កិតាប អាល់-ជីហាត (គោលការណ៍ជីហាតក្នុងឥស្លាម)

ជំពូក៖ មនុស្សម្នាក់មិនត្រូវទទួលខុសត្រូវលើអំពើរបស់ខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ ហើយគ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវទទួលទោសជំនួសអំពើខុសឆ្គងរបស់អ្នកដទៃឡើយ។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក្រ ប៊ិន អាប់ប៊ី សៃបះ, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ អាល់អាហ្វវ៉ាស, ពី សាប៊ីប ប៊ិន ហ្គ័រហ្គូដះ, ពី ស៊ូឡៃម៉ាន ប៊ិន អាំរ ប៊ិន អាល់អាហ្វវ៉ាស, ពីឪពុករបស់គាត់បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឮរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ មានប្រសាសន៍នៅក្នុងពិធីហជ្ជដ៏លាគ្នា (ហជ្ជទុលវ៉ាដា) ថា៖ «តើថ្ងៃនេះជាថ្ងៃអ្វី?» (លោកបានសួរចំនួនបីដង)។ ពួកគេបានឆ្លើយថា៖ ថ្ងៃហជ្ជដ៏ធំ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ ឈាមរបស់អ្នក (ជីវិតរបស់អ្នក) ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នក និងកិត្តិយសរបស់អ្នក គឺជារឿងហាមឃាត់ (ដែលត្រូវការពារ) ដូចជាភាពពិសិដ្ឋនៃថ្ងៃនេះ ក្នុងខែនេះ និងក្នុងទីក្រុងនេះ។ ចូរដឹងទុកចុះ មនុស្សម្នាក់មិនត្រូវទទួលខុសត្រូវលើអំពើខុសឆ្គងរបស់នរណាក្រៅពីខ្លួនឯងឡើយ។ ឪពុកមិនត្រូវទទួលខុសត្រូវលើកូនរបស់ខ្លួន ហើយកូនក៏មិនត្រូវទទួលខុសត្រូវលើឪពុករបស់ខ្លួនដែរ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ីស្មាអីល ប៊ិន សាលីម, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ហ៊ូសៃម, ពី យូណុស, ពី អាល់វ៉ាលីដ ប៊ិន មូស្លីម, ពី អាល់ហ៊ូសៃន ប៊ិន អាប់ប៊ី អាល់ហ៊ូ, ពី អាល់ខាសខាស អាល់អាន់បារី បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានមកជួបព្យាការី ﷺ ដោយមានកូនប្រុសរបស់ខ្ញុំមកជាមួយ។ លោកបានសួរថា៖ «នេះជាកូនប្រុសរបស់អ្នកមែនទេ?» ខ្ញុំឆ្លើយថា៖ បាទ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «គេមិនត្រូវទទួលខុសត្រូវលើអំពើរបស់អ្នក ហើយអ្នកក៏មិនត្រូវទទួលខុសត្រូវលើអំពើរបស់គេដែរ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ូបៃឌុលឡោះ ប៊ិន មូអាហ្ស, បានរាយការណ៍មកយើងដោយឪពុករបស់គាត់, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាល់ហាសាន់ ប៊ិន ហ៊ូសៃន ថា ឪពុករបស់គាត់គឺ ម៉ាលីក