សហ៊ីហ៍ អាល់-ពូខារី

លោក អាប់ឌុលឡោះ បានរៀបរាប់ថា៖ អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឱអាប់ឌុលឡោះ អ៊ីប៊ីន អាមរ៍! តើអ្នកនឹងទៅជាយ៉ាងណា នៅពេលដែលអ្នកនៅសេសសល់ក្នុងចំណោមមនុស្សដែលជាកាកសំណល់ (អន់ថោកបំផុត) ដូចនេះ?»។

លោក អាប៊ូ មូសា បានរៀបរាប់ថា៖ ព្យាការីមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកមានជំនឿម្នាក់ ចំពោះអ្នកមានជំនឿម្នាក់ទៀត គឺដូចជាអគារមួយ ដែលផ្នែកនីមួយៗពង្រឹងគ្នាទៅវិញទៅមក»។ ហើយលោកបានក្រញាំដៃរបស់លោក ដោយដាក់ម្រាមដៃឆ្លាស់ចូលគ្នា។

លោក អ៊ីប៊ីន ស៊ីរីន បានរៀបរាប់ថា៖ លោក អាប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ះ បាននិយាយថា៖ «អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ បានដឹកនាំពួកយើងថ្វាយបង្គំព្រះ ក្នុងចំណោមការថ្វាយបង្គំទាំងពីរ នៅពេលក្រោយថ្ងៃត្រង់» (លោក អ៊ីប៊ីន ស៊ីរីន និយាយថា៖ «លោក អាប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ះ បានប្រាប់ឈ្មោះការថ្វាយបង្គំនោះ ប៉ុន្តែខ្ញុំភ្លេចបាត់ទៅហើយ»)។ លោក អាប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ះ និយាយទៀតថា៖ «លោកបានដឹកនាំពួកយើងថ្វាយបង្គំពីរវគ្គ រួចបញ្ចប់ការថ្វាយបង្គំ ដោយការជម្រាបសួរ។ បន្ទាប់មក លោកបានក្រោកទៅកាន់ឈើមួយដុំ ដែលដាក់ទទឹងនៅក្នុងវិហារ ហើយផ្អែកលើវា ហាក់ដូចជាលោកកំពុងខឹង។ លោកបានដាក់ដៃស្ដាំរបស់លោក ពីលើដៃឆ្វេង ហើយក្រញាំម្រាមដៃឆ្លាស់ចូលគ្នា រួចដាក់ថ្ពាល់ស្ដាំរបស់លោក លើខ្នងបាតដៃឆ្វេង។ អ្នកដែលប្រញាប់ប្រញាល់ បានចេញតាមទ្វារនានានៃវិហារ ដោយនិយាយថា៖ “ការថ្វាយបង្គំត្រូវបានបន្ថយ (ឲ្យខ្លី) ហើយ”។ នៅក្នុងចំណោមមនុស្សម្នា មានលោក អាប៊ូ បាករ៍ និងលោក អ៊ូម៉ារ ប៉ុន្តែអ្នកទាំងពីរកោតក្រែង មិនហ៊ាននិយាយជាមួយលោក។ នៅក្នុងចំណោមមនុស្សម្នា ក៏មានបុរសម្នាក់ ដែលមានដៃវែង គេហៅគាត់ថា ហ្ស៊ុល-យ៉ាដាអ៊ីន (អ្នកមានដៃវែង)។ គាត់និយាយថា៖ “ឱអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់! តើលោកភ្លេច ឬមួយការថ្វាយបង្គំត្រូវបានបន្ថយ?” លោកឆ្លើយថា៖ “ខ្ញុំមិនបានភ្លេចទេ ហើយការថ្វាយបង្គំក៏មិនត្រូវបានបន្ថយដែរ”។ រួចលោកសួរ (មនុស្សម្នា) ថា៖ “តើពិតដូចដែលហ្ស៊ុល-យ៉ាដាអ៊ីន និយាយមែនឬ?” ពួកគេឆ្លើយថា៖ “បាទ ពិតមែន”។ លោកក៏បានដើរទៅមុខ ហើយថ្វាយបង្គំផ្នែកដែលលោកបានខកខាន រួចបញ្ចប់ដោយការជម្រាបសួរ។ បន្ទាប់មក លោកពោលថា “ព្រះជាម្ចាស់ មហាធំបំផុត” ហើយក្រាបថ្វាយបង្គំ ដូចការក្រាបធម្មតារបស់លោក ឬយូរជាងនោះ។ បន្ទាប់មក លោកងើបក្បាលឡើង ហើយពោលថា “ព្រះជាម្ចាស់ មហាធំបំផុត”។ បន្ទាប់មក លោកពោលថា “ព្រះជាម្ចាស់ មហាធំបំផុត” ហើយក្រាបថ្វាយបង្គំម្ដងទៀត ដូចការក្រាបធម្មតារបស់លោក ឬយូរជាងនោះ។ បន្ទាប់មក លោកងើបក្បាលឡើង ហើយពោលថា “ព្រះជាម្ចាស់ មហាធំបំផុត”»។ ពេលខ្លះ មានគេសួរលោក អ៊ីប៊ីន ស៊ីរីន ថា៖ «បន្ទាប់មក តើលោកបានបញ្ចប់ដោយការជម្រាបសួរទៀតឬទេ?» គាត់ឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំបានដឹងថា លោក អ៊ិមរ៉ន អ៊ីប៊ីន ហ៊ូសៃន បាននិយាយថា៖ “បន្ទាប់មក លោកបានបញ្ចប់ដោយការជម្រាបសួរ”»។

