សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការបួងសួងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)របស់ព្យាការីយូនូស (ហ្ស៊ូននូន) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣០២]

ផ្នែក៖ ចំពោះប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ ដែលថា៖ «ការបួងសួងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)របស់បងប្អូនខ្ញុំគឺព្យាការីយូនូស (ហ្ស៊ូននូន)៖ 'គ្មានព្រះឯណាដែលត្រូវគោរពសក្ការ៖ពិតប្រាកដក្រៅពីទ្រង់ឡើយទ្រង់បរិសុទ្ធស្អាតពិតប្រាកដណាស់ខ្ញុំស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកដែលបំពាន' គ្មានបុគ្គលណាដែលជួបការទ័លច្រកបួងសួងចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ដោយពាក្យនេះឡើយលើកលែងតែអល់ឡោះ ﷻ នឹងរំដោះគេឱ្យរួចផុតពីទុក្ខលំបាកនោះ»។ ចូរដឹងថាពាក្យថា "ឌុអា" (Du'a) នៅក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានគឺគ្របដណ្តប់លើអត្ថន័យពីរយ៉ាង៖ ១) ឌុអាគោរពសក្ការ៖ (Du'a អាល់-'Ibadah) និង ២) ឌុអាសុំសំណូមពរ (Du'a អាល់-Mas'alah)។ អ្នកគោរពសក្ការ៖គ្រប់រូបគឺជាអ្នកសុំពីអល់ឡោះតាមរយ៖ការស្តាប់បង្គាប់ហើយអ្នកសុំគ្រប់រូបគឺជាអ្នកគោរពសក្ការ៖ចំពោះទ្រង់។ នៅពេលដែលពាក្យទាំងពីរត្រូវបានប្រើរួមគ្នាអ្នកសុំគឺសំដៅលើអ្នកដែលបន្លឺពាក្យសុំលាភសក្ការ៖ និងការការពារដោយផ្ទាល់ចំណែកអ្នកគោរពសក្ការ៖គឺសំដៅលើអ្នកដែលស្វែងរកក្តីមេត្តារបស់អល់ឡោះតាមរយ៖ការអនុវត្តបទបញ្ជាទោះបីជាមិនបានបន្លឺពាក្យសុំដោយផ្ទាល់ក៏ដោយ។ ហើយគេមិនអាចគិតថាអ្នកដែលបួងសួងចំពោះអល់ឡោះអាចខ្វះនូវក្តីសង្ឃឹម (រ៉ាហ្កាប់) ក្តីកោតខ្លាច (រ៉ាហាប់) និងក្តីចង់បាននោះឡើយ។ ចំណែកពាក្យរបស់ក្រុមអ្នកបួសជ្រុលនិយមមួយចំនួនដែលនិយាយថា៖ «ខ្ញុំមិនគោរពទ្រង់ដោយសារខ្លាចនរករបស់ទ្រង់ឬដោយសារចង់បានឋានសួគ៌របស់ទ្រង់ឡើយ»—នោះគឺដោយសារពួកគេស្មានខុសថាឋានសួគ៌មានត្រឹមតែការសប្បាយរីករាយខាងរូបវន្តហើយនរកមានត្រឹមតែការឈឺចាប់ខាងរាងកាយដែលនេះជាការយល់ដឹងដ៏ខ្វះខាតលើអត្ថន័យពិតនៃឋានសួគ៌! ពីព្រោះសេចក្តីសុខដ៏ធំធេងបំផុតដែលអល់ឡោះបានត្រៀមទុកសម្រាប់បណ្តាអាវលីយ៉ារបស់ទ្រង់គឺការបានទស្សនាព្រះភក្ត្រដ៏ស្រស់ត្រកាលរបស់ទ្រង់នៅក្នុងឋានសួគ៌។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបមនុស្សដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមបំផុតគឺព្យាការីមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ តែងតែបួងសួងសុំឋានសួគ៌និងសុំជ្រកកោនពីស្ថាននរកជានិច្ច។ ចំណែកលោកសាំនូនដែលធ្លាប់បានអួតអាងថា៖ «ខ្ញុំគ្មានការជាប់ជំពាក់នឹងអ្វីក្រៅពីទ្រង់ឡើយដូច្នេះសូមទ្រង់សាកល្បងខ្ញុំតាមតែទ្រង់សព្វព្រះទ័យចុះ» ពេលនោះគាត់ក៏ត្រូវបានសាកល្បងដោយជំងឺស្ទះនោមយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងររហូតដល់គាត់ដើរសុំក្មេងៗនៅតាមសាលារៀនថា៖ «ចូរពួកក្មួយជួយបួងសួងឱ្យពូកុហកម្នាក់នេះផង!»