើយគាត់បានមនប្រសាសន៍ ថ្ល(កុំភ្លេចឌូអាឱ្យពួកយើងផង)។ គាត់បាននិយាយពាក្យ មួយម៉ាត់ធ្វើឱ្យខ្ញុំមិនចង់រីក្រាយនឹងសម្បត្តិលោកីយ៍សោះ។ ក្នុងរីវា៉ាយ៉ាត់មួយទៀតគាត់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «រញ្ចូល
ពួកយើងក្នុងឌូអារបស់អ្នកផង»។ ហាឌីសសសហ៊ីហ៍ រីវា៉ាយ៉ាត់ អាពូោវូត និងអាត់-ទិរមីហ្ស៊ី ហើយគាត់ថ្ល ហាឌីសនោះហ ស្គន់សសហ៊ីហ៍។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن أبي سليمان مالك بن الحويرث رضي هللا عنه قال :أتينا رسول هللا صلى هللا عليه و سلم ونحن شببة ،متقاربون فأقمنا عنده عشرين ،ليلة و كان رسول هللا صلى هللا عليه و سلم رحيما ،رفيقا فظن أنا قد اشتقنا أهلنا فسألنا عمن تركنا من أهلنا فأخبرناه .فقال :
((ارجعوا إلى أهليكم فأقيموا فيهم و علموهم و مر وهم و صلوا صالة كذا في حين كذا و صلوا كذافي حين ،كذا فإذا حضرت الصالة فليؤذن لكم أحدكم و ليؤمكم أكبركم ))متفق عليه.
زاد البخاري في رواية له(( :و صلوا كما رأيتموني أصلي((
قوله ((رحيما رفيقا ))روي بفاء ،وقاف و روي بقافين.
អាំពីអាពូស៊ូឡៃម៉ាន ម៉ាឡិក ពិន ហូទវរ៉ាហ្ស បាននិយាយថា យើងាននៅជួររ៉ាស៊ូលុលឡោះ ហើយពួកយើងជាយុវជន ដែលមានវ័យប្សាលៗគ្នា។ ពួកយើងនៅជាមួយរ៉ាសូលុល
ឡោះចាំនួន២០យប់។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះជាមនុស្សមនចិតតមេត្តា ក្រុណា។ គាត់គិតថ្ល ពួកយើងនឹក្ក្រុមគ្រួសាររបស់យើង។ គាត់បានសួរយើងពីអ្នកដែលពួកយើងានឃាលតឆៃយទន គ្រួសាររបស់យើង។ ពួកយើងានប្រាប់គាត់។ គាត់ក៏បាន មានប្រសាសន៍ថា៖ចូរពួកអ្នកត្រឡប់នៅជួរជុាំក្រុមគ្រួសារ របស់ពួកអ្នក រស់នៅជាមួយពួកគេ របង្រៀនពួកគេ និង បង្គាប់ប្រើពួកគេ។ ចូរពួកអ្នកស ត ស តពេលនោះ នៅ ម៉ោងរ៉ាុលះ ហើយស តពេលនោះ នៅម៉ោងរ៉ាុលះ។ លុោះម៉ោងស តមក្ដល់ ចូរឱ្យនរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួក អ្នកអាហាន ហើយចូរឱ្យអ្នកដែលមានអាយុច្រើនជាងគេធ្វើជា អុីមាំពួកអ្នក»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។ ក្នុងរីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍ានរដនថមថ្ល«ចូរពួកអ្នកស ត ដូចដែលពួកអ្នកានឃើញខ្ញុំស ត»ពាក្យថ្ល(( رحيما رفيقا))អ្នកខលោះថ្ល (ف)និង(ق)អ្នកខលោះថ្ល(ق)និង(ق)។
អាំពីអូស្គម៉ាោះ ពិន សហ៊ីហ៍ត បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះាន មានប្រសាសន៍ថា នរណាម្នាក់ដែលគេានធ្វើលអចំពោះខ្លួន ចូរឱ្យគេនិយាយនៅកាន់អ្នកនោះថ្ល សូមជូនពរឱ្យអល់ឡោះ តរសនងឱ្យអ្នកនូវប្រការលអ។ ពិតណាស់ គេានដឹងគុ មួយដ៏កាំពូលបំផុត»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាត់-ទិរមីហ្ស៊ី ហើយគាត់ថ្ល ហាឌីសនោះហស្គន់សសហ៊ីហ៍។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
((إني سألت ربي وشفعت ألمتي فأعطاني ثلث أمتي فخررت ساجدا لربي ،شكرا ثم رفعت رأسي فسألت ربي ألمتي فأعطاني ثلث أمتي فخررت ساجدا لربي ،شكرا ثم رفعت رأسي فسألت ربي ألمتي فأعطاني الثلث اآلخر فخررت ساجدا لربي)) رواه أبو داود.
អាំពី ស្គអាត់ អាពី វ័ក្ឡកីសា បាននិយាយថា ខ្ញុំានចេញ ដំណើរជាមួយណាពីពីម៉ាក្កះនៅម៉ាឌីណះ។ នៅពេលយើងនៅ ជិដែល់អាហ្សូរ៉ាក។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានចុោះពីយនជាំនិោះ គាត់បានលើកដៃរបស់គាត់សុាំឌូអាចំពោះអល់ឡោះរយៈពេលមួយ ម៉ោង។ ក្រោយមក្គាត់ឱ្នសូឡជាតយ៉ាងយូរ ហើយងើបឈរ រួចលើកដៃរបស់គាត់រយៈពេលមួយម៉ោង។ ក្រោយមក្គាត់បានសូឡជាត គាត់ធ្វើដររនោះចាំនួនរីដង។ គាត់បានមន ប្រសាសន៍ថ្ល (ខ្ញុំសុាំពីមចស់របស់ខ្ញុំ ហើយខ្ញុំានសុាំការ សសង្គ្រោះសម្រាប់ប្រជាជាតិរបស់ខ្ញុំ។ ទ្រង់បានប្រទានដល់ខ្ញុំ នូវការសសង្គ្រោះដល់ប្រជាជាតិរបស់ខ្ញុំចាំនួនមួយភាគរី។ ខ្ញុំក៏ សូឡជាតដើម្បីដឹងគុ ចំពោះទ្រង់ជាមចស់របស់ខ្ញុំ។ ក្រោយ មក្ខ្ញុំានងើបឈរ ហើយសុាំមចស់ខ្ញុំសម្រាប់ប្រជាជាតិរបស់ ខ្ញុំ។ ទ្រង់បានប្រទានដល់ខ្ញុំនូវការសសង្គ្រោះសម្រាប់ប្រជាជាតិ
របស់ខ្ញុំចាំនួនមួយភាគរីទៀត។ ពេលនោះខ្ញុំក៏សូឡជាតដើម្បី អ្រគុ ចំពោះមចស់របស់ខ្ញុំ។ ក្រោយមក ខ្ញុំានងើបឈរ ហើយខ្ញុំានសុាំអល់ឡោះជាមចស់សម្រាប់ប្រជាជាតិរបស់ខ្ញុំ។ ទ្រង់បានប្រទានសម្រាប់ខ្ញុំនូវការសសង្គ្រោះដល់ប្រជាជាតិរបស់ ខ្ញុំចាំនួនមួយភាគរីទៀត។ ខ្ញុំក៏សូឡជាតចំពោះមចស់របស់ខ្ញុំ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាពូោវូត។
១២.ហាំ ម៉មាតតូយុតតិធ្ហ៌ ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
អាំពីអាប់ឌុលឡោះ ពិន អាំរូ ពិន អាអ៊ីសះ បាននិយាយថា រ៉ាសូ លុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖
ពួកអ្នកប្រកាន់នូវសច្ច យុតតិធ្ម៌ អល់ឡោះនឹងឱ្យពួកគេអផងាុយនៅលើឡវេិកាពនលឺគឺ ពួកអ្នកដែលប្រកាន់យុតតិធ្ម៌ក្នុងការក្សាត់ក្តីរបស់ពួកគេចំពោះ
ក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ និងចំពោះការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកគេ» ។ រីវា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។
((اتقوا الظلم فإن الظلم ظلمات يوم القيامة ، و اتقوا الشح فإن الشح أهلك من كان ،قبلكم حملهم على أن سفكوا دماءهم و استحلوا محارمهم ))رواه مسلم ، رياض الصالحين 402
អាំពីចឡពៀរបាននិយាយថារ៉ាស៊ូលុលឡោះានមនប្រសាសន៍ ថ្លចូរពួកអ្នកជៀសវាងពីអំពើអ្យុតតិធ្ម៌ ព្រោះអំពើអ្យុតតិធ្ម៌ គឺជាភាពងងឹតមួយទនភាពងងឹតទាំង យនៅថ្ងៃររលោក។ ចូរពួកអ្នកជៀសវាងពីការរិោះកាំណាញ់ ពីព្រោះការរិោះកាំណាញ់ ធ្វើឱ្យវិនសដល់អ្នកជំនាន់មុនពួកអ្នក។ អំពើនោះរណាតលឱ្យ ពួកគេរងាូរ មគ្នា ហើយពួកគេានរាំឡោភរាំពានចំពោះេី សកាករៈរបស់ពួកគេ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម រីយ៉ាឌុសសលីហុីន ២០៤។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
អាំពី ួក្ម៉ាន ពិន ហពពិសេសៀរបាននិយាយថា ឪពុក្គាត់បាន នាំគាត់នៅជួររ៉ាស៊ូលុលឡោះ ហើយនិយាយថា ខ្ញុំប្រគល់ខ្ញុំ របម្រើរបស់ខ្ញុំឱ្យនៅកូនខ្ញុំម្នាក់នោះ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានតរវិញ ថា តើអ្នកធ្លាប់ឱ្យកូនដទេទៀតអុីចឹងដែរទេ? គាត់បានឆ្លើយ ថា អ្ត់ទេ។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានប្រាប់ថាចូរអ្នកយកខ្ញុំរបម្រើ នោះវិញនៅ»។ មុតតាហវកុនអាទហើយ។
សុជីវធ្ហ៌របសូហាំ ម៉មាតតូ
១.ហាំ ម៉មាតតូជាគ្រូបបង្រៀន ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن ابن مسعود رضي هللا عنه ،قال قال رسول هللا صلى هللا عليه و سلم(( :ال حسد إال في اثنتين :رجل آتاه هللا ماال فسلطه على هلكته في ،الحق ورجل آتاه هللا الحكمة فهو يقضي بها ويعلمها )) متفق عليه.
و المراد بالحسد :الغبطة وهو :أن يتمنى مثله.
អាំពី អុិរនូ ម៉ាស្អ៊ូត បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមន ប្រសាសន៍ថ្លចូរកុំប្ចដ ន ននីស លើកលែងតែពីរប្រការ៖
បុគ្គលម្នាក់អល់ឡោះបានឱ្យទ្រព្យសម្បត្តិ ហើយគេានជាំនោះ លើចិតតរិោះកាំណាញ់របស់គេ បរិច្ចាគទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គេក្នុង លូវលអ។ បុគ្គលម្នាក់ទៀត អល់ឡោះបានប្រទានចាំឡោះដឹង ដល់គេ គេអនុវត្តតា មចាំឡោះដឹងនោះ ហើយគេយកចាំឡោះ ដឹងនោះនៅរបង្រៀនអ្នកដទេ»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។
ពាក្យថ្ល((الحسد))៖((الغبطة))មានន័យថាបាថ្លនចង់ាន ដូចគេ។
متفق عليه.
អាំពីសោះហិល ពិន ស្គអាត់បាននិយាយថា ណាពីបានមន ប្រសាសន៍នៅកាន់អាលីថ្ល សូមសប្ចំពោះអល់ឡោះ បើ សិនជាអល់ឡោះបានចងអុលរគាញឱ្យបុគ្គលម្នាក់ចូលឥស្លាម តាមរយៈអ្នកគឺប្រសើរសម្រាប់អ្នកជាងមនសតវអូដឋទ្លមួយ កាល»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។
អាំពី អាពូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមន ប្រសាសន៍ថ្ល នរណាដើរតាមផ្លូវដសវងរក្ចាំឡោះដឹងគឺអល់ឡោះ ឡោះនឹង្តល់ភាពគយប្សួលសម្រាប់គេនូវ្លូវនៅកាន់ឋាន សួគ៌»។ រីវា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن أبي نجيح العرباض بن سارية رضي هللا عنه قال :وعظنا رسول هللا صلى هللا عليه وسلم موعظة ،بليغة وجلت منها ،القلوب و ذرفت منها العيون .فقلنا :يا رسول هللا كأنها موع ظة مودع فأوصنا .قال ( :أوصيكم بتقوى هللا و السمع و الطاعة و إن تأمر عليكم عبد ، وإنه من يعش منكم فسيرى اختالفا كثيرا !فعليكم بسنتي و سنة الخلفاء الراشدين المهديين عضوا عليها ،بالنواجذ و إياكم و محدثات األمور فإن كل بدعة ضاللة.) رواه أبو داود و الترمذي و ل قا حديث حسن صحيح.
))النواجذ(( :األنياب و قيل األضراس.
អាំពី អាពី ណាជៀស អាល់ឡអៀរឡហ្ពីត ពិន សារីយ៉ាោះ បាន និយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានទូន្មានដ៏កាំពូល ធ្វើឱ្យដួងចិតត រនធត់ញារ់ញា័រទឹក្ដភនក្ហូររហាម។ ពួកយើងបាននិយាយថា រពិត្ររ៉ាស៊ូលុលឡោះ! វាហក់រីដូចជាការទូន្មានជាលើកចុង ក្រោយ សូមជួយដ្តផ្ទតាំពួកយើងមក្ចុោះ។ គាត់បានមន ប្រសាសន៍ថ្ល ខ្ញុំសូមដ្តផ្ទតាំពួកអ្នកឱ្យខាលចអល់ឡោះ ស្តាប់និង
គោរពតាម ទោះរីជាមេដឹកនាំរបស់ពួកអ្នកជាខ្ញុំរបម្រើក៏ឡោ យ។ ជាការពិតណាស់ ប្រសិនបើក្នុងចំណោមពួកអ្នកមាន នរណាម្នាក់មនអាយុដវង គេចាស់ជានឹងឃើញនូវការដខវង គាំនិតគ្នាជាច្រើន។ ដូចនេះ ពួកអ្នកចាំាច់ត្រូវប្រកាន់តាម មគា៌របស់ខ្ញុំនិងមគា៌របស់មេដឹកនាំទាំងរួន ចូរពួកអ្នកខាំវា នឹងធ្មេញផ្ទាម ចូរពួកអ្នកប្រុងប្រយ័តេចំពោះការបង្កើតេី។ ពីព្រោះរាល់ការបង្កើតេីគឺវឡងវង»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាពូោវូត អាត់-ទិរមីហ្ស៊ី គាត់និយាយថាហាឌីសហស្គន់សសហ៊ីហ៍។ ពាក្យថ្ល((النواجذ)) ចងកូម ហើយអ្នកខលោះថ្លធ្មេញផ្ទាម។
២.ហាំ ម៉មាតតូបរិបរិភោគអាំ រ ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
متفق عليه.
អាំពី អ៊ូមែរ ពិន អាពីសូទលម៉ាន បាននិយាយថា រ៉ាសូលុល ឡោះានមនប្រសាសន៍មក្កាន់ខ្ញុំថ្ល ចូរអ្នកសូប្តពិសមិល ឡោះ ចូរររិបរិភោគនឹងដៃស្គតាំ ហើយររិបរិភោគចាំ ីដែលនៅជិត អ្នក»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن أبي هريرة رضي هللا عنه قال :ما عاب رسول هللا صلى هللا عليه و سلم طعاما قط :
))إن اشته اه أكله وإن كرهه ترك ه(( .متفق عليه.
អាំពី អាប៊ូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះមិនដែល រនតុោះរគអរ់ចាំ ីអាហរទេ។ បើគាត់ពេញចិតត គាត់ររិបរិភោគ តែបើគាត់មិនពេញចិតតគឺ គាត់ទុក្វា»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ ហី។
៣.ហាំ ម៉មាតតូឹ កទឹក ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن ابن عباس رضي هللا عنهما ،قال قال رسول هللا صلى هللا عليه و سلم :
))ال تشربواواحدا كشرب ،البعير و لكن اشربوا مثنى و ،ثالث و سموا إذا أنتم ،شربتم و احمدوا إذا أنتم رفعتم(( رواه الترمذي و قال حديث حسن.
អាំពី អុិរនូ អាហាឌីសានននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះាន មានប្រសាសន៍ថា៖ « ចូរពួកអ្នកកុំឹក្មតងដឆអតដូចជាសតវអូ ដឋ។ ក៏ប៉ុន្តែចូរពួកអ្នកឹក្ពីរដង ឬរីដង។ នៅពេលពួកអ្នកឹ ក្ចូរពួកអ្នកសូប្តពិសមិលឡោះ ហើយនៅពេលពួកអ្នក ឈរ់ឹក្ចូរសូប្តអាល់ហាំឌូលិលឡោះ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាត់េួរមុ ហ្សុីយ៍ គាត់ថ្លហាឌីសនោះហស្គន់។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن أنس رضي هللا عنه أن رس ول هللا صلى هللا عليه و سلم كان يتنفس في الشراب ثالثا.متفق عليه.يعني :يتنفس خارج اإلناء អាំពីអាឡីស បាននិយាយថា នៅពេលរ៉ាស៊ូលុលឡោះឹកទឹក្គាត់ដក្ដស្ងៀមរីដង»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។ មាន ន័យថ្ល គាត់ដក្ដស្ងៀមនៅក្រៅ្តិលទឹក។
៤.ហាំ ម៉មាតតូជាហួយនឹងអ្នកជម៉ងឺ ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
أسأل هللا ،العظيم رب العرش العظيم أن يشفيك ، إالعافاه هللا من ذلك المرض.) رواه أبو داود و الترمذي و قال حديث حسن .و قال الحاكم حديث.صحيح ى عل شرط البخاري.
អាំពី អុិរនូ អាហាឌីស អាំពីណាពីបានមានប្រសាសន៍ថា នរណាននៅសួរសុខទុក្ខអ្នកជំងឺដែលមិនទាន់ុតដស្ងៀម ហើយពេលនៅដក្បរអ្នកជំងឺនោះ គឌូអាចាំនួនបាំពីរដងថ្លខ្ញុំ
សុាំពីអល់ឡោះជាមចស់ដ៏មហធាំ ជាមចស់អាបើសសដ៏មហធាំ សូមទ្រង់ឱ្យអ្នកានជាពីជំងឺ។ គឺអល់ឡោះនឹងឱ្យគេរួចុតពី ជំងឺនោះ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាពូោវូត និងអាត់-ទិរមីហ្ស៊ី គាត់ថ្ល ហាឌីសនោះហស្គន់ ហើយហគិមថ្លហេិសនោះសសហ៊ីហ៍ តាមលក្ខ ឌអាល់ពូខរីយ៍។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن أنس رضي هللا عنه قال لما ثقل النبي صلى هللا عليه و سلم جعل يتغشاه الكرب .فقالت فاطمة رضي هللا عنها :و اكرب أبتاه ! فقال)) :ليس على أبيك كرب بعد اليوم ((فلما مات قالت :يا أبتاه أجاب ربا ،دعاه يا أبتاه جنة الفردوس ،مأواه يا أبتاه إلى جبريل ننعاه. فلما دفن قالت فاطمة رضي هللا عنها :أطابت أنفسكم أن تحثوا على رسول هللا صلى هللا عليه و سلم التراب؟ !رواه البخاري.
អាំពី អាឡីស បាននិយាយថា៖ «នៅពេលណាពីមនទុក្ខជាេមៃន់(ឈឺជិតស្លាប់) ហវេីម៉ាោះបាននិយាយថា៖ លោកឪពុក ខ្ញុំារមភខាលាំងណាស់! គាត់បានឆ្លើយថា៖«រនារ់ពីថ្ងៃនោះនៅឪពុក
របស់អ្នកលែងមនទុក្ខទៀតហើយ»។ នៅពេលគាត់ស្លាប់ុត នៅ ហវេីម៉ាោះបាននិយាយថា លោកឱ្ពុក ព្រះជាមចស់ានទទួលយកឌូអារបស់លោក ឋានសួគ៌ឡហ្វៀរឡោសជាេីអាប្ស័យ របស់លោក។ លោកឪពុក ខ្ញុំសូមប្រក្សាសកាន់ទុក្ខដល់ទេវតាជី ប្ពីល។ នៅពេលដែលគេរញ្ចុោះសពគាត់រួច ហវេីម៉ាស់ាន និយាយថា៖ហេតុអ្វីានជាពួកអ្នកពេញចិតតនឹងកាយដីលរ់្នូររ៉ា សូលុលឡោះ ោះ វីបើពួកអ្នកស្រឡាញ់គាត់ខាលាំងកាលនោះ?»រាយ ការ ៍ដោយអាល់ពូខរីយ៍។
៥.ហាំ ម៉មាតតូជាអ្នកដម៉ឡើរ ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
អាំពី ចឡពៀរ បាននិយាយថា នៅពេលរ៉ាស៊ូលុលឡោះចង់នៅ ធ្វើសស្រគាមគាត់បានមានប្រសាសន៍ថា ដនពួកមូហជីរីន និងអាន់ ឡសាីរ! មានរងរអូនខលោះរបស់ពួកអ្នកគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិ និងក្រុមគ្រួ សារ។ ចូរទទួលយកពួកគេពីរ ឬរីនក់ដើម្បីរួមដំណើរនៅ ជាមួយ។ ក្នុងចំណោមពួកយើងគ្មាននរណាមនយនជាំនិោះ ប្រសើរជាងពួកគេគឺជិោះស្មើៗគ្នា។ ខ្ញុំាននៅពួកគេពីរឬរីនក់ មក្ជិោះជាមួយខ្ញុំ ហើយកន្លែងជិោះរបស់ខ្ញុំដូចជាកន្លែងរបស់គេដែរ (គ្មានការដរងដចក្រវាងមចស់យនជាំនិោះ និងអ្នកដោយសារជា មួយនោះទេ)»។ រីវា៉ាយ៉ាត់ ដោយអាពូោវូត។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-كان رسول هللا صلى هللا عليه و سلم يتخلف في المسير فيزجي الضعيف و يردف و يدعو له.رواه أبو داود بإسناد حسن.
មានន័យថា៖ «រ៉ាស៊ូលុលឡោះគាត់បានដើរក្រោយគេ ហើយ គាត់ជួយដឹក្អ្នកេន់ខោយឱ្យដើរទាន់គេ និងរួងសួងឌូអា សម្រាប់គេ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាពូោវូត និងអុិសណាតហស្គន់។
៦.ហាំ ម៉មាតតូដើរទេើរឡជើង ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖
«នរណាម្នាក់ដើរឆលង កាត់ម៉ាសជិតយើង ឬាររបស់យើង ហើយគេស្គពយប្ពួញមក ជាមួយ ចូរឱ្យគេកាន់ ឬកាតរ់គ្រារ់ប្ពួញឱ្យជារ់ ការពារកុំឱ្យមាន គ្រោះថ្លនក់ដល់មូស្លីមដោយប្រការណាមួយ»។ មុតតាហវគុនអា ទហើយ។
ការប្បតិបតតិរបសូហាំ ម៉មាតតូ
១.ហាំ ម៉មាតតូប្បតិបតតិស ត ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
))أال أدلكم على ما يمحو هللا به الخطايا ويرفع به الدرجات؟(( قالوا :بلى يا رسول هللا .قال:
))إسباغ الوضوء على ،المكاره و كثرة الخطا إلى ،المساجد و ان تظار الصالة بعد الصالة؛ فذلكم الرباط(( رواه مسلم.
រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា តើពួកអ្នកចង់ឱ្យខ្ញុំប្រាប់ ពួកអ្នកពីប្រការដែលោងជប្មោះទោសកាំហុស និងលើកឋានៈ ស័ក្តិទេ? ពួកគេានឆ្លើយថា៖ រពិត្ររ៉ាស៊ូលុលឡោះ ពួកយើង ចង់ដឹង។ គាត់បានមានប្រសាសន៍ថា៖យកទឹក្វូហាុឱ្យសពវគ្រប់ កន្លែង លះជាំហនឱ្យានច្រើនៅកាន់ម៉ាសជិត និងរង់ចាំពីស តមួយនៅស តមួយ។ នោះពួកអ្នកគឺជាអ្នកឈរជើងនៅសមរ ភូមិ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។
:قلت: ثم أي؟ قال))برالوالدين((
:قلت: ثم أي؟ قال)) الجهاد في سبيل هللا(( متفق عليه. អាំពី អាពូ អាពីអារ់ឌិរឡរា៉ាោះម៉ាន អាប់ឌុលឡោះ ពិន ម៉ាស្អ៊ូត បាននិយាយថា ខ្ញុំានសួររ៉ាស៊ូលុលឡោះថ្ល តើេទង្វើណាមួយ ដែល អល់ឡោះស្រឡាញ់ជាងគេ? គាត់បានឆ្លើយថា គឺស ត ឱ្យចាំពេលរបស់វា ខ្ញុំក៏សួររនតទៀតថ្ល រនារ់មក តើអ្វីទៀត? គាត់បានឆ្លើយថា ក្តញ្ញូតាធ្ម៌ចំពោះឪពុក្ម្តាយ។ ខ្ញុំានសួរ
ទៀតថ្ល រនារ់មក្ទៀតគឺអ្វី? គាត់បានឆ្លើយថា ការតសូក្នុងលូវ អល់ឡោះ»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن عائشة رضي هللا عنها أن النبي صلى هللا عليه و سلم كان يقوم من الليل حتى تتفطر قدماه .فقلت له :لم تصنع هذا يا رسول هللا و قد غفر هللا لك ما تقدم من ذنبك و ما تأخر؟ قال :
))أفال أحب أن أكون عبدا شكورا(( متفق عليه. هذا لفظ البخاري .و نحوه في الصحيحين من رواية المغيرة بن شعبة. អាំពីអាអ៊ីសះបាននិយាយថា ណាពីធ្លាប់ស តនៅពេលយប់ រហូដែល់ាេជើងទាំងពីររបស់គាត់ហើយម។ ខ្ញុំក៏និយាយនៅកាន់ គាត់ថ្ល រពិត្ររ៉ាស៊ូលុលឡោះ ហេតុអ្វីានជាអ្នកធ្វើដររនោះ។ ពិតណាស់ អល់ឡោះទ្រង់បានអ្នុគ្រោះឱ្យអ្នកនូវកាំហុក្របស់ អ្នកតាំងពីមុននិងកាំហុសដែលមិនទាន់ធ្វើ»។ គាត់បានឆ្លើយថា តើខ្ញុំមិនចង់ក្លាយជាខ្ញុំរបម្រើដែលដឹងគុ ទេឬ?»។ មុតតាហវ គុនអាទហើយ។ នោះជាការនិទានដោយអាល់ពូខរីយ៍ និងអ្នកផ្សេងទៀតនៅក្នុង សហីដហ្ន អាំពីមូហាីឡរាោះ ពិន សួក្ហ្ពោះ។
២.ហាំ ម៉មាតតូបួងសួងចម៉ចំពោះមាចសូរបសូគាតូ ពាកយសម៉ដីរបសូហាំ ម៉មាតតូ
))قل :اللهم إني ظلمت نفسي ظلما كثيرا و ال يغفر الذنوب إال أنت فاغفر لي مغفرة من عندك وارحمني إنك أنت الغفور الرحيم(( متفق عليه. :و في رواية))وفي بيتي(( .
:و روي))ظلما كثيرا((
و روي))كبيرا(( بالثاء ال مثلثة و الباء الموحدة في نبغي أن .يجمع بينهما فيقال: كثيرا كبيرا អាំពីអាពូហពកើត ឡអីសសិតេីក បាននិយាយថា ខ្ញុំានសុាំឱ្យរ៉ាសូ លុលឡោះរបង្រៀនខ្ញុំពីឌូអាដើម្បីឱ្យខ្ញុំានឌូអានៅក្នុងស ត របស់ខ្ញុំ។ គាត់បានប្រាប់ថា ចូរអ្នកឌូអាថ្ល រពិត្រអល់ឡោះជា មចស់ខ្ញុំានរាំពានលើខ្លួនឯងជាច្រើន។ គ្នាននរណាអាច អ្នុគ្រោះចំពោះកាំហុសនោះក្រៅពីទ្រង់ឡើយ។ សូមទ្រង់ អ្នុគ្រោះនិងអ្ភ័យទោសដល់ខ្ញុំផង។ សូមទ្រង់ខនតីដល់ខ្ញុំផង។ ទ្រង់ជាព្រះដ៏មហអ្ភ័យទោសនិងមហក្រុណា»។ មុតតាហវ គុនអាទហើយ។
ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូ
-عن ابن عباس رضي هللا عنهما أن رسول هللا صلى هللا عليه و سلم كان يقول عند الكرب:
(ال إله إال هللا العظيم ،الحليم ال إله إال هللا رب العرش ،العظيم ال إله إال هللا رب السماوات و رب األرض و رب العرش الكريم ) متفق عليه. អាំពី អុិរនូ អាហាឌីសបាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានសូប្តនៅ ពេលមនទុក្ខថ្ល៖
គ្មានទេមចស់គឺមនតែអល់ឡោះដ៏មហធាំ មហអត់ធ្មត់។ គ្នានទេមចស់គឺមនតែអល់ឡោះជាមចស់ទនរាជរ លល័ងកដ៏មហធាំ។ គ្មានទេមចស់គឺមនតែអល់ឡោះជាមចស់ទនបាំ ពីរជាន់មេឃ និងបាំពីរជាន់ផែនដី និងជាមចស់ទនរាជរលល័ងកដ៏ មហទ្លថ្លល»។ មុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។
-عن ابن مسعود رضي هللا عنه قال كان من دعاء رسول هللا صلى هللا عليه :و سلم))اللهم إني أسألك موجبات رحمتك، و عزائم مغفرتك و السالمة من كل إثم و الغنيمة من كل بر و الفوز بالجنة و النجاة من النار((
رواه الحاكم أبو عبد هللا و قال حديث صحيح على شرط مسلم.
អាំពីអុិរនូ ម៉ាស្អ៊ូត បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានឌូអាថ្ល រពិត្រអល់ឡោះជាមចស់ សូមទ្រង់ប្រទានសម្រាប់ខ្ញុំនូវមូលហេតុ
ទាំង យដែលនាំមក្នូវក្តីមេត្តារបស់ទ្រង់។ និងការប្តេជ្ញាចិតត ដែលនាំមក្នូវការខនតីអ្ភ័យទោសរបស់ទ្រង់ បានរួចុតពីទោស កាំហុស និងទទួលាន្លចាំឡ ញពីគ្រប់អំពើលអ។ បានចូល ឋានសួគ៌ដោយជោគជ័យ និងរួចុតពីឋាននរក»។ រីវា៉ាយ៉ាត់ហ គិម អាពូអាប់ឌុលឡោះ គាត់ថ្ល ហាឌីសនេះសហ៊ីហ៍តាម លក្ខ ឌរបស់មូស្លីម។
ជីវិតរសូនៅស្គហញ្ញរបសូហាំ ម៉មាតតូ ប្រសិនបើយើងប្រៀបឡធៀរពីជីវិតរស់នៅរបស់មូហាំម៉ាត់មុន នឹងគាត់ក្លាយជាណាពី និងជីវិតក្រោយពេលគាត់ក្លាយជាណាពី យើងចាស់ជានឹងអាចសននិោឋនានថ្ល យើងមនជំនឿថ្ល មូហាំ ម៉ាត់មិនអាចជារ៉ាសូលច្បាស់ជាដាច់ខាត ហើយគាត់មិន អាចអោះអាងថ្ល គាត់ជាណាពីដើម្បីចង់ាន្លប្រប្រយោជន៍ កេរ្តិ៍ ទេោះ រុ យសក្តិ និងអាំណាចនោះទេ។ មូហាំម៉ាត់ពុំមនការខវល់ខាវយចំពោះរញាទ្រព្យសម្បត្តិមុន នឹងពេលគាត់ក្លាយជាណាពី។ ពិតណាស់ មូហាំម៉ាត់ាន សសម្រេចគេាលរាំ ងរបស់គាត់ ដូចជាគាត់ក្លាយជាឈេួញ ជោគជ័យ មានកេរ្តិ៍ទេោះលអ។ តែក្រោយពេលគាត់ក្លាយជាណា ពី ស្គថនភាពជីវភាពរបស់គាត់ដប្រក្លាយជាធ្លលក់ដុនោរ។
ឡដើហបីបកស្រាយឡយើងនឹងបរាញីេិដឋភាី ខលោះ ទនជីវិតរបសូគាតូ៖
-عن عائشة _زوج الرسول صلى هللا عليه و سلم رضي هللا ،عنها قالت :
«
اه يا ابن أخت ي،لقد مرت بنا ثالثة اشهر قمرية بدون اشعال نار ) إلعداد الطعام( في منزل الرسول .فسألهاابن اختها :
« وما الذي أعانكم على ذلك؟ « قالت :
» األسودين )البلح و الماء( .و كان بعض جيران الرسول من األنصار يملكون ناقة فيعطوا الرسول بعضا من لبنها . )البخاري و مسلم(
អាំពី អាអ៊ីសះ ភរិយរបស់រ៉ាស៊ូលុលឡោះ បាននិយាយថា ដន កេួយស្រីសមលញ់ ទាំងអស់រយៈពេល៣ដខហើយដែលយើងមិនបាន រគកត់ភ្លើង(ចមអិនអាហរ)នៅាោះរ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ កេួយរបស់ គាត់បានសួរថ្ល តើពួកអ្នកអាចរស់ានដោយយ៉ាងឡម៉ាច? គាត់បានឆ្លើយថារបស់ឡមេពីរយ៉ាងគឺ(ដ្លផ្លែឈើនិងទឹក)។ មា៉ាងទៀត មានអ្នកជិតខាងទនពួកអាន់ឡសីរ ពួកគេមានអូដឋញីមួយកាល ពួកគេតែងហុចទឹក្ដោះវាឱ្យមក្រ៉ាស៊ូលុលឡោះ»។ (អាល់ពូខរី យ៍និងមូស្លីម)។ حدثنا محمد بن يوسف حدثنا سفيان عن عبد الرحمن بن عابس عن أبيه عن عائشةرضي هللا عنها قالت :ما شبع آل محمد صلى هللا عليه و سلم من خبز بر مأدوم ثالثة أيام حتى لحق باهلل و قال ابن
كثير أخبرنا سفيان حدثنا عبد الرحمن عن أبيه أنه قال لعائشة بهذا ( صحيح البخاري អាំពី មូហាំម៉ាត់ ពិន យូសុោះ បាននិយាយប្រាប់យើងថ្ល សុហ្វ យ៉ានានរីវា៉ាយ៉ាត់អាំពី អារ់ឌុរឡរា៉ាោះម៉ាន ពិន អាហាឌីសានរីវា៉ាយ៉ា ត់អាំពីឪពុក្របស់គាត់អាំពីអាអ៊ីសះបាននិយាយថា គ្រួសាររបស់រ៉ា សូលុលឡោះ ោះមិនដែលបានររិបរិភោគនាំរុ័ងេីៗចាំនួន៣ថ្ងៃជារ់គ្នា រហូដែល់គាត់ស្លាប់។ អុិរនូ កាឡសៀរ បាននិយាយថា សុហ្វ យ៉ានានប្រាប់យើងថ្ល អារ់ឌុរឡរា៉ាោះម៉ានានរីវា៉ាយ៉ាត់អាំពីឪពុក របស់គាត់ថ្ល ពិតណាស់ គាត់បាននិយាយនៅកាន់អាអ៊ីសះពី រឿងនោះ»។ សសហ៊ីហ៍អាល់ពូខរីយ៍។ حدثنا أبو كر يب حدثنا المحاربي حدثنا يزيد بن كيسان عن أبي حازم عن أبي هريرة قال: ما شبع رسول هللا صلى هللا عليه وسلم وأهله ثالثا تباعا من خبز البر حتى فارق الدنيا هذا حديث صحيح حسن غريب من هذا الوجه. سنن الترمذي អាំពីអាពូគូដរ៉ារានប្រាប់យើងថ្ល អាល់មូហរីពីយ៍ានប្រាប់ យើងថ្ល យ៉ាហ្សុីត ពិន គីស្គន អាំពីអាពី ហហ្សុិម អាំពីអាពូហូរ៉ា យឡរា៉ាោះបាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះ និងក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់ មិនដែលបានររិបរិភោគនាំរុ័ងចាំនួនរីថ្ងៃជារ់គ្នា រហូដែល់គាត់
ស្លាប់»។ ហាឌីសនេះសហ៊ីហ៍ ហស្គន់ ហារីរ តាមរីវា៉ាយ៉ាត់ នោះ។ សូណាន់ អាត់-ទិរមីហ្ស៊ី។ حدثنا عبد هللا بن معا وية الجمحي حدثنا ثابت بن يزيد عن هالل بن خباب عن عكرمة عن ابن عباس قال: كان رسول هللا صلى هللا عليه وسلم يبيت الليالي المتتابعة طاويا .وأهله ال يجدون عشاء وكان أكثر خبزهم خبزالشعير قال أبو عيسى هذا حديث حسن صحيح سنن الترمذي អាប់ឌុលឡោះ ពិន មូអាវីយ៉ាោះ អាល់ជូម៉ាហុីយ៍ បានប្រាប់យើង ថា ស្គពិត ពិន យ៉ាហ្សុីត អាំពីហុី ល ពិន ខរ់ហពរ អាំពីអិក្ក្រី ម៉ាោះ អាំពីអុិរនូ អាហាឌីសបាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះនិងក្រុម គ្រួសាររបស់គាត់ដេកអ្ត់អាហរទាំងអស់រយៈពេលជាច្រើនយប់ជារ់ ៗគ្នា។ គ្រួសាររបស់គាត់គ្មានអាហរពេលយប់ហូរ ហើយនាំរុ័ង របស់ពួកគាត់ភាគច្រើនធ្វើពីប្សូវាឡឡ»។ អាពូអ៊ីសាននិយ យថ្លហាឌីសនោះស្គហន់សសហ៊ីហ៍ សូណាន់អាត់-ទិរមីហ្ស៊ី។
អាំពី អាអ៊ីសះ បាននិយាយថា ពូក្របស់រ៉ាស៊ូលុលឡោះធ្វើពី ដសបក្តាញជាមួយនឹងសលឹក្ផ្លែឈើ»។ (អាល់ពូខរីយ៍ និងមូស្លីម)។
أن الرسول، صلى هللا عليه و سلم، لم يترك بعد مماته إال بغل ابيض للركوب، أدوات قتاله) من سيف و درع وخوذة(، و قطعة ارض تركها للصدقة.»
