ពុលូគុល ម៉ារ៉ាម (ការឈានដល់គោលដៅ នៃភស្តុតាងច្បាប់)

ដោយព្រះនាមអល់ឡោះ មហាប្រណី មហាមេត្តា។ ការសរសើរទាំងឡាយគឺចំពោះអល់ឡោះ យើងសរសើរព្រះអង្គ សូមជំនួយ និងការអភ័យទោសពីព្រះអង្គ។ យើងសូមជ្រកកោនក្រោមម្លប់អល់ឡោះពីអំពើអាក្រក់នៃព្រលឹងយើង និងពីអំពើខុសឆ្គងរបស់យើង។ ម្នាក់ណាដែលត្រូវបានអល់ឡោះដឹកនាំ គឺគ្មាននរណាម្នាក់អាចធ្វើឱ្យវង្វេងឡើយ ហើយម្នាក់ណាដែលត្រូវបោះបង់ឱ្យវង្វេង គឺគ្មាននរណាម្នាក់អាចដឹកនាំគេបានឡើយ។ ហើយយើងសូមថ្លែងទីបន្ទាល់ថា គ្មានព្រះពិតណាផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះតែមួយគត់ គ្មានភាពជាភាគីណាសម្រាប់ព្រះអង្គឡើយ។ «ហើយខ្ញុំសូមថ្លែងទីបន្ទាល់ថា ឯកឧត្តមមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) គឺជាបាវបម្រើ និងជារ៉សូលរបស់ព្រះអង្គ គឺជាអ្នករក្សាទុកចិត្តលើការwah (បន្ទូល) របស់ព្រះអង្គ គឺជាអ្នកដែលព្រះអង្គជ្រើសរើសក្នុងចំណោមពពួក, បង្កើតរបស់ព្រះអង្គ គឺជាទូតរវាងព្រះអង្គ និងពពួកបាវបម្រើរបស់ព្រះអង្គ ដែលត្រូវបានបញ្ជូនមកជាមួយនឹងសាសនាដ៏ត្រឹមត្រូវ និងគន្លងផ្លូវដ៏ទៀងទាត់។ អល់ឡោះបានបញ្ជូនលោកមកជាសេចក្តីមេត្តាករunary ចំពោះពិភពលោកទាំងមូល ជាអិមាមសម្រាប់บรรดาអ្នកតakwa (កោតខ្លាចអល់ឡោះ) និងជាភស្តុតាងសម្រាប់ពពួកបាវបម្រើទាំងមូល» (១)។ ﴿ឱบรรดาผู้ศรัทธาเอ๋ย! จงยำเกรงอัลลอฮ์อย่างแท้จริงของการยำเกรง และพวกเจ้าอย่าได้ตายเป็นอันขาดนอกจากในขณะที่พวกเจ้าเป็นมุสลิมเท่านั้น﴾ [ស៊ូរ៉ាត អាល អ៊ុមរ៉ាន់: ១០២]។ ﴿ឱมนุษยชาติทั้งหลาย! จงยำเกรงพระเจ้าของพวกเจ้า พระองค์ผู้ทรงบังเกิดพวกเจ้ามาจากชีวิตหนึ่งเดียว และทรงบังเกิดคู่ครองของมันจากมัน และทรงให้แพร่สะพัดจากทั้งสองนั้นซึ่งชายและหญิงจำนวนมาก และจงยำเกรงอัลลอฮ์ พระองค์ผู้ซึ่งพวกเจ้าต่างเอ่ยนามด้วยพระองค์ และ(จงรักษา)เครือญาติ แท้จริงอัลลอฮ์ทรงสอดส่องดูพวกเจ้าเสมอ﴾ [ស៊ូរ៉ាត អាន-នីសាអាស: ១]។ ﴿ឱบรรดาผู้ศรัทธาเอ๋ย! จงยำเกรงอัลลอฮ์ และจงกล่าวคำพูดที่เที่ยงตรง พระองค์จะทรงปรับปรุงการงานของพวกเจ้าให้ดีขึ้น และจะทรงอภัยโทษบาปให้แก่พวกเจ้า และผู้ใดเชื่อฟังอัลลอฮ์และร่อซูลของพระองค์ แน่นอนเขาได้รับความสำเร็จอันยิ่งใหญ่﴾ [ស៊ូរ៉ាត អល់-អះហ្សាប់: ៧០-៧១]។ បន្ទាប់ពីនោះមក៖ ជាការពិតណាស់ ខ្ញុំសូមសរសើរអល់ឡោះជាមុន និងជាចុងក្រោយ ទាំងក្រៅ និងក្នុង ដែលបានប្រទានលទ្ធភាពឱ្យខ្ញុំសម្រេចបាននូវការត្រួតពិនិត្យ និងជម្រះកِតាបដ៏ខ្លីនេះ គឺកِតាប «ប៊ុលូឃុលម៉ារ៉ាម មីន អ៊ាឌិល្លិ៍ អះខ៉ាម» ដែលខ្ញុំបានចំណាយពេលច្រើនឆ្នាំក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់វា ដោយខ្ញុំបានត្រឡប់មកធ្វើការលើវាជាលើកហើយលើកលែង នៅចន្លោះពេលឆ្ងាយពីគ្នា រហូតទាល់តែសំណៅ χειρόγραφα ( χειρόγραφα χειρόγραφα - សំណៅដើមសរសេរដោយដៃ) គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ខ្ញុំ។ ហើយនៅពេលដែលខ្ញុំមានការតាំងចិត្តដោយព្រះគុណរបស់អល់ឡោះ ក្នុងការសរសេរអធិប្បាយលើហាស៊ីសរបស់វា និងផ្តល់ការវិនិច្ឆ័យលើភាព സ്വِحิះ (ប្រាកដប្រជា) និងដ្សោអ៊ីហ្វ (ខ្សោយ) ព្រមទាំងសិក្សាកِតាបនេះយ៉ាងហ្មត់ចត់ ខ្ញុំក៏បានចាប់ផ្តើមការងារនេះ និងបានពិនិត្យឡើងវិញច្រើនដងដើម្បីជៀសវាងកំហុសឆ្គង។ ខ្ញុំបានធ្វើការស្រាវជ្រាវ និងផ្ទៀងផ្ទាត់កِតាបនេះ ដោយដាក់ជាកុសលទានសប្បុរសធម៌ (វ៉ាគីហ្វ) ថ្វាយចំពោះអល់ឡោះ ﷻ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមូស្លីមគ្រប់រូបអាចបោះពុម្ពវាបាន ដោយមានលក្ខខណ្ឌត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់នូវអត្ថបទដើម។ ខ្ញុំបានឧទ្ទិសផលបុណ្យនៃកِតាបនេះជូនដល់វិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកម្តាយរបស់ខ្ញុំ ដែលព្រះអង្គបានមេត្តាករុณาគាត់។ ខ្ញុំសូមអضرសាវដល់អល់ឡោះ សូមឱ្យព្រះអង្គដាក់វាក្នុងជញ្ជីងបុណ្យកុសលរបស់គាត់ នៅថ្ងៃដែលបុណ្យកុសលមានតិចតួច ការថ្ងូរមានសន្ធឹកសន្ធាប់ និងជាថ្ងៃនៃសេចក្តីស្រងាកចិត្ត។ ហើយកِតាប «ប៊ុលូឃុលម៉ារ៉ាម មីន អ៊ាឌិល្លិ៍ អះខ៉ាម» គឺជាកِតាបមួយក្នុងចំណោមកِតាបទាំងឡាយដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់អ្នកសិក្សាbeginner និងអ្នកចេះដឹងadvanced ព្រោះថាហាស៊ីសក្នុងកِតាបនេះ គឺជាហាស៊ីសផ្នែកហ្វិកហ៍ហ៍ (នីតិសាស្ត្រឥស្លាម)។ ហើយហ្វិកហ៍ហ៍គឺជាវិទ្យាសាស្ត្រដ៏សំខាន់ ព្រោះវាជាផលផ្លែនៃវិទ្យាសាស្ត្រសាសនា។ គ្មានការគោរពសក្ការៈចំពោះអល់ឡោះណាមួយដែលមានតម្លៃស្មើនឹងហ្វិកហ៍ហ៍នោះឡើយ ដូចដែលលោក ស៊ូហ្វ្រី បានពោល។ ហើយហ្វិកហ៍ហ៍ ដូចដែលលោក រ៉ាហិប អល់-អ័ស្បាហានី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មានឧប្បត្តិហេតុណាមួយនៅក្នុងចក្រវាឡនេះ ដែលកើតមានចំពោះបុគ្គលណាមួយក្នុងចំណោមពពួកបង្កើត លើកលែងតែវាត្រូវការហ្វិកហ៍ហ៍ជាចាំបាច់ ព្រោះតាមរយៈវាទើបមានសណ្តាប់ធ្នាប់ និងភាពសុខដុមរមនាក្នុងលោកិយ និងសាសនា»។ ម្យ៉ាងវិញទៀត កِតាបនេះគឺជាប្រភេទកِតាបសង្ខេប (មុតូន) ដែលមិនវែងឆ្ងាយរred ច្រើនរហូតដល់គួរឱ្យធុញទ្រាន់ ហើយក៏មិនខ្លីពេកទាល់តែធ្វើឱ្យបាត់បង់អត្ថន័យដែរ។ ទោះបីជាវាមានទំហំតូច និងមានប្រធានបទសំខាន់ក៏ដោយ ក៏វាមានលក្ខណៈពិសេសត្រង់ថាវាជាកِតាបដែលងាយនឹងท่องจำ (ទន្ទេញចាំ)។ រហូតមកទល់សព្វថ្ងៃនេះ បណ្តាអ្នកប្រាជ្ញរ៉ូប៉ានីតែងតែជំរុញទឹកចិត្តសិស្សានុសិស្សរបស់ខ្លួនឱ្យធ្វើការទន្ទេញចាំ។ ឯកឧត្តមអ្នកប្រាជ្ញដ៏ធំ ሼខ អាប្ដុលការីម អាល់-ខុឌែរ - សូមអល់ឡោះការពារគាត់ - បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជាការចាំបាច់សម្រាប់អ្នកស្វែងរកចំណេះដឹងត្រូវតែមានឃ្លាំងទន្ទេញចាំក្នុងខ្លួន»។ កِតាបនេះត្រូវបានទន្ទេញចាំដោយសិស្សានុសិស្ស និងអ្នកប្រាជ្ញជាច្រើនរូបចាប់តាំងពីពេលដែលវាត្រូវបាននិពន្ធឡើង រហូតមកដល់សម័យកាលបច្ចុប្បន្ននេះ។ ហើយបណ្តាអ្នកប្រាជ្ញបានយកចិត្តទុកដាក់លើវា ទាំងក្នុងផ្នែកបង្រៀន និងការពន្យល់អធិប្បាយ ដូច្នេះហើយទើបការយកចិត្តទុកដាក់របស់មនុស្សម្នាចំពោះវាមានសន្ទុះខ្លាំងក្លាទាំងក្នុងសម័យបុរាណ និងសម័យទំនើប ហើយការពន្យល់អធិប្បាយមួយចំនួនរបស់វាបានក្លាយជាកន្លែងសិក្សារបស់មនុស្សលោក ដោយការសរសើរទាំងឡាយគឺចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់ពិភពលោកទាំងមូល។ ហើយអត្ថបទនិពន្ធនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីតួអង្គរបស់អ្នកនិពន្ធផ្ទាល់ ព្រោះថាបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់ ហាហ៊្វីហ្ស អ៊ីបនី ហាចា បានលេចចេញជារូបរាងយ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងកِតាបនេះ ដូចដែលវាបានលេចចេញនៅក្នុងបណ្តាកِតាបដទៃទៀតរបស់គាត់ដែរ។ គួររំលឹកផងដែរថា លោកបានពឹងផ្អែកលើអ្នកដែលបាននិពន្ធមុនលោកក្នុងការប្រមូលផ្ដុំហាស៊ីស ព្រោះថាមានអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនបាននិពន្ធកِតាបអំពីហាស៊ីសហ្វិកហ៍ហ៍រួចមកហើយ។ ម្យ៉ាងទៀត ហាហ៊្វីហ្ស បានទទួលផលប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនក្នុងការជ្រើសរើសហាស៊ីសរបស់លោកពីកِតាប «អ៊ុលាម» របស់លោក អ៊ីបនី ដុក៉ីក អល់-អ៉ីដ និងពីកِតាប «មុហ្វារ៉ា» របស់លោក អ៊ីបនី អាប់ឌុលហាឌី។ ហាហ៊្វីហ្ស អ៊ីបនី ហាចា បានយោងទៅកាន់កِតាបមួយចំនួនរបស់លោកផ្ទាល់នៅក្នុងកِតាបនេះ ក៏ដូចជាបានយោងទៅកាន់កِតាបដ៏មានតម្លៃរបស់លោក គឺ «ផាត់ហ៊ុលបារី ប៊ីស៊ើរហ៊ី សហ៊ីហ្ស អល់-ប៊ុខារី» ផងដែរ។ នៅក្នុងនោះមានការបញ្ជាក់ជាសញ្ញាថា លោកបានទាញយកប្រយោជន៍ពីទ្រព្យសម្បត្តិវិទ្យាសាស្ត្រដែលលោកបានបន្សល់ទុកសម្រាប់សហគមន៍របស់ព្យាការីមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ។ បន្ទាប់មកទៀត គឺជារឿងដែលមិនលាក់បាំងសម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវដែលមានការតាំងចិត្តយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ និងមនុស្សជាច្រើនអំពីឋានៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ខាងវិទ្យាសាស្ត្ររបស់ ហាហ៊្វីហ្ស អ៊ីបនី ហាចា។ លោកគឺជាអ្នកដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការប្រើប្រាស់បញ្ញា មានការមមាញឹកជាមួយនឹងកិច្ចការដែលមានប្រយោជន៍ដល់ខ្លួន ព្រមទាំងមានការយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះពេលវេលា និងការថែរក្សាដង្ហើមនៃជីវិតតាមរយៈការធ្វើការងារដែលមានប្រយោជន៍។ អ្វីដែលបានបង្ហាញអំពីបញ្ហានេះ គឺការរួមចំណែកផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដែលលោកបានបម្រើជូនដល់មនុស្សជាតិ រហូតទាល់តែកِតាបរបស់លោកក្លាយជាកِតាបដែលអ្នកស្រាវជ្រាវគ្រប់រូបមិនអាចខ្វះបាន។ ហើយ ហាហ៊្វីហ្ស អ៊ីបនី ហាចា ត្រូវបានអល់ឡោះបំពាក់បំពាននូវបុគ្គលិកលក្ខណៈដ៏កម្រមួយ ដែលបានរួបរួមគ្នារវាងភាពម៉ឺងម៉ាត់ ភាពតakwa (កោតខ្លាចអល់ឡោះ) និងជីវប្រវត្តិដ៏ល្អស្អាត។ លោកគឺជាគំរូនៃបុគ្គលិកលក្ខណៈផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រដ៏កម្រមួយ។ ភស្តុតាងមួយក្នុងចំណោមភស្តុតាងបញ្ជាក់អំពីបញ្ហានេះ គឺបណ្តាកِតាបរបស់លោកដែលបានរីករាលដាលនៅក្នុងដៃរបស់មនុស្សជាតិទូទាំងពិភពលោក។ បណ្តាកِតាបរបស់លោកបានចរាចរណ៍នៅក្នុងសម័យកាលរបស់លោកដូចជាចលនារបស់ព្រះអាទិត្យ។ អ្វីៗទាំងអស់នេះគឺជាមូលហេតុនៃការប្តេជ្ញាចិត្តធ្វើការងារលើកِតាបនេះ ក្នុងគោលបំណងផ្តល់ដំបូន្មានស្មោះត្រង់ដល់សហគមន៍ (អ៊ុម៉ាស់) ឱ្យតម្លៃដល់បេតិកភណ្ឌរបស់ខ្លួន និងរារាំងការបំភ្លៃទាំងឡាយចំពោះអ្វីដែលបុគ្គលឆ្នើមៗរបស់ខ្លួនបានបន្សល់ទុក ដែលពួកគេជាអ្នកកសាងកិត្តិនាម និងភាពរុងរឿងរបស់វា។ ការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្ញុំមិនមែនត្រឹមតែផ្តោតទៅលើការផ្ទៀងផ្ទាត់អត្ថបទដើមនោះទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំបានខិតខំយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការវិនិច្ឆ័យលើហាស៊ីស និងការសរសេរអធិប្បាយលើចំណុចដែលគួរអធិប្បាយ ដោយមិនមានការសង្ខេបហួសហេតុ និងមិនមានការអូសបន្លាយវែងឆ្ងាយពេកឡើយ។ ខ្ញុំបានសរសេរបុព្វកថាសម្រាប់កِតាបនេះ ដោយមានការសិក្សាកម្រិតមធ្យមដែលបង្ហាញពីជីវប្រវត្តិរបស់ ហាហ៊្វីហ្ស អ៊ីបនី ហាចា បន្ទាប់មកនិយាយអំពីវិធីសាស្ត្ររបស់លោកនៅក្នុងកِតាប «ប៊ុលូឃុលម៉ារ៉ាម មីន អ៊ាឌិល្លិ៍ អះខ៉ាម» បន្ទាប់មកបង្ហាញពីសំណៅដើមសរសេរដោយដៃ (សែកខ៍) ព្រមទាំងបញ្ជាក់ពីចំណុចល្អ និងចំណុចខ្វះខាតរបស់វា បន្ទាប់មកបង្ហាញពីវិធីសាស្ត្រដែលខ្ញុំបានអនុវត្តក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់កِតាបនេះ។ ហើយខ្ញុំមិនបានធ្វើលិបិក្រម (ដុប-មាតិកាស្វែងរក) សម្រាប់កِតាបនេះទេ ព្រោះថាកِតាបនេះគឺជាកِតាបសង្ខេបសម្រាប់ទន្ទេញចាំ។ បន្ទាប់ពីនោះមក៖ នេះគឺជាកِតាប «ប៊ុលូឃុលម៉ារ៉ាម មីន អ៊ាឌិល្លិ៍ អះខ៉ាម» របស់ ហាហ៊្វីហ្ស អ៊ីបនី ហាចា អល់-អ៉ឹស្កាលានី ដែលខ្ញុំសូមជូនដំណើរកម្សាន្តដល់អ្នកដែលស្រឡាញ់អាល់-មុស្តុផា ﷺ អ្នកដែលដើរតាមគន្លងផ្លូវរបស់លោក និងអ្នកដែលរំពឹងទុកនូវការអន្តរាគមន៍ (ཤَفَاعَة - ស៉ីហ្វាត់) របស់លោកនៅថ្ងៃបរលោក។ ខ្ញុំបានបម្រើកِតាបនេះដោយការបម្រើមួយដែលសមាមាត្រទៅនឹងការស្រឡាញ់របស់ខ្ញុំចំពោះស៊ុនណាត់របស់លោកជាអគ្គមហាបុរស គឺท่านណាប៊ី ﷺ ហើយខ្ញុំបានលះបង់ចំពោះវាអស់ពីសមត្ថភាពទាំងកម្លាំងកាយ កម្លាំងចិត្ត និងពេលវេលាដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរឡើយ។ ពេលវេលាដែលខ្ញុំបានចំណាយលើវាទាំងមូលគឺសុទ្ធតែទទួលបានភាពជាបុរៈកាត់ (បារ៉ަކាត់)។ ខ្ញុំសូមផ្តាំផ្ញើដល់បងប្អូនរបស់ខ្ញុំ ដែលជាអ្នកទន្ទេញចាំគម្ពីរទាំងពីរ (គម្ពីរគួរអាន និងស៊ុនណាត់) ឱ្យយកចិត្តទុកដាក់ជាទីបំផុតចំពោះការទន្ទេញចាំគម្ពីរគួរអានដ៏មហិមា និងការថែរក្សាវា ព្រោះវាគឺជាគន្លឹះនៃចំណុចដឹង។ លោក ឌីយ៉ា អល់-មុក់ដាស៊ី បានមានប្រសាសន៍អំពីគ្រូរបស់លោកម្នាក់ថា៖ «គាត់បានផ្តាំផ្ញើខ្ញុំនៅពេលដែលខ្ញុំត្រូវធ្វើដំណើរ ដោយគាត់បានពោលថា៖ "ចจដដលអានគម្ពីរគួរអានឱ្យបានច្រើនចុះ និងកុំបោះបង់វាឱ្យសោះ ព្រោះថានៅពេលដែលអ្នកអាន អ្នកនឹងទទួលបាននូវភាពងាយស្រួលក្នុងការស្វែងរកអ្វីដែលអ្នកចង់បានទៅតាមចំនួនដែលអ្នកបានអាន"។ គាត់បានបន្តថា៖ "ខ្ញុំបានឃើញរឿងនោះ និងបានសាកល្បងវាជាច្រើនដង។ ជាញឹកញាប់នៅពេលដែលខ្ញុំអានច្រើន ខ្ញុំទទួលបានភាពងាយស្រួលក្នុងការស្តាប់ហាស៊ីស និងការកត់ត្រាវាជាច្រើន ហើយនៅពេលដែលខ្ញុំមិនបានអាន ខ្ញុំមិនទទួលបានភាពងាយស្រួលនោះទេ"»។ ហើយរាល់ពេលដែលមនុស្សម្នាក់រីកចម្រើនជាមួយនឹងគួរអាន គេក៏រីកចម្រើនជាមួយនឹងចំណេះដឹងផងដែរ។ នៅទីបញ្ចប់នេះ ខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណដល់បងប្អូនប្រុសស្មោះត្រង់ទាំងពីររូបរបស់ខ្ញុំគឺ ሼខ អាហ្មែដ តារិក អាប់ឌុលហាមីដ អាល់-ខៃស៊ី និង ሼខ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) សាដ ស៊ូអ៊ូឌ អាល់-តាតៃ ដែលពួកគាត់មានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកែតម្រូវទម្រង់បោះពុម្ព និងការផ្ទៀងផ្ទាត់កِតាបនេះ។ ខ្ញុំសូមអضرសាវដល់អល់ឡោះ សូមឱ្យព្រះអង្គដាក់ពួកគាត់នៅក្នុងចំណោមអ្នកទទួលមរតក ដែលទទួលបានសួនសួគ៌ហ្វ