លោក ហ្វូឌែល អ៊ីប៊ីន ស៊ូឡៃម៉ាន បានរៀបរាប់ថា៖ លោក មូសា អ៊ីប៊ីន អ៊ុកបះ បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានឃើញលោក សាលីម អ៊ីប៊ីន អាប់ឌុលឡោះ ស្វែងរកកន្លែងមួយចំនួនតាមផ្លូវ ហើយថ្វាយបង្គំព្រះនៅកន្លែងទាំងនោះ។ គាត់បានរៀបរាប់ថា ឪពុករបស់គាត់ធ្លាប់ថ្វាយបង្គំព្រះនៅកន្លែងទាំងនោះ ហើយឪពុករបស់គាត់បានឃើញព្យាការីថ្វាយបង្គំព្រះ នៅកន្លែងទាំងនោះដែរ»។ លោក មូសា និយាយទៀតថា៖ «លោក ណាហ្វិក បានប្រាប់ខ្ញុំពីលោក អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ ថា លោក អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ ធ្លាប់ថ្វាយបង្គំព្រះនៅកន្លែងទាំងនោះ។ ខ្ញុំក៏បានសួរលោក សាលីម ហើយតាមដែលខ្ញុំដឹង គាត់យល់ស្របនឹងលោក ណាហ្វិក អំពីកន្លែងទាំងអស់នោះ លើកលែងតែអ្នកទាំងពីរមានយោបល់ខុសគ្នា អំពីវិហារមួយ នៅកន្លែងឈ្មោះ ស្ហារ៉ាហ្វ អារ-រ៉ាវហះ»។