) البخاري و مسند أحمد(
អាំពី អាំរូ ពិន អាល់ហរីសបាននិយាយថា មានសហ្ការីរបស់រ៉ាសូ លុលឡោះម្នាក់បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះពុំានរនសល់អ្វី ក្រោយពេលគាត់ស្លាប់ ក្រៅពីសតវសេះទេសសមបុរសមួយកាល ដែលគាត់ធ្លាប់ជិោះ និងឧរក្រ ៍ធ្វើសស្រគាមរបស់គាត់(ោវ អាវ ក្រោះ និងមួក្ដដក) និងដីមួយកន្លែងទុក្សម្រាប់ររិចចគ»។ អា ល់ពូខរីយ៍ និងមូសណាត់អោះម៉ាត់។ មូហាំម៉ាត់រស់នៅក្នុងជីវិតអ្នករួស លះបង់ មិនលោភលន់ រហូដែល់គាត់ស្លាប់។ ត្បិតទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកមូស្លីមសថិតនៅ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់គាត់។ មួយដ្នក្ធាំទនឧរេវីរអារា៉ារ់ាន ចូលឥស្លាម ហើយពួកអ្នកមូស្លីមទទួលានជ័យជាំនោះរនារ់ពី ១៨ឆ្នាំទនការទទួលសារពីអល់ឡោះ។ យើងតាមអ្វីដែលបាន លើកឡើងខាងលើ តើមូហាំម៉ាត់គាត់តាំងខ្លួនជាណាពីដើម្បីឋា នៈរុ យស័ក្តិ អាំណាច និងកេរ្តិ៍ទេោះលបីលាញមែនទេ?
ពិតណាស់ ការឡស្គយសុខនឹងឋានៈរុ យស័ក្តិ និងអាំណាច ភាគច្រើនភាជរ់ជាមួយនឹងមាូរអាហរឆៃញ់ៗ សសម្លៀកបំពាក់លអៗ ភូមិគ្រឹោះធាំៗលអប្រីត មានអផងារក្សការពារឆ្វេងស្គតាំ និងមន អាំណាចខាលាំងកាលគ្មានគូប្រៀប។
តើនោះឬជាជីវិតដែល់មហាំ ម៉មាតតូានរសូនៅ? ឡយើងនឹងបកស្រាយី ជីវិតរសូនៅរបសូហាំ ម៉មាតតូជាការ
ឆ្លើយតបនឹងសម៉នួរទាម៉ងនោះ...
ត្បិតតែគាត់មនេាំនួលខុសត្រូវជារ៉ាស៊ូលុលឡោះ គ្រូរបង្រៀន អ្នកដឹកនាំប្រទេស និងជាអ្នកកាត់ក្តី តែមូហាំម៉ាត់គាត់នៅតែរឺតទឹក្ដោះពដពរបស់គាត់ដូចធ្មេតា ដេររ៉ាោះសសម្លៀកបំពាក់របស់ គាត់ ដេរជួសជុលដសបក្ជើងរបស់គាត់ ជួយកិចចការាោះ សួរសុខទុក្ខអ្នកក្រីក្រនិងអ្នកជំងឺ។ គាត់បានជួយសហ្ការីរបស់គាត់ជីក
ដប្ពក ជញ្ជូនអាចម៍ដីជាមួយពួកគេ...ជីវិតរស់នៅរបស់គាត់ជាគាំរូ
ដ៏លអបំផុតសម្រាប់បញ្ជាក់ពីភាពសាមញ្ញ និងភាពឱនលំទោន របស់គាត់។
ពិតណាស់ ពួកសហ្ការីរបស់គាត់ស្រឡាញ់ គោរពគាត់ មានេាំនុក្ចិតតចំពោះគាត់គ្មានដដនកាំ ត់។ ទោះជាយ៉ាងនោះក៏ ដោយ ក៏គាត់នៅតែបញ្ជាក់ថ្ល ការប្រតិរតតិសាសនាគឺសម្រាប់អ ល់ឡោះតែមួយគត់ ពុំមែនសម្រាប់ប្រប្រយោជន៍បុគ្គលរបស់គាត់ ឡើយ។ អាឡីសជាសហ្ការីម្នាក់របស់រ៉ាស៊ូលុលឡោះាននិយាយ ថ្លគ្មានមនុស្សណាម្នាក់ដែលខ្ញុំស្រឡាញ់ជាងរ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ បើទោះជាយ៉ាងនោះក្តី ក៏គាត់មិនអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេឈរទទួល គាត់នៅពេលគាត់ដើរចូលនៅជួរពួកគេដូចជាមនុស្សទូទៅាន ធ្វើចំពោះអ្នកធាំ និងអ្នកដឹកនាំរបស់ពួកគេនោះឡើយ។ ដាំណាក់កាលដាំរូងទនភាពក្លាយជាណាពីរបស់គាត់ ខ ៈ ដែលពុំទាន់ឃើញមនសញ្ញរបញ្ជាក់ពីភាពជោគជ័យទនការ អំពាវនាវរបស់គាត់។ ក្នុងពេលដែលរ៉ាស៊ូលុលឡោះ និងសហ្ការី របស់គាត់កំពុងទទួលរងការធ្វើារ ធ្វើទុក្ខរុក្ម្នេញគ្រប់ដររ យ៉ាង។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានប្រឈមនឹងការអូសទាញលួងឡោម ពីពួកឡមកុលសម្ព័ន្ធគូឡរសស។ ដោយពួកគេានបញ្ជាូនអុតហ្ពោះមក ប្រាប់ណាពីថ្ល៖ « ប្រសិនបើអ្នកចង់ានទ្រព្យសម្បត្តិ យើងនឹង
ប្រមូលប្ពពយសម្បត្តិឱ្យអ្នកគ្រប់គ្រ្នា់នឹងក្លាយជាឡសដឋីដែលមាន ជាងគេ។ ប្រសិនបើអ្នកចង់ក្លាយជាមេដឹកនាំ យើងនឹងលើកអ្នក ធ្វើជាមេដឹកនាំពួកយើង ហើយពួកយើងនឹងមិនសសម្រេចកិចចការ អ្វីមួយដោយគ្មានការឯក្ភាពពីអ្នក។ ប្រសិនបើអ្នកចង់ធ្វើស្តេច យើងនឹងរាំពាក់មកុដឱ្យអ្នកក្លាយជាស្តេច។ រតូរនឹងសាំឡីរបស់ពួក គេតែមួយគត់គឺ ឱ្យណាពីព្រមរញ្ឈរ់ការអំពាវនាវមនុស្សនៅរក ឥស្លាម និងការគោរពសកាករៈចំពោះអល់ឡោះជាមចស់តែមួយ គត់គ្មានដៃគូសម្រាប់ទ្រង់។ តើទាំងនោះមិនមែនជាសាំឡីមួយដ៏គួរឱ្យចរ់អារមេ ៍ ចំពោះបុគ្គលដែលដសវងរក្លប្រប្រយោជន៍លោកីយ៍មែនទេ? តើ មូហាំម៉ាត់មនការស្គាក់ឡសាីដែរឬទេ នៅពេលគេោក់សាំឡីនោះ ចំពោះគាត់? តើគាត់បានរដិបដិសេធ្គ្រ្នា់តែជាលបិចក្លមួយ ដើម្បីចរចគ្នាឱ្យលះបង់ការអំពាវនាវនោះជាសាំឡីមួយកនុងរូប ភាពដែលប្រសើរជាងនោះ? ទេ មិនមែនដូចនេះទេ តែគាត់បានសូប្តច្រើនដងនូវព្រះ បន្ទូលរបស់អល់ឡោះដោយប្តេជ្ញាចិតតថ្ល «ក្នុងព្រះនមរបស់អល់ឡោះ ឡោះ មហមេត្តា មហក្រុណា»។
ﭽ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭼ :فصلت ٧ - ٤ មានន័យថា៖ «ហាមីម(១) គម្ពីរអាល់គួរអានានរញ្ចុោះមក អាំពីព្រះជាមចស់មហមេត្តា មហក្រុណា(២) គម្ពីរមួយច្បាប់ គេានរក្ស្រាយអាយ៉ាត់ៗរបស់វាយ៉ាងចាស់ដាស់។ ជា គម្ពីរអាល់គួរអានដែលសរសេរជាភាសារអារា៉ារ់ គយប្សួល សម្រាប់ពួកអ្នកដែលចេះភាស្គអារា៉ារ់(៣) ជាដាំ ឹងលអនិង ដាំ ឹងរនធត់។ មនុស្សភាគច្រើនានដររខនង ហើយមិនព្រម ស្តាប់(៤)»។ រហូដែល់ចុងអាយ៉ាត់េី៣៨នៅក្នុងសូឡរា៉ាោះ ដដែលនោះ។ ក្នុងឱ្កាសផ្សេងទៀត ជាការឆ្លើយតរនឹងសាំឡីឱ្ពុក មរបស់គាត់ឱ្យគាត់រញ្ឈរ់អំពាវនាវមនុស្សនៅរក្សាសនា ឥស្លាម។ ចឡមលីយរបស់ណាពីដោយស្មោះត្រង់ និងដោយការ ប្តេជ្ញាចិតតដ៏ខពស់បំផុតថ្ល៖ « ឱ! ឪពុក្មជាេីស្រឡាញ់ សូម សប្ចំពោះអល់ឡោះ ប្រសិនបើពួកគេោក់ព្រះអាេិតយនៅ នឹងដៃស្គតាំរបស់ខ្ញុំ និងព្រះច័នានៅនឹងដៃឆ្វេងរបស់ខ្ញុំ ចង់ឱ្យខ្ញុំ
លះបង់កិចចការនោះគឺខ្ញុំមិនលះបង់ជាដាច់ខាតរហូដែល់ អល់ឡោះប្រទានជ័យជាំនោះ ឬខ្ញុំត្រូវាត់រង់ជីវិត»។ មូហាំម៉ាត់ និងសហ្ការីរបស់គាត់ពុំមែនត្រឹមតែទទួលរងទុក្ខឡវេន និងការធ្វើទុក្ខរុក្ម្នេញទាំងអស់រយៈកាល១៣ឆ្នាំ រ៉ាុនោះទេ។ ក៏ប៉ុន្តែពួកកាឡហ្វៀរានពាយមសម្លាប់រ៉ាសូលុ លឡោះជាច្រើនដង។ មានមួយដងនោះ ពួកគេាន ពាយមលើកេមួយដុាំធាំ(ដែលគ្មាននរណាម្នាក់លើករួច) ដើម្បីេមលក់លើកាលគាត់។ លើកក្រោយទៀត ពួកគេាន ពាយមសម្លាប់គាត់ដោយោក់ថ្លនាំពុលនៅក្នុងចាំ ីអាហរ។ តើហេតុ្លអ្វីដែលធ្វើឱ្យគាត់សុខចិតតប្ទាំលាំាក្នឹងជីវិត របស់គាត់ពោរពេញដោយទុក្ខសោក និងការលះបង់ដររនោះ រហូដែល់គាត់ទទួលានជ័យជាំនោះលើសត្រូវរបស់គាត់ទាំង ប្សុង? តើមនអ្វីរក្ស្រាយពីការឱនលំទោននិងចិតតអ្ធា ប្ស័យរបស់គាត់បានលេចឡើងនៅពេលដែលគាត់ទទួលានជ័យជាំនោះ និងមនអាំណាចខាលាំងកាល។ ដោយគាត់បាន
បញ្ជាក់យ៉ាងចាស់ថ្ល ជ័យជាំនោះមក្អាំពីអល់ឡោះជាមចស់តែ មួយគត់ ពុំមែនមក្ពីបាជាញ លសទវរបស់គាត់នោះទេ?
តើនោះឬជាលក្ខ ៈរបស់បុគ្គលអ្តាេនិយមស្រេកឃ្លានទ្រព្យ សម្បត្តិនិងអាំណាចនោះ?
ដម៉ ឹងល់មអរបសូហាំ ម៉មាតតូចម៉ចំពោះីួ កអ្នកមានជម៉ឡនឿ កនុងគ្រាមានវិបតតិ ដម៉ ឹងល់មអរបសូហាំ ម៉មាតតូ អ្វីដែលអ្នកមូស្លីមត្រូវការសពវថ្ងៃគឺ ការកែប្រែររៀបនិង វិធីស្គស្រសតទនការគិត យើងត្រូវសមលឹងមើលឱ្យហួសពីសម័យ កាលរបស់យើងេីកន្លែងរបស់យើង ហើយធ្វើការវិភាគពី ស្គថនភាពរបស់យើងតាមនីតិវិធីដែលអល់ឡោះជាមចស់ាន ប្រទានចុោះមក្សម្រាប់មនុស្សលោក ហើយដើម្បីចក់គ្រឹោះនូវ នីតិវិធីនោះឱ្យរឹងមាំទ្រង់បានបញ្ជាូនរ៉ាសូលទេោះមូហាំម៉ាត់។ ទ្រង់បានមនព្រះបន្ទូលថ្ល
ﭽ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﭼ :النساء ٤٠٧ មានន័យថា៖ «ចូរពួកអ្នកកុំេន់ខោយកនុងការតេល់ជាមួយ នឹងសត្រូវរបស់ពួកអ្នក។ ប្រសិនបើពួកអ្នករងការឈឺចរ់
ដោយសារសស្រគាម។ ពួកគេក៏ឈឺចរ់ដោយសារសស្រគាមដូច ពួកអ្នកឈឺចរ់ដែរ។ ពួកអ្នកសងឃឹមចំពោះអល់ឡោះមិនដូច ពួកគេសងឃឹមនោះទេ។ អល់ឡោះទ្រង់មហដឹងប្រក្រដោយ គតិរ ឌិត»។ យើងានឃើញតាមរយៈអាយ៉ាត់សតីពីដាំ ឹងលអដ៏រីក រាយ ដែលគេានសនាចំពោះពួកអ្នកមានជំនឿ ហើយពួក គេរំឭកពីដាំ ឹងលអនោះនៅពេលមនទុក្ខលាំាក។ ជួនកាល យើងគិតថ្លគ្មានប្ចក្ចេញសម្រាប់ប្រជាជាតិរបស់យើងដែល កំពុងជារ់ផង់ក្នុងវិរតតិផ្សេងៗ។ ក៏ប៉ុន្តែ យើងទាំងអស់គ្នា ចាំាច់ត្រូវនឹក្ឃើញថ្ល អល់ឡោះជាមចស់ានសនានឹង ជួយប្រជាជាតិនោះនៅពេលណាមួយដែលទ្រង់សពវព្រះេ័យ អាប្ស័យតាមគតិរ ឌិតរបស់ទ្រង់។ ជួនកាលក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននោះ យើងឋិតក្នុងស្គថនភាពេន់ខោយ។ ក៏ប៉ុន្តែយើងមនជំនឿជាក់ថ្ល ស្គថនភាពនោះនឹង ដប្រក្លាយជាខាលាំងកាលរឹងមាំឡើងវិញ។ អុីមុាំ អោះម៉ាត់ បាននិយ យថ្ល អំពើអ្យុតតិធ្ម៌មិនឈនោះសច្ចធ្ម៌នោះទេ ដរាបណាចិតត របស់យើងដិតជារ់ និងមនការជឿជាក់ចំពោះសច្ចធ្ម៌។
យើងជឿជាក់ចាស់ថ្ល សច្ចធ្ម៌នឹងរាំផ្ទលញអ្យុតតិធ្ម៌ ហើយ ភាពជោគជ័នឹងទទួលានក្នុងពេលឆ្រ់ៗ នៅពេលដែល មានមូលហេតុជ័យជាំនោះដោយការអនុញ្ញាតអាំពីអល់ឡោះជា មចស់។ នៅត្រង់ចាំ ុចនោះយើងនឹងធ្វើការរគាញរីស្គថនភា ពពីជីវប្រវតតិរបស់មូហាំម៉ាត់ដែលបញ្ជាក់ពីខលឹមសារខាងលើ៖
ណាី នៅតាអ៊ីហ្វ នៅពេលដែលពួកគូឡរសសរឡងកីនការធ្វើទុក្ខរុក្ម្នេញកាន់ តែខាលាំងរនារ់ពីម និងប្រពន្ធរបស់គាត់ស្លាប់។ គាត់បាន ចេញដំណើរឆ្ពោះនៅកាន់តាអ៊ីហ្វ ជាទឹក្ដីមមីងខាងម្តាយ របស់គាត់ ដោយគាត់សងឃឹមថ្ល នឹងទទួលានការយកចិតតទុកោក់ និងគាំបេយ៉ាងធាំឡធផងដល់ការអំពាវនាវរបស់គាត់។ ក៏ប៉ុន្តែ ាុយនៅវិញពួកគេឆ្លើយតរចំពោះគាត់នូវេទង្វើដែល អ្មនុស្សធ្ម៌ ដោយពួកគេានជំរុញឱ្យកមេងៗគរ់ដុាំេោក់
គាត់រហូដែល់ មហូរចេញពីដកផងជើងទាំងពីររបស់គាត់។ ក្រោយមក្ណាពីបានត្រឡប់ឆ្ពោះមក្ម៉ាក្កះវិញ ដោយការ តាំងចិតតជាេីដើម្បីរនតដ្នការចស់របស់គាត់ក្នុងការអាំពាវ នវមនុស្សនៅកាន់សាសនាឥស្លាម និងសពវាយសាររបស់ គាត់ដោយស្គេរតីខាលាំងកាល ឡមុីងម៉ាត់ និងកាលហន។ ខ្ញុំរបម្រើរបស់គាត់ សហ៊ីហ៍ត ពិន ហរីសោះ បាននិយាយនៅកាន់ គាត់ថ្ល៖
«តើលោក្ត្រឡប់នៅម៉ាក្កះមតងទៀតានយ៉ាងដូច ម្តេច រនារ់ពីពួកគូឡរសសានរឡ តញលោក្ចេញនៅហើយ នោះ?»។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានតរវិញថ្ល៖ «អល់ឡោះនឹងធ្វើ ឱ្យកិចចការរបស់ខ្ញុំមនប្ចក្ចេញ ពីព្រោះទ្រង់ចាំាច់ត្រូវជួយ ឱ្យសាសនានិងណាពីរបស់ទ្រង់ទទួលានជ័យជាំនោះ»។
ណាី ភៀសខ្លួនជាហួយនឹងអាីាឡហ្ពើឡកើរ ពួកមេដឹកនាំគូឡរសសានកោះប្រជុាំគ្នាជារនាន់ដើម្បីតាម ចរ់មូហាំម៉ាត់និងអាពូឡហ្ពីកើត និងដសវងរក្គ្រប់តំបន់ដើម្បី ចរ់ខ្លួនអ្នកទាំងពីរ។ ពួកគេានសសម្រេចរិេគ្រប់ប្ចក្ចេញ ចូលម៉ាក្កះទាំងអស់ និងពគ្រយអ្នកយមនៅតាមប្ពាំដដនោក់រាំងេ័ពនៅគ្រប់ប្ចក្ដែលអាចចេញាន។ តម្លៃខពស់ មែនដេន ហើយរគវន់គួរឱ្យចរ់អារមេ ៍គឺរគវន់សតវអូដឋ ១០០កាលសម្រាប់ម្នាក់ក្នុងចំណោមពីរនក់ដែលគេចង់ាន(មូហាំម៉ាត់និងអាពូហពកើត)។ ជាធ្មេតាពួកគេានហុាំ ព័េធម៉ាឌីណះដោយប្រើមមធ្យោបាយេ័ពទេីរជើងនិងេ័ពសេះ។ ដោយគ្រ្នា់តែពួកគេនៅដល់មត់រូងភនាំដែលរ៉ាសូលុល ឡោះនិងសហ្ការីរបស់គាត់បានោក់ខ្លួន អាពូហពកើតាន ខសឹរប្រាប់ណាពីថ្ល៖
«ប្រសិនបើនរណាម្នាក់ក្នុងចំណោម ពួកគេឱ្នមើលាេជើងទាំងពីររបស់គេនោះ គេចាស់ជា នឹងឃើញយើង»។ ណាពីដែលមានេាំនុក្ចិតតចំពោះជាំនួយ របស់អល់ឡោះ គាត់បានតរថ្ល៖«ដនអាពូហពកើត! អ្វីដែល
អ្នកគិតថ្លមនគ្នាតែពីរនក់គឺអល់ឡោះេីរី»។ នោះពិតជា ភាពអស្ចារ្យមក្អាំពីអល់ឡោះ..ពួកអ្នកដែលដេញតាម នៅ ឃាលតពីរូងភនាំតែរ៉ាុនេនជាំហនទៀតរ៉ាុនោះ។
សហរភាហិជីកដបី ក(وة زغ الخندق) សមរភូមិនោះានកើតឡើងនៅរដូវរគ អាកាសធ្លតុ ប្តជាក់ខាលាំង ហើយកាលនោះនៅម៉ាឌីណះខវោះស្បៀងអាហរ ស្គថនភាពនោះប្រៀបាននឹងការហុាំព័េធឡសដឋកិចចយ៉ាងតឹងរឹង ។ ក៏ប៉ុន្តែស្គេរតីតសូរានុសចេញពីសេចក្តីសងឃឹម។ ត្បិត ការហុាំព័េធនោះឡសាីរតែធ្វើឱ្យអ្នកមូស្លីមប្រឈមនឹងជំងឺដ៏ប្រល័ យ។ មា៉ាងទៀត ជបម្រើសរបស់ពួកគេគឺ ត្រូវរងខាំចិតតទទួលចុោះ ចញ់ដ៏គួរឱ្យអាម៉ាស់ជាេីបំផុត។ ដូចនេះ ទេីរណាពីខិតខាំធ្វើ ការតសូរដើម្បីលើកក្មពស់ស្គេរតីដល់សហ្ការីរបស់គាត់ឱ្យានខពស់បំផុតតាមលេធភាពដែលអាចធ្វើាន។ ដើម្បីឱ្យពួក គេជឿជាក់ថ្ល ការស្គក្លបងដែលពួកគេកំពុងប្រឈមនោះ គ្រ្នា់តែជាពពក្ដែលកំពុងរស្គត់យ៉ាងលឿន ហើយនឹងាត់
ប្សឡមលនៅវិញ។ ឯចំណែក្សាសនាឥស្លាមនៅតែរនតដាំ ឡីនៅមុខជានិចច ហើយមនុស្សនឹងចូលសាសនាឥស្លាម ទាំងក្រុមៗ។ ហេតុដូចនេះ ក្មលាំងជិោះជាន់ និងសត្រូវ លន ពាននឹងត្រូវវិនស។ គ្រប់ឧាយកលទាំង យដែលប្រឆាំង នឹងឥស្លាមមិនទទួលានជោគជ័យជាដាច់ខាត។ អ្នកមូស្លីម មិនភ័យខាលចចំពោះអំពើរអាក្រ្ក់របស់ពួកគេជាដាច់ខាត។ នោះគឺជាគេាលនយោបាយដែលការតសូមិនគយរលត់សារ សូនយ ដោយបណ្តុះសេចក្តីសងឃឹម ការប្តេជ្ញាចិតតដែលមាន ជំនឿចំពោះព្រះ។ នៅក្នុងសមរភូមិនោះមនព្រឹត្តិការណ៍កើត ឡើងខុសពីធ្មេតាដែលជួយលើកក្មពស់ស្គេរតីតសូររបស់ពួក សហ្ការី។ នៅពេលដែលអ្នកឥស្លាមជីក្ប្រ យខន់ហាឹក ប្សារ់តែមនផ្ទាំងេធាំមួយដែលរគអក់ដល់ការជីក្របស់ពួក គេ។ ណាពីបានវាយផ្ទាំងេនោះនឹងពូនៅ ហើយផ្ទាំងេនោះានឡប្រោះដរក្ខោចដូចពាំនូក្ខាច់។
មា៉ាងទៀតនៅពេល ដែលពួកសត្រូវានលើកេ័ពមក្កាន់ម៉ាឌីណះ ពួកគេាន ហុាំព័េធ ឬោក់ពគ្រយេ័ពព័េធជុំវិញម៉ាឌីណះ។ ពួកអ្នកមូស្លីម មិនទាំងអស់សងឃឹម តែពួកគេានប្រឈមនឹងការពិតមួយដ៏លវីង
ជូរចត់ជាមួយនឹងសេចក្តីសងឃឹមយ៉ាងមុតមាំ ដើម្បីអនាគតដ៏ ប្តចោះប្តចង់។ អល់ឡោះបានមនព្រះបន្ទូលថ្ល៖
ﭽ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ﰋ ﰌ ﰍﰎ ﰏ ﰐ ﰑ ﰒ ﰓ ﰔ ﭼ :األحزاب ٩٩ មានន័យថា៖
«នៅពេលដែលពួកអ្នកមានជំនឿាន ឃើញេ័ពអោះហារ ពួកគេបាននិយាយថានោះជាអ្វីដែលអល់ឡោះ ឡោះនិងរ៉ាស៊ូលុលឡោះានសនា ហើយអ្វីដែលអល់ឡោះ និងរ៉ាស៊ូលុលឡោះាននិយាយគឺ ជាការពិត។ គ្មានអ្វីកើន ឡើងសម្រាប់ពួកគេ ក្រៅពីជំនឿ និងការស្តាប់បង្គាប់»។ ក៏ប៉ុន្តែពួកមូណាហ្វីគីន និងពួកអ្នកមានជំនឿេន់ខោយានតអួញតែអពីការសនាជួយសសង្គ្រោះនោះ។ ពួកគេាន និយាយនៅកាន់សហ្ការីរបស់ណាពីថ្ល៖
«រ៉ាស៊ូលុលឡោះានប្រាប់ពួកអ្នកថ្ល គាត់បានមើលឃើញវាំងស្តេចគិសរ៉ា និងេីក្រុងហុីឡរា៉ាោះពីម៉ាឌីណះនោះនៅ។ តែឥឡូវនោះពួកអ្នក កំពុងជីក្ប្រ យ ហើយម្នាក់ៗមិនហ ននៅរត់ជើងផង ដោយសារភាពភ័យខាលច»។ ហេតុដូចនេះ អល់ឡោះបានរញ្ចុោះ
អាល់គួរអានដែលគេនៅសូប្តរហូដែល់ថ្ងៃររលោក្ថ្ល៖
ﭽ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﭼ :األحزاب ٩٧ មានន័យថា៖ «ចូររំឭកចុោះ ខ ៈដែលពួកមូណាហ្វីគីន និងពួកអ្នកដែលដួងចិតតរបស់ពួកគេមានជំងឺសងស័យាន និយាយថា អ្វីដែលអល់ឡោះនិងរ៉ាស៊ូលុលឡោះានសនា ចំពោះយើងគ្មានអ្វីក្រៅពីការច្បាស់នោះទេ»។ ១៣ឆ្នាំក្រោយមក្សនារបស់រ៉ាស៊ូលុលឡោះានកើតឡើង ពិតដោយការវាយរាំដោះានប្រទេសអុីរ៉ាង់។ សពវថ្ងៃនោះក៏អុីចឹងដែរ យើងសសង្កេតឃើញអ្នកខលោះ និយាយថា អ្វីដែលអល់ឡោះបានសនាគឺច្បាស់ (អល់ឡោះមហ ស្គអតសអាំ)។ អល់ឡោះបានមនព្រះបន្ទូលថ្ល៖
ﭽ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﭼ :يوسف ٧٩ មានន័យថា៖ «អល់ឡោះទ្រង់ឈនោះលើកិចចការរបស់ទ្រង់។ ក៏ ប៉ុន្តែមនុស្សភាគច្រើនមិនដឹង»។
ភាី ស្គហញ្ញរបសូហាំ ម៉មាតតូ
សេចក្តីសុខរបស់គាត់។
«នៅពេលអ្នកឃើញបុគ្គលណាម្នាក់មនទ្រព្យសម្បត្តិសតុក សតមភ និងប្សស់សគារជាងអ្នក ចូរអ្នកក្រ្ឡឡក្មើលអ្នកដែល ទារជាងអ្នក»។ ធ្វើដូចនេះ អ្នកនឹងអ្រគុ ដល់អល់ឡោះ ចំពោះអ្វីដែលអល់ឡោះបានប្រទានមកឱ្យអ្នក ជាជាងអ្នក មានអារមេ ៍ថ្ល ខ្លួនមិនមានសាំណាងដូចគេ។
«គាត់ដូចជាបុរសសាមញ្ញដទេ ទៀតដែរ គាត់ឡាសសមអតាោះ រ៉ាោះខោអាវ ដេរដសបក ជើង ឱ្យទឹក្សតវអូដឋ រឺតទឹក្ដោះពដព ជួយធ្វើការគរអ្នក របម្រើ ររិបរិភោគចាំ ីអាហរជាមួយពួកគេ ហើយគាត់នៅារទិញអ្វីដែលពួកយើងត្រូវការ»។
សេចក្តីសុខសនតិភាពកើតមនចំពោះពួកអ្នក»។ ពីព្រោះ
សេចក្តីសុខសនតិភាពគឺជាក្តីបាថ្លនដ៏សាំខាន់បំផុតក្នុង លោក។
ពាកយេានេនរបសូហាំ ម៉មាតតូ
ចិតតប្ជោះថ្លល ٧- عن أبي يعلى شداد بن أوس رضي هللا عنه عن النبي صلى هللا يه عل و سلم قال الكيس من دان نفسه و عمل لما بعد الموت و العاجز من أتبع نفسه هواها و تمنى على هللا األماني رواه الترمذي و قال حديث حسن អាំពី អាពីយ៉ាក់ សាោត ពិន ឡអាស អាំពីណាពីបានមន ប្រសាសន៍ថ្ល៖ «អ្នកឆ្លតទវគឺអ្នកដែលចេះគ្រប់គ្រងខ្លួនរបស់ គេ និងប្រតិរតតិអំពើលអសម្រាប់ខ្លួនគេក្រោយពេលស្លាប់ ហើយអ្នកដែលអ្សមតថភាពគឺអ្នកដែលចិតតរបស់គេធ្វើតាម ចាំ ង់តណារបស់គេ ហើយនឹក្ប្សទមចំពោះអល់ឡោះនូវក្តី
ប្សទមផ្សេងៗ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាត់-ទិរមីហ្ស៊ី គាត់ថ្លហាឌីស នោះហស្គន់។ ٩- : قال صلى هللا عليه وسلم) :ما تعدون الصرعة فيكم؟ فقالوا الذي ال يص رعه الرجال،فقال: ليس كذلك، ولكنه الذي يملك نفسه عند الغضب)رواه مسلم(.