ជីវប្រវត្តិអ្នកនិពន្ធ សេចក្តីផ្តើម៖ ប្រភពឯកសារនានាបានកត់ត្រាទុកយ៉ាងលម្អិតអំពីជីវប្រវត្តិរបស់ អ៊ីមាម អ៊ីបនូ ហាចារ (Ibn Hajar)។ ការកត់ត្រាទាំងនោះមានភាពចម្រុះគ្នា ដោយខ្លះស្ថិតក្នុងចំណោមក្រុមអ្នកប្រាជ្ញហាឌីស (Hafiz) ខ្លះក្នុងចំណោមចៅក្រម ខ្លះក្នុងចំណោមអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ និងខ្លះទៀតក្នុងចំណោមអ្នកអក្សរសាស្ត្រ។ ដោយសារតែ អ៊ីមាម អ៊ីបនូ ហាចារ មានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រ ទើបអ្នកនិពន្ធសម័យបុរាណជាច្រើនបានចងក្រងជីវប្រវត្តិរបស់លោក។ ក្នុងចំណោមជីវប្រវត្តិបុរាណដែលក្បោះក្បាយបំផុតគឺសៀវភៅ «អាល់-ចាវ៉ាហ៊ីរ វ៉ាល់-ឌូរ៉ូរ ហ្វី តារជូម៉ាតិ សៃឃុល អ៊ីស្លាម អ៊ីបនី ហាចារ» ដែលនិពន្ធដោយសិស្សរបស់លោកគឺ អ៊ីមាម អះ-សាខាវី (As-Sakhawi)។ ចំណែកឯស្នាដៃសម័យទំនើបវិញ សៀវភៅដែលល្អបំផុតគឺ «អ៊ីបនូ ហាចារ អាល់-អាស្កាឡានី វ៉ា ដារ៉ាសាទូ មូសាន់ណាផាតិហ៊ី វ៉ា ម៉ាន់ហាចាហ៊ី វ៉ា មៅវ៉ារីឌីហ៊ី ហ្វី គីតាប៊ីហ៊ី អាល់-អ៊ីសាប៉ា» និពន្ធដោយសាស្រ្តាចារ្យបណ្ឌិត សាគីរ ម៉ះមូដ អាប់ឌុល មុនអ៊ិម អាល់-ហៃទី។ ឈ្មោះ ត្រកូល និងរហស្សនាមរបស់លោក៖ លោកគឺ ស៊ីហាប៊ូឌីន អាប់ប៊ូ ហ្វាល់ អះម៉ាត់ ប៊ីន អាលី ប៊ីន មុហាំម៉ាត់ ប៊ីន មុហាំម៉ាត់ ប៊ីន អាលី ប៊ីន ម៉ះមូដ ប៊ីន ហាចារ អាល់-គីណានី អាល់-អាស្កាឡានី។ - គីណាន (Kinana): គឺជាកុលសម្ព័ន្ធរបស់លោក។ - អាស្កាឡាន (Asqalan): គឺជាទីក្រុងដែលជាដើមកំណើតនៃបុព្វបុរសរបស់លោក។ - ហាចារ (Hajar): គឺជាឈ្មោះរបស់បុព្វបុរសម្នាក់របស់លោក ឬជាងាររបស់គាត់ ហើយលោកក៏មានឈ្មោះល្បីល្បាញថា «អ៊ីបនូ ហាចារ»។ ឪពុករបស់លោកបានដាក់រហស្សនាមឱ្យលោកថា «អាប់ប៊ូ ហ្វាល់» ដោយប្រៀបធៀបទៅនឹងចៅក្រមនៃទីក្រុងម៉ាក្កាស់ គឺ អាប់ប៊ូ ហ្វាល់ មុហាំម៉ាត់ ប៊ីន អះម៉ាត់ ប៊ីន អាល់-អាហ្ស៊ីហ្ស អាល់-អ៊ូកៃលី។ លោកត្រូវបានគេស្គាល់ដោយងារថា «ស៊ីហាប៊ូឌីន»។ ការប្រសូត និងការលូតលាស់៖ អ៊ីបនូ ហាចារ បានប្រសូតនៅថ្ងៃទី ២២ ខែសាប៉ាន់ ឆ្នាំ ៧៧៣ នៃគ.ស នៅមាត់ទន្លេនីល ប្រទេសអេហ្ស៊ីប។ លោកបានធំធាត់ឡើងជាក្មេងកំព្រា ដោយឪពុករបស់លោកបានទទួលមរណភាពនៅពេលលោកមានអាយុ ៤ ឆ្នាំ ចំណែកឯម្តាយរបស់លោកបានទទួលមរណភាពមុននោះទៅទៀត។ លោកបានចូលរៀននៅសាលា (Kuttab) នៅពេលមានអាយុ ៥ ឆ្នាំ ហើយបានទន្ទេញចាំគម្ពីរគួរអានចប់សព្វគ្រប់នៅពេលមានអាយុ ៩ ឆ្នាំ។ លោកបានដឹកនាំការអធិស្ឋានតារ៉ាវីហ៍ (Tarawih) នៅវិហារអាល់-ហារ៉ាម ទីក្រុងម៉ាក្កាស់ ក្នុងឆ្នាំ ៧៨៥ នៃគ.ស ខណៈពេលដែលលោកមានអាយុ ១២ ឆ្នាំ។ ក្នុងឆ្នាំ ៧៨៦ នៃគ.ស លោកបានទន្ទេញចាំសៀវភៅសង្ខេបផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រជាច្រើនដូចជា «អាល់-អ៊ុំដា», «អាល់-ហាវី អាល់-សាហ៊ីរ», «មូកតាសារ អ៊ីបនី អាល់-ហាច៊ីប» និង «អាល់-មូឡ៊ីហ៍» របស់ អាល់-ហារីរី ជាដើម។ លោកបានខិតខំរៀនសូត្រ អាន និងបង្រៀនដោយការតាំងចិត្តយ៉ាងមុតមាំ រហូតទទួលបានជោគជ័យតាមផ្លូវដ៏ត្រឹមត្រូវ។ លោកបានរៀនសូត្រពីអ្នកប្រាជ្ញក្នុងសម័យកាលនោះ ហើយលោកមិនត្រឹមតែរៀននៅក្នុងស្រុកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែលោកបានធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ និងប្រទេសផ្សេងៗដើម្បីជួបផ្ទាល់ជាមួយអ្នកប្រាជ្ញដ៏ឆ្នើម។ លោកបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសយេម៉ែន ស៊ីរី ហ៊ីចាហ្ស៍ និងកន្លែងផ្សេងៗទៀត ដើម្បីប្រមូលចំណេះដឹងរហូតទទួលបាននូវអ្វីដែលមិត្តភក្តិ និងអ្នកជំនាន់ដូចគ្នាមិនអាចទទួលបាន។ គ្រូរបស់លោក៖ ដោយសារលោកជាអ្នកដែលស្រេកឃ្លានចំណេះដឹង លោកមានគ្រូជាច្រើនរូបក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រផ្សេងៗ។ លោកបានចងក្រងសៀវភៅពីរដើម្បីកត់ត្រាអំពីគ្រូរបស់លោក៖ ១. «អាល់-មូជម៉ា អាល់-មូអះសាស លីល-មូអះចាម អាល់-មូហ្វាហ្វារ៉ាស»៖ កត់ត្រាអំពីគ្រូ និងអ្វីដែលលោកបានរៀនពីពួកគេ។ ២. «អាល់-មូអះចាម អាល់-មូហ្វាហ្វារ៉ាស»៖ ជាសន្ទស្សន៍នៃអ្វីដែលលោកបានរៀន និងខ្សែសង្វាក់នៃការបញ្ជូនចំណេះដឹង (Isnad)។ ក្នុងចំណោមគ្រូដ៏ល្បីល្បាញរបស់លោក៖ - ផ្នែកហាឌីស៖ អាប់ឌុល រ៉ាហ៊ីម ប៊ីន អាល់-ហូសៃន អាល់-អ៊ីរ៉ាគី និង អាលី ប៊ីន អាប់ប៊ី បាកា អាល់-ហៃសាមី។ - ផ្នែកហ្វិកហ៍ហ៍ (នីតិសាស្ត្រ)៖ អូម្ហារ ប៊ីន អាលី ប៊ីន អាល់-មុលកិន, អូម្ហារ ប៊ីន រ៉ាស្លាន អាល់-ប៊ុលគីនី និង អ៊ីប្រាហ៊ីម ប៊ីន មូសា អាល់-អាបណាស៊ី។ - ផ្នែកភាសាអារ៉ាប់៖ មុហាំម៉ាត់ ប៊ីន មុហាំម៉ាត់ អាល់-ហ្គូម៉ារី និង ម៉ាចឌូឌីន អាល់-ហ្វៃរូហ្ស៍ អាបាឌី។ - ផ្នែកគីរ៉ាអាត (ការអានគម្ពីរ)៖ អ៊ីប្រាហ៊ីម ប៊ីន អះម៉ាត់ អាត-តានូគី និង មុហាំម៉ាត់ ប៊ីន មុហាំម៉ាត់ អាល់-ចាហ្សារី។ មុខងាររបស់លោក៖ លោកបានកាន់តួនាទីសំខាន់ៗជាច្រើន៖ ១. ការបង្រៀន៖ បង្រៀនផ្នែកតាហ្វស៊ីរ (ការពន្យល់គម្ពីរ), ហាឌីស និងហ្វិកហ៍ហ៍ នៅតាមសាលាធំៗជាច្រើន។ ២. ការផ្តល់ហ្វត្វា (ការសម្រេចបញ្ហាឥស្លាម)៖ លោកបានកាន់តំណែងនេះជាង ៣០ ឆ្នាំ។ ៣. ការកាត់ក្តី (ចៅក្រម)៖ លោកបានកាន់តំណែងនេះជាង ២១ ឆ្នាំ។ ៤. ការដឹកនាំ៖ លោកធ្លាប់ជាប្រធានសាលា អាល់-បៃបារីសីយ៉ា និងកន្លែងផ្សេងៗទៀត។ គ្រួសាររបស់លោក៖ លោកបានរៀបការក្នុងឆ្នាំ ៧៩៨ នៃគ.ស ជាមួយភរិយាឈ្មោះ អ៊ុនស៍ ប៊ីនតូ អាល់-កាឌី ការីមូឌីន។ លោកមានកូនស្រីជាច្រើននាក់ដូចជា៖ ហ្សៃន ខាតូន, ហ្វារ៉ះ, ហ្គាលីយ៉ា, រ៉ាប៊ីអា និងហ្វាត៊ីម៉ា។ លោកមិនមានកូនប្រុសដែលរស់រានមានជីវិតនោះទេ ប៉ុន្តែលោកមានចៅប្រុសម្នាក់ឈ្មោះ យូស៊ូហ្វ ដែលគេស្គាល់ថាជាចៅរបស់ អ៊ីបនូ ហាចារ។

ការពិពណ៌នាអំពីសាត្រាស្លឹករឹត ក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់សៀវភៅដ៏មានតម្លៃនេះ ខ្ញុំបានពឹងផ្អែកលើសាត្រាស្លឹករឹតចំនួនបីច្បាប់ រួមមាន៖ ច្បាប់ទីមួយ៖ គឺជាច្បាប់ថតចម្លងពីសាត្រាស្លឹករឹតនៅបណ្ណាល័យអាល់-អាហ្សហ្សារ ប្រទេសអេហ្ស៊ីប ដែលខ្ញុំបានកំណត់សម្គាល់ដោយអក្សរ (ម)។ វាជាច្បាប់ដែលត្រូវបានចម្លងចេញពីច្បាប់ដើមដែលសរសេរដោយដៃរបស់អ្នកនិពន្ធផ្ទាល់ ដូចដែលអ្នកចម្លងបានសរសេរទុកនៅទំព័រចុងក្រោយ។ សាត្រាស្លឹករឹតនេះមានចំនួន ១១៦ ទំព័រ ក្នុងមួយទំព័រមាន ១៨ បន្ទាត់ ហើយក្នុងមួយបន្ទាត់មានប្រហែល ១៥ ពាក្យ។ ចំណងជើងជំពូកនីមួយៗត្រូវបានសរសេរដោយទឹកខ្មៅពណ៌ក្រហម ក៏ដូចជាពាក្យថា «វ៉ាអាន់» (وعن) និង «វ៉ាអាន់ហ៊ូ» (وعنه) នៅដើមហាឌីសផងដែរ។ អក្សររបស់វាច្បាស់ល្អ និងមានសញ្ញាស្រៈ (តាសគីល) នៅកន្លែងភាគច្រើន។ ច្បាប់នេះមានភាពត្រឹមត្រូវល្អរហូតដល់ប្រហែលមួយភាគបីនៃសៀវភៅ បន្ទាប់មកក៏មានការធ្លាក់ចន្លោះ និងការកែប្រែខ្លះៗនៅកន្លែងមួយចំនួន ក្នុងនោះមានការបាត់ហាឌីសលេខ ៤៧៣, ៥០៧, ៥០៨ និង ៨៥៥។ ច្បាប់នេះត្រូវបានផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយច្បាប់ដើមរបស់អ្នកនិពន្ធ ដែលអ្នកចម្លងបានបញ្ជាក់នៅគែមទំព័រចុងក្រោយថា៖ «បានផ្ទៀងផ្ទាត់រួចរាល់ជាមួយច្បាប់ដើមរបស់អ្នកនិពន្ធ ហើយវាត្រឹមត្រូវតាមនោះ សូមសរសើរដល់អល់ឡោះ»។ នៅទំព័រចុងក្រោយ បន្ទាប់ពីហាឌីសចុងក្រោយ គេបានសរសេរថា៖ «ចប់សៀវភៅ៖ ចម្លងចេញពីច្បាប់ដែលសរសេរដោយដៃរបស់អ្នកនិពន្ធ ដែលអល់ឡោះបានផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់មូស្លីមតាមរយៈអាយុជីវិតរបស់លោក អាមីន។ ហើយនៅចុងបញ្ចប់លោកបានសរសេរថា៖ អ្នកសង្ខេបវាគឺ អាហ្មេត ប៊ីន អាលី ប៊ីន មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន ហាចារ បានបញ្ចប់វានៅថ្ងៃទី ១១ ខែរ៉ាប៊ីអ៊ុលអាវ៉ាល់ ឆ្នាំ ៨២៨ ហ.ស ដោយសរសើរដល់អល់ឡោះ និងសូមពរជ័យដល់រ៉សូល។ សូមអល់ឡោះប្រទានពរជ័យ និងសេចក្តីសុខដល់លោកម្ចាស់របស់យើង គឺមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ព្រមទាំងគ្រួសារ និងសហាបះរបស់លោកផងចុះ។ សរសេរដោយ អាលី ប៊ីន មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អាល់-កៃយីម នៅថ្ងៃទី ២២ ខែរ៉ាប៊ីអ៊ុលអាឃីរ ឆ្នាំ ៨៤៨ ហ.ស ជូនដល់អ្នកចម្លងគឺ សាំស៊ូឌីន មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អាល់-វ៉ាអ៊ីហ្ស ដែលល្បីល្បាញក្នុងនាមជា អ៊ីបនូ ហាចារ សូមអល់ឡោះអភ័យទោសដល់លោក និងមូស្លីមទាំងអស់គ្នា អាមីន»។ ច្បាប់ទីពីរ៖ គឺជាច្បាប់ទួរគី ដែលខ្ញុំបានកំណត់សម្គាល់ដោយអក្សរ (ត)។ វាជាច្បាប់ដែលមាន ១៤៥ សន្លឹក ក្នុងមួយសន្លឹកមានពីរមុខ ក្នុងមួយមុខមាន ១៨ បន្ទាត់ ហើយក្នុងមួយបន្ទាត់មានប្រហែល ១២ ពាក្យ។ ឈ្មោះជំពូក និងពាក្យថា «វ៉ាអាន់» (وعن), «វ៉ាអាន់ហ៊ូ» (وعنه), អក្សរ «ឡាម» ក្នុងពាក្យ «កូឡា» (قال), និងអក្សរ «តារ» ក្នុងពាក្យ «កូឡាត់» (قالت) ត្រូវបានសរសេរដោយទឹកខ្មៅពណ៌ក្រហម។ ច្បាប់នេះមានភាពត្រឹមត្រូវខ្លាំងណាស់ អក្សរច្បាស់ល្អ និងមានសញ្ញាស្រៈនៅកន្លែងជាច្រើន។ វាមានភាពត្រឹមត្រូវរហូតដល់ជាងពាក់កណ្តាលនៃសៀវភៅដំបូង ហើយមានការធ្លាក់ចន្លោះ និងការកែប្រែខ្លះៗ ប៉ុន្តែតិចតួចបំផុត ក្នុងនោះមានការបាត់ហាឌីសលេខ ៩៥៣។ អ្នកចម្លងបានសរសេរនៅទំព័រចុងក្រោយថា៖ «ចប់សៀវភៅ អ្នកនិពន្ធគឺ ស៊ៃឃ៍ អ៊ីម៉ាម អ្នកប្រាជ្ញដ៏អស្ចារ្យ ស៊ៃឃុលអ៊ីស្លាម ដែលអល់ឡោះបានផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់មនុស្សលោកតាមរយៈវត្តមានរបស់លោក បានបញ្ចប់ការសង្ខេបវាគឺ អាហ្មេត ប៊ីន អាលី ប៊ីន មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីបនូ ហាចារ នៅថ្ងៃទី ១១ ខែរ៉ាប៊ីអ៊ុលអាវ៉ាល់ ឆ្នាំ ៨២៨ ហ.ស ដោយសរសើរដល់អល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ និងសូមពរជ័យដល់រ៉សូលរបស់ទ្រង់ ﷺ»។ ច្បាប់ទីបី៖ ខ្ញុំបានកំណត់សម្គាល់ដោយអក្សរ (ឃ)។ វាជាច្បាប់ដែលមាន ៧ ក្បាល (កូរ៉ាស) ក្នុងមួយក្បាលមាន ៩ សន្លឹក ក្នុងមួយសន្លឹកមានពីរមុខ ក្នុងមួយមុខមាន ២៨ បន្ទាត់ ហើយក្នុងមួយបន្ទាត់មានប្រហែល ១៨ ពាក្យ។ ចំណងជើងជំពូក និងពាក្យថា «អាន់» (عن) និង «អាន់ហ៊ូ» (عنه) នៅដើមហាឌីសត្រូវបានសរសេរដោយទឹកខ្មៅពណ៌ក្រហម។ អក្សររបស់វាស្ថិតក្នុងកម្រិតមធ្យម។ វាត្រូវបានកែតម្រូវនៅកន្លែងមួយចំនួនដូចជាទំព័រ ២, ១៨, ៣៨ ហើយក៏មានការបន្ថែមនៅកន្លែងខ្លះដូចជាទំព័រ ២០, ៥៤, ៦៣។ សាត្រាស្លឹករឹតនេះមានការធ្លាក់ចន្លោះច្រើន ដូចជាហាឌីសលេខ ៤០៥, ៤២២, ៤២៤, ៤៤៨, ៤៧០, ៤៧៧, ៤៩០, ៥០២ និងផ្សេងៗទៀត។ ម្យ៉ាងទៀត ក៏មានការបាត់ហាឌីសទាំងមូលផងដែរ ឧទាហរណ៍ដូចជាហាឌីសលេខ ៤៧៣, ៥០៧, ៥០៨, ៧០០, ៨៥០ និងផ្សេងៗទៀត។

