កិតាប អាល់-ជីហាត (គោលការណ៍ជីហាតក្នុងឥស្លាម)

បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ មូហាំម៉ាដ ប៊ីន ម៉ាន់សួរ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ យ៉ាកុប ប៊ីន អ៊ីប្រាហ៊ីម បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ បិតារបស់លោក ពី អ៊ីបនូ អ៊ីស្ហាក បានរៀបរាប់ប្រាប់ខ្ញុំដោយ អហ្ស៊ូហ្រី ពី សាហ៍ល ប៊ីន អាប់ប៊ី ហាសាម៉ាហ៍ និងបានរៀបរាប់ប្រាប់ខ្ញុំដោយ ប៊ូសាយរ៍ ប៊ីន យ៉ាសារ៍ ជាទាសករដែលត្រូវបានដោះលែងរបស់ត្រកូល បានី ហារីសាហ៍ ពី សាហ៍ល ប៊ីន អាប់ប៊ី ហាសាម៉ាហ៍ ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពួកអ្នកត្រូវតែងតាំងអ្នកដែលសម្លាប់អ្នក (ដើម្បីឱ្យគេសារភាព) បន្ទាប់មកពួកអ្នកត្រូវស្បថចំនួនហាសិបដង ទើបយើងប្រគល់គេឱ្យទៅពួកអ្នក»។ អ្នកដែលយល់ឃើញថា ឃាតករត្រូវតែទទួលទោសតាមរយៈការស្បថ (កាសាម៉ាហ៍) ហើយត្រូវប្រគល់គេទៅឱ្យក្រុមគ្រួសាររបស់អ្នកស្លាប់នោះ មានដូចជា អ៊ូម៉ារ ប៊ីន អាល់ខាត់តាប, ម៉ារវ៉ាន ប៊ីន អាល់ហាកាម និង អ៊ូម៉ារ ប៊ីន អាប់ឌុលអាហ្ស៊ីហ្ស។ ជំពូក៖ ប្រសិនបើអ្នកប្តឹងមិនព្រមស្បថ ហើយអ្នកដែលត្រូវគេប្តឹងក៏មិនព្រមស្បថដែរ តើអ៊ីមាំ (មេដឹកនាំ) ត្រូវធ្វើដូចម្តេច? បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ មូហាំម៉ាដ ប៊ីន ម៉ាន់សួរ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ យ៉ាកុប ប៊ីន អ៊ីប្រាហ៊ីម បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ បិតារបស់លោក ពី អ៊ីបនូ អ៊ីស្ហាក ពី អហ្ស៊ូហ្រី ពី សាហ៍ល ប៊ីន អាប់ប៊ី ហាសាម៉ាហ៍ លោកបាននិយាយថា៖ និងបានរៀបរាប់ប្រាប់ខ្ញុំដោយ ប៊ូសាយរ៍ ប៊ីន យ៉ាសារ៍ ពី សាហ៍ល ថា ព្យាការី ﷺ «បានបង់សំណង (ឌីយ៉ាហ៍) ជំនួសគេដោយអូដ្ឋមួយរយពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់លោកផ្ទាល់»។ ជំពូក៖ បុរសម្នាក់ដែលសម្លាប់គេដោយអចេតនា តើភរិយារបស់គាត់ទទួលបានមរតកពីសំណង (ឌីយ៉ាហ៍) របស់គាត់ដែរឬទេ? បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ មូហាំម៉ាដ ប៊ីន អាប់ប៊ី ហ្គោលីប បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន អ៊ូម៉ារ មុសគូដាណាហ៍ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ឌុលឡោះ ប៊ីន អាល់មូបាន៉ាក់ ពី ម៉ាលិក ប៊ីន អាន៉ាស ពី អហ្ស៊ូហ្រី ពី អាន៉ាស ប៊ីន ម៉ាលិក លោកបាននិយាយថា៖ «ការសម្លាប់ អ័ស្យាម គឺជាការសម្លាប់ដោយអចេតនា»។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ប៊ូ បាករ ប៊ីន អាប់ប៊ី សៃបាហ៍ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អ៊ីបនូ អ៊ូយ៉ៃណាហ៍ ពី អហ្ស៊ូហ្រី ពី សាអ៊ីដ ប៊ីន អាល់មូសៃយីប ថា អ៊ូម៉ារ ធ្លាប់មានប្រសាសន៍ថា៖ សំណង (ឌីយ៉ាហ៍) គឺត្រូវបង់ដោយក្រុមគ្រួសារខាងឪពុក (អាគីឡាហ៍) ហើយស្ត្រីមិនទទួលបានមរតកអ្វីឡើយពីសំណង (ឌីយ៉ាហ៍) របស់ស្វាមីនាង។ រហូតដល់ ដុហ្វហាក ប៊ីន ស៊ូហ្វយ៉ាន អាល់គីឡាប៊ី បានសរសេរសារមកកាន់លោកថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ «បានផ្តល់មរតកដល់ភរិយារបស់ អ័ស្យាម អាដឌីបាប៊ី ពីសំណង (ឌីយ៉ាហ៍) របស់ស្វាមីនាង»។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ប៊ូ បាករ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ យ៉ាយ៉ា ប៊ីន ហ្សាការីយ៉ា ប៊ីន អាប់ប៊ី ហ្សៃអ៊ីដាហ៍ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ យ៉ាយ៉ា ប៊ីន សាអ៊ីដ ពី អហ្ស៊ូហ្រី ពី សាអ៊ីដ ប៊ីន អាល់មូសៃយីប លោកបាននិយាយថា៖ អ៊ូម៉ារ ប៊ីន អាល់ខាត់តាប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានក្រោកឈរឡើង ហើយសួរអ្នកដែលនៅជុំវិញលោកអំពីចំណេះដឹងទាក់ទងនឹងមរតករបស់ស្ត្រីពីសំណង (ឌីយ៉ាហ៍) របស់ស្វាមីនាង។ ដុហ្វហាក ប៊ីន ស៊ូហ្វយ៉ាន បានក្រោកឈរឡើងទៅរកលោក ហើយនិយាយថា៖ សូមលោកចូលទៅក្នុងតង់របស់លោកសិនចុះ រហូតដល់ខ្ញុំប្រាប់លោក។ លោកក៏បានចូលទៅក្នុងតង់ រួច ដុហ្វហាក បានមកជួបលោកហើយនិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានសរសេរសារមកកាន់ខ្ញុំថា «ត្រូវផ្តល់មរតកដល់ភរិយារបស់ អ័ស្យាម ពីសំណង (ឌីយ៉ាហ៍) របស់ស្វាមីនាង»។