ណាពីគាត់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «តើនរណាដែលពួកអ្នក ចាត់ទុកថ្លជាអ្នកឡាក្ចាំារ់ខាលាំងជាងគេ? ពួកគេានឆ្លើយ ថ្លគឺអ្នកដែលគ្មាននរណាម្នាក់អាច្តួលគេាន។ គាត់បាន តរវិញថ្ល៖ មិនមែនអុីចឹងទេ។ ក៏ប៉ុន្តែគឺអ្នកដែលអាចគ្រប់ គ្រង់ខ្លួនរបស់គេាននៅពេលខឹង»។ រីវា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។
3
រីវា៉ាយ៉ាត់ទហ្ពហគីយ៍សតីអាំពីការលះបង់ អាំពីចឡពៀរ អាំពីណាពី គាត់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចិតតសករ់សកល់មិនលោភលន់គឺ ជាកាំ រ់ដែលមិនគយសារសូនយ»។ ٤- ( الدين النصيحة، هلل ولرسوله، ولكتابه، وألئمة المسلمين وعامتهم)
មានន័យថា៖
«សាសនាគឺការទូន្មានសម្រាប់អល់ឡោះ សម្រាប់រ៉ាស៊ូលុលឡោះ គម្ពីររបស់ទ្រង់ មេដឹកនាំឥស្លាម និង មនុស្សទូទៅ»។ ١- عن أبي هريرة رضي هللا عنه أن رسول هللا صلى هللا عليه وسلم وقف ع لى أناس جلوس فقال(أال أخبركم بخيركم من شركم) : قال فسكتوا ، فقال ذلك ثالث مرات ، فقال رجل : بلى يا رسول هللا أخبرنا بخيرنا من شرنا ، قال( خيركم من يرجى خيره و يؤمن شره و شركم من ال يرجى خيره و ال يؤمن شره)
អាំពី អាប៊ូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានឈរ នៅពីមុខមនុស្សមួយករុមដែលកំពុងអផងាុយ។ គាត់បានមន ប្រសាសន៍ថ្ល៖
«តើចង់ឱ្យខ្ញុំប្រាប់ពួកអ្នកពីបុគ្គលលអ និង បុគ្គលអាក្រ្ក់ក្នុងចំណោមពួកអ្នកទេ? អាប៊ូ ហុរ៉ៃរ៉ោះថ្ល ពួកគេនៅស្ងៀម។ គាត់បានប្រសាសន៍ដដែលៗរីដង។ បុរសម្នាក់ានឆ្លើយថា រពិត្ររ៉ាស៊ូលុលឡោះ សូមលោក ប្រាប់យើងពីអ្នកលអនិងអ្នកអាក្រ្ក់ក្នុងចំណោមពួកយើងផង ចុោះ។ គាត់បានមានប្រសាសន៍ថា៖«អ្នកលអជាងគេក្នុងចាំឡណា មពួកអ្នកគឺអ្នកដែលគេសងឃឹមសេចក្តីលអពីរូបគេ និងរួចុតពី អំពើអាក្រ្ក់របស់គេ។ រីឯអ្នកដែលអាក្រ្ក់ជាងគេក្នុងចាំឡណា
មពួកអ្នកគឺអ្នកដែលគេមិនសងឃឹមសេចក្តីលអពីរូបគេ ហើយ មិនរួចុតពីអំពើអាក្រ្ក់របស់គេ»។ 6
ْع ن ْ اب ّن ع بَّاس ٍ ر ض ي هللا ّ ع نْه م ا ق ال ق ال النَّب ي ّ ص لَّى هللا ع ل يْه و س لَّم :
(ن عْم ت ان م غْب ون ف يه م ا ك ث ير م ن ْ النَّاس الصِّحَّة و الْف ر اغ) رواه البخاري អាំពី អុិរនូ អាហាឌីសបាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះាន មានប្រសាសន៍ថា(ពរជ័យ(نعمة)ពីរយ៉ាង ដែលមនុស្សជា ច្រើនានទុក្ចោលដោយឥតប្រប្រយោជន៍គឺសុខភាពលអ និង ពេលេាំឡនរ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍។ 8
អាំពី អាពី ខៃបារ អាំពីណាពីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ « បុគ្គលដែលយល់ដឹងក្រៅប្ជោះគឺ អ្នកដែលចេះសនសាំសាំទចក្នុង ការបស់នៅ»។ ٢- : قال النبي صلى هللا عليه وسلم« التأني من هللا والعجلة من الشيطان .»حديث حسن
អាំពីណាពីបានមានប្រសាសន៍ថា៖«ការប្រយ័តនប្រដយងគឺមក ពីអល់ឡោះ ហើយការតក់ក្រ្ហ្ល់មក្អាំពីទសសតាន»។ ហេី សនោះស្គហន់។ ٠٧- وعن أبي هريرة رضي هللا عنه ، أن رسول هللا صلى هللا عليه :وسلم قا ل«آية المنافق ثال ث: إذا حدث كذ ،ب، وإذا وعد أخلف وإذا اؤ تمن خا ن »متفق عليه
អាំពីអាពូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមន ប្រសាសន៍ថ្ល សញ្ញសមាល់អ្នកមូណាហ្វិក្មនរី៖និយាយ កុហក ក្បត់សន្យា ច្បាស់នឹងសេចក្តីទុក្ចិតត»។ មុតតា ហវអាទហើយ។ ٧٧- رواه الترِّمْذ ي وابن ماجه في الس نّن عن أبي هريرة رضي هللا ًعنه مرفوعا بلفظ:» الكلمة الحكمة ضالّة المؤمن فحيث وجدها فهو أحق بها«
រីវា៉ាយ៉ាត់ អាល់តួរមុហ្សុីយ៍ និងអុិរនូ ម៉ាចះ ក្នុងសៀវភៅ អាសសូណាន់ អាំពី អាពូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ អាំពីរ៉ាស៊ូលុលឡោះាន មានប្រសាសន៍ថា៖
«ពាក្យគតិរ ឌិតគឺជាក្មេវតថុដែលអ្នក មានជំនឿចង់ានេីណាដែលគេប្រេោះឃើញគតិរ ឌិតគឺ គេសក្តិសមនឹងទទួលយកវាជាងគេ»។
٩٧- عن عدي بن حاتم رضي هللا عنه قا ل: قال رسول هللا صلى هللا عليه وسلم» اتقوا النارولو بشق تمرة فمن لم يجد فبكلمة طيبة »متفق عليه អាំពី អូទេ ពិន ហេិម បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះាន មានប្រសាសន៍ថា៖
«ចូរខាលចភ្លើងនរក្ចុោះ ទោះដោយការ ររិចចគមួយចាំ ិតដ្លផ្លែឈើ។ ប្រសិនបើគេគ្មានលេធភាពទៀត គឺដោយពាក្យសាំដីលអ»។ ٧3
អ្នាំសារានមានប្រសាសន៍ថា៖ «តើចង់ឱ្យខ្ញុំប្រាប់ពួកអ្នក ពីអ្តតចរិតដែលប្រសើរជាងគេទាំងក្នុងលោកីយ៍និងថ្ងៃររឡោ ក្ដែរឬទេ? គឺពួកអ្នកត្រូវអ្ធាប្ស័យចំពោះអ្នកដែលបានរាំ ឡោភរាំពាន់នៅលើអ្នក។ ភាជរ់ទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកដែល ផ្ទតច់ទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នក។ តល់អ្វីៗឱ្យអ្នកដែលគេរិោះ កាំណាញ់ចំពោះអ្នក»។ ٤٧- وعن أبي هريرة رضي هللا عنه ، أن رسول هللا صلى هللا عليه :وسلم قا ل«آية المنافق ثال ث: إذا حدث كذ ،ب، وإذا وعد أخلف وإذا اؤتمن خا ن »متفق عليه
អាំពី អាពូ ហុរ៉ៃរ៉ោះបាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមន ប្រសាសន៍ថ្ល សញ្ញសមាល់អ្នកមូណាហ្វិក្មនរី៖ និយាយ កុហក ក្បត់សន្យា ច្បាស់នឹងសេចក្តីទុក្ចិតត»។ មុតតា ហវអាទហើយ។ ١٧- » إن من أحبكم إلي وأقربكم مني مجلسا يوم القيامة أحسنكم أخالقا«
មានន័យថា៖ «អ្នកដែលគួរជាេីស្រឡាញ់ និងាននៅជិតខ្ញុំ ជាងគេក្នុងចំណោមពួកអ្នកនៅថ្ងៃររលោក្គឺ អ្នកដែលមាន អ្តតចរិតលអជាងគេ»។ ٧6
من تواضع هلل رفعه ا هلل)
អាំពីអាពីហុរ៉ៃរ៉ោះ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «អ្នកដែលឱនលំទោនដើម្បីអល់ឡោះគឺ អល់ឡោះទ្រង់ នឹងលើកតឡមកីងគេ»។ ١٧- حدثني أبو كبشة األنماري أنه سمع رسول هللا صلى هللا عليه وسلم يقول:
ثالثة أقسم عليهن وأحدثكم حديثا فاحفظوه قال ما نقص مال عبد من صدقة وال ظلم عبد مظلمة فصبر عليها إال زاده هللا عزا وال فتح عبد باب مسألة إال فتح هللا عليه باب فقر أو كلمة نحوها وأحدثكم حديثا فاحفظوه قال إنما الدنيا ألربعة نفر عبد رزقه هللا ماال وعلما فهو يتقي فيه ربه ويصل فيه رحمه ويعلم هلل فيه حقا فهذا بأفضل المنازل وعبد رزقه هللا علما و لم يرزقه ماال فهو
صادق النية يقول لو أن لي ماال لعملت بعمل فالن فهو نيته فأجرهما سواء وعبد رزقه هللا ماال ولم يرزقه علما فهو يخبط في ماله بغير علم ال يتقي فيه ربه واليصل فيه رحمه وال يعلم هلل فيه حقا فهذا بأخبث المنازل وعبد لم يرزقه هللا ماال وال علمافهو يقول لو أن لي ماال لعملت فيه بعمل فالن فهو نيته فوزرهما سواء . قال أبو عيسى هذاحديث حسن صحيح អាំពី អាពូការ់សសោះ អាល់អាន់ឡមីររីយ៍ បានឮរ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖
«រីប្រការ ខ្ញុំសប្នឹងអល់ឡោះ ចំពោះវា ខ្ញុំនឹងនិយាយប្រាប់ពួកអ្នក ចូរពួកអ្នកចងចាំឱ្យចា ស់។ គាត់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ទ្រព្យររិចចគរបស់បុគ្គល ម្នាក់មិនខាតរង់នោះទេ។ គ្មានខ្ញុំរបម្រើណាម្នាក់ដែលត្រូវគេ រាំពានដោយប្រការណាមួយ ហើយគេប្ទាំអត់ធ្មត់ចំពោះ ប្រការនោះ លើកលែងតែអល់ឡោះរដនថមឥសសរភាពដល់ គេ។ គ្មានបុគ្គលណាម្នាក់បើក្ទ្វារសុាំទានគេ លើកលែងតែអ ល់ឡោះនឹងបើក្ទ្វារភាពក្រីក្រ្ចំពោះគេ ឬពាក្យដែលមាន ន័យដូចនោះ។ ខ្ញុំនិយាយប្រាប់ពួកអ្នក ចូរចងចាំឱ្យានលអ។ គាត់បានមានប្រសាសន៍ថា៖
លោកីយ៍នោះសម្រាប់មនុស្ស រួនប្រភេទគឺ បុគ្គលម្នាក់អល់ឡោះបានប្រទានទ្រព្យសម្បត្តិ និងចាំឡោះដឹងដល់គេ។ តាមរយៈក្តីប្រទាននោះ គេកោតខ្លាច
អល់ឡោះ គេភាជរ់ទំនាក់ទំនងស្គច់ញាតិ ហើយគេដឹងថ្ល សម្រាប់អល់ឡោះក្នុងក្តីប្រទាននោះទ្រង់មនក្មេសិទ្ធិដែរ។ បុគ្គលដររនោះឋិតក្នុងឋានៈដ៏ប្រសើរបំផុត។ បុគ្គលមួយ ប្រភេទទៀត អល់ឡោះបានប្រទានចាំឡោះដឹងឱ្យគេ តែទ្រង់ មិនបានប្រទានទ្រព្យសម្បត្តិដល់គេ។ គេមានចិតតស្មោះស ដោយគេនិយាយថា ប្រសិនបើខ្ញុំមនទ្រព្យសម្បត្តិខ្ញុំនឹង ររិចចគធ្វើលអដូចជាបុរសនោះដែរ។ គេគ្រ្នា់តែបាថ្លនក្នុងចិតត តែគេនឹងទទួលាន្លរុ យដូចគ្នាដែរ។ មួយទៀត បុគ្គល ម្នាក់អល់ឡោះប្រទានទ្រព្យសម្បត្តិដល់គេ តែទ្រង់មិនបាន ប្រទានចាំឡោះដឹងដល់គេ។ គេងរ់ងុលក្នុងទ្រព្យសម្បត្តិ របស់គេដោយភាពអ្វិជាច។ មិនកោតខ្លាចចំពោះអល់ឡោះ មិនភាជរ់ទំនាក់ទំនងស្គច់ញាតិ ហើយគេមិនដឹងថ្ល ទ្រព្យ សម្បត្តិរបស់គេ អល់ឡោះក៏មនក្មេសិទ្ធិក្នុងនោះដែរ។ នោះ គឺជាឋានៈដ៏អាក្រ្ក់បំផុត។ មួយប្រភេទទៀត បុគ្គលម្នាក់អ ល់ឡោះមិនបានប្រទានទ្រព្យសម្បត្តិ និងចាំឡោះដឹងដល់គេ ហើយគេបាននិយាយថា ប្រសិនបើខ្ញុំមនទ្រព្យសម្បត្តិ ខ្ញុំនឹង ធ្វើដូចជាបុរសនោះដែរ នោះគឺជាក្តីបាថ្លនរបស់គេ។ ដូចនេះ
ារក្មេរបស់ពួកគេទាំងពីរគឺស្មើគ្នា»។ អាពូអ៊ីសាននិយ យថ្លហាឌីសនោះហស្គន់សសហ៊ីហ៍។ ٧8
រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរអ្នកកុំរគាញការ សរាយរីក្រាយចំពោះទុក្ខសោក្រងរអូនរបស់អ្នក។ ពីព្រោះ អល់ឡោះទ្រង់នឹងឱ្យគេរួចុត ហើយទ្រង់នឹងោក់ទោសេ ឌនៅលើអ្នកវិញ»។ ٢٧ - أحب الناس إلى هللا أنفعهم و أحب األعمال إلى هللا عز و جل سرور تدخله على مسلم أو تكشف عنه كربة أو تقضي عنه دينا أو تط رد عنه جوعا و ألن أمشي مع أخي المسلم في حاجة أحب إلي من أن أعتكف في المسجد شهرا و من كف غضبه ستر هللا عورته و منكظم غيظا و لو شاء أن يمضيه أمضاه مأل هللا قلبه رضى يوم القيامة و من مشى مع أخيه المسلم في حاجته حتى يثبتها له أثبت هللا تعالى قدمه يوم تزل األقد ام و إن سوء الخلق ليفسد العمل كما يفسد الخل العسل)
មានន័យថា៖ «មនុស្សដែលអល់ឡោះស្រឡាញ់ជាងគេគឺអ្នក ដែលតល់្លប្រប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទេច្រើនជាងគេ។ អំពើ ដែលអល់ឡោះស្រឡាញ់ជាងគេគឺការផ្តល់ភាពសរាយរីក រាយដល់អ្នកមូស្លីម ឬជួយរាំដលកទុក្ខលាំាក្របស់ពួកគេ ឬ សងរាំ ុលឱ្យគេ ឬរាំាត់ភាពស្រេកឃ្លានរបស់គេ។ ខ្ញុំសុខ
ចិតតដើររាំពេញតប្មូវការអ្នកមូស្លីមច្រើនជាងការឡអៀកេីក័ហ្វ នៅក្នុងម៉ាសជិតចាំនួនមួយដខ។ អ្នកណាអាចេរ់កាំហឹងរបស់ គេ អល់ឡោះនឹងរិតាំងកេរ្តិ៍ខាេសរបស់គេ។ អ្នកណាអាចេរ់កាំហឹងប្ចឡោត ដែលគេចង់ធ្វើ គេអាចធ្វើាននោះ អល់ឡោះ ឡោះនឹងរាំពេញដួងចិតតរបស់គេនៅថ្ងៃររលោក្ពោរពេញ ដោយសេចក្តីសុខ។ នរណាជួយរាំពេញតប្មូវការអ្នកមូស្លីម រហូដែល់ានសសម្រេចនោះគឺ អល់ឡោះនឹងធ្វើឱ្យជាំហ្ររបស់ គេរឹងមាំ ខ ៈដែលជាំហ្រទាំង យត្រូវរអិលដួល។ ចរិត អាក្រ្ក់រាំផ្ទលញអំពើលអដូចជាទឹក្ឡខេោះរាំផ្ទលញទឹកេុាំ។
កតញ្ញាចម៉ចំពោះឪីុ កមាតយ ٧- رضا الرب من رضا الوالدين وسخ طه من ما هط سخ
)الصالة على وقتها قلت ثم أي قال بر الوالدين قلت ثم أي قال الجهاد في سبيل الله(
តើមនអ្វីទៀត? គាត់បានឆ្លើយថា៖
ក្តញ្ញូចំពោះឪពុក្ម្តាយ។ ខ្ញុំក៏បានសួរទៀតថ្ល រនារ់មក តើមនអ្វីទៀត? គាត់បានឆ្លើយថា៖ ការតសូរក្នុងលូវរបស់អ ល់ឡោះ»។ 3
៣.ណាពីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើចង់ឱ្យខ្ញុំប្រាប់ពួកអ្នកពី អំពើបាបក្ប្មិតធៃន់ទេ? គាត់សួរចាំនួនរីដង។ ពួកយើង ឆ្លើយថា រពិត្ររ៉ាស៊ូលុលឡោះ ពួកយើងចង់ដឹង។ គាត់បាន មានប្រសាសន៍ថា៖ គោរពពហុទេពរួមជាមួយនឹងអល់ឡោះ អ្ក្តញ្ញូចំពោះឪពុក្ម្តាយ។ គាត់ដ្អក ក្រោយមក្គាត់បាន អផងាុយ ហើយរនតថ្ល៖
ចូរប្រុងប្រយ័តនចំពោះការនិយាយ កុហក និងការធ្វើសាក្សីកុហក។ គាត់នៅតែនិយាយហើយ
និយាយទៀតរហូដែល់ពួកយើងនឹក្ចង់ឱ្យគាត់នៅស្ងៀម»។ ហាឌីសនោះមុតតាហ្វាគុនអាឡៃហិ។
ការបាប្ស័យទាកូេងជាហួយនឹងញាតិជិតខាង عن عائشة _رضي هللا عنها _قالت :قال رسول هللا صلى هللا عليه و سلم(( :الرحم معلقة بالعرش تقول :من وصلني وصله ،هللا و من قطعني قطعه هللا)) البخاري អាំពី អាអ៊ីសះ បាននិយាយថា រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមនប្រស្គ សន៍ថ្ល ស្គច់ញាតិពយួរជារ់នឹងរាជរលល័ងក ហើយរលល័ងកនោះ បាននិយាយថា នរណាភាជរ់ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងខ្ញុំគឺ អល់ឡោះ ឡោះនឹងភាជរ់ទំនាក់ទំនងជាមួយគេ ហើយនរណាកាត់ផ្ទតច់ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងខ្ញុំ អល់ឡោះនឹងកាត់ផ្ទតច់ទំនាក់ទំនង ជាមួយគេដែរ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍
អ្បូរម៉កានស្រី 1
«ليس أحد من أمتي يعول ثالث بنات أو ثالث أخوات فيحسن إليهن إال كن له سترا من النار«
នៅក្នុងហាឌីស អាល់ហស្គន់ អាំពីណាពីបានមនប្រស្គ សន៍ថ្ល៖ បុគ្គលណាម្នាក់ទនប្រជាជាតិរបស់ខ្ញុំចិញ្ចឹមកូនស្រីរី នក់ ឬរងរអូនស្រីរីនក់ ហើយគេធ្វើលអចំពោះពួកនាងគឺ ពួកនាងក្លាយជារនាំងការពារគេពីភ្លើងនរក»។ ٩- وفي حديث ابن عباس فيما أخرجه الطبراني أن النبي صلى هللا :عليه وسلم قال«ومن عال ثالث بنات فأنفق عليهن ورحمهن وأحسن أدبهن أدخله هللا الجنة، قيل أو اثنتين؟ قال :أو اثنتين«
នៅក្នុងហាឌីសអុិរនូ អាហាឌីស ចេញាយដោយអាត់តររ៉ានី យ៍ ណាពីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ « នរណាចិញ្ចឹមកូនស្រីរី នក់ ហើយគេចាំណាយលុយនៅលើពួកនាង អា ិតប្សោ ញ់ពួកនាង របង្រៀនអ្រ់រាំពួកនាងឱ្យមានសុជីវធ្ម៌លអ គឺអល់ឡោះ ឡោះនឹងឱ្យគេានចូលឋានសួគ៌។ មានគេសួរថ្ល៖ ចុោះបើពីរ នក់? គាត់បានឆ្លើយថា៖ ទោះជាពីរនក់ក៏ដោយ»។
ចិញ្ចឹហកុមារកម៉ប្ពា قال صلى هللا عليه وسلم :
»أنا وكافل اليتيم في الجنة كهاتين »
وأشار باصبع السبابة والوسطى وفر ّق بينهما
ណាពីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ « ខ្ញុំនិងអ្នកចិញ្ចឹមកុមរ កំព្រានៅក្នុងឋានសួគ៌ដូចជាប្មមដៃពីរនោះ។គាត់បានចងអុល ប្មមដៃចងអុលនិងដៃក្ណាតល។ គាត់បានដញក្វាទាំងពីរ»។
ការស្គតបូបរាបូឡហដឹកនម៉ ٧-
قال رسول هللا صلّي هللا عليه وآله وسلّم : ط اع ة السّلْط ان و اج ب ة ، و م نْ ت ر ك ط اع ة السّلْط ان ف ق دْ ت ر ك ط اع ة هللا َّ، ع ز و ج لَّ و د خ ل ف ي ن هْي ه.
រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖
«គោរពមេដឹកនាំជា កាតពវកិចច។ នរណាមិនគោរពមេដឹកនាំគឺ អ្នកនោះមិនគោរព អល់ឡោះ ហើយចូលក្នុងអំពើដែលទ្រង់ហាមឃាត់»។ ٩-
اسمعوا و أطيعوا و إن أمر عليكم عبد حبشي مجدع األطراف មានន័យថា៖ «ចូរពួកអ្នកស្តាប់ និងអនុវត្តតា ម បើទោះជា មេដឹកនាំនោះត្រូវានគេតែងតាំងដោយបុគ្គលម្នាក់ជាខ្ញុំ របម្រើដសបក្ឡមេពិការដៃជើងក៏ដោយ»។ 3
រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖
ប្រសិនបើប្រជា ជាតិរបស់ខ្ញុំក្លាយជាប្រជាជាតិមួយខាលចមិនហ ននិយាយនៅ កាន់មនុស្សដែលប្រព្រឹត្តអំពើអ្យុតតិធ្ម៌ថ្ល ឯងជាមនុស្ស អ្យុតតិធ្ម៌នោះគឺ វត្តមានឬអ្វត្តមានរបស់គេដូចតែគ្នា មាន ន័យថ្ល(អ្ត់ានការ)»។
កតីឡហតាត عن أبي هريرة رضي اهلل عنه :قال قبل النبي صلى اهلل عليه و سلم الحسن بن علي رضي اهلل عنهما و عنده األقرع بن ،حابس فقال األقرع: إن لي عشرة من الولد ما قبلت منهم أحدا. فنظر إليه رسول اهلل صلى اهلل عليه و سلم فقال: ))من ال يرحم ال يرحم!((متفق عليه.
អាំពី អាប៊ូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ បាននិយាយថា៖ «ណាពីបានឡីរនៅ របស់គាត់ហស្គន់ ពិន អាលី ហើយអឹក្ក្រ្ក់ ពិន ហពិស នៅ ជាមួយណាពី។ ពេលនោះអឹក្ក្រ្ក់បាននិយាយថា ខ្ញុំមនកូន ដរ់នក់ ខ្ញុំមិនដែលឡីរនរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេឡើយ។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមើលមុខអឹក្ក្រ្ក់ ហើយនិយាយថា អ្នកដែល មិនអា ិតស្រឡាញ់គេ គឺគេក៏មិនអា ិតស្រឡាញ់អ្នកនោះ វិញផងដែរ»។ ហាឌីសមុតាតហវគុនអាទហើយ។
ល់មអាក្រកូទនការសុម៉ទាន៖
٩- : قال رسول هللا صلى هللا عليه و سلم « من سأل الناس أموالهم تكثرا فإنما يسأل جمرافليستقل أو ليستكثر«
រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖
នរណាសុាំទានអ្នក ដទេដើម្បីប្រមូលទ្រព្យឱ្យានច្រើន ប្រៀបដូចជាគេសុាំរងើក ភ្លើង។ ដូចនេះ គេចង់ានរងើក្ភ្លើងតិចឬក៏ច្រើន»។ و عن عبدهللا بن مسعود رضي هللا عنه قال : قال رسول هللا صلى هللا عليه و سلم» : من أصابته فاقة فأنزلها بالناس : لم تسد فاق ته و من أنزلها باهلل :
أوشك هللا له بالغنى : إما بموت عاجل ، أو غنى عاجل«] رواه أبو داود والترمذي وقال : حديث حسن صحيح [.
អាំពី អាប់ឌុលឡោះ ពិន ម៉ាស្អ៊ូត បាននិយាយថា រ៉ាសូលុល ឡោះានមនប្រស្គន៍សថ្ល៖
«នរណាដែលបានជួរប្រេោះ រញាក្រ្ខសត់ ហើយគេនៅតអួញតែអប្រាប់មនុស្ស គឺមនុស្សមិន អាចជួយរាំាត់ភាពក្រីក្រ្របស់គេានឡើយ។ ចំណែក នរណាដែលបានជួរប្រេោះនឹងរញាក្រ្ខសត់ ហើយគេនៅតអួញ តែអប្រាប់អល់ឡោះគឺ អល់ឡោះឡសាីរតែនឹងធ្វើឱ្យគេមិននៅពឹង អ្នកដទេដោយទ្រង់ឱ្យគេឆ្រ់ស្លាប់ឬឆ្រ់ក្លាយជាអ្នកមន»។
រីវា៉ាយ៉ាត់អាពូោវូត និងអាត់-ទិរមីហ្ស៊ី ហើយគាត់ថ្ល ហេី សនោះហស្គន់សសហ៊ីហ៍។
សហ្ការគ្នា
-1 ليس منا من لم يرحم ،صغيرنا ويوقر ،كبيرنا
១.មិនមែនពួកយើងទេអ្នកដែលមិនអា ិតក្មេងៗ ហើយ មិនចេះគោរពចស់េុាំ។
٩- الراحمون يرحمهم الرحمن ، ارحموا من في األرض يرحمكم من في السماء
២.ពួកអ្នកដែលមានចិតតមេត្តាគឺ អល់ឡោះមេត្តាចំពោះពួក គេ។ ចូរអា ិតមេត្តាចំពោះអ្នកនៅលើផែនដីគឺ អ្នកនៅលើ មេឃ អា ិតមេត្តាចំពោះពួកអ្នក»។ 3
المؤمن للمؤمن كالبنيان يشد بعضه بعضا وشبك بين أصابعه متفق عليه
៣.អាពូ មូស្គ អាល់ឡអីសអារីយ៍ បាននិយាយថា រ៉ាសូលុល ឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖ « អ្នកមនជំនឿនិងអ្នកមន ជំនឿប្រៀបដូចជាសាំ ង់ដែលារភាជរ់គ្នានៅវិញនៅមក។
គាត់ស្ប្រាក់ប្មមដៃរបស់គាត់ចូលគ្នា»។ មុតតាហវគុនអា ទហើយ។
៤.ណាពីបានមានប្រសាសន៍ថា៖
ជារៀងរាល់ថ្ងៃគ្រប់ជីវិត ទាំងអស់ត្រូវធ្វើសហាកោះឱ្យវា។ អាពូសហ៊ីហ៍ុីរានសួរថ្ល រពិត្ររ៉ាស៊ូលុលឡោះ តើឱ្យពួកយើងយកអ្វីនៅសហាកោះ បើ ពួកយើងគ្មានលុយផងនោះ? ណាពីបានតរវិញថ្ល៖
ពីព្រោះថ្លទ្វារទនសហាកោះគឺ តឹក្ឡហ្ពៀរ (التكبير) សុរហន ល់ឡោះ(سبحان هللا) អាល់ហាំឌូលីលឡោះ (الحمد هلل) អុី ហ អុីលលល់ឡោះ (الإله إالهللا) ឡអីសត័ហាហ្វីរូលឡោះ (استغفرهللا) ប្រើគ្នាឱ្យធ្វើអំពើលអ ហាមឃាត់គ្នាពីប្រការ អាក្រ្ក់ យករនលឆអឹង និងដុាំេចេញពីលូវដើរ រគាញ្លូវដល់ អ្នកពិការដភនក។ ឡាៀងស្តាប់អ្នកគ្លង់រហូដែល់ស្តាប់យល់។ ជួយរាំពេញតប្មូវការរបស់អ្នកដទេ ប្រសិនបើអ្នកស្គាល់ កន្លែងដែលគេត្រូវការនោះ។ ប្រញារ់នៅកន្លែងដែលគេ ដប្សក្នៅឱ្យជួយ។ ដៃទាំងពីររបស់អ្នកជួយសសង្គ្រោះពួកអ្នកេន់ខោយ។ ទាំងនោះសុេធតែជាទ្វារទនការធ្វើសហាកោះ សម្រាប់ខ្លួនរបស់អ្នក។ ការរួមដាំឡ ក្ជាមួយភរិយរបស់
អ្នកក៏ទទួលាន្លរុ យ។ អាពូសហ៊ីហ៍ីរានសួរទៀតថ្ល៖
តើខ្ញុំាន្លរុ យ ដោយគ្រ្នា់តែខ្ញុំរួមដាំឡ ក្ជាមួយ ប្រពន្ធខ្ញុំមែនទេ? រ៉ាស៊ូលុលឡោះានឆ្លើយថា៖ តើអាចប្រាប់ ខ្ញុំានទេ? ប្រសិនបើអ្នកមនកូន គេធាំដឹងក្តី ហើយអ្នក សងឃឹមនិងរាំពឹងថ្ល នឹងបានលប្រប្រយោជន៍ពីកូននោះ តែគេ ដររជាស្លាប់។ តើអ្នកានាត់រង់កូនរបស់អ្នកមែនទេ? ខ្ញុំានឆ្លើយថា៖ ាេមែនហើយ។ ណាពីបានមនប្រសាសន៍ ថ្ល៖ តើអ្នកានបង្កើតវាមែនទេ? គាត់តរថ្ល ពិតណាស់ អ ល់ឡោះជាអ្នកបង្កើតវា។ ណាពីសួរទៀតថ្ល៖ តើអ្នកជាអ្នក រគាញ្លូវដល់វាមែនទេ? គាត់តរថ្ល៖ ពិតណាស់ អល់ឡោះ ឡោះជាអ្នករគាញ្លូវដល់វា។ ណាពីសួរទៀតថ្ល៖ តើអ្នកជា អ្នកតល់រីសគីដល់វាមែនទេ? គាត់បានតរថ្ល៖ ពិតណាស់ អល់ឡោះជាអ្នកតល់ឱ្យវា។ ណាពីបានរនតថ្ល៖ ដូចនេះ ចូរោក់វាក្នុងលូវដែលហ ល់ និងរឡញ្ជៀសវាពីប្រការហារ៉ាម។ ប្រសិនបើអល់ឡោះសពវព្រះេ័យគឺ អល់ឡោះនឹងឱ្យវារស់ តែប្រសិនបើអល់ឡោះសពវព្រះេ័យឱ្យវាស្លាប់គឺវានឹងស្លាប់។ សម្រាប់អ្នកនឹងទទួលាន្លរុ យ»។
١- ، يا علي ثالث كفّارات : إفشاء السالم ، و إطعام الطعام والصالة بالليل و الناس نيام
-៦ : قال رسول هللا صلى هللا عليه وآله و سلم« إن ّ أقربكم مني غدا ً و أوجبكم علي شفاعة :أصدقكم لساناً، وأد اّكم ال مانتكم، و أحسنكم خلقاً، و أقربكم من الناس«
អ្នកដែលប្ប្រាក់ទាក់ជាងគេ ជាមួយនឹងមនុស្សទូទៅ »។ ١- :عن أبي ذر الغفاري أن رسول هللا صلى هللا عليه و سلم قال« لا تحقرنَّ من المعروف شيئًاو لو أن تلقى أخاك بوجه طلق«
លអឱ្យសោះ សូម្បីតែអ្នកញញឹមនៅពេលជួររងរអូនរបស់ អ្នក»។ 8
ខ្ញុំនៅជាមួយមនុស្ស ប្រសិនបើមនុស្សធ្វើលអ អ្នកក៏ធ្វើលអ ហើយបើពួកគេធ្វើអាក្រ្ក់ អ្នកក៏ធ្វើអាក្រ្ក់ដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ ចូរពបផងឹងជាំហ្ររបស់ពួកអ្នក ប្រសិនបើមនុស្សធ្វើលអ ពួកអ្នកត្រូវតែធ្វើលអ។ តែប្រសិនបើពួកគេធ្វើអាក្រ្ក់ ចូរជៀស ឆៃយពីអំពើអាក្រ្ក់របស់ពួកគេ»។
ឧតតមភាពនៃចាំនេះដឹង
-1 سمعت رسول هللا صلى هللا عليه وسلم يقول :
« من سلك طريقا يبتغي فيه علما سلك هللا به طريقا إلى الجنة ، وإن المالئكة لتضع أجنحتها رضاء لطالب العلم ، وإن العالم ليستغفرله من في السموات ومن في األرض ، حتى الحيتان في الماء ، وفضل العا لم على العابد كفضل القمر على سائر الكواكب إن العلماء ورثة األنبياء ،
َّإن األنبياء لم يورثوا دينارا وال درهما ، إنما ورثوا العلم فمن أخذ به أخذ بحظ وافر«
១.«ខ្ញុំានឮរ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖ នរណា ដើរតាមផ្លូវដសវងរក្ចាំឡោះដឹងគឺ អល់ឡោះនឹងរគាញ្លូវគេ នៅកាន់ឋានសួគ៌។ ពិតណាស់ ទេវតានឹងប្តោងស្គលររបស់ វាសដមតងការពេញចិតតចំពោះអ្នកដែលដសវងរក្ចាំឡោះដឹង។ អ្នកនៅលើមេឃ និងអ្នកនៅលើផែនដី សុាំការអ្ភ័យទោស សម្រាប់អ្នកចេះដឹង រហូដែល់ប្តីនៅក្នុងសមុបេក៏ជួយសុាំ អ្ភ័យទោសឱ្យដែរ។ ប្រៀបឡធៀរតម្លៃរបស់អ្នកចេះដឹង និង អ្នកលះបង់ខ្លួនដើម្បីធ្វើអុីហពហាត់ដូចតម្លៃរបស់ព្រះច័នានិង ផ្ទកយទាំង យ។ ពិតណាស់ ពួកអ្នកចេះដឹងជាអ្នកទទួលម ត៌ក្ពីពួកណាពី។ ពួកណាពីពុំានរនសល់មត៌ក សូម្បីមួយឌី ឡីរ និងមួយឡឌៀរហាំ។ តែពួកគាត់បានរនសល់ទុក្ចាំឡោះ
ដឹងជាមត៌ក។ ដូចនេះ អ្នកណាទទួលានមត៌ក្នោះគឺ គេានទទួលនូវភ័ពវសាំណាងដ៏ធាំជាបំផុត»។ »-២ طلب العلم فريضة على كل مسلم »حديث رواه البيهقي
«ពាក្យគតិរ ឌិតគឺជាក្មេវតថុដែលអ្នក មានជំនឿចង់ានេីណាដែលគេប្រេោះឃើញគតិរ ឌិតនោះ គឺគេសក្តិសមនឹងទទួលវាជាងគេ»។
٤-عن رسول : هللا صلى هللا عليه وسلم« من سئل عن علم يعلمه فكتمه، ألجم يوم القيامة بلجام من النار«
៤.«រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមានប្រសាសន៍ថា៖
«នរណាម្នាក់ ដែលគេសួរពីចាំឡោះដឹងអ្វីមួយដែលខ្លួនដឹង ហើយគេោក់ាំង នៅថ្ងៃររលោក្គេនឹងពាក់រឡងាៀរភ្លើងនរកឱ្យវា»។
ជាហួយនឹងខញុម៉បឡប្ហើ ឬអ្នកបឡប្ហើ
-1 :و عن المعمور بن سويد قال« رأيت أبا ذر الغفاري و عليه حلة و على غالمه حلة فسألناه عن ذلك فقال: ساببت رجال فشكاني إلى رسول هللاّ صلى هللا عليه و سلم فقال لي النبي صلى هللا عليه و سلم ) أعيرته بأمه؟! ثم قال: إخوانكم خولكم جعلهم هللاّ تحت أيديكم فمن كان أخ وه تحت يده فليطعمه مما يأكل و ليلبسه مما يلبس وال تكلفوهم ما يغلبهم فإن كلفتموهم ما يغلبهم فأعينوهم («
«តើអ្នកជេរប្រម្មត យរបស់គេឬ? ក្រោយមក្គាត់បានរនតទៀតថ្ល៖ គេជារង រអូនរបស់ពួកអ្នក ពួកគេជួយរបម្រើការគរឱ្យពួកអ្នក។ អល់ឡោះ ឡោះានោក់គេនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកអ្នក។ នរណាម្នាក់មនរងរអូនរបស់គេនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ ខ្លួន សូមអ្នកនោះជួយ្តល់ចាំ ីរអាហរដល់គេដូចចាំ ី អាហរដែលខ្លួនររិបរិភោគ។ ចូរ្តល់សសម្លៀកបំពាក់ដល់ពួកគេ
ដូចសសម្លៀកបំពាក់ដែលខ្លួនគេប្រើ។ ចូរកុំោក់រនាុក្ការគរ លើសពីលេធភាពរបស់ពួកគេ។ ប្រសិនបើពួកអ្នកោក់រនាុក ការគរលើសពីលេធភាពរបស់ពួកគេ ចូរជួយពួកគេផង»។
-2 و عن أبي مسعود البدري رضي هللا عنه قال : كنت أضرب غالما لي , فسمعت من خلفي صوتا( اعلم، أبا مسعود! هلل أقدر عليك منك عليه) فالتفت فإذا هو رسول هللا صلى هللا عليه و سلم فقلت : يا رسول هللا! هو حر ،لوجه هللا , فقال )أما لو لم تفعل للفحتك النار،أو لمستك النار (
២.«អាំពី អាពូ ម៉ាស្អ៊ូត អាល់ហពត់រីយ៍បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំានវាយអ្នករបម្រើរបស់ខ្ញុំ ហើយខ្ញុំានឮសាំឡឡងនៅក្រោយ ខ្ញុំថ្ល៖ ទនអាពូ ម៉ាស្អ៊ូត ចូរប្ជារចុោះថ្ល! អល់ឡោះទ្រង់មន អានុភាពលើឯងខាលាំងជាងអាំណាចរបស់ឯងនៅលើខ្ញុំរបម្រើ របស់ឯង។ ខ្ញុំានគក្មើលក្រោយ ប្សារ់តែឃើញរ៉ាសូលុល ឡោះ។ ខ្ញុំាននិយាយនៅកាន់គាត់ថ្ល៖
រពិត្ររ៉ាសូលុល ឡោះ! ខ្ញុំឱ្យគេមានសិទ្ធិសេរីភាពដោយសេចក្តីប្ជោះថ្លលចំពោះ អល់ឡោះ។ គាត់បានមានប្រសាសន៍ថា៖« តើអ្នកដឹងទេ បើ សិនជាអ្នកមិនធ្វើដូចនេះទេគឺ ភ្លើងនរក្ចាស់ជានឹងឆក់យក អ្នក ឬភ្លើងនរក្នឹងឆ្រឡឆោះអ្នក»។
រាបភាី ទនកតីឡហតាតករុណារបសូណាី ចម៉ចំពោះអ្នក ហិនដហហាសលីហ រាបភាីេី១ អាអ៊ីសះានសួរណាពីថ្ល៖ តើថ្ងៃណាមួយដែលអ្នកជួរ ប្រេោះនឹងគ្រោះថ្លនក់ខាលាំងជាសមរភូមិអូហុត? គាត់បានឆ្លើយ ថ្ល៖ ខ្ញុំានទទួលរងការធ្វើារពីជាតិសាសនា៍របស់អ្នកគ្រប់ សពវដររយ៉ាង។ ហើយអ្វីដែលខាលាំងជាងគេនោះគឺ ខ្ញុំានជួរ ពួកគេនៅថ្ងៃអាក្ហ្ពោះ ខ ៈដែលខ្ញុំនៅជួរពួកអុិរនូ អារ់ឌុ លយ៉ាឡឡល ពិន អារ់ឌុកា ល។ គេមិនឆ្លើយតរនឹងអ្វី ដែលខ្ញុំចង់ាន។ ខ្ញុំចក្ចេញដោយទឹក្មុខឡក្រៀមក្រាំ ខ្ញុំមិន ដឹងខ្លួនរហូតខ្ញុំនៅដល់តំបន់មួយទេោះកើតនុសស្គអាលិរ។ ខ្ញុំានងើយមើលនៅលើមេឃ នៅពេលនោះមនពពកាំង ជាមលរ់ដល់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំខាំសមលឹងមើលប្សារ់តែឃើញទេវតាជីប្ពី ល។ គេាននៅខ្ញុំដោយនិយាយថា៖ អល់ឡោះបានឮសាំដី សាសនា៍របស់អ្នកដែលបាននិយាយនៅកាន់អ្នក និងអ្វីដែល ពួកគេានឆ្លើយតរចំពោះអ្នក។ ពិតណាស់ អល់ឡោះបាន បញ្ជាូនទេវតាភនាំមក្ជួរអ្នក។ អ្នកអាចបញ្ជាគេតាមអ្វីដែលអ្នក
ចង់។ ពេលនោះទេវតាភនាំនៅខ្ញុំ ហើយបានឱ្យស្គ មខ្ញុំ។ រនារ់មក្គេបាននិយាយថា៖
ដនមូហាំម៉ាត់។ រួចគេាន និយាយទៀតថ្ល៖ រឿងនោះឡប្សចតែនៅលើអ្នក។ ប្រសិនបើ អ្នកពេញចិតត ខ្ញុំនឹងយកភនាំទាំងពីរខារ់សងកត់នៅលើពួកគេ។ ណាពីបានតរវិញថ្ល៖ តែខ្ញុំសងឃឹមថ្ល អល់ឡោះនឹងបង្កើត ចេញពីពួកគេនូវកូននៅជំនាន់ក្រោយមនអ្នកដែលគោរព ចំពោះអល់ឡោះតែមួយ មិនសុីរិក្ចំពោះទ្រង់ដោយប្រការ ណាមួយឡើយ)»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍។
រាបភាីេី២ عن ابن عمر رضي هللا عنهما ) أن امرأة وجدت في بعض مغازي رسول هللا صلى هللا عليه و سلم مقتولة .فأنكر رسول هللا صلى هللا عليه و سلم قتل النساء و الصبيان ( رواه البخاري و مسلم អាំពី អុិរនូ អ៊ូមែរ បាននិយាយថា៖ ក្នុងសស្រគាមរបស់ណាពី គេានប្រេោះឃើញសាកសពស្ត្រីម្នាក់ត្រូវានសម្លាប់។ ណា ពីានជាំទាំស់ចំពោះការសម្លាប់ស្ត្រីនិងក្មេងៗ»។ و في رواية لهما) . وجدت امرأة مقتولة في بعض تلك المغازي فنهى رسول هللا صلى هللا عليه و سلم عن قتل النساء و الصبيان (.
