បញ្ហាច្បាប់រៀបរាប់ដោយអាប់ឌុលឡោះ អ៊ីប៊ីន អាហ៍ម៉ាត់
បញ្ហាច្បាប់រៀបរាប់ដោយអាប់ឌុលឡោះ អ៊ីប៊ីន អាហ៍ម៉ាត់
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 447 ជំពូក។"
១០៥០ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលទិញសម្លៀកបំពាក់មួយកំប្លេក្នុងតម្លៃមួយឌីណាដកមួយឌៀរហាំចេញ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំមិនចូលចិត្តរឿងនេះទេគេលក់ជាឌីណាចុះហេតុអ្វីបានជាដកមួយឌៀរហាំចេញទៅវិញ? នេះជាការលក់ដូរដែលមិនល្អឡើយ»។ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «ចុះប្រសិនបើគេនិយាយថា៖ ខ្ញុំលក់ឱ្យអ្នកក្នុងតម្លៃមួយឌីណានិងមួយឌៀរហាំ?» លោកឆ្លើយថា៖ «គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយ»។ ១០៥១ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលនិយាយថា៖ ខ្ញុំលក់សម្លៀកបំពាក់នេះឱ្យអ្នកក្នុងតម្លៃមួយឌីណាដកមួយឌៀរហាំចេញ។ លោកឆ្លើយថា៖ «ការលក់នេះមិនអនុញ្ញាតឡើយលុះត្រាតែគេនិយាយថាមួយឌីណាដកមួយគីរ៉ាតមាស»។ ១០៥២ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលលក់ចម្ការមួយហើយលើកលែងចំណែកមួយភាគបីឬមួយភាគបួនឬមួយកួររ៍ឬពីរកួររ៍។ លោកឆ្លើយថា៖ «មិនបានទេពីព្រោះវាមិនច្បាស់លាស់»។ មានគេសួរថា៖ «ចុះបើលើកលែងដើមល្មើជាក់លាក់ដែលគេស្គាល់ច្បាស់?» លោកឆ្លើយថា៖ «បាន»។ សំណងនៃវិការ៖ (គុណវិបត្តិ) ដោយរក្សាទុកទំនិញ៖ ១០៥៣ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានទិញសម្លៀកបំពាក់ពីបុរសម្នាក់ទៀតហើយក្រោយមកបានប្រទះឃើញវិការ៖ (គុណវិបត្តិ) នៅក្នុងនោះ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «គេអាចប្រគល់វាត្រឡប់ទៅវិញ»។ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «តើគេអាចទារប្រាក់សំណងតាមសមាមាត្រនៃវិការ៖នោះដោយមិនបាច់ប្រគល់ទំនិញត្រឡប់វិញបានដែរឬទេ?» លោកឆ្លើយថា៖ «បាន»។ ខ្ញុំបានសួរថា៖ «ចុះប្រសិនបើគេបានស្លៀកពាក់វារួចហើយទើបយកទៅសងវិញ?» លោកឆ្លើយថា៖ «គេត្រូវគិតតម្លៃស្រកចុះតាមកម្រិតនៃការស្លៀកពាក់នោះហើយកាត់កងប្រាក់នោះ»។ ១០៥៤ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានទិញក្រណាត់ពីបុរសម្នាក់ទៀតហើយបានកាត់វារួចទើបប្រទះឃើញវិការ៖។ ឪពុកខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកទិញមានជម្រើសពីរគឺបើគេចង់គេអាចប្រគល់វាត្រឡប់ទៅវិញរួមជាមួយប្រាក់សំណងនៃការថយចុះតម្លៃដោយសារការកាត់នោះឬបើគេចង់គេអាចរក្សាទុកវាហើយទាមទារប្រាក់កាត់កងនៃវិការ៖ (អ័រស្យ) ពីអ្នកលក់វិញ។ ហើយខ្ញុំប្រកាន់យកទស្សន៖របស់លោកអ៊ូស្មាន់ក្នុងរឿងនេះ»។ ១០៥៥ - លោកបានដំណាលថា៖ ឪពុកខ្ញុំបានប្រាប់ខ្ញុំថាអាប់ឌុលវ៉ាហហាប់អាល់សាក្វាហ្វីបានដំណាលពីអយ្យូបពីមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) (អ៊ីប៊ិនស៊ីរីន) ថាលោកអ៊ូស្មាន់ធ្លាប់បានវិនិច្ឆ័យចំពោះសម្លៀកបំពាក់ដែលបុរសម្នាក់បានទិញហើយឃើញមានវិការ៖ គឺគេអាចប្រគល់វាត្រឡប់ទៅវិញទោះបីជាគេបានស្លៀកពាក់វារួចហើយក៏ដោយ។ ១០៥៦ - លោកបានដំណាលថា៖ ឪពុកខ្ញុំបានប្រាប់ខ្ញុំថាវ៉ាគីអ៍បានដំណាលពីហ្សារៀអ៊ីប៊ិនហាហ៊្សីមពីអ៊ីប៊ិនស៊ីរីនពីលោកអ៊ូស្មាន់ថាលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គេមានសិទ្ធិជ្រើសរើស»។ ១០៥៧ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានទិញក្រណាត់រួចកាត់ដេរជាអាវហើយទើបប្រទះឃើញមានរហែកធ្លុះធ្លាយ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកទិញចង់គេអាចប្រគល់វាត្រឡប់ទៅវិញហើយសងការខូចខាតនៃការកាត់ឬប្រសិនបើគេចង់គេអាចរក្សាទុកវាហើយទារប្រាក់សំណងនៃវិការ៖ពីអ្នកលក់។ ករណីទាសករក៏ដូចគ្នាដែរប្រសិនបើគេទិញហើយប្រទះឃើញវិការ៖ដែលមានពីមុនមកគេមានសិទ្ធិទារសំណងពីអ្នកលក់នៅពេលគេបញ្ជាក់ភស្តុតាងបាន»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الأرش مع الإمساك
ជំពូក៖ ការលក់ច្បាប់គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)កូអាន (ម៉ាសាហ៊ូហ្វ)។ (ទស្សន៖របស់អ្នកប្រាជ្ញទាក់ទងនឹងការស្អប់ខ្ពើមការធ្វើពាណិជ្ជកម្មលើច្បាប់គម្ពីរកូអានបើប្រៀបធៀបនឹងការអនុញ្ញាតដើម្បីផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹង)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
بيع المصاحف
១០៥៨ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានទិញក្រណាត់រួចកាត់និងដេរវាហើយទើបប្រទះឃើញវិការ៖ដូចជារហែកឬផ្សេងពីនេះ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើគេចង់គេអាចយកក្រណាត់នោះទុកហើយទទួលប្រាក់កាត់កងតាមកម្រិតនៃវិការ៖នោះឬបើគេចង់គេអាចប្រគល់វាត្រឡប់ទៅម្ចាស់វិញរួមជាមួយនឹងសំណងនៃការថយចុះតម្លៃដោយសារការកាត់ដេរនោះ»។ ការលក់ច្បាប់គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)កូអាន៖ ១០៥៩ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីការលក់ច្បាប់គម្ពីរកូអាន (ម៉ាសាហ៊ូហ្វ)។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «មានអ្នកប្រាជ្ញមួយក្រុមបានអនុញ្ញាតឱ្យលក់វាហើយការរកស៊ីដោយការបង្រៀនគឺល្អប្រសើរសម្រាប់ខ្ញុំជាងការដើរសុំទានគេ»។ លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីការលក់ច្បាប់គម្ពីរកូអានលោកឆ្លើយថា៖ «វាជាទីពេញចិត្តសម្រាប់ខ្ញុំជាងដែលកុំលក់វាពីព្រោះលោកអ៊ីប៊ិនអ៊ូមើរនិងលោកអ៊ីប៊ិនអាប់បាសបានស្អប់ខ្ពើមការលក់ច្បាប់គម្ពីរកូអាន»។ ១០៦០ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីការលក់ច្បាប់គម្ពីរកូអាន។ លោកឆ្លើយថា៖ «ចូរទិញចុះប៉ុន្តែកុំលក់ឡើយ» ហើយលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំប្រកាន់យកតាមហាដីសរបស់លោកអ៊ីប៊ិនអាប់បាសនិងលោកហ្សាពិរ»។ ការលើកលែងការខូចខាតផលដំណាំដោយគ្រោះធម្មជាតិ៖ ១០៦១ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីការលើកលែងការខូចខាតដោយគ្រោះធម្មជាតិ (វ៉ាឌ្ឌុអាល់ចាវ៉ាអ៊ិហ៍)។ លោកឆ្លើយថា៖ «គឺនៅពេលបុរសម្នាក់បានទិញផលផ្លែឈើនៅលើដើមល្មើហើយត្រូវគ្រោះធម្មជាតិបំផ្លាញខូចខាតនោះព្យាការី ﷺ បានសម្រេចឱ្យលើកលែងគ្រោះមហន្តរាយពោលគឺអ្នកលក់មិនមានសិទ្ធិទទួលបានប្រាក់កាសអ្វីឡើយពីព្រោះអ្នកទិញមិនបានទទួលផលប្រយោជន៍អ្វីទាំងអស់ពីវា»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وضع الجوائح
ជំពូក៖ ត្រូវបានគេសួរប្រសិនបើគេសងបំណុលម្ចាស់បំណុលមួយចំនួនដោយមិនសងអ្នកដទៃ។ (វិធានច្បាប់ស្តីពីការសងបំណុលរើសមុខក្នុងអំឡុងពេលមានជំងឺធ្ងន់ឬក្ស័យធន)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
سئل إذا قضى بعض غرمائه دون بعض