ជំពូក៖ អ្នកដែលសម្លាប់ដោយអចេតនា គឺមានសិទ្ធិទទួលបានមរតក។

ជំពូក៖ អ្នកដែលសម្លាប់ដោយអចេតនាទទួលបានមរតក បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អប៊ូ បាក់រ៍, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ីបនូ អាយ៉ាស់, ពី អ៊ីបនូ ជូរ៉ៃជ៍, ពី អាំរូ ប៊ិន ស៊ូអៃប៍, ពីឪពុករបស់គាត់, ពីជីតារបស់គាត់ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកសម្លាប់មិនទទួលបានចំណែកណាមួយពីមរតកឡើយ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ឌុលវ៉ាហាប ប៊ិន ណាចដះ, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ បាក់យ៉ះ ប៊ិន អាល់វ៉ាលីដ, ពី មូបាស៊ីរ ប៊ិន អ៊ូបៃដ៍, ពី អាល់ហាចចាច ប៊ិន អារតាត, ពី អាល់ហាកាម ប៊ិន អ៊ូទៃបះ, ពី អ៊ីបនូ អាប់ប៊ី ឡៃឡា, ពី អាលី ប៊ិន អាប់ប៊ី តូលីប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកសម្លាប់មិនមានសិទ្ធិទទួលបានពាក្យបណ្តាំ (វ៉ាស៊ីយ៉ះ) ឡើយ»។ អាល់កូឌី (ចៅក្រម) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានលើកឡើងថា អ្នកសម្លាប់ដោយចេតនាក្តី ឬដោយអចេតនាក្តី គឺមិនទទួលបានមរតកឡើយ ទាំងពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកស្លាប់ និងទាំងពីសំណងឈាម (ឌីយ៉ះ) ដែលក្រុមគ្រួសារអ្នកសម្លាប់ត្រូវសងនោះ។ នៅក្នុងគម្ពីរហ្វារ៉ាអ៊ីឌ (ច្បាប់មរតក) បានបញ្ជាក់ថា៖ ប្រសិនបើគេសម្លាប់ដោយចេតនា នោះគេនឹងមិនទទួលបានមរតកពីទ្រព្យសម្បត្តិ ឬពីសំណងឈាមរបស់ជនរងគ្រោះឡើយ។ ហើយប្រសិនបើគេសម្លាប់ដោយអចេតនា នោះគេនឹងទទួលបានមរតកពីទ្រព្យសម្បត្តិ ប៉ុន្តែមិនទទួលបានពីសំណងឈាមឡើយ។ អល់ឡោះបានកំណត់ឱ្យឪពុកទទួលបានមរតកពីកូន និងកូនទទួលបានមរតកពីឪពុក ហើយគ្មានអ្វីអាចរារាំងមរតកដោយសារបទល្មើសបានឡើយ លើកលែងតែមានការឯកភាពគ្នា (លើករណីជាក់លាក់)។ អ្នកប្រាជ្ញបានឯកភាពគ្នាលើករណីអ្នកសម្លាប់ដោយចេតនា ប៉ុន្តែមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើករណីអ្នកសម្លាប់ដោយអចេតនា ដោយយល់ថាអ្នកសម្លាប់ដោយអចេតនាគឺទទួលបានមរតក។ ជំពូក៖ ការវិនិច្ឆ័យលើជញ្ជាំងដែលផ្អៀង បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ិន អាល់មុសាន់ណា, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូអាហ្ស ប៊ិន ហ៊ីសាម, បានរាយការណ៍មកយើងដោយឪពុករបស់គាត់, ពី កាតាដះ, ពី អាប់ប៊ូ ណូដរះ, ពី អ៊ីមរ៉ន ប៊ិន ហូសៃន (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) ថា៖ មានក្មេងប្រុសម្នាក់របស់ក្រុមគ្រួសារក្រីក្រមួយ បានកាត់ត្រចៀកក្មេងប្រុសម្នាក់ទៀតរបស់ក្រុមគ្រួសារអ្នកមាន។ ក្រុមគ្រួសាររបស់ក្មេងប្រុសនោះបានមកជួប ណាប៊ី ﷺ ហើយនិយាយថា៖ ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! យើងជាមនុស្សក្រីក្រ។ ពេលនោះ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ក៏បានដោះលែងក្មេងនោះឱ្យមានសេរីភាព ហើយមិនបានដាក់ទោសអ្វីដល់គាត់ឡើយ។

បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ប៊ុល រ៉ប៊ី និង អ៊ីបនូ កាស៊ីប ពួកគេទាំងពីរបាននិយាយថា៖ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ិន ខាហ្ស៊ីម ពី អ៊ីប្រាហ៊ីម ប៊ិន ហ្វាល់ ពី សាអីត អាល់ម៉ាក់ប៊ូរី ពី អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានដើរកាត់ជញ្ជាំងមួយដែលកំពុងផ្អៀង ហើយលោកក៏បានបង្កើនល្បឿននៃការដើរ។ មានគេសួរលោកថា៖ តើលោកខ្លាចវាដួលសង្កត់លើលោកមែនទេ? លោកបានឆ្លើយថា៖ «ពិតណាស់ ខ្ញុំស្អប់ការស្លាប់ដោយចៃដន្យ (ដោយមិនបានត្រៀមខ្លួន)»។ អាល់កូឌី បាននិយាយថា៖ ការដែលលោកមិនបានបញ្ជាឱ្យម្ចាស់ជញ្ជាំងនោះរុះរើវាចោល ឬមិនបានដាស់តឿនពួកគេ គឺជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ថា ការបង្ខំឱ្យពួកគេរុះរើជញ្ជាំងនោះមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចឡើយ។ ប្រសិនបើវាជាកាតព្វកិច្ច ហើយប្រសិនបើវាដួលសង្កត់លើនរណាម្នាក់រហូតដល់ស្លាប់ នោះលោកប្រាកដជាបានប្រាប់ពួកគេឱ្យដឹងពីបញ្ហានេះ។ ការដែលលោកមិនបានដាស់តឿនពួកគេ គឺជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ថា អ្នកដែលមានជញ្ជាំងផ្អៀងដួលសង្កត់លើនរណាម្នាក់ គឺមិនមានកំហុសអ្វីឡើយ។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អ៊ីបនូ កាស៊ីប បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន អាប់ឌុលឡោះ ពី យូណុស ប៊ិន យូស៊ូហ្វ ប៊ិន ហ៊ីម៉ាស ពី សាអីត ប៊ិន អាល់មូសៃយីប ថា អ៊ូម៉ារ ប៊ិន អាល់ខាត់ថប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានដើរកាត់ជញ្ជាំងផ្អៀងមួយនៅតំបន់ បានី ហ្សូរ៉ៃ ហើយលោកបាននិយាយថា៖ «ចូរធ្វើជាសាក្សីលើម្ចាស់របស់វា (ថាវាមានគ្រោះថ្នាក់)»។ ហើយក៏មានការរាយការណ៍ពី អាលី, ស៊ូរ៉ៃហ៍, តាវូស, អាស្ស៊ីប៊ី និង អ៊ីប្រាហ៊ីម ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ដែលពួកគេយល់ថាម្ចាស់ត្រូវទទួលខុសត្រូវ។ ជំពូក៖ កំហុសរបស់គ្រូពេទ្យ និងពេទ្យសត្វ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាំរូ ប៊ិន អ៊ូស្មាន់ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាល់វ៉ាលីត ប៊ិន មូស្លីម ពី អ៊ីបនូ ជូរ៉ៃជ៍ ពី អាំរូ ប៊ិន ស៊ូអៃប ពីឪពុករបស់គាត់ ពីជីតារបស់គាត់ បាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលព្យាបាលជំងឺ (ដោយមិនមែនជាជំនាញរបស់ខ្លួន) ហើយពីមុនមកមិនដែលដឹងថាគាត់មានចំណេះដឹងផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រនោះទេ នោះគាត់ត្រូវទទួលខុសត្រូវ (ចំពោះការខូចខាត)»។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ យ៉ាកូប បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អ៊ីបនូ អ៊ូយ៉ៃណាក់ ពី ម៉ាក់ម៉ារ ពី អាល់ហ្ស៊ូហ្រី ថា លោកត្រូវបានគេសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានប្តូរស្បែកជើងសេះ (ឬជើងសត្វ) ហើយធ្វើឱ្យសត្វនោះរងរបួស។ លោកបានឆ្លើយថា៖ «ប្រសិនបើគាត់ជាអ្នកជំនាញក្នុងមុខរបរនោះ គាត់មិនចាំបាច់ទទួលខុសត្រូវទេ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់មិនមែនជាអ្នកជំនាញ គាត់ត្រូវតែទទួលខុសត្រូវ»។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ យ៉ាកូប បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ រ៉ាវ៉ាត ប៊ិន អាល់ចារ៉ោះ ពី អាល់អូហ្សាអ៊ី ពី អាល់ហ្ស៊ូហ្រី ទាក់ទងនឹងបុរសម្នាក់ដែលប្តូរស្បែកជើងសត្វ លោកបាននិយាយថា៖ «ប្រសិនបើគាត់ធ្វើបានត្រឹមត្រូវតាមក្បួនខ្នាត ប៉ុន្តែសត្វនោះនៅតែរងរបួស នោះគាត់មិនមានកំហុសអ្វីឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់ធ្វើខុសពីក្បួនខ្នាត ហើយសត្វនោះរងរបួស នោះគាត់ត្រូវតែទទួលខុសត្រូវ»។