លោក ណាហ្វិក បានរៀបរាប់ថា៖ លោក អាប់ឌុលឡោះ (អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ) បានប្រាប់គាត់ថា អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ តែងឈប់សម្រាកនៅ ហ្ស៊ុល-ហ៊ូឡៃហ្វះ ពេលលោកធ្វើធម្មយាត្រាតូចទៅកាន់ម៉ាក្កះ និងក្នុងធម្មយាត្រាទៅកាន់ម៉ាក្កះរបស់លោក ពេលលោកធ្វើធម្មយាត្រា។ លោកឈប់នៅក្រោមដើមឈើបន្លាមួយដើម នៅត្រង់កន្លែងដែលសព្វថ្ងៃជាទីតាំងវិហារ នៅ ហ្ស៊ុល-ហ៊ូឡៃហ្វះ។ ហើយនៅពេលដែលលោកត្រឡប់មកពីបេសកកម្មសង្គ្រាមណាមួយ ដែលធ្វើដំណើរតាមផ្លូវនោះ ឬត្រឡប់មកពីធម្មយាត្រា ឬធម្មយាត្រាតូច លោកតែងចុះតាមបាតជ្រលងភ្នំមួយ។ នៅពេលដែលលោកឡើងផុតពីបាតជ្រលងភ្នំនោះ លោកឲ្យសត្វអូដ្ឋរបស់លោកលុតជង្គង់ចុះ នៅវាលខ្សាច់គ្រួសធំទូលាយ ដែលនៅមាត់ជ្រលងភ្នំខាងកើត ហើយលោកសម្រាកនៅទីនោះរហូតដល់ពេលព្រឹក។ កន្លែងនោះ មិនមែននៅក្បែរវិហារដែលសាងសង់ដោយថ្មនោះទេ ហើយក៏មិនមែននៅលើទួលដែលមានវិហារនៅលើនោះដែរ។ នៅទីនោះ មានព្រែកទឹកមួយ ដែលលោក អាប់ឌុលឡោះ ធ្លាប់ថ្វាយបង្គំព្រះនៅក្បែរវា។ នៅបាតព្រែកនោះ មានគំនរខ្សាច់ ហើយអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ធ្លាប់ថ្វាយបង្គំព្រះនៅទីនោះ។ ក្រោយមក ទឹកជំនន់បានបោកបក់ខ្សាច់គ្រួសមកចាក់បំពេញព្រែកនោះ រហូតដល់កប់បាត់កន្លែងដែលលោក អាប់ឌុលឡោះ ធ្លាប់ថ្វាយបង្គំព្រះនោះ។

លោក អាប់ឌុលឡោះ អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ បានប្រាប់លោក ណាហ្វិក ថា ព្យាការីបានថ្វាយបង្គំព្រះ នៅត្រង់កន្លែងដែលសព្វថ្ងៃជាវិហារតូចមួយ ដែលនៅមុនដល់វិហារ នៅកន្លែងឈ្មោះ ស្ហារ៉ាហ្វ អារ-រ៉ាវហះ។ លោក អាប់ឌុលឡោះ បានស្គាល់កន្លែងដែលព្យាការីធ្លាប់ថ្វាយបង្គំព្រះ។ គាត់តែងនិយាយថា៖ «គឺនៅទីនោះ ខាងស្ដាំដៃរបស់អ្នក ពេលអ្នកឈរថ្វាយបង្គំព្រះនៅក្នុងវិហារ»។ វិហារនោះ ស្ថិតនៅលើគែមផ្លូវខាងស្ដាំ ពេលអ្នកធ្វើដំណើរទៅកាន់ម៉ាក្កះ។ ចម្ងាយរវាងវិហារនោះ និងវិហារធំ គឺប្រហែលមួយដុំថ្មបោះ ឬប្រហែលនោះ។