។ ហើយការបួងសួងរបស់ព្យាការីយូនូសបានប្រមូលផ្តុំនូវប្រភេទឌុអាទាំងពីរយ៉ាង៖ ពាក្យរបស់លោកថា៖ «គ្មានព្រះឯណាដែលត្រូវគោរពសក្ការ៖ក្រៅពីទ្រង់ឡើយ» (ឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលឡាអាន់ត) គឺជាការទទួលស្គាល់នូវតាវហ៊ីដ (ការគោរពព្រះមួយអង្គ)អ៊ូលូហ៊ីយ៉ះពីព្រោះមានតែអល់ឡោះមួយគត់ដែលសមនឹងទទួលបានការគោរពនិងការបួងសួង។ ពាក្យរបស់លោកថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ខ្ញុំស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកដែលបំពាន» (អ៊ីននីគុនទូមីន័សហ្ស្វាលីមីន) គឺជាការសារភាពនូវកំហុសឆ្គងផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីជាការសុំការអភ័យទោសដោយបន្ទាបខ្លួនបំផុត។ ហើយពាក្យថា៖ «ទ្រង់បរិសុទ្ធស្អាត» (ស៊ូប៊ូហាន៉ាកា) គឺជាការលើកតម្កើងអល់ឡោះឱ្យរួចផុតពីការបំពាននិងការដាក់ទណ្ឌកម្មដោយអយុត្តិធម៌។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបព្យាការី ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនគប្បីឱ្យខ្ញុំបម្រើណាម្នាក់និយាយថាខ្លួនគេប្រសើរជាងព្យាការីយូនូសអ៊ីព្នូម៉ាត់តានោះឡើយ»។ ពីព្រោះគ្មានមនុស្សណាម្នាក់អាចអះអាងថាខ្លួនគ្មានកំហុសចំពោះមុខអល់ឡោះ ﷻ នោះឡើយ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ និយមន័យនៃអ៊ីម៉ានឥស្លាមនិងអំពើល្អ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣០៤]

ផ្នែក៖ នៅពេលដែលពាក្យថា "អ៊ីម៉ាន" (Iman - ជំនឿ) ត្រូវបានប្រើប្រាស់តែឯងនោះវារួមបញ្ចូលនូវរាល់អំពើខាងក្នុងចិត្តនិងអំពើខាងក្រៅទាំងអស់ដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ស្រឡាញ់ពេញចិត្ត។ អ៊ីម៉ានគឺជាពាក្យសម្តីនិងការអនុវត្ត—ពាក្យសម្តីនៃបេះដូងនិងអណ្តាតនិងការអនុវត្តនៃបេះដូងនិងអវយវ៖។ ដូចដែលព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ៊ីម៉ានមានជាង ៦០ ឬជាង ៧០ សាខាដែលសាខាខ្ពស់បំផុតគឺពាក្យ៖ 'ឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលឡាល់ឡោះ' និងសាខាទាបបំផុតគឺការរើសឧបសគ្គចេញពីផ្លូវហើយភាពអៀនខ្មាសគឺជាសាខាមួយនៃអ៊ីម៉ាន»។ ដូច្នេះអ៊ីម៉ានទូទៅគឺរួមបញ្ចូលទាំងឥស្លាមដូចដែលព្យាការី ﷺ បានប្រាប់គណ៖ប្រតិភូអាប់ឌុលកាយស៍ថា៖ «ខ្ញុំបញ្ជាពួកអ្នកឱ្យមានជំនឿលើអល់ឡោះតើពួកអ្នកដឹងទេថាអ្វីជាជំនឿលើអល់ឡោះ? គឺការផ្តល់សក្ខីកម្មថាគ្មានព្រះឯណាដែលត្រូវគោរពសក្ការ៖ពិតប្រាកដក្រៅពីអល់ឡោះហើយមូហាំម៉ាត់ (ﷺ)ជាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះការបង្កើតសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ការផ្តល់ហ្សាខាត់និងការប្រគល់មួយភាគប្រាំនៃទ្រព្យបានពីសង្គ្រាម»។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបអ្នកជំនាន់មុន (សាលាហ្វ) បានពោលថា៖ «រាល់អ្នកមានជំនឿ (មុអ៍មីន) គឺជាមូស្លីមប៉ុន្តែមិនមែនរាល់មូស្លីមសុទ្ធតែជាមុអ៍មីននោះឡើយ»។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលពាក្យ "អ៊ីម៉ាន" ត្រូវបានប្រើទន្ទឹមគ្នានឹងពាក្យ "ឥស្លាម" ឬ "អំពើល្អ" (ដូចក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ជីព្រីល)៖ ឥស្លាមគឺសំដៅលើការចុះចូលខាងរូបវន្តខាងក្រៅ (សសរទ្រទ្រង់ទាំងប្រាំ) ចំណែកអ៊ីម៉ានគឺសំដៅលើជំនឿក្នុងចិត្ត (ជំនឿលើអល់ឡោះបណ្តាម៉ាឡាអ៊ីកាត់បណ្តាគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម) បណ្តាអ្នកនាំសារថ្ងៃបរលោកនិងវាសនា)។ ហើយការគ្រាន់តែដឹងក្នុងចិត្តមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ជាជំនឿឡើយពោលគឺត្រូវតែមានការអនុវត្តនៃបេះដូង—គឺសេចក្តីស្រឡាញ់ការចុះចូលនិងភាពរាបទាប។ ពីព្រោះប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់ដឹងច្បាស់ក្នុងចិត្តថាមូហាំម៉ាត់ (ﷺ)ជាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះប៉ុន្តែគេមានចិត្តស្អប់ច្រណែននិងមានអំនួតមិនព្រមដើរតាមលោកនោះបេះដូងគេមិនទាន់មានជំនឿឡើយ។ នេះគឺជាភាពគ្មានជំនឿ (គុហ្វួរ) របស់អ៊ីព្លីសរបស់ហ្វៀរអ៊ោននិងរបស់ពួកដែលស្គាល់ព្យាការីច្បាស់ដូចស្គាល់កូនរបស់ខ្លួនឯង។ ការបដិសេធពួកចះមីយ៉ះ (Jahmiyyah)៖ ពួកគេបានស្មានខុសថាអ៊ីម៉ានគ្រាន់តែជាការដឹងក្នុងចិត្តដែលនេះជាភាពល្ងង់ខ្លៅបំផុតនិងធ្វើឱ្យអ្នកមានជំនឿស្មើនឹងអ្នកកាហ្វៀរ! ដូច្នេះអ៊ីម៉ានត្រូវតែជាពាក្យសម្តីនិងការអនុវត្តជាក់ស្តែង។ លើសពីនេះទៅទៀតពាក្យពេចន៍សាសនាមានលក្ខណ៖ទូលាយពេលប្រើទោលនិងមានន័យជាក់លាក់ពេលប្រើរួមគ្នា៖ ដូចជាពាក្យហ្វាគៀរ (អ្នកក្រ) និងមីស្គីន (អ្នកកម្សត់), ពាក្យអ៊ីឡាហ៍ (ព្រះដែលត្រូវគោរព) និងរ៉ាប់ (ម្ចាស់គ្រប់គ្រង)។ ចំពោះភាពគ្មានកំហុស (អ៊ីស្មោះ) របស់បណ្តាព្យាការី៖ ជនមូស្លីមទាំងអស់បានឯកភាពគ្នាជាឯកច្ឆន្ទថាពួកលោកគ្មានកំហុសក្នុងការផ្សព្វផ្សាយសាររបស់អល់ឡោះឡើយហើយពួកលោកមិនដែលប្រកាន់ខ្ជាប់លើកំហុសឬបាបកម្មណាមួយឡើយពីព្រោះអល់ឡោះកែតម្រូវពួកលោកភ្លាមៗ និងលើកតម្កើងពួកលោកតាមរយ៖ការតައព៉ាត់ដ៏ស្មោះត្រង់។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ភាពត្រឹមត្រូវនៃការតައព៉ាត់មួយផ្នែក - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣០៦]