បានរាយការណ៍មកយើងដោយ យ៉ាកុប បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ីបនូ អ៊ូយ៉ៃណាហ៍ ពី យូណុស បិន អាប់ប៊ី អ៊ីស្ហាក ពី អះ-ស្ហាក់ប៊ី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពេទ្យសត្វមិនមានកាតព្វកិច្ចសងសំណង (ចំពោះការខូចខាតដោយអចេតនា) ឡើយ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក់រ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ វ៉ាគីអ៍ ពី ស៊ីរីក ពី ហ្គៃឡាន បិន ហ្សាមិអ៍ អាល់មូហ្វារី ពី អាប់ប៊ី អោន អះ-ស្ហាក់ហ្វ៊ី ពី ស៊ូរ៉ៃហ៍ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកព្យាបាលមិនមានកាតព្វកិច្ចសងសំណងឡើយ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក់រ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ វ៉ាគីអ៍ ពី យូណុស ពី អះ-ស្ហាក់ប៊ី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកកោសជញ្ជក់ឈាម (ហាចហ្សាម), ពេទ្យសត្វ និងអ្នកព្យាបាល មិនមានកាតព្វកិច្ចសងសំណងឡើយ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក់រ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បិន បាក់រ និង អ៊ូម៉ារ បិន ហារូន ពី អ៊ីបនូ ជូរ៉ៃជ៍ ពី អះត្អរ អំពីគ្រូពេទ្យដែលព្យាបាលអ្នកជំងឺ រួចអ្នកជំងឺនោះក៏ស្លាប់ទៅ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គាត់ (គ្រូពេទ្យ) មិនមានកំហុសអ្វីឡើយ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក់រ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ កាប៊ីស្ហាហ៍ ពី ស៊ូហ្វ្យាន ពី ម៉ាន់ស៊ូរ ពី អ៊ីប្រាហ៊ីម បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកព្យាបាលមិនមានកាតព្វកិច្ចសងសំណងឡើយ»។ ជំពូក៖ បុគ្គលដែលធ្វើទានដោយការលើកលែងទោសចំពោះរបួសរបស់ខ្លួន បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក់រ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ វ៉ាគីអ៍ ពី ស៊ូហ្វ្យាន ពី កៃស៍ បិន មូស្លីម ពី តារិក បិន ស៊ីហាប ពី អាល់ហៃស្ហាំ បិន អាល់អាស្វ៉ាត អំពីអាយ៉ាគម្ពីរ៖ «{អ្នកណាដែលធ្វើទានដោយវា (ការលើកលែងទោស) នោះវានឹងក្លាយជាការលុបលាងបាបសម្រាប់គេ} (អាល់ម៉ាអ៊ីដាហ៍៖ ៤៥)» លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «បាបរបស់គេនឹងត្រូវលុបចោលក្នុងចំនួនស្មើនឹងទាននោះ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក់រ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាល់ហ្វាល់ បិន ដ៊ូកៃន និង យ៉ះយ៉ា បិន អាដាំ ពី ស៊ូហ្វ្យាន ពី អះត្អរ បិន អះ-សាអ៊ីប ពី សាអ៊ីត បិន ជូបៃរ ពី អ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះពួកគេទាំងពីរ) អំពីអាយ៉ាគម្ពីរ៖ «{អ្នកណាដែលធ្វើទានដោយវា នោះវានឹងក្លាយជាការលុបលាងបាបសម្រាប់គេ} (អាល់ម៉ាអ៊ីដាហ៍៖ ៤៥)» លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «វាជាការលុបលាងសម្រាប់អ្នកដែលបង្ករបួស ហើយរង្វាន់សម្រាប់អ្នកដែលរងរបួសគឺស្ថិតនៅលើអល់ឡោះ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ហាមីត បិន យ៉ះយ៉ា បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ស៊ូហ្វ្យាន ពី អ៊ីមរ៉ាន បិន ហ្សាប់យ៉ាន អាល់ហាន់ណាហ្វ៊ី ដែលបានឮពី អះឌី បិន ថាប៊ីត ថា មានបុរសម្នាក់បានធ្វើឱ្យបុរសម្នាក់ទៀតបាក់ធ្មេញក្នុងសម័យកាលរបស់ មូអាវីយ៉ាហ៍។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ គេបានផ្តល់សំណង (ឌីយ៉ាហ៍) ឱ្យគាត់ ប៉ុន្តែគាត់មិនព្រមទទួលឡើយ។ គេបានផ្តល់សំណងពីរដងឱ្យគាត់ ប៉ុន្តែគាត់ក៏នៅតែមិនព្រមទទួល រហូតដល់គេផ្តល់សំណងបីដងឱ្យគាត់ ក៏គាត់នៅតែមិនព្រមទទួល។ បន្ទាប់មក មានបុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមសហការីរបស់ រ៉សូល របស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំបានឮ រ៉សូល របស់អល់ឡោះ (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) មានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលធ្វើទានដោយឈាម (ការសងសឹកចំពោះរបួស) ឬអ្វីដែលតិចជាងនេះ នោះវានឹងក្លាយជាការលុបលាងបាបសម្រាប់គេ ចាប់តាំងពីថ្ងៃដែលគេកើត រហូតដល់ថ្ងៃដែលគេធ្វើទាននោះ»។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ បុរសនោះក៏បានធ្វើទាន (លើកលែងទោស) ដល់គូកនរបស់គាត់។

ជំពូក៖ ប្រសិនបើម្ចាស់បានដុតទាសកររបស់ខ្លួនដោយភ្លើង ឬធ្វើទារុណកម្មលើរូបរាងកាយរបស់គេ។

ជំពូកសរុបស្តីពីសំណងឈាម (ឌីយ៉ះ)