ក្នុងរីវា៉ាយ៉ាត់របស់គាត់ទាំងពីរផ្សេងទៀតថ្ល៖
«ខ្ញុំានប្រេោះ ឃើញសាកសពស្ត្រីម្នាក់ត្រូវានសម្លាប់នៅក្នុងសមរភូមិមួយ ហើយរ៉ាស៊ូលុលឡោះានហាមឃាត់មិនឱ្យសម្លាប់ស្ត្រី និង ក្មេងតូចៗ)។ រាបភាីេី៣ عن أنس بن مالك رضي هللا عنه :كان غالم يهودي يخدم النبي صلى هللا عليه و سلم فمرض ، فأتاه النبي صلى هللا عليه و سلم يعوده ، فقعد عند رأسه ، فقال له :أسلم .فنظرإلى أبيه و هو عنده ، فقال له :أطع أبا القاسم صلى هللا عليه و سلم ، فأسلم ، فخرج النبي صلى هللا عليه و سلم و هو يقول :ا لحمد هلل الذي أنقذه من النار ( رواه البخاري អាំពីអាឡីសបាននិយាយថា មានក្មេងប្រុសជនជាតិជវីហ្វ ម្នាក់នៅរបម្រើណាពី។ ក្មេងប្រុសនោះធ្លលក់ខ្លួនឈឺ ពេលនោះ រ៉ាស៊ូលុលឡោះាននៅសួរសុខទុក្ខគេ ហើយគាត់បានអផងាុយ នៅជិតកាលដាំឡ ក្របស់គេ។ គាត់បាននិយាយថា ចូរចូល សាសនាឥស្លាមនៅ។ ក្មេងនោះានសមលឹងមើលឪពុក្របស់ គេដែលនៅដក្បរនោះ? ឪពុក្គេនិយាយថា ចូរកូនស្តាប់តាម
អាពូ ក្សិមចុោះ។ ក្មេងនោះានចូលឥស្លាម ណាពីក៏បានដើរ ចេញ ហើយឡព្យាបាលថ្ល ការសរឡសីទាំង យសម្រាប់អល់ឡោះ ឡោះដែលទ្រង់បានសសង្គ្រោះគេពីភ្លើងនរក»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ ពូខរីយ៍។ រាបភាីេី៤ عن عبد هللا بن عمرو رضي هللا عن هما أن النبي صلى هللا عليه و سلم قال :
)من قتل نفسامعاهدا لم يرح رائحة الجنة ، و إن ريحها ليوجد من مسيرة أربعين عاما ( رواه البخاري អាំពី អាពូ អាប់ឌុលឡោះ ពិន អាំរូបាននិយាយថា ណាពីបាន មានប្រសាសន៍ថា៖
នរណាសម្លាប់អ្នកដែលជារ់កិចចសនា គឺគេមិនស្គាល់ក្លិនឋានសួគ៌នោះទេ ហើយកលិនរបស់វានៅ ឆៃយពីរូបគេរយៈពេល៤០ឆ្នាំ»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍។
រាបភាីេី៥ អាំពីពូរ៉ាយហាោះ ពិន ហូដសរ បាននិយាយថា នៅពេល ណាពីតែងតាំងមេទ័ព ឬកផងឈលរ គាត់ផ្ទតាំឱ្យគេកោតខ្លាច ចំពោះអល់ឡោះនិងធ្វើលអចំពោះអ្នកមូស្លីមដែលនៅជាមួយ។ រនារ់មក គាត់រនតទៀតថ្ល៖ «ចូរធ្វើសស្រគាមចុោះក្នុងនម
អល់ឡោះ ដើម្បី្លូវអល់ឡោះ ចូរប្រយុទ្ធជាមួយអ្នកដែល ប្រឆាំងនឹងអល់ឡោះ។ ចូរធ្វើសស្រគាមចុោះ តែកុំហួសហេតុ ពេក កុំក្បត់នឹងកិចចសនា កុំរាំដរក្សាកសព កុំសម្លាប់ឡកេ ងៗ។ ប្រសិនបើ អ្នកជួរប្រេោះនឹងសត្រូវរបស់អ្នកដែលជឿ លើពហុទេពនោះ ចូរនៅពួកគេនៅកាន់រីប្រការ។ បើពួកគេ យល់ព្រមនឹងអ្នកដោយប្រការណាមួយនោះ ចូរឯក្ភាព ជាមួយពួកគេ ហើយឈរ់ប្រយុទ្ធជាមួយពួកគេ។ រនារ់មក ចូរនៅពួកគេឱ្យចូលឥស្លាម។ ប្រសិនបើពួកគេព្រមឆ្លើយតរ នឹងអ្នក ចូរទទួលស្គាល់ពួកគេ និងឈរ់ប្រយុទ្ធជាមួយពួក គេ។ រនារ់មក្អំពាវនាវឱ្យពួកគេភៀសខ្លួនចេញពីប្សុក របស់ពួកគេ ឱ្យមក្រស់នៅប្សុក្របស់ពួកមូហជីរីន។ ចូរ ប្រាប់ពួកគេថ្ល ប្រសិនបើពួកគេធ្វើដូចនេះគឺពួកគេនឹងទទួលានដូចពួកមូហជីរីនដែរ ហើយពួកគេមានកាតពវកិចចដូច ពួកមូហជីវីនដែរ។ តែប្រសិនបើ ពួកគេរដិបដិសេធ្មិនផ្ទលស់រតូ រ។ ចូរប្រាប់ពួកគេថ្ល ពួកគេប្រៀបដូចជាពួកមូស្លីមអាក់រ៉ារ នៅតាមវាលខាច់។ គេអនុវត្តតច្បាប់ឥស្លាមនៅលើពួកគេដូច មូស្លីមេូនៅដែរ។ ពួកគេមិនទទួលានទ្រព្យជ័យភ ឌអ្វី
ទាំងអស់។ លើកលែងតែពួកគេតសូរជាមួយអ្នកមូស្លីម។ តែ បើពួកគេរដិបដិសេធ ចូរអ្នកហូតពនធពីពួកគេ។ បើពួកគេព្រមទទួលពីពួកអ្នក ចូរទទួលស្គាល់ពួកគេ ហើយឈរ់ប្រយុទ្ធ ជាមួយពួកគេ។ ប្រសិនបើពួកគេរដិបដិសេធ ចូរសុាំជាំនួយពីអ ល់ឡោះ ហើយប្រយុទ្ធជាមួយពួកគេ។ ប្រសិនបើអ្នកហុាំព័េធ កាំដផងណាមួយ ហើយពួកគេចង់ឱ្យអ្នកោក់ពួកគេឋិតនៅ ក្រោមកិចចសនារបស់អល់ឡោះ និងក្រោមកិចចសនារបស់ ណាពីនោះ ចូរកុំោក់ពួកគេឋិតនៅក្រោមកិចចសនារបស់អល់ឡោះ ឡោះនិងកិចចសនារបស់ណាពី។ ក៏ប៉ុន្តែចូរោក់ពួកគេឱ្យឋិត នៅក្រោមកិចចសនារបស់អ្នក និងកិចចសនាក្រុមរបស់អ្នក។ ពិតណាស់ ប្រសិនបើពួកអ្នកក្បត់នឹងកិចចសនារបស់ខ្លួនឯង និងក្រុមរបស់ពួកអ្នកស្រាលជាងពួកអ្នកក្បត់នឹងកិចចសនា របស់អល់ឡោះ និងកិចចសនារបស់រ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ បើសិន ជាអ្នកហុាំព័េធកាំដផងណាមួយ ហើយពួកគេព្រមចុោះចញ់ ក្រោមកិចចព្រមព្រមព្រៀងរបស់អល់ឡោះ ចូរកុំឱ្យពួកគេចុោះចញ់ ក្រោមកិចចព្រមព្រមព្រៀងរបស់អល់ឡោះ ក៏ប៉ុន្តែឱ្យពួកគេចុោះចញ់ ក្រោមកិចចព្រមព្រមព្រៀងរបស់អ្នក។ ពីព្រោះ អ្នកមិនដឹងថ្ល តើ
អ្នកធ្វើត្រូវតាមច្បាប់របស់អល់ឡោះដែរឬទេ?»។ រីវា៉ាយ៉ាត់ មូស្លីម។ រាបភាីេី៦ អាំពី អាពូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ បាននិយាយថា ណាពីបានបញ្ជាូនេ័ព សេះនៅតំបន់ណាជិត។ ពួកគេាននាំបុរសម្នាក់ទនពួក កុលសម្ព័ន្ធហពនី ហនីហ្វោះ ដែលមានទេោះថ្ល សូម៉ាម៉ាោះ ពិន អាស្គល។ ពួកគេានចងសូម៉ាម៉ាោះជារ់នឹងសរសរម៉ាសជិត។ រនារ់មក្ណាពីបានចេញនៅជួរគេ ហើយគាត់និយាយថា៖
« ដនសូម៉ាម៉ាោះ តើអ្នកមនអ្វីទេ? គេានតរវិញថ្ល៖ ដនមូ ហាំម៉ាត់! ខ្ញុំមនទ្រព្យ។ ប្រសិនបើអ្នកសម្លាប់ខ្ញុំគឺត្រូវសម្លាប់ អ្នកដែលមានទោស តែប្រសិនបើអ្នកដោះលែងគឺ អ្នកាន ដោះលែងមនុស្សម្នាក់ដែលដឹងគុ ។ ប្រសិនបើអ្នកចង់ានទ្រព្យ អ្នកអាចទារពីរូបគេតាមតែអ្វីដែលអ្នកចង់ាន។ គាត់បានទុក្គេចោល។ លុោះដសអក្ឡើងគាត់បានសួរទៀតថ្ល ៖ «ដនសូម៉ាម៉ាោះ!តើអ្នកមនអ្វីទេ? គេានតរវិញថ្ល៖ ដូចអ្វី ដែលខ្ញុំាននិយាយប្រាប់អ្នក។ ប្រសិនបើអ្នកដោះលែងគឺ អ្នកានដោះលែងមនុស្សម្នាក់ដែលដឹងគុ ។ ណាពីបាន
ទុក្គេចោល លុោះដសអក្មួយទៀត ណាពីបានសួរទៀតថ្ល៖« ដនសូម៉ាម៉ាោះ!តើអ្នកមនអ្វីទេ? គេានតរថ្ល ដូចអ្វីដែលខ្ញុំាននិយាយប្រាប់អ្នកអុីចឹង។ ណាពីបានមានប្រសាសន៍ថា៖
ចូរដោះលែងសូម៉ាម៉ាោះនៅ។ គេានដើរសាំនៅនៅកាន់ដើមផ្លែឈើ នៅជិតម៉ាសចិត គេានងូតទឹក្សមអតខ្លួន ហើយដើរចូលក្នុង ម៉ាសចិត រួចក៏បានឡព្យាបាលថ្ល៖
(أشهد أن الإله إال هللا وأشهد ان محمدا رسول هللا)
មានន័យថា៖ «ខ្ញុំធ្វើសាក្សីថ្លគ្មានទេមចស់គឺមនតែអល់ឡោះ ហើយខ្ញុំធ្វើសាក្សីថ្លមូហាំម៉ាត់ជារ៉ាស៊ូលុលឡោះ រពិត្រមូ ហាំម៉ាត់ សូមសប្នឹងអល់ឡោះ គ្មានមុខនរណាម្នាក់នៅលើ ផែនដីនោះ ខ្ញុំសអរ់ជាងមុខរបស់អ្នក។ តែឥឡូវនោះ មុខរបស់ អ្នកជាមុខដែលខ្ញុំស្រឡាញ់ជាងគេ។ សូមសប្នឹងអល់ឡោះ គ្មានសាសនាណាដែលខ្ញុំសអរ់ជាងសាសនារបស់អ្នក។ តែ ឥឡូវនោះ សាសនារបស់អ្នកជាសាសនាដែលខ្ញុំស្រឡាញ់ ជាងគេ។ សូមសប្នឹងអល់ឡោះ គ្មានប្រទេសណាដែលខ្ញុំ សអរ់ជាងប្រទេសរបស់អ្នក។ តែឥឡូវនោះ ប្រទេសរបស់អ្នក ជាប្រទេសដែលខ្ញុំស្រឡាញ់ជាងគេ ត្បិតេ័ពសេះរបស់អ្នក
បានចរ់ខ្ញុំមក។ ខ្ញុំចង់នៅធ្វើអុាំឡរា៉ាោះ តើអ្នកយល់យ៉ាងឡម៉ាច ដែរ? រ៉ាស៊ូលុលឡោះាន្តល់ដាំ ឹងលអដល់គេ ហើយបាន ប្រើគេឱ្យនៅធ្វើអុាំឡរា៉ាោះ។ នៅពេលដែលគេនៅដល់ម៉ាក្កះ មាន គេនិយាយនៅកាន់គាត់ថ្ល៖ តើឯងានចូលសាសនាឡស្គពីអុី យ៍ហើយមែនទេ? គាត់បានឆ្លើយថា៖ មិនមែនទេ។ ក៏ប៉ុន្តែខ្ញុំានចូលឥស្លាមជាមួយមូហាំម៉ាត់។ សូមសប្នឹងអល់ឡោះ ពីថ្ងៃនោះនៅលែងមនប្សូវស្គឡីមក្ពីយ៉ាម៉ាម៉ាោះសម្រាប់ពួក អ្នកទៀតហើយ។ លុោះប្តាតែមនការអនុញ្ញាតពីណាពី»។ រីវា៉ា យ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍និងមូស្លីម។
រាបភាីេី៧ عن خالد بن الوليد رضي هللا عنه قال :
( غزوت مع رسول هللا صلى هللا عليه و سلم خيبرفأتت اليهود فشكوا أن الناس قد أسرعوا إلى حظائرهم فقال رسول هللا صلى هللا عليه وسلم أال ال تحل أموال المعاه دين إال بحقها ) رواه أبو داود بسند حسن អាំពី ខឡលដ ពិន វា៉ាលីដ បាននិយាយថា ខ្ញុំាននៅធ្វើស ស្រគាមជាមួយរ៉ាស៊ូលុលឡោះនៅសមរភូមិខៃបារ។ មានពួក ជវីហ្វមក្រតឹងថ្ល៖ មានមនុស្សជាច្រើនានប្រញារ់នៅរឹរអូស
ឡក្រាលសតវរបស់ពួកគេ។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមនប្រសាសន៍ ថ្ល៖គេមិនអនុញ្ញាតឱ្យយកទ្រព្យរបស់ពួកអ្នកដែលបានចុោះ កិចចព្រមព្រមព្រៀងនោះទេ។ លើកលែងតែមនច្បាប់អនុញ្ញាត»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាពូោវូត ស្គណាត់ហស្គន់។
រាបភាីេី៨ អាំពី សោះហិល ពិន ស្គអាត់ ឡអីសស្គអុីឌីយ៍ បាននិយាយថា ខ្ញុំានឮណាពីបានមនប្រសាសន៍នៅថ្ងៃសស្រគាមខៃបារថ្ល ៖
« យើងនឹងប្រគល់េង់ជ័យនោះនៅបុរសម្នាក់ ដែល អល់ឡោះនឹងរាំដោះខៃបារដោយស្គេដៃរបស់គេ)។ ពួកគេ នាំគ្នាក្រោក្ឈរ ម្នាក់ៗសងឃឹមថ្លណាពីប្រគល់េង់ជ័យឱ្យ នៅគេ។ ពួកគេមានក់ៗសុេធតែសងឃឹមថ្លគាត់នឹងប្រគល់ឱ្យ។ ណាពីបានសួរថ្ល តើអាលីនៅេីណា? មានគេប្រាប់ថា គាត់ ឈឺដភនក។ គាត់បានប្រើឱ្យគេនៅនៅអាលី ហើយគាត់បាន ឡស្គតោះ្លុាំលើដភនក្របស់អាលី រួចក៏ជាភាលមៗហក់រីដូចជាគ្មាន អ្វីកើតឡើងទាស់តែសោះ។ អាលីបាននិយាយថា៖ «យើង នឹងធ្វើសស្រគកមជាមួយពួកគេរហូដែល់ពួកគេក្លាយជាអ្នក
មានជំនឿដូចពួកយើងដែរ? គាត់បានឆ្លើយថា៖ កុំតក់ក្រ្ហ ល់។ ចាំនៅដល់សមរភូមិសិន។ រនារ់មក ចូរនៅពួកគេឱ្យ ចូលឥស្លាម ហើយប្រាប់ពួកគេពីកាតពវកិចចដែលពួកគេត្រូវ រាំពេញ។ សូមសប្នឹងអល់ឡោះ ប្រសិនបើ អល់ឡោះបាន ចងអុលរគាញនរណាម្នាក់ឱ្យមានជំនឿដោយសារអ្នក គឺលអ ប្រឡសីសម្រាប់អ្នកជាងមនអូដឋទ្លមួយកាល»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អា ល់ពូខរីយ៍។
រាបភាីេី៩ عن أبي هريرة رضي هللا عنه أنه قال :قيل :يا رسول هللا !ادع على الم شركين .قال « إني لم أبعث لعانا .و إنما بعثت رحمة «رواه مسلم អាំពីអាពូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ បាននិយាយថា មានគេសុាំណាពីថ្ល រពិត្ររ៉ាស៊ូលុលឡោះ សូមលោកោក់រណាតស្គពួកអ្នកជឿ លើពហុទេពនៅ។ ណាពីបានឆ្លើយថា៖ គេមិនបានបញ្ជាូនខ្ញុំ ដើម្បីោក់រណាតស្គគេនោះទេ។ តែគេបញ្ជាូនខ្ញុំមក ដើម្បីជាក្តី មេត្តាក្រុណា»។ រីវា៉ាយ៉ាត់មូស្លីម។
រាបភាីេី១០ អាំពី អាប៊ូ ហុរ៉ៃរ៉ោះបាននិយាយថា ខ្ញុំាននៅម្តាយរបស់ខ្ញុំ ជាអ្នកមុសរិកឱ្យចូលសាសនាឥស្លាម។ នៅថ្ងៃមួយខ្ញុំាន នៅគាត់។ ខ្ញុំានស្តាប់ឮពាក្យសាំដីរបស់គាត់មិនគរបីចំពោះ រ៉ាស៊ូលុលឡោះដែលធ្វើឱ្យខ្ញុំមិនសរាយចិតត។ ខ្ញុំាននៅជួរ ណាពីទាំងទឹក្ដភនក្រហាម។ ខ្ញុំបាននិយាយថា រពិត្ររ៉ាសូលុ លឡោះ! ខ្ញុំាននៅម្តាយរបស់ខ្ញុំឱ្យចូលសាសនាឥស្លាម តែ គាត់ដររជាប្រដក្ក។ នៅថ្ងៃមួយខ្ញុំាននៅគាត់ តែគាត់បាន និយាយឱ្យខ្ញុំឮពាក្យមិនគរបីចំពោះលោក ដែលធ្វើឱ្យខ្ញុំមិន សរាយចិតត។ សូមលោក្សុាំពីអល់ឡោះឱ្យទ្រង់រគាញ្លូវ ដល់ម្តាយអាប៊ូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ ង។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានមនប្រស្គ សន៍ថ្ល៖ (ឱ្អល់ឡោះជាមចស់សូមទ្រង់រគាញ្លូវដល់ម្តាយ អាប៊ូ ហុរ៉ៃរ៉ោះផង)។ ខ្ញុំានចេញនៅទាំងចិតតសរាយរីក រាយដោយសារឌូអារបស់ណាពី។ នៅពេលខ្ញុំនៅដល់មុខទ្វារាោះ ប្សារ់តែទ្វារាោះនោះរិេ។ ខ្ញុំានឮសប្មឹរជើងម្តាយ របស់ខ្ញុំ។ គាត់បាននិយាយថា នៅត្រង់ហ្នឹងសិន កុំអាលចូល មក! ខ្ញុំានឮសាំឡឡងមុជទឹក។ អាពូហូរ៉ាយឡរា៉ាោះាននិយាយ
ថ្ល៖ គាត់បានងូតទឹក្សមអតខ្លួន ហើយពាក្យអាវដវង គាត់ ប្រញារ់ពេក ភ្លេចេូរក្សាល ហើយគាត់បានបើក្ទ្វារ។ គាត់ បាននិយាយថា ដនអាពូហូរ៉ាយឡរា៉ាោះ! ខ្ញុំធ្វើសាក្សីថ្ល គ្មានទេ មចស់ផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះ ហើយមូហាំម៉ាត់ជាខ្ញុំរបម្រើ និង ជារ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ ខ្ញុំានត្រឡប់នៅជួររ៉ាស៊ូលុលឡោះ ខ្ញុំ សរាយខាលាំងពេក ខ្ញុំក៏យាំប្សក់ដភនក។ ខ្ញុំបាននិយាយថា រពិត្ររ៉ាស៊ូលុលឡោះ! ខ្ញុំសរាយរីក្រាយណាស់ ដែលអល់ឡោះ ឡោះានទទួលការសុាំឌូអារបស់លោក ហើយទ្រង់បាន ចងអុលរគាញដល់ម្តាយអាពូហូរ៉ាយឡរា៉ាោះ។ គាត់បានសរសើរ ចំពោះអល់ឡោះ ហើយបាននិយាយពាក្យលអៗ។ ខ្ញុំាន និយាយថា រពិត្ររ៉ាស៊ូលុលឡោះ សូមរ៉ាស៊ូលុលឡោះសុាំពីអ ល់ឡោះឱ្យពួកយើង ម្តាយកូនស្រឡាញ់ពួកអ្នកមានជំនឿ ទាំង យ ហើយឱ្យពួកគេស្រឡាញ់ខ្ញុំនិងម្តាយរបស់ខ្ញុំ។ រ៉ា សូលុលឡោះ ោះានសុាំឌូអាថ្ល(ឱ្អល់ឡោះជាមចស់សូមទ្រង់ ឱ្យខ្ញុំរបម្រើរបស់ទ្រង់ មានន័យថា អាពូហូរ៉ាយឡរា៉ាោះ និងម្តាយ របស់គេស្រឡាញ់ពួកអ្នកមានជំនឿទាំង យ ហើយឱ្យពួក អ្នកមនជំនឿទាំង យស្រឡាញ់ពួកគេទាំងពីរនក់ម្តាយ
កូនផងចុោះ។ (គ្រប់អ្នកមនជំនឿដែលកើតមក គេានស្តាប់ ឮពីខ្ញុំ គេមិនបានឃើញខ្ញុំគឺគេសុេធតែស្រឡាញ់ខ្ញុំ)»។ រីវា៉ាយ៉ា ត់មូស្លីម។
រាបភាីេី១១ عن أبي هريرة رضي هللا عنه قال :قدم طفيل بن عمرو الدوسي و أصحابه ، على النبي صلى هللا عليه و سلم فقالوا :يا رسول هللا ، إن دوسا عصت و أبت ، فادع هللا عليها ، فقيل :هلكت دوس ، قال :
) اللهم اهد دوسا و أت بهم( رواه البخاري .