វិធីសាស្ត្រក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់កិតាប (សៀវភៅ) ចំពោះអ្នកសិក្សាវិជ្ជា នៅពេលដែលធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់កិតាបណាមួយ គឺចាំបាច់ត្រូវបង្ហាញពីវិធីសាស្ត្រដែលខ្លួនបានអនុវត្ត។ នេះគឺជាទម្លាប់របស់បណ្ដាអ្នកប្រាជ្ញជំនាន់មុន និងអ្នកប្រាជ្ញហាឌីសទាំងអស់ ដែលសុទ្ធតែដើរតាមគន្លងរបស់លោក ខត៊ីប (អាល់-Khatib) ក្នុងកិច្ចការនេះ។ លោកបានបញ្ជាក់ពីវិធីសាស្ត្ររបស់លោកនៅក្នុងសេចក្តីផ្តើមនៃកិតាបរបស់លោក ហើយយើងក៏កំពុងដើរតាមគន្លងវិធីសាស្ត្ររបស់លោកផងដែរ។ វិធីសាស្ត្ររបស់ខ្ញុំក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់កិតាបនេះ មានដូចខាងក្រោម៖ ១. ខ្ញុំបានយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការកំណត់អត្ថបទឱ្យត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ចម្លងដែលមាននៅក្នុងដៃ ដោយមានការយោងទៅលើការបោះពុម្ពផ្សាយពីមុនៗ ការពន្យល់ (ស៊ូរ៉ូហ៍) ពីបុរាណ និងការត្រឡប់ទៅរកប្រភពដើមដែលអ្នកនិពន្ធបានប្រើប្រាស់។ ២. ខ្ញុំបានត្រឡប់ទៅរកប្រភពដើមដែលអ្នកនិពន្ធបានដកស្រង់មកដាក់ក្នុងកិតាបរបស់លោក ជាពិសេសកិតាប «អាល់-Ilmam bi-Ahadith អាល់-Ahkam» របស់លោក អ៊ីបនូ ដក់៊ីកុល អ៊ីដ (Ibn Daqiq អាល់-Eid) និងកិតាប «អាល់-Muharrar fi អាល់-ហាឌីស» របស់លោក អ៊ីបនូ អាប់ឌុលហាឌី (Ibn Abd អាល់-Hadi)។ នេះដោយសារតែលោក ហាភីហ្ស អ៊ីបនូ ហាចារ (អាល់-Hafiz Ibn Hajar) បានយកកិតាបទាំងពីរនេះជាគោលក្នុងការជ្រើសរើសហាឌីសដែលលោកដាក់ក្នុងកិតាបរបស់លោក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកមិនបានពឹងផ្អែកទាំងស្រុងទៅលើកិតាបទាំងពីរនោះឡើយ ទោះបីជាលោកបានធ្វើតាមអ្នកនិពន្ធទាំងពីរ ឬម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេ ក្នុងកន្លែងខ្លះដែលមិនគួរធ្វើតាមក៏ដោយ។ ៣. ខ្ញុំបានធ្វើការបញ្ជាក់ប្រភព (តាក់គ្រីច) នៃហាឌីសទាំងឡាយតាមអ្វីដែលអ្នកនិពន្ធបានលើកឡើងនៅបន្ទាប់ពីហាឌីសនីមួយៗ ហើយខ្ញុំបានបន្ថែមប្រភពបញ្ជាក់ផ្សេងទៀតដែលសំខាន់ៗ។ ៤. ខ្ញុំបានផ្តល់ការវិនិច្ឆ័យលើហាឌីសនីមួយៗតាមភាពសមស្របរបស់វា ដោយមានលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យដូចខាងក្រោម៖ - ទីមួយ៖ អ៊ីស្ណាត (ខ្សែសង្វាក់អ្នករាយការណ៍) សហ៊ីហ៍ (ត្រឹមត្រូវ)៖ ប្រសិនបើខ្សែសង្វាក់មានការតភ្ជាប់គ្នាដោយអ្នករាយការណ៍ដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត (ស៊ីកត៍) ឬមានអ្នករាយការណ៍ដែលស្មោះត្រង់ (សដូក) ដែលមានហាឌីសកម្រិតហាសាន់ (ល្អ) ហើយមានការគាំទ្រពីខ្សែសង្វាក់ផ្សេងទៀត។ វាគ្របដណ្តប់ទាំងសហ៊ីហ៍ដោយខ្លួនឯង និងសហ៊ីហ៍ដោយសារមានការគាំទ្រ។ - ទីពីរ៖ អ៊ីស្ណាត ហាសាន់ (ល្អ)៖ ប្រសិនបើក្នុងខ្សែសង្វាក់មានអ្នករាយការណ៍ដែលមានកម្រិតទាបជាងអ្នកដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត (ស៊ីកត៍) គឺអ្នកដែលស្មោះត្រង់ (សដូក) ដែលមានហាឌីសកម្រិតហាសាន់ ហើយមិនមានការគាំទ្រពីខ្សែសង្វាក់ផ្សេងទៀត ឬមានអ្នករាយការណ៍ដែលខ្សោយ (ដូអីហ្វ) ដែលអាចទទួលយកបាន ឬអ្នកដែលមានហាឌីសមិនសូវរឹងមាំ ប៉ុន្តែមានអ្នករាយការណ៍កម្រិតដូចគ្នា ឬខ្ពស់ជាងនេះមកគាំទ្រ។ វាគ្របដណ្តប់ទាំងហាសាន់ដោយខ្លួនឯង និងហាសាន់ដោយសារមានការគាំទ្រ។ - ទីបី៖ អ៊ីស្ណាត ដូអីហ្វ (ខ្សោយ)៖ ប្រសិនបើក្នុងខ្សែសង្វាក់មានអ្នករាយការណ៍ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាខ្សោយ ឬស្រដៀងគ្នានេះ។ ក្នុងនេះរួមបញ្ចូលទាំង៖ ម៉ុនកត៍អ៍ (ដាច់ខ្សែសង្វាក់), មុអ៍ឌុល, មុរសាល់, និងការប្រើពាក្យ «អាន» (An'anah) ពីអ្នករាយការណ៍ដែលចូលចិត្តលាក់បាំង (មុដាលីស)។ - ទីបួន៖ អ៊ីស្ណាត ដូអីហ្វ ជិដដាន់ (ខ្សោយខ្លាំង)៖ ប្រសិនបើក្នុងខ្សែសង្វាក់មានអ្នករាយការណ៍ដែលត្រូវបានគេបោះបង់ចោល (ម៉ាត់រូក) ឬអ្នកដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាភូតកុហក។ ខ្ញុំបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនៃការចាត់ទុកថាខ្សោយនៅបន្ទាប់ពីការវិនិច្ឆ័យនោះ។ ៥. ខ្ញុំបានពន្យល់ពាក្យពេចន៍មួយចំនួនដែលចាំបាច់ត្រូវពន្យល់ ទោះបីជាវាមានតិចតួចក៏ដោយ ដើម្បីកុំឱ្យកិតាបមានទំហំធំពេក ព្រោះកិតាបនេះគឺសម្រាប់គោលបំណងទន្ទេញចាំ។ ចំពោះការពន្យល់ពាក្យកម្រ (Gharib) និងការពន្យល់ហាឌីស គឺមានកិតាបដាច់ដោយឡែកសម្រាប់អ្នកដែលចង់សិក្សាលម្អិត។ ៦. ខ្ញុំបានដាក់លេខរៀងហាឌីសជាបន្តបន្ទាប់ពី (១) ដល់ (១៥៦៨)។ ៧. ខ្ញុំមិនបានដាក់សន្ទានុក្រមសម្រាប់កិតាបនេះដូចដែលខ្ញុំបានធ្វើក្នុងកិតាបដទៃទៀតរបស់ខ្ញុំទេ ព្រោះកិតាបនេះជាកិតាបសង្ខេប។ ៨. ខ្ញុំបានជំទាស់នឹងលោក ហាភីហ្ស អ៊ីបនូ ហាចារ ក្នុងចំណុចវិនិច្ឆ័យមួយចំនួន ដោយអនុវត្តតាមក្បួនខ្នាតហាឌីសដែលអ្នកប្រាជ្ញជំនាន់មុនបានប្រើប្រាស់ ហើយខ្ញុំបានធ្វើការវិភាគលើលោក ហាភីហ្ស អ៊ីបនូ ហាចារ នៅក្នុងកិតាបដទៃទៀតរបស់លោក ដែលមានភាពល្អប្រសើរជាងកិតាបនេះ។ ៩. ខ្ញុំបានយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការរៀបចំអត្ថបទ និងបែងចែកវាដោយដាក់សញ្ញាខណ្ឌតាមការនិយម ដើម្បីជួយឱ្យងាយស្រួលយល់អត្ថបទ។ ១០. ខ្ញុំបានដាក់ស្រៈ (តាសគីល) ពេញលេញលើហាឌីសទាំងឡាយ ទាំងពាក្យដែលពិបាកអាន និងពាក្យដែលងាយអាន ដើម្បីបម្រើដល់អ្នកទន្ទេញចាំគម្ពីរទាំងពីរ (គម្ពីរគួរអាន និងហាឌីស)។ ១១. ខ្ញុំបានរៀបចំការបញ្ជាក់ប្រភព (តាក់គ្រីច) តាមលំដាប់ឆ្នាំមរណភាពរបស់អ្នកប្រាជ្ញ ហើយខ្ញុំបានជ្រើសរើសយកការបោះពុម្ពដែលល្អបំផុត។ ១២. ខ្ញុំបានយោងទៅកិតាប «អាល់-Ilmam bi-Ahadith អាល់-Ahkam» របស់លោក អ៊ីបនូ ដក់៊ីកុល អ៊ីដ និង «អាល់-Muharrar fi អាល់-ហាឌីស» របស់លោក អ៊ីបនូ អាប់ឌុលហាឌី នៅពេលបញ្ជាក់ប្រភពហាឌីសនីមួយៗ ព្រោះកិតាបទាំងពីរនេះជាប្រភពសំខាន់សម្រាប់លោក ហាភីហ្ស អ៊ីបនូ ហាចារ ក្នុងកិតាបនេះ។ --- (សញ្ញាសម្គាល់ទំព័រទីមួយនៃច្បាប់ចម្លង M) (សញ្ញាសម្គាល់ទំព័រទីមួយរយនៃសាត្រាស្លឹករឹត M) (សញ្ញាសម្គាល់ទំព័រចុងក្រោយនៃសាត្រាស្លឹករឹត M ដែលបង្ហាញពីការផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយច្បាប់ដើមរបស់អ្នកនិពន្ធ ឈ្មោះអ្នកចម្លង និងកាលបរិច្ឆេទចម្លង) (សញ្ញាសម្គាល់ទំព័រទីមួយនៃសាត្រាស្លឹករឹត T ដែលបង្ហាញពីឈ្មោះកិតាប) (សញ្ញាសម្គាល់ទំព័រទីពីរនៃសាត្រាស្លឹករឹត T) (សញ្ញាសម្គាល់ទំព័រទីមួយរយសែសិបបួននៃសាត្រាស្លឹករឹត T) (សញ្ញាសម្គាល់ទំព័រចុងក្រោយនៃសាត្រាស្លឹករឹត T ដែលបង្ហាញពីកាលបរិច្ឆេទចម្លង) (សញ្ញាសម្គាល់ទំព័រទីមួយនៃសាត្រាស្លឹករឹត G) (សញ្ញាសម្គាល់ទំព័រទីម្ភៃប្រាំបីនៃសាត្រាស្លឹករឹត G) (សញ្ញាសម្គាល់ទំព័រចុងក្រោយនៃសាត្រាស្លឹករឹត G)

ដោយព្រះនាមនៃអល់ឡោះដ៏មេត្តាប្រណីបំផុត។ ការសរសើរទាំងឡាយគឺជារបស់អល់ឡោះ ចំពោះគ្រប់ពរជ័យរបស់ទ្រង់ទាំងផ្នែកខាងក្រៅ និងខាងក្នុង ទាំងពីអតីតកាលរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។ សូមការប្រសិទ្ធពរជ័យ និងសេចក្តីសុខសាន្ត ជួបប្រទះដល់ព្យាការី និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ គឺមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ព្រមទាំងក្រុមគ្រួសារ និងសហាបះរបស់លោក ដែលបានខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងសកម្មក្នុងការលើកស្ទួយសាសនារបស់ទ្រង់។ សូមឱ្យពរជ័យនោះជួបប្រទះដល់អ្នកដែលដើរតាមពួកគេ ដែលបានទទួលមរតកចំណេះដឹងពីពួកគេ។ ពិតមែនហើយ អ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយគឺជាអ្នកស្នងមរតករបស់ព្យាការីទាំងឡាយ ពួកគេពិតជាមានកិត្តិយសណាស់ ទាំងក្នុងនាមជាអ្នកទទួលមរតក និងជាអ្នកផ្តល់មរតក។ បន្ទាប់ពីនេះ៖ នេះគឺជាសៀវភៅសង្ខេបមួយ ដែលប្រមូលផ្តុំនូវមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃភស្តុតាងហាឌីសសម្រាប់ច្បាប់សាសនា (ហ្វិកហ៍ហ៍)។ ខ្ញុំបានរៀបរៀងវាឡើងយ៉ាងល្អិតល្អន់ ដើម្បីឱ្យអ្នកដែលទន្ទេញចាំវា ក្លាយជាអ្នកដ៏ឆ្នើមក្នុងចំណោមមិត្តភក្តិរបស់គេ។ សិស្សដែលទើបចាប់ផ្តើមរៀនអាចប្រើប្រាស់វាជាជំនួយ ហើយអ្នកដែលសិក្សាកម្រិតខ្ពស់ក៏មិនអាចខ្វះវាបានដែរ។ ខ្ញុំបានបញ្ជាក់នៅក្រោយហាឌីសនីមួយៗថា តើអ្នកប្រាជ្ញរូបណាខ្លះដែលបានកត់ត្រាទុក ដើម្បីជាការផ្តល់ដំបូន្មានដល់ប្រជាជាតិឥស្លាម។ ពាក្យថា «ប្រាំពីរនាក់» (السبعة) សំដៅលើ៖ អះម៉ាត់, ប៊ូខូរី, មូស្លីម, អាប់ប៊ូ ដាវូដ, អាន់-ណាសាអ៊ី, ទ្រីមិហ្ស៊ី និង អ៊ីបនូ ម៉ាចាហ៍។ ពាក្យថា «ប្រាំមួយនាក់» (الستة) សំដៅលើ៖ អ្នកទាំងនោះលើកលែងតែ អះម៉ាត់។ ពាក្យថា «ប្រាំនាក់» (الخمسة) សំដៅលើ៖ អ្នកទាំងនោះលើកលែងតែ ប៊ូខូរី និង មូស្លីម។ ពាក្យថា «បួននាក់» (الأربعة) សំដៅលើ៖ អ្នកទាំងនោះលើកលែងតែបីនាក់ដំបូង។ ពាក្យថា «បីនាក់» (الثلاثة) សំដៅលើ៖ អ្នកទាំងនោះលើកលែងតែអ្នកទាំងបួនខាងលើ និងអ្នកចុងក្រោយ។ ពាក្យថា «មូតតាហ្វាក់» (المتفق) សំដៅលើ៖ ប៊ូខូរី និង មូស្លីម។ ជួនកាលខ្ញុំមិនបានរៀបរាប់អ្នកដទៃក្រៅពីអ្នកទាំងពីរនេះទេ ហើយក្រៅពីនោះគឺត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់លាស់។ ខ្ញុំបានដាក់ឈ្មោះសៀវភៅនេះថា «ប៊ូលូហុល ម៉ារ៉ម មីន អ៉ដិល្លាតិល អះកាម» (ការសម្រេចនូវគោលបំណងពីភស្តុតាងនៃច្បាប់សាសនា)។ ខ្ញុំសូមអង្វរករចំពោះអល់ឡោះ សូមកុំឱ្យចំណេះដឹងដែលទ្រង់បានផ្តល់ដល់យើង ក្លាយជាទោសដល់យើងឡើយ ហើយសូមឱ្យទ្រង់ប្រទានដល់យើងនូវសមត្ថភាពក្នុងការប្រតិបត្តិអ្វីដែលធ្វើឱ្យទ្រង់ពេញព្រះទ័យ។

គម្ពីរស្អាតស្អំ (កិតាប អត្តហ័ររ៉ោះ)