ជំពូក៖ ប្រសិនបើគេទូទាត់បំណុលពន្យារពេលមុនកាលកំណត់។ (វិធានច្បាប់ស្តីពីការសងបំណុលមុនកាលកំណត់និងបញ្ហាកាត់បន្ថយបំណុលជាថ្នូរនឹងការសងឆាប់)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
إذا قضى المؤجل قبل اجله
ត្រូវបានគេសួរប្រសិនបើគេសងបំណុលម្ចាស់បំណុលមួយចំនួនដោយមិនសងអ្នកដទៃ៖ ១០៦២ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានសងបំណុលម្ចាស់បំណុលមួយចំនួនដោយមិនបានសងអ្នកផ្សេងទៀតក្នុងអំឡុងពេលគាត់មានជំងឺតើអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ធ្វើបែបនេះដែរឬទេឬត្រូវបែងចែកតាមសមាមាត្រ? លោកឆ្លើយថា៖ «គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីក្នុងការសងអ្នកខ្លះដោយមិនសងអ្នកខ្លះនោះទេប៉ុន្តែវាជាទីពេញចិត្តសម្រាប់ខ្ញុំជាងដែលគាត់ត្រូវប្រព្រឹត្តស្មើភាពគ្នាក្នុងការសងបំណុល»។ ប្រសិនបើគេទូទាត់បំណុលពន្យារពេលមុនកាលកំណត់៖ ១០៦៣ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលមានបំណុលដែលត្រូវទារពីបុរសម្នាក់ទៀតតាមកាលបរិច្ឆេទកំណត់មួយរួចកូនបំណុលបានយកប្រាក់មកសងមុនកាលកំណត់ដោយមិនមានការទាមទារដោយសារចង់រួចបំណុលតើម្ចាស់បំណុលអាចទទួលយកប្រាក់របស់ខ្លួនមុនកាលកំណត់បានដែរឬទេ? លោកឆ្លើយថា៖ «គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយលើកលែងតែមានការបញ្ចុះបំណុលជាថ្នូរនឹងការសងមុនកាលកំណត់ព្រោះខ្ញុំមិនចូលចិត្តការនោះទេ»។ ១០៦៤ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលនិយាយទៅកាន់ម្ចាស់បំណុលរបស់ខ្លួនថា៖ «ចូរបញ្ចុះបំណុលខ្លះឱ្យខ្ញុំនោះខ្ញុំនឹងសងអ្នកឱ្យបានឆាប់»។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំមិនពេញចិត្តឡើយមិនត្រូវធ្វើបែបនោះទេ»។ ប្រសិនបើគេដាក់លក្ខខណ្ឌថា៖ «ប្រសិនបើមិនបង់ប្រាក់ត្រឹមម៉ោងនេះទេការលក់ត្រូវចាត់ទុកជាមោឃ៖»៖ ១០៦៥ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលទិញទំនិញពីបុរសម្នាក់ទៀតដោយអ្នកលក់ដាក់លក្ខខណ្ឌថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកមិនយកប្រាក់មកឱ្យខ្ញុំត្រឹមម៉ោងនេះឬថ្ងៃនេះទេនោះគ្មានការលក់ដូររវាងពួកយើងឡើយ» តើការនេះមានសុពលភាពដែរឬទេ? លោកឆ្លើយថា៖ «ការនោះគឺត្រឹមត្រូវមានសុពលភាពអ្នកលក់មានសិទ្ធិលុបចោលការលក់របស់គាត់គឺដូចអ្វីដែលគាត់បានកំណត់»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
إذا شرط إن لم يعط الثمن الى ساعة كذا وإلا فلا يبيع له
ជំពូក៖ ការលក់ទាសករមូកាតាប់ (ទាសករដែលមានកិច្ចសន្យាសុំសិទ្ធិសេរីភាព)។ (វិធានច្បាប់ស្តីពីការផ្ទេរឬលក់ទាសករដែលកំពុងបំពេញកិច្ចសន្យាសុំសេរីភាព)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
بيع المكاتب
ការលក់ទាសករមូកាតាប់៖ ១០៦៦ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលមានទាសករបម្រើហើយបានធ្វើកិច្ចសន្យារំដោះខ្លួន (គីតាបាស់) ជាមួយគេក្រោយមកគាត់ខ្វះខាតប្រាក់កាសតើគាត់អាចលក់ទាសករនោះដោយនៅរក្សាកិច្ចសន្យារំដោះខ្លួនបានដែរឬទេ? លោកឆ្លើយថា៖ «ប្រសិនបើគាត់លក់គេលើលក្ខខណ្ឌច្បាស់លាស់ដោយបញ្ជាក់ថានៅពេលណាដែលគេបង់ប្រាក់គ្រប់ចំនួនប៉ុណ្ណេះប៉ុណ្ណោះគេនឹងមានសេរីភាពនោះគឺគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយ»។ ប្រសិនបើភាគីបំណុលណាមួយយល់ព្រមកាត់កងបំណុល៖ ១០៦៧ - លោកបាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «ខ្ញុំបានទៅជួបបុរសម្នាក់ហើយបានទិញទំនិញពីគាត់ក្នុងតម្លៃប្រាំរយឌៀរហាំបន្ទាប់មកបុរសនោះបានមកជួបខ្ញុំហើយឃើញទំនិញនៅកន្លែងខ្ញុំគាត់ក៏ទិញទំនិញនោះហើយនិយាយមកកាន់ខ្ញុំថា៖ ទំនិញនេះជាថ្នូរនឹងប្រាក់ប្រាំរយឌៀរហាំនោះចុះ»។ ឪពុកខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការនេះគឺអនុញ្ញាតប៉ុន្តែទាល់តែគាត់ទទួលទំនិញយកទៅឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ដោយមិនទុកវានៅទីនោះឡើយក្រែងលោវាក្លាយជាការលក់បំណុលដោះដូរនឹងបំណុល (បៃអុលដាយនីប៊ីដដាយន)»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
إذا رضي احد الغريمين بالمقاصصه
ជំពូកស្តីអំពីសាឡាំ៖ ១០៦៨ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «អាល់សាឡាំគឺដូចគ្នានឹងអាល់សាឡាហ្វ (កិច្ចសន្យាទិញទំនិញទូទាត់ប្រាក់មុនដឹកទំនិញតាមក្រោយ)»។ ១០៦៩ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មានទោសពៃរ៍ក្នុងការធ្វើសាឡាំលើសត្វពាហន៖ដោយបញ្ជាក់លក្ខណ៖សម្បត្តិលម្អិតនោះទេ»។ ១០៧០ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំមានប្រសាសន៍អំពីសាឡាហ្វលើសត្វពាហន៖ថា៖ «គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយរហូតដល់កាលកំណត់ជាក់លាក់មួយ»។ ១០៧១ - លោកបានដំណាលថា៖ ឪពុកខ្ញុំបានប្រាប់ខ្ញុំថាអាប់ឌុររ៉ាហ្សាគបានដំណាលពីម៉ាក់ម៉ារពីអយ្យូបពីណាភីអ៍ថាលោកអ៊ីប៊ិនអ៊ូមើរយល់ឃើញថាគ្មានទោសពៃរ៍ក្នុងការធ្វើសាឡាហ្វលើសត្វពាហន៖រហូតដល់កាលកំណត់ច្បាស់លាស់ឡើយ។ ១០៧២ - លោកបានដំណាលថា៖ ឪពុកខ្ញុំបានប្រាប់ខ្ញុំថាមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊ិនហ្សាOffar បានដំណាលពីស៊ូអ៍ពះពីអាប៊ូម៉ាក់ស្យារពីអាល់ណាខាយីថាលោកអ៊ីប៊ិនម៉អ៊ូដយល់ឃើញថាគ្មានទោសពៃរ៍ក្នុងកិច្ចសន្យាសាឡាំលើគ្រប់វត្ថុទាំងអស់លើកលែងតែសត្វពាហន៖។ ១០៧៣ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានអានជូនឪពុកខ្ញុំស្តាប់ដោយសួរថា៖ «តើសាឡាំជាអ្វី?» លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «គឺការដែលបុរសម្នាក់ប្រគល់ប្រាក់ឌៀរហាំមុនទៅឱ្យបុរសម្នាក់ទៀតហើយព្រមព្រៀងគ្នាកំណត់រង្វាស់ជាក់លាក់ដោយនិយាយថា៖ ខ្ញុំបង់ប្រាក់មុនសម្រាប់ធញ្ញជាតិនៃតំបន់សាវ៉ាដឬស្រុកនេះឬម៉ូស៊ុលហើយមិនត្រូវនិយាយថា៖ ខ្ញុំបង់ប្រាក់មុនសម្រាប់កសិផលនៃចម្ការជាក់លាក់នេះឬដីជាក់លាក់នេះឡើយពីព្រោះគេមិនដឹងថាចម្ការនោះបង្កើតផលឬអត់នោះទេ។ ដូចគ្នាដែរប្រសិនបើធ្វើសាឡាំលើសាច់គេត្រូវកំណត់លក្ខណ៖ថា៖ សាច់សត្វពេញវ័យចំណែកឆ្អឹងជំនីរឬភ្លៅហើយចំពោះក្បាលសត្វក៏ត្រូវបញ្ជាក់ថា៖ ក្បាលសត្វពេញវ័យឬក្បាលចៀមកូន។ ហើយគេមិនត្រូវយកលើសពីលក្ខណ៖ដែលបានព្រមព្រៀងឡើយប៉ុន្តែអាចទទួលយកទាបជាងនោះបាន»។ ១០៧៤ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានបង់ប្រាក់សាឡាហ្វទិញស្រូវសាលីប៉ុន្តែនៅពេលដល់ថ្ងៃកំណត់អ្នកលក់គ្មានស្រូវសាលីទេគេក៏និយាយថា៖ ចូរយកស្រូវបាឡេតាមតម្លៃទីផ្សារជំនួសវិញចុះ។ ឪពុកខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «គេមិនត្រូវយកស្រូវបាឡេលើកលែងតែមានបរិមាណស្មើនឹងរង្វាស់ស្រូវសាលីឬតិចជាងនោះគឺមិនត្រូវយកលើសឡើយ»។ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «ប្រសិនបើស្រូវសាលីមានចំនួនដប់ហ្សារីបតើគេអាចយកស្រូវបាឡេដប់ហ្សារីបបានដែរឬទេ?» លោកឆ្លើយថា៖ «បាន»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب السلم