ផ្នែក៖ ការតައព៉ាត់កែខ្លួនពីបាបកម្មមួយគឺមានសុពលភាពត្រឹមត្រូវទោះបីជាបុគ្គលនោះនៅតែបន្តប្រព្រឹត្តបាបកម្មមួយទៀតក៏ដោយយោងតាមការឯកភាពគ្នានៃបណ្តាអ្នកជំនាន់មុន (សាលាហ្វ) និងអ្នកជំនាន់ក្រោយ (ខាឡាហ្វ)។ ប៉ុន្តែអ្នកទ្រឹស្តីវិជ្ជាមួយក្រុម—ដូចជាអាប៊ូហាជីមអាល់ជុព្វាអ៊ី (ពួកមួអ៍តាហ្ស៊ីឡះ)—បានអះអាងថា៖ "ការតައព៉ាត់មិនត្រឹមត្រូវឡើយលើកលែងតែតައព៉ាត់ពីបាបកម្មទាំងអស់ព្រមគ្នា"។ ហើយលោកអាល់កាឌីអាប៊ូយ៉ាអ៍ឡានិងលោកអ៊ីព្នូអាក្វៀលបានលើកឡើងការរាយការណ៍ស្រដៀងគ្នានេះពីលោកអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)អាhmad។ ប៉ុន្តែទស្សន៖ដ៏ល្បីល្បាញនិងត្រឹមត្រូវគឺទស្សន៖ទីមួយ (ការតައព៉ាត់មួយផ្នែកគឺត្រឹមត្រូវ)។ ចំណែកអ្វីដែលត្រូវបានរាយការណ៍ពីលោកអាhmad គឺមានន័យថាវាមិនមែនជាការតައព៉ាត់ពេញលេញដែលធ្វើឱ្យគេក្លាយជាអ្នកតައព៉ាត់ទាំងស្រុងនោះឡើយពីព្រោះលោកអាល់ម៉ារ៉ូហ្ស៊ីបានរៀបរាប់ថាលោកអាhmad ត្រូវបានគេសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលតައព៉ាត់ពីអំពើផិតក្បត់តែមិនព្រមតައព៉ាត់ពីការសម្លឹងមើលរបស់ហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) ពេលនោះលោកអាhmad បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «តើការតައព៉ាត់បែបណាទៅនេះ?!» លោកគ្រាន់តែចង់បញ្ជាក់ថាវាមិនមែនជាការតައព៉ាត់ទូទៅគ្រប់ជ្រុងជ្រោយប៉ុណ្ណោះពីព្រោះការរាយការណ៍ជាច្រើនពីលោកបានបញ្ជាក់ពីភាពត្រឹមត្រូវនៃការតައព៉ាត់ពីបាបកម្មនីមួយៗ។

[ចំណងជើងជំពូក៖ ការតައព៉ាត់មួយផ្នែកនិងបាបកម្មរបស់អ្នកគ្មានជំនឿពេលចូលឥស្លាម - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣០៩]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការតައព៉ាត់ទូទៅធៀបនឹងការតައព៉ាត់ជាក់លាក់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣០៩]

បុគ្គលណាដែលតައព៉ាត់ពីបាបកម្មមួយចំនួនរបស់ខ្លួនការតައព៉ាត់នោះតម្រូវឱ្យមានការអភ័យទោសចំពោះតែបាបកម្មដែលគេបានតައព៉ាត់ប៉ុណ្ណោះ។ ខ្ញុំមិនដែលឃើញមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញឡើយលើកលែងតែចំពោះអ្នកគ្មានជំនឿ (កាហ្វៀរ) ដែលបានចូលឥស្លាម៖ ការចូលឥស្លាមរបស់គេគឺរំលត់បាបកម្មនៃការគ្មានជំនឿកន្លងមកទាំងអស់ប៉ុន្តែចំពោះបាបកម្មដទៃទៀតដែលគេធ្លាប់បានប្រព្រឹត្តពេលនៅជាកាហ្វៀរហើយមិនបានតައព៉ាត់ក្នុងឥស្លាមមានទស្សន៖ពីរដែលទស្សន៖ត្រឹមត្រូវបំផុតគឺ៖ ប្រសិនបើគេមិនបានតައព៉ាត់ពីបាបកម្មទាំងនោះក្នុងឥស្លាមទេការទទួលខុសត្រូវនៅតែមានជាប់ខ្លួនហើយមិនត្រូវបានអភ័យទោសឡើយលើកលែងតែក្រោមការសម្រេចរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ដូចជាជនមូស្លីមដទៃទៀតដែលប្រព្រឹត្តបាបកម្មក្នុងឥស្លាមដែរ។ ផ្នែក៖ មនុស្សម្នាក់អាចនឹងនឹកឃើញបាបកម្មជាក់លាក់ហើយតައព៉ាត់ពីវាឬគេអាចនឹងតައព៉ាត់ជាទូទៅដោយមិនបាននឹកឃើញបាបកម្មនីមួយៗឱ្យលម្អិតឡើយ។ នៅពេលដែលចេតនារបស់គេគឺជាការតައព៉ាត់ទូទៅគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ (Tawbah 'Ammah) នោះវានឹងគ្របដណ្តប់លើរាល់អំពើបាបទាំងអស់ពីព្រោះការតައព៉ាត់ទូទៅរួមបញ្ចូលនូវការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំក្នុងការអនុវត្តបទបញ្ជាទាំងអស់និងការជៀសវាងការហាមឃាត់ទាំងអស់ព្រមទាំងការស្តាយក្រោយជាទូទៅលើរាល់អំពើបាបទាំងអស់។ ការស្តាយក្រោយ (អាល់ណាដាំ) គឺជាការឈឺចាប់ខាងផ្លូវចិត្តដែលកើតឡើងនៅពេលបេះដូងដឹងច្បាស់ថាខ្លួនបានប្រព្រឹត្តនូវអ្វីដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ខ្លួនឯង។ ការបដិសេធទស្សនវិទូដែលបានកំណត់និយមន័យថាសេចក្តីសុខគឺជាការដឹងយល់នូវអ្វីដែលសមស្របហើយការឈឺចាប់គឺជាការដឹងយល់នូវអ្វីដែលផ្ទុយ៖ នេះជាការយល់ខុសពីព្រោះសេចក្តីសុខនិងការឈឺចាប់គឺជាលទ្ធផលអារម្មណ៍ដែលកើតឡើងបន្ទាប់ពីការដឹងយល់មិនមែនជាការដឹងយល់ដោយផ្ទាល់ឡើយ។ ដូច្នេះអ្នកណាដែលបានតައព៉ាត់ជាទូទៅយ៉ាងស្មោះត្រង់នោះរាល់បាបកម្មទាំងអស់នឹងត្រូវបានអភ័យទោសទោះបីជាគេមិនបាននឹកឃើញបាបកម្មនីមួយៗក៏ដោយលើកលែងតែមានបាបកម្មណាដែលប្រសិនបើគេនឹកឃើញគេនឹងមិនព្រមតައព៉ាត់ពីវាដោយសារការជាប់ចិត្តខ្លាំងឬយល់ថាជារឿងល្អនោះបាបកម្មបែបនេះនឹងមិនចូលក្នុងការអភ័យទោសឡើយ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការតައព៉ាត់មិនបញ្ជាក់ធៀបនឹងការតައព៉ាត់គ្រប់ជ្រុងជ្រោយនិងតាវហ៊ីដ (ការគោរពព្រះមួយអង្គ) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣១១]

ចំណែកការតައព៉ាត់បែបមិនច្បាស់លាស់—គឺការតައព៉ាត់ជាទូទៅដោយមិនបានតាំងចិត្តលះបង់បាបកម្មទាំងអស់—គឺមិនធានានូវការអភ័យទោសទូទៅឡើយប៉ុន្តែវាអាចជាមូលហេតុមួយក្នុងការជួយសម្រាលទោស។ ផ្នែក៖ នៅពេលដែលតាវហ៊ីដ (ការគោរពព្រះមួយអង្គ)រ៉ូប៊ូប៊ីយ៉ះ (Tawhid អាល់-Rububiyyah) និងតាវហ៊ីដអ៊ូលូហ៊ីយ៉ះ (Tawhid អាល់-Uluhiyyah) ត្រូវបានសម្រេចឡើងយ៉ាងពិតប្រាកដតាមរយ៖ការកាត់ផ្តាច់ក្តីសង្ឃឹមពីសត្វលោកទាំងអស់—ដោយដឹងច្បាស់ថាគ្មានអ្នកបង្កើតក្រៅពីអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ឡើយគ្មានវត្ថុណាអាចបង្កើតរឿងរ៉ាវដោយឯករាជ្យបានឡើយអ្វីដែលទ្រង់សព្វព្រះទ័យនឹងកើតឡើងហើយអ្វីដែលទ្រង់មិនសព្វព្រះទ័យនឹងមិនកើតឡើងជាដាច់ខាត—ការយល់ដឹងនេះនឹងក្លាយជាមូលហេតុដែលនាំឱ្យគេទទួលបាននូវអ្វីដែលគេសុំនិងទទួលបានការរំដោះពីទុក្ខលំបាក។ ចំណែកអ្នកណាដែលបេះដូងរបស់គេជាប់ជំពាក់នឹងសត្វលោកនោះសត្វលោកគឺទន់ខ្សោយបំផុត។ ហើយការដែលខ្ញុំបម្រើម្នាក់សង្ឃឹមលើសត្វលោកដើម្បីបំពេញសេចក្តីត្រូវការរបស់ខ្លួនគឺជាទម្រង់មួយនៃស៊ីរើក (Shirk)។ នៅពេលដែលអល់ឡោះ ﷻ ប្រទានពរជ័យដល់ខ្ញុំបម្រើដែលមានជំនឿទ្រង់នឹងរារាំងមិនឱ្យគេសម្រេចបំណងតាមរយ៖ស៊ីរើកនោះឡើយរហូតទាល់តែបេះដូងរបស់គេវិលត្រឡប់មករកតាវហ៊ីដដ៏បរិសុទ្ធវិញហើយទ្រង់នឹងទម្លាក់ទុក្ខលំបាកលើរូបគេដើម្បីបង្ខំឱ្យគេបួងសួងចំពោះទ្រង់តែមួយគត់ដោយស្មោះត្រង់។ ពេលនោះគេនឹងទទួលបាននូវការផ្ញើការទុកចិត្ត (តាវ៉ាក់កុល) ការវិលត្រឡប់មករកទ្រង់ភាពផ្អែមល្ហែមនៃជំនឿនិងការរួចផុតពីស៊ីរើក—ដែលពរជ័យទាំងនេះគឺធំធេងជាងការរលាយបាត់នៃទុក្ខលំបាកក្នុងលោកិយទៅទៀត!

