សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប

ផ្នែក៖ សេចក្តីសន្តោសប្រណី (ហ្ស៊ូហដ៍ - Zuhd) គឺជាការប្រឆាំងនឹងចំណង់តណ្ហា (រ៉ាហ្កាក់ព៉ះ)។ ហើយភាពពិតប្រាកដស្របច្បាប់នៃហ្ស៊ូហដ៍គឺ៖ ការដែលសេចក្តីស្រឡាញ់សេចក្តីស្អប់និងការលះបង់របស់បុគ្គលម្នាក់ដើរតាមអ្វីដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ស្រឡាញ់និងស្អប់ពោលគឺ៖ ស្រឡាញ់អ្វីដែលអល់ឡោះស្រឡាញ់ស្អប់អ្វីដែលទ្រង់ស្អប់ពេញចិត្តអ្វីដែលទ្រង់ពេញចិត្តនិងមិនពេញចិត្តអ្វីដែលទ្រង់មិនពេញចិត្ត—ដើម្បីកុំឱ្យគេដើរតាមចំណង់តណ្ហាផ្ទាល់ខ្លួនតែដើរតាមបញ្ជារបស់ម្ចាស់របស់ខ្លួន។ ពីព្រោះអ្នកបួសសន្តោសប្រណីជាច្រើនក្នុងលោកិយបានលះបង់របស់របរហួសហេតុក្នុងលោកិយប៉ុន្តែពួកគេមិនបានងាកមករកអ្វីដែលអល់ឡោះ ﷻ និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់បានបង្គាប់ឡើយ។ ហ្ស៊ូហដ៍បែបនេះមិនមែនជាអ្វីដែលអល់ឡោះបានបង្គាប់ឡើយពីព្រោះក្នុងចំណោមពួកពហុទេពនិយមក៏មានអ្នកបួសសន្តោសក្នុងចំណោមពួក أهل الكتاب ក៏មានអ្នកបួសសន្តោសនិងក្នុងចំណោមពួកប៊ីឌីអាហ៍ក៏មានអ្នកបួសសន្តោសដែរ! មនុស្សមួយចំនួនលះបង់លោកិយគ្រាន់តែដើម្បីគេចពីការនឿយហត់ក្នុងលោកិយដើម្បីកុំឱ្យគេរំខានឬដើម្បីស្វែងរកកិត្តិយសនិងភាពល្បីល្បាញ។ ផ្ទុយទៅវិញអ្វីដែលអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់បានបង្គាប់គឺត្រូវលះបង់ (ហ្ស៊ូហដ៍) នូវអ្វីដែលអល់ឡោះមិនស្រឡាញ់ (អំពើហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) ម៉ាក្រូហ្វនិងអំពើមុបាះដែលឥតប្រយោជន៍) ហើយត្រូវខិតខំប្រាថ្នានូវអ្វីដែលអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ស្រឡាញ់ (ជំនឿចំណេះដឹងនិងអំពើល្អ)។ ការលះបង់របស់អាក្រក់ជួយជម្រះបេះដូងឱ្យបរិសុទ្ធដូចជាដំណាំដែលលូតលាស់ល្អនៅពេលដែលគេបានជម្រះស្មៅចង្រៃចេញ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ លំដាប់ថ្នាក់នៃចំណេះដឹងនិងជំនឿ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣២៣]