ជំពូក៖ ប្រសិនបើម្ចាស់ដុតទាសកររបស់ខ្លួនដោយភ្លើង ឬធ្វើទារុណកម្មលើរូបគេ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាល់ហាសាន់ ប៊ិន អាលី អាល់ហុលវ៉ានី, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន សាលីហ៍, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាល់ឡៃស៍, ពី អ៊ូម៉ារ ប៊ិន អ៊ីសា អាល់គួរ៉ាស៊ី, ពី អ៊ីបនូ ជូរ៉ៃជ៍, ពី អតោ, ពី អ៊ីបនូ អាប់បាស, ពី អ៊ូម៉ារ ប៊ិន អាល់ខាតតាប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំបានឮរ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) មានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលត្រូវបានគេដុតដោយភ្លើង ឬត្រូវបានគេធ្វើទារុណកម្មលើរូបរាងកាយ នោះគេនឹងក្លាយជាអ្នកមានសេរីភាព ហើយគេគឺជាអ្នកស្ថិតក្រោមការការពាររបស់អល់ឡោះ និងរ៉សូលរបស់ទ្រង់»។ លោក ឡៃស៍ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ នេះគឺជាហាឌីសដ៏ល្បីល្បាញដែលត្រូវបានគេអនុវត្តតាម។ ជំពូក៖ ការប្រមូលផ្តុំអំពីសំណង (ឌីយ៉ះ) បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ឌុលវ៉ាហាប់ ប៊ិន អ័ដ-ដាហាក់, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ីស្មាអីល ប៊ិន អាយ៉ាស, ពី អ៊ីមរ៉ាន់ ប៊ិន អាប់ប៊ី អាល់ហ្វាឌល, ពី អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន អាប់ប៊ី បាករ៍, ពីឪពុករបស់គាត់, ពីជីតារបស់គាត់ថា៖ រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) បានសរសេរលិខិតមួយទៅកាន់គាត់ នៅពេលដែលលោកបញ្ជូនគាត់ទៅកាន់តំបន់យេមែនថា៖ «ចំពោះការកាត់ច្រមុះទាំងស្រុង ត្រូវសងសំណង (ឌីយ៉ះ) ពេញលេញ, ចំពោះដៃមួយត្រូវសងសំណងពាក់កណ្តាល, ចំពោះជើងមួយត្រូវសងសំណងពាក់កណ្តាល, ចំពោះភ្នែកមួយត្រូវសងសំណងពាក់កណ្តាល, ចំពោះរបួសដែលជ្រៅដល់ពោះវៀន (ជៃហ្វះ) ត្រូវសងសំណងមួយភាគបី, ចំពោះរបួសដែលធ្វើឱ្យឆ្អឹងផ្លាស់ទី (មុនក្វិលះ) ត្រូវសងសំណងមួយភាគបី, ចំពោះម្រាមដៃនីមួយៗត្រូវសងអូដ្ឋដប់ក្បាល, ចំពោះរបួសដែលធ្វើឱ្យឃើញឆ្អឹង (មុវឌិហះ) ត្រូវសងអូដ្ឋប្រាំក្បាល។ ការសម្លាប់ដោយចេតនាត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិត (ក្វដ) ហើយការសម្លាប់ដោយអចេតនាត្រូវសងសំណង (ឌីយ៉ះ)»។ ជំពូក៖ មិនត្រូវអនុវត្តទោសប្រហារជីវិត (ក្វដ) លើម្ចាស់ទាសករចំពោះទាសកររបស់ខ្លួន និងមិនត្រូវអនុវត្តលើឪពុកចំពោះកូនរបស់ខ្លួនឡើយ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាល់ហាសាន់ ប៊ិន អាលី, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ឌុលឡោះ ប៊ិន សាលីហ៍, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាល់ឡៃស៍, ពី អ៊ូម៉ារ ប៊ិន អ៊ីសា អាល់គួរ៉ាស៊ី បន្ទាប់មក អាល់អាសាតឌី, ពី អ៊ីបនូ ជូរ៉ៃជ៍, ពី អតោ, ពី អ៊ីបនូ អាប់បាស, ពី អ៊ូម៉ារ ប៊ិន អាល់ខាតតាប (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំបានឮរ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសន្តិភាពដល់លោក) មានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនត្រូវអនុវត្តទោសប្រហារជីវិត (ក្វដ) លើម្ចាស់ទាសករចំពោះទាសកររបស់ខ្លួនឡើយ ហើយក៏មិនត្រូវអនុវត្តលើឪពុកចំពោះកូនរបស់ខ្លួនដែរ»។