ជំពូកស្តីពីការសម្អាត (កិតាបុ ត-តូហារ៉ោះ) ជំពូកស្តីពីទឹក (បាប៊ុល មីយ៉ាហ៍) ១. ពីលោក អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍អំពីទឹកសមុទ្រថា៖ «ទឹករបស់វាគឺបរិសុទ្ធ (អាចប្រើសម្អាតបាន) ហើយសត្វដែលងាប់នៅក្នុងទឹករបស់វាគឺហាឡាល់ (អាចបរិភោគបាន)»។ (កត់ត្រាដោយអ្នករាយការណ៍ទាំងបួន និង អ៊ីប្នុ អាប់ប៊ី សៃបាហ៍ ដោយប្រើពាក្យរបស់លោក ហើយត្រូវបានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីស សោះហ៊ីហ៍ ដោយ អ៊ីប្នុ ខូហ្សៃម៉ាហ៍ និង អត្តីរមីហ្ស៊ី)។ ២. ពីលោក អាប់ប៊ូ សៃអីដ អាល់ឃូដ្រី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ ទឹកគឺបរិសុទ្ធ គ្មានអ្វីអាចធ្វើឱ្យវាទៅជាមិនបរិសុទ្ធ (ណាចិស) បានឡើយ»។ (កត់ត្រាដោយអ្នករាយការណ៍ទាំងបី និងត្រូវបានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីស សោះហ៊ីហ៍ ដោយ អះម៉ាត់)។ ៣. ពីលោក អាប់ប៊ូ អ៊ូម៉ាម៉ាហ៍ អាល់បាហ៊ីលី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ ទឹកគ្មានអ្វីអាចធ្វើឱ្យវាទៅជាមិនបរិសុទ្ធបានឡើយ លើកលែងតែអ្វីដែលធ្វើឱ្យផ្លាស់ប្តូរក្លិន រសជាតិ ឬពណ៌របស់វា»។ (កត់ត្រាដោយ អ៊ីប្នុ ម៉ាហ៍ចាហ៍ ហើយត្រូវបាន អាប់ប៊ូ ហាតិម ចាត់ទុកថាជាហាឌីស ដោះអីហ្វ)។ ៤. នៅក្នុងការកត់ត្រារបស់ អាល់បៃហាក់គី៖ «ទឹកគឺបរិសុទ្ធ លើកលែងតែវាត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរដោយសារក្លិន រសជាតិ ឬពណ៌របស់វា ដោយសារភាពមិនបរិសុទ្ធ (ណាចិស) ដែលកើតឡើងនៅក្នុងនោះ»។ ៥. ពីលោក អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោកទាំងពីរ) បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលទឹកមានបរិមាណគ្រប់ពីរគុល្លាតៃន (បរិមាណទឹកច្រើន) វាមិនផ្ទុកភាពមិនបរិសុទ្ធឡើយ»។ នៅក្នុងការរាយការណ៍មួយទៀត៖ «វាមិនទៅជាមិនបរិសុទ្ធឡើយ»។ (កត់ត្រាដោយអ្នករាយការណ៍ទាំងបួន និងត្រូវបានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីស សោះហ៊ីហ៍ ដោយ អ៊ីប្នុ ខូហ្សៃម៉ាហ៍ និង អ៊ីប្នុ ហ៊ីបបាន)។ ៦. ពីលោក អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កុំឱ្យអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាធ្វើការងូតទឹក (ហ្គូសល) នៅក្នុងទឹកដែលនៅស្ងៀម (មិនហូរ) ខណៈពេលដែលខ្លួនកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពជូណុប (មិនបរិសុទ្ធ)»។ (កត់ត្រាដោយ មូស្លីម)។ នៅក្នុងការកត់ត្រារបស់ ប៊ូខូរី៖ «កុំឱ្យអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាបត់ជើងតូចនៅក្នុងទឹកដែលនៅស្ងៀម ដែលមិនហូរ បន្ទាប់មកក៏ងូតទឹកនៅក្នុងនោះ»។ ៧. ពីបុរសម្នាក់ដែលធ្លាប់រួមដំណើរជាមួយព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានហាមឃាត់មិនឱ្យស្ត្រីងូតទឹកដោយប្រើទឹកដែលនៅសល់ពីបុរស ឬបុរសងូតទឹកដោយប្រើទឹកដែលនៅសល់ពីស្ត្រីឡើយ ប៉ុន្តែពួកគេត្រូវតែដងទឹកប្រើប្រាស់រួមគ្នា។ (កត់ត្រាដោយ អាប់ប៊ូ ដាវូដ និង អាន់ណាសៃអី ហើយខ្សែសង្វាក់នៃការរាយការណ៍គឺ សោះហ៊ីហ៍)។ ៨. ពីលោក អ៊ីប្នុ អាប់បាស់ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោកទាំងពីរ) បានរាយការណ៍ថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ធ្លាប់ងូតទឹកដោយប្រើទឹកដែលនៅសល់ពីលោកស្រី ម៉ៃមូណាហ៍។ (កត់ត្រាដោយ មូស្លីម)។ ៩. នៅក្នុងការកត់ត្រារបស់ម្ចាស់ស៊ូណាន់ន់៖ ភរិយារបស់ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ម្នាក់បានងូតទឹកនៅក្នុងចានធំមួយ រួចព្យាការីក៏បានមកដើម្បីងូតទឹកពីចាននោះដែរ។ នាងក៏បាននិយាយទៅកាន់លោកថា៖ «ខ្ញុំស្ថិតក្នុងស្ថានភាពជូណុប»។ លោកក៏បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទឹកមិនអាចធ្វើឱ្យអ្នកជូណុបបានឡើយ»។ (ត្រូវបានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីស សោះហ៊ីហ៍ ដោយ អត្តីរមីហ្ស៊ី និង អ៊ីប្នុ ខូហ្សៃម៉ាហ៍)។ ១០. ពីលោក អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការសម្អាតចានរបស់អ្នករាល់គ្នា នៅពេលដែលឆ្កែបានលិទ្ធវា គឺត្រូវលាងសម្អាតចំនួនប្រាំពីរដង ដោយលើកទីមួយត្រូវលាងជាមួយដី»។ (កត់ត្រាដោយ មូស្លីម)។ ១១. ពីលោក អាប់ប៊ូ កូទ៉ាដាហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍អំពីសត្វឆ្មាថា៖ «វាមិនមែនជាសត្វមិនបរិសុទ្ធ (ណាចិស) ឡើយ វាគឺជាសត្វដែលតែងតែដើរជុំវិញអ្នករាល់គ្នា»។ (កត់ត្រាដោយអ្នករាយការណ៍ទាំងបួន និងត្រូវបានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីស សោះហ៊ីហ៍ ដោយ អត្តីរមីហ្ស៊ី និង អ៊ីប្នុ ខូហ្សៃម៉ាហ៍)។ ១២. ពីលោក អាន់ណាស់ ប៊ិន ម៉ាលីក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បានរាយការណ៍ថា៖ មានបុរសជនជាតិអារ៉ាប់ម្នាក់បានមកបត់ជើងតូចនៅជ្រុងមួយនៃវិហារ (ម៉ាស់ជិត)។ មនុស្សម្នាក៏បានស្រែកស្តីបន្ទោសគាត់ ប៉ុន្តែព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានហាមឃាត់ពួកគេ។ នៅពេលដែលគាត់បានបត់ជើងតូចរួចរាល់ ព្យាការីក៏បានបញ្ជាឱ្យយកទឹកមួយធុងមកចាក់ពីលើកន្លែងនោះ។

ជំពូក៖ ស្តីពីភាជន៍ (គ្រឿងប្រើប្រាស់) ១៦. ពីហូហ្សៃហ្វាហ៍ ប៊ីន អាល់យ៉ាម៉ាន (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កុំផឹកនៅក្នុងភាជន៍ដែលធ្វើពីមាស និងប្រាក់ ហើយកុំបរិភោគនៅក្នុងចានរបស់វាឱ្យសោះ។ ព្រោះថាវា (ភាជន៍មាសប្រាក់) គឺសម្រាប់ពួកគេ (អ្នកមិនមែនមូស្លីម) នៅលើលោកិយនេះ ហើយសម្រាប់អ្នក (មូស្លីម) នៅថ្ងៃបរលោក»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ ១៧. ពីអ៊ុំមូ សាឡាម៉ាហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះនាង) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលផឹកនៅក្នុងភាជន៍ប្រាក់ គឺគេកំពុងតែបៀមភ្លើងនរកចូលទៅក្នុងពោះរបស់គេ»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ ១៨. ពីអ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលស្បែកសត្វត្រូវបានគេធ្វើការសម្អាត (ដោយការកែច្នៃ/ដាប់បាក) នោះវាបានក្លាយជាស្អាតបរិសុទ្ធហើយ»។ (កត់ត្រាដោយមូស្លីម)។ ហើយនៅក្នុងការកត់ត្រារបស់អ្នកប្រាជ្ញទាំងបួន (អាល់អរបាអះ) បានលើកឡើងថា៖ «ស្បែកសត្វណាក៏ដោយដែលត្រូវបានគេធ្វើការសម្អាត»។ ១៩. ពីសាឡាម៉ាហ៍ ប៊ីន អាល់មុហ័បប៊ីក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការសម្អាតស្បែកសត្វដែលងាប់ (ដោយមិនបានកាត់ក) គឺធ្វើឱ្យវាស្អាតបរិសុទ្ធ»។ (អ៊ីបនូ ហ៊ីបបាន បានបញ្ជាក់ថាវាជាហាឌីសត្រឹមត្រូវ)។ ២០. ពីម៉ៃមូណាហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះនាង) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានដើរកាត់ហ្វូងមនុស្សដែលកំពុងអូសសត្វចៀមមួយក្បាល។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកយកស្បែករបស់វាទៅប្រើប្រាស់?»។ ពួកគេបានឆ្លើយថា៖ «វាជាសត្វងាប់ (មិនបានកាត់កតាមធម៌វិន័យ)»។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទឹក និងផ្លែការ៉ហ្ស៍ (ផ្លែឈើសម្រាប់កែច្នៃស្បែក) នឹងធ្វើឱ្យវាស្អាតបរិសុទ្ធ»។ (កត់ត្រាដោយអាប៊ូ ដាវូដ និងអាន់ណាសាអី)។ ២១. ពីអាប៊ូ សាអ្លាបាហ៍ អាល់ឃូស្ហានី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានសួរថា៖ ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! យើងរស់នៅក្នុងទឹកដីរបស់ពួកអ្នកគម្ពីរ (យូដា និងគ្រិស្ត) តើយើងអាចបរិភោគនៅក្នុងភាជន៍របស់ពួកគេបានដែរឬទេ? លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កុំបរិភោគនៅក្នុងភាជន៍ទាំងនោះឱ្យសោះ លើកលែងតែក្នុងករណីដែលអ្នករកមិនបានភាជន៍ផ្សេងទៀត។ ប្រសិនបើដូច្នោះមែន ចូរលាងសម្អាតវាឱ្យស្អាត រួចសឹមបរិភោគនៅក្នុងនោះចុះ»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ ២២. ពីអ៊ឹមរ៉ន ប៊ីន ហូស្ហៃន (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បានឱ្យដឹងថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) និងសហការីរបស់លោក បានធ្វើការប្រើប្រាស់ទឹកពីថង់ទឹករបស់ស្ត្រីម្នាក់ដែលជាអ្នកគោរពបូជារូបសំណាក។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ នៅក្នុងហាឌីសដ៏វែងមួយ)។ ២៣. ពីអាណាស ប៊ីន ម៉ាលីក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានឱ្យដឹងថា៖ ពែងរបស់ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានប្រេះបែក ដូច្នេះលោកបានយកខ្សែប្រាក់មកជួសជុលត្រង់កន្លែងដែលប្រេះនោះ។ (កត់ត្រាដោយអាល់ប៊ូខូរី)។

ជំពូក៖ ការជម្រះភាពមិនស្អាត (ណាចាសះ) និងការបកស្រាយអំពីវា ២៤ - ពីអានាស ប៊ីន ម៉ាលិក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ត្រូវបានគេសួរអំពីស្រាដែលគេយកទៅធ្វើជាទឹកខ្មេះ? លោកបានឆ្លើយថា៖ «មិនបានទេ»។ (រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម)។ ២៥ - ពីលោកដដែល បាននិយាយថា៖ នៅថ្ងៃដែលកើតសង្គ្រាមខៃបារ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានបញ្ជាឱ្យអាប៊ូ តាល់ហះ ប្រកាសថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះ និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ បានហាមឃាត់អ្នកទាំងឡាយពីការបរិភោគសាច់លាស្រុក ព្រោះវាជាភាពមិនស្អាត (រីចស៍)»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើការរាយការណ៍នេះ)។ ២៦ - ពីអាំរូ ប៊ីន ខារីជះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានថ្លែងធម្មទេសនាដល់ពួកយើងនៅមីណា ខណៈដែលលោកកំពុងជិះលើសត្វជិះរបស់លោក ហើយទឹកមាត់របស់វាហូរមកលើស្មារបស់ខ្ញុំ។ (រាយការណ៍ដោយ អះម៉ាត់ និងអាត់-ទីរមីហ្ស៊ី ហើយលោកបានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសដែលត្រឹមត្រូវ)។ ២៧ - ពីអាអ៊ីសះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងនាង) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ធ្លាប់លាងសម្អាតទឹកកាម រួចលោកក៏ចេញទៅធ្វើសឡាតដោយស្លៀកសម្លៀកបំពាក់នោះ ហើយខ្ញុំបានឃើញស្នាមនៃការលាងសម្អាតនៅលើវា។ (មានការឯកភាពគ្នាលើការរាយការណ៍នេះ)។ ២៨ - នៅក្នុងការរាយការណ៍របស់ មូស្លីម៖ «ខ្ញុំធ្លាប់ជូតសម្អាតវាចេញពីសម្លៀកបំពាក់របស់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ដោយការជូត រួចលោកក៏ធ្វើសឡាតដោយស្លៀកសម្លៀកបំពាក់នោះ»។ និងនៅក្នុងពាក្យមួយទៀតរបស់លោក៖ «ខ្ញុំធ្លាប់កោសវាចេញនៅពេលវាស្ងួតដោយក្រចករបស់ខ្ញុំពីសម្លៀកបំពាក់របស់លោក»។ ២៩ - ពីអាប៊ូ សាំហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ ណាប៊ី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទឹកនោមរបស់ក្មេងស្រីត្រូវលាងសម្អាត (ដោយទឹក) ចំណែកទឹកនោមរបស់ក្មេងប្រុសត្រូវបាញ់ទឹកស្រោចពីលើ»។ (រាយការណ៍ដោយ អាប៊ូ ដាវូដ និងអាន់-ណាសាអ៊ី ហើយអាល់-ហាក៊ីម បានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសត្រឹមត្រូវ)។ ៣០ - ពីអាស្មាក ប៊ីនត៍ អាប៊ី បាករ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងអ្នកទាំងពីរ) ថា ណាប៊ី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ - អំពីឈាមរដូវដែលប្រឡាក់លើសម្លៀកបំពាក់ - ថា៖ «ចូរនាងកោសវាចេញ រួចយកទឹកមកច្របាច់វា ហើយលាងជម្រះវាដោយទឹក រួចសឹមនាងធ្វើសឡាតដោយស្លៀកសម្លៀកបំពាក់នោះ»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើការរាយការណ៍នេះ)។ ៣១ - ពីអាប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ ខោលះ បាននិយាយថា៖ ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ប្រសិនបើឈាមនោះមិនជ្រះអស់តើធ្វើដូចម្តេច? លោកបានឆ្លើយថា៖ «ទឹកគឺគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់អ្នក ហើយស្នាមរបស់វាមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកឡើយ»។ (រាយការណ៍ដោយ អាត់-ទីរមីហ្ស៊ី ហើយខ្សែសង្វាក់នៃការរាយការណ៍នេះខ្សោយ)។