មាគ៌ាដើម្បីសម្រេចបានចំណុចនេះគឺ៖ ការខិតខំប្រឹងប្រែងអនុវត្តនូវអ្វីដែលត្រូវបានបង្គាប់ការលះបង់នូវអ្វីដែលត្រូវបានហាមឃាត់និងការពឹងផ្អែកលើជំនួយពីអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ តែមួយគត់។ ដូចដែលព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកមានជំនឿដ៏រឹងមាំគឺប្រសើរជាងនិងជាទីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះជាងអ្នកមានជំនឿទន់ខ្សោយទោះបីជាអ្នកទាំងពីរមានអំពើល្អក៏ដោយ។ ចូរអ្នកប្រាថ្នានូវអ្វីដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់អ្នកចូរស្វែងរកជំនួយពីអល់ឡោះនិងកុំចុះចាញ់ឱ្យសោះហើយប្រសិនបើមានអ្វីមួយកើតឡើងលើអ្នកចូរកុំនិយាយថា៖ 'ប្រសិនបើខ្ញុំធ្វើបែបនេះម្ល៉េះសមបានបែបនោះ' ប៉ុន្តែចូរនិយាយថា៖ 'អល់ឡោះបានកំណត់វាសនារួចហើយហើយអ្វីដែលទ្រង់សព្វព្រះទ័យទ្រង់បានធ្វើរួចហើយ' ពីព្រោះពាក្យថា 'ប្រសិនបើ' បើកផ្លូវឱ្យទង្វើរបស់ស្យៃតន»។ ផ្នែក៖ គ្មានការសង្ស័យឡើយថាអ្នកដែលត្រូវបានប្រទានទាំងចំណេះដឹងនិងជំនឿគឺមានឋាន៖ខ្ពង់ខ្ពស់ជាងអ្នកដែលទទួលបានត្រឹមតែជំនឿមួយមុខដូចដែលមានចែងក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអាននិងស៊ុនណះ។ ហើយចំណេះដឹងដ៏គួរឱ្យសរសើរដែលជាមរតកពីបណ្តាព្យាការីមានបីផ្នែក៖ ១) ចំណេះដឹងអំពីអល់ឡោះព្រះនាមរបស់ទ្រង់និងគុណលក្ខណ៖របស់ទ្រង់៖ ដែលទាក់ទងនឹងចំណុចនេះអល់ឡោះបានបញ្ចុះស៊ូរ៉ាត់អាល់អ៊ីខ្លាសអាយ៉ាត់អាល់គូរស៊ីនិងអាយ៉ាត់ស្រដៀងគ្នានេះ។ ២) ចំណេះដឹងអំពីអ្វីដែលអល់ឡោះបានប្រាប់អំពីព្រឹត្តិការណ៍អតីតកាលអនាគតកាលនិងរឿងរ៉ាវអាថ៌កំបាំង (ហ្គែប)៖ ដូចជាប្រវត្តិរឿងរ៉ាវរបស់បណ្តាព្យាការីការសន្យាការព្រមាននិងការពិពណ៌នាអំពីឋានសួគ៌និងស្ថាននរក។ ៣) ចំណេះដឹងអំពីអ្វីដែលអល់ឡោះបានបង្គាប់លើកិច្ចការបេះដូងនិងអវយវ៖៖ រួមមានសសរទ្រទ្រង់នៃអ៊ីម៉ានក្បួនច្បាប់នៃឥស្លាមនិងចំណេះដឹងស្តីពីពាក្យសម្តីនិងទង្វើជាក់ស្តែងដែលមានចែងក្នុងសៀវភៅនីតិសាស្ត្រឥស្លាម (ហ្វិកហ៍ (កាតព្វកិច្ចសាសនា))។