ជំពូកស្តីពីកាតព្វកិច្ចនៃការការពារអាយុជីវិត

ជំពូក៖ កាតព្វកិច្ចក្នុងការរក្សាជីវិតមនុស្ស បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាល់ហាវទី បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ីស្មាអែល ប៊ីន អាយ៉ាស់ បានរាយការណ៍មកខ្ញុំដោយ យ៉ះយ៉ា ប៊ីន អាប់ប៊ី អ៊ូម៉ារ និង អះ-សៃបានី ពី អាប់ប៊ី សាល់ឡាម អ៊ីដ-ឌីម៉ាសគី និង អាំរូ ប៊ីន អាប់ឌីលឡាហ៍ អះ-សៃបានី ថាពួកគេទាំងពីរបានឮ អាប់បា អ៊ូម៉ាម៉ះ អាល់បាហ៊ីលី រៀបរាប់ពីហាឌីសរបស់ អាំរូ ប៊ីន អះបាសះ គាត់បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានចូលទៅជួបគាត់ (គឺព្យាការី ﷺ) រួចខ្ញុំក៏បានផ្តល់សួស្តី ហើយខ្ញុំបានសួរថា៖ តើលោកជានរណា? គាត់បានឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំគឺជាព្យាការី»។ ខ្ញុំបានសួរថា៖ តើព្យាការីជាអ្វី? គាត់បានឆ្លើយថា៖ «គឺជារ៉សូល (អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ)»។ ខ្ញុំបានសួរថា៖ តើនរណាជាអ្នកចាត់លោកមក? គាត់បានឆ្លើយថា៖ «អល់ឡោះ»។ ខ្ញុំបានសួរថា៖ តើទ្រង់ចាត់លោកមកដើម្បីអ្វី? គាត់បានឆ្លើយថា៖ «ដើម្បីឱ្យរក្សាទំនាក់ទំនងសាច់ញាតិ, ដើម្បីរក្សាជីវិតមនុស្ស (កុំឱ្យមានការសម្លាប់ដោយអយុត្តិធម៌), ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពតាមដងផ្លូវ, ដើម្បីកម្ទេចរូបសំណាកចោល, និងដើម្បីគោរពសក្ការៈចំពោះអល់ឡោះតែមួយគត់ ដោយគ្មានដៃគូសម្រាប់ទ្រង់ឡើយ»។ គាត់ (អាំរូ ប៊ីន អះបាសះ) បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឆ្លើយថា៖ ពិតជាល្អណាស់នូវអ្វីដែលទ្រង់បានចាត់លោកមកនោះ។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អូម៉ារ ប៊ីន អាល់ខាត់តាប បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ី យ៉ាម៉ាន បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ស៊ូអៃប៍ ពី អាប់ឌីលឡាហ៍ ប៊ីន អាប់ប៊ី ហ៊ូសៃន បានរាយការណ៍មកខ្ញុំដោយ ណាភិអ៍ ប៊ីន ជូបៃរ ពី អ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះពួកគេទាំងពីរ) ពីព្យាការី ﷺ ថា៖ «មនុស្សដែលអល់ឡោះស្អប់បំផុតមានបីប្រភេទ៖ អ្នកដែលប្រព្រឹត្តអំពើទុច្ចរិតនៅក្នុងទីក្រុងដ៏ពិសិដ្ឋ (មិកកះ), អ្នកដែលស្វែងរកទំនៀមទម្លាប់សម័យចាហ៊ីលីយ៉ះ (សម័យល្ងង់ខ្លៅ) នៅក្នុងសាសនាឥស្លាម, និងអ្នកដែលស្វែងរកឈាម (សម្លាប់) មនុស្សម្នាក់ដោយគ្មានសិទ្ធិ ដើម្បីឱ្យហូរឈាមរបស់គេ»។ ជំពូក បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ឌុលរ៉ាហ៊ីម ប៊ីន មូថ័ររិហ្វ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ វ៉ះគីអ៍ ប៊ីន អាល់ជើរ៉ាហ៍ ពីឪពុករបស់គាត់ ពី អាប់ប៊ី អៅហ្វ ហ៊ូម៉ៃដ៍ ប៊ីន អាប់ឌីលឡាហ៍ អារ-រ៉ូវ៉ាស៊ី ពី ណាភិអ៍ ជីតា (ជីតារបស់) អាល់កមះ បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំស្ថិតនៅក្នុងក្រុមគណៈប្រតិភូ រួច អាំរូ ប៊ីន ម៉ាលិក បានមកជួបព្យាការី ﷺ ហើយគាត់ក៏បានចូលសាសនាឥស្លាម។ បន្ទាប់មកគាត់បានអំពាវនាវដល់កុលសម្ព័ន្ធរបស់គាត់ ប៉ុន្តែពួកគេបានបដិសេធមិនព្រមឆ្លើយតបនឹងគាត់ឡើយ រហូតទាល់តែពួកគេបានសងសឹកតាមការចង់បានរបស់ពួកគេ។ ពួកគេបានទៅរកក្រុមមួយពី បានូ អះគីល ហើយបានសម្លាប់បុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេ។ បន្ទាប់មក បានូ អះគីល បានដេញតាមពួកគេ ហើយបានប្រយុទ្ធជាមួយពួកគេ។ ក្នុងចំណោមពួកគេមានបុរសម្នាក់ឈ្មោះ រ៉ាប៊ីអះ ប៊ីន អាល់មុនតាហ្វិកហ៍ ដែលបានពោលកំណាព្យថា៖ «ខ្ញុំសូមស្បថថា ខ្ញុំនឹងមិនចាក់លំពែងឡើយ ក្រៅពីអ្នកជិះសេះ នៅពេលដែលក្រុមមនុស្សពាក់មួកដែកការពារក្បាល»។ គាត់បាននិយាយថា៖ បុរសម្នាក់ក្នុងកុលសម្ព័ន្ធបាននិយាយថា៖ តើពួកអ្នកមិនមែនជាអ្នកដំណើរនៅថ្ងៃនេះទេឬ? គាត់បាននិយាយថា៖ អាល់មូហាវវ៉ិស ប៊ីន អាប់ឌីលឡាហ៍ បានរារាំងគាត់ រួចពួកគេក៏បានចាក់លំពែងដាក់គ្នាពីរដង។ បុរសត្រកូលអះគីលី បានចាក់គាត់ចំដើមដៃ ហើយបានធ្វើឱ្យវាដាច់ចេញពីគ្នា។ គាត់បានឱបករបស់សេះគាត់ រួចបានស្រែកថា៖ ឱ រ៉ូវ៉ាស! គាត់បាននិយាយថា៖ រ៉ាប៊ីអះ បាននិយាយថា៖ តើរ៉ូវ៉ាស ជាភ្នំ ឬជាមនុស្ស? គាត់បាននិយាយថា៖ អាំរូ បានមកជួបព្យាការី ﷺ ក្នុងស្ថានភាពដៃរបស់គាត់ត្រូវបានចងជាប់នឹងករបស់គាត់ ដោយសារតែអ្វីដែលគាត់បានប្រព្រឹត្ត។ គាត់បានមកដល់ទីក្រុងម៉ាឌីណះ ហើយបានឮយុវជនមួយក្រុមនិយាយនៅពេលដែលគាត់មកដល់ថា៖ ប្រសិនបើគាត់មកជួបយើងក្នុងស្ថានភាពដៃចងជាប់នឹងកបែបនេះ យើងនឹងវាយគាត់ឱ្យលើសពីការចងនោះទៅទៀត។ គាត់ក៏បានចូលទៅជួបព្យាការី ﷺ ពីខាងមុខ។ គាត់បាននិយាយថា៖ ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ សូមទ្រង់មេត្តាពេញចិត្តនឹងខ្ញុំផង។ គាត់ (ព្យាការី) បានបែរចេញពីគាត់។ បន្ទាប់មកគាត់បានមកជួបពីខាងក្រោយ ហើយនិយាយដូចគ្នានេះទៀត។ បន្ទាប់មកគាត់បានមកពីខាងស្តាំ និងខាងឆ្វេងរបស់គាត់ រួចមកពីខាងមុខម្តងទៀត ហើយនិយាយថា៖ ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ សូមទ្រង់មេត្តាពេញចិត្តនឹងខ្ញុំផង សូមអល់ឡោះពេញចិត្តនឹងលោកចុះ ព្រោះសូមស្បថដោយអល់ឡោះ ពិតណាស់ព្រះអម្ចាស់ទ្រង់តែងតែត្រូវបានគេអង្វរករឱ្យពេញចិត្ត រួចទ្រង់ក៏ពេញចិត្ត។ គាត់បាននិយាយថា៖ នរណាម្នាក់បាននិយាយទៅកាន់គាត់ ហើយគាត់ (ព្យាការី) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតណាស់ ខ្ញុំបានពេញចិត្តនឹងអ្នកហើយ»។

បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អ៊ូស្មង់ ប៊ីន អាប់ប៊ី សៃបះ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ វ៉ាគីអ៍ ពីឪពុករបស់លោក ពីអ្នកប្រាជ្ញម្នាក់ដែលគេហៅថា តារិក ពី អាំរ៉ូ ប៊ីន ម៉ាលិក អ៊ើររ៉ូវ៉ាស៊ី លោកបាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានទៅជួបព្យាការី ﷺ ហើយខ្ញុំបាននិយាយថា៖ «ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! សូមស្បថដោយអល់ឡោះ ពិតណាស់ព្រះអម្ចាស់ទ្រង់សព្វព្រះហឫទ័យ (ចំពោះអ្នកដែលទ្រង់ពេញចិត្ត) ដូច្នេះសូមលោកមេត្តាពេញចិត្តចំពោះរូបខ្ញុំផង»។ (លោកបាននិយាយថា)៖ «បន្ទាប់មកលោកក៏បានពេញចិត្តចំពោះខ្ញុំ»។ ជំពូក៖ អំពីអាគីឡះ (ក្រុមញាតិសន្តានដែលត្រូវទទួលខុសត្រូវលើសំណង) បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ប៊ូ មូសា បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អ៊ូស្មង់ ប៊ីន អ៊ូម៉ារ ពី យូណុស ពី អ៊ីហ្សូហ្រី ពី សាអីត និង អាប់ប៊ូ សាឡាម៉ះ ពី អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) ថា ព្យាការី ﷺ បានកាត់ក្តីឱ្យមានការបង់សំណង (ឌីយ៉ះ) ទៅលើក្រុមអាគីឡះ (ក្រុមញាតិសន្តានខាងឪពុក)។ ហើយក៏មានការរាយការណ៍ពី អាល់មូហ៊ីរ៉ោះ ប៊ីន ស៊ូអ៍បះ និង អ៊ូសាម៉ះ អាល់ហូហ្សាលី និង ហ្សាប៊ីរ។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ ហ្សះម៍វ៉ៃហ៍ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់បាត ប៊ីន អាល់អាវ៉ាម ពី ហាចចាច ពី អាល់ហាកាម ពី មីកសាំ ពី អ៊ីបនូ អាប់បាស និងពី អាំរ៉ូ ប៊ីន ស៊ូអៃប៍ ពីឪពុករបស់លោក ពីជីតារបស់លោកថា៖ ពិតណាស់ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានសរសេរលិខិតមួយរវាងក្រុមមូហាជីរិន និងក្រុមអាន់ស័រ ដោយមានខ្លឹមសារថា៖ «ឱ្យពួកគេទទួលខុសត្រូវលើសំណងរបស់ពួកគេ (អាគីឡះ) ហើយឱ្យពួកគេលោះអ្នកទោសរបស់ពួកគេដោយភាពត្រឹមត្រូវ និងឱ្យមានការផ្សះផ្សារវាងបងប្អូនមូស្លីម»។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អាប់ប៊ូ បាករ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ ហ្វស់ ពី ហាចចាច ពី អាល់ហាកាម ពី មីកសាំ ពី អ៊ីបនូ អាប់បាស ពីព្យាការី ﷺ ដូចគ្នានឹងខ្លឹមសារខាងលើនេះដែរ។