ជំពូក៖ ការលក់សិទ្ធិស្វាមីភក្តិ (វ៉ាឡា) ឬការធ្វើអំណោយវា។ (ការហាមឃាត់ការលក់ដូរឬផ្ទេរសិទ្ធិវ៉ាឡាដែលកើតចេញពីការដោះលែងទាសករ)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب بيع الولاء وهبته
ជំពូកស្តីអំពីការលក់សិទ្ធិស្វាមីភក្តិឬការធ្វើអំណោយវា៖ ១០៧៥ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីការលក់សិទ្ធិស្វាមីភក្តិ (វ៉ាឡា) និងការធ្វើអំណោយវា។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំប្រកាន់យកទស្សន៖ដែលថាមិនត្រូវលក់និងមិនត្រូវធ្វើអំណោយឡើយ»។ ១០៧៦ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «តើលោកប្រកាន់យកតាមហាដីសរបស់អាំរអ៊ីប៊ិនឌីណារដែលថាលោកស្រីម៉ៃមូណាស់បានធ្វើអំណោយសិទ្ធិវ៉ាឡារបស់ស៊ូឡៃម៉ានអ៊ីប៊ិនយ៉ាសារជូនលោកអ៊ីប៊ិនអាប់បាសដែរឬទេ?» ឪពុកខ្ញុំឆ្លើយថា៖ «ទេ»។ ហើយឪពុកខ្ញុំបានបញ្ជាក់ថា៖ «អាត្វាបានដំណាលពីលោកអ៊ីប៊ិនអាប់បាសថា៖ សិទ្ធិវ៉ាឡាមិនត្រូវលក់និងមិនត្រូវធ្វើអំណោយឡើយហើយលោកអ៊ីប៊ិនម៉អ៊ូដនិងលោកហ្សាពិរក៏ស្អប់ខ្ពើមការនោះដែរ»។ ការប្តូរប្រាក់ (អាល់ស័រហ្វ)៖ ១០៧៧ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលប្រគល់ប្រាក់ឌីណាឱ្យបុរសម្នាក់ទៀតដោយប្រាប់ថាទម្ងន់របស់វាប៉ុណ្ណេះឬថ្លឹងនៅចំពោះមុខគាត់ហើយអ្នកប្តូរប្រាក់បានប្តូរវាប៉ុន្តែវាលើសចំនួនមួយគ្រាប់ពីរគ្រាប់ឬបីគ្រាប់ដោយសារតែកំហុសអចេតនាឬភាពខុសគ្នានៃជញ្ជីងនិងកូនជញ្ជីងតើការលើសនោះអនុញ្ញាតឱ្យយកដែរឬទេ? លោកឆ្លើយថា៖ «ប្រសិនបើវាជាចំនួនតិចតួចដែលមនុស្សទូទៅតែងតែអធ្យាស្រ័យលើកលែងឱ្យគ្នាខ្ញុំសង្ឃឹមថាគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយហើយប្រសិនបើគេប្រគល់វាត្រឡប់ទៅវិញក៏គ្មានទោសពៃរ៍ដែរ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الصرف
ជំពូក៖ ត្រូវបានគេសួរអំពីការទិញទំនិញពីអ្នកដែលបានទិញតាមរយ៖ការលក់ដូរដែលមិនត្រឹមត្រូវ (ហ្វាស៊ីដ)។ (វិធានច្បាប់ស្តីពីការធ្វើប្រតិបត្តិការលើទំនិញដែលបានមកពីកិច្ចសន្យាខុសច្បាប់ឥស្លាម)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
سئل عمن اشترى شراء فاسدا هل يشتري منه
ជំពូក៖ នៅពេលទាសករត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យប្រកបរបរពាណិជ្ជកម្ម។ (សមត្ថភាពគតិយុត្តរបស់ទាសករដែលទទួលបានការអនុញ្ញាតនិងការទទួលខុសត្រូវលើបំណុលដែលកើតឡើង)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
إذا أذن لعبد في التجارة
ត្រូវបានគេសួរអំពីការទិញទំនិញពីអ្នកដែលបានទិញតាមរយ៖ការលក់ដូរដែលមិនត្រឹមត្រូវ៖ ១០៧៨ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលទិញទំនិញដែលជាប់ជំពាក់នឹងការលក់ដូរមិនត្រឹមត្រូវ (ហ្វាស៊ីដ) ដូចជាលក្ខខណ្ឌពីរនៅក្នុងការលក់ដូរមួយឬដូចអ្វីដែលព្យាការី ﷺ បានហាមឃាត់ដូចជាការលក់ផ្លែឈើមុនពេលវាទុំតើលោកយល់ឃើញថាអនុញ្ញាតឱ្យបុរសម្នាក់ទិញទំនិញពីអ្នកដែលបានទិញតាមរយ៖ការលក់ដូរមិនត្រឹមត្រូវនេះដែរឬទេ? លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «គេមិនត្រូវទិញអ្វីទាំងអស់ពីគាត់ប្រសិនបើគេដឹងថាគាត់បានចូលរួមក្នុងកិច្ចការដែលរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានហាមឃាត់ពីព្រោះការលក់ដូរនេះជាមោឃ៖ (ម៉ារឌូដ)»។ នៅពេលទាសករត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យប្រកបរបរពាណិជ្ជកម្ម៖ ១០៧៩ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីទាសករដែលចៅហ្វាយបានអនុញ្ញាតឱ្យរកស៊ីរួចហើយជាប់បំណុលគេ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «បំណុលនោះធ្លាក់លើការទទួលខុសត្រូវរបស់ចៅហ្វាយ»។ ១០៨០ - វ៉ាគីអ៍បាននិយាយថា៖ «មិនត្រូវលក់ទាសករដើម្បីសងបំណុលឡើយ»។ ឪពុកខ្ញុំមានប្រសាសន៍ថា៖ «វ៉ាគីអ៍បានខ្វែងគំនិតជាមួយស៊ូហ្វយ៉ានអំពីរឿងនេះ»។ ការបកស្រាយបម្រាមនៃការលក់អាល់ម៉ាហ្សា៖ ១០៨១ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ ដែលថាលោកបានហាមឃាត់ការលក់អាល់ម៉ាហ្សា (បៃអុលម៉ាហ្សា)។ លោកឆ្លើយថា៖ «គឺសំដៅលើការលក់កូនសត្វដែលនៅក្នុងស្បូន»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
تفسير النهي عن بيع المجر
ជំពូក៖ ហាបាលុលហាបាឡាស់។ (បម្រាមរបស់ព្យាការីស្តីពីការលក់កូនរបស់កូនសត្វដែលនៅក្នុងផ្ទៃដោយសារតែភាពមិនច្បាស់លាស់និងការប្រថុយប្រថានខ្លាំង)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
حبل الحبلة
ជំពូក៖ ការលក់យ័ន្តឬសំណេរការពារខ្លួន (អាល់តាអាវីហ្ស)។ (ការស្អប់ខ្ពើមរបស់អ្នកប្រាជ្ញចំពោះការសរសេរអាយ៉ាត់គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)កូអានឬពាក្យបួងសួងដើម្បីធ្វើពាណិជ្ជកម្មយកកម្រៃ)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
بيع التعاويذ
ហាបាលុលហាបាឡាស់៖ ១០៨២ - លោកបានដំណាលថា៖ ឪពុកខ្ញុំត្រូវបានគេសួរក្នុងពេលដែលខ្ញុំកំពុងស្តាប់អំពីហាបាលុលហាបាឡាស់។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «គឺកូននៅក្នុងពោះសត្វនៅពេលវាកើតមករួចហើយកូននោះមានគភ៌បន្តទៀត។ ព្យាការី ﷺ បានហាមឃាត់ការនេះពីព្រោះវាជាហ្គារ៉រ (ភាពមិនច្បាស់លាស់និងការប្រថុយប្រថាន)»។ ការលក់សំណេរការពារខ្លួន (យ័ន្ត/តាអាវីហ្ស)៖ ១០៨៣ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលសរសេរសំណេរការពារខ្លួនពីគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)កូអាននិងផ្សេងៗទៀតយកទៅលក់។ លោកឆ្លើយថា៖ «ខ្ញុំមិនចូលចិត្តទេហើយខ្ញុំក៏ស្អប់ខ្ពើមការលក់ច្បាប់គម្ពីរកូអានដែរប៉ុន្តែការទិញវាគឺស្រាលជាងការលក់»។ ១០៨៤ - អ្នកប្រាជ្ញខ្លះបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំប្រាថ្នាចង់ឱ្យគេកាត់ដៃអ្នកដែលលក់ច្បាប់គម្ពីរកូអាន»។ ១០៨៥ - លោកបានបន្តថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «ចុះប្រសិនបើគេលក់សំណេរការពារខ្លួនឱ្យពួកហ្ស៊ីមមី (អ្នកមិនមែនមូស្លីម)?» លោកឆ្លើយថា៖ «នោះរឹតតែធ្ងន់ធ្ងរទៅទៀត» ហើយលោកស្អប់ខ្ពើមវាណាស់។ រីបា (ការប្រាក់)៖ ១០៨៦ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានលក់ទំនិញវាល់ឬថ្លឹងដោយពន្យារពេលហើយនៅពេលដល់កាលកំណត់គេបានផ្តល់ទំនិញវាល់ឬថ្លឹងមកវិញ។ លោកមិនពេញចិត្តឡើយដោយមានប្រសាសន៍ថា៖ «នេះគឺជាការដោះដូរអាហារនឹងអាហារដោយពន្យារពេល»។ មានគេសួរថា៖ «តើគេអាចយកជាការខ្ចីបុល...»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الربا