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ភាពពិតប្រាកដនៃឥស្លាមនិងការតវ៉ាទុក្ខចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣១៣]

ភាពផ្អែមល្ហែមនៃជំនឿនិងរសជាតិនៃតាវហ៊ីដ (ការគោរពព្រះមួយអង្គ)ដ៏បរិសុទ្ធគឺមិនអាចពិពណ៌នាដោយពាក្យសម្តីបានឡើយហើយជនមូស្លីមគ្រប់រូបទទួលបានចំណែកទៅតាមកម្រិតនៃជំនឿរបស់ខ្លួន។ អ្នកណាដែលតាវហ៊ីដរបស់គេស្អាតបរិសុទ្ធគេនឹងស្រឡាញ់ដើម្បីអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ស្អប់ដើម្បីអល់ឡោះរាប់អានដើម្បីអល់ឡោះនិងផ្ញើការទុកចិត្តលើទ្រង់តែមួយគត់—ដោយមិនសុំពីនរណាក្រៅពីទ្រង់មិនសង្ឃឹមលើនរណាក្រៅពីទ្រង់នៅជាមួយសេចក្តីពិតដោយគ្មានសត្វលោកនិងនៅជាមួយសត្វលោកដោយគ្មានចំណង់តណ្ហា។ នេះគឺជាភាពពិតប្រាកដនៃសាសនាឥស្លាមនិងជាស្នូលនៃគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានដែលអល់ឡោះ ﷻ បានបញ្ជូនបណ្តាអ្នកនាំសារនិងបញ្ចុះបណ្តាគម្ពីរមកដើម្បីគោលដៅនេះ។ ផ្នែក៖ ជនមូស្លីមទាំងអស់បានឯកភាពគ្នាជាឯកច្ឆន្ទថាខ្ញុំបម្រើមូស្លីមត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យតវ៉ានិងរៀបរាប់ទុក្ខលំបាកដែលកើតឡើងលើខ្លួនចំពោះអល់ឡោះ ﷻ ហើយទង្វើនេះមិនបានផ្ទុយពីការអត់ធ្មត់ (ស៊ុបរ) បន្តិចណាឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញអ្វីដែលអាចផ្ទុយពីការអត់ធ្មត់គឺការយកទុក្ខលំបាកទៅតវ៉ារៀបរាប់ប្រាប់សត្វលោក! ហើយអ្នកណាដែលនិយាយថា៖ "មានព្យាការីម្នាក់ត្រូវចៃស៊ីរាងកាយហើយបានតវ៉ាចំពោះអល់ឡោះពេលនោះអល់ឡោះបានវ៉ាហ៊ីប្រាប់ថា៖ ប្រសិនបើរឿងនេះកើតឡើងក្នុងចិត្តអ្នកយើងនឹងលុបឈ្មោះអ្នកចេញពីបញ្ជីព្យាការី"—រឿងនិទាននេះមិនគួរបង្ហាញឡើយពីព្រោះវាជាការភូតកុហកឬផ្ទុយពីច្បាប់សាសនារបស់មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ។ ពីព្រោះបណ្តាព្យាការីដ៏ឆ្នើមបានតវ៉ាទុក្ខចំពោះអល់ឡោះដោយផ្ទាល់៖ ព្យាការីយ៉ាកូបបានពោលថា៖ {ខ្ញុំគ្រាន់តែរៀបរាប់ទុក្ខសោកនិងការឈឺចាប់របស់ខ្ញុំចំពោះអល់ឡោះប៉ុណ្ណោះ} ព្យាការីអៃយ៉ូបបានស្រែកថា៖ {ទុក្ខលំបាកបានប៉ះពាល់ខ្ញុំ} ហើយព្យាការីយូនូសនិងព្យាការីនូសក៏បានធ្វើដូចគ្នាដែរ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ គ្រឹះនៃជំនឿក្នុងចិត្តនិងការបង្ហាញចេញខាងក្រៅ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣១៥]

បណ្តាព្យាការីទាំងអស់នេះបានតវ៉ាទុក្ខចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ហើយទ្រង់បានរំដោះពួកគេឱ្យរួចផុតពីទុក្ខសោក។ ការពេញចិត្ត (រីឌ្វា) នឹងទុក្ខលំបាកនៃវាសនាគឺជាការគួរឱ្យប្រតិបត្តិ (មុស្តាហាប់) តាមទស្សន៖ត្រឹមត្រូវបំផុតខណ៖ដែលការអត់ធ្មត់ (ស៊ុបរ) គឺជាកាតព្វកិច្ចហើយការអត់ធ្មត់មិនផ្ទុយពីការតវ៉ាទុក្ខចំពោះអល់ឡោះឡើយ។ ផ្នែក៖ ឫសគល់នៃជំនឿ (អ៊ីម៉ាន) គឺស្ថិតនៅក្នុងបេះដូង៖ វាជាពាក្យសម្តីនៃបេះដូង (ការជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំ) និងការអនុវត្តនៃបេះដូង (សេចក្តីស្រឡាញ់ការគោរពនិងការចុះចូល)។ ហើយផលវិបាកជាកាតព្វកិច្ចរបស់វាត្រូវតែបង្ហាញចេញមកលើអវយវ៖ខាងក្រៅ។ អំពើល្អខាងក្រៅគឺជាផលផ្លែផ្កានៃជំនឿក្នុងចិត្តជាភស្តុតាងបញ្ជាក់និងជាសាខាមួយនៃអ៊ីម៉ានពេញលេញ។ អ្វីដែលមានក្នុងបេះដូងគឺជាឫសគល់៖ បេះដូងគឺជាស្តេចហើយអវយវ៖ទាំងឡាយគឺជាកងទ័ពរបស់វា។ មនុស្សមួយក្រុមបានស្មានខុសថាអ៊ីម៉ានគឺមានត្រឹមតែក្នុងបេះដូងប៉ុណ្ណោះហើយអំពើខាងក្រៅមិនចូលក្នុងនិយមន័យរបស់វាឡើយរហូតដល់ពួកជ្រុលនិយមរបស់ពួកគេ—ដូចជាចះម៍អ៊ីព្នូសាហ្វវ៉ាននិងបក្ខពួក—បានអះអាងថាមនុស្សម្នាក់អាចមានជំនឿក្នុងចិត្តខណ៖ដែលអណ្តាតនិយាយតែពាក្យកាហ្វៀរហើយនៅតែជាអ្នកមានជំនឿពិតប្រាកដ! នេះគឺជាការភាន់ច្រឡំនិងផ្ទុយស្រឡះពីហេតុផល៖ ពីព្រោះប្រសិនបើទង្វើខាងក្រៅជាភស្តុតាងនៃអ្វីដែលមានក្នុងចិត្តនោះការប្រព្រឹត្តកាហ្វៀរខាងក្រៅបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីការគ្មានជំនឿនៅក្នុងបេះដូង។

[ចំណងជើងជំពូក៖ ការបដិសេធជំនឿបញ្ជាក់ពីការខកខានកាតព្វកិច្ច - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣១៧]

ការស្រាវជ្រាវដ៏ត្រឹមត្រូវគឺ៖ ពាក្យថាអ៊ីម៉ានពេញលេញរួមបញ្ចូលទាំងឫសគល់និងសាខារបស់វាដូចពាក្យថា "ដើមឈើ" ដែលរួមបញ្ចូលទាំងដើមនិងមែកធាងដូច្នោះដែរ។ ហើយច្បាប់សាសនាមិនដែលបដិសេធឈ្មោះអ៊ីម៉ានពីខ្ញុំបម្រើម្នាក់ដោយសារតែការបោះបង់ទង្វើស៊ុនណះ (មុស្តាហាប់) ឡើយប៉ុន្តែបដិសេធដោយសារការបោះបង់កាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីប) ឬការប្រព្រឹត្តបាបកម្មធ្ងន់ធ្ងរ! ដូច្នេះនៅពេលដែលព្យាការី ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកផិតក្បត់មិនប្រព្រឹត្តការផិតក្បត់ក្នុងខណ៖ដែលគេជាអ្នកមានជំនឿឡើយ» និង «គ្មានជំនឿឡើយចំពោះអ្នកដែលគ្មានភាពស្មោះត្រង់» នោះគឺដោយសារតែការបាត់បង់នូវកាតព្វកិច្ចចម្បងនៃជំនឿមិនមែនគ្រាន់តែបាត់បង់ភាពល្អឥតខ្ចោះនៃស៊ុនណះនោះឡើយ។ ហើយអ៊ីម៉ានអាចបែងចែកជាចំណែកៗ អាចកើនឡើងនិងថយចុះហើយមនុស្សម្នាមានកម្រិតខុសៗគ្នាក្នុងជំនឿដូចជាការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) និងការធ្វើហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ)ដែរ។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នឹងត្រូវស្រង់ចេញពីភ្លើងនរកនូវអ្នកណាដែលមានជំនឿនៅក្នុងបេះដូងទម្ងន់ត្រឹមតែមួយគ្រាប់ធូលីឬមួយគ្រាប់ស្រូវសាឡី»។ នៅពេលដែលពាក្យអ៊ីម៉ានត្រូវបានប្រើទន្ទឹមគ្នានឹងអំពើល្អនោះគឺជាការភ្ជាប់រវាងរឿងទូទៅនិងរឿងជាក់លាក់។ ហើយមនុស្សលោកមានកម្រិតខុសគ្នាលើភាពរឹងមាំភាពច្បាស់លាស់ភាពខ្ជាប់ខ្ជួននិងផលនៃជំនឿរបស់ពួកគេ។