អាំពី អាប៊ូ ហុរ៉ៃរ៉ោះ បាននិយាយថា តូឡហ្វល ពិន អាំរូ អាត់ ហាវសុី ជាមួយនឹងក្រុមរបស់គាត់បាននៅជួរណាពី។ ពួកគេានសួរថ្ល រពិត្ររ៉ាស៊ូលុលឡោះ! កុលសម្ព័ន្ធហាវសុីាន ជំទាស់ និងរដិបដិសេធ។ សូមលោក្សុាំពីអល់ឡោះឱ្យទ្រង់ោក់ រណាតស្គពួកគេ។ មានគេរនារថ្ល សូមឱ្យពួកកុលសម្ព័ន្ធហាវ សុីវិនសចុោះ។ ណាពីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ (ឱ្អល់ឡោះ សូមទ្រង់រគាញ្លូវដល់កុលសម្ព័ន្ធហាវសុីផង សូមរគាញឱ្យ ពួកគេមក្កាន់េីនោះ)»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាល់ពូខរីយ៍។
រាបភាបេី១២ عن جابر بن عبد هللا رضي هللا عنهما أنهم قالوا :يا رسول هللا ! أحرقتنا نبال ثقيف ، فادع هللا عليهم .فقال :اللهم اهد ثقيفا( رواه الترمذي بسند صحيح អាំពី ចឡពៀរ បាននិយាយថា ពួកគេបាននិយាយថា រពិត្ររ៉ា សូលុលឡោះ ោះ! ស្គគីហ្វានដុតរាំផ្ទលញពួកយើងនឹងគ្រារ់ ប្ពួញ សូមលោក្សុាំពីអល់ឡោះឱ្យទ្រង់រាំផ្ទលញពួកគេ។ ណា ពីានមានប្រសាសន៍ថា៖ ឱ្អល់ឡោះ សូមទ្រង់រគាញ្លូវ ដល់ស្គគីហ្វផង»។ រីវា៉ាយ៉ាត់អាត់-ទិរមីហ្ស៊ី ស្គណាត់សឡហ ស។
តើអ្វីជាេឡងវើរបសូហាំ ម៉មាតតូ? យាសុោះ អេសាយ អ្នកដែលមានជីវិតរស់នៅលើផែនដីបច្ចុប្បន្ននោះ ឡសាីរតែគ្រប់ រូបពួកគេនិយាយអាំពីបុគ្គលិកលក្ខណៈ ៈរបស់មូហាំម៉ាត់។ អ្នក ទាំងអស់នោះចង់ស្គាល់ថ្ល តើការពិតគាត់ជានរណា? តើ ការប្រៀនប្រនៅរបស់គាត់យ៉ាងដូចម្តេច? ហេតុអ្វីានជា មានអ្នកខលោះស្រឡាញ់គាត់តាមរយៈរូបភាពនោះ ហើយខលោះ
ទៀតសអរ់គាត់? តើការអោះអាងរបស់គាត់ នដល់ក្ប្មិត ហើយឬនៅ?»តើគាត់ជាបុគ្គលពិសិដឋមែនទេ? តើគាត់ជា ណាពីដែលអល់ឡោះបញ្ជាូនមក្មែនទេ? តើអ្វីជាការពិត របស់បុរសម្នាក់នោះ (មូហាំម៉ាត់)? តើយើងអាចដសវងរក្ការ រពិតដោយររៀបណា ជាមួយនឹងការវិនិចឆ័យរបស់យើងដ៏ សុក្រឹតបំផុត? យើងនឹងចរ់ផ្តើមរគាញភស្តុតាងងនិងការ ពិតទនជីវប្រវតតិដែលយើងទទួលានពីមនុស្សរារ់ពាន់នក់។ អ្នកខលោះស្គាល់ពីបុគ្គលិកលក្ខណៈ ៈរបស់ណាពី។ អ្វីដែលយើង នឹងនិយាយរក្ស្រាយនៅេីនោះគឺសងកត់ធៃន់នៅលើសៀវភៅ ឯកសារ កាំ ត់ប្តា និងការនិទានរបស់ពួកអ្នកដែលបាន ឃើញព្រឹត្តិការណ៍ផ្ទាល់នឹងដភនក ជាពិពិសេសអ្វីដែលយើង លើកមក្សរសេរក្នុងអត្ថបទនោះ។ បាក្ដណាស់ ឯកសារ ប្រវតតិស្គស្រសតទាំងនោះត្រូវានដ្រក្សាជាច្បាប់ដើមដោយពួក អ្នកមូស្លីមផង និងពួកអ្នកមិនមែនមូស្លីមផង។ គាត់គឺមូហាំម៉ាត់ ពិន អារ់ឌល់ឡោះ កើតនៅឆ្នាំ៥៧០គ .ស. នៅម៉ាក្កះ ដែលបច្ចុប្បន្នគេស្គាល់ថ្ល ព្រះរាជាណាចក្រ្អា រា៉ារីអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ហើយគាត់បានទទួលមរណភាពនៅឆ្នាំ៦៣៣
គ.ស. នៅយើងសរិរ(ដែលគេស្គាល់ថ្ល ម៉ាឌីណះ មូណាវវា៉ា ឡរា៉ាោះ ទនព្រះរាជាណាចក្រ្អារា៉ារីអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត)។ ក\ទេោះរបស់ណាពី៖
ជីតារបស់គាត់ជាអ្នកោក់ទេោះឱ្យ គាត់ថ្ល មូហាំម៉ាត់ នៅពេលគាត់កើត ដែលមានន័យថា(អ្នក ដែលត្រូវគេសរឡសី(ال محمود أو المشادبه)។ គេនៅគាត់ថ្ល (الصادق)អ្នកដែលស្មោះត្រង់ ដោយការបាប្ស័យទាក់េង់ របស់ពួកគេជាមួយគាត់ ហើយគេានស្គាល់ពីភាពស្មោះត្រង់ របស់គាត់ និងការប្រកាន់ពាក្យសច្ចៈរបស់គាត់។ គាត់មិន ដែលនិយាយអ្វីក្រៅពីការពិត។ មា៉ាងទៀត ពួកគេាននៅ គាត់ទៀតថ្ល អ្នកដែលមានេាំនុក្ចិតត)(األمين គេស្គាល់ដោយ សារភាពស្គអតសអាំរបស់គាត់ និងការរាំពេញសេចក្តីទុក្ចិតត ជូនមចស់រឡញ្ញីដែលផ្ញើសេចក្តីទុក្ចិតត ឬទ្រព្យសម្បត្តិជាមួយ នឹងគាត់។ នៅពេលដែលកុលសម្ព័ន្ធពីរធ្វើសស្រគាមនឹងគ្នា ពួក គេទាំងពីរានយកទ្រព្យសម្បត្តិមនតម្លៃមក្ផ្ញើជាមួយគាត់ ក្នុងពេលកំពុងធ្វើសស្រគាម បើទោះជាពួកគេធ្វើសស្រគាមជា មួយនឹងកុលសម្ព័ន្ធរបស់គាត់ក៏ដោយ។ ពីព្រោះ ពួកគេដឹង ថា គាត់ជាមនុស្សដែលរក្សានូវសេចក្តីទុក្ចិតតឬរឡញ្ញីរបស់
អ្នកដទេ។ ទេោះទាំងនោះ ដែលគេានោក់គរឱ្យគាត់ គឺ លេចចេញពីបុគ្គលិកលក្ខណៈ ៈដ៏លអប្រពៃប្រក្រដោយភាព ស្គអតសអាំ ស្មោះទ្រង់ និងមនេាំនុក្ចិតត។ គេស្គាល់ជាេូនៅអាំពី ការអំពាវនាវ និងមនសិការរបស់គាត់ គាត់គិតអាំពីការ្សោះារវាងស្គច់ញាតិនិងក្រុមកុលសម្ព័ន្ធ ហើយគាត់បានបង្គាប់ ប្រើឱ្យអ្នកដើរតាមគាត់រារ់អានស្គច់ញាតិ គោរពនិងឱ្យតម្លៃ ចំពោះការារ់ញាតិ។ ប្រការទាំងនោះស្របនឹងបុគ្គលិក លក្ខ ៈរបស់ណាពីដែលមានដចងក្នុងគម្ពីរអិញ្ជីល យូហន ជាំពូក១៤ដល់១៦សតីអាំពីការមក្ដល់របស់ណាពី(វិញ្ញពិត) (روح الحقيقة) ឬ(អ្នកដែលត្រូវគេលើកតឡមកីង)(المعزي)ឬ (អ្នកដែលត្រូវគេគាំបេ)(م ال ؤيد)។ ខ\គាត់ជាដសប្ស យណាពីអុីប្ពហុីម ជារ់ពូជពងសទនកូន របស់គាត់ទេោះអ៊ីសាេដអ្លជាកុលសម្ព័ន្ធអ្ភិជនគូឡរ៉ាសសដែល គ្រប់គ្រងនៅម៉ាក្កះនសម័យនោះ។ ដសប្ស យរបស់មូហាំ ម៉ាត់គឺជារ់ស្គច់ញាតិផ្ទាល់ជាមួយនឹងអុីប្ពហុីម។ ចាំ ុច នោះបញ្ជាក់ពីការពិតទនភាពក្លាយជាណាពីរបស់មូហាំម៉ាត់ ក្នុងគម្ពីរសញ្ញ ចស់ តាវរ៉ាត (التوراة) ក្នុងឌីយូប្តូ ូមី
ជាំពូក ១៨: ១៥ និយាយពីណាពីដែលដូចនឹងមូស្គ ជារ់ ដសប្ស យមជាមួយនឹងស្គច់ញាតិរបស់គាត់។ គ\គាត់បានេឡនាញការអ្រ់រាំទូន្មានរបស់អល់ឡោះបានយ៉ាង លអក៏ដូចជាជីតាៗរបស់គាត់មុនៗដែលជាណាពីជំនាន់មុន។ តនៅនោះជាអ្វីដែលគេានរញ្ចុោះនៅកាន់មូហាំម៉ាត់ទនគម្ពីរអា ល់គួរអានតាមរយៈជីប្ពីល៖
ﭽ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝﯞ ﯟ ﯠﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦﯧ ﯨ ﯩ ﯪﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﭼ :األنعام ٧١٧ មានន័យថា៖ «ចូរអ្នកនិយាយនៅកាន់ពួកគេថ្ល ចូរពួកអ្នក ទាំងអស់គ្នាមកេីនោះ ខ្ញុំសូប្តនូវអ្វីដែលព្រះជាមចស់របស់ពួក អ្នកានហាមបាមនៅលើពួកអ្នកគឺ ហាមមិនឱ្យគោរពពហុ ទេពចំពោះអល់ឡោះ។ ចូរក្តញ្ញូចំពោះឪពុក្ម្តាយ។ ចូរកុំ សម្លាប់កូនៗរបស់ពួកអ្នកដោយសារខាលចក្រ យើងជាអ្នក ប្រទានជីវភាពដល់ពួកអ្នកនិងពួកគេ។ ចូរកុំនៅបៀតអំពើ អាយមុខដោយបើក្ចាំហ ឬោក់ាំង។ ចូរកុំសម្លាប់ជីវិត
ដែលអល់ឡោះបានោក់ច្បាប់ហាម លើកលែងតែដោយសច្ច ភាព។ ទាំងនោះគឺជាពាក្យរណាតាំទូន្មានរបស់ទ្រង់ចំពោះពួក អ្នក សងឃឹមថ្ល ពួកអ្នកចេះពិចរណា»។ \មូហាំម៉ាត់រស់នៅប្រកាន់ខាជរ់នឹងជំនឿលើព្រះតែមួយ ចំពោះអល់ឡោះ មិនគោរពពហុទេពចំពោះទ្រង់។ នោះគឺជា ដាំរូនេនដាំរូងរងអស់នៅក្នុងគម្ពីរសញ្ញ ចស់( سفر الخروج الخروج02 وديو ترونومي5 )និងនៅក្នុងគម្ពីរសញ្ញ េីផងដែរ (مرقس الفصل20اآلية02 )។ ង\មូហាំម៉ាត់ានបង្គាប់ប្រើឱ្យអ្នកដើរតាមគាត់គោរព ប្រតិរតតិចំពោះអល់ឡោះ ប្រកាន់ខាជរ់នឹងការអ្រ់រាំទូន្មាន របស់គាត់ក៏ដូចជាអ្វីដែលអល់ឡោះបានរញ្ចុោះមក្តាមរយៈជី ប្ពីល។ អល់ឡោះបានមនព្រះបន្ទូលថ្ល៖
ﭽ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﭼ :النحل ٠٢ មានន័យថា៖
«អល់ឡោះបានបង្គាប់ប្រើឱ្យពួកអ្នកប្រកាន់ ខាជរ់នូវភាពយុតតិធ្ម៌ និងអំពើកុសលធ្ម៌ តល់សិទ្ធិនិងធ្វើលអ ដល់អ្នកជិតខាង ហើយទ្រង់ហាមឃាត់ពីអំពើអាយមុខ
អំពើអាក្រ្ក់ អំពើជិោះជាន់ លនពាន។ ទ្រង់ដាស់រំឭកពួកអ្នក សងឃឹមថ្លពួកអ្នកភាញក់រឮក»។ ច\មូហាំម៉ាត់មិនដែលគោរពរូបសាំណាក រូបរដិម និងរូប ព្រះដែលមនុស្សានបង្កើត។ ជាទម្លាប់ដែលរីកសុះសាយ នៅក្នុងកុលសម្ព័ន្ធរបស់គាត់។ គាត់បានហាមឃាត់អ្នកដើរ តាមគាត់ទាំងអស់មិនត្រូវគោរពសកាករៈក្រៅពីអល់ឡោះជា មចស់របស់អាោាំ អុីប្ពហុីម មូស្គ និងពួកណាពីទាំង យ។ អល់ឡោះទ្រង់បានមនព្រះបន្ទូលថ្ល៖
ﭽ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﭼ ( :البينة ١،٤)
មានន័យថា«ពួកមចស់គម្ពីរ(ពួកជ្វីហ្វ និងគ្រឹស្គ្នា) បាន ដរក្សាក់គ្នារនារ់ពីពួកគេានដឹងចាស់ថ្លមូហាំម៉ាត់ជាណា ពីដែលគេានសនានៅក្នុងគម្ពីររបស់ពួកគេ។ គេមិនបាន ប្រើពួកគេគោរពសកាករៈលើកលែងតែដោយចិតតប្ជោះថ្លលចំពោះ អល់ឡោះ ជាសាសនាដ៏ត្រឹមត្រូវ។ បង្គាប់ឱ្យពួកគេប្រតិរតតិ ស ត្តល់ហាកាត់។ ទាំងនោះគឺជាសាសនាដ៏ត្រឹមត្រូវ»។
មូហាំម៉ាត់សអរ់ខ្ពើមចំពោះការគោរពរូបចាំោក់ដែលមនុស្សានបង្កើត ក៏ដូចគ្នាដែរចំពោះគេាលជំនឿ និងប្រការទាំង យដែលនាំនៅរក្ការគោរពជំនឿពហុទេព។ ឆ\មូហាំម៉ាត់ានលើកតឡមកីង និងតល់ភាពពិសិដឋដល់ព្រះ នមរបស់អល់ឡោះតាមលេធភាពរបស់គាត់។ គាត់មិនបាន ប្រើបាស់ព្រះនមរបស់ទ្រង់ក្នុងរាំ ងរបម្រើ្លប្រប្រយោជន៍ ខ្លួនឯងនោះទេ។ លើសពីនោះ គាត់បានហាមឃាត់អ្នកដើរ តាមគាត់មិនឱ្យលើកតឡមកីងគាត់ ហើយបង្គាប់ពួកគេឱ្យនៅ គាត់ថ្លខ្ញុំរបម្រើរបស់អល់ឡោះ។ ជ\មូហាំម៉ាត់គោរពប្រតិរតតិយ៉ាងត្រឹមត្រូវតាមដាំដ លជីដូន ជីតារបស់គាត់ អុីប្ពហុីម អ៊ីសាេដអ្ល។ តនៅនោះ ចូរសូប្តសូ ឡរា៉ាោះេីពីរទនគម្ពីរអាល់គួរអានដោយពិនិតយពិច័យ។ អល់ឡោះបានមនព្រះបន្ទូលថ្ល៖
ﭽ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰﮱ ﯓ ﯔ ﯕﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﭼ :البقرة ٤٩٧ មានន័យថា៖ « ចូររំឭកចុោះខ ៈដែលព្រះជាមចស់ានស្គក លបងអុីប្ពហុីមនឹងពាក្យបន្ទូលបង្គាប់ ហើយគេអនុវត្តតាន
សសម្រេចតាមការបង្គាប់ប្រើទាំងនោះ។ ទ្រង់បានបន្ទូលថ្ល៖
យើងានចត់តាំងឯងជាមេដឹកនាំមនុស្សទាំង យ។ គេ ឆ្លើយថា៖ រពិត្រព្រះជាមចស់ ចុោះកូននៅជំនាន់ក្រោយរបស់ ខ្ញុំ។ ទ្រង់បានមនព្រះបន្ទូលថ្ល៖ ការសនារបស់យើងនឹង មិនមានចំពោះពួកអ្នកដែលរាំពាននោះទេ»។
ﭽ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ មានន័យថា៖ «ចូររំឭកចុោះ ខ ៈដែលយើងានោក់កៈហ្ពោះ ជាកន្លែងជួរជុាំសម្រាប់មនុស្ស និងជាេីដ៏មនសនតិភាព។ ចូរ យកម៉ាក្មអុីប្ពហុីមធ្វើជាកន្លែងស ត។ យើងានត្រាស់ បង្គាប់ឱ្យអុីប្ពហុីម និងអ៊ីសាេដអ្លសមអតវិហររបស់យើង សម្រាប់ពួកអ្នកមក្តវ័ហ្វ ពួកអ្នកស្គនក់នៅដើម្បីគោរពសកាក រៈ និងពួកអ្នកមក្ក្រារថ្លវយរងាំ»។ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆﰇ ﰈ ﰉ ﰊ ﰋ ﰌ ﰍ ﰎ ﰏ ﰐ ﰑﰒ ﰓ ﰔ ﰕ ﭼ :البقرة–
٩٧6
មានន័យថា៖ « ចូររំឭកចុោះខ ៈដែលអុីប្ពហុីមាននិយាយ ថ្ល៖ រពិត្រព្រះជាមចស់! សូមទ្រង់បង្កើតេីនោះជាប្សុក្មួយ ដែលមានសនតិភាព។ សូមទ្រង់្តល់ជីវភាពដល់អ្នកប្សុក្នោះ មានដូចជាដ្លឈើ គ្រារ់ធ្ញ្ញជាតិគ្រប់ប្រភេទ ទនអ្នកដែល មានជំនឿចំពោះអល់ឡោះនិងថ្ងៃររលោក្ក្នុងចំណោមពួក គេ។ ទ្រង់បានមនព្រះបន្ទូលតរវិញថ្ល៖ ជនណាប្រឆាំង នឹង ជំនឿ យើងនឹងឱ្យគេសរាយរីក្រាយរនតិចរនតួច។ ក្រោយមក យើងនឹងរងខាំគេឱ្យទទួលទារុ ក្មេភ្លើងនរក ហើយជាេីវិលត្រឡប់ដ៏អាក្រ្ក់ជាេីបំផុត»។
ﭽ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭼ :البقرة ١٩٧ – ٩٧8
មានន័យថា៖ «ចូររំឭកចុោះ ខ ៈដែលអុីប្ពហុីមនិងអ៊ីសាេដអ លានលើកខឿនកៈហ្ពោះឡើង គេានរួងសួងថ្ល រពិត្រព្រះ ជាមចស់ទនយើង! សូមទ្រង់ទទួលយកអាំពីពួកយើងផងចុោះ។ ពិតណាស់ទ្រង់ជាព្រះជាមចស់មហឮមហដឹង។ រពិត្រព្រះ ជាមចស់ទនយើង! សូមទ្រង់បង្កើតពួកយើងជាអ្នកមូស្លីមទាំង
ពីរនក់ប្រគល់ខ្លួនចំពោះទ្រង់ ព្រមទាំងកូននៅជំនាន់ក្រោយ របស់យើងជាប្រជាជាតិដែលស្តាប់បង្គាប់ចំពោះទ្រង់។ សូម ទ្រង់រគាញដល់ពួកយើងនូវអ្តតញ្ញ ទនការគោរពសកាករៈ របស់យើងចំពោះទ្រង់។ សូមទ្រង់្តល់ការខនតីអ្ភ័យទោស ដល់ពួកយើងផងចុោះ។ ពិតណាស់ ទ្រង់មហខនតីអ្ភ័យ ទោស មហមេត្តាក្រុណា។ ﭽ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﭼ :البقرة ٢٩٧ – ٧3٩ មានន័យថា៖ «រពិត្រព្រះជាមចស់ទនយើង! សូមទ្រង់ចត់ តាំងក្នុងចំណោមពួកគេនូវរ៉ាសូលម្នាក់ ដើម្បីសូប្តការត្រាស់ បន្ទូលរបស់ទ្រង់នៅកាន់ពួកគេ និងរបង្រៀនពួកគេពីគម្ពីរអា ល់គួរអាននិងការប្រតិរតតិរបស់ណាពី។ ជប្មោះសមអតពួកគេ ពីជំនឿពហុទេព។ ពិតណាស់ ទ្រង់ជាមចស់ដ៏មន តេជានុភាពខាលាំងកាលប្រក្រដោយគតិរ ឌិត។ គ្មាននរណា
ម្នាក់ដែលបានគក្ចេញពីសាសនារបស់អុីប្ពហុីម លើក លែងតែអ្នកនោះអវិជ្ជាដោយខ្លួនឯង។ ពិតណាស់ យើងាន ជ្រើសបើសគេនៅក្នុងលោកីយ៍នោះ ហើយនៅថ្ងៃររលោក្គេ ពិតជាសថិតនៅក្នុងចំណោមអ្នកដែលមានកុសលធ្ម៌។ ចូរ រំឭកចុោះ ខ ៈដែលព្រះជាមចស់របស់គេានមនព្រះបន្ទូល នៅកាន់គេថ្ល៖ ចូរអ្នកប្រគល់ខ្លួនមក្ចំពោះយើង។ គេាន ឆ្លើយតរវិញថ្ល៖
ខ្ញុំានប្រគល់ខ្លួនរបស់ខ្ញុំចំពោះមចស់ទន សក្លលោក។ អុីប្ពហុីមនិងយ៉ាក់កូរានដ្តផ្ទតាំកូននៅរបស់ គាត់ឱ្យប្រកាន់តាមសាសនានោះថ្ល ដនកូនៗសមលញ់ អល់ឡោះ ឡោះានជ្រើសបើសសាសនានោះសម្រាប់ពួកអ្នក។ ចូរពួក អ្នកកុំទាន់ស្លាប់ លុោះប្តាតែពួកអ្នកក្លាយជាមូស្លីម»។ ឈ\មូហាំម៉ាត់ានអនុវត្តតការប្រតិរតតិសាសនានយ៉ាង ពេញឡលញដូចពួកណាពីមុនៗដែរ។ ការក្រារសូឡជាតពេល កំពុងស ត។ គាត់ដររឆ្ពោះនៅទហ្ពេុលមឹកេីសក្នុងការ ប្រតិរតតិស ត ហើយបានបង្គាប់ឱ្យអ្នកដើរតាមគាត់ធ្វើដូច គាត់ដែរ(រហូដែល់អល់ឡោះបានបញ្ជាូនទេវតាជីប្ពីលនាំ
ការត្រាស់បន្ទូលឱ្យរដងវរនៅកាន់កិរ ត់វិញដែលមានដចង ក្នុងគម្ពីរអាល់គួរអាន)។ ញ\ពិតណាស់រ៉ាស៊ូលុលឡោះាន្តល់សិទ្ធិគ្រប់គ្រ្នា់សម្រាប់ សមាជិកគ្រប់រូបក្នុងគ្រួសារនីមួយៗ ជាពិពិសេសសម្រាប់ឪពុក ម្តាយ កូនស្រី ក្មេងស្រីកំព្រា និងសិទ្ធិរបស់ប្រពន្ធជាដើម។ ដូចដែលបានប្ជារចាស់នៅក្នុងគម្ពីរអាល់គួរអានានដចង ថា មូហាំម៉ាត់ានបង្គាប់ឱ្យអ្នកដើរតាមគាត់ត្រូវចេះគោរព និងលើកតឡមកីងឪពុក្ម្តាយ មិនត្រូវនិយាយពាក្យគាំហ្កោក់ ពួកគាត់ទាំងពីរ។ អល់ឡោះបានមនព្រះបន្ទូលថ្ល៖
ﭽ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﭼ اإل :سراء ٩3
មានន័យថា៖ «មចស់របស់អ្នកានោក់ច្បាប់ថ្ល ពួកអ្នក ពុំត្រូវគោរពលើកលែងតែចំពោះអល់ឡោះ ធ្វើលអចំពោះឪពុក ម្តាយ។ ជាពិពិសេសនៅពេលគាត់ទាំងពីរចស់ជរា ឬម្នាក់ក្នុង ចាំឡណាពួកគាត់។ ចូរអ្នកកុំប្រើពាក្យគាំហ្កោក់គាត់ទាំងពីរ
ហើយកុំធ្វើារគាត់ទាំងពីរ។ ចូរនិយាយពាក្យពីឡរាោះេន់ភលន់ ចំពោះគាត់ទាំងពីរ»។ ដ\មូហាំម៉ាត់គឺជាអ្នកការពារសិទ្ធិកុមរកំព្រា ក្មេងៗដែល ទេីរនឹងកើត។ គាត់បានបង្គាប់ឱ្យគេយកចិតតទុកោក់ចំពោះ កូនកំព្រា តល់មាូរអាហរដល់អ្នកេីេ័លក្រ ដែលជា មមធ្យោបាយនាំឱ្យចូលឋានសួគ៌។ ក្នុងនោះក៏មនការគាំរាម កាំដហផងចំពោះអ្នកដែលមិនគោរពសិទ្ធិរបស់ពួកគេគឺនឹងមិន ឃើញឋានសួគ៌។ អល់ឡោះបានមនព្រះបន្ទូលថ្ល៖
ﭽ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﭼ :البقرة ٤١٩ មានន័យថា៖ «ពួកអ្នកដែលបរិច្ចាគទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេ ក្នុងលូវអល់ឡោះទាំងថ្ងៃទាំងយប់ដោយោក់ាំង និងដោយ បើក្ចាំហ។ ពួកគេនឹងទទួលាន្លរុ យពីអល់ឡោះ ហើយពួកគេគ្មានការភ័យខាលច និងគ្មានការកើតទុក្ខប្ពួយ ឡើយ»។ អល់ឡោះក៏បានហាមឃាត់ចំពោះការក្រ់ក្មេងស្រី ដែលទេីរនឹងកើតទាំងរស់ជាទម្លាប់របស់ពួកអារា៉ារ់រុរា ។
គម្ពីរអាល់គួរអានានចងអុលប្រាប់ពីរឿងនោះ។ អល់ឡោះបានមនព្រះបន្ទូលថ្ល៖
ﭽ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭼ :التكوير8
– ٢ មានន័យថា៖ «នៅពេលគេសួរពីក្មេងស្រីដែលត្រូវគេក្រ់ទាំង រស់។ តើក្មេងស្រីនោះមនកាំហុសអ្វីទេីរគេសម្លាប់?»។ \រ៉ាស៊ូលុលឡោះានហាមមិនឱ្យប្រុសៗយកស្ត្រីភេទធ្វើជា ទ្រព្យមត៌ក្របស់ខ្លួន មិនត្រូវរងខាំនងឱ្យរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ លើកលែងតែមនការអនុញ្ញាតពីនង។ មិនត្រូវរាំឡោភយក ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់នង មក្ធ្វើជាសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន។ អល់ឡោះ ឡោះទ្រង់បានមនព្រះបន្ទូលថ្ល៖
ﭽ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠﯡ ﯢ ﯣﯤ ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﭼ :النساء ٢٧ មានន័យថា៖ «ឱ្ពួកអ្នកមានជំនឿ គេមិនអនុញ្ញាតឱ្យ ពួកអ្នកយកស្ត្រីធ្វើជាទ្រព្យមត៌ក្ដោយរងខាំនោះទេ។ ចូរពួក អ្នកកុំរារាំងពួកនាង ដោយសារចង់ទទួលានចំណែក្ខលោះទន
អ្វីដែលពួកអ្នកានប្រគល់ឱ្យពួកនាង លើកលែងតែក្នុង ក្រីពួកនាងប្រព្រឹត្តអំពើផិតក្បត់ (ហ្សុីណា) ដែលជាក់ ចាស់។ ចូរពួកអ្នករួមរស់ជាមួយពួកនាងដោយស្របច្បាប់។ ប្រសិនបើពួកអ្នកសអរ់ខ្ពើមពួកនាង ជួនកាលអ្វីដែលពួកអ្នក សអរ់ខ្ពើម អល់ឡោះធ្វើឱ្យវាលអប្រសើរលើសដើម»។ យើង តាមអាយ៉ាត់នោះ យើងអាចសននិោឋនានថ្ល គេហាមឃាត់ ចំពោះការប្រើអំពើហិងា វាយដាំធ្វើារប្រពន្ធ។ (ប្រពន្ធ របស់ណាពីបាននិយាយថា ណាពីមិនដែលវាយគាត់សូម្បីតែ មតង)។ ណាពីមិនដែលមានទំនាក់ទំនង្លូវភេទក្រៅពីលក្ខៈជារតីប្រពន្ធ ហើយគាត់មិនឯក្ភាពចំពោះអំពើនោះ ត្បិត នៅសម័យនោះអំពើអាយមុខជារញាសាមញ្ញរបស់ពួកគេ។ ទំនាក់ទំនងរបស់គាត់ត្រឹមតែក្នុងលក្ខ ៈជារតីប្រពន្ធស្រប ច្បាប់មនកិចចសនាត្រឹមត្រូវ មានសាក្សីដឹងឮ។ ដូចជាទំនាក់ទំនងរបស់គាត់ជាមួយនឹងអាអ៊ីសះ គាត់មិនបានរៀប អាពាហ៍ពិពាហ៍នៅលើកដាំរូងដែលអាពូហពកើតានលើកអា អុីសសោះឱ្យគាត់នោះទេ។ តែគាត់បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ជាមួយនឹងអាអ៊ីសះនៅពេលគាត់គ្រប់អាយុ ហើយមាន
សមតថភាពអាចសសម្រេចចិតតដោយខ្លួនឯងាន។ អាអ៊ីសះានរៀបរាប់ពិស្តារពីទំនាក់ទំនងរបស់គាត់ជាមួយនឹងណាពី ដែលពោរពេញដោយសេចក្តីគោរព និងសេចក្តីស្រឡាញ់។ ក៏ ដូចគ្នាដែរអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាចាំ ងទនឋានសួគ៌។ គេចាត់ទុក អាអ៊ីសះជាអ្នកចេះដឹងក្រៅប្ជោះដ្នក្សាសនាឥស្លាម មួយ ជីវិតរបស់គាត់រស់នៅក្នុងនមជាប្រពន្ធរបស់មូហាំម៉ាត់ ហើយ យគាត់មិនដែលនឹក្គិតឃើញបុរសណាផ្សេងទៀតនោះទេ។ គាត់មិនដែលនិយាយរិោះគន់ពីភាពអ្វិជជមនរបស់រ៉ាសូលុល ឡោះនោះទេ។ ឌ\ណាពីបានប្រើឱ្យបុរសាត់ាង់ចាំណាយចយសម្រាប់ស្ត្រី ការពារស្ត្រី ទោះជាស្ត្រីនោះជាម្តាយកតី រងរអូនស្រីក្តី ឬប្រពន្ធ ក្តី កូនស្រីខ្លួនឯងក្តី ឬកូនស្រីអ្នកដទេក្តី។ ទោះជាស្ត្រីនោះជា មូស្លីមឬមិនមែនជាមូស្លីម។ អល់ឡោះមនព្រះបន្ទូលថ្ល៖
ﭽ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭼ :النساء3٤
មានន័យថា៖ «ពួកបុរសេួសខុសត្រូវចំពោះពួកស្រីតា មអ្វី ដែលអល់ឡោះបានប្រទានដល់ពួកគេនូវេាំនួលខុសត្រូវខពស់ ជាងស្ត្រី និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេដែលពួកគេាន ចាំណាយចយ។ ស្ត្រីស្គអតសអាំជាស្ត្រីដែលគោរពប្រតិរតតិ ដ រក្សារខ្លួនពេលរតីមិននៅ និងធ្វើតាមការបង្គាប់ប្រើរបស់អល់ឡោះ ឡោះ។ ចំពោះស្ត្រីដែលពួកអ្នការមភខាលចនងជំទាស់មិន ព្រមប្រតិរតតិ ចូរពួកអ្នកដ នាំពួកនាងដោយពាក្យលអៗ កុំ ឱ្យនងដេកដក្បរ ហើយប្រនៅពួកនាង។ តែប្រសិនបើពួក នងព្រមធ្វើតាមហើយ ចូរកុំរក្ឡលសធ្វើារពួកនាង។ ពិត ណាស់អល់ឡោះជាមចស់មហខពង់ខពស់ មហធាំឡធផង»។ ធ\ណាពីបានហាមឃាត់ចំពោះការសម្លាប់ក្មេងដោយសារ ខាលចក្រ និងសម្លាប់មនុស្សដែលស្គអតសអាំគ្មានទោស។ អល់ឡោះ ឡោះានមនព្រះបន្ទូលថ្ល៖
ﭽ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝﯞ ﯟ ﯠﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦﯧ ﯨ ﯩ ﯪﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﭼ :األنعام ٧١٧
មានន័យថា៖ «ចូរអ្នកនិយាយនៅកាន់ពួកគេថ្ល ចូរពួកអ្នក ទាំងអស់គ្នាមក្នោះ ខ្ញុំសូប្តនូវអ្វីដែលព្រះជាមចស់របស់ពួក អ្នកានហាមបាមនៅលើពួកអ្នកគឺ ចូរកុំគោរពពហុទេព ចំពោះអល់ឡោះ។ ចូរក្តញ្ញូចំពោះឪពុក្ម្តាយ។ ចូរកុំសម្លាប់ កូនៗរបស់ពួកអ្នកដោយសារខាលចក្រ យើងជាអ្នកប្រទាន ជីវភាពដល់ពួកអ្នក និងពួកគេ។ ចូរកុំនៅបៀតអំពើអាយ មុខដោយបើក្ចាំហ ឬោក់ាំង។ ចូរកុំសម្លាប់ជីវិតដែលអល់ឡោះ ឡោះានោក់ច្បាប់ហាម លើកលែងតែដោយសច្ចភាព។ ទាំងនោះគឺជាពាក្យរណាតាំទូន្មានរបស់ទ្រង់ចំពោះពួកអ្នក សងឃឹមថ្ល ពួកអ្នកចេះពិចរណា»។ \មូហាំម៉ាត់មិនដែលប្រប្ពិតតិអំពើផិតក្បត់(ហ្សុីណា)ជា ដាច់ខាត។ គាត់បានបង្គាប់ឱ្យអ្នកដើរតាមគាត់រៀបអាពាហ៍ ពិពាហ៍ ហើយបានហាមឃាត់ចំពោះទំនាក់ទំនង្លូវភេទក្រៅ ពីចាំ ងអាពាហ៍ពិពាហ៍។ អល់ឡោះបានមនព្រះបន្ទូលថ្ល៖
ﭽ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﭼ :البقرة ٩68
មានន័យថា៖ «ទសសតានានគាំរាមពួកអ្នកពីភាពក្រីក្រ និង ប្រើពួកអ្នកឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើអាយមុខ។ តែអល់ឡោះបាន សនាជាមួយពួកអ្នកនូវការអ្ភ័យទោស និងក្តីប្រទានរបស់ ទ្រង់ ហើយអល់ឡោះមហេូោយមហដឹង។ ﭽ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﭼ :األعراف33
មានន័យថា៖ «ដនមូហាំម៉ាត់ ចូរមនប្រសាសន៍ចុោះថ្ល ព្រះជា មចស់ានហាមឃាត់អំពើអាយមុខដែលបើក្ចាំហ និងោក់ាំង អំពើបាប និងការរាំពាររាំពានដោយខុសច្បាប់។ ទ្រង់ ហាមឃាត់មិនឱ្យពួកអ្នកគោរពពហុទេពចំពោះអល់ឡោះ ដោយគ្មានភស្តុតាងងបង្គាប់ប្រើឱ្យធ្វើ ហើយហាមឃាត់មិនឱ្យ និយាយប្រឌិតនៅលើអល់ឡោះដោយគ្មានចាំឡោះដឹង»។ ﭽ ﮊ ﮋ ﮌﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﮑ ﮒ ﮓ ﭼ :اإلسراء3٩ មានន័យថា៖ «ចូរពួកអ្នកកុំនៅបៀតអំពើផិតក្បត់(ហ្សុីណា) ពីព្រោះវាជាអំពើអាយមុខ និងជាផ្លូវដែលអាក្រ្ក់ជាេី បំផុត»។
ﭽ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﭼ :النور3
មានន័យថា៖ «អ្នកិតក្បត់ប្រុស មិនត្រូវរៀបការលើកលែង តែជាមួយនឹងស្ត្រីដែលិតក្បត់ ឬស្ត្រីដែលគោរពពហុទេព។ រីឯស្ត្រីិតក្បត់ក៏មិនត្រូវរៀបការលើកលែងតែជាមួយនឹង បុរសិតក្បត់ ឬបុរសគោរពពហុទេព។ គេហាមរៀបការដររ នោះចំពោះពួកអ្នកដែលមានជំនឿ»។ ﭽ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﰁﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﭼ :النور ٢٧ មានន័យថា៖ «ពិតណាស់ ពួកអ្នកដែលចូលចិត្តាយអំពើ អាយមុខឱ្យរីកសុះសាយកនុងចំណោមពួកអ្នកដែលមាន ជំនឿនោះ សម្រាប់ពួកគេគឺទារុ ក្មេដ៏ដសនខោលចាជាេី បំផុតទាំងនៅក្នុងលោកីយ៍ និងនៅថ្ងៃររលោក ហើយអល់ឡោះ ឡោះទ្រង់ដឹង តែពួកអ្នកមិនដឹងនោះទេ»។ ﭽ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭼ :الممتحنة ٩٧
មានន័យថា៖ «ដនណាពី ប្រសិនបើពួកស្ត្រីមនជំនឿមក្រក អ្នក ហើយសនាចំពោះអ្នកថ្ល ពួកនាងមិនគោរពពហុទេព ចំពោះអល់ឡោះ មិនលួចទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទេ មិនផិតក្បត់ មិនរាំលូត ឬមិនសម្លាប់កូនៗរបស់ពួកនាង មិនមានកូនលួចោក់ជាមួយគេ ហើយកុហក្ថ្ល ជាកូនជាមួយនឹងរតីខ្លួនឯង។ មិនផ្លែឈើសចំពោះអ្នកក្នុងការប្រតិរតតិអំពើលអ។ ពួកនាងមិន ប្រឆាំងនឹងអ្នកក្នុងការប្រតិរតតិអំពើលអ។ ដូចនេះ ចូរចុោះកិចច សនាជាមួយនឹងពួកនាង និងសុាំអ្ភ័យទោសពីអល់ឡោះ សម្រាប់ពួកនាង។ ពិតណាស់ អល់ឡោះជាមចស់ មហ អ្ភ័យទោស មហអា ិតស្រឡាញ់»។ មនុស្សានប្រព្រឹត្តអំពើបិសាចនៅេូទាំងសក្លលោក នៅសម័យមូហាំម៉ាត់ ហើយមូហាំម៉ាត់មិនបានប្រព្រឹត្តអំពើ ដររនោះឡើយ។ ជាមួយនោះ គាត់បានហាមឃាត់អ្នកដើរ តាមគាត់មិនឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើនោះផងដែរ។ ដ\មូហាំម៉ាត់ានហាមឃាត់មិនឱ្យរក្សុីចងការប្ប្ប្រាក់ និង យកការប្ប្ប្រាក់ពីប្ប្ប្រាក់ក្មចី។ ដូចណាពីអ៊ីសានហាមឃាត់ ការរក្សុីដររនោះតាំងពីច្រើនសតវត្សកន្លងមក។ ពិតណាស់