និងពូរបស់គាត់ពីរនាក់គឺ កៃស៍ និងអ៊ូបៃ ដែលជាកូនប្រុសរបស់ អាល់ខាសខាស បានមកជួបព្យាការី ﷺ ហើយបានប្តឹងអំពីការវាយប្រហាររបស់បុរសម្នាក់ពីក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេទៅលើប្រជាជន។ ដូច្នេះ លោកបានសរសេរលិខិតមួយជូនពួកគេថា៖ «នេះគឺជាលិខិតពី មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ជូនចំពោះ ម៉ាលីក, អ៊ូបៃ និងកៃស៍ ដែលជាកូនប្រុសរបស់ អាល់ខាសខាស។ ពិតប្រាកដណាស់ ពួកអ្នកមានសុវត្ថិភាព និងស្ថិតក្នុងសន្តិភាពចំពោះជីវិតរបស់ពួកអ្នក។ ពួកអ្នកនឹងមិនត្រូវទទួលទោសចំពោះអំពើខុសឆ្គងរបស់អ្នកដទៃឡើយ ហើយគ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវទទួលខុសត្រូវលើអំពើរបស់ពួកអ្នកក្រៅពីខ្លួនពួកអ្នកផ្ទាល់ឡើយ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ យ៉ាកូប ប៊ិន ហ៊ូមៃដ, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ីប៊ិន អ៊ូយ៉ៃណះ, ពី អាប់ឌុលម៉ាលីក ប៊ិន អាប់ជ័រ, ពី អ៊ីយ៉ាដ ប៊ិន ល៉ាក៊ីត, ពី អាប់ប៊ូ រីមហ្សះ បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានចូលទៅជួបព្យាការី ﷺ ជាមួយឪពុករបស់ខ្ញុំ។ លោកបានសួរថា៖ «តើនរណានេះដែលមកជាមួយអ្នក?» ឪពុកខ្ញុំឆ្លើយថា៖ កូនប្រុសរបស់ខ្ញុំ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរធ្វើជាសាក្សីចំពោះគេចុះ»។ ឪពុកខ្ញុំក៏និយាយថា៖ ខ្ញុំសូមធ្វើជាសាក្សី។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរដឹងចុះ គេមិនត្រូវទទួលខុសត្រូវលើអំពើរបស់អ្នក ហើយអ្នកក៏មិនត្រូវទទួលខុសត្រូវលើអំពើរបស់គេដែរ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ីប៊ិន ហាសាន់, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ អាវ៉ាណះ, ពី អាប់ឌុលម៉ាលីក ប៊ិន អ៊ូម៉ៃរ, ពី អ៊ីយ៉ាដ ប៊ិន ល៉ាក៊ីត, ពី អាប់ប៊ូ រីមហ្សះ បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានចូលទៅជួបព្យាការី ﷺ ដោយមានកូនប្រុសរបស់ខ្ញុំមកជាមួយ។ លោកបានសួរថា៖ «នេះជាកូនប្រុសរបស់អ្នកមែនទេ?» ខ្ញុំឆ្លើយថា៖ បាទ សូមស្បថដោយម្ចាស់នៃវិហារកាអះបះ។ លោកបានសួរថា៖ «គេគឺជាកូនរបស់អ្នកមែនទេ?» ខ្ញុំឆ្លើយថា៖ ខ្ញុំសូមធ្វើជាសាក្សីចំពោះរឿងនេះ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ គេមិនត្រូវទទួលខុសត្រូវលើអំពើរបស់អ្នក ហើយអ្នកក៏មិនត្រូវទទួលខុសត្រូវលើអំពើរបស់គេដែរ»។

បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាប់ប៊ូ រ៉ាប៊ីអ៍ បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ ហាំម៉ាដ ប៊ិន ហ្សៃដ៍ ពី អាយូព ពី អាប់ប៊ូ គីឡាប៉ាហ៍ ពី អាប់ប៊ូ មូហัลឡាប ពី អ៊ីមរ៉ន ប៊ិន ហូសៃន បានមានប្រសាសន៍ថា៖ សត្វអូដ្ឋឈ្មោះ «អាល់-អ័ដបា» ជារបស់បុរសម្នាក់មកពីកុលសម្ព័ន្ធ បានី អាក់គីល ហើយវាជាសត្វអូដ្ឋដែលរត់លឿនជាងគេក្នុងចំណោមសត្វអូដ្ឋដែលធ្វើដំណើរទៅធ្វើហជ្ជ។ បុរសនោះត្រូវបានគេចាប់ធ្វើជាឈ្លើយសឹក ហើយសត្វអូដ្ឋ «អាល់-អ័ដបា» ក៏ត្រូវបានគេរឹបអូស។ ពេលនោះ ព្យាការី ﷺ បានដើរកាត់បុរសនោះដែលកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពជាប់ចំណង ហើយគាត់បានស្រែកថា៖ «ឱ មូហាំម៉ាដ! តើលោកចាប់ខ្ញុំ និងរឹបអូសយកសត្វអូដ្ឋដែលរត់លឿនបំផុតរបស់ខ្ញុំដោយមូលហេតុអ្វី?» ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងចាប់អ្នក ដោយសារតែទង្វើរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អ្នកគឺកុលសម្ព័ន្ធ សាក់គីហ្វ»។ ជំពូក៖ បុរសម្នាក់ដែលផ្តល់សេចក្តីសុវត្ថិភាពដល់បុរសម្នាក់ទៀតលើអាយុជីវិតរបស់គេ រួចហើយគេបែរជាសម្លាប់បុរសនោះទៅវិញ។ បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក់រ ប៊ិន អាប់ប៊ី អាន់ណាស់រ បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាប់ប៊ូ អាន់ណាស់រ បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាល់-អាស្ហ៍ជ្អី ពី ស៊ូហ្វយ៉ាន ពី អައް-សុއްឌី ពី រីហ្វាអះ អាល់-គីតបានី ពី អាំរ ប៊ិន អាល់-ហាំម៉ាក់ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំបានឮ រ៉សូល ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលផ្តល់សេចក្តីសុវត្ថិភាពដល់បុរសម្នាក់លើអាយុជីវិតរបស់គេ រួចហើយគេបែរជាសម្លាប់បុរសនោះ នោះខ្ញុំសូមដកខ្លួនចេញពីឃាតករនោះ ទោះបីជាអ្នកដែលត្រូវគេសម្លាប់នោះជាអ្នកមិនជឿ (កាហ្វារ) ក៏ដោយ»។ បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក់រ បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ យ៉ាហ្ស៊ីដ ប៊ិន ហារូន ពី ហាំម៉ាដ ប៊ិន សាឡាម៉ាហ៍ ពី អាប់ឌុលម៉ាលីក ប៊ិន អ៊ូម៉ៃរ ពី រីហ្វាអះ ប៊ិន ស៊ីដដាដ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំធ្លាប់ឈរនៅក្បែរ មូខ្តារ (អាល់-Mukhtar) ហើយនៅពេលដែលខ្ញុំបានដឹងពីការកុហករបស់គាត់ ខ្ញុំមានបំណងចង់ដកដាវមកកាត់ក្បាលគាត់ដោយស្បថនឹងអល់ឡោះ។ ប៉ុន្តែខ្ញុំបាននឹកឃើញដល់ហាឌីសមួយដែល អាំរ ប៊ិន អាល់-ហាំម៉ាក់ បានរាយការណ៍មកខ្ញុំថា គាត់បានឮ រ៉សូល ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលផ្តល់សេចក្តីសុវត្ថិភាពដល់បុរសម្នាក់លើជីវិតរបស់គេ រួចហើយគេបែរជាសម្លាប់បុរសនោះ នោះនៅថ្ងៃបរលោក គេនឹងត្រូវប្រគល់ឱ្យនូវទង់ជាតិមួយដែលសម្គាល់ពីការក្បត់របស់គេ»។ បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ អាប់ប៊ូ មូសា បានរាយការណ៍មកពួកយើងដោយ មូស្លីម ប៊ិន គូទៃបាហ៍ ពី អ៊ីសា ប៊ិន អ៊ូម៉ារ អាល់-ហាហ្វារី ពី អައް-សុއްឌី បានរាយការណ៍មកខ្ញុំដោយ រីហ្វាអះ អាល់-គ័តតាប៊ី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំបានចូលទៅជួប មូខ្តារ នៅពេលដែលគាត់កំពុងសាងសង់កៅអីអង្គុយ (បល្ល័ង្ក) គាត់បាននិយាយថា៖ «តើអ្នកមិនជួយពួកយើងសាងសង់របស់នេះទេឬ?» ខ្ញុំបានឆ្លើយថា៖ «ផ្ទុយទៅវិញ អល់ឡោះនឹងកម្ទេចវាចោលទាំងស្រុង»។ គាត់និយាយថា៖ «ចូរអង្គុយលើខ្នើយនេះចុះ ព្រោះទើបតែមានជីព្រីល (ទេវតា) អង្គុយលើវាអម្បាញ់មិញនេះ»។ ខ្ញុំក៏មានបំណងចង់សម្លាប់គាត់ ប៉ុន្តែខ្ញុំបាននឹកឃើញដល់ហាឌីសមួយដែលបងប្រុសរបស់ខ្ញុំ អាំរ ប៊ិន អាល់-ហាំម៉ាក់ បានរាយការណ៍មកខ្ញុំថា រ៉សូល ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលផ្តល់សេចក្តីសុវត្ថិភាពដល់បុរសម្នាក់លើអាយុជីវិតរបស់គេ រួចហើយគេបែរជាសម្លាប់បុរសនោះ នោះខ្ញុំសូមដកខ្លួនចេញពីឃាតករនោះ ទោះបីជាអ្នកដែលត្រូវគេសម្លាប់នោះជាអ្នកមិនជឿ (កាហ្វារ) ក៏ដោយ»។

ជំពូក៖ ប្រសិនបើមានអ្នកស្លាប់ម្នាក់ត្រូវបានគេរកឃើញនៅចន្លោះភូមិពីរ ឬកុលសម្ព័ន្ធពីរ តើគួរដោះស្រាយរឿងឈាម (ការសងសឹក) នោះយ៉ាងដូចម្តេច។ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អ៊ីបន មូស្ហហ្វា, បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងដោយ អ៊ូម៉ារ ប៊ីន អាប់ឌុលវ៉ាហ៊ីដ, ពី អ៊ីបន ហ្សាប៊ីរ, បានរៀបរាប់ប្រាប់ខ្ញុំដោយ អ៊ូបានីដះ ប៊ីន អាប់ប៊ី អាល់មូហាចៀរ, ពី មូអាវីយ៉ះ ប៊ីន អាប់ប៊ី ស៊ូហ្វៀន បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានឮ រ៉សូល របស់អល់ឡោះ ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «មានបុរសម្នាក់ធ្លាប់ប្រព្រឹត្តអំពើបាបជាច្រើន ហើយគាត់បានសម្លាប់...»