ជំពូកស្តីពីការធ្វើវូឌូ (ការលាងសម្អាតខ្លួនមុនពេលសឡាត) ៣២- ពីអាប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ូហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ពីព្យាការី (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើមិនមែនដោយសារការបារម្ភថាវាជាការលំបាកដល់ប្រជាជាតិរបស់ខ្ញុំទេនោះ ខ្ញុំនឹងបង្គាប់ពួកគេឱ្យប្រើស្វាក (ឈើដុសធ្មេញ) នៅរាល់ពេលធ្វើវូឌូ»។ (កត់ត្រាដោយ៖ ម៉ាលិក, អះម៉ាត់, អាន់ណាសាអ៊ី និងត្រូវបានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសសុហ៊ី ដោយអ៊ីប្នុ ឃូហ្សៃម៉ាហ៍)។ ៣៣- ពីហុមរ៉ន ថាពិតជាអ៊ូស្មង់ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បានសុំទឹកសម្រាប់ធ្វើវូឌូ រួចគាត់បានលាងបាតដៃទាំងពីរចំនួនបីដង បន្ទាប់មកគាត់បានខ្ពុរមាត់ ស៊ូតទឹកចូលច្រមុះ និងផ្លុំចេញ រួចគាត់បានលាងមុខចំនួនបីដង បន្ទាប់មកគាត់បានលាងដៃស្តាំរហូតដល់កែងដៃចំនួនបីដង ហើយដៃឆ្វេងក៏ដូចគ្នាដែរ បន្ទាប់មកគាត់បានជូតក្បាល រួចគាត់បានលាងជើងស្តាំរហូតដល់កជើងចំនួនបីដង ហើយជើងឆ្វេងក៏ដូចគ្នាដែរ។ បន្ទាប់មកគាត់បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានឃើញព្យាការី (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានដល់គាត់) ធ្វើវូឌូដូចការធ្វើវូឌូរបស់ខ្ញុំនេះ»។ (មូត្តាហ្វាក់ អឡៃហ៍ - កត់ត្រាដោយ ប៊ូខូរី និងមូស្លីម)។ ៣៤- ពីអាលី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) អំពីរបៀបធ្វើវូឌូរបស់ព្យាការី (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានដល់គាត់) បាននិយាយថា៖ «ហើយគាត់បានជូតក្បាលរបស់គាត់ម្តង»។ (កត់ត្រាដោយ៖ អាប៊ូ ដាវូដ)។ ៣៥- ពីអាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន ហ្សៃដ៍ ប៊ីន អាស៊ីម (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) អំពីរបៀបធ្វើវូឌូ បាននិយាយថា៖ «ហើយព្យាការី (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានដល់គាត់) បានជូតក្បាលរបស់គាត់ ដោយគាត់បានយកដៃទាំងពីរទៅមុខ និងទៅក្រោយ»។ (មូត្តាហ្វាក់ អឡៃហ៍)។ នៅក្នុងការរៀបរាប់មួយទៀត៖ «គាត់បានចាប់ផ្តើមពីផ្នែកខាងមុខនៃក្បាលរបស់គាត់ រហូតដល់គាត់នាំដៃទាំងពីរទៅដល់ท้ายកញ្ចឹងក រួចគាត់បានត្រឡប់ដៃទាំងពីរនោះមកកន្លែងដែលគាត់បានចាប់ផ្តើមវិញ»។ ៣៦- ពីអាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន អាំរ៉ូ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) អំពីរបៀបធ្វើវូឌូ បាននិយាយថា៖ «បន្ទាប់មកគាត់ (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានដល់គាត់) បានជូតក្បាលរបស់គាត់ ហើយគាត់បានបញ្ចូលម្រាមដៃចង្អុលទាំងពីរចូលទៅក្នុងត្រចៀកទាំងពីររបស់គាត់ ហើយគាត់បានជូតផ្នែកខាងក្រៅនៃត្រចៀកដោយមេដៃទាំងពីររបស់គាត់»។ (កត់ត្រាដោយ៖ អាប៊ូ ដាវូដ និងអាន់ណាសាអ៊ី ហើយត្រូវបានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសសុហ៊ី ដោយអ៊ីប្នុ ឃូហ្សៃម៉ាហ៍)។ ៣៧- ពីអាប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ូហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលនរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាភ្ញាក់ពីដំណេក ចូរគាត់ផ្លុំទឹកចេញពីច្រមុះចំនួនបីដង ព្រោះថាស្ហៃតន (អារក្ស) តែងតែដេកនៅត្រង់រន្ធច្រមុះរបស់គាត់»។ (មូត្តាហ្វាក់ អឡៃហ៍)។ ៣៨- និងពីគាត់ (អាប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ូហ៍) ដែរថា៖ «នៅពេលដែលនរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាភ្ញាក់ពីដំណេក ចូរគាត់កុំដាក់ដៃចូលក្នុងភាជន៍ទឹក រហូតទាល់តែគាត់លាងដៃនោះចំនួនបីដងសិន ព្រោះគាត់មិនដឹងថាដៃរបស់គាត់បានទៅប៉ះពាល់អ្វីខ្លះនៅពេលយប់នោះ»។ (មូត្តាហ្វាក់ អឡៃហ៍ - នេះគឺជាពាក្យសម្តីរបស់មូស្លីម)។ ៣៩- ពីឡាក់ឃីត ប៊ីន សាប៊ីរ៉ូហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរធ្វើវូឌូឱ្យបានល្អិតល្អន់ ចូរលាងចន្លោះម្រាមដៃ និងស៊ូតទឹកចូលច្រមុះឱ្យខ្លាំង លើកលែងតែអ្នកកំពុងកាន់សីល (សោម)»។ (កត់ត្រាដោយអ្នកប្រាជ្ញទាំងបួន ហើយត្រូវបានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសសុហ៊ី ដោយអ៊ីប្នុ ឃូហ្សៃម៉ាហ៍)។ ហើយនៅក្នុងការរៀបរាប់របស់អាប៊ូ ដាវូដ៖ «នៅពេលអ្នកធ្វើវូឌូ ចូរអ្នកខ្ពុរមាត់»។ ៤០- ពីអ៊ូស្មង់ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ថាពិតជាព្យាការី (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានដល់គាត់) តែងតែលាងចន្លោះពុកមាត់របស់គាត់នៅពេលធ្វើវូឌូ។ (កត់ត្រាដោយ៖ ទិរមីហ្ស៊ី ហើយត្រូវបានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសសុហ៊ី ដោយអ៊ីប្នុ ឃូហ្សៃម៉ាហ៍)។ ៤១- ពីអាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន ហ្សៃដ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ថាពិតជាព្យាការី (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានដល់គាត់) ត្រូវបានគេនាំទឹកមកឱ្យគាត់ប្រមាណពីរភាគបីនៃមូដ (រង្វាស់ទឹក) ហើយគាត់បានចាប់ផ្តើមត្រដុសដៃទាំងពីររបស់គាត់។ (កត់ត្រាដោយ៖ អះម៉ាត់ ហើយត្រូវបានបញ្ជាក់ថាជាហាឌីសសុហ៊ី ដោយអ៊ីប្នុ ឃូហ្សៃម៉ាហ៍)។ ៤២- និងពីគាត់ (អាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន ហ្សៃដ៍) ដែរថា៖ គាត់បានឃើញព្យាការី (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានដល់គាត់) យកទឹកថ្មីសម្រាប់ត្រចៀកទាំងពីររបស់គាត់ ខុសពីទឹកដែលគាត់បានយកសម្រាប់ជូតក្បាល។ (កត់ត្រាដោយ៖ បៃហាក់គី)។ ហើយនៅក្នុងការរៀបរាប់របស់មូស្លីម៖ «គាត់បានជូតក្បាលរបស់គាត់ដោយទឹកដែលមិនមែនជាទឹកដែលនៅសល់ពីដៃរបស់គាត់ឡើយ»។ ៤៣- ពីអាប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ូហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឮព្យាការី (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានដល់គាត់) មានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតជាប្រជាជាតិរបស់ខ្ញុំនឹងមកដល់នៅថ្ងៃបរលោក ដោយមានមុខមាត់ភ្លឺថ្លា និងអវយវៈភ្លឺចែងចាំង ដោយសារតែផលនៃវូឌូ»។ (មូត្តាហ្វាក់ អឡៃហ៍)។ ៤៤- ពីអាអ៊ីស្ហាហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងនាង) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានដល់គាត់) តែងតែចូលចិត្តចាប់ផ្តើមដោយខាងស្តាំក្នុងការពាក់ស្បែកជើង... (អត្ថបទមិនទាន់ចប់)។

ជំពូក៖ ការជូតលើស្បែកជើង (ខុហ្វ) ៥៨. ពីលោក មូហ្គីរ៉ូះ ប៊ីន ស៊ូអ៍បះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបាននៅជាមួយព្យាការី (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានចំពោះលោក) ពេលដែលលោកកំពុងធ្វើវូឌូ (លាងសម្អាតខ្លួន)។ ខ្ញុំបានឱនចុះដើម្បីដោះស្បែកជើងរបស់លោកចេញ ប៉ុន្តែលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទុកវាចុះ ព្រោះខ្ញុំបានពាក់វាទាំងស្ថានភាពដែលខ្ញុំមានវូឌូ (ស្អាតស្អំ)»។ បន្ទាប់មកលោកក៏បានជូតលើស្បែកជើងទាំងនោះ។ (មានការឯកភាពគ្នាលើហាឌីសនេះ)។ ៥៩. នៅក្នុងសៀវភៅហាឌីសទាំងបួន (ក្រៅពីអាន់-ណាសាអី) បានកត់ត្រាពីលោក មូហ្គីរ៉ូះ ថា៖ ព្យាការី (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានចំពោះលោក) បានជូតទាំងផ្នែកខាងលើ និងផ្នែកខាងក្រោមនៃស្បែកជើង។ (ហាឌីសនេះមានភាពខ្សោយនៅក្នុងខ្សែសង្វាក់នៃការរាយការណ៍)។ ៦០. ពីលោក អាលី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ ប្រសិនបើការប្រតិបត្តិសាសនាអាស្រ័យទៅលើការយល់ឃើញផ្ទាល់ខ្លួន (តក្កវិជ្ជា) នោះផ្នែកខាងក្រោមនៃស្បែកជើងគឺសមនឹងទទួលបានការជូតជាងផ្នែកខាងលើ។ ប៉ុន្តែខ្ញុំបានឃើញរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានចំពោះលោក) បានជូតលើផ្នែកខាងលើនៃស្បែកជើងរបស់លោក។ (អាប៊ូ ដាវូដ បានកត់ត្រាដោយខ្សែសង្វាក់រាយការណ៍កម្រិតហាសាន់)។ ៦១. ពីលោក សហ្វ្វាន់ ប៊ីន អ័ស្សាល (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានចំពោះលោក) ធ្លាប់បានបញ្ជាពួកយើងនៅពេលដែលពួកយើងធ្វើដំណើរថា កុំឱ្យដោះស្បែកជើងចេញរយៈពេលបីថ្ងៃបីយប់ លើកលែងតែក្នុងករណីមានជូណូប (ការរួមភេទ ឬការបញ្ចេញទឹកកាម) ប៉ុន្តែសម្រាប់ការបន្ទោរបង់ ការនោម និងការគេង គឺមិនចាំបាច់ដោះឡើយ។ (អាន់-ណាសាអី, អ័ត-ទ្រីមហ្ស៊ី និងអ៊ីប្នុ ខូហ្សៃមះ បានកត់ត្រា និងបញ្ជាក់ថាវាជាហាឌីសត្រឹមត្រូវ)។ ៦២. ពីលោក អាលី ប៊ីន អាប់ប៊ី តូលីប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានចំពោះលោក) បានកំណត់រយៈពេលបីថ្ងៃបីយប់សម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរ និងមួយថ្ងៃមួយយប់សម្រាប់អ្នកស្នាក់នៅ (ក្នុងការជូតលើស្បែកជើង)។ (មូស្លីម បានកត់ត្រា)។ ៦៣. ពីលោក ស្ហៅបាន (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានចំពោះលោក) បានបញ្ជូនកងទ័ពមួយក្រុម ហើយលោកបានបញ្ជាឱ្យពួកគេជូតលើក្បាំងក្បាល (អាម៉ាម៉ះ) និងស្បែកជើង។ (អាហ៍ម៉ាត់ និងអាប៊ូ ដាវូដ បានកត់ត្រា ហើយអាល់-ហាក៊ីម បានបញ្ជាក់ថាវាត្រឹមត្រូវ)។ ៦៤. ពីលោក អ៊ូម៉ារ (ក្នុងនាមជាពាក្យសម្តីរបស់លោកផ្ទាល់) និងពីលោក អាន៉ាស់ (ក្នុងនាមជាពាក្យសម្តីរបស់ព្យាការី) បាននិយាយថា៖ «នៅពេលដែលអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាធ្វើវូឌូ ហើយពាក់ស្បែកជើងរបស់គាត់ ចូរគាត់ជូតលើស្បែកជើងទាំងនោះ ហើយអធិស្ឋាន (សឡាត) ជាមួយវាចុះ។ ហើយកុំដោះវាចេញប្រសិនបើគាត់ចង់ លើកលែងតែក្នុងករណីមានជូណូប»។ (អាដ-ដារ៉ូកូថូនី និងអាល់-ហាក៊ីម បានកត់ត្រា និងបញ្ជាក់ថាវាត្រឹមត្រូវ)។ ៦៥. ពីលោក អាប់ប៊ូ បាក់រ៉ូះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) ពីព្យាការី (សន្តិភាព និងពរជ័យនៃអល់ឡោះមានចំពោះលោក) ថា៖ លោកបានអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកធ្វើដំណើរជូតលើស្បែកជើងរយៈពេលបីថ្ងៃបីយប់ និងអ្នកស្នាក់នៅមួយថ្ងៃមួយយប់ ប្រសិនបើគាត់បានធ្វើវូឌូហើយពាក់ស្បែកជើងនោះ។ (អាដ-ដារ៉ូកូថូនី បានកត់ត្រា ហើយអ៊ីប្នុ ខូហ្សៃមះ បានបញ្ជាក់ថាវាត្រឹមត្រូវ)។ ៦៦. ពីលោក អ៊ូបាន ប៊ីន អ៊ីមារ៉ូះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានសួរថា៖ ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ តើខ្ញុំអាចជូតលើស្បែកជើងបានដែរឬទេ? លោកឆ្លើយថា៖ «បាន»។ គាត់សួរទៀតថា៖ មួយថ្ងៃឬ? លោកឆ្លើយថា៖ «បាន»។ គាត់សួរទៀតថា៖ ពីរថ្ងៃឬ? លោកឆ្លើយថា៖ «បាន»។ គាត់សួរទៀតថា៖ បីថ្ងៃឬ? លោកឆ្លើយថា៖ «បាន និងតាមតែអ្នកចង់»។ (អាប៊ូ ដាវូដ បានកត់ត្រា ហើយលោកបានមានប្រសាសន៍ថា ហាឌីសនេះមិនខ្លាំងទេ)។

ជំពូក៖ អ្វីដែលធ្វើឱ្យខូចវូឌូ (ការសម្អាតខ្លួនមុនសឡាត) ៦៧- ពីអានាស ប៊ីន ម៉ាលិក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ «នៅសម័យកាលរបស់រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ពួកសហាបះ (អ្នករួមដំណើរ) របស់លោកតែងតែរង់ចាំសឡាតអ៊ីស្យា រហូតដល់ពួកគេងោកងក់ (ដេកលក់) រួចពួកគេក៏ក្រោកឡើងសឡាតដោយមិនចាំបាច់ធ្វើវូឌូថ្មីឡើយ»។ (កត់ត្រាដោយ អាប់ប៊ូ ដាវូដ និងវាយតម្លៃថាជាហាឌីសសហ៊ីហ៍ដោយ ដារ៉ូគូតនី ហើយប្រភពដើមមាននៅក្នុងសហ៊ីហ៍មូស្លីម)។ ៦៨- ពីអាអ៊ីសះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងនាង) បាននិយាយថា៖ ហ្វាត៊ីមះ ប៊ីនតូ អាប់ប៊ូ ហ៊ូបៃស្ហ បានមកជួបព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ហើយនិយាយថា៖ «ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! ខ្ញុំជាស្ត្រីដែលមានឈាមរដូវមិនឈប់ (អ៊ីស្ទីហ៊ីដោះ) ដូច្នេះខ្ញុំមិនស្អាត (មិនអាចសឡាតបាន) តើខ្ញុំត្រូវឈប់សឡាតដែរឬទេ?»។ លោកបានឆ្លើយថា៖ «មិនមែនទេ! នោះគ្រាន់តែជាឈាមដែលចេញពីសរសៃឈាមប៉ុណ្ណោះ មិនមែនជាឈាមរដូវឡើយ។ ដូច្នេះនៅពេលដែលដល់ថ្ងៃមានរដូវរបស់អ្នក ចូរអ្នកឈប់សឡាត ហើយនៅពេលដែលវាផុតទៅ ចូរអ្នកលាងសម្អាតឈាមនោះចេញ រួចចូរអ្នកសឡាតចុះ»។ (ហាឌីសនេះមានការឯកភាពគ្នាលើភាពត្រឹមត្រូវរបស់វា)។ នៅក្នុងការកត់ត្រារបស់ប៊ូខូរី មានបន្ថែមថា៖ «បន្ទាប់មក ចូរអ្នកធ្វើវូឌូសម្រាប់សឡាតគ្រប់ពេល»។ ៦៩- ពីអាលី ប៊ីន អាប់ប៊ី តូលីប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំជាបុរសដែលឧស្សាហ៍ចេញទឹកមេហ្ស៊ី (ទឹកថ្លាដែលចេញពេលមានអារម្មណ៍ផ្លូវភេទ) ដូច្នេះខ្ញុំបានប្រើឱ្យ មីកដាត ប៊ីន អាល់អាស្វ៉ាត ទៅសួរព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក)។ គាត់ក៏បានសួរលោក ហើយលោកបានឆ្លើយថា៖ «វាត្រូវធ្វើវូឌូ»។ (ហាឌីសនេះមានការឯកភាពគ្នាលើភាពត្រឹមត្រូវរបស់វា)។ ៧០- ពីអាអ៊ីសះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងនាង) ថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានថើបភរិយារបស់លោកខ្លះ រួចលោកក៏ចេញទៅសឡាតដោយមិនបានធ្វើវូឌូឡើយ។ (កត់ត្រាដោយ អាប់ម៉ាត់ ហើយប៊ូខូរីបានវាយតម្លៃថាជាហាឌីសខ្សោយ)។ ៧១- ពីអាប់ប៊ូ ហ៊ូរ៉យរ៉ហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាមានអារម្មណ៍មិនស្រួលក្នុងពោះ ហើយមានការសង្ស័យថា តើមានអ្វីចេញពីខ្លួនគាត់ឬអត់? នោះកុំឱ្យគាត់ចេញពីវិហារ (ម៉ាស្ជិទ) ឱ្យសោះ រហូតទាល់តែគាត់បានឮសំឡេង (ខ្យល់) ឬបានធុំក្លិន»។ (កត់ត្រាដោយ មូស្លីម)។ ៧២- ពីតូលីក ប៊ីន អាលី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ មានបុរសម្នាក់បានសួរថា៖ «ខ្ញុំបានប៉ះប្រដាប់ភេទរបស់ខ្ញុំ» ឬគាត់និយាយថា៖ «បុរសម្នាក់ប៉ះប្រដាប់ភេទរបស់គាត់ក្នុងពេលសឡាត តើគាត់ត្រូវធ្វើវូឌូដែរឬទេ?»។ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានឆ្លើយថា៖ «មិនចាំបាច់ទេ វាគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយនៃរាងកាយរបស់អ្នកប៉ុណ្ណោះ»។ (កត់ត្រាដោយអ្នកប្រាជ្ញទាំងប្រាំ)។ ៧៣- ពីប៊ូស្រះ ប៊ីនតូ សហ្វ្វាន់ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងនាង) ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលប៉ះប្រដាប់ភេទរបស់ខ្លួន ត្រូវតែធ្វើវូឌូ»។ (កត់ត្រាដោយអ្នកប្រាជ្ញទាំងប្រាំ)។ ៧៤- ពីអាអ៊ីសះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងនាង) ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលក្អួត ឬហូរឈាមច្រមុះ ឬចេញទឹកមាត់ខាប់ ឬចេញទឹកមេហ្ស៊ី ត្រូវតែចេញពីសឡាតទៅធ្វើវូឌូ រួចត្រឡប់មកសឡាតបន្តទៀត ដោយមិនត្រូវនិយាយស្តីអ្វីឡើយ»។ (កត់ត្រាដោយ អ៊ីបនូ ម៉ាហ៍ជះ ហើយត្រូវបានវាយតម្លៃថាជាហាឌីសខ្សោយដោយ អាប់ម៉ាត់ និងអ្នកដទៃទៀត)។ ៧៥- ពីហ្សាប៊ីរ ប៊ីន សាមូរ៉ហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ថា មានបុរសម្នាក់បានសួរព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ថា៖ «តើខ្ញុំត្រូវធ្វើវូឌូក្រោយពីបរិភោគសាច់ចៀមដែរឬទេ?»។ លោកឆ្លើយថា៖ «បើអ្នកចង់ធ្វើ ក៏ធ្វើទៅ»។ គាត់សួរទៀតថា៖ «តើខ្ញុំត្រូវធ្វើវូឌូក្រោយពីបរិភោគសាច់អូដ្ឋដែរឬទេ?»។ លោកឆ្លើយថា៖ «បាទ»។ (កត់ត្រាដោយ មូស្លីម)។ ៧៦- ពីអាប់ប៊ូ ហ៊ូរ៉យរ៉ហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលងូតទឹកឱ្យសព ត្រូវតែងូតទឹកសម្អាតខ្លួន ហើយអ្នកណាដែលសែងសព ត្រូវតែធ្វើវូឌូ»។ (កត់ត្រាដោយ អាប់ម៉ាត់, ណាសាអ៊ី, និងទីរមីហ្ស៊ី)។ ៧៧- ពីអាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន អាប់ប៊ី បាករ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ថា នៅក្នុងលិខិតដែលរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានសរសេរជូន អាំរ ប៊ីន ហាហ្សម គឺ៖ «គ្មាននរណាម្នាក់អាចប៉ះគម្ពីរគួរអានបានឡើយ លើកលែងតែអ្នកដែលស្អាត (មានវូឌូ) ប៉ុណ្ណោះ»។ (កត់ត្រាដោយ ម៉ាលិក និងអ្នកដទៃទៀត)។