អំពើនោះនឹងរាំ្លិចរាំផ្ទលញធ្នធ្លន រាំផ្ទលញប្រព័នធឡសដឋកិចចនៅ គ្រប់សម័យកាលទាំងអស់។ ដូចគ្នានឹងពាក្យទូន្មានប្រៀន ប្រនៅរបស់ពួករ៉ាសូលសម័យមុន មូហាំម៉ាត់ចាត់ទុកការ ប្រព្រឹត្តអំពើនោះអាក្រ្ក់ជាេីបំផុត ហើយចាំាច់ត្រូវជៀសវាង ដាច់ខាត ដើម្បីឱ្យបុគ្គលម្នាក់ៗសសម្រេចាននូវសនតិភាពជា មួយនឹងអល់ឡោះជាមចស់ដែលជាអ្នកបង្កើត។ ﭽ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾﭿ ﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅ ﮆ ﮇ ﮈﮉ ﮊ ﮋ ﮌ ﮍ ﮎ ﮏ ﮐ ﭼ :البقرة ١١٩ – ١٩6
មានន័យថា៖ «ពួកអ្នកដែលសុីប្ប្ប្រាក់ការ មិនអាចក្រោក្ចេញ ពីនូរនៅថ្ងៃររលោក លើកលែងតែដូចជាការឡក្រាឡើងរបស់ អ្នកដែលត្រូវរិស្គចចូលស ឋិត។ នោះដោយសារពួកគេ និយាយថា ការលក់ដូរដូចជាប្ប្ប្រាក់ការដែរ។ អល់ឡោះបាន អនុញ្ញាតឱ្យជួញដូរ ហើយហាមឃាត់ពីការប្ប្ប្រាក់។ ហេតុ
ដូចនេះជនណាដែលបានទទួលការទូន្មានពីមចស់របស់គេ ហើយគេរញ្ឈរ់នោះ ការប្ប្ប្រាក់កន្លងមក្ជាទ្រព្យស្របច្បាប់ សម្រាប់គេ និងរញារបស់គេអល់ឡោះជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ ។ ឯចំណែក្អ្នកដែលបានរាំពានគឺពួកគេជាពួកអ្នកដែលចុោះ នរក្ជាអ្មតៈ។ អល់ឡោះរាំផ្ទលញប្ប្ប្រាក់ការ ហើយប្រទាន ភាពរីក្ចបម្រើនចំពោះការររិចចគ។ អល់ឡោះមិនសពវព្រះេ័ យចំពោះរាល់ពួកអ្នកដែលប្រព្រឹត្តនូវអំពើបាបប្ជុលហួស ហេតុ»។
ﭽ ﮑ ﮒ ﮓ ﮔ ﮕ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﭼ :البقرة ١١٩ មានន័យថា៖ «ពិតណាស់ ពួកអ្នកដែលមានជំនឿ ហើយពួក គេធ្វើអំពើលអ ប្រតិរតតិស ត បរិច្ចាគទ្រព្យ សម្រាប់ពួកគេគឺ នឹងទទួលាន្លរុ យពីមចស់របស់ពួកគេ ហើយពួកគេ គ្មានការភ័យខាលច និងគ្មានទុក្ខប្ពួយឡើយ»។ ﭽ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﭼ :البقرة ١٩8
មានន័យថា៖ «ដនពួកអ្នកមានជំនឿ ចូរកោតខ្លាចចំពោះអល់ឡោះ ឡោះ ហើយចូរលះបង់ចោលនូវអ្វីដែលពិសេសសល់ពីប្ប្ប្រាក់ ការ ប្រសិនបើពួកអ្នកជាអ្នកមនជំនឿ»។ ﭽ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﭼ :البقرة ٢١٩ មានន័យថា៖ «ប្រសិនបើពួកអ្នកមិនធ្វើទេនោះ ចូរប្រក្សាស សស្រគាមអាំពីអល់ឡោះ និងរ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ តែប្រសិនបើពួក អ្នកសារភាពកាំហុស សម្រាប់ពួកអ្នកគឺដើមេុនរបស់ពួកអ្នក ។ ពួកអ្នកមិនត្រូវប្រព្រឹត្តអំពើអ្យុតតិធ្ម៌ ហើយពួកអ្នកក៏ពុំ ត្រូវទទួលរងនូវអំពើអ្យុតតិធ្ម៌ដែរ។ \មូហាំម៉ាត់មិនដែលលេងល្បែងស៊ីសង ហើយគាត់បាន ហាមឃាត់អំពើនោះផងដែរ។ អំពើនោះរាំផ្ទលញប្ពេយសម្បត្តិ ដូចប្ប្ប្រាក់ការដែរ ហើយឆ្រ់វិនសជាងប្ប្ប្រាក់ការនៅទៀត។ ﭽ ﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽ ﯾ ﯿ ﰀ ﭼ :البقرة ٢٧٩
មានន័យថា៖ «ដនមូហាំម៉ាត់ ពួកគេសួរអ្នកអាំពីស្រា និង ល្បែងស៊ីសង។ ចូរប្រាប់ពួកគេថ្ល ទាំងពីរនោះ ជាអំពើបាបដ៏ ធាំឡធផងមនប្រប្រយោជន៍សម្រាប់មនុស្ស។ តែ្លអាក្រ្ក់របស់ វាធៃន់ធៃរជាង្លលអរបស់វា។ ពួកគេសួរអ្នកពីររិម ទ្រព្យ ដែលពួកគេត្រូវររិចចគ។ ចូរប្រាប់ថា គឺទ្រព្យដែលសល់ពី តប្មូវការរបស់ពួកអ្នក។ ដររនោះ អល់ឡោះរក្ស្រាយសញ្ញ ភស្តុតាងងទាំង យប្រាប់ពួកអ្នក។ សងឃឹមថ្ល ពួកអ្នកនឹងគិត ពិចរណា។ មនុស្សសម័យណាពី គេយល់ឃើញថ្ល ល្បែងស៊ីសងពុំ មែនជាអំពើអាក្រ្ក់នោះទេ។ ឯចំណែក្សម័យបច្ចុប្បន្ន គេ ដឹងជាេូនៅពីលរ៉ាោះព្យាបាល់ និងគ្រោះថ្លនក់របស់វាដល់ក្រុម គ្រួសារ រហូដែល់សុខភាពរញ្ញ។ គាំនិតដែលចង់រក្កាំទរពីអ្វី ដែលគ្មានគឺពុំមែនជាផ្លូវត្រឹមត្រូវទេ។ ឌ\មូហាំម៉ាត់មិនដែលផឹកស្រា ឬគ្រឿងប្សវឹងណាមួយឡើយ ។ ត្បិតនៅសម័យនោះ ការផឹកស្រាជាទម្លាប់ធ្មេតារបស់ពួក គេ។
ﭽ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭼ :المائدة ٠٢ – ٧٢ មានន័យថា៖ «ដនពួកអ្នកមានជំនឿទាំង យ ពិតណាស់ ការឹក ស្រា ល្បែងស៊ីសង រូបរដិម និងការចក់គម្ពីរជាអំពើអាក្រ្ក់របស់ រិស្គច។ ចូរជៀសវាង សងឃឹមថ្ល ពួកអ្នកទទួលានជោគជ័យ។ ពិតណាស់ រិស្គចចង់រងកឱ្យពួកអ្នកក្លាយជាសត្រូវនឹងគ្នា ចងគាំនុាំ គ្នាដោយការផឹកស្រា និងល្បែងស៊ីសង ហើយគេរារាំងពួកអ្នកពីការ រំឭកចំពោះអល់ឡោះ និងការប្រតិរតតិស ត។ តើពួកអ្នកព្រម រញ្ឈរ់ដែរឬទេ? ពួកអារា៉ារ់វាលខាច់ក៏ដូចជាអិរយធ្ម៌ផ្សេងៗទៀត ពួកគេផឹកស្រា ដោយមិនបានគិតពីលរ៉ាោះព្យាបាល់ដល់សុខភាពរបស់ពួកគេ និង បុគ្គលិកលក្ខណៈ ៈរបស់ពួកគេ។ ពួកគទទួលរងគ្រោះថ្លនក់ច្រើន ដោយសារឥេធិពលរបស់ស្រា ពួកគេភាគច្រើនក្លាយជាមនុស្សប្រមឹ ក។ តែក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននោះ គេពុំចាំាច់យកភស្តុតាងងមក្បញ្ជាក់ ពីលរ៉ាោះព្យាបាល់ និងគ្រោះថ្លនក់ទនទម្លាប់ដររនោះទេ។ និយាយពី មូលហេតុដែលប្សារាំផ្ទលញសុខភាពមនច្រើន ដូចជានាំឱ្យអ្នកប្ស
វឹងរងកគ្រោះថ្លនក់ចរាចរ ៍ រាំផ្ទលញទ្រព្យសម្បត្តិ រងររួស ហើយ អាចនឹងាត់រង់ដល់អាយុជីវិតដ្មទៀតផង។ ភារកិចចដាំរូងដែល អ្នកតាមមូហាំម៉ាត់ត្រូវធ្វើគឺលះបង់ការផឹកស្រានៅពេលកំពុងឋិត ក្នុងការប្រិតរតតិ តែក្រោយមក្មនរេបញ្ជាបង្គាប់ឱ្យឈរ់ឹក ទាំងប្សុងតែម្តង។ / មូហាំម៉ាត់មិនដែលចូលរួមក្នុងការនិយាយពាក្យអ្ត់ានការ និយាយដើមគេ។ គាត់តែងតែជៀសវាងពីការស្តាប់ពាក្យារក្មេ ទាំងនោះ។ ﭽ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭼ :الحجرات6
មានន័យថា៖ «ដនពួកអ្នកមានជំនឿទាំង យ ប្រសិនបើ មានមនុស្សខិលខូចនាំដាំ ឹងមក្ប្រាប់ពួកអ្នក ចូរបញ្ជាក់ពី ដាំ ឹងនោះឱ្យដឹងពីភាពត្រឹមត្រូវរបស់វាមុននឹងជឿជាក់និងាយដាំ ឹងនោះ។ ខាលចដក្រផងពួកអ្នកធ្វើឱ្យករុមមួយរង គ្រោះទាំងពួកគេគ្មានកាំហុស ហើយពួកអ្នកនឹងមានវិរបដិសារី ចំពោះអ្វីដែលពួកអ្នកានធ្វើ»។
ﭽ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﰉ ﰊﰋ ﰌ ﰍ ﰎ ﰏ ﰐ ﰑ ﰒ ﭼ :الحجرات ٧٧
មានន័យថា៖ «ឱ្ពួកអ្នកមានជំនឿទាំង យ ចូរកុំប្រម្មើល គយគ្នាពីក្រុមមួយនៅក្រុមមួយ ជួនកាលអ្នកដែលគេប្រម្នោះ លអប្រសើរជាងអ្នកដែលប្រម្គេ ហើយស្ត្រីមនជំនឿក៏ពុំត្រូវ ប្រម្មើលគយគ្នាពីក្រុមស្ត្រីមួយនៅក្រុមស្ត្រីមួយទៀត។ ជួន កាលស្ត្រីដែលគេប្រម្នោះប្រសើរជាងស្ត្រីដែលប្រម្គេ។ ចូរកុំ រនតុោះរគអរ់គ្នា ចូរកុំោក់គរអាក្រ្ក់ៗឱ្យគ្នា ជាទេោះនៅដ៏អាក្រ្ក់ បំផុតរនារ់ពីចូលឥស្លាម និងមនជំនឿ ហើយនរណាដែលមិន ព្រមស្គេរោពីអំពើនោះទេ គឺជាពួកអ្នកដែលប្រព្រឹត្តអំពើអ្យុតតិធ្ម៌ »។ ﭽ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫﭬ ﭭ ﭮﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭼ :الحجرات ٩٧
មានន័យថា៖ «ឱ្ពួកអ្នកមានជំនឿទាំង យ ចូរជៀសវាងពីការ សងស័យអាក្រ្ក់ច្រើនពេក្ចំពោះពួកអ្នកមានជំនឿដូចគ្នា។ ពិត ណាស់ ការសងស័យខលោះជាអំពើបាប។ ចូរកុំឡសុីរអ្សង្កេតតាមោនកេរ្តិ៍ ខាេសគ្នា ហើយកុំនិយាយដើមគ្នានៅវិញនៅមក។ ក្នុងចំណោមពួក អ្នក តើនរណាម្នាក់ពេញចិតតចង់សុីស្គច់សាកសពដែលខ្លួនឯង សអរ់ខ្ពើមដែរឬទេ? ចូរកោតខ្លាចចុោះចំពោះអល់ឡោះ ពិតណាស់ អល់ឡោះទ្រង់មហទទួលយកនូវការសារភាពកាំហុស ទ្រង់មហ អា ិតស្រឡាញ់»។ ជាក់ដសតងការអ្រ់រាំដររនោះ ជាតម្លៃមួយដ៏ឧតតុងាឧតតម។ ជា ពិពិសេសសម្រាប់សម័យបច្ចុប្បន្ន ដែលមនុស្សគ្រប់រូបសុេធតែាន ចូលរួមក្នុងការនិយាយពាក្យអ្ត់ានការច្រើន ជេរប្រទេចរណាតស្គ គ្នាសូម្បីតែជាមួយនឹងស្គច់ញាតិដ៏ជិតរបស់ខ្លួន។ ត\មូហាំម៉ាត់ជាមនុស្សចិតតរុ យ ហើយគាត់បានជំរុញអ្នកដើរតាម គាត់ឱ្យប្រកាន់នូវចិតតរុ យនោះក្នុងការទំនាក់ទំនង រហូដែល់គាត់បានជំរុញពួកគេឱ្យអ្ធាប្ស័យចំពោះអ្នកដែលជាំពាក់មាំ ុលរបស់ ពួកគេ ដោយចិតតបាថ្លនចង់ាន្លរុ យពីអល់ឡោះជាមចស់។
ﭽ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﯲﯳ ﯴ ﯵ ﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﯼ ﯽﯾ ﯿ ﰀ ﰁ ﰂ ﰃ ﰄ ﰅ ﰆ ﰇ ﰈ ﭼ :البقرة ٩8٠ – ٩8٧ មានន័យថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកជាំពាក់រាំ ុលគ្មានលេធភាពសងចូរ អ្ត់ឱ្នចំពោះគេរហូដែល់អល់ឡោះប្រទានជីវភាពធូរធ្លរដល់គេ ហើយគេសងរាំ ុលនោះ។ ប្រសិនបើពួកអ្នកចាត់ទុករាំ ុល នោះជាការធ្វើទានវាគឺជាការលអប្រសើរបំផុតសម្រាប់ពួកអ្នក បើ សិនជាពួកអ្នកដឹងពីរឿងនោះ។ ចូរកោតខ្លាចនៅថ្ងៃមួយដែលពួក អ្នកត្រឡប់នៅរក្អល់ឡោះ។ រនារ់មក្មនុស្សគ្រប់ៗរូបគេនឹង ប្រទានឱ្យតាមអ្វីដែលគេានប្រព្រឹត្ត ហើយពួកគេពុំត្រូវានគេ រាំឡោភរាំពានឡើយ»។ \មូហាំម៉ាត់ានជំរុញឱ្យបរិច្ចាគទ្រព្យដល់អ្នកក្រ ហើយអ្នកដែល គេត្រូវ្តល់ជូនមុនគេរងអស់គឺស្ត្រីមេម៉ាយ និងក្មេងកំព្រា។ អល់ឡោះានមនព្រះបន្ទូលថ្ល៖
ﭽ ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﭼ :الضحى ٢ មានន័យថា៖ «រីឯក្មេងកំព្រា ចូរកុំធ្វើារគេ»។
ﭽ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﭼ البقر :ة ١٩3
មានន័យថា៖
«ទ្រព្យររិចចគរបស់ពួកអ្នកសម្រាប់ពួកអ្នកក្រ្ដែល ជារ់ដៃតសូក្នុងលូវរបស់អល់ឡោះ ពួកគេមិនអាចចេញនៅរក្សុី នៅតាមតំបន់ផ្សេងៗនៅលើផែនដី។ អ្នកមិនដឹងស្គេនថ្ល ពួកគេជា អ្នកមន ដោយសារតែភាពសូអ្ត់របស់ពួកគេ។ អ្នកអាចស្គាល់ពួក គេដោយភាពខវោះខាតរបស់ពួកគេ។ ពួកគេមិនចេះេូចសុាំទានអ្នក ដទេ។ សរបុរសធ្ម៌ដែលពួកអ្នកររិចចគ អល់ឡោះជាមចស់មហ ដឹង»។ េ\មូហាំម៉ាត់ានរបង្រៀនមនុស្សពីររៀបដោះស្រាយរញា និង ឧរសគាទាំង យដែលពួកគេប្រឈមក្នុងជីវិតរបស់ពួកគេ។ គាត់បានប្រាប់ថា គ្រ្នា់តែភាពអត់ធ្មត់តែមួយគត់អាចសសម្រេចការប្តេជ្ញា ចិតត អាចយល់ពីរញាសេុគស្គេញ និងអាចជាំនោះាននូវររាជ័យ ទាំង យកនុងជីវិត។ មូហាំម៉ាត់មនការអត់ធ្មត់ខាលាំងបំផុត។ គាត់ ជាគាំរូដ៏លអបំផុតសម្រាប់ចរិតេន់ភលន់។ ពិតណាស់ រាល់អ្នកដែល ស្គាល់គាត់បានេួសស្គាល់ពីគុ សម្បត្តិដ៏ឧតតុងាឧតតមនោះ។
អល់ឡោះបានមនព្រះបន្ទូលថ្ល៖
ﭽ ﯰ ﯱ ﯲ ﯳ ﯴ ﯵﯶ ﯷ ﯸ ﯹ ﯺ ﯻ ﭼ :البقرة ١٧3
មានន័យថា៖ «ដនពួកអ្នកមានជំនឿទាំង យ ចូរសុាំជាំនួយពីអល់ឡោះ ឡោះដោយភាពអត់ធ្មត់ និងការប្រតិរតតិស ត។ ពិតណាស់ អល់ឡោះទ្រង់នៅជាមួយពួកអ្នកដែលអត់ធ្មត់។ ណាពីបានបញ្ជាក់ថ្ល ជីវិតរស់នៅក្នុងលោកីយ៍នោះគឺជាការ ស្គក្លបងអាំពីអល់ឡោះ។ អល់ឡោះបានមនព្រះបន្ទូលថ្ល៖
ﭽ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭲ ﭳ ﭴ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭼ :البقرة ١٧6
:البقرة ١١٧ មានន័យថា៖ «យើងនឹងស្គក្លបងពួកអ្នក ដោយភាពភ័យខាលច ស្រេកឃ្លាន ខវោះខាតទ្រព្យសម្បត្តិ សេចក្តីស្លាប់ និងខវោះខាតបរិភោគ ល។ ចូរ្តល់ដាំ ឹងលអចុោះដល់ពួកអ្នកដែលអត់ធ្មត់។ ពួកអ្នកដែល នៅពេលជួរប្រេោះនឹងការលាំាក្អ្វីមួយពួកគេឡព្យាបាលថ្ល ពួកយើង សម្រាប់អល់ឡោះ ហើយពួកយើងនឹងវិលត្រឡប់នៅរក្ទ្រង់»។
ធ\ មូហាំម៉ាត់គាត់រួសជានិចចដើម្បីសកាករៈចំពោះអល់ឡោះ ហើយ គាត់ជៀសឆៃយបំផុតពីការតុរតែងលមអ និងការអូសទាញរបស់ លោកីយ៍។ អល់ឡោះបានមនព្រះបន្ទូលបន្ទូលថ្ល៖
ﭽ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭼ :البقرة ٧83
មានន័យថា៖ «ដនពួកអ្នកមានជំនឿ គេានោក់កាតពវកិចចរួសនៅ លើពួកអ្នក ដូចដែលគេានោក់កាតពវកិចចនោះនៅលើមនុស្ស ជំនាន់មុនពួកអ្នកដែរ សងឃឹមថ្លពួកអ្នកនឹងកោតខ្លាច»។ ត\មូហាំម៉ាត់ានលុររាំាត់គ្រប់េប្មង់ទាំងអស់ទនពូជសាសនា៍ និយម កុលសម្ព័ន្ធនិយម ចរ់តាំងពីគាត់ផ្តើមធ្វើការអំពាវនាវរហូត ដល់គាត់ោចក្លោក្នោះ។ គាត់គឺជាស្គថរនិក្សនតិភាពសម្រាប់ មនុស្សទូទៅ និងសម្រាប់គ្រប់សម័យកាលទាំងអស់។ ﭽ ﭵ ﭶ ﭷ ﭸ ﭹ ﭺ ﭻ ﭼ ﭽ ﭾ ﭿﮀ ﮁ ﮂ ﮃ ﮄ ﮅﮆ ﮇ ﮈ ﮉ ﮊ ﮋ ﭼ :الحجرات ٧3
មានន័យថា៖ «ឱ្មនុស្សទាំង យ ពិតបាក្ដ យើងានបង្កើត ពួកអ្នកពីឪពុក្តែមួយគឺអាោាំ និងម្តាយតែមួយគឺហវា៉ា ហើយទ្រង់ បង្កើតឱ្យពួកអ្នកមានជនជាតិ និងកុលសម្ព័ន្ធជាច្រើនផ្សេងៗគ្នា
ដើម្បីឱ្យពួកអ្នកស្គាល់គ្នា។ ពិតណាស់ អ្នកដែលមានតម្លៃជាងគេ រងអស់ក្នុងចំណោមពួកអ្នកចំពោះអល់ឡោះជាមចស់គឺ អ្នកដែល កោតខ្លាចជាងគេ។ ពិតណាស់ អល់ឡោះជាមចស់ទ្រង់មហដឹង យ៉ាងលអិតលអន់»។ ក្នុងអាយ៉ាត់ផ្សេងទៀតទនគម្ពីរអាល់គួរអានទ្រង់បានមនព្រះបន្ទូល ថ្ល៖
ﭽ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭼ :النساء ٧
មានន័យថា៖ «ឱ្មនុស្សទាំង យ ចូរពួកអ្នកកោតខ្លាចមចស់របស់ ពួកអ្នកដែលបានបង្កើតពួកអ្នកពីខ្លួនតែមួយ ហើយទ្រង់បានបង្កើត ពីខ្លួនតែមួយនោះគូរបស់វា។ ទ្រង់បានបង្កើតពីពួកគេទាំងពីរនក់ នូវបុរសនិងស្ត្រីជាច្រើន។ ចូរកោតខ្លាចចំពោះអល់ឡោះដែលពួក អ្នកសួរគ្នាពីទ្រង់ ហើយចូរប្រុងប្រយ័តនចំពោះការារ់អានស្គច់ញាតិ ។ ពិតណាស់ អល់ឡោះទ្រង់ឃាលាំមើលពួកអ្នក»។ ចំណែកឯទំនាក់ទំនងរវាងមនុស្សនឹងមនុស្ស និងការ្សោះា រវាងដៃគូជជម្លោះ អល់ឡោះបានមនព្រះបន្ទូលក្នុងអាល់គួរអានថ្ល៖
ﭽ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕﯖ ﯗ ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡﯢ ﯣ ﯤ ﯥ ﯦ ﯧﭼ :الحجرات ٢ – ٠٧ មានន័យថា៖ «ប្រសិនបើពួកអ្នកមានជំនឿពីរក្រុមការ់សម្លាប់គ្នា ចូរ្សោះាក្រុមទាំងពីរនោះ ប្រសិនបើមនក្រុមណាមួយផ្លែឈើស រាំពាន រដិបដិសេធ្មិនព្រម្សោះា ចូរពួកអ្នកប្រយុទ្ធតសូជាមួយពួក គេរហូដែល់ពួកគេព្រមវិលត្រឡប់មក្រក្ច្បាប់អល់ឡោះនិងរ៉ាសូលុ លឡោះ។ ប្រសិនបើពួកគេវិលត្រឡប់មកវិញ ចូរ្សោះារវាងក្រុម ទាំងពីរដោយយុតតិធ្ម៌ ចូរប្រកាន់នូវភាពយុតតិធ្ម៌ក្នុងការក្សាត់ក្តី។ ពិតណាស់ អល់ឡោះទ្រង់សពវព្រះេ័យចំពោះពួកអ្នកដែលប្រកាន់ នូវភាពយុតតិធ្ម៌។ ពិតណាស់ ពួកអ្នកមានជំនឿទាំង យជារង រអូនក្នុងសាសនា ចូរ្សោះាគ្នារវាងរងរអូនរបស់ពួកអ្នក ហើយកោត ខាលចចំពោះអល់ឡោះ សងឃឹមថ្ល គេនឹងអា ិតអាសូរចំពោះពួក អ្នក»។ \មូហាំម៉ាត់ានបញ្ជាក់ថ្ល អ៊ីសាជាកូនដ៏ស្គអតសអាំ ជាកំណើតអ ស្គចរយរបស់នាងម៉ារី។ គាត់ជាស្ត្រីដែលប្រសើរជាងគេនៅលើលោក
នោះ។ ពិតណាស់ មូហាំម៉ាត់ានបញ្ជាក់ប្រាប់ពួកជ្វីហ្វថ្ល អ៊ីសាគឺ ជាមេស៊ី(មេស៊ី)ដែលមានដចងក្នុងគម្ពីរនៅរ៉ាត(គម្ពីរសញ្ញ ចស់)។ គាត់បានប្រាប់ទៀតថ្ល អ៊ីសាននាំមក្នូវភាពអស្ចារ្យជា ច្រើនដោយការអនុញ្ញាតពីអល់ឡោះ។ ដូចជាការព្យាបាលជំងឺឃ្លង់ ខ្វាក់ ធ្វើឱ្យអ្នកស្លាប់រស់ឡើងវិញ។ អ៊ីសាមិនទាន់ស្លាប់ទេ តែអល់ឡោះ ឡោះានលើកគាត់នៅលើមេឃ ។ ជាមួយនោះគាត់បានប្រាប់ដែរ ថា អ៊ីសានឹងត្រឡប់មកវិញនៅសម័យចុងក្រោយ ដើម្បីដឹកនាំពួក អ្នកមនជំនឿដឡ តីមយកជ័យជាំនោះពីសភាវៈអាក្រ្ក់ ហើយគាត់ នឹងសម្លាប់េ័ចចល។ េ\មូហាំម៉ាត់ហាមឃាត់មិនឱ្យសម្លាប់ជីវិត ត្បិតអ្នកដើរតាមគាត់ ខលោះត្រូវានគេសម្លាប់ រហូដែល់មនបញ្ជាពីអល់ឡោះឱ្យធ្វើសស្រគា ម។ បើទោះជារេបញ្ជានោះានញ្ចុោះមក្ហើយក៏ដោយ ក៏មនក្បួន ច្បាប់និងប្ពាំខានតត្រឹមត្រូវ។ ច្បាប់ធ្វើសស្រគាមនោះគេប្រើចំពោះតែ អ្នកដែលធ្វើសស្រគាម លនពានឥស្លាម ពួកអ្នកមូស្លីម តាមក្រ្រ ខ ឌច្បាប់សស្រគាមដែលបានដចង។
តើហាំ ម៉មាតតូនិយាយអ្វីខលោះ? អេសាយ (Isaiah) រ៉ាស៊ូលុលឡោះានបង្កើតគេាលការ ៍និងក្រ្មសីលធ្ម៌ជាច្រើន។ មិនតែរ៉ាុនោះគាត់បានបង្កើតគេាលការ ៍ច្បាប់ដែលចាំាច់ត្រូវ តែអនុវត្តតនៅពេលធ្វើសគ្រាម ហើយមានតម្លៃលើសពីកិចចព្រម ព្រមព្រៀងេីក្រុងហ្សឺដ វ។
សាហីិ និតយឡហើល់មដាចខាងឡក្រាហ៖
ជីវិតគឺជាសិទ្ធិដ៏ពិសិដឋសម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប យើងលើមូលោឋន គ្រឹោះនោះគឺពុំត្រូវបៀតរៀនធ្វើារចំពោះជីវិត។ លើកលែងតែ ចំពោះអ្នកដែលធ្វើសស្រគាមប្រឆាំងនឹងឥស្លាម។ ការសសង្គ្រោះជីវិត មួយហក់ដូចជាសសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សទាំងមូល។ ាុយនៅវិញ បើ សិនជានរណាម្នាក់សម្លាប់ជីវិតមួយប្រៀបរីដូចជាគេសម្លាប់ មនុស្សទាំងមូល។ គ្មានការសសម្រេចច្បាប់សម្លាប់រគាលចំពោះកុលសម្ព័ន្ធណាមួយ ឡើយ។ សូម្បីតែកុលសម្ព័ន្ធនោះានប្រព្រឹត្តអំពើសម្លាប់រគាល ចំពោះពួកអ្នកមូស្លីមក៏ដោយ។ ក៏ប៉ុន្តែមូហាំម៉ាត់ានរគាញពីកិចច
ព្រមព្រមព្រៀងដើម្បីអ្ធាប្ស័យនិងការពារួមគ្នា។ ទោះជាយ៉ាង នោះក្តី ក៏មនអ្នកខលោះានរាំពានលើកិចចព្រមព្រមព្រៀងនោះច្រើនលើក ច្រើនស្គ។ គាត់នៅតែមិនអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើការវាយលុក្នៅលើពួកគេ លុោះប្តាតែមនភស្តុតាងងបញ្ជាក់ចាស់ថ្ល ពួកគេានក្បត់ ដោយពា យមរងកគ្រោះថ្លនក់ដល់ពួកអ្នកមូស្លីម និងរ៉ាស៊ូលុលឡោះក្នុងពេល កំពុងធ្វើសស្រគាម។ ពិតណាស់ ច្បាប់នោះត្រូវានអនុវត្តតចំពោះតែ ពួកជ្វីហ្វដែលបានក្បត់នឹងកិចចព្រមព្រមព្រៀងជាមួយនឹងពួកអ្នកមូស្លីម មិនពាក់ព័នធនឹងក្រុមដទេទៀតឡើយ។ នៅសម័យកាលនោះ ការទិញទាសក្រយកមក្ធ្វើជាខ្ញុំក្ញ្ជោះ ដាច់ទ្លជារញាសាមញ្ញ សម្រាប់ប្រជាជាតិនន និងកុលសម្ព័ន្ធ។ ក្នុងពេលនោះដែរ ឥស្លាមានមក្ដល់ ដើម្បីជំរុញមនុស្សឱ្យដោះ លែងទាសក្រ ហើយប្រក្សាសប្រាប់មនុស្សឱ្យដឹងពីលរុ យរបស់ អល់ឡោះ ប្រសិនបើពួកគេព្រមដោះលែងទាសក្ររបស់ពួកគេឱ្យ មានសេរីភាព។ឧទាហ្រ ៍ដូចជាខ្ញុំរបម្រើរបស់មូហាំម៉ាត់(ដូចជា កូនរបស់គាត់)គឺសហ៊ីហ៍ ត ពិន ហរីសោះ ហើយពី ល ជាខ្ញុំរបម្រើ ដែលអាពូហពកើតានទិញ ហើយដោះលែងគាត់ឱ្យមានសេរីភាព។ វីបើមនការរ៉ាុនរងធ្វើឃាតរ៉ាស៊ូលុលឡោះានកើតឡើងច្រើនដង
ជាពិពិសេសគឺនៅយប់ដែលគាត់ភៀសខ្លួនជាមួយនឹងអាពូហពកើត នៅម៉ាឌីណះ។ នៅពេលនោះ អាលីានដេកនៅកន្លែងរបស់គាត់។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះមិនបានអនុញ្ញាតឱ្យសហ្ការីរបស់គាត់សម្លាប់អ្នក ដែលបានរួមគាំនិតរក្លបិចដើម្បីធ្វើឃាតគាត់នោះទេ។ ភស្តុតាងង
បញ្ជាក់ពីរឿងនោះគឺ នៅពេលដែលរ៉ាស៊ូលុលឡោះានចូលនៅម៉ាក្កះ ខ ៈដែលគាត់វាយរាំដោះយកាន។ ពាក្យដាំរូងដែលគាត់បាន និយាយនៅកាន់សហ្ការីរបស់គាត់គឺមិនឱ្យធ្វើការសងសឹក្ចំពោះ ពួកកុលសម្ព័ន្ធ និងក្រុមគ្រួសារនីមួយៗរបស់អ្នកប្សុក។ េទង្វើដ៏លបី លាញរបស់គាត់គឺការអ្ធាប្ស័យ និងការឱនលំទោន។ គេានហាមធ្វើសស្រគាមប្រើកផងេ័ពក្នុងរយៈពេល១៣ឆ្នាំដាំរូង ទនបេសកកម្មរបស់ណាពី។ វីបើពួកអារា៉ារ់សុេធតែមនរេពិឡស្គធ ក្នុងការធ្វើសស្រគាម មិនចាំាច់មនអ្នករគាត់ពួកគេពីររៀបធ្វើ សស្រគាមនោះទេ។ ពីព្រោះពីដើម នៅពេលពួកគេធ្វើសស្រគាមមតងៗ អូសរនលយរយៈពេលរារ់សតវត្ស។ ច្បាប់ធ្វើសស្រគាមមិនទាន់ាន អនុញ្ញាត រហូដែល់អល់ឡោះបណ្តុះស្គេរតីយល់ដឹងយ៉ាងរឹងមាំពី ររៀបធ្វើសស្រគាមនោះដែលមានដចងក្នុងគម្ពីរអាល់គួរអាន មានតាំង ពីក្បួនច្បាប់ធ្វើសស្រគាម លក្ខ ឌ និងសិទ្ធិផ្សេង។ អល់ឡោះបាន
រក្ស្រាយបញ្ជាក់ពីអ្នកដែលត្រូវធ្វើសស្រគាមជាមួយ ររៀបធ្វើ សស្រគាម ពេលវេលា និងរយៈពេលទនការធ្វើសស្រគាម។ ការរាំផ្ទលញ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគឺជាេទង្វើមួយដែលត្រូវានហាមឃាត់ដាច់ខាត់ លើកលែងតែក្នុងក្រីដែលអល់ឡោះទ្រង់ចេញរេបញ្ជាពិពិសេស សម្រាប់តែក្រីណាមួយដោយដឡក្រ៉ាុនោះ។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានទទួលរងការជេរប្រទេចរណាតស្គពី សាំណាក់សត្រូវរបស់គាត់។ តែគាត់ដររជារួងសួងសុាំឱ្យពួកគទទួលាននូវការចងអុលរគាញនៅវិញ។ ឧទាហ្រ ៍ដ៏លបីលាញ បំផុតគឺ នៅពេលគាត់ធ្វើដាំឡីនៅកាន់តំបន់តាអ៊ីហ្វ ដោយពួកឡម ដឹកនាំតាអ៊ីហ្វមិនត្រឹមតែមិនព្រមស្តាប់ការអំពាវនាវរបស់គាត់ មិន ព្រមទទួលគាត់ជាភ្ញៀវឱ្យានសមរមយរ៉ាុនោះទេ។ ពួកគេដ្ម ទាំងានប្រើក្មេងៗឱ្យគរ់ដាំេោក់គាត់នៅតាមផ្លូវរហូដែល់ហូរ មចេញពីខ្លួនរបស់គាត់ ដសបក្ជើងរបស់គាត់ប្រ ក់សុេធតែ ម។ ខ ៈពេលនោះទេវតាជីប្ពីលានរគាញខ្លួនដើម្បីជួយ សងសឹកឱ្យគាត់។ ប្រសិនបើគាត់ចង់ គឺអល់ឡោះនឹងប្រើឱ្យភនាំ ដែលនៅជាំវិញនោះាក់សងកត់នៅលើពួកគេ និងរាំផ្ទលញពួកគេ។
គាត់មិនត្រឹមតែមិនោក់រណាតស្គនៅលើពួកគេរ៉ាុនោះទេ គាត់ ដ្មទាំងសុាំរួងសួងឱ្យពួកគទទួលាននូវការចងអុលរគាញពីអល់ឡោះ ឡោះនៅរក្កាគោរពចំពោះអល់ឡោះតែមួយ និងមិនគោរពពហុ ទេពចំពោះទ្រង់។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានបញ្ជាក់ប្រាប់យើងថ្ល មនុស្សគ្រប់រូបដែល កើតមក្គឺកើតក្នុងកំណើតស្គអតសអាំទនសាសនាឥស្លាម (ការគោរព ប្រិរ័តន៍ និងប្រគល់ខ្លួនចំពោះអល់ឡោះ ស្របតាមព្រះេ័យ ចង់ាន និងការប្រៀនប្រនៅរបស់ទ្រង់)។ អល់ឡោះបង្កើតបុគ្គល គ្រប់រូបតាមលក្ខ ៈដែលទ្រង់បានប្រទាន។ ស្របតាមទ្រង់ប្ទាយ ដែលទ្រង់បានកាំ ត់ ហើយអាយុជីវិតរបស់ពួកគេជាក្មេសិទ្ធិ របស់អល់ឡោះ។ នៅពេលពួកគេធាំពេញវ័យ ពួកគេចរ់ផ្តើមកែប្រែ គេាលជំនឿរបស់ពួកគេអាប្ស័យតាមឥេធិពលសងាម ចាំ ង់ចាំ ូ លចិតត និងការនិយមរបស់ពួកគេ។ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានរបង្រៀនអ្នកដើរតាមគាត់ឱ្យមានជំនឿ ចំពោះព្រះជាមចស់របស់អាោាំ ួស អុីប្ពហុីម យ៉ាក់កូរ មូស្គោ វូត ស៊ូឡៃម៉ាន អ៊ីសា សូមសនតិភាពកើតចំពោះពួកគាត់ទាំងអស់ គ្នា។ គាត់បានប្រើឱ្យពួកគេមានជំនឿចំពោះពួកអ្នកទាំងនោះជា
ណាពី ជារ៉ាស៊ូលុលឡោះ និងជាខ្ញុំរបម្រើរបស់អល់ឡោះ។ គាត់បាន ប្រាប់ឱ្យពួកគេយកចិតតទុកោក់ក្នុងការរៀបទេោះរបស់ពួកគេតាម លាំោរ់ឡលខរៀង រហូដែល់ឡលខរៀងខពស់បំផុតដោយគ្មានការដរង ដចក្រវាងពួកគេ។ គាត់បានប្រើឱ្យអ្នកដើរតាមគាត់ឡព្យាបាលពាក្យថ្ល (សូមសនតិភាពកើតមនចំពោះពួកគេទាំងអស់គ្នា) នៅពេលរំឭកពី ទេោះរបស់ណាពី។ ណាពីបានប្រាប់ពួកគេឱ្យដឹងថ្ល គម្ពីរនៅរ៉ាត ហាពួរ និងអិញ្ជីលមនប្រភពតែមួយដូចជាគម្ពីរអាល់គួរអាន ដែល អល់ឡោះបញ្ជាូនមក្តាមរយៈទេវតាជីប្ពីល។ ពិតណាស់ គាត់បាន ប្រើឱ្យពួកជ្វីហ្វកាត់ក្តីតាមគម្ពីររបស់ពួកគេ តែពួកគេពាយមោក់ាំងច្បាប់មួយចាំនួន ដោយសារពួកគេដឹងថ្ល ណាពីមូហាំម៉ាត់ជា អ្នកខរជន។ បាក្ដណាស់ រ៉ាស៊ូលុលឡោះានប្រាប់ឱ្យដឹងមុនពីហេតុ ការ ៍មួយចាំនួនដែលនឹងកើតឡើងនៅថ្ងៃអនាគត។ ហេតុការណ៍ ៍ ទាំងនោះានកើតឡើងជាក់ដសតង ដូចអ្វីដែលរ៉ាស៊ូលុលឡោះាន ប្រាប់ ដោយការត្រាស់បន្ទូលអាំពីអល់ឡោះ។ គាត់បាននិយាយពី ព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើនដែលគ្មាននរណាម្នាក់ដឹងនសម័យនោះ តែ យើងានឃើញសញ្ញភស្តុតាងងទាំងនោះានដសតងឡើង