ហើយអ៊ីម៉ានមានពន្លឺចែងចាំងនៅក្នុងបេះដូងអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានបញ្ជាក់ថា៖ {ឧបមានៃពន្លឺរបស់ទ្រង់គឺប្រៀបដូចជាប្រហោងជញ្ជាំងដែលមានចង្កៀង}—មានន័យថាឧបមានៃពន្លឺរបស់ទ្រង់នៅក្នុងបេះដូងរបស់អ្នកមានជំនឿនិង {ហើយអ្នកណាដែលអល់ឡោះមិនបានប្រទានពន្លឺឱ្យនោះគេគ្មានពន្លឺឡើយ} និង {តើអ្នកដែលធ្លាប់ស្លាប់ហើយយើងបានផ្តល់ជីវិតដល់គេនិងបានបង្កើតពន្លឺឱ្យគេដើរក្នុងចំណោមមនុស្សលោកឬ?}។ អល់ឡោះបានហៅជំនឿដែលទ្រង់ប្រទានដល់ខ្ញុំបម្រើថាជា "ពន្លឺ"។ ហើយដោយឥតសង្ស័យពន្លឺនេះកើតឡើងដោយសារមូលហេតុច្បាស់លាស់៖ ដូចជាការស្តាប់គួរអានដោយពិចារណាការសេពគប់អ្នកមានជំនឿការសិក្សាជីវប្រវត្តិនិងអព្ភូតហេតុរបស់ព្យាការី ﷺ ការពិចារណាលើភស្តុតាងរបស់អល់ឡោះក្នុងចក្រវាលនិងក្នុងខ្លួនមនុស្សផ្ទាល់និងទុក្ខលំបាកដែលអល់ឡោះបង្កើតឡើងដើម្បីដាស់តឿនឱ្យមនុស្សបន្ទាបខ្លួនចំពោះទ្រង់។ ហើយមូលហេតុខ្លះគឺងាយស្រួលសម្រាប់មនុស្សមួយចំនួនជាងអ្នកដទៃ៖ អ្នកខ្លះការស្វែងរកចំណេះដឹងគឺងាយស្រួលជាងការសន្តោសប្រណីហើយអ្នកខ្លះទៀតការគោរពសក្ការ៖គឺងាយស្រួលជាង។ អ្វីដែលត្រូវបានកំណត់សម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូបគឺត្រូវធ្វើអំពើល្អទៅតាមលទ្ធភាពជាក់ស្តែងរបស់ខ្លួន៖ {ដូច្នេះចូរពួកអ្នកកោតខ្លាចអល់ឡោះតាមលទ្ធភាពដែលពួកអ្នកអាចធ្វើបាន}។

នៅពេលដែលសាខានៃជំនឿទាំងឡាយប្រជែងគ្នា៖ បុគ្គលម្នាក់ត្រូវផ្តល់អាទិភាពដល់អ្វីដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ សព្វព្រះទ័យបំផុតនិងអ្វីដែលគេមានសមត្ថភាពធ្វើបានល្អបំផុតដោយចិត្តស្ងប់។ ពីព្រោះមនុស្សម្នាក់អាចនឹងមានសមត្ថភាពធ្វើទង្វើដែលទាបជាងបានល្អជាងទង្វើខ្ពស់ហើយទទួលបានផលប្រយោជន៍ខាងផ្លូវចិត្តច្រើនជាងទង្វើខ្ពស់។ អ្វីដែលល្អបំផុតសម្រាប់គេគឺត្រូវស្វែងរកអ្វីដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍បំផុតសម្រាប់ខ្លួនគេមិនមែនព្យាយាមធ្វើអ្វីដែលប្រសើរជាទូទៅប្រសិនបើវាពិបាកខ្លាំងសម្រាប់គេនោះឡើយ។ ជាឧទាហរណ៍៖ អ្នកដែលអាចអានគួរអាននៅពេលយប់ដោយពិចារណានិងទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីការអាននោះខណ៖ដែលការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)មានទម្ងន់ធ្ងន់លើគេនិងមិនទទួលបានផលច្រើនឬអ្នកដែលទទួលបានផលពីហ្ស៊ីគៀរច្រើនជាងការអាន—ទង្វើណាដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់បេះដូងនិងស្តាប់បង្គាប់អល់ឡោះច្រើនជាងគឺប្រសើរបំផុតសម្រាប់រូបគេ។ ហើយគេដឹងស្រាប់ហើយថាពេលវេលាជាក់លាក់អាចផ្លាស់ប្តូរលំដាប់ថ្នាក់៖ ហ្ស៊ីគៀរក្នុងពេលរូគូអ៍និងស៊ូជូដគឺប្រសើរជាងការអានគួរអានក្នុងស្ថានភាពនោះហើយហ្ស៊ីគៀរការអានគួរអាននិងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)នៅពេលថ្ងៃរះនិងថ្ងៃលិចគឺប្រសើរជាងការសឡាត។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ និយមន័យនិងភាពពិតប្រាកដនៃហ្ស៊ូហដ៍ស្របច្បាប់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣២១]