លោក អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ ធ្លាប់ថ្វាយបង្គំព្រះ ដោយបែរមុខទៅរកជួរភ្នំតូចមួយ ដែលនៅត្រង់ចំណុចបត់ផ្លូវនៃ អារ-រ៉ាវហះ។ ចុងនៃជួរភ្នំនោះ ស្ថិតនៅលើគែមផ្លូវ មុនដល់វិហារដែលនៅចន្លោះជួរភ្នំនោះ និងចំណុចបត់ផ្លូវ ពេលអ្នកធ្វើដំណើរទៅកាន់ម៉ាក្កះ។ នៅទីនោះ គេបានសាងសង់វិហារមួយ ប៉ុន្តែលោក អាប់ឌុលឡោះ មិនដែលថ្វាយបង្គំព្រះនៅក្នុងវិហារនោះទេ។ គាត់តែងទុកវិហារនោះនៅខាងឆ្វេង និងនៅខាងក្រោយគាត់ ហើយថ្វាយបង្គំព្រះនៅខាងមុខវា ដោយបែរមុខទៅរកជួរភ្នំនោះផ្ទាល់។ លោក អាប់ឌុលឡោះ តែងចេញដំណើរពី អារ-រ៉ាវហះ ហើយមិនថ្វាយបង្គំព្រះពេលថ្ងៃត្រង់ទេ រហូតដល់គាត់មកដល់កន្លែងនោះ ទើបគាត់ថ្វាយបង្គំព្រះពេលថ្ងៃត្រង់នៅទីនោះ។ ហើយនៅពេលដែលគាត់ធ្វើដំណើរមកពីម៉ាក្កះ បើគាត់កាត់តាមកន្លែងនោះ មួយសន្ទុះមុនពេលព្រលឹម ឬនៅចុងបញ្ចប់នៃពេលជិតភ្លឺ គាត់ឈប់សម្រាកនៅទីនោះ រហូតដល់គាត់ថ្វាយបង្គំព្រះពេលព្រលឹមនៅទីនោះ។

លោក អាប់ឌុលឡោះ (អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ) បានប្រាប់លោក ណាហ្វិក ថា ព្យាការីធ្លាប់ឈប់សម្រាកនៅក្រោមដើមឈើធំមួយ មុនដល់ភូមិ អារ-រ៉ូវៃសះ នៅខាងស្ដាំផ្លូវ និងទល់មុខផ្លូវ នៅកន្លែងរាបស្មើ និងទន់ល្មើយមួយ រហូតដល់គេចេញផុតពីទួលមួយ ដែលនៅមុនដល់ស្ថានីយ៍សំណាក់ អារ-រ៉ូវៃសះ ប្រហែលពីរម៉ាយ។ ចុងខាងលើនៃដើមឈើនោះបានបាក់ ហើយបត់ចុះមកក្នុងកណ្ដាលដើមរបស់វា។ ដើមឈើនោះឈរនៅលើគល់តែមួយ ហើយនៅជុំវិញគល់របស់វា មានគំនរខ្សាច់ជាច្រើន។

លោក អាប់ឌុលឡោះ អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ បានប្រាប់លោក ណាហ្វិក ថា ព្យាការីបានថ្វាយបង្គំព្រះ នៅមាត់ផ្លូវទឹកហូរមួយ នៅខាងក្រោយភូមិ អាល់-អារជ ពេលអ្នកធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់ខ្ពង់រាបមួយ។ នៅក្បែរវិហារនោះ មានផ្នូរពីរ ឬបី ហើយនៅលើផ្នូរទាំងនោះ មានគំនរថ្មធំៗ នៅខាងស្ដាំផ្លូវ ក្បែរដើមឈើបន្លានៅតាមផ្លូវ។ នៅចន្លោះដើមឈើបន្លាទាំងនោះ លោក អាប់ឌុលឡោះ តែងចេញដំណើរពីភូមិ អាល់-អារជ ក្រោយពេលដែលព្រះអាទិត្យរសៀលចុះពីកណ្ដាលមេឃ ក្នុងពេលក្ដៅខ្លាំង ហើយគាត់ថ្វាយបង្គំព្រះពេលថ្ងៃត្រង់ នៅក្នុងវិហារនោះ។

លោក អាប់ឌុលឡោះ អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ បានប្រាប់លោក ណាហ្វិក ថា អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ បានឈប់សម្រាកនៅក្បែរដើមឈើធំៗមួយចំនួន នៅខាងឆ្វេងផ្លូវ ក្នុងផ្លូវទឹកហូរមួយ មុនដល់ភ្នំ ហារស្ហា។ ផ្លូវទឹកហូរនោះ នៅជាប់នឹងជើងភ្នំ ហារស្ហា ហើយចម្ងាយរវាងវា និងផ្លូវ គឺប្រហែលមួយដងបាញ់ព្រួញ។ លោក អាប់ឌុលឡោះ ធ្លាប់ថ្វាយបង្គំព្រះ ដោយបែរមុខទៅរកដើមឈើមួយដើម ដែលនៅជិតផ្លូវជាងគេ ក្នុងចំណោមដើមឈើទាំងនោះ ហើយវាក៏ខ្ពស់ជាងគេដែរ។