មតងហើយមតងទៀត ពីមួយសតវត្សនៅមួយសតវត្សទាក់េងនឹងឡវជជ ស្គស្រសត ជីវវិេា ប្ភូណាស្គស្រសត ចិតតវិេា តារាស្គស្រសត ភូមិវិេា និង ដមក្ធ្លងផ្សេងៗជាច្រើនទៀតទនចាំឡោះដឹងដ្នក្វិេាស្គស្រសត សូម្បី តែវិេាស្គស្រសតទាក់េងនឹងលាំហ្អាកាស ព្រមទាំងេូរគមនគមន៍ ដែលយើងប្រើបាស់ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននោះផងដែរ។ គម្ពីរអាល់គួរអានានប្រាប់ពីរឿងផ្ទរា៉ាអុងលង់ទឹក្សមុបេក្រ ហ្ម ខ ៈដែលពួកគេដេញតាមមូស្គ។ ពិតណាស់ អល់ឡោះបានមនព្រះបន្ទូលថ្ល ទ្រង់នឹងធ្វើឱ្យខ្លួនបាន របស់ផ្ទរា៉ាអុងកាលយ ជានិមិតតសញ្ញសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។ ក្នុងសៀវភៅដែល មានចាំ ងជើងថ្ល «អិញ្ជីល អាល់គួរអាន និងវិេាស្គស្រសត» លោក រ ឌិត មូរីសរូកាយានរក្ស្រាយថ្ល នោះគឺជាអ្វីដែលបានកើត ឡើងចំពោះខ្លួនបាន របស់ផ្ទរា៉ាអុងដែលគាត់បានស្រាវប្ជាវរក ឃើញនៅឡអ្ហ្សិរ ហើយបច្ចុប្បន្នគេានោក់តាំងពិព ៌សម្រាប់ អ្នកដែលចង់មើល។ រឿងរា៉ាវនោះ បានកើតឡើងតាំងពីរារ់ពាន់ឆ្នាំ មុននឹងការតែងតាំងមូហាំម៉ាត់ជាណាពី។ ការពិតត្រូវានរគាញ ជាមួយនឹងភស្តុតាងងដររវិេាស្គស្រសត ដែលបានរក្ឃើញនរ៉ាុនេន
េសវតសចុងក្រោយនោះ។ បានសេចក្តីថ្ល ត្រូវានរក្ឃើញក្រោយ ពេលណាពីមូហាំម៉ាត់ានស្លាប់រារ់សិរសតវត្ស។ មូហាំម៉ាត់មិនបានអោះអាងប្រាប់ពួកអ្នកដើរតាមគាត់ ទោះក្នុង កាលៈទេសៈណាក៏ដោយថ្ល គាត់ជាកូនរបស់អល់ឡោះ ឬត្រូវអល់ឡោះ ឡោះចូលស ឋិតក្នុងខ្លួនរបស់គាត់។ ក៏ប៉ុន្តែគាត់គ្រ្នា់តែជារ៉ាសូលុ លឡោះដែលអល់ឡោះបានជ្រើសបើសគាត់។ គាត់នៅតែប្រកាន់ ជាំហ្រថ្ល មនុស្សចាំាច់ត្រូវតែតឡមកីងអល់ឡោះជាមចស់តែមួយ។ មិនអនុញ្ញាតឱ្យគេបារពធពិធីរុ យសម្រាប់គាត់ ឬសហ្ការីរបស់ គាត់ក្នុងរូបភាពណាមួយឡើយ។ ក្នុងខ ៈដែលមនុស្សភាគច្រើន មិនស្គាក់ឡសាីរក្នុងការលើកតឡមកីងបុគ្គលសាមញ្ញ ដែលបានស្លាប់ាត់រង់ជីវិតនៅនោះឱ្យមានឋានៈស្មើនឹងព្រះជាមចស់ ហើយ ស្គនដៃរបស់គេក្លាយជាសម្បត្តិវរបធ្ម៌។ ជាប្រវតតិស្គស្រសត បុគ្គលក្នុង រឿងឡប្ពងទាំងនោះពុំទទួលានជោគជ័យស្មើនឹងមួយចំណែក្តូច ទនភាពជោគជ័យរបស់មូហាំម៉ាត់ផង។ មូលហេតុចមបង ដែលលើកទឹក្ចិតតមូហាំម៉ាត់គឺការរបផងួរ របផងួមមនុស្សជាតិក្នុងគេាលរាំ ងឱ្យពួកគេគោរពសកាករៈចំពោះ អល់ឡោះជាមចស់តែមួយគត់ ជាមចស់របស់អាោាំ និងពួករ៉ាសូលជា
ច្រើនទៀត សូមសនតិភាពកើតមនចំពោះពួកគាត់។ គាត់បានខិតខាំ ប្រឹងដប្រងដើម្បីសសម្រេចគេាលរាំ ងតែមួយគត់គឺ ធ្វើឱ្យមនុស្ស យល់ និងអនុវត្តតា មមូលោឋនគ្រឹោះទនក្រ្មសីលធ្ម៌ដែល អល់ឡោះ ឡោះានដចងក្នុងគម្ពីរដែលទ្រង់បានរញ្ចុោះមក។ ទាំងអស់រយៈកាលជាង១៤សតវត្ស ជីវិតនិងការប្រៀនប្រនៅរបស់ មូហាំម៉ាត់នៅឋិតឡឋរជានិរនតរ៍គ្មានាត់រង់ គ្មានការកែប្រែ ហើយ នៅតែជាសេចក្តីសងឃឹមដ៏អ្មតៈក្នុងការដោះស្រាយរញារារ់រយ មុខរបស់មនុស្ស ដូចកាលគាត់នៅមនជីវិតដែរ។ នោះពុំមែនជាការ អោះអាងរបស់មូហាំម៉ាត់ ឬអ្នកដើរតាមគាត់ទេ។ តែជាសេចក្តី សននិោឋនមិនអាចប្រដក្កាន របស់ប្រវតតិស្គស្រសតពិតឥតលឡមអៀង។ មូហាំម៉ាត់បាននិយាយថា គាត់ជាខ្ញុំរបម្រើរបស់អល់ឡោះ ជា ណាពីនិងជារ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ ទ្រង់គឺជាមចស់តែមួយដែលបាន បញ្ជាូនអាោាំ អុីប្ពហុីម មូស្គោវូត ស៊ូឡៃម៉ាន និងអ៊ីសាកូននងម៉ា រី(សូមសនតិភាពកើតមនចំពោះពួកគាត់ទាំងអស់គ្នា)។ អល់ឡោះបានប្រទានគម្ពីរអាល់គួរអានមកឱ្យណាពីមូហាំម៉ាត់ តាមរយៈទេវតាជីប្ពីល។ គាត់បានប្រើឱ្យមនុស្សមនជំនឿចំពោះអ ល់ឡោះតែមួយគត់ ទ្រង់គ្មានដៃគូ ដោយឱ្យពួកគេអនុវត្តតា មការ
ទូន្មានប្រៀនប្រនៅរបស់ទ្រង់តាមលេធភាពរបស់ពួកគេ។ គាត់បាន ហាមឃាត់ខ្លួនគាត់ និងអ្នកដើរតាមគាត់មិនឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រ្ក់ អំពើអ្កុសល។ ក៏ដូចជាគាត់បានរបង្រៀន្លូវប្តូដល់ពួកគេទាំងការ ហូរចុក ការប្រើបាស់រងាន់ ជាមួយយនឹងក្រ្មសីលធ្ម៌ដ៏ត្រឹមត្រូវ ក្នុងការទំនាក់ទំនងេូនៅ។ គាត់បាននិយាយថា ទាំងនោះគឺជាការ ប្រទានចុោះមក្អាំពីអល់ឡោះ។
តើអ្នកដើរតាហគាតូាននិយាយអ្វីខលោះី គាតូ? អេសាយ (Isaiah) «ឡ នោះគាតូហាំ ម៉មាតតូ» ជាដាំរូង ខ្ញុំមិនដឹងថ្ល អ្នកជាគ្រឹស្គ្នានិកាយប្រូឡតសសដង់ កាតូ លិក ជវីហ្វ ឥតជឿសាសនា ឬក៏អ្នកមននិននការនៅរក្និកាយស្គ សនផ្សេងៗជារឿងសាមញ្ញរបស់ពិភពលោក្សពវថ្ងៃ។ ជួនកាល អ្នកអាចក្លាយជាអ្នកនិយមរររកុមេុយនីស ឬមនជំនឿថ្ល រររ ប្រជាធិរតម្រង់របស់មនុស្សជាច្បាប់ដែលនាំមុខគេនៅលើផែនដី នោះ។ ទោះអ្នកជាមនុស្សមនបុគ្គលិកលក្ខណៈ ៈ និងមគមនាគមន៍វិជាជ ឬ គេាលគាំនិត និងគេាលនយោបាយ ឬសងាម និងទម្លាប់របស់អ្នក
យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏គ្មានការសងស័យទេថ្ល អ្នកគរបីយល់ដឹងពីអ្វី ដែលអ្នកដទេនិយាយពីបុរសម្នាក់នោះ។ ពិតណាស់ ពិភពលោកានស្គាល់មហបុរសលបីៗជាច្រើន នក់តាមរយៈប្រវតតិស្គស្រសត។ ក៏ប៉ុន្តែបុគ្គលទាំងនោះពូដក្តែមួយ ដ្នក្រ៉ាុនោះ។ បានសេចក្តីថ្ល ពូដក្តែមួយដ្នក ឬពីរដ្នក្រ៉ាុនោះ ។ ដូចជាមគមនាគមន៍ដររសាសនា ឬការដឹកនាំេ័ព។ ពិតណាស់ ជី វប្រវតតិ និងមគមនាគមន៍របស់មហបុរសទាំងនោះានដើរ្យករោយ ជាមួយនឹងពេលវេលានិងសម័យកាល គេលែងនិយម។ ដែលពីមុន ពួកគេធ្លាប់ជាបុគ្គលដែលគេយកចិតតទុកោក់ និងគេយកចិតតទុកោក់ពីសម័យរបស់ពួកគេ េីកន្លែងកំណើតរបស់ពួកគេ ររៀបបស់ នៅរបស់ពួកគេ និងរចនរ្ទនការបស់នៅរបស់ពួកគេ
សេចក្តី លមអិតពិស្តារទនមគមនាគមន៍របស់ពួកគេ ក្ប្មិតទនជ័យជាំនោះរបស់ពួក គេ ឬររាជ័យរបស់ពួកគេ។ អាចនិយាយមា៉ាងទៀតានថ្ល មនុស្ស មិនអាចស្តារឡើងវិញ ឬស្គថរនជីវប្រវតតិ ឬមគមនាគមន៍របស់ពួកមហ បុរស និងវីរនរីទាំងនោះដោយលមអិតានឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែជាមួយនឹងបុរសម្នាក់នោះ ស្គថនភាពពុំដូចគ្នានោះទេគឺ មូហាំម៉ាត់ដែលទទួលានសសម្រេច និងជោគជ័យលើងវិស័យជា
ច្រើនដូចជាវិស័យមគមនាគមន៍ និងចរិយាមារយាទ។ គាត់គឺជាចឡងកៀង រាំភលឺប្រវតតិស្គស្រសតមនុស្សជាតិទាំងមូល។ ពិតណាស់ ជីវប្រវតតិរបស់ គាត់ផ្ទាល់ខ្លួន ពាក្យប្រសាសន៍េូនៅរបស់គាត់ ត្រូវានក្ត់ប្តាទុក្ជាឯកសារពិស្តារ និងត្រូវានរក្សាទុក្យ៉ាងមនេាំនុក្ចិតតរហូត ដល់បច្ចុប្បន្ន។ សាក្សីបញ្ជាក់ពីសុចរិតភាព និងភាពស្មោះត្រង់ទន ពាក្យប្រសាសន៍របស់គាត់ដ៏មនេាំនុក្ចិតតនោះគឺ តាមរយៈអ្នកដើរ តាមគាត់ដែលស្មោះត្រង់។ មិនត្រឹមតែរ៉ាុនោះ សូម្បីតែសត្រូវ របស់គាត់ក៏បានអោះអាងអុីចឹងដែរ។ មូហាំម៉ាត់ជាគ្រូរបង្រៀនសាសនា ជាអ្នកកំណែទម្រង់សងាម ជាគាំរូលអសម្រាប់អ្តតចរិត ជាគាំរូក្នុងការគ្រប់គ្រង ជាមិតតជិតសនិេធ ជាសហ្ការីដ៏លអប្រពៃ ជារតីដ៏ស្មោះត្រង់ និងជាឪពុក្ដ៏ជាេីប្សោ ញ់។ ទាំងអស់នោះ មាននៅក្នុងបុគ្គលតែម្នាក់គត់។ ក្នុងប្រវតតិស្គ ស្រសតមនុស្សជាតិគ្មាននរណាម្នាក់អាចធ្វើានលើសពីគាត់ ឬស្មើ គាត់ លើវិស័យណាមួយទនវិស័យផ្សេងៗដែលគាត់បានទទួលជោគ ជ័យកនុងជីវិតរបស់គាត់។ គ្នាននរណាម្នាក់ាន ននៅដល់នូវ សុក្រឹតភាពទនបុគ្គលិកលក្ខណៈ ៈដ៏មនឥេធិពលដែលមូហាំម៉ាត់ាន ននៅដល់។
គាត់នៅតែជាឥសសរបុគ្គលដ៏ខពង់ខពស់ជាងគេនៅលើផែនដី នោះ។ ជំនឿសាសនា ការកសាងប្រទេស និងការកសាងប្រជាជាតិាន នដល់ក្ប្មិតកាំពូល។ គាត់បានបណ្តុះចរិតលអ គាត់ជាអ្នក តួចផ្តើមក្នុងការធ្វើកំណែទម្រង់សងាម និងនយោបាយ។ គាត់បានក ស្គងសងាមដ៏រឹងមាំអនុវត្តតា មច្បាប់ទូន្មានប្រៀនប្រនៅរបស់គាត់។ គាត់បានផ្ទលស់រតូរប្រព័នធគាំនិត ចរិយាមារយាទ ហើយឥេធិពលនោះ នៅតែមននិរនតរភាព ដរាបណាភពផែនដីនៅតែមនវត្តមាន។ មូហាំម៉ាត់ានកើតនៅពិភពអារា៉ារ់តាំងពី១៤០០ឆ្នាំមុន។ ពិតណាស់ សាររបស់គាត់បានចរ់ផ្តើមដោយការ្សពវាយអាំពី សាសនាដែលមានជំនឿលើព្រះតែមួយ(ជំនឿឯក្ទេវនិយម)។ ស្គ សននោះជាផ្លូវសម្រាប់ជីវិតដោយឈរលើមូលោឋនគ្រឹោះទនការ ប្រគល់ខ្លួន ការស្តាប់បង្គាប់ ការចុោះចូល ការឱនលំទោន និង ប្រិរ័តន៍តាមរេបញ្ជារបស់អល់ឡោះដោយកតីស្មោះត្រង់និងក្តី កោតខ្លាច។ ពាក្យ អ៊ីសាលម ក្នុងភាស្គអារា៉ារ់មានន័យថា«ប្រគល់ខ្លួនចំពោះ អល់ឡោះដោយកតីកោតខ្លាច»។
សាររបស់មូហាំម៉ាត់ានចរ់ផ្តើមនៅពេលគាត់មនអាយុ៤០ ឆ្នាំ ហើយគាត់បានោចក្លោក្យើងនោះនៅពេលគាត់មនអាយុ ៦៣ឆ្នាំ។ ក្នុងរយៈពេលដ៏ខលី២៣ឆ្នាំទនភាពក្លាយជាណាពី គាត់បាន កែប្រែមុខមត់ឧរេវីរអារា៉ារ់ទាំងមូល ពីការគោរពពហុទេព និងពី ជំនឿគោរពរូបរដិមនៅរក្ការគោរពព្រះតែមួយគត់។ បានផ្ទលស់រតូរ ពួកគេពីជជម្លោះកុលសម្ព័ន្ធនិងសស្រគាមនៅរក្សាមគ្គីភាព ការរបផងួរ របផងួម និងការស្រឡាញ់គ្នា។ គាត់បានសសង្គ្រោះពួកគេឱ្យរួចុតពី ជីវិតប្រមឹក និងអំពើបាបនៅរក្សុចរិតភាព និងការកោតខ្លាច។ ពី ជីវិតអ្នធិរតម្រង់នៅរក្ជីវិតដែលមានច្បាប់ទម្លាប់ និងវិន័យ។ ពី ជីវិតេុរគតនៅរក្ជីវិតដែលមានសតង់ោខពស់ខាងសីលធ្ម៌។ ប្រវតតិស្គស្រសតមិនដែលឃើញមនការដប្រប្រួលទាំងមូលសម្រាប់ ប្រជាជាតិណាមួយ ឬក៏កន្លែងណាមួយកាលពីសម័យមុន។ លើស ពីនោះគេក៏មិននឹក្ស្គេនថ្ល មានការកែប្រែដ៏អស្ចារ្យតែក្នុងរយៈពេល មិនលើសពីពីរេសវតសនោះទេ។ មូហាំម៉ាត់ជាមនុស្សសាមញ្ញធ្មេតា។ ក៏ប៉ុន្តែគាត់បានទទួលរនាុក នាំសារដ៏អស្ចារ្យគឺ នាំមនុស្សជាតិនៅរក្ការគោរពសកាករៈចំពោះ
អល់ឡោះជាមចស់តែមួយគត់ របង្រៀនពួកគេពីររៀបបស់នៅប្រក្រ ដោយសេចក្តីទ្ល្នូរ និងសុចរិតភាព ដោយការអនុវត្តតា មរេបញ្ជា របស់អល់ឡោះ។ គាត់តែងតែនៅខ្លួនឯងថ្ល(ជាខ្ញុំរបម្រើរបស់អល់ឡោះ ឡោះ និងជារ៉ាស៊ូលុលឡោះ)។ លើសពីនោះ រាល់េទង្វើសក្មេភាព របស់គាត់សុេធតែឆលុោះរញ្តាំងពីអ្តថន័យនោះ។ ទាំងអស់រយៈកាល១៤សតវត្សក្នលមក្រហូដែល់បច្ចុប្បន្ន ជីវប្រវតតិ និងពាក្យទូន្មានប្រៀនប្រនៅរបស់គាត់នៅតែមនប្រសិទ្ធិភាព គ្មាន ចាំ ុចណាមួយដែលាត់រង់តម្លៃ ឬត្រូវកែប្រែ ឬត្រូវោក់រដនថម នោះទេ។ នៅតែជាក្តីសងឃឹមដ៏អ្តមៈសម្រាប់ដោះស្រាយរញា សងាមរបស់មនុស្សដូចដែលធ្លាប់ានដោះស្រាយកន្លងមក ពេល គាត់នៅរស់។ នោះមិនមែនគ្រ្នា់តែជាការអោះអាងរបស់ពួកអ្នកដើរ តាមមូហាំម៉ាត់រ៉ាុនោះទេ តែជាការសននិោឋនយ៉ាងជាក់ោក់ដែល
បញ្ជាក់ដោយប្រវតតិស្គស្រសតពិតឥតលឡមអៀង។ អ្វីដែលអ្នកគរបីធ្វើក្នុងនមជាមនុស្ស យ៉ាងឡហចណាស់គឺអ្នក គរបីពិចរណាដោយយកចិតតទុកោក់ ឬឈរ់ស្ងៀមរនតិច ហើយ សួរខ្លួនឯងថ្ល តើនោះមិនមែនជាក្រីលើកលែង និងជារដិវតតពិត ជាក់ដសតងទេមែនទេ? ប្រសិនបើយើងសនេតថ្ល ជាការពិត ហើយ
អ្នកមិនទាន់ស្គាល់បុរសម្នាក់នោះ(មូហាំម៉ាត់)ឬក៏មិនបានឮពីគាត់ ។ តើមិនទាន់ដល់ពេលដែលអ្នកត្រូវពាយមពុោះពារដើម្បីស្គាល់ គាត់ទេមែនទេ? ការគរនោះមិនតប្មូវឱ្យអ្នកចាំណាយអ្វីទាំងអស់ តែាុយនៅវិញ វាជាចាំ ុចចរ់ផ្តើមទនឆ្ក្ជីវិតេីរបស់អ្នក។ យើងខ្ញុំសូមអំពាវនាវឱ្យអ្នកសិកាដសវងយល់ និងស្គាល់បុរស ដ៏អស្ចារ្យម្នាក់នោះ(មូហាំម៉ាត់) ដែលមិនទាន់មនបុគ្គលណាម្នាក់ កើតមក្លើលោក្នោះដូចគាត់។
តើអ្នកដើរតាហគាតូាននិយាយអ្វីខលោះី គាតូ? យាសុោះ អេសាយ យើងតាមលក្ខ ៈសម្បត្តិ និងការទូន្មានប្រៀនប្រនៅរបស់មូ ហាំម៉ាត់ដែលមនុស្សជាច្រើនានទទួលស្គាល់ក្នុងប្រវតតិស្គស្រសតជា ដរាររៀងមក ដែលអល់ឡោះបានឯក្ភាព។ យើងខ្ញុំនឹងលើកយក មក្សរសេរសឡងខរដោយដ្នក្លើលក្ខ ៈពិពិសេស ចរិតលក្ខ ៈ និងគុ សម្បត្តិរបស់គាត់ដូចតនៅ៖
ក/ ប្រសពវនិយាយ៖
វីបើគាត់អ្សមតថភាពអាន និងសរសេរក្នុង មួយជីវិតរបស់គាត់។ តែគាត់មនសមតថភាពអាចសដមតងពីខ្លួនឯងានយ៉ាងលអប្រសើរ អាចប្រើពាក្យឡពចន៍ ឃាលប្រឡយគភាសារអា រា៉ារ់ានយ៉ាងត្រឹមត្រូវ និងលអឥតខោចោះ។ ខ/កាលហន៖ ជាការពិតណាស់ គេសរសើរគាត់ថ្ល គាត់កាលហន ទាំងពេលគាត់នៅរស់ និងក្រោយពេលស្លាប់ ទាំងអ្នកដើរតាមគាត់ និងសត្រូវរបស់គាត់។ គាត់ជាគាំរូមដ៏លអសម្រាប់អ្នកមូស្លីម និងអ្នក មិនមែនមូស្លីមគ្រប់សម័យកាលទាំងអស់។ គ/សុជីវធ្ម៌៖ មូហាំម៉ាត់តែងគិតពីអារមេ ៍អ្នកដទេជាងអារមេ ៍ របស់គាត់ខ្លួនឯង គាត់ប្ប្រាក់ទាក់ភ្ញៀវខាលាំងជាងគេបំផុត។ គាត់ឱ្យតម្លៃ ភ្ញៀវរបស់គាត់នៅគ្រប់េីកន្លែងទាំងអស់។ /ចិតតប្ជោះថ្លល៖មូហាំម៉ាត់គាត់ប្តេជ្ញាចិតតក្នុងការ្សពវាយសារ របស់គាត់នៅកាន់ពិភពលោក្ទាំងមូល។ ង/រុិនឡវាហរ៖ ពិតណាស់ មូហាំម៉ាត់ានអោះអាងថ្ល គាត់ពុំមែនជា ក្វី បើទោះជាយ៉ាងនោះក្តី គាត់អាចសដមតងពីខ្លួនរបស់គាត់ដោយ ប្រើពាក្យឡពចន៍ខលីៗ និងតិចតួចបំផុត។ ប្រើភាស្គអារា៉ារ់សតង់ោានយ៉ាងស្គាត់ជាំនញ។ ពាក្យឡពចន៍របស់គាត់នៅតែទទួលាន
ការគាំបេជាសក្ខីភាពពីមនុស្សរារ់ោននក់ទាំងមូស្លីម និងអ្នកមិន មែនមូស្លីមនៅគ្រប់េីកន្លែងទាំងអស់នពេលបច្ចុប្បន្ន។ ច/សនិេធស្គនល៖
មូហាំម៉ាត់លបីទេោះក្នុងចំណោមមនុស្សដែល ស្គាល់គាត់ គាត់ជាមនុស្សសនិេធស្គនល និងគិតពីអារមេ ៍អ្នកដទេ។ ឆ/ចិតតរុ យ៖
មូហាំម៉ាត់មនចិតតសរបុរសបំផុតចំពោះទ្រព្យ សម្បត្តិដែលជាក្មេសិទ្ធិរបស់គាត់។ គាត់មិនចូលចិត្តយកទ្រព្យ សម្បត្តិមក្រក្សាទុក។ ទ្រព្យសម្បត្តិគឺជាអ្វីដែលបុគ្គលម្នាក់ៗត្រូវការ ចាំាច់ដូចជាមសប្ប្ប្រាក់ សតវពាហ្នៈ គ្រឿងឧរបរិភោគររិបរិភោគ និង ស្បៀងអាហរ។ ជ/ប្ប្រាក់ទាក់ភ្ញៀវ៖ មូហាំម៉ាត់លបីទេោះខាងការទទួលប្ប្រាក់ទាក់ភ្ញៀវ។ គាត់បានរបង្រៀនសហ្ការី និងអ្នកដើរតាមគាត់ឱ្យទទួលប្ប្រាក់ទាក់ ភ្ញៀវឱ្យានលអ ហើយនោះជាដ្នក្មួយទនឥស្លាម។ ឈ/ លសទវ៖
ពួកអ្នកសិកាស្រាវប្ជាវពីជីវប្រវតតិរបស់មូហាំម៉ាត់ានចេញវិចរ ៍ថ្ល មូហាំម៉ាត់ជាមនុស្សដែល លសទវជាងគេ ដែលមនុស្សជាតិានស្គាល់។ ញ/យុតតិធ្ម៌៖ មូហាំម៉ាត់ជាអ្នកដែលប្រកាន់នូវភាពយុតតិធ្ម៌ និង សមធ្ម៌ដ៏កាំពូលបំផុតក្នុងទំនាក់ទំនងគ្រប់ដ្នក្ទាំងអស់។ ទាំង
ដ្នក្ពា ិជជក្មេ ឬការវិនិចឆ័យអ្វីមួយ។ គាត់ប្រកាន់ភាពយុតតិធ្ម៌ ចំពោះគ្រប់ការគររបស់គាត់។ ដ/សីលធ្ម៌លអ៖ មូហាំម៉ាត់មនសីលធ្ម៌លអ គាត់គិតពីអារមេ ៍ អ្នកទាំង យដែលបានមក្ជួរគាត់។ គាត់ពាយម្តល់សារទន ការគោរពសកាករៈចំពោះអល់ឡោះជាមចស់ដល់មនុស្សទាំង យ ជាំនួសការគោរពសត្វលោកដូចគ្នា ដោយវិធីស្គស្រសតលអៗច្រើនយ៉ាង ហើយគាត់គិតពីអារមេ ៍អ្នកដទេ។ ឋ/សេចក្តីស្រឡាញ់៖
មូហាំម៉ាត់ស្រឡាញ់អល់ឡោះខាលាំងបំផុត រនារ់មក្ក្រុមគ្រួសារ មិតតភ័ក្តិ និងអ្នកដើរតាមគាត់។ សូម្បីតែពួក អ្នកដែលមិនព្រមទទួលការអំពាវនាវរបស់គាត់ តែមិនបានធ្វើារ គាត់និងអ្នកដើរតាមគាត់គឺគាត់ស្រឡាញ់ពួកគេដែរ។ ឌ/រ៉ាសូលទនក្តីមេត្តា៖ អល់ឡោះបានមនព្រះបន្ទូលក្នុងគម្ពីរអាល់គួរ អានយ៉ាងចាស់ថ្ល ទ្រង់បានបញ្ជាូនមូហាំម៉ាត់មក្ជាក្តីមេត្តា សម្រាប់ពិភពលោក្ទាំងមូល (មនុស្ស និងជិន)។ ឍ/អផង់អាច៖ មូហាំម៉ាត់ជាមនុស្សអផង់អាច និងឆ្នើមបំផុត។ មនុស្ស ភាគច្រើនស្គាល់ពីភាពអផង់អាច និងបុគ្គលិកលក្ខណៈ ៈដ៏ឧតតុងាឧតតម របស់គាត់។
\ មានជំនឿលើព្រះតែមួយ៖ មូហាំម៉ាត់លបីខាងអំពាវនាវមនុស្ស ឱ្យមានជំនឿលើព្រះតែមួយគឺជឿចំពោះអល់ឡោះជាមចស់ ហើយ ក្នុងភាស្គអារា៉ារ់នៅថ្ល តាវឡហ្ត (التوحيد)។ ត/អត់ធ្មត់៖ មូហាំម៉ាត់ជាមនុស្សដែលអត់ធ្មត់ខាលាំងបំផុត តសូជាំនោះ គ្រប់ឧរសគាទាំង យដែលគាត់បានជួរប្រេោះ។ /ស្ងៀមស្គៃត់៖ មូហាំម៉ាត់ជាមនុស្សស្ងៀមសមៃត់បំផុត។ គាត់មិន ដែលមានឡមេនភាពចំពោះខ្លួនឯង ឬនិយាយឮសាំឡឡងខាលាំងៗ ឬ សតីរឡនាសឱ្យគេ។ ធ/ លសទវ៖ រ៉ាស៊ូលុលឡោះជាមនុស្ស លសទវ គាត់មនគាំនិត ដោះស្រាយេូលាំេូោយ។ ជាពិពិសេស នៅពេលប្រឈមមុខនឹង រញាលាំាក និងសេុគស្គេញ។ េ/និយាយត្រង់៖ គេស្គាល់ថ្ល មូហាំម៉ាត់ ជាមនុស្សនិយាយត្រង់ៗ និងនិយាយចាំៗ គាត់មិននិយាយវាងអាយវាងនយច្រើនទេ។ គាត់ និយាយតិចតួច។ គាត់ចាត់ទុកថ្ល ការនិយាយច្រើននាំឱ្យខាតពេល វេលា និងឥតប្រប្រយោជន៍។ ធ/េន់ភលន់៖ មូហាំម៉ាត់មនកាយវិការេន់ភលន់ និងអ្ត់ឱ្នក្នុងការ បាប្ស័យទាក់េងជាមួយអ្នកដទេ។ គាត់មិនដែលរ៉ាោះព្យាបាល់ដល់ឡស
ចក្តីទ្ល្នូររបស់បុគ្គលណាម្នាក់ ទោះជាបុគ្គលនោះជេរប្រម្គាត់ ក៏ដោយ។ រ/ មានតែមួយ៖ មូហាំម៉ាត់នៅតែជាបុគ្គលឯក្ដែលគេស្គាល់េូ ទាំងពិភពលោក។ គាត់គឺជាមនុស្សដែលមានឥេធិពលខាលាំងបំផុតពី អ្តីតកាល បច្ចុប្បន្នកាល និងរហូដែល់ថ្ងៃររលោក។ \កាលហន៖ មូហាំម៉ាត់ាន្តល់អ្តថន័យេីសម្រាប់ពាក្យ កាលហន ភាគច្រើនគាត់តែងតែមនចិតតអ្ធាប្ស័យចំពោះគ្រប់កិចចការទាំង យ ទោះក្នុងការក្សារពារសិទ្ធិកុមរកំព្រា ឬដ្រក្សាកិតតិយសស្ត្រី មេម៉ាយ និងការពារជនក្រីក្រ។ គាត់មិនភ័យខាលចជាដាច់ខាត នៅ ពេលេ័ពសត្រូវរបស់គាត់មនប្រៀបលើេ័ពរបស់គាត់ក្នុងសមរភូមិ ។ ក៏ដូចគ្នាដែរ គាត់មិនដែលកែប្រែចំពោះការទទួលខុសត្រូវដ្រក្សា និងការពារសច្ចភាព និងសិទ្ធិសេរីភាព។ ព/៖ វា៉ាលី (ولي)ជាពាក្យអារា៉ារ់ ពហុយវចចនៈគឺ អាវលីយ៉ាក (أولياء) ជាពាក្យដែលពិាក្រក្ដប្រជាភាស្គដទេ ប្រសិនបើគ្មានការរក ស្រាយ។ ដូចនេះ ខ្ញុំសសម្រេចទុក្ពាក្យនោះជាភាស្គអារា៉ារ់ដដែល។ខ្ញុំ នឹងរក្ស្រាយតាមេសសនៈរបស់ខ្ញុំដ៏សតួចឡសតីង ចំពោះសញ្ញ សមាល់ដ៏សាំខាន់ទនបុគ្គលិកលក្ខណៈ ៈរបស់មូហាំម៉ាត់។ មានអ្នក
ខលោះឱ្យនិយមន័យថ្ល(អ្នកការពារ) ហើយខលោះទៀតឱ្យនិយមន័យថ្ល (សាំ ពវចិតត)ឬពួកអ្នកដែលគេមានេាំនុក្ចិតតទាំងប្សុង ហើយផ្ញើ
សេចក្តីទុក្ចិតតនៅលើពួកគេ និងប្រាប់អា៌កាំាំងរបស់អ្នកនៅពួក គេ។ ដូចពួកគ្រឹស្គ្នា និកាយកាតូលិកានទុក្ចិតតចំពោះអាចរយ សាសនារបស់ពួកគេ។ អ្នកខលោះឱ្យនិយមន័យពាក្យនោះយ៉ាងសាមញ្ញ ថា (មិតតភ័ក្ត)។ នៅពេលដែលខ្ញុំជដជក្ពីប្រធ្លនរេនោះជាមួយស្គ ស្រស្គតចរយរបស់ខ្ញុំម្នាក់ ទេោះស្គឡីម ឡមុីរហជន គាត់បានប្រាប់ខ្ញុំថ្ល ពាក្យនោះប្សស្រដៀងនឹងពាក្យ (សម្ព័ន្ធមិតត) ហើយមានន័យប្រហក់ ប្រដហ្លគ្នា។ ពីព្រោះ នៅពេលបុគ្គលម្នាក់ធ្វើសច្ចប្រិធ្លនមន ភក្តីភាពចំពោះបុគ្គលណាម្នាក់ បានសេចក្តីថ្ល គទទួលយកបុគ្គល នោះជាសម្ព័ន្ធមិតតរបស់ខ្លួន ដែលក្នុងភាស្គអារា៉ារ់នៅថ្ល(សច្ច ប្រិធ្លន)(البيعة)។ អល់ឡោះបានបង្គាប់ប្រើយើងក្នុងគម្ពីរអាល់ គួរអានមិនឱ្យយកពួកជ្វីហ្វ និងពួកគ្រឹស្គ្នាជាសម្ព័ន្ធមិតតក្រៅពីអល់ឡោះ ឡោះ។ នៅពេលដែលយើងដឹងថ្ល ពួកជ្វីហ្វ និងពួកគ្រឹស្គ្នាមន ជំនឿប្សស្រដៀងនឹងពួកយើង តែក្នុងពេលតែមួយគេហាមមិនឱ្យពួក យើងយកពួកគេធ្វើជាមេដឹកនាំ ឬជា«រពវជិតសាសនា» ឬ«សម្ព័ន្ធ មិតតដ៏ជិតសនិេធ» ឬ«បុគ្គលដែលយើងត្រូវសច្ចប្រិធ្លនមនភក្តី
ភាពចំពោះគេ»ជាំនួសអល់ឡោះ ឬរ៉ាស៊ូលុលឡោះ។ មូហាំម៉ាត់ជា គាំរូដ៏លអបំផុតសម្រាប់មនុស្សដែលមានសេចក្តីទុក្ចិតតបំផុតមនភក្តី ភាពបំផុតសម្រាប់គ្រប់សម័យកាល។ គាត់មិនដែលេមលយរឿង អា៌កាំាំងអ្នកដែលផ្ញើសេចក្តីទុក្ចិតតចំពោះគាត់ ហើយនៅពេល គាត់ក្លាយជាមេដឹកនាំ មនុស្សទាំង យមនេាំនុក្ចិតតខាលាំងបំផុត ចំពោះគាត់។ ភ\មូហាំម៉ាត់មិនចេះអាន ឬសរសេរទេ គាត់មិនចេះទាំងសរសេរ ទេោះរបស់គាត់។ ប្រសិនបើនៅសម័យបច្ចុប្បន្ន ចាស់ណាស់ គេ នឹងតប្មូវឱ្យគាត់ប្រើសញ្ញ(x)ក្នុងការចុោះហ្តថឡលខា។ តែនៅ សម័យគាត់ គាត់ប្រើចិឡញ្ចៀនដែលគាត់ពាក់នឹងដៃស្គតាំរបស់គាត់ធ្វើ ជាប្តាសម្រាប់លះលើលិខិតស្គនម និងសារសម្រាប់ផ្ញើនៅឡមដឹក នាំទនប្រទេសនន។ ម/ ស្តាប់ឱ្វាេ៖ មូហាំម៉ាត់អាចជាំនោះលើចាំ ង់ចាំ ូលចិតតខ្លួនឯង លះបង់គាំនិតខ្លួនឯងស្តាប់តាមអ្វីដែលអល់ឡោះបានបង្គាប់ប្រើ។ ចំពោះមតិយោបល់របស់ពួកអ្នកដើរតាមគាត់វិញ គាត់តែងឱ្យតម្លៃ មតិយោបល់របស់ពួកគេជាងយោបល់របស់គាត់ ស្តាប់តាមពួកគេ តាមលេធភាពរបស់គាត់។
យ/ ស្គេរតីក្លៀវក្លា៖ មូហាំម៉ាត់ជារ៉ាស៊ូលុលឡោះដែលមានស្គេរតី ក្លៀវក្លាក្នុងការរាំពេញតួនេីរបស់គាត់គឺការ «រក្សនតិភាពឱ្យាន សសម្រេចជោគជ័យដោយស្តាប់តាមការបង្គាប់របស់អល់ឡោះ»។ ពិតណាស់ អ្វីដែលធ្វើឱ្យគាត់មនស្គេរតីក្លៀវក្លាបំផុតនោះគឺការ សពវាយ ការអំពាវនាវដែលអល់ឡោះបានប្រទានជូនគាត់គឺពាក្យ ថា «គ្មានព្រះជាមចស់ លើកលែងតែអល់ឡោះ និងមូហាំជារ៉ាសូលុ លឡោះ»។ បានសេចក្តីថ្ល «គ្មានមចស់ដែលត្រូវគេគោរពដ៏ពិត បាក្ដគឺមនតែអល់ឡោះ និងមូហាំម៉ាត់ជារ៉ាស៊ូលុលឡោះ»។ យើងគ្មានឱ្កាសអាចរដនថមអ្ក្សរណាមួយទេ។ ត្បិតអ្ក្សរ ដាំរូងរងអស់ទនអ្ក្ខរក្រ្មអារា៉ារ់គឺអ្ក្សរ(ا)អាលិហ្វ។ មូហាំម៉ាត់ជា មនុស្សអស្ចារ្យលើគ្រប់វិស័យ។ សាររបស់គាត់គ្ររដ តរ់លើគ្រប់វិ ស័យទនការបស់នៅ ចរ់ផ្តើមពីពេលក្រោក្ពីដាំឡ ក្រហូដែល់ចូល ដេកវិញ។ ចរ់ផ្តើមពីពេលដេកក្នុងអ្បផងឹងរហូដែល់ពេលចូលក្នុង នូរ។ ប្រសិនបើមនុស្សអនុវត្តតា មមគា៌នោះ(សាសនា)ក្នុងជីវិតគឺ គេចាស់ជានឹងទទួលានជោគជ័យយ៉ាងទក្រ្លែងទាំងក្នុងលោកី យ៍នោះ និងនៅថ្ងៃររលោក។
ប្រៀបឡធៀបរវាងអ៊ីសានិងហាំ ម៉មាតតូ អេសាយ (Isaiah) «តើអ្នកជាណាពីដែលគេកំពុងរង់ចាំមែនទេ?»(អិញ្ជីលយូហន ១: ២០) «តើណាពីនោះជានរណា»? ប្រៀបឡធៀបរវាងអ៊ីសានិងហាំ ម៉មាតតូ «ជាបុគ្គលដែលកាន់ទុក្ខឱ្យខ្ញុំ ជាវិញ្ញ ពិត ដែលអល់ឡោះនឹង បញ្ជាូនមក្ក្នុងនមរបស់ខ្ញុំ គេនឹងរបង្រៀនពួកអ្នកនូវអ្វីគ្រប់យ៉ាង ហើយគេនឹងដាស់រំឭកពួកអ្នកនូវអ្វីដែលខ្ញុំានប្រាប់ពួកអ្នក»។ គម្ពីរពិសិដឋ-យូហន២៦:១៤។ អល់ឡោះទ្រង់បានមនព្រះបន្ទូលតាមរយៈសាំដីរបស់មូស្គកូននង ម៉ារីថ្ល៖
ﭽ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭼ :الصف6
មានន័យថា៖ « ចូររំឭកចុោះខ ៈដែល អ៊ីសាកូននាងម៉ារីាន និយាយថា ដនកុលសម្ព័ន្ធអុីស្រាដអ្ល ខ្ញុំជារ៉ាសូលដែលអល់ឡោះបានបញ្ជាូនមក្កាន់ពួកអ្នកយ៉ាងពិតបាក្ដ ដើម្បីបញ្ជាក់ពី
សច្ចភាពដែលមានក្នុងគម្ពីរនៅរ៉ាតនិងប្រាប់ដាំ ឹងលអពីរ៉ាសូលុល ឡោះដែលនឹងមក្ដល់ក្រោយខ្ញុំទេោះអោះម៉ាត់។ នៅពេលដែលគេាននាំភសថុតាងទាំង យមក្រគាញពួកគេ ពួកគេដររជាថ្ល នោះ ជាមនតអាគមយ៉ាងពិតបាក្ដ»។ អាល់គួរអាន៦:៦១។ រពវជិតធាំម្នាក់និងពួកុលសម្ព័ន្ធ វីទនសាសនា៍ឡហ្ប្ពឺសួរយូហន មូ អាំម៉ាហានថ្ល «ប្រសិនបើអ្នកមិនមែនជាអ៊ីសា(មេស៊ី) អ្នកមិន មែនជាអុិលឡយុីស តើអ្នកជារ៉ាស៊ូលុលឡោះម្នាក់នោះមែនទេ?» គម្ពីរពិសិដឋ យូហន ២០:១។ នៅពេលដែលរពវជិត និងពួកជ្វីហ្វកុលសម្ព័ន្ធ វីានសួរយូហន មូអាំម៉ាហានថ្ល តើអ្នកណានឹងក្លាយជារ៉ាស៊ូលុលឡោះ? ពួកគេ សួរសាំនួរចដមលក។ ដាំរូងពួកគេសួរគាត់ថ្ល តើអ្នកជាមេស៊ីដែលគេ កំពុងរង់ចាំមែនទេ?(អ៊ីសា ឬយេស៊ូជាភាស្គក្រិច)។ ចឡមលីយរបស់ គាត់គឺគាត់ពុំមែនជាមេស៊ីដែលពួកគេកំពុងរង់ចាំនោះទេ។ រនារ់ មក្ពួកគេសួរថ្ល តើអ្នកជារ៉ាស៊ូលុលឡោះទេោះអុីលឡយុីសនោះ មែនទេ? គាត់បានតរនៅកាន់ពួកគេមតងទៀតថ្ល«មិនមែនទេ»។ ឥឡូវនោះ មានសាំនួរចដមលក្ជាច្រើន។ ពួកគេសួរគាត់ចុងក្រោយ តើ អ្នកជារ៉ាស៊ូលុលឡោះនោះមែនទេ?