ជំពូក៖ ការបន្ទោបង់ (ការបំពេញសេចក្តីត្រូវការ) ៨៦- ពីអានីស ប៊ីន ម៉ាលីក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ កាលណារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ចូលទៅក្នុងបន្ទប់ទឹក (កន្លែងបន្ទោបង់) លោកតែងតែដោះចិញ្ចៀនរបស់លោកចេញ។ (កត់ត្រាដោយអ្នករាយការណ៍ទាំងបួន)។ ៨៧- ពីគាត់ (អានីស) បាននិយាយថា៖ កាលណារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ចូលទៅក្នុងបន្ទប់ទឹក លោកតែងតែពោលថា៖ «ឱអល់ឡោះ! ខ្ញុំសូមជ្រកកោននឹងទ្រង់ ឱ្យផុតពីសត្វអាក្រក់ៗ (ជិនឈ្មោល) និងសត្វអាក្រក់ៗ (ជិនញី)»។ (កត់ត្រាដោយអ្នករាយការណ៍ទាំងប្រាំពីរ)។ ៨៨- ពីគាត់ (អានីស) បាននិយាយថា៖ កាលណារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ចូលទៅក្នុងបន្ទប់ទឹក ខ្ញុំ និងក្មេងប្រុសម្នាក់ដែលមានអាយុប្រហាក់ប្រហែលនឹងខ្ញុំ តែងតែនាំយកក្អមទឹក និងលំពែងតូចមួយទៅជាមួយ ហើយលោកក៏ប្រើទឹកនោះដើម្បីលាងសម្អាត (អ៊ីស្ទីនចា)។ (មានការឯកភាពគ្នាលើការកត់ត្រានេះ)។ ៨៩- ពីអាល់មុហ្គីរ៉ូ ប៊ីន ស៊ូអបះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់ខ្ញុំថា៖ «ចូរយកក្អមទឹកទៅ»។ រួចលោកក៏ដើរចេញទៅរហូតដល់បាត់ស្រមោលពីខ្ញុំ ហើយលោកក៏បានបន្ទោបង់។ (មានការឯកភាពគ្នាលើការកត់ត្រានេះ)។ ៩០- ពីអាប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ូហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរជៀសវាងពីទង្វើទាំងពីរដែលនាំឱ្យគេដាក់បណ្តាសា៖ គឺអ្នកដែលបន្ទោបង់នៅលើផ្លូវដើររបស់មនុស្ស ឬនៅកន្លែងដែលមានម្លប់របស់ពួកគេ»។ (រាយការណ៍ដោយមូស្លីម)។ ៩១- អាប៊ូ ដាវូដ បានបន្ថែមពីម៉ូអាហ្សថា៖ «និងកន្លែងដែលមានប្រភពទឹក»។ ៩២- ពីអាហ្មាត់ បានរាយការណ៍ពីអ៊ីបនូ អាប់បាសថា៖ «ឬនៅកន្លែងដែលមានទឹកដក់»។ ៩៣- អត្តបរ៉ូនី បានកត់ត្រាពីការហាមឃាត់មិនឱ្យបន្ទោបង់នៅក្រោមដើមឈើដែលមានផ្លែ និងនៅមាត់ទន្លេដែលកំពុងហូរ តាមរយៈហាឌីសរបស់អ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ។ ៩៤- ពីចាប៊ីរ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើបុរសពីរនាក់បន្ទោបង់ ចូរឱ្យម្នាក់ៗនៅឱ្យឆ្ងាយពីគ្នា ហើយកុំនិយាយគ្នាឱ្យសោះ ព្រោះអល់ឡោះស្អប់ខ្ពើមចំពោះទង្វើនោះ»។ ៩៥- ពីអាប៊ូ កាតាដូហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កុំឱ្យនរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នា កាន់ប្រដាប់ភេទដោយដៃស្តាំរបស់ខ្លួននៅពេលកំពុងនោម ហើយកុំជូតសម្អាត (បន្ទាប់ពីបន្ទោបង់) ដោយដៃស្តាំ ហើយកុំដកដង្ហើមចូលក្នុងកែវទឹក»។ (មានការឯកភាពគ្នាលើការកត់ត្រានេះ)។ ៩៦- ពីសាល់ម៉ាន់ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ ពិតប្រាកដណាស់ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានហាមឃាត់យើងមិនឱ្យបែរមុខ ឬបែរខ្នងទៅរកទិសគីប្លះ (ក្បះ) នៅពេលបន្ទោបង់ ឬនោម ហើយហាមមិនឱ្យជូតសម្អាតដោយដៃស្តាំ ហើយហាមមិនឱ្យជូតសម្អាតដោយប្រើថ្មតិចជាងបីដុំ ហើយហាមមិនឱ្យជូតសម្អាតដោយប្រើលាមកសត្វ ឬឆ្អឹង។ (រាយការណ៍ដោយមូស្លីម)។ ៩៧- ពីអ្នករាយការណ៍ទាំងប្រាំពីរ តាមរយៈហាឌីសរបស់អាប៊ូ អាយូប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ថា៖ «កុំបែរមុខ ឬបែរខ្នងទៅរកទិសគីប្លះនៅពេលបន្ទោបង់ ឬនោម ប៉ុន្តែចូរបែរទៅទិសខាងកើត ឬខាងលិចវិញ»។ ៩៨- ពីអាអ៊ីសះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងនាង) ថា ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលទៅបន្ទោបង់ ចូរឱ្យគេបាំងខ្លួនឱ្យជិត»។ (រាយការណ៍ដោយអាប៊ូ ដាវូដ)។ ៩៩- ពីនាង (អាអ៊ីសះ) ថា ព្យាការី ﷺ កាលណាលោកចេញពីកន្លែងបន្ទោបង់ លោកតែងតែពោលថា៖ «ហ្គូហ្វរ៉ូណាក (ខ្ញុំសូមការអភ័យទោសពីទ្រង់)»។ (កត់ត្រាដោយអ្នករាយការណ៍ទាំងប្រាំ)។ ១០០- ពីអ៊ីបនូ ម៉ាសអូដ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី ﷺ បានទៅបន្ទោបង់ ហើយលោកបានប្រើឱ្យខ្ញុំយកថ្មបីដុំមកឱ្យលោក។ ខ្ញុំរកបានថ្មពីរដុំ ប៉ុន្តែរកថ្មទីបីមិនឃើញ ខ្ញុំក៏យកលាមកសត្វស្ងួតមួយដុំទៅឱ្យលោក។ លោកក៏យកថ្មទាំងពីរនោះ ហើយបោះលាមកសត្វនោះចោល រួចមានប្រសាសន៍ថា៖ «នេះវាជាវត្ថុមិនស្អាត (រិកស៊ុន)»។ (កត់ត្រាដោយអាល់ប៊ូខូរី)។ ១០១- ពីអាប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ូហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានហាមឃាត់មិនឱ្យជូតសម្អាតដោយប្រើឆ្អឹង ឬលាមកសត្វ ហើយលោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «វាទាំងពីរមិនអាចធ្វើឱ្យស្អាតបានឡើយ»។ (រាយការណ៍ដោយអាដដារ៉ូគូតនី)។ ១០២- ពីអាប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ូហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរប្រយ័ត្នឱ្យបានស្អាតពីទឹកនោម ព្រោះថាការដាក់ទណ្ឌកម្មក្នុងផ្នូរភាគច្រើនគឺមកពីវា»។ (រាយការណ៍ដោយអាដដារ៉ូគូតនី)។

ជំពូកស្តីពីការងូតទឹកសម្អាតខ្លួន (ហ្គូសល) និងបទបញ្ញត្តិចំពោះអ្នកដែលជាប់ជុនូព (អ្នកដែលត្រូវងូតទឹកសម្អាតខ្លួន) ១០៨ - ពីអាប៊ូ សៃអីត អាល់ឃូឌ្រី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទឹក (ការងូតទឹក) គឺត្រូវធ្វើឡើងដោយសារតែទឹក (ការចេញទឹកកាម)»។ (រ៉ាយ៉ាតដោយមូស្លីម ហើយប្រភពដើមនៃហាឌីសនេះមាននៅក្នុងអាល់ប៊ូខូរី)។ ១០៩ - ពីអាប៊ូ ហូរៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលបុរសម្នាក់អង្គុយនៅចន្លោះជើងទាំងបួនរបស់នាង (ការរួមភេទ) រួចហើយគាត់បានខំប្រឹងប្រែង (រួមភេទ) នោះការងូតទឹកសម្អាតខ្លួន (ហ្គូសល) គឺចាំបាច់ត្រូវតែធ្វើ»។ (ហាឌីសនេះមានការឯកភាពគ្នា)។ មូស្លីមបានបន្ថែមថា៖ «ទោះបីជាមិនចេញទឹកកាមក៏ដោយ»។ ១១០ - ពីអ៊ុំមូ សាឡាម៉ោះ ថាអ៊ុំមូ ស៊ូឡៃម (ដែលជាភរិយារបស់អាប៊ូ តាល់ហ៍) បាននិយាយថា៖ ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! ពិតប្រាកដណាស់ អល់ឡោះមិនខ្មាសអៀនចំពោះសេចក្តីពិតឡើយ តើស្រ្តីចាំបាច់ត្រូវងូតទឹកសម្អាតខ្លួនដែរឬទេ ប្រសិនបើនាងយល់សប្តិឃើញ (រួមភេទ)? លោកបានឆ្លើយថា៖ «បាទ (ចាំបាច់) ប្រសិនបើនាងឃើញទឹក (ទឹកកាម)»។ (ហាឌីសនេះមានការឯកភាពគ្នា)។ ១១១ - ពីអាណាស់ ប៊ីន ម៉ាលីក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍អំពីស្រ្តីម្នាក់ដែលយល់សប្តិឃើញដូចអ្វីដែលបុរសយល់សប្តិឃើញថា៖ «នាងត្រូវតែងូតទឹកសម្អាតខ្លួន»។ (ហាឌីសនេះមានការឯកភាពគ្នា)។ មូស្លីមបានបន្ថែមថា៖ អ៊ុំមូ ស៊ូឡៃម បានសួរថា៖ តើវាអាចកើតឡើងដែរឬ? លោកបានឆ្លើយថា៖ «បាទ (អាចកើតឡើង) តើកូនដែលកើតមកមានលក្ខណៈដូចម្តាយនោះមកពីណាទៅ?»។ ១១២ - ពីអាអ៊ីស៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងនាង) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) តែងតែងូតទឹកសម្អាតខ្លួនក្នុងករណីចំនួនបួន៖ ពីការជាប់ជុនូព (ក្រោយរួមភេទ), ថ្ងៃសុក្រ, ពីការធ្វើហ៊ីចាម៉ោះ (ការបូមឈាម), និងពីការងូតទឹកឱ្យសព។ (រ៉ាយ៉ាតដោយអាប៊ូ ដាវូដ ហើយអ៊ីប៊ុន ខូហ្សៃម៉ោះ បានបញ្ជាក់ថាវាជាហាឌីសត្រឹមត្រូវ)។ ១១៣ - ពីអាប៊ូ ហូរៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) នៅក្នុងរឿងរ៉ាវរបស់ ស៊ូតាម៉ោះ ប៊ីន អ៊ូសាល នៅពេលដែលគាត់បានចូលកាន់សាសនាឥស្លាម ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានបញ្ជាឱ្យគាត់ទៅងូតទឹកសម្អាតខ្លួន។ (រ៉ាយ៉ាតដោយ អាប់ឌុល រ៉ាហ្សាក់ ហើយប្រភពដើមនៃរឿងនេះមានការឯកភាពគ្នា)។ ១១៤ - ពីអាប៊ូ សៃអីត (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការងូតទឹកនៅថ្ងៃសុក្រ គឺចាំបាច់សម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូបដែលដល់វ័យពេញកម្លាំង»។ (រ៉ាយ៉ាតដោយអ្នករ៉ាយ៉ាតទាំងប្រាំពីរ)។ ១១៥ - ពីសាមូរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលធ្វើវូឌូនៅថ្ងៃសុក្រ នោះគឺជាការល្អប្រសើរ ហើយអ្នកណាដែលងូតទឹកសម្អាតខ្លួន នោះការងូតទឹកគឺល្អជាង»។ (រ៉ាយ៉ាតដោយអ្នករ៉ាយ៉ាតទាំងប្រាំ ហើយទីរ៍មីហ្ស៊ី បានចាត់ទុកថាវាជាហាឌីសល្អ)។ ១១៦ - ពីអាលី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) តែងតែអានគម្ពីរគួរអានឱ្យពួកយើងស្តាប់ ដរាបណាគាត់មិនជាប់ជុនូព។ (រ៉ាយ៉ាតដោយអ្នករ៉ាយ៉ាតទាំងប្រាំ ហើយនេះគឺជាពាក្យសម្តីរបស់ទីរ៍មីហ្ស៊ី ដែលលោកបានចាត់ទុកថាជាហាឌីសល្អ ហើយអ៊ីប៊ុន ហ៊ីបបាន បានបញ្ជាក់ថាវាជាហាឌីសត្រឹមត្រូវ)។ ១១៧ - ពីអាប៊ូ សៃអីត អាល់ឃូឌ្រី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងគាត់) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាបានរួមភេទជាមួយភរិយារបស់គាត់ រួចហើយចង់រួមភេទម្តងទៀត នោះចូរគាត់ធ្វើវូឌូនៅចន្លោះពេលនោះ»។ (រ៉ាយ៉ាតដោយមូស្លីម)។ អាល់ហាក៊ីម បានបន្ថែមថា៖ «ព្រោះវាធ្វើឱ្យមានកម្លាំងឡើងវិញសម្រាប់ការរួមភេទម្តងទៀត»។ ១១៨ - និងពីអ្នករ៉ាយ៉ាតទាំងបួន ពីអាអ៊ីស៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងនាង) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់គាត់) តែងតែដេកលក់ក្នុងស្ថានភាពជាប់ជុនូព ដោយមិនបានប៉ះទឹកឡើយ។ (ហាឌីសនេះមានចំណុចខ្វះខាត)។

ជំពូកស្តីពីការធ្វើតៃយាំមុំ (Tayammum) ១២៦- ពីលោក ហ្សាប៊ីរ បិន អាប់ឌុលឡោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បានរាយការណ៍ថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំត្រូវបានផ្តល់ឱ្យនូវរឿងចំនួនប្រាំ ដែលមិនធ្លាប់មាននរណាម្នាក់មុនខ្ញុំទទួលបាន៖ ខ្ញុំត្រូវបានជួយឱ្យមានជ័យជម្នះដោយសារភាពភ័យខ្លាច (ដែលកើតមានក្នុងចិត្តសត្រូវ) ក្នុងរយៈចម្ងាយមួយខែនៃការធ្វើដំណើរ, ផែនដីទាំងមូលត្រូវបានធ្វើឱ្យក្លាយជាកន្លែងសម្រាប់សឡាត និងជាឧបករណ៍សម្រាប់ធ្វើតៃយាំម (ធ្វើឱ្យស្អាត) សម្រាប់ខ្ញុំ។ ដូច្នេះ បុគ្គលណាក៏ដោយដែលដល់ពេលសឡាត សូមឱ្យគាត់ធ្វើសឡាតចុះ»។ (ហាឌីសនេះត្រូវបានកត់ត្រាដោយ ប៊ូខូរី និង មូស្លីម)។ ១២៧- នៅក្នុងហាឌីសរបស់លោក ហ៊ូហ្សៃហ្វាហ៍ នៅក្នុងសៀវភៅមូស្លីម មានន័យថា៖ «ហើយដីរបស់វា (ផែនដី) ត្រូវបានធ្វើឱ្យក្លាយជាឧបករណ៍សម្រាប់ធ្វើតៃយាំមសម្រាប់ពួកយើង នៅពេលដែលពួកយើងរកទឹកមិនឃើញ»។ ១២៨- ពីលោក អាលី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) នៅក្នុងសៀវភៅរបស់ អាប់ម៉ាត់ មានន័យថា៖ «ហើយដីត្រូវបានធ្វើឱ្យក្លាយជាឧបករណ៍សម្រាប់ធ្វើតៃយាំមសម្រាប់ខ្ញុំ»។ ១២៩- ពីលោក អាំម៉ារ បិន យ៉ាស៊ីរ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានចាត់ខ្ញុំឱ្យទៅបំពេញកិច្ចការមួយ ហើយខ្ញុំក៏បានជួបនឹងស្ថានភាពដែលត្រូវងូតទឹកសម្អាតខ្លួន (ជូណូប) ប៉ុន្តែខ្ញុំរកទឹកមិនឃើញ។ ខ្ញុំក៏បានរមៀលខ្លួននៅលើដីដូចជាសត្វពាហនៈរមៀលខ្លួនដែរ។ បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានទៅជួបព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ហើយបានជម្រាបលោកអំពីហេតុការណ៍នោះ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «តាមពិតទៅ វាគ្រាន់តែគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់អ្នក ប្រសិនបើអ្នកធ្វើបែបនេះដោយដៃទាំងពីររបស់អ្នក»។ បន្ទាប់មក លោកបានយកដៃទាំងពីររបស់លោកវាយលើដីមួយដង រួចលោកបានជូតដៃឆ្វេងលើដៃស្តាំ និងជូតខ្នងដៃទាំងពីរ និងផ្ទៃមុខរបស់លោក។ (ហាឌីសនេះមានការឯកភាពគ្នា - ប៊ូខូរី និង មូស្លីម)។ នៅក្នុងការរាយការណ៍មួយទៀតរបស់ ប៊ូខូរី៖ «លោកបានវាយដីដោយបាតដៃទាំងពីររបស់លោក រួចលោកផ្លុំលើបាតដៃទាំងពីរនោះ បន្ទាប់មកលោកបានជូតផ្ទៃមុខ និងបាតដៃទាំងពីររបស់លោក»។ ១៣០- ពីលោក អ៊ីបនុ អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការធ្វើតៃយាំមគឺមានពីរដង៖ មួយដងសម្រាប់ផ្ទៃមុខ និងមួយដងសម្រាប់ដៃទាំងពីររហូតដល់កែងដៃ»។ (រាយការណ៍ដោយ ដារ៉ូគុតនី)។ ១៣១- ពីលោក អាប់ប៊ូ ហ៊ូរ៉យរ៉ហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ដីគឺជាឧបករណ៍សម្រាប់ធ្វើតៃយាំម (ជំនួសការធ្វើវូឌូ) របស់មូស្លីម ទោះបីជាគាត់រកទឹកមិនឃើញរយៈពេលដប់ឆ្នាំក៏ដោយ។ លុះត្រាតែគាត់រកឃើញទឹក នោះសូមឱ្យគាត់កោតខ្លាចអល់ឡោះ ហើយសូមឱ្យគាត់យកទឹកនោះមកលាងសម្អាតស្បែករបស់គាត់ចុះ»។ (រាយការណ៍ដោយ បាហ្សារ)។ ១៣២- ហើយនៅក្នុងសៀវភៅរបស់ ទិមមីហ្ស៊ី ពីលោក អាប់ប៊ូ ហ្សារ ក៏មានខ្លឹមសារស្រដៀងគ្នានេះដែរ។ ១៣៣- ពីលោក អាប់ប៊ូ សាអីត អាល់ឃូឌ្រី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ បុរសពីរនាក់បានចេញដំណើរទៅធ្វើដំណើរ ហើយពេលសឡាតក៏មកដល់ ប៉ុន្តែពួកគេគ្មានទឹក។ ពួកគេទាំងពីរបានធ្វើតៃយាំមដោយប្រើដីស្អាត រួចពួកគេក៏បានធ្វើសឡាត។ បន្ទាប់មក ពួកគេបានរកឃើញទឹកក្នុងពេល (ដែលនៅសល់)។ ម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេបានធ្វើសឡាតឡើងវិញ និងធ្វើវូឌូឡើងវិញ ចំណែកម្នាក់ទៀតមិនបានធ្វើឡើងវិញទេ។ បន្ទាប់មក ពួកគេទាំងពីរបានទៅជួប រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ហើយបានជម្រាបលោកអំពីហេតុការណ៍នោះ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់អ្នកដែលមិនបានធ្វើឡើងវិញថា៖ «អ្នកបានអនុវត្តត្រឹមត្រូវតាមស៊ូណាន់ន់ ហើយសឡាតរបស់អ្នកគឺគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់អ្នកហើយ»។ ហើយលោកបានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់ម្នាក់ទៀតថា៖ «អ្នកទទួលបានផលបុណ្យពីរដង»។ (រាយការណ៍ដោយ អាប់ប៊ូ ដាវូដ និង ណាសាអ៊ី)។ ១៣៤- ពីលោក អ៊ីបនុ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) អំពីប្រសាសន៍របស់អល់ឡោះ (ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់) ដែលថា៖ «ប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នាឈឺ ឬកំពុងធ្វើដំណើរ...» លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើបុរសម្នាក់មានរបួសក្នុងផ្លូវរបស់អល់ឡោះ ឬមានដំបៅ ហើយគាត់ជួបនឹងស្ថានភាពដែលត្រូវងូតទឹក (ជូណូប) ហើយគាត់ខ្លាចថាគាត់នឹងស្លាប់ប្រសិនបើគាត់ងូតទឹកនោះ គឺគាត់អាចធ្វើតៃយាំមបាន»។ (រាយការណ៍ដោយ ដារ៉ូគុតនី)។ ១៣៥- ពីលោក អាលី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ ឆ្អឹងដៃម្ខាងរបស់ខ្ញុំបានបាក់ ខ្ញុំក៏បានសួរ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ហើយលោកបានបញ្ជាឱ្យខ្ញុំជូតលើបង់រុំរបួស (ហ្សាបាអ៊ីរ)។ (រាយការណ៍ដោយ អ៊ីបនុ ម៉ាហ្សាហ៍)។ ១៣៦- ពីលោក ហ្សាប៊ីរ បិន អាប់ឌុលឡោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) - ស្តីពីបុរសម្នាក់ដែលរងរបួសក្បាល រួចគាត់បានងូតទឹកហើយក៏ស្លាប់ - លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «តាមពិតទៅ វាគ្រាន់តែគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់គាត់ក្នុងការធ្វើតៃយាំម ហើយយកក្រណាត់មកបង់លើរបួសរបស់គាត់ រួចជូតលើក្រណាត់នោះ ហើយលាងសម្អាតរាងកាយផ្នែកផ្សេងទៀត»។ (រាយការណ៍ដោយ អាប់ប៊ូ ដាវូដ)។ ១៣៧- ពីលោក អ៊ីបនុ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ គឺជារឿងមួយក្នុងចំណោមស៊ូណាន់ន់ ដែលបុរសម្នាក់មិនត្រូវធ្វើសឡាតដោយការធ្វើតៃយាំមលើសពីមួយដងឡើយ (សម្រាប់សឡាតមួយពេល) បន្ទាប់មកគាត់ត្រូវធ្វើតៃយាំមសម្រាប់សឡាតលើកក្រោយទៀត។ (រាយការណ៍ដោយ ដារ៉ូគុតនី)។