ជំពូកស្តីពីការផ្តល់អាហារដល់អ្នកដែលឃ្លាន មិនមែនការផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភតាមបញ្ជីឈ្មោះនោះទេ។

ជំពូកស្តីពីគុណធម៌នៃការបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់ក្រុមគ្រួសារ (អាគីឡាហ៍)។

ជំពូក៖ ការទទួលខុសត្រូវលើក្រុមគ្រួសារ (អាគីឡាហ៍) មិនមែនលើបញ្ជីឈ្មោះ (ឌីវ៉ាន់) បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន អ៊ីស្មាអ៊ីល បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ អាស៊ឹម ពី អ៊ីបនូ ជូរ៉ៃជ៍ ពី អាប់ប៊ូ ហ្ស៊ូបៃរ៍ ពី ចាប៊ីរ៍ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់គាត់) ពីព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «រាល់ក្រុមគ្រួសារ (បាតន) ត្រូវទទួលខុសត្រូវលើការបង់សំណង (អាកូលហ៍)»។ ជំពូក៖ គុណធម៌នៃការបង់សំណងដោយក្រុមគ្រួសារ (អាគីឡាហ៍) បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ដូហៃម៍ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាល់វ៉ាលីដ ប៊ីន មូស្លីម បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ឌូសសាម៉ាត់ ប៊ីន អាប់ឌីលអាអ្លា អាសសាឡាមី ពី អ៊ីស្ហាក ប៊ីន អាប់ឌីលឡោះ ប៊ីន អាប់ប៊ី តាល់ហ៍ហា ពី អាន៉ាស (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូល (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រាក់មួយឌៀរហាំដែលខ្ញុំបានចំណាយក្នុងសំណង (អាកូលហ៍) គឺខ្ញុំស្រឡាញ់ជាងប្រាក់ប្រាំឌៀរហាំដែលចំណាយក្នុងរឿងផ្សេងពីនេះ»។ ជំពូក៖ ហេតុអ្វីបានជាក្រុមគ្រួសារ (អាគីឡាហ៍) ទទួលខុសត្រូវតែលើសំណងជីវិត (ឌីយ៉ាហ៍) ប៉ុណ្ណោះ? បានរាយការណ៍មកយើងដោយ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ប៊ីន អាល់មុស្សាន់ណា បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ូស្មង់ ប៊ីន អ៊ូម៉ារ៍ ពី យូណូស ពី អាល់ហ្ស៊ូហ៍រី ពី សាអ៊ីដ និង អាប់ប៊ូ សាឡាម៉ាហ៍ ពី អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ហ៍ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់គាត់) ថា ព្យាការី (សូមអល់ឡោះប្រទានពរ និងសេចក្តីសុខដល់លោក) បានកាត់ក្តីដោយតម្រូវឱ្យបង់សំណង (ឌីយ៉ាហ៍) របស់ស្ត្រីនោះ និងសំណងរបស់ទារកក្នុងផ្ទៃ (ហ្ូរ៉ហ៍) ទៅលើក្រុមគ្រួសារ (អាគីឡាហ៍) របស់នាង។ ចៅក្រមបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ក្នុងរឿងនេះគឺជាភស្តុតាងដែលបង្ហាញថា ក្រុមគ្រួសារ (អាគីឡាហ៍) ត្រូវទទួលខុសត្រូវទាំងចំនួនតិច និងចំនួនច្រើន។ អ្នកដែលយល់ឃើញថាវាជាការប្រៀបធៀប (គីយ៉ាស) សម្រាប់អ្វីដែលតម្រូវឱ្យមានសំណងជីវិត និងសំណងទារកក្នុងផ្ទៃ (ហ្ូរ៉ហ៍) នោះ គឺអ្វីដែលតិចជាងនេះក៏ត្រូវរាប់បញ្ចូលក្នុងនោះដែរ។ ចំណែកអ្នកដែលមិនយល់ឃើញតាមការប្រៀបធៀប (គីយ៉ាស) បាននិយាយថា៖ ក្រុមគ្រួសារ (អាគីឡាហ៍) ទទួលខុសត្រូវលើសំណងទារកក្នុងផ្ទៃ គឺដោយសារការអនុវត្តតាមដំណឹង (ហ្កបារ៍)។ អ្វីដែលត្រូវបានតម្រូវឱ្យបង់សម្រាប់ទារកក្នុងផ្ទៃ គឺជារឿងគោរពប្រតិបត្តិ (តាក់អាប់ប៊ូឌី) មិនមែនដោយសារហេតុផលអ្វីមួយនោះទេ ព្រោះថាទារកនោះមិនមែនជាមនុស្សដែលត្រូវបានសម្លាប់ដើម្បីឱ្យមានសំណងជីវិតពេញលេញនោះទេ ហើយក៏មិនមែនជាអ្វីដែលកើតចេញពីផ្ទៃមកលើដីដើម្បីឱ្យគ្មានអ្វីត្រូវបង់នោះដែរ ហើយវាក៏មិនមែនជាការរំលោភបំពានលើម្តាយដើម្បីឱ្យមានសំណង (អ័រស្ហ៍) សម្រាប់ម្តាយនោះដែរ។

ជំពូកស្តីពីចំនួនកំណត់ដែលសមហេតុផល៖ កាឌី (ចៅក្រម) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ មានភស្តុតាងបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីព្យាការី ﷺ នៅក្នុងកំណត់ត្រាផ្សេងៗថា៖ «ទ្រង់បានកាត់ក្តីឱ្យបង់សំណង (ឌីយ៉ះ) ទៅលើក្រុមគ្រួសារខាងឪពុក (អាគីឡះ) ហើយមិនមានការកត់ត្រាណាមួយពីទ្រង់ថា សំណងនោះត្រូវបង់រំលោះនោះឡើយ»។ ម្យ៉ាងទៀត មិនមានភស្តុតាងណាមួយដែលត្រឹមត្រូវបញ្ជាក់ពីការពន្យារពេលបង់សំណងនោះទេ ហើយក៏មិនមានភស្តុតាងណាមួយដែលត្រឹមត្រូវពីទ្រង់ស្តីពីចំនួនកំណត់ដែលក្រុមគ្រួសារខាងឪពុក (អាគីឡះ) ត្រូវបង់ក្នុងសំណងនោះដែរ។ ដូច្នេះ ចាំបាច់ត្រូវតែទទួលយកតាមការឯកភាពគ្នា (អ៊ីជិម៉ា) ហើយប្រសិនបើមិនមានការឯកភាពគ្នាទេ នោះចាំបាច់ត្រូវតែមាន (ការកំណត់មួយ)។

ជំពូក៖ ប្រសិនបើទាសករសម្លាប់មនុស្សមានសេរីភាពដោយអចេតនា។ លោកកាឌី (ចៅក្រម) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ព្យាការី ﷺ បានកាត់សេចក្តីឱ្យបង់សំណងឈាម (ឌីយ៉ះ) ដោយក្រុមគ្រួសារខាងឪពុក (អាគីឡះ)»។ ចំណែកឯ «អាគីឡះ» គឺសំដៅលើញាតិសន្តានខាងឪពុក ហើយទាសករមិនមានក្រុមគ្រួសារខាងឪពុក (អាគីឡះ) នោះទេ។ ដូច្នេះ គួរតែលើកលែងការទទួលខុសត្រូវនេះចំពោះរូបគេ ព្រោះគេគ្មានក្រុមគ្រួសារខាងឪពុកសម្រាប់ជួយបង់សំណង ហើយវាក៏មិនមែនជាកាតព្វកិច្ចផ្ទាល់របស់គេដែរ ដោយសារវាជាករណីសម្លាប់ដោយអចេតនា។