តើអ្នកជាមេស៊ីឬ?(មិនមែនទេ) តើអ្នកជាអុីលយើងសឬ?(មិនមែនទេ) តើអ្នកជារ៉ាស៊ូលុលឡោះនោះមែនទេ?(មិនមែនទេ) តើពាក្យថ្ល «រ៉ាស៊ូលុលឡោះនោះ» ពួកគេចង់មានន័យថាយ៉ាង ឡម៉ាច? តាមពិតយើងានដឹងថ្ល នរណាជាអ៊ីសា (សូមសនតិកើត មានដល់គាត់) ដូចជាពួកគ្រឹស្គ្នា សនេតថ្ល ពួកគេទាំងអស់ស្គាល់ អ៊ីសា (ព្រះគ្រិសត)។ «ជាពាក្យកាត់សម្រាប់នៅមេស៊ីក្នុងភាស្គក្រិក្គឺពាក្យ គ្រិសត មក្ពី ពាក្យគ្រិសតុស«christos» មានន័យដូចនឹងភាស្គឡហ្ប្ពឺថ្ល មេស៊ី មេស៊ី។ ពិតណាស់ ពួកជ្វីហ្វានដសវងរក្មេស៊ីតាំងពីពីរពាន់ឆ្នាំមុន ដែលគេានប្រាប់ជាដាំ ឹងក្នុងគម្ពីររបស់ពួកគេ។ ពួកគេដឹងថ្ល ម៉ា ឡសៀហ្នឹងចេញមក្ដើម្បីដឹងនាំពួកគេនៅរក្ជ័យជាំនោះលើសត្រូវ របស់ពួកគេ។ មិនត្រឹមតែរ៉ាុនោះ ពួកគេនឹងដឡ តីមយកការ គ្រប់គ្រងពិភពលោក្មកវិញ។ ពួកគេត្រូវគេជិោះជាន់ធ្វើារក្រោម អាំណាចរបស់ពួករ៉ាូមុាំង។ ស្តេចរបស់ពួកជ្វីហ្វ គ្រ្នា់តែជាេីងឡមង ដែលពួកអ្នកគ្មានជំនឿយកមក្ធ្វើជាដលបងក្មានតតែរ៉ាុនោះ។
ដូចនេះពួកគេនឹងស្គាល់រសជាតិទនសេចក្តីសុខយ៉ាងទក្រ្លែង បើ សិនជាមនបុគ្គលណាម្នាក់មក្រស្រគករស្តេចរ៉ាូមុាំង និងក្រុមមនុស្ស ដែលឃាលាំមើលពួកទាសក្រ។ នៅពេលរពវជិត និងពួកកុលសម្ព័ន្ធ វីសួរ យូហន មូអាំម៉ាហាន ដក្រផងគាត់ជារ៉ាសូលទេោះអុីលឡយុីស។ ពិតណាស់ គាត់បានប្ត ឡរ់មកវិញ ក្រោយពេលាត់ទាំងអស់រយៈពេលរារ់រយឆ្នាំ។ ពួកគេានដឹងតាមគ្នាថ្ល អុីលយើងសនឹងត្រឡប់មកវិញមតងទៀត។ ក៏ ប៉ុន្តែលើកនោះចឡមលីយយូហន មូអាំម៉ាហានគឺរដិបដិសេធ។ អុីចឹង តើជានរណា? ពួកគេនាំគ្នាងឿងឆ្ងល់ចំពោះបុរសម្នាក់នោះ ដែលគាត់សុខចិតតរស់នៅលើវាលខាច់ លះបង់ទ្រព្យសម្បត្តិ ភាព ប្សុក្សុខប្សួល សុខចិតតរួសអ្ត់អាហរ ហើយលះបង់ចោល ភាពដ្អមដលាមទនជីវិតលោកីយ៍។ ក្រោយមក្ពួកគេានសួរយូហន មូអាំម៉ាហាន មតងទៀតថ្ល តើជា នរណា? ពួកគេានសួរថ្ល តើអ្នកជារ៉ាសូលម្នាក់នោះមែនទេ? ក៏ ប៉ុន្តែគាត់បានឆ្លើយថា «គាត់មិនមែនជារ៉ាសូលនោះទេ»។ គាត់បាន ប្រាប់ពួកគេថ្ល នឹងមានបុគ្គលម្នាក់មក្ដល់ក្រោយ
គាត់នពេលឆ្រ់ៗនោះ។ គាត់បាននិយាយទៀតថ្ល ខ្លួនគាត់ យូ ហននោះ មិនស្មើនឹងដខសចងដសបក្ជើងរបស់បុរសម្នាក់នោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងនោះក៏ដោយ ក៏ចឡមលីយនោះមិនទាន់ឆ្លើយតរ ពេញឡលញចំពោះសាំនួរនោះដែរ។ «ចំពោះអ្នកដែលពួកគេរង់ចាំម៉ា យេស៊ូ។ តើពួកគេកំពុងរង់ចាំបុគ្គលម្នាក់ដូចជាមូហាំម៉ាត់នោះមែន ទេ?(ប្រដហ្លជាអាច)
តើរតសាល់មនោះជានរណា? ចូររនតអាន និងស្គាល់ថ្ល តើរ៉ាស៊ូលុលឡោះនោះជានរណា តើអ្វីជា ភស្តុតាងងផ្សេងទៀតដែលអាចរក្ឃើញនៅក្នុងអត្ថបទគម្ពីរពិសិដឋ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីគាំនិតនោះ។ ពិតណាស់ ទាំងអស់រយៈពេលជាច្រើនសតវត្សកន្លងមក អ្នកមូស្លីម មានជំនឿថ្ល អ៊ីសាគឺជារ៉ាសូលម្នាក់នោះ ដែលមានក្នុងគម្ពីរអិញ្ជីល យូហន។ ជាការពិតណាស់ គម្ពីរអាល់គួរអានានប្រាប់ពីលក្ខ ៈ សាំខាន់ៗទនសាររបស់អ៊ីសា(សូមសនតិភាពកើតមនដល់គាត់)។ សារនោះប្រាប់ដាំ ឹងលអ ឬនាំដាំ ឹងលអ អាំពីរ៉ាស៊ូលុលឡោះដែល នឹងមក្ដល់គឺមូហាំម៉ាត់។ ក្នុងរយៈពេលដ៏ខលីរបស់គាត់មិន
លើសពី៣ឆ្នាំ ដែលសាសនា៍របស់គាត់បានសដមតងនូវការប្រឆាំង ចំពោះគាត់។ អ៊ីសានប្រាប់ដាំ ឹងលអដល់ពួកគេថ្ល ណាពីនោះ ទេោះថ្ល អោះម៉ាត់(គេអាចនៅក្នុងេប្មង់ផ្សេងទៀតានថ្ល«មូ ហាំម៉ាត់»)។ គាត់ជារ៉ាស៊ូលុលឡោះចុងក្រោយដែលអល់ឡោះបាន បញ្ជាូនមក ហើយក៏ជាអ្នករាំពេញលក្ខ ៈទនច្បាប់ដែលគេរញ្ចុោះពី លើមេឃ ទាំងបេឹសតីនិងការអនុវត្តត។ អាល់គួរអានាននិយាយតាម រយៈសាំដីរបស់អ៊ីសាថ្ល៖
ﭽ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ ﭨﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ ﭼ :الصف6
មានន័យថា៖ « ចូររំឭកចុោះខ ៈដែល អ៊ីសាកូន នាងម៉ារី បាន និយាយថា ដនកុលសម្ព័ន្ធអុីស្រាដអ្ល ខ្ញុំជារ៉ាស៊ូលុលឡោះដែលអល់ឡោះ ឡោះានបញ្ជាូនមក្កាន់ពួកអ្នកយ៉ាងពិតបាក្ដ ដើម្បីបញ្ជាក់ពី សច្ចភាពដែលមានក្នុងគម្ពីរនៅរ៉ាតនិងប្រាប់ដាំ ឹងលអពីរ៉ាសូលុល ឡោះដែលនឹងមក្ដល់ក្រោយខ្ញុំទេោះអោះម៉ាត់។ នៅពេលដែលគេាននាំភស្តុតាងងទាំង យមក្រគាញ ពួកគេដររជាថ្ល នោះជាមនត អាគមយ៉ាងពិតបាក្ដ»។ អាល់គួរអាន៦:៦១។
គម្ពីរអាល់គួរអានានបញ្ជាក់ពីទេោះរបស់គេថ្ល «អោះម៉ាត់» ហើយជាេប្មង់មួយទនពាក្យ«មូហាំម៉ាត់»។ នោះប្សស្រដៀងនឹងភាស្គ អផង់គេលសដែរ។ ដូចជាទេោះ ចូឡសហ្វ ក្នុងេប្មង់កាត់គេនៅថ្ល ចូ ឬចូយ។ មា៉ាងទៀតដូចជាទេោះ ចូរណាថ្លន់ នៅកាត់ថ្ល ចន ច័ក ឬចនី។ យើងតាមបេឹសតតីនោះ ត្រូវនឹងភាស្គអារា៉ារ់ដែរ ទេោះ«មូ ហាំម៉ាត់» «អោះម៉ាត់» និង«ហាំម៉ាត់» ជាទេោះដែលក្មលយចេញពី ពាក្យឬស«ហាំឌូ»ក្នុងភាសារអារា៉ារ់។ យើងអាចយល់ថ្ល «ជា បុគ្គលដែលលើកតឡមកីងនិងសរសើរចំពោះអល់ឡោះ ឬបុគ្គលដែល គេសរសើរ ឬអ្នកដែលតែងតែសរសើរ ហើយនៅមនន័យផ្សេងៗ ទៀត។ អាប់ឌុលឡោះ ពិន យូសុោះអាលី ក្នុងកាំឡុងពេលដែលគាត់ កំពុងរក្ដប្រអ្តថន័យអាល់គួរអានជាភាសារអផង់គេលស គាត់បាន និយាយថា «អោះម៉ាត់ ឬមូហាំម៉ាត់ ឬមោះមូត រក្ដប្រជាភាស្គក្រិ ចថ្ល periclytos។ ពាក្យនោះានរក្ដប្ររួចជាភាស្គអផង់គេលសក្នុង គម្ពីរអិញ្ជីល យូហនបច្ចុប្បន្ន 6 1:2 ، 06:25 ، 26:21 ។ មានន័យថា« អ្នករាំដលកទុក្ខ» អាចមានន័យថា «អ្នកគាំបេ ឬការពារ។ គឺជាបុគ្គល ដែលគេសុាំជាំនួយ្តល់សេចក្តីសុខដល់អ្នកដទេ ឬក្លា មិតត។
មូហាំម៉ាត់គេានស្គាល់តាំងពីគាត់កើតមក្ថ្ល គាត់ជាបុគ្គលដែល នាំមក នូវសេចក្តីសុខ ពរជ័យ សេចក្តីសៃរ់ដល់ក្រុមគ្រួសារ មិតតភ័ ក្តិរបស់គាត់ និងអ្នកដទេ។ ជាពិពិសេសស្គច់ញាតិ និងភាតរភាពរង រអូន។ គរនៅក្រៅរបស់មូហាំម៉ាត់ដែលមានក្នុងគម្ពីរពិសិដឋ(ឬ យ៉ាងឡហចណាស់ដែលមាននៅសល់ជាភាស្គអផង់គេលសគឺ ពាក្យថ្ល «វិញ្ញ ពិត» ហើយពាក្យថ្ល ឡស្គហាិក (الصادق) ក្នុងភាសារអា រា៉ារ់មានន័យថា ពិត ឬស្មោះត្រង់ អុីចឹងដែរ។ ពាក្យ ឡស្គហាិក្នោះ ជាគរដ៏លបីលាញរបស់មូហាំម៉ាត់ ក្នុងចំណោមពួកអ្នកដែល ស្គាល់ពីចរិតស្មោះត្រង់ និងសុចរិតភាពរបស់គាត់។ ក្នុងអិញ្ជីលសញ្ញ េីយើងតាមគម្ពីរយូហន អ៊ីសាន សនានឹងពួកគេថ្ល បុគ្គលម្នាក់នោះជា «អ្នករាំដលកទុក្ខ» ឬ«អ្នក ដែលនាំសេចក្តីសុខមកឱ្យអ្នកដទេ» ឬ«អ្នកគាំបេ» នឹងមក្ដល់។ មាននៅរួនកន្លែងខុសៗគ្នា(7:
26:21 ، 06:21 ، 06:25 ، 26 )។ គេដឹងជាេូនៅថ្ល អ៊ីសាពុំានត្រឡប់មកវិញទេក្នុងកាំឡុង ពេលដែលពួកគេនៅរស់ ហើយក៏គ្មានរ៉ាស៊ូលុលឡោះណាផ្សេង ទៀតមក្ដែរនពេលនោះ។ ហេតុដូចនេះ ពួកអ្នកសិកាស្រាវប្ជាវរក ឃើញថ្ល អ៊ីសាខ្លួនឯង គាត់មិនមែនជាបុគ្គលដែលនឹងមក្រគាញ
ខ្លួននោះទេ។ ក៏ប៉ុន្តែគាត់នឹងត្រឡប់មកវិញក្នុងរូបភាពជាវិញ្ញ ។ ហេតុនោះ ទេីរពួកគ្រឹស្គ្នាជឿថ្ល ប្ពលឹងដ៏បរិសុទ្ធនឹងចុោះមក្កាន់ ពួកស្គវ័ក្នៅថ្ងៃរុ យប្ចូតកាត់ (រដូវេី២) ដើម្បីមក្ធ្វើសាក្សីលើ មេស៊ី(មេស៊ី) ហើយរគាញពួកគេនៅកាន់សច្ចភាពទាំងមូល ហើយនៅជាមួយពួកអ្នកមានជំនឿជាអ្មតៈ ពួកគេនឹងមិនស្លាប់ជា ដាច់ខាត(យូហន១៦:៣) ពួកគេនឹងរស់នៅក្នុងជីវិតអ្មតៈ។ ពួក គេខលោះានភាជរ់នឹងវាក្យផ្សេងៗទៀតដូចខាងក្រោម។ (ចូរមើល កាំ ត់សមាល់ក្នុងឡលខយើង ជាពិពិសេសក្នុងគម្ពីរអិញ្ជីលច្បាប់ កាំដ សតង់ោ)រហូដែល់ជាំពូក្ចុងក្រោយ ទនគម្ពីរម៉ាកូស(១៦)។ ចាំ ុចខលោះដែលគរបីលើកមក្និយាយគឺ បុគ្គលដែលជា «អ្នក រាំដលកទុក្ខ»ឬ«អ្នកគាំបេ»ឬ«វិញ្ញ ពិត»នឹងនៅជាមួយយើងពីថ្ងៃ នោះតនៅ។ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននោះ គេដឹងជាេូនៅថ្ល បុគ្គលណាក៏ ដោយគេអាចមើលឃើញពីឥេធិពលរបស់មូហាំម៉ាត់ សាររបស់គាត់ អំពាវនាវនៅរក(ការគោរពសកាករៈចំពោះមចស់តែមួយគត់ទ្រង់គ្មាន ដៃគូ) ហើយសារនោះនៅតែរនតជារៀងរហូត តាំងពីគាត់បានោ ចក្លោក្យើងនោះ។
តើអ្នកដឹងថ្លជានរណាទេ? អេសាយ (Isaiah)ីិី៌នសឡងខបអ្ម៉ី រតសាល់មទេោះហាំ ម៉មាតតូ ជួនកាល អ្នកអាចជាគ្រឹស្គ្នាប្រូឡតសសតង់ ឬកាតូលិក ឬជវីហ្វ ហើយជួនកាលអាចជាអ្នកគ្មានសាសនា ឬជាអ្នកគ្មានជំនឿចំពោះ រឿងអា៌កាំាំង ឬអាចជាអ្នកកាន់និកាយសាសនាណាមួយទន សាសនាដែលមានក្នុងពិភពលោក្យើងនពេលបច្ចុប្បន្ននោះ។ អ្នក អាចជាអ្នកនិយមលេធិកុមេុយនីស ឬមនជំនឿថ្ល លេធិប្រជាធិរឡត យយដែលមនុស្សបង្កើត ជាលេធិសាំខាន់នៅលើផែនដីនោះ។ ទោះជា គាំនិតរបស់អ្នកយល់យ៉ាងណា ឬគេាលនយោបាយរបស់អ្នកយ៉ាង ណា ឬេាំទំនៀមទម្លាប់សងាមដែលអ្នកប្រកាន់យ៉ាងណាគឺជាក់ចាស់ ណាស់ថ្ល អ្នកានស្គាល់បុរសម្នាក់នោះគឺ មូហាំម៉ាត់។ គ្មានការសងស័យទេថ្ល គាត់ជាបុគ្គលដែលអស្ចារ្យជាងគេនៅ លើផែនដីនោះ។ គាត់បានអំពាវនាវនៅរកឥស្លាម គាត់កសាង ប្រទេសជាតិ បង្កើតប្រជាជាតិ ហើយបានចក់គ្រឹោះក្រ្មសីលធ្ម៌ យ៉ាងរឹងមាំ។ ជាមួយនោះ គាត់បានដក្លមអជាច្រើននៅលើស្គថន ភាពនយោបាយ និងសងាម។ គាត់បានស្គថរនសងាមមួយដ៏រឹងមាំ
និងសក្មេ ប្រកាន់តាមពាក្យទូន្មានប្រៀនប្រនៅរបស់គាត់ ដើម្បីដក ដប្រជីវិតមនុស្សរហូដែល់សម័យកាលចុងក្រោយទនពិភពលោក។
ហាំ ម៉មាតតូ (សូមសនតិភាពកើតមនដល់គាត់) គាត់កើតនៅឧរេវីរអារា៉ារ់ នៅឆ្នាំ៥៧០គ.ស។ បេសកកម្ម របស់គាត់ចរ់ផ្តើមអំពាវនាវនៅរក្សាសនាអល់ឡោះ នៅពេល ដែលគាត់មនអាយុ៤០ឆ្នាំ ហើយគាត់បានោចក្លោក្យើងនោះ នៅពេលដែលគាត់មនអាយុ៦៣ឆ្នាំ។ ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ២៣ឆ្នាំរ៉ាុនោះ ដែលគាត់បានក្លាយជា ណាពី គាត់អាចកែប្រែឧរេវីរអារា៉ារ់ទាំងមូលពីការក្សារគោរពព្រះ រដិម រូបសាំណាក នៅរក្ការគោរពចំពោះអល់ឡោះជាមចស់តែ មួយគត់។ ពីជជម្លោះកុលសម្ព័ន្ធ និងសស្រគាមរងាូរ មានៅរក្ការ
របផងួររបផងួមជាប្រជាជាតិតែមួយ ចេះសាមគ្គីគ្នា ស្រឡាញ់គ្នា។ ពី ការប្រមឹក និងបិសាច នៅរក្កុសលធ្ម៌ និងការគោរពកោតខ្លាច ។ ពីជីវិតអាណាធិរតម្រង់រស់នៅដររកុលសម្ព័ន្ធ នៅរក្ជីវិតទនការ គោរពប្រតិរតតិ និងមនមគាទេសក៍។ ពីអ្សីលធ្ម៌នៅរក្តម្លៃសីល
ធ្ម៌ដ៏លអប្រពៃទ្ល្នូរ។ ក្នុងប្រវតតិស្គស្រសត ពុំទាន់មនការកែប្រែណា ពេញឡលញដូចការក្សារដប្រដប្ររបស់គាត់ ទនមនុស្សជាតិ ឬេីកន្លែង ណាមួយកាលពីសម័យរុរា ឬសម័យករោយៗមក្ទៀត។ ចូរ គិតប្សទមពីព្រឹត្តិការណ៍ទនការកែប្រែគ្រប់ដររយ៉ាងនោះ ក្នុងរយៈ ពេលមិនលើសខវោះជាងពីរេសវតសរ៉ាុនោះ។ ពិភពលោកានស្គាល់នូវបុគ្គលអស្ចារ្យជាច្រើន។ ក៏ប៉ុន្តែ ពួក គេមួយចាំនួន មានលក្ខ ៈពិពិសេសអស្ចារ្យតែមួយប្ជុង ឬពីរប្ជុង ទនប្ជុងទាំង យកនុងជីវិត។ ដូចជាជំនឿសាសនា ឬការដឹកនាំេ័ព ។ ជាមួយនោះបេឹសតីរបស់ពួកគេត្រូវសារសូនយនៅតាមសម័យកាល និងពេលវេលា ហើយអាចកែប្រែសងាមានអាប្ស័យតាមឥេធិពល ទនេាំហាំអាំណាចឈនោះចញ់របស់បេឹសតីនោះ ហើយមនុស្សជាតិមិន អាចស្គតបេឹសតីរបស់ពួកបុគ្គលអស្ចារ្យទាំងនោះឱ្យរស់រានមនជីវិត ឡើងវិញានជាដាច់ខាត។ ក៏ប៉ុន្តែទោះជាក្នុងស្គថនភាពណាក៏ ដោយ ក៏មិនត្រូវចំពោះមូហាំម៉ាត់ដែរ ដោយគាត់ទទួលានជោគ ជ័យកនុងវិស័យជាច្រើន និងផ្សេងៗគ្នា ទាំងដ្នក្សីលធ្ម៌សងាម និងមគមនាគមន៍វិជាជ គ្មានគូប្រៀបសម្រាប់គាត់ក្នុងប្រវតតិស្គស្រសតមនុស្ស ជាតិ។ ជីវប្រវតតិពិស្តារផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ ពាក្យសាំដីេូនៅរបស់គាត់
ត្រូវានចងក្រផងជាឯកសារយ៉ាងលមអិត ហើយបានរក្សាទុក្យ៉ាង មានេាំនុក្ចិតតរហូតមក្ដល់សពវថ្ងៃ។ ឯកសារយើងទនពាក្យសាំដី របស់គាត់ពុំមែនានប្តួតពិនិតយត្រឹមតែសហ្ការីរបស់គាត់ និងអ្នក ដើរតាមគាត់ជំនាន់ក្រោយដែលស្មោះត្រង់រ៉ាុនោះទេ តែពួកអ្នករិោះ គន់ និងប្រឆាំងជាមួយនឹងគាត់ក៏បានធ្វើការប្តួតពិនិតយផងដែរ។ មូហាំម៉ាត់ជាគ្រូរបង្រៀនសាសនា ជាអ្នកកំណែទម្រង់សងាម ជាអ្នកដឹកនាំដ្នក្សីលធ្ម៌ ជាអ្នកគ្រប់គ្រងដ៏លអ ជាមិតតភ័ក្តិដ៏ស្មោះ ត្រង់ ជាក្លា មិតត ជារតីដ៏ស្មោះត្រង់ ជាឪពុក្ដ៏មនចិតតធ្ម៌។ លក្ខ ៈសម្បត្តិទាំងនោះចេញពីបុគ្គលតែម្នាក់គត់។ ក្នុងប្រវតតិស្គ ស្រសតគ្មាននរណាម្នាក់មនលក្ខ ៈសម្បត្តិដររនោះដូចរូបគាត់ ដែល គ្ររដ តរ់លើគ្រប់វិស័យផ្សេងៗទនការបស់នៅ។ មា៉ាងទៀត គ្មាន នរណាម្នាក់អាច នដល់ស្មើនឹងគាត់។ មានតែបុគ្គលិកលក្ខណៈ ៈ របស់គាត់តែមួយគត់ ដែលបាន នដល់ក្ប្មិតកាំពូលបំផុតទន សីលធ្ម៌។ មូហាំម៉ាត់គ្រ្នា់តែជាមនុស្សធ្មេតា ជាបុរសម្នាក់ដែលនាំសារ ដ៏ទ្លថ្លលនោះនៅកាន់មនុស្សលោក ដើម្បីរបផងួររបផងួរពួកគេនៅរក ការគោរពប្រតិរតតិចំពោះអល់ឡោះតែមួយគត់។ ដឹក្ដៃពួកគេនៅ
រក្លូវសច្ចៈត្រឹមត្រូវ នៅរក្ជីវិតដែលឋិតក្នុងការគោរពប្រតិរតតិ ចំពោះអល់ឡោះ។ ជាការពិតណាស់ គ្រប់េទង្វើរបស់គាត់គាំបេនូវអ្វី ដែលគាត់បានព ៌នពីខ្លួនរបស់គាត់គឺ «ខ្ញុំរបម្រើរបស់អល់ឡោះ និងរ៉ាស៊ូលុលឡោះ»។ បច្ចុប្បន្ន រនារ់ពីទាំងអស់រយៈកាល១៤សតវត្សកន្លងមក ពាក្យេូ នេនប្រៀនប្រនៅរបស់គាត់នៅតែមនជីវិតរស់រឡវីក្ក្នុងចំណោម ពួកគេ ដោយគ្មានការសារសូនយ គ្មានការោក់រដនថម ឬគ្មានការដក ដប្រ។ ពាក្យទូន្មានប្រៀនប្រនៅនោះនៅរស់រឡវីក គាំបេដល់ក្តីសងឃឹម ដើម្បីដោះស្រាយនិងព្យាបាលជំងឺសងាមរបស់មនុស្ស ដូចដែល ពាក្យទូន្មានប្រៀនប្រនៅនោះានដោះស្រាយ និងព្យាបាលកាល គាត់នៅមនជីវិត។ នោះមិនមែនជាការអោះអាងរបស់ពួកអ្នកដើរតាម គាត់នោះទេ។ ក៏ប៉ុន្តែជាការសននិោឋន ឬជាលេធ្លពិតទនប្រវតតិស្គ ស្រសតពិតឥតលឡមអៀងានចរ។ ក្នុងនមមនុស្សម្នាក់ ចេះគិតពិចរណា មានការយកចិតតទុកោក់ យ៉ាងឡហចណាស់ អ្នកគួរតែសួរខ្លួនឯងថ្ល តើពាក្យសាំដី ដ៏មុឺងម៉ាត់ និងអស្ចារ្យខុសពីប្រក្រ្តីនោះ អាចត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? យើងសនេតថ្ល អ្នកមិនដែលបានស្តាប់ឮពីបុរសម្នាក់នោះពីមុនមក
គឺមូហាំម៉ាត់ តើមិនទាន់ដល់ពេលដែលអ្នកត្រូវឆ្លើយតរនឹងចមៃល់ ដ៏ច្រើនសនធឹក្សនធរ់និងលះបង់ក្មលាំងកាយចិតតដើម្បីស្គាល់គាត់ ទេមែនទេ? រឿងនោះមិនធ្វើឱ្យអ្នកពិាក្អ្វីទាំងអស់ ក៏ប៉ុន្តែ ជាការចរ់ផ្តើម ជាមួយនឹងការពិតេីមួយកនុងជីវិតរបស់អ្នក។ យើងខ្ញុំអំពាវនាវឱ្យអ្នកដសវងរក្បុរសម្នាក់នោះ ដែលគ្មាន នរណាម្នាក់លអប្រសើរជាងគាត់នៅលើផែនដីនោះ គឺមូហាំម៉ាត់ សូម សនតិភាពកើតមនដល់គាត់។