ជំពូក៖ អំពីករណីមានមនុស្សម្នាក់ត្រូវបានគេសម្លាប់នៅចន្លោះភូមិពីរ ឬកុលសម្ព័ន្ធពីរ តើគួរដោះស្រាយយ៉ាងដូចម្តេចចំពោះឈាមរបស់គេ (ការសងសឹក)។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ីបនូ មូស័ហ្វហ្វា បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អ៊ូម៉ារ ប៊ិន អាប់ឌុលវ៉ាហ៊ីត ពី អ៊ីបនូ ហ្សាប៊ីរ បានរាយការណ៍មកខ្ញុំដោយ អ៊ូបៃដះ ប៊ិន អាប់ប៊ី អាល់មូហាចៀរ ពី មូអាវីយ៉ះ ប៊ិន អាប់ប៊ី ស៊ូហ្វយ៉ាន បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំបានឮរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «មានបុរសម្នាក់តែងតែប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ ហើយបានសម្លាប់មនុស្សអស់ចំនួនកៅសិបប្រាំបួននាក់ ដែលសុទ្ធតែជាការសម្លាប់ដោយអយុត្តិធម៌ និងគ្មានសិទ្ធិ។ បន្ទាប់មក គាត់ក៏បានចេញដំណើរទៅកាន់ទីសក្ការៈមួយ ហើយបាននិយាយថា៖ ឱអ្នកបួសអើយ! មានបុរសម្នាក់បានប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់គ្រប់យ៉ាងមិនដែលលោះឡើយ ហើយគាត់បានសម្លាប់មនុស្សអស់កៅសិបប្រាំបួននាក់ដោយអយុត្តិធម៌ តើគាត់នៅមានឱកាសត្រឡប់ខ្លួន (តៅបាត់) បានដែរឬទេ? អ្នកបួសនោះឆ្លើយថា៖ មិនបានទេ។ បុរសនោះក៏វាយអ្នកបួសនោះរហូតដល់ស្លាប់។ បន្ទាប់មក គាត់ក៏ទៅរកអ្នកបួសម្នាក់ទៀត ហើយសួរដូចគ្នា គាត់ក៏ឆ្លើយថា៖ មិនមានការតៅបាត់សម្រាប់អ្នកទេ។ បន្ទាប់មក គាត់ក៏ទៅរកអ្នកបួសម្នាក់ទៀត ហើយសួរថា៖ មានបុរសម្នាក់បានសម្លាប់មនុស្សអស់មួយរយនាក់ដោយអយុត្តិធម៌ តើគាត់នៅមានឱកាសតៅបាត់ដែរឬទេ? អ្នកបួសនោះឆ្លើយថា៖ សូមស្បថនឹងអល់ឡោះ! តើខ្ញុំហ៊ាននិយាយទៅកាន់អ្នកថា អល់ឡោះមិនទទួលការតៅបាត់ពីអ្នកដែលចង់ត្រឡប់ខ្លួននោះឬ?» (ហើយលោកបានរៀបរាប់បន្តនូវហាឌីសនេះ រហូតដល់ឃ្លាដែលថា៖ ជិតជាងមួយហត្ថ)។ ជំពូក៖ អំពីបុរសម្នាក់ដែលចង់អប់រំភរិយារបស់ខ្លួន ហើយវាយទៅលើផ្ទៃមុខរហូតបង្កឱ្យមានរបួស។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក់រ ប៊ិន អាប់ប៊ី សៃបះ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ អ៊ូសាមះ ពី បាហ្ស ប៊ិន ហាក់គីម ពីឪពុករបស់គាត់ ពីជីតារបស់គាត់ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំបានសួរថា៖ ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! តើពួកយើងគួរប្រព្រឹត្តយ៉ាងណាចំពោះភរិយារបស់យើង ហើយតើគួរចៀសវាងអ្វីខ្លះ? លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នាងគឺជាទីកន្លែងបង្កបង្កើនផលរបស់អ្នក ដូច្នេះចូរអ្នកចូលទៅកាន់ទីកន្លែងបង្កបង្កើនផលរបស់អ្នកតាមតែអ្នកចង់ ប៉ុន្តែត្រូវចៀសវាងកុំវាយផ្ទៃមុខ និងកុំប្រើពាក្យសម្តីអសុរោះ»។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ បាក់រ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ យ៉ាហ្ស៊ីដ ប៊ិន ហារូន ពី ស៊ូអបះ ពី អាប់ប៊ូ កាហ្សអះ ពី ហាក់គីម ប៊ិន មូអាវីយ៉ះ ពីឪពុករបស់គាត់ ពីព្យាការី ﷺ ដូចគ្នានេះដែរ។ កូឌី (ចៅក្រម) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់វាយភរិយាត្រង់កន្លែងដែលត្រូវបានហាមឃាត់ នោះគាត់បានប្រព្រឹត្តខុសដោយសារតែបានធ្វើអ្វីដែលត្រូវបានបង្គាប់ឱ្យចៀសវាង។ ដូច្នេះ គាត់ត្រូវទទួលទោសដូចអ្វីដែលត្រូវអនុវត្តចំពោះអ្នកដទៃ (ជនបរទេស)។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់វាយត្រង់កន្លែងផ្សេងក្រៅពីនោះ (ដែលមិនមែនជាមុខ) នោះគាត់មិនមានទោសអ្វីឡើយ។

ជំពូកស្តីពីការរំលឹកនូវប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ ដែលថា៖ «មនុស្សដែលមានការប្រុងប្រយ័ត្នបំផុតក្នុងការសម្លាប់ គឺអ្នកដែលមានជំនឿ (ជំនឿលើអល់ឡោះ)» និងការហាមប្រាមរបស់ព្យាការី ﷺ មិនឱ្យធ្វើទារុណកម្មលើសាកសព។ បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ប៊ូ មូសា, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ អាប់ឌុល សមាត់, បានរាយការណ៍មកយើងដោយ ហ៊ីសាម, ពី កាតាដាហ៍, ពី អានាស ប៊ីន ម៉ាលីក (សូមអល់ឡោះពេញចិត្តចំពោះលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ តែងតែជំរុញនៅក្នុងធម្មទេសនា (ឃុតបះ) របស់លោកឱ្យធ្វើសដាកោះ (ទាន) និងហាមប្រាមមិនឱ្យធ្វើទារុណកម្មលើសាកសព (ការកាត់អវយវៈ ឬធ្វើឱ្យខូចទ្រង់ទ្រាយសាកសព)»។ អ៊ីបនូ អាប់ប៊ី អាស៊ីម បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ៊ីបនូ អាប់ប៊ី សៃបាហ៍ បានអានសៀវភៅមួយក្បាលឱ្យពួកយើងស្តាប់ ហើយលោកមានការពេញចិត្តនឹងវា។ បន្ទាប់មកលោកបានងាកមកកាន់ពួកយើង ខណៈដែលពួកយើងមានគ្នាជាក្រុម រួមមាន អាប់ប៊ូ ហ្ស៊ូអះ, ខូឌីជ, អាប់ឌូស, សៃយ៉ារ, អាប់ប៊ូ ខតតាប អាល់ជូជានី និងក្រុមមនុស្សមួយចំនួនទៀត។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកទាំងឡាយបានធ្វើឱ្យខ្ញុំក្លាយជាមនុស្សល្បីល្បាញ ដោយសារការជួបជុំគ្នារបស់អ្នកទាំងឡាយនៅក្នុងសៀវភៅនេះ»។ ខ្ញុំក៏ញញឹម ហើយនិយាយទៅកាន់លោកថា៖ «ប្រសិនបើ អាប់ប៊ូ បាករ បានពិនិត្យមើលលើសំណុំរឿងសំណងឈាម (ឌីយ៉ាត) របស់ អ៊ូម៉ារ ប៊ីន អាប់ឌុល អាហ្ស៊ីហ្ស, និងសំណងឈាមរបស់ យ៉ាហ្ស៊ីដ ប៊ីន អាប់ប៊ី ម៉ាលីក, និងសំណងឈាមរបស់ ដូម៉ៃរ ប៊ីន អូស នោះលោកនឹងមិននិយាយពាក្យនេះឡើយ»។ ហើយចំណុចលម្អិតរបស់វាសម្រាប់ប្រជាជននៅអាល់-សាម (ស៊ីរី) គឺស្របនឹងអ្វីដែល អាល់-អាស្ហអាស បានរាយការណ៍ពី អាល់-ហាសាន់ អំពីចំណុចលម្អិតរបស់ អ៊ូបៃឌុលឡោះ ប៊ីន មូអាហ្ស ពីឪពុករបស់គាត់ ហើយ អាប់ប៊ូ ហាត៊ីម ក៏បានរាយការណ៍វាពី អាល់-អាន់សារី ផងដែរ។