ជំពូកស្តីពីការមករដូវ (ហៃដ៍) ១៣៨- ពីអ្នកស្រី អាយ៉ិសហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះអ្នកស្រី) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ហ្វាតីមះ ប៊ីនត៍ អាប់ប៊ី ហ៊ូបៃស្ហ៍ ជួបប្រទះបញ្ហាមករដូវមិនឈប់ឈរ (អ៊ីស្ទីហាតហ៍)។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឈាមរដូវគឺជាឈាមពណ៌ខ្មៅដែលគេស្គាល់។ ប្រសិនបើវាជាឈាមនោះ ចូរអ្នកផ្អាកពីការសឡាត។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើជាឈាមផ្សេងពីនោះ ចូរអ្នកធ្វើវូឌូ ហើយសឡាតចុះ»។ (រ៉ាវ៉ាហ៍ដោយ អាប់ប៊ូ ដាវូដ និង អាន់ណាសាអ៊ី)។ ១៣៩- នៅក្នុងហាឌីសរបស់ អះស្មាក ប៊ីនត៍ អ៊ូមៃស៍ ដែលកត់ត្រាដោយ អាប់ប៊ូ ដាវូដ មានសេចក្តីថា៖ «ចូរនាងអង្គុយក្នុងអាងទឹក ហើយប្រសិនបើឃើញពណ៌លឿងនៅលើទឹក ចូរនាងងូតទឹកសម្អាតខ្លួន (ហ្គូសល) មួយដងសម្រាប់សឡាតហ្ស៊ូហ័រ និងអាស្រ៍ រួចងូតទឹកមួយដងសម្រាប់សឡាតម៉ាក់រិប និងអ៊ីស្ហាក ហើយងូតទឹកមួយដងសម្រាប់សឡាតហ្វាចរ៍ ចំណែកពេលវេលាផ្សេងពីនេះ ចូរនាងធ្វើត្រឹមតែវូឌូ»។ ១៤០- ពីហាំនះ ប៊ីនត៍ ចាស់ហ៍ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំមានបញ្ហាមករដូវយ៉ាងខ្លាំង។ ខ្ញុំបានទៅជួបព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) ដើម្បីសុំការណែនាំ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «វាគ្រាន់តែជាការរំខានពីសាតនប៉ុណ្ណោះ។ ចូរនាងរាប់ថ្ងៃមករដូវចំនួនប្រាំមួយ ឬប្រាំពីរថ្ងៃ រួចងូតទឹកសម្អាតខ្លួន។ បន្ទាប់មកនៅពេលនាងស្អាតហើយ ចូរនាងសឡាតរយៈពេលម្ភៃបួន ឬម្ភៃបីថ្ងៃ (ក្នុងមួយខែ) ដោយถือសីល (សោម) និងសឡាតចុះ ព្រោះវាគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់នាង។ ចូរនាងធ្វើដូចដែលស្ត្រីដទៃទៀតធ្វើ។ ប្រសិនបើនាងមានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការផ្អាកសឡាតហ្ស៊ូហ័រ ហើយពន្លឿនសឡាតអាស្រ៍ រួចងូតទឹកនៅពេលនាងស្អាត ហើយសឡាតហ្ស៊ូហ័រ និងអាស្រ៍រួមគ្នា រួចផ្អាកសឡាតម៉ាក់រិប ហើយពន្លឿនសឡាតអ៊ីស្ហាក រួចងូតទឹកហើយសឡាតទាំងពីររួមគ្នា ចូរនាងធ្វើដូច្នេះចុះ។ ហើយចូរនាងងូតទឹកសម្រាប់សឡាតស៊ុបហ៍ រួចសឡាតចុះ»។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នេះគឺជាវិធីដែលខ្ញុំពេញចិត្តជាងគេ»។ ១៤១- ពីអ្នកស្រី អាយ៉ិសហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះអ្នកស្រី) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ៊ុំមូ ហាប៊ីបះ ប៊ីនត៍ ចាស់ហ៍ បានត្អូញត្អែរប្រាប់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) អំពីបញ្ហាឈាមរបស់នាង។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរនាងរង់ចាំតាមចំនួនថ្ងៃដែលនាងធ្លាប់មករដូវពីមុនមក រួចសឹមងូតទឹកសម្អាតខ្លួន»។ ដូច្នេះ នាងក៏ងូតទឹកសម្រាប់រាល់ពេលសឡាត។ (រ៉ាវ៉ាហ៍ដោយ មូស្លីម)។ ១៤២- នៅក្នុងការរាយការណ៍មួយទៀតរបស់ ប៊ូខូរី មានសេចក្តីថា៖ «ហើយចូរនាងធ្វើវូឌូសម្រាប់រាល់ពេលសឡាត»។ ហើយវាត្រូវបានកត់ត្រាដោយ អាប់ប៊ូ ដាវូដ និងអ្នកដទៃទៀតតាមរយៈខ្សែសង្វាក់ផ្សេងទៀត។ ១៤៣- ពីអ៊ុំមូ អះតិយ្យះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះអ្នកស្រី) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ យើងមិនរាប់ថាឈាមពណ៌ត្នោត ឬពណ៌លឿង បន្ទាប់ពីបានស្អាតពីការមករដូវហើយនោះថាជាអ្វីឡើយ (មិនមែនជាឈាមរដូវ)។ (រ៉ាវ៉ាហ៍ដោយ ប៊ូខូរី និង អាប់ប៊ូ ដាវូដ)។ ១៤៤- ពីអាន័ស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ពួកយូដូ នៅពេលដែលស្ត្រីម្នាក់មករដូវ ពួកគេមិនព្រមបរិភោគអាហារជាមួយនាងឡើយ។ ដូច្នេះ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរអ្នករាល់គ្នាធ្វើគ្រប់យ៉ាង (ជាមួយពួកគេ) លើកលែងតែការរួមភេទ»។ (រ៉ាវ៉ាហ៍ដោយ មូស្លីម)។ ១៤៥- ពីអ្នកស្រី អាយ៉ិសហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះអ្នកស្រី) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) តែងតែប្រើឱ្យខ្ញុំស្លៀកក្រណាត់ (បិទបាំងផ្នែកខាងក្រោម) រួចលោកក៏រួមរ័កជាមួយខ្ញុំ ខណៈពេលដែលខ្ញុំកំពុងមករដូវ។ (មូត្តាហ្វាក់ អាឡៃហ៍)។ ១៤៦- ពីអ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះអ្នកទាំងពីរ) ពីព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) ស្តីពីបុរសដែលរួមភេទជាមួយភរិយាខណៈពេលនាងកំពុងមករដូវ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរគាត់ធ្វើទានដោយប្រាក់ឌីណារមួយ ឬកន្លះឌីណារ»។ (រ៉ាវ៉ាហ៍ដោយ អ្នករាយការណ៍ទាំងប្រាំ)។ ១៤៧- ពីអាប់ប៊ូ សាអ៊ីដ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «តើមិនមែនឬថា នៅពេលស្ត្រីម្នាក់មករដូវ នាងមិនសឡាត និងមិនសោម?»។ (មូត្តាហ្វាក់ អាឡៃហ៍)។ ១៤៨- ពីអ្នកស្រី អាយ៉ិសហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះអ្នកស្រី) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ នៅពេលដែលយើងទៅដល់ សារីហ្វ ខ្ញុំក៏មករដូវ។ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរនាងធ្វើអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលអ្នកធ្វើហជ្ជធ្វើចុះ លើកលែងតែការធ្វើត្វាហ្វជុំវិញកាអបះ រហូតទាល់តែនាងស្អាត»។ (មូត្តាហ្វាក់ អាឡៃហ៍)។ ១៤៩- ពីមូអាហ្ស៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះគាត់) ដែលគាត់បានសួរព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) ថា តើអ្វីខ្លះដែលអនុញ្ញាតឱ្យបុរសធ្វើចំពោះភរិយាខណៈពេលនាងកំពុងមករដូវ? លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្វីដែលនៅពីលើក្រណាត់ (ដែលបិទបាំងពីផ្ចិតដល់ជង្គង់)»។ (រ៉ាវ៉ាហ៍ដោយ អាប់ប៊ូ ដាវូដ)។

គម្ពីរស្ដីពីការសឡាត

គម្ពីរនៃការសឡាត (ការអធិស្ឋាន) ជំពូក៖ ពេលវេលានៃការសឡាត ១៥១ - ពីលោក អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន អាំរ៉ូ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បានរាយការណ៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពេលវេលានៃការសឡាត ហ្ស៊ូហ័រ (ពេលថ្ងៃត្រង់) គឺចាប់ផ្តើមនៅពេលដែលព្រះអាទិត្យរំកិលចេញពីកណ្តាលមេឃ ហើយស្រមោលរបស់មនុស្សម្នាក់ៗមានប្រវែងស្មើនឹងខ្លួនគេ ដរាបណាមិនទាន់ដល់ពេលវេលាសឡាត អាស្រ៍ (ពេលរសៀល)។ ចំណែកពេលវេលាសឡាត អាស្រ៍ គឺនៅដរាបណាព្រះអាទិត្យមិនទាន់ប្រែពណ៌ជាលឿង។ ពេលវេលាសឡាត ម៉ាក់រិប (ពេលព្រលប់) គឺនៅដរាបណាពន្លឺក្រហមនៅជើងមេឃមិនទាន់បាត់។ ពេលវេលាសឡាត អ៊ីស្យា (ពេលយប់) គឺរហូតដល់ពាក់កណ្តាលយប់។ ហើយពេលវេលាសឡាត ស៊ុបហ៍ (ពេលព្រឹកព្រលឹម) គឺចាប់ផ្តើមពីពេលព្រឹកព្រលឹម (ហ្វាចរ៍) រហូតដល់ព្រះអាទិត្យរះ»។ (រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម)។ ១៥២ - និងមានរាយការណ៍ពីលោក ប៊ូរ៉ៃដះ អំពីការសឡាត អាស្រ៍ ថា៖ «នៅពេលដែលព្រះអាទិត្យនៅមានពណ៌សភ្លឺថ្លា»។ ១៥៣ - និងពីហាឌីសរបស់លោក អាប់ប៊ូ មូសា ថា៖ «នៅពេលដែលព្រះអាទិត្យនៅខ្ពស់»។ ១៥៤ - ពីលោក អាប់ប៊ូ ប៉ារហ្សះ អាល់-អាស្លាមី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ តែងតែសឡាត អាស្រ៍ រួចហើយម្នាក់ៗក្នុងចំណោមពួកយើងក៏ត្រឡប់ទៅផ្ទះរបស់គេនៅចុងក្រុងម៉ាឌីណះ ខណៈដែលព្រះអាទិត្យនៅមានពន្លឺខ្លាំង។ លោកចូលចិត្តពន្យារពេលសឡាត អ៊ីស្យា ហើយលោកស្អប់ការគេងមុនពេលសឡាត អ៊ីស្យា និងការជជែកគ្នាបន្ទាប់ពីវា។ លោកតែងតែបញ្ចប់ការសឡាត ស៊ុបហ៍ នៅពេលដែលមនុស្សម្នាក់អាចស្គាល់អ្នកដែលអង្គុយក្បែរខ្លួនបាន ហើយលោកអាន (គម្ពីរគួរអាន) ចន្លោះពីហុកសិបទៅមួយរយខ (អាយ៉ាត់)។ (មូហ្វាក់កុន អាល័យហ៍ - បុខរី និងមូស្លីម យល់ស្របគ្នា)។ ១៥៥ - និងមានរាយការណ៍ពីលោក ហ្សាប៊ីរ ថា៖ លោក (រ៉សូល) សឡាត អ៊ីស្យា ពេលខ្លះយឺត ពេលខ្លះឆាប់៖ ប្រសិនបើលោកឃើញពួកគេជួបជុំគ្នា លោកក៏សឡាតឆាប់ ហើយបើលោកឃើញពួកគេយឺត លោកក៏ពន្យារពេល។ ចំណែកសឡាត ស៊ុបហ៍ វិញ គឺលោកតែងតែសឡាតនៅពេលដែលមេឃនៅងងឹតនៅឡើយ។ ១៥៦ - នៅក្នុងសៀវភៅ មូស្លីម ពីហាឌីសរបស់ អាប់ប៊ូ មូសា៖ លោកបានធ្វើការសឡាត ហ្វាចរ៍ នៅពេលដែលពន្លឺព្រឹកព្រលឹមចាប់ផ្តើមលេចឡើង ខណៈដែលមនុស្សម្នាក់ស្ទើរតែមិនអាចស្គាល់គ្នានៅឡើយ។ ១៥៧ - ពីលោក រ៉ាហ្វិអ៍ ប៊ិន ខូឌីជ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ យើងធ្លាប់សឡាត ម៉ាក់រិប ជាមួយរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ រួចម្នាក់ៗក្នុងចំណោមពួកយើងក៏ត្រឡប់ទៅវិញ ខណៈដែលគេនៅអាចមើលឃើញកន្លែងដែលព្រួញរបស់គេធ្លាក់។ (មូហ្វាក់កុន អាល័យហ៍)។ ១៥៨ - ពីលោកស្រី អាយ៉ិសះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះនាង) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានពន្យារពេលសឡាត អ៊ីស្យា នៅយប់មួយ រហូតដល់យប់ជ្រៅ ទើបលោកចេញមកសឡាត ហើយមានប្រសាសន៍ថា៖ «នេះគឺជាពេលវេលារបស់វា ប្រសិនបើមិនមែនដោយសារខ្ញុំបារម្ភថានឹងធ្វើឱ្យមានការលំបាកដល់អ៊ុម្ម៉ះ (ប្រជាជាតិ) របស់ខ្ញុំនោះទេ»។ (រាយការណ៍ដោយ មូស្លីម)។ ១៥៩ - ពីលោក អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង ចូរពន្យារពេលសឡាត (ហ្ស៊ូហ័រ) ឱ្យត្រជាក់បន្តិច ព្រោះថាភាពក្តៅខ្លាំងគឺមកពីចំហាយនៃនរកជះហាន់ណាំ»។ (មូហ្វាក់កុន អាល័យហ៍)។ ១៦០ - ពីលោក រ៉ាហ្វិអ៍ ប៊ិន ខូឌីជ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរធ្វើការសឡាត ស៊ុបហ៍ នៅពេលដែលមេឃចាប់ផ្តើមភ្លឺ (ព្រឹកព្រលឹម) ព្រោះវាជាការទទួលបានផលបុណ្យដ៏ធំធេងសម្រាប់អ្នក»។ (រាយការណ៍ដោយអ្នកប្រាជ្ញទាំងប្រាំ)។ ១៦១ - ពីលោក អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលបានសឡាត ស៊ុបហ៍ បានមួយរ៉កអះ មុនពេលព្រះអាទិត្យរះ នោះគេបានទទួលសឡាត ស៊ុបហ៍ ហើយ។ ហើយអ្នកណាដែលបានសឡាត អាស្រ៍ បានមួយរ៉កអះ មុនពេលព្រះអាទិត្យលិច នោះគេបានទទួលសឡាត អាស្រ៍ ហើយ»។ (មូហ្វាក់កុន អាល័យហ៍)។ ១៦២ - និងមានរាយការណ៍ក្នុងសៀវភៅ មូស្លីម ពីលោកស្រី អាយ៉ិសះ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ដោយលោកបានប្រើពាក្យថា «ស៊ុជូដ» (ការក្រាប) ជំនួសឱ្យពាក្យ «រ៉កអះ» រួចលោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពាក្យថា ស៊ុជូដ គឺសំដៅលើ រ៉កអះ នោះឯង»។ ១៦៣ - ពីលោក អាប់ប៊ូ សៃអីដ អាល់-ឃូឌ្រី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំបានឮរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនមានការសឡាតណាមួយបន្ទាប់ពីសឡាត ស៊ុបហ៍ រហូតដល់ព្រះអាទិត្យរះ និងមិនមានការសឡាតណាមួយបន្ទាប់ពីសឡាត អាស្រ៍ រហូតដល់ព្រះអាទិត្យលិច»។ (មូហ្វាក់កុន អាល័យហ៍)។ និងនៅក្នុងពាក្យរបស់ មូស្លីម៖ «មិនមានការសឡាតណាមួយបន្ទាប់ពីសឡាត ហ្វាចរ៍»។ ១៦៤ - និងមានរាយការណ៍ពីលោក អ៊ុកបះ ប៊ិន អាមៀរ ថា៖ មានពេលវេលាបីដែលរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានហាមឃាត់យើងមិនឱ្យធ្វើការសឡាត ឬបញ្ចុះសពអ្នកស្លាប់របស់យើងក្នុងពេលនោះ៖ នៅពេលដែលព្រះអាទិត្យរះរហូតដល់វាឡើងខ្ពស់, នៅពេលដែលព្រះអាទិត្យនៅចំកណ្តាលមេឃ (ពេលថ្ងៃត្រង់) រហូតដល់វាចាប់ផ្តើមរំកិលចេញ, និងនៅពេលដែលព្រះអាទិត្យជិតលិច។