ជំពូក៖ ចំនួនទឹកប្រាក់សំណង (ឌីយ៉ះ) ដែលត្រូវកំណត់ កាល់ឌី (ចៅក្រម) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីព្យាការី ﷺ ក្នុងរបាយការណ៍នានាថា «ទ្រង់បានកាត់សេចក្តីឱ្យបង់សំណង (ឌីយ៉ះ) ទៅលើក្រុមគ្រួសារខាងឪពុក (អាគីឡះ) ហើយមិនមានការកត់ត្រាណាមួយដែលបញ្ជាក់ថាវាត្រូវបង់រំលោះនោះទេ»។ មិនមានរបាយការណ៍ណាមួយដែលត្រឹមត្រូវ (សហ៊ីហ៍) អំពីការពន្យារពេលបង់សំណងនោះឡើយ ហើយក៏មិនមានរបាយការណ៍ត្រឹមត្រូវណាមួយបញ្ជាក់អំពីចំនួនទឹកប្រាក់ដែលក្រុមអាគីឡះត្រូវបង់នោះដែរ។ ដូច្នេះ ចាំបាច់ត្រូវតែអនុវត្តតាមការឯកភាពគ្នា (អ៊ីជិម៉ា)។ ប្រសិនបើមិនមានការឯកភាពគ្នាទេ នោះវាចាំបាច់ត្រូវតែបង់ដោយក្រុមអាគីឡះទាំងអស់គ្នានៅក្នុងពេលដែលវាត្រូវកំណត់ឱ្យបង់។ ជំពូក៖ ប្រសិនបើទាសករសម្លាប់មនុស្សសេរីដោយអចេតនា កាល់ឌី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ព្យាការី ﷺ បានកាត់សេចក្តីឱ្យបង់សំណង (ឌីយ៉ះ) ទៅលើក្រុមអាគីឡះ» ហើយអាគីឡះគឺសំដៅលើសាច់ញាតិខាងឪពុក។ ចំណែកទាសករវិញ គឺមិនមានក្រុមអាគីឡះសម្រាប់គេឡើយ។ ដូច្នេះ វាគួរតែត្រូវបានលុបចោល (មិនចាំបាច់បង់) ព្រោះគេមិនមានក្រុមអាគីឡះ ហើយវាក៏មិនចាំបាច់សម្រាប់រូបគេដែរ ព្រោះវាជាការសម្លាប់ដោយអចេតនា។ ជំពូក៖ ប្រសិនបើជនមិនមែនមូស្លីម (ហ្ស៊ីមមី) សម្លាប់មូស្លីមដោយអចេតនា បានរាយការណ៍មកយើងដោយ យ៉ាកុប ប៊ីន ហូម៉ៃដ៍ ពី អាប់ឌុលអាហ្ស៊ីហ្ស ប៊ីន មូហាំម៉ាដ ពី មូហាំម៉ាដ ប៊ីន អាប់ប៊ីហ្ស៊ីប ពី សាអ៊ីដ អាល់ម៉ាកប៊ូរី ពី អាប់ប៊ូ ស៊ូរ៉ៃហ៍ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលត្រូវបានគេសម្លាប់ នោះក្រុមគ្រួសាររបស់គេមានជម្រើសពីរ៖ បើពួកគេចង់ ពួកគេអាចសម្លាប់ (ឃាតករ) វិញបាន ឬបើពួកគេចង់ ពួកគេអាចទទួលយកសំណង (ឌីយ៉ះ) បាន»។ កាល់ឌី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ដូច្នេះ រាល់អ្នកដែលត្រូវបានគេសម្លាប់ដោយអចេតនា និងរាល់អ្នកដែលត្រូវបានគេសម្លាប់ដោយចេតនា ក្រុមគ្រួសាររបស់គេមានសិទ្ធិជ្រើសរើសរវាងការសម្លាប់វិញ ការទទួលយកសំណង ឬការលើកលែងទោស។ ជនហ្ស៊ីមមី និងមូស្លីមគឺស្មើគ្នា ព្រោះព្យាការី ﷺ មិនបានកំណត់ជាក់លាក់ចំពោះមូស្លីមដោយមិនរាប់បញ្ចូលហ្ស៊ីមមីនោះទេ ប៉ុន្តែទ្រង់បានមានប្រសាសន៍ក្នុងន័យទូទៅ។ អ្នកដែលយល់ឃើញថា មូស្លីមត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិតដោយសារការសម្លាប់ជនមិនមែនមូស្លីម (កាហ្វារ) រួមមាន៖ អ៊ូម៉ារ ប៊ីន អាប់ឌុលអាហ្ស៊ីហ្ស, អ៊ីប្រាហ៊ីម, អាបាន ប៊ីន អ៊ូស្មាន ប៊ីន អ័ហ្វហ្វាន និង អាប់ឌុលឡោះ ដែលត្រូវបានរាយការណ៍ដោយ អាល់ហាកាម ពីពួកគេ។ ហើយអ្នកដែលកំណត់ឱ្យបង់សំណងរបស់ជនហ្ស៊ីមមីស្មើនឹងសំណងរបស់មូស្លីមគឺ អ៊ូស្មាន ប៊ីន អ័ហ្វហ្វាន (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក)។

ជំពូក៖ ការដែលមូស្លីមសម្លាប់អ្នកមិនមែនមូស្លីម (ដែលស្ថិតក្រោមការការពាររបស់រដ្ឋឥស្លាម) ដោយអចេតនា។

ជំពូកស្តីពីអ្នកទទួលខុសត្រូវ (អាគីឡាហ៍) ប្រសិនបើពួកគេជាអ្នកក្រីក្រ និងថាតើអ្នកណាខ្លះដែលស្ថិតក្នុងក្រុមអ្នកទទួលខុសត្រូវនោះ។