«...ឬរបស់អ្វីក៏ដោយ? លោកឆ្លើយថា៖ បាទគឺមិនត្រូវយកតាមរង្វាស់ឬទម្ងន់ឡើយ»។ ១០៨៧ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសជនជាតិម៉ាជូស៊ីម្នាក់ដែលធ្លាប់រកស៊ីការប្រាក់ (រីបា) ហើយសន្សំបានទ្រព្យសម្បត្តិយ៉ាងច្រើនក្រោយមកគាត់បានចូលកាន់សាសនាឥស្លាមតើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់ជារបស់គាត់ដែរឬទេ? លោកឆ្លើយថា៖ «ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់គឺជារបស់គាត់»។ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «តើគាត់ត្រូវដកទ្រព្យដែលបានមកពីកេរមរតកចេញដែរឬទេ?» លោកឆ្លើយថា៖ «មិនបាច់ទេអំពើស៊irk (ការប្រណិប័តន៍ពហុអាទិទេព) និងការសេពគ្រឿងស្រវឹងដែលគាត់ធ្លាប់ប្រព្រឹត្តគឺធំធេងជាងរឿងនេះទៅទៀត»។ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «ចុះប្រសិនបើគាត់ស្ម័គ្រចិត្តធ្វើបែបនោះ?» លោកឆ្លើយថា៖ «ប្រសិនបើគាត់ធ្វើគឺជារឿងល្អប្រសើរ»។ ១០៨៨ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលមានប្រតិបត្តិការទិញលក់និងការប្តូរប្រាក់ជាមួយបុរសម្នាក់ទៀតហើយក្នុងចិត្តរបស់គាត់មានការសង្ស័យខ្លាចក្រែងមានភាពមិនត្រឹមត្រូវកើតឡើងដោយមិនដឹងខ្លួនតើគេអាចនិយាយទៅកាន់ដៃគូរបស់ខ្លួនថា៖ «សូមអធ្យាស្រ័យលើកលែងទោសឱ្យខ្ញុំនូវរាល់អ្វីៗដែលបានកើតឡើងរវាងខ្ញុំនិងអ្នកចុះ?» លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើភាពមិនត្រឹមត្រូវនោះមកពីផ្លូវរីបា (ការប្រាក់) គាត់ត្រូវតែប្រគល់ដើមទុនត្រឡប់ទៅឱ្យដៃគូវិញហើយបោះបង់ចោលនូវចំណែកលើសយោងតាមបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ថា៖ {ហើយប្រសិនបើពួកអ្នកប្រែចិត្តនោះពួកអ្នកនឹងទទួលបានដើមទុនរបស់ពួកអ្នកវិញ} [អាល់បាក្វារ៉ោះ៖ ២៧៩]។ ពីព្រោះការតាវ៉ាត់ (ប្រែចិត្ត) ពីរីបាគឺការយកដើមទុននិងប្រគល់ចំណែកលើសត្រឡប់ទៅវិញ»។ ការបញ្ចាំឬការដាក់ទ្រព្យធានា (អាល់រ៉ាហ៍ន)៖ ១០៨៩ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលមានទ្រព្យបញ្ចាំជាច្រើនដែលគាត់មិនស្គាល់ម្ចាស់និងមិនស្គាល់ផ្ទះរបស់ពួកគេ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកអស់សង្ឃឹមក្នុងការស្គាល់ពួកគេនិងអ្នកស្នងមរតករបស់ពួកគេខ្ញុំយល់ឃើញថាត្រូវលក់ទ្រព្យបញ្ចាំទាំងនោះហើយយកប្រាក់ទៅធ្វើទានបរិច្ចាគ (សូដាកក់)។ ប្រសិនបើក្រោយមកស្គាល់ម្ចាស់ត្រូវឱ្យពួកគេជ្រើសរើសរវាងផលបុណ្យឬការសងសំណងវិញ»។ ១០៩០ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានទទួលទ្រព្យបញ្ចាំសម្រាប់ប្រាក់កម្ចីប៉ុន្តែនៅពេលដល់ថ្ងៃកំណត់កូនបំណុលមិនបានមកសងហើយពន្យារពេលតើគាត់ត្រូវចាត់ចែងទ្រព្យបញ្ចាំនោះយ៉ាងដូចម្តេច? លោកឆ្លើយថា៖ «ទ្រព្យនោះត្រូវរក្សាទុកនៅជាមួយគាត់ដដែលលើកលែងតែកូនបំណុលបានប្រគល់សិទ្ធិតំណាងឱ្យគាត់លក់វា»។ ខ្ញុំបានសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «ចុះប្រសិនបើកូនបំណុលបាននិយាយថា៖ ប្រសិនបើខ្ញុំមិនយកប្រាក់មកសងអ្នកត្រឹមថ្ងៃនេះទេនោះអ្នកជាតំណាងរបស់ខ្ញុំក្នុងការលក់ទ្រព្យបញ្ចាំនោះ?» លោកឆ្លើយថា៖ «ការនេះគឺអនុញ្ញាត»។ ១០៩១ - លោកបានដំណាលថា៖ ឪពុកខ្ញុំត្រូវបានគេសួរអំពីទ្រព្យបញ្ចាំប្រសិនបើវាត្រូវចោរលួចបាត់។ លោកឆ្លើយថា៖ «ផលចំណេញជារបស់ម្ចាស់ទ្រព្យហើយការខាតបង់ក៏ធ្លាក់លើម្ចាស់ទ្រព្យដែរពោលគឺប្រសិនបើត្រូវចោរលួចដោយគ្មានការធ្វេសប្រហែសកូនបំណុលនៅតែត្រូវសងបំណុលពេញលេញដដែល»។ ១០៩២ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីបុរសម្នាក់ដែលមានច្បាប់គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)កូអានជាទ្រព្យបញ្ចាំតើគាត់អាចអានវាបានដែរឬទេ? លោកឆ្លើយថា៖ «គាត់មិនត្រូវអានឡើយលើកលែងតែមានការអនុញ្ញាតពីម្ចាស់របស់វា»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الرهن
ភាពជាដៃគូអាជីវកម្មចែកផលចំណេញ (អាល់មូដារ៉ូបាស់)៖ លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំអំពីមូដារ៉ូបាស់។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកគ្រប់គ្រងដើមទុនធ្វើខុសពីលក្ខខណ្ឌគេត្រូវទទួលខុសត្រូវធានាសំណង (ដ្វាមីន)»។ ១០៩៣ - ឪពុកខ្ញុំបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅក្នុងកិច្ចសន្យាមូដារ៉ូបាស់គេប្រគល់ប្រាក់ឌៀរហាំឱ្យគាត់ហើយប្រាប់ថា៖ ចូរទិញស្រូវសាលីប៉ុន្តែគាត់បែរជាទៅទិញអ្វីផ្ទុយពីការបង្គាប់នោះគាត់ត្រូវទទួលខុសត្រូវធានាការខាតបង់ព្រោះអ្នកដែលល្មើសលក្ខខណ្ឌគឺត្រូវធានាសង»។ ១០៩៤ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានសួរឪពុករបស់ខ្ញុំម្តងទៀតអំពីអ្នកគ្រប់គ្រងដើមទុនក្នុងមូដារ៉ូបាស់។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើគាត់ល្មើសគាត់ត្រូវទទួលខុសត្រូវ»។ ខ្ញុំបានសួរលោកថា៖ «ប្រសិនបើម្ចាស់ទុនប្រាប់គាត់ថា៖ ចូរធ្វើដំណើរទៅកាន់ឃូរ៉ាសានតើការចំណាយលើការរស់នៅរបស់គាត់បានមកពីណា?» លោកឆ្លើយថា៖ «បានមកពីប្រាក់ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់លើកលែងតែមានការព្រមព្រៀងដាក់លក្ខខណ្ឌថាការចំណាយត្រូវដកចេញពីដើមទុន»។ ១០៩៥ - លោកបានដំណាលថា៖ ខ្ញុំបានឮឪពុករបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេសួរអំពីអ្នកគ្រប់គ្រងដើមទុនប្រសិនបើគាត់ល្មើសលក្ខខណ្ឌ។ លោកឆ្លើយថា៖ «វាមានឋាន៖ដូចជាទ្រព្យផ្ញើគឺគាត់ត្រូវធានាសងការខូចខាតហើយប្រាក់ចំណេញបានទៅម្ចាស់ដើមទុនប្រសិនបើគាត់បានល្មើសប៉ុន្តែវាជាទីពេញចិត្តសម្រាប់ខ្ញុំជាងដែលត្រូវផ្តល់កម្រៃសមរម្យដល់គាត់ទៅតាមកម្លាំងពលកម្មដែលគាត់បានធ្វើ»។ ១០៩៦ - លោកបានដំណាលថា៖ មានគេសួរឪពុកខ្ញុំក្នុងពេលដែលខ្ញុំកំពុងស្តាប់ថា៖ «តើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ក្មេងកំព្រាអាចយកទៅវិនិយោគក្នុងកិច្ចសន្យាមូដារ៉ូបាស់បានដែរឬទេ?» លោកឆ្លើយថា៖ «បានប្រសិនបើក្មេងនោះមានអាណាព្យាបាលត្រឹមត្រូវ»។ ១០៩៧ - មានគេសួរឪពុកខ្ញុំថា៖ «បុរសម្នាក់បានទទួលដើមទុនក្នុងកិច្ចសន្យាមូដារ៉ូបាស់ដោយកំណត់ចំណែកផលមួយភាគបីឬមួយភាគបួនរួចគាត់យកដើមទុននោះទៅប្រគល់ឱ្យអ្នកដទៃធ្វើបន្តដោយទារចំណែកខ្ពស់ជាងនេះ?» លោកឆ្លើយថា៖ «លុះត្រាតែម្ចាស់ដើមទុនបានអនុញ្ញាតបើពុំនោះទេគឺមិនអាចឡើយ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
المضاربة
ជំពូក៖ ការបញ្ចុះតម្លៃ/ការចែករំលែកការខាតបង់ (អាល់មូវ៉ាដាអាស់) និងការទូទាត់ផ្តាច់ (អាល់មូក្វាត្វាអាស់)។ (ការវាយតម្លៃនីតិសាស្ត្រឥស្លាមលើកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ចុះតម្លៃនិងការទូទាត់ផ្តាច់ក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
المواضعة والمقاطعة