លោក អាប់ឌុលឡោះ អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ បានប្រាប់លោក ណាហ្វិក ថា ព្យាការីធ្លាប់ឈប់សម្រាកនៅក្នុងផ្លូវទឹកហូរ ដែលនៅផ្នែកខាងក្រោមនៃជ្រលងភ្នំ ម៉ារ អាហ្ស-ហ្សាហ្រន ខាងទិសម៉ាឌីណះ ពេលលោកចុះមកពីតំបន់ អាស-សហ្វរ៉ាវ៉ាត។ លោកឈប់សម្រាកនៅបាតផ្លូវទឹកហូរនោះ នៅខាងឆ្វេងផ្លូវ ពេលអ្នកធ្វើដំណើរទៅកាន់ម៉ាក្កះ។ ចម្ងាយរវាងកន្លែងស្នាក់របស់អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងផ្លូវ គឺមានត្រឹមតែមួយដុំថ្មបោះប៉ុណ្ណោះ។

លោក អាប់ឌុលឡោះ អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ បានប្រាប់លោក ណាហ្វិក ថា ព្យាការីធ្លាប់ឈប់សម្រាកនៅ ហ្ស៊ូ ទូវ៉ា ហើយស្នាក់នៅពេលយប់រហូតដល់ពេលព្រឹក។ លោកថ្វាយបង្គំព្រះពេលព្រលឹម (នៅទីនោះ) ពេលលោកមកដល់ម៉ាក្កះ។ កន្លែងដែលអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ថ្វាយបង្គំព្រះនៅទីនោះ គឺនៅលើទួលរឹងមាំមួយ មិនមែននៅក្នុងវិហារដែលគេបានសាងសង់នៅទីនោះទេ ប៉ុន្តែនៅទាបជាងនោះ នៅលើទួលរឹងមាំមួយ។

លោក អាប់ឌុលឡោះ (អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ) បានប្រាប់លោក ណាហ្វិក ថា ព្យាការីបានបែរមុខទៅរកច្រកភ្នំទាំងពីរ នៃភ្នំដែលនៅចន្លោះលោក និងភ្នំវែងនោះ ឆ្ពោះទៅទិសផ្ទះកាអ៍បះ។ លោកបានទុកវិហារដែលគេបានសាងសង់នៅទីនោះ នៅខាងឆ្វេងនៃកន្លែងថ្វាយបង្គំ ត្រង់ចុងទួល។ ចំណែកកន្លែងដែលព្យាការីថ្វាយបង្គំព្រះ គឺនៅទាបជាងវា នៅលើទួលខ្មៅ។ អ្នកត្រូវទុកចម្ងាយពីទួលនោះ ប្រហែលដប់ហត្ថ ឬប្រហែលនោះ រួចថ្វាយបង្គំព្រះ ដោយបែរមុខទៅរកច្រកភ្នំទាំងពីរ នៃភ្នំដែលនៅចន្លោះអ្នក និងផ្ទះកាអ៍បះ។

លោក អ៊ីប៊ីន អាប់បាស បានរៀបរាប់ថា៖ មានម្ដងនោះ ខ្ញុំបានជិះលាញីមួយក្បាលមក ហើយនៅពេលនោះ ខ្ញុំជិតដល់វ័យពេញវ័យហើយ។ អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ កំពុងដឹកនាំមនុស្សម្នាថ្វាយបង្គំព្រះនៅ មីណា ដោយគ្មានជញ្ជាំងនៅពីមុខលោកឡើយ។ ខ្ញុំបានជិះកាត់ពីមុខផ្នែកខ្លះនៃជួរ រួចខ្ញុំក៏ចុះពីលា ហើយលែងលាញីនោះឲ្យទៅស៊ីស្មៅ រួចខ្ញុំក៏ចូលទៅក្នុងជួរ។ គ្មាននរណាម្នាក់បានជំទាស់នឹងខ្ញុំអំពីរឿងនោះទេ។