ជំពូកស្តីពីការអំពាវនាវឱ្យធ្វើសឡាត (អាហ្សាន) ១៧៨ - ពីលោក អាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន ហ្សៃដ៍ ប៊ីន អាប់ឌុល រ៉ាប់ប៊ីហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ មានបុរសម្នាក់បានមកជួបខ្ញុំក្នុងពេលដែលខ្ញុំកំពុងដេកលក់ ហើយបាននិយាយថា៖ ចូរអ្នកនិយាយថា៖ «អល់ឡោះហ៊ូ អាក់បារ៍ អល់ឡោះហ៊ូ អាក់បារ៍» (អល់ឡោះមហាក្រៃលែង)។ បន្ទាប់មកគាត់បានរៀបរាប់ពីរបៀបនៃការធ្វើអាហ្សាន ដោយឱ្យអានតាក់ប៊ីរ (អល់ឡោះហ៊ូ អាក់បារ៍) ចំនួនបួនដងដោយគ្មានការធ្វើតារជៀ (ការអានពាក្យសក្ខីភាពពីរដងដោយសំឡេងទាបមុននឹងអានឱ្យឮ) និងការធ្វើអ៊ីកាម៉ះដោយអានម្តងៗ លើកលែងតែឃ្លា «កត៍ កូម៉ាត់ សឡាត» (សឡាតបានចាប់ផ្តើមហើយ)។ លោកបានបន្តថា៖ លុះដល់ព្រឹកឡើង ខ្ញុំបានទៅជួប រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ហើយលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «វាគឺជាសុបិនដ៏ពិតប្រាកដមួយ...» (រហូតចប់ហាឌីស)។ ហាឌីសនេះត្រូវបានកត់ត្រាដោយ អាប់ម៉ាត់ និង អាប់ប៊ូ ដាវូដ ហើយត្រូវបានវាយតម្លៃថាជាហាឌីស សហ៊ីហ៍ (ត្រឹមត្រូវ) ដោយ អត្តីរមីហ្ស៊ី និង អ៊ីបនូ ខូហ្សៃម៉ះ។ លោក អាប់ម៉ាត់ បានបន្ថែមនៅចុងបញ្ចប់នៃហាឌីសនេះនូវរឿងរ៉ាវដែល ប៊ីឡាល បាននិយាយនៅក្នុងអាហ្សានពេលព្រលឹម (ហ្វាចរ៍) ថា៖ «អស្សឡាតូ ខៃរ៉ុន មីនាន់ នោម» (ការធ្វើសឡាតប្រសើរជាងការដេក)។ ១៧៩ - ពី អ៊ីបនូ ខូហ្សៃម៉ះ ពីលោក អាន៉ាស់ បាននិយាយថា៖ វាជាស៊ូណាន់ន់ (គន្លងរបស់ព្យាការី) ដែលនៅពេលអ្នកអានអាហ្សានអានដល់ឃ្លា «ហៃយ៉ា អាលាល់ ហ្វាល៉ាហ៍» (ចូរមកកាន់ភាពជោគជ័យ) នោះគាត់ត្រូវនិយាយថា៖ «អស្សឡាតូ ខៃរ៉ុន មីនាន់ នោម»។ ១៨០ - ពីលោក អាប់ប៊ូ ម៉ះហ្ស៊ូ រ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) ថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានបង្រៀនគាត់ពីរបៀបធ្វើអាហ្សាន ហើយលោកបានរៀបរាប់ពីការធ្វើតារជៀនៅក្នុងនោះ។ ហាឌីសនេះកត់ត្រាដោយ មូស្លីម ប៉ុន្តែលោកបានបញ្ជាក់ពីការអានតាក់ប៊ីរនៅដើមអាហ្សានត្រឹមតែពីរដងប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកអ្នកប្រាជ្ញទាំងប្រាំ (អាល់ខមសះ) បានរាយការណ៍ដោយបញ្ជាក់ថាអានតាក់ប៊ីរបួនដង។ ១៨១ - ពីលោក អាន៉ាស់ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ ប៊ីឡាល ត្រូវបានបញ្ជាឱ្យអានអាហ្សានជាគូៗ និងអានអ៊ីកាម៉ះជាលេខសេស លើកលែងតែឃ្លា «កត៍ កូម៉ាត់ សឡាត»។ ហាឌីសនេះត្រូវបានឯកភាពគ្នា (ដោយ ប៊ូខូរី និង មូស្លីម) ប៉ុន្តែ មូស្លីម មិនបានលើកឡើងពីករណីលើកលែងនោះទេ។ ចំណែក អាន់ណាសាអ៊ី បានរាយការណ៍ថា៖ ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានបញ្ជា ប៊ីឡាល។ ១៨២ - ពីលោក អាប់ប៊ូ ជូហៃហ្វះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឃើញ ប៊ីឡាល អានអាហ្សាន ហើយខ្ញុំបានតាមមើលមាត់របស់គាត់ងាកទៅខាងនេះ និងខាងនោះ ដោយម្រាមដៃទាំងពីររបស់គាត់ដាក់ក្នុងត្រចៀក។ ហាឌីសនេះកត់ត្រាដោយ អាប់ម៉ាត់ និង អត្តីរមីហ្ស៊ី ដែលបានវាយតម្លៃថាជាហាឌីស សហ៊ីហ៍។ នៅក្នុងការរាយការណ៍របស់ អ៊ីបនូ ម៉ាហ៍ហ៍ បានបញ្ជាក់ថា៖ «គាត់បានដាក់ម្រាមដៃទាំងពីររបស់គាត់ក្នុងត្រចៀក»។ នៅក្នុងការរាយការណ៍របស់ អាប់ប៊ូ ដាវូដ បានបញ្ជាក់ថា៖ «គាត់បានងាកករបស់គាត់ទៅខាងស្តាំ និងខាងឆ្វេងនៅពេលអានដល់ឃ្លា ហៃយ៉ា អាលាល់ សឡាត ដោយមិនបានបង្វិលខ្លួនទាំងមូលឡើយ» ហើយប្រភពដើមនៃហាឌីសនេះមាននៅក្នុង សហ៊ីហ៍ទាំងពីរ (ប៊ូខូរី និង មូស្លីម)។ ១៨៣ - ពីលោក អាប់ប៊ូ ម៉ះហ្ស៊ូ រ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) ថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ពេញចិត្តនឹងសំឡេងរបស់គាត់ ទើបលោកបង្រៀនគាត់ពីរបៀបធ្វើអាហ្សាន។ ហាឌីសនេះកត់ត្រាដោយ អ៊ីបនូ ខូហ្សៃម៉ះ។ ១៨៤ - ពីលោក ហ្សាប៊ីរ ប៊ីន សាមូរ៉ះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានធ្វើសឡាតជាមួយព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) ក្នុងថ្ងៃបុណ្យទាំងពីរ (អីឌី) មិនមែនតែម្តង ឬពីរដងទេ ដោយគ្មានអាហ្សាន និងគ្មានអ៊ីកាម៉ះ។ ហាឌីសនេះកត់ត្រាដោយ មូស្លីម។ ១៨៥ - មានហាឌីសស្រដៀងគ្នានេះនៅក្នុងសៀវភៅដែលឯកភាពគ្នា (ប៊ូខូរី និង មូស្លីម) ពីលោក អ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោកទាំងពីរ) និងអ្នកដទៃទៀត។ ១៨៦ - ពីលោក អាប់ប៊ូ កតាតះ - នៅក្នុងហាឌីសដ៏វែងមួយ ស្តីពីការដែលពួកគេដេកលក់រហូតហួសពេលសឡាត - បន្ទាប់មក ប៊ីឡាល បានអានអាហ្សាន ហើយ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានធ្វើសឡាតដូចដែលលោកធ្លាប់ធ្វើជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ហាឌីសនេះកត់ត្រាដោយ មូស្លីម។ ១៨៧ - នៅក្នុងការរាយការណ៍របស់ មូស្លីម ពីលោក ហ្សាប៊ីរ ថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានទៅដល់ មូសដាលីហ្វះ ហើយបានធ្វើសឡាត ម៉ាក់រិប និង អ៊ីសះ ដោយអាហ្សានតែមួយ និងអ៊ីកាម៉ះពីរដង។ ១៨៨ - នៅក្នុងការរាយការណ៍របស់ មូស្លីម ពីលោក អ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ ថា៖ លោកបានរួមបញ្ចូលសឡាត ម៉ាក់រិប និង អ៊ីសះ ដោយអ៊ីកាម៉ះតែមួយ។ អាប់ប៊ូ ដាវូដ បានបន្ថែមថា៖ «សម្រាប់សឡាតនីមួយៗ»។ នៅក្នុងការរាយការណ៍មួយទៀតរបស់លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ហើយលោកមិនបានអំពាវនាវ (អាហ្សាន) សម្រាប់សឡាតទាំងពីរនោះទេ»។ ១៨៩ និង ១៩០ - ពីលោក អ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ និង អាយ៉ិសះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះពួកគេ) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប៊ីឡាល អានអាហ្សាននៅពេលយប់ ដូច្នេះចូរអ្នកទាំងឡាយបរិភោគ និងផឹកចុះ រហូតដល់ អ៊ីបនូ អ៊ុំមិ ម៉ាក់តូម អានអាហ្សាន»។ ហើយគាត់គឺជាបុរសពិការភ្នែកម្នាក់ដែលមិនអានអាហ្សានឡើយ រហូតទាល់តែមានគេប្រាប់គាត់ថា៖ «ដល់ពេលព្រឹកហើយ ដល់ពេលព្រឹកហើយ»។ ហាឌីសនេះត្រូវបានឯកភាពគ្នា (ដោយ ប៊ូខូរី និង មូស្លីម)។ ១៩១ - ពីលោក អ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ ថា៖ ប៊ីឡាល បានអានអាហ្សានមុនពេលហ្វាចរ៍ (ព្រលឹម) ដូច្នេះព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានបញ្ជាឱ្យគាត់ត្រឡប់មកវិញ ហើយអំពាវនាវថា៖ «ចូរដឹងថា ទាសករ (ប៊ីឡាល) បានដេកលក់»។ ហាឌីសនេះកត់ត្រាដោយ អាប់ប៊ូ ដាវូដ ហើយលោកបានវាយតម្លៃថាជាហាឌីសខ្សោយ។

ជំពូក៖ លក្ខខណ្ឌនៃការសម្តែងសឡាត ២០៥ - ពីអាលី ប៊ីន តលក់ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងអស់គ្នាផោមក្នុងពេលកំពុងសឡាត នោះចូរគេចេញទៅ (ពីការសឡាត) ចូរគេធ្វើវូឌូ ហើយចូរគេចាប់ផ្តើមសឡាតនោះឡើងវិញ»។ (រាយការណ៍ដោយអ្នកទាំងប្រាំ និងត្រូវបានវាយតម្លៃថាជាហាឌីស សហ៊ីហ៍ ដោយអ៊ីប៊ុន ហ៊ីបបាន)។ ២០៦ - ពីអាអ៊ីសះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងនាង) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលក្អួត ឬហូរឈាមច្រមុះ ឬចេញទឹកមេជីវិត (ម៉ាត់យី) នោះចូរគេចេញទៅ (ពីការសឡាត) ចូរគេធ្វើវូឌូ រួចចូរគេបន្តសឡាតរបស់គេឡើងវិញ ដោយក្នុងពេលនោះគេមិនត្រូវនិយាយស្តីអ្វីឡើយ»។ (រាយការណ៍ដោយអ៊ីប៊ុន ម៉ាជះ ហើយត្រូវបានវាយតម្លៃថាជាហាឌីស ដអីហ៍ ដោយអាហ្មាត់)។ ២០៧ - ពីនាង (អាអ៊ីសះ) ពីព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អល់ឡោះមិនទទួលយកការសឡាតរបស់ស្ត្រីដែលដល់វ័យពេញវ័យ (មានរដូវ) ឡើយ លុះត្រាតែស្ត្រីនោះមានពាក់ក្បាំងមុខ (ឃីម៉ារ)»។ (រាយការណ៍ដោយអ្នកទាំងប្រាំ លើកលែងតែអាន់ណាសាអ៊ី ហើយត្រូវបានវាយតម្លៃថាជាហាឌីស សហ៊ីហ៍ ដោយអ៊ីប៊ុន ខូហ្សៃមះ)។ ២០៨ - ពីចាប៊ីរ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) ថា ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ប្រាប់លោកថា៖ «ប្រសិនបើអាវធំទូលាយ ចូរអ្នកយកវាមកដណ្តប់ខ្លួន» -មានន័យថា៖ ក្នុងពេលសឡាត- ហើយនៅក្នុងការរាយការណ៍របស់មូស្លីម៖ «ចូរអ្នកយកចុងទាំងពីរនៃអាវនោះមកខ្វែងគ្នា ហើយប្រសិនបើវាចង្អៀត ចូរអ្នកយកវាមកចងចង្កេះ»។ (ហាឌីសនេះមានការឯកភាពគ្នា)។ ២០៩ - និងពីអ្នកទាំងពីរ (ប៊ូខូរី និងមូស្លីម) ពីហាឌីសរបស់អាប៊ូហ៊ូរ៉យរ៉ហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក)៖ «កុំឱ្យអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងអស់គ្នា សឡាតដោយស្លៀកអាវតែមួយ (ដោយមិនមានអ្វីបិទបាំង) នៅលើស្មារបស់គេឡើយ»។ ២១០ - ពីអ៊ុំមូ សាឡាមះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងនាង) ថា នាងបានសួរព្យាការី ﷺ ថា៖ តើស្ត្រីអាចសឡាតដោយស្លៀកអាវវែង និងពាក់ក្បាំងមុខ ដោយមិនមានស្លៀកខោ (ឬសំពត់ក្នុង) បានដែរឬទេ? លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើអាវនោះវែងគ្រប់គ្រាន់ដែលបិទបាំងខ្នងជើងទាំងពីររបស់នាង»។ (រាយការណ៍ដោយអាប៊ូ ដាវូដ)។ ២១១ - ពីអាមិរ ប៊ីន រ៉ប៊ីអះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បាននិយាយថា៖ យើងបាននៅជាមួយព្យាការី ﷺ ក្នុងរាត្រីដ៏ងងឹតមួយ ហើយយើងមានការភាន់ច្រឡំអំពីទិសដៅនៃកិប្លះ (ទិសដៅសឡាត) ដូច្នេះយើងក៏បានសឡាត។ លុះពេលព្រះអាទិត្យរះឡើង ទើបយើងដឹងថា យើងបានសឡាតខុសទិសដៅកិប្លះ។ ពេលនោះក៏មានអាយ៉ាត់ចុះមកថា៖ «...ដូច្នេះ មិនថាអ្នកបែរទៅទិសណាក៏ដោយ គឺនៅទីនោះហើយជាទិសដៅរបស់អល់ឡោះ»។ (រាយការណ៍ដោយទ្រីមិហ្ស៊ី ហើយលោកបានវាយតម្លៃថាជាហាឌីស ដអីហ៍)។ ២១២ - ពីអាប៊ូហ៊ូរ៉យរ៉ហ៍ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្វីដែលស្ថិតនៅចន្លោះទិសខាងកើត និងទិសខាងលិច គឺសុទ្ធតែជាទិសដៅកិប្លះ»។ (រាយការណ៍ដោយទ្រីមិហ្ស៊ី ហើយប៊ូខូរីបានវាយតម្លៃថាជាហាឌីសខ្លាំង)។ ២១៣ - ពីអាមិរ ប៊ីន រ៉ប៊ីអះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឃើញរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ សឡាតនៅលើសត្វជិះរបស់លោក មិនថាវាបែរទៅទិសណាក៏ដោយ។ (ហាឌីសនេះមានការឯកភាពគ្នា)។ ប៊ូខូរីបានបន្ថែមថា៖ លោកងក់ក្បាល (ដើម្បីធ្វើរូកូអ៊ូ និងស៊ូជូដ) ហើយលោកមិនធ្វើបែបនេះចំពោះការសឡាតដែលជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វរឌូ) ឡើយ។ ២១៤ - នៅក្នុងការរាយការណ៍របស់អាប៊ូ ដាវូដ ពីហាឌីសរបស់អាន់ណាស៖ នៅពេលដែលព្យាការី ﷺ ធ្វើដំណើរ ហើយលោកចង់សឡាតស៊ូណាន់ន់ (សឡាតបន្ថែម) លោកតែងតែបែរសត្វអូដ្ឋរបស់លោកទៅរកទិសកិប្លះ រួចលោកក៏តាក់ប៊ីរ (ចាប់ផ្តើមសឡាត) បន្ទាប់មកលោកក៏សឡាតទៅតាមទិសដែលសត្វជិះរបស់លោកបែរទៅ។ (អ៊ីស្ណាតរបស់ហាឌីសនេះគឺ ហាសាន់)។ ២១៥ - ពីអាប៊ូ សាអីត (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) ពីព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ផែនដីទាំងមូលគឺជាកន្លែងសឡាត លើកលែងតែទីបញ្ចុះសព និងបន្ទប់ទឹក»។ (រាយការណ៍ដោយទ្រីមិហ្ស៊ី ហើយហាឌីសនេះមានចំណុចខ្សោយ)។ ២១៦ - ពីអ៊ីប៊ុន អ៊ូម៉ារ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោកទាំងពីរ) បាននិយាយថា៖ ព្យាការី ﷺ បានហាមឃាត់មិនឱ្យសឡាតនៅកន្លែងចំនួនប្រាំពីរ៖ កន្លែងចាក់សំរាម, កន្លែងសត្តឃាត (កន្លែងសម្លាប់សត្វ), ទីបញ្ចុះសព, កណ្តាលផ្លូវថ្នល់, បន្ទប់ទឹក, កន្លែងចិញ្ចឹមអូដ្ឋ, និងនៅលើដំបូលផ្ទះរបស់អល់ឡោះ (កាអូបះ)។ (រាយការណ៍ដោយទ្រីមិហ្ស៊ី ហើយលោកបានវាយតម្លៃថាជាហាឌីស ដអីហ៍)។ ២១៧ - ពីអាប៊ូ ម៉ារសាត អាល់ហ្គាន់ណាវី (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឮរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «កុំសឡាតបែរទៅរកផ្នូរ ហើយកុំអង្គុយនៅលើវា»។ (រាយការណ៍ដោយមូស្លីម)។ ២១៨ - ពីអាប៊ូ សាអីត (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងអស់គ្នាចូលទៅក្នុងវិហារ (ម៉ាស៊ីត) នោះចូរគេពិនិត្យមើល ប្រសិនបើគេឃើញមានភាពកខ្វក់ ឬភាពមិនស្អាតនៅលើស្បែកជើងរបស់គេ នោះចូរគេជូតវាចេញ ហើយចូរគេសឡាតដោយពាក់ស្បែកជើងទាំងនោះ»។ (រាយការណ៍ដោយអាប៊ូ ដាវូដ ហើយត្រូវបានវាយតម្លៃថាជាហាឌីស សហ៊ីហ៍ ដោយអ៊ីប៊ុន ខូហ្សៃមះ)។