ជំពូក៖ ករណីមូស្លីមសម្លាប់អ្នកមានកិច្ចសន្យាការពារ (ឌីមមី) ដោយអចេតនា មានរាយការណ៍ពី អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) ថា រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលត្រូវគេសម្លាប់សាច់ញាតិរបស់គេ នោះគេមានសិទ្ធិជ្រើសរើសរវាងជម្រើសពីរដ៏ល្អ៖ គឺការលើកលែងទោស ឬការទទួលយកសំណង (ឌីយ៉ះ)»។ ចៅក្រមបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើអ្នកមានកិច្ចសន្យាការពារ (ឌីមមី) ត្រូវបានគេសម្លាប់ដោយអយុត្តិធម៌ នោះសិទ្ធិនេះធ្លាក់ទៅលើអ្នកការពាររបស់គេ ហើយអ្នកសម្លាប់ត្រូវតែទទួលខុសត្រូវលើការបង់កាហ្វារ៉ោះ (សំណងលោះបាប)។ មានរាយការណ៍ពី អាល់ហាសាន់ ថា៖ «ប្រសិនបើមូស្លីមសម្លាប់អ្នកមានកិច្ចសន្យាការពារ (ឌីមមី) នោះគេមិនចាំបាច់បង់កាហ្វារ៉ោះឡើយ»។ មានរាយការណ៍ពី អាប់ប៊ូ អាល់ស៊ែប៊ី ក្នុងករណីមូស្លីមសម្លាប់អ្នកមានកិច្ចសន្យាការពារ (ឌីមមី) ដោយអចេតនាថា៖ «កាហ្វារ៉ោះរបស់ពួកគេទាំងពីរគឺដូចគ្នា»។ អ៊ីប្រាហ៊ីម បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កាហ្វារ៉ោះរបស់ពួកគេទាំងពីរគឺដូចគ្នា»។ ជំពូក៖ ក្រុមអ្នកទទួលខុសត្រូវ (អាគីឡោះ) នៅពេលពួកគេក្រីក្រ និងនិយមន័យនៃក្រុមអ្នកទទួលខុសត្រូវ មានរាយការណ៍ពី អាប់ប៊ូ ម៉ាលីហ៍ ពីឪពុករបស់លោកថា ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់បងប្រុសរបស់អ្នកសម្លាប់ថា៖ «ចូរអ្នកបង់សំណង (ឌីយ៉ះ) ជំនួសនាង»។ គាត់បានឆ្លើយថា៖ «ឱ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! នាងមានកូនៗដែលជាអ្នកមានមុខមាត់ សូមឱ្យពួកគេទទួលខុសត្រូវចុះ ពួកគេមានសិទ្ធិលើសំណងរបស់ម្តាយពួកគេជាងខ្ញុំ»។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកមានសិទ្ធិលើសំណងរបស់បងស្រីអ្នកជាងកូនៗរបស់នាង»។ គាត់បានឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំគ្មានអ្វីសម្រាប់បង់សំណងនោះទេ»។ ព្យាការី (ស.ល.វ) ក៏បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឱ ហាំម៉ាល ប៊ិន ម៉ាលីក! ចូរអ្នកយកចៀមចំនួន ១២០ ក្បាល ពីចំណែកហ្សាកាត់របស់កុលសម្ព័ន្ធហ៊ូហ្សៃល៍ ដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អ្នក»។ ចៅក្រមបានមានប្រសាសន៍ថា៖ នេះបង្ហាញថា អ្នកណាដែលស្ថិតក្នុងក្រុមអ្នកទទួលខុសត្រូវ (អាគីឡោះ) ប៉ុន្តែមានភាពក្រីក្រ នោះគេមិនត្រូវបង្ខំឱ្យបង់សំណងឡើយ ហើយក៏មិនត្រូវទម្លាក់បន្ទុករបស់គេទៅលើអ្នកដទៃក្នុងក្រុមនោះដែរ គឺមេដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាម) ជាអ្នកបង់ជំនួសគេ។ ជំពូក៖ ប្រសិនបើអ្នកជេរប្រមាថព្យាការី (ស.ល.វ) ត្រូវបានសម្លាប់ នោះមិនមានសំណង (ឌីយ៉ះ) និងមិនមានការសងសឹក (កូដ) ឡើយ មានរាយការណ៍ពី អ៊ីបនូ អាប់បាស (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តដល់លោក) ថា មានស្ត្រីម្នាក់ជាទាសីរបស់បុរសម្នាក់ តែងតែជេរប្រមាថព្យាការី (ស.ល.វ)។ ម្ចាស់របស់នាងបានហាមឃាត់នាង ប៉ុន្តែនាងមិនឈប់ឡើយ។ នៅថ្ងៃមួយ នាងបានជេរប្រមាថទៀត ម្ចាស់របស់នាងក៏បានយកចបកាប់មកចាក់ទៅលើពោះរបស់នាង រួចសង្កត់រហូតដល់ស្លាប់។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរធ្វើជាសាក្សីថា ឈាមរបស់នាងគឺឥតប្រយោជន៍ (មិនមានសំណង)»។ មានរាយការណ៍ពី អាប់ប៊ូ បារហ្ស៉ះ ថា៖ មានបុរសម្នាក់បាននិយាយពាក្យសម្តីធ្ងន់ៗដាក់ អាប់ប៊ូ បាករ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តដល់លោក)។ ខ្ញុំបាននិយាយថា៖ «ឱ ខាលីហ្វារបស់រ៉សូលអល់ឡោះ! តើឱ្យខ្ញុំកាត់ក្បាលគាត់ទេ?»។ អាប់ប៊ូ បាករ បានងាកចេញពីខ្ញុំ ហើយនិយាយថា៖ «តើអ្នកនឹងធ្វើមែនទេ?»។ ខ្ញុំឆ្លើយថា៖ «បាទ ឱ ខាលីហ្វារបស់រ៉សូលអល់ឡោះ»។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «វិនាសហើយអ្នក! រឿងនេះមិនមែនសម្រាប់អ្នកណាម្នាក់ក្រៅពី រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (ស.ល.វ) ឡើយ»។ មានរាយការណ៍ពី អាប់ប៊ូ ហូរ៉ៃរ៉ោះ (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តដល់លោក) ថា៖ «គ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវសម្លាប់ដោយសារការជេរប្រមាថអ្នកណាម្នាក់ឡើយ លើកលែងតែអ្នកដែលជេរប្រមាថព្យាការី (ស.ល.វ)»។ មានរាយការណ៍ពី ខូលីដ ថា៖ មានបុរសម្នាក់បានជេរប្រមាថ អ៊ូម៉ារ ប៊ិន អាប់ឌុលអាហ្ស៊ីស។ អ៊ូម៉ារ បានសរសេរថា៖ «កុំសម្លាប់នរណាម្នាក់ឡើយ លើកលែងតែអ្នកដែលជេរប្រមាថព្យាការី (ស.ល.វ)»។ មានរាយការណ៍ពី អ៊ីបនូ អ៊ូម៉ារ ថា៖ មានគេប្រាប់លោកថា មានបុរសម្នាក់កំពុងជេរប្រមាថ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ (ស.ល.វ)។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើខ្ញុំឮគាត់និយាយ ខ្ញុំនឹងសម្លាប់គាត់។ យើងមិនបានធ្វើកិច្ចសន្យាជាមួយពួកគេឱ្យមកជេរប្រមាថព្យាការីរបស់យើង (ស.ល.វ) ឡើយ»។ មានរាយការណ៍ពី អ៊ូម៉ៃរ ប៊ិន អ៊ូម៉ៃយ៉ះ ថា៖ គាត់មានបងស្រីម្នាក់ដែលជាអ្នកគោរពបូជារូបសំណាក (មូស្រ៊ីក)។ រាល់ពេលដែលគាត់ចេញទៅជួបព្យាការី (ស.ល.វ) នាងតែងតែធ្វើបាប និងជេរប្រមាថព្យាការី (ស.ល.វ)។ នៅថ្ងៃមួយ គាត់បានយកដាវទៅសម្លាប់នាង។ កូនៗរបស់នាងបានស្រែកយំ។ អ៊ូម៉ៃរ បានទៅជួបព្យាការី (ស.ល.វ) ហើយរាយការណ៍រឿងនេះ។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានសួរថា៖ «តើអ្នកបានសម្លាប់បងស្រីរបស់អ្នកមែនទេ?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «បាទ»។ លោកសួរថា៖ «ហេតុអ្វី?»។ គាត់ឆ្លើយថា៖ «ព្រោះនាងតែងតែធ្វើបាបខ្ញុំដោយសារលោក»។ ព្យាការី (ស.ល.វ) បានហៅកូនៗរបស់នាងមកសួរនាំ ហើយលោកបានប្រកាសថាឈាមរបស់នាងគឺឥតប្រយោជន៍ (មិនមានសំណង)។ មានរាយការណ៍ពី ម៉ាលីក និង អាល់អូហ្ស៉ី ក្នុងករណីមូស្លីមជេរប្រមាថព្យាការី (ស.ល.វ) ថា៖ «វាគឺជាការក្បត់សាសនា (រីដដោះ) ត្រូវឱ្យគេសារភាពកំហុស (តៅបាត់) ប្រសិនបើគេត្រឡប់មកកាន់សាសនាវិញ គឺរួចខ្លួន បើមិនដូច្នោះទេ គេត្រូវតែទទួលទោសប្រហារជីវិត»។