លោក អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ បានរៀបរាប់ថា៖ នៅពេលដែលអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ចេញទៅ (ថ្វាយបង្គំ) នៅថ្ងៃបុណ្យ លោកតែងបង្គាប់ឲ្យគេយកលំពែងខ្លីមួយ មកដោតនៅពីមុខលោក ហើយលោកថ្វាយបង្គំព្រះ ដោយបែរមុខទៅរកវា ខណៈដែលមនុស្សម្នានៅពីក្រោយលោក។ លោកក៏ធ្លាប់ធ្វើដូច្នោះដែរ ពេលធ្វើដំណើរ។ ដោយហេតុនេះហើយ បានជាពួកមេដឹកនាំ (ក្រោយមក) យកការអនុវត្តនេះមកធ្វើតាម។

លោក អោន អ៊ីប៊ីន អាប៊ី ជូហៃហ្វះ បានរៀបរាប់ថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំនិយាយថា៖ «ព្យាការីបានដឹកនាំពួកគេថ្វាយបង្គំព្រះ នៅ អាល់-បាតហា ខណៈដែលមានលំពែងខ្លីមួយ (គឺដំបងដែលមានដែកស្រួចនៅចុង) នៅពីមុខលោក។ លោកថ្វាយបង្គំព្រះពេលថ្ងៃត្រង់ពីរវគ្គ និងថ្វាយបង្គំព្រះពេលរសៀលពីរវគ្គ ខណៈដែលស្ត្រី និងសត្វលា ដើរកាត់នៅពីមុខលោក (ហួសពីលំពែងនោះ)»។

លោក សះល៍ (អ៊ីប៊ីន សាអាដ) បានរៀបរាប់ថា៖ ចន្លោះរវាងកន្លែងដែលអ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ឈរថ្វាយបង្គំព្រះ និងជញ្ជាំង មានទំហំត្រឹមតែល្មមឲ្យពពែមួយក្បាលដើរកាត់បានប៉ុណ្ណោះ។

លោក សាឡាម៉ះ បានរៀបរាប់ថា៖ ជញ្ជាំងវិហារ នៅជិតវេទិកាខ្លាំងណាស់ ដែលចន្លោះរវាងវា ស្ទើរតែមិនល្មមឲ្យពពែមួយក្បាលដើរកាត់បាន។

លោក អាប់ឌុលឡោះ (អ៊ីប៊ីន អ៊ូម៉ារ) បានរៀបរាប់ថា៖ គេធ្លាប់ដោតលំពែងខ្លីមួយ នៅពីមុខព្យាការី ហើយលោកថ្វាយបង្គំព្រះ ដោយបែរមុខទៅរកវា។

លោក អោន អ៊ីប៊ីន អាប៊ី ជូហៃហ្វះ បានរៀបរាប់ថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំនិយាយថា៖ «អ្នកនាំសាររបស់ព្រះជាម្ចាស់ បានចេញមករកពួកយើង នៅពេលថ្ងៃត្រង់ដ៏ក្ដៅខ្លាំង។ គេបាននាំទឹកមកឲ្យលោក ដើម្បីលាងសម្អាតខ្លួនមុនថ្វាយបង្គំ។ លោកក៏បានលាងសម្អាតខ្លួន រួចដឹកនាំពួកយើងថ្វាយបង្គំព្រះពេលថ្ងៃត្រង់ និងពេលរសៀល ខណៈដែលមានលំពែងខ្លីមួយនៅពីមុខលោក ហើយស្ត្រី និងសត្វលា ដើរកាត់នៅខាងក្រោយលំពែងនោះ»។