មនុស្សម្នាក់អាចជាអ្នកទន្ទេញចាំអក្សរនិងអត្ថបទនៃចំណេះដឹងប៉ុន្តែគេមិនមែនជាអ្នកមានជំនឿឡើយពោលគឺគេជាមនុស្សមុណាភិក (លាក់ពុត) ដូច្នេះអ្នកមានជំនឿធម្មតាដែលមិនចេះទន្ទេញចាំចំណេះដឹងគឺប្រសើរជាងគេឆ្ងាយណាស់ទោះបីជាអ្នកដទៃអាចទទួលបានប្រយោជន៍ពីចំណេះដឹងរបស់ជនមុណាភិកនោះដូចជាការស្រង់ក្លិនពីផ្កាក៏ដោយ។ ចំណែកអ្នកដែលទទួលបានទាំងចំណេះដឹងនិងជំនឿគឺគេជាអ្នកមានជំនឿដ៏ចេះដឹងពិតប្រាកដ។ ហើយគោលការណ៍ដ៏ធំធេងមួយទៀតគឺ៖ មិនមែនរាល់អំពើណាដែលនាំឱ្យមានការបើកបង្ហាញអរូបី (កាសាហ្វ) ឬការធ្វើអព្ភូតហេតុចម្លែកក្នុងចក្រវាលសុទ្ធតែប្រសើរជាងអំពើដែលមិនបង្កើតរឿងទាំងនោះឡើយ! ពីព្រោះការបើកបង្ហាញអរូបីប្រសិនបើមិនត្រូវបានយកមកបម្រើដល់សាសនារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ទេនោះវាគ្រាន់តែជាការសប្បាយរីករាយបណ្តោះអាសន្ននៃលោកិយប៉ុណ្ណោះហើយរឿងចម្លែកបែបនេះអាចនឹងកើតមានឡើងសូម្បីតែលើអ្នកគ្មានជំនឿនិងពួកគ្រូមន្តអាគម។ ឧត្តមភាពនិងកម្រិតនៃអំពើល្អមិនត្រូវបានវាស់វែងដោយរឿងអព្ភូតហេតុទាំងនេះឡើយប៉ុន្តែវាស់វែងដោយគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអាននិងស៊ុនណះតែមួយគត់៖ {ពិតប្រាកដណាស់អ្នកដែលមានកិត្តិយសបំផុតក្នុងចំណោមពួកអ្នកចំពោះអល់ឡោះគឺអ្នកដែលមានការកោតខ្លាចបំផុតក្នុងចំណោមពួកអ្នក}។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការតាក់បៀរក្នុងការអានគួរអាននិងសុជីវធម៌នៃការអាន - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣២៧]

[ចំណងជើងជំពូក៖ ការតាក់បៀរពេលអានស៊ូរ៉ាត់ខ្លីៗក្នុងក្បួនអានរបស់អ៊ីព្នូកាថៀរ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣២៧]

ផ្នែក៖ នៅពេលដែលអ្នកអានគួរអានអានតាមក្បួនអានដទៃក្រៅពីក្បួនអានរបស់លោកអ៊ីព្នូកាថៀរ (ជាពិសេសការរាយការណ៍របស់អាល់បាហ្សហ្ស៊ី) ការបោះបង់ចោលការតាក់បៀរ (នៅចន្លោះស៊ូរ៉ាត់ខ្លីៗពីស៊ូរ៉ាត់អាល់ឌូហារហូតដល់ស៊ូរ៉ាត់អាន់ណាស) គឺប្រសើរបំផុតផ្ទុយទៅវិញវាគឺជាស៊ុនណះដ៏ត្រឹមត្រូវ។ ពីព្រោះបណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ដទៃទៀតបានរាយការណ៍ក្បួនអានរបស់ពួកគេពីព្យាការី ﷺ ដោយខ្សែចម្លងជាឯកច្ឆន្ទដោយគ្មានការតាក់បៀរឡើយហើយការតាក់បៀរមិនមែនជាផ្នែកមួយនៃគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានឡើយដោយការឯកភាពគ្នារបស់ជនមូស្លីមទាំងអស់។ ហើយវាមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលណាដែលកំពុងអានគម្ពីរគួរអានខណ៖ពេលដែលមនុស្សម្នាកំពុងសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ស្ម័គ្រចិត្តបន្លឺសំឡេងឮៗដែលរំខានដល់ពួកគេឡើយ! ពីព្រោះព្យាការី ﷺ ធ្លាប់បានចេញមករកបណ្តាសហាវ៉ាត់របស់លោកខណ៖ដែលពួកគេកំពុងសឡាតពេលយប់ហើយមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឱមនុស្សលោកពួកអ្នកគ្រប់គ្នាកំពុងស្ថិតក្នុងការសន្ទនាដ៏ជិតស្និទ្ធជាមួយម្ចាស់របស់ខ្លួនដូច្នេះចូរកុំឱ្យអ្នកណាម្នាក់បន្លឺសំឡេងអានឮលើសអ្នកដទៃឡើយ»។ ហើយការសឡាតស្ម័គ្រចិត្តជាទូទៅគឺប្រសើរជាងការស្តាប់គួរអានប៉ុន្តែការអាននិងការស្តាប់អាចនឹងប្រសើរជាងសម្រាប់មនុស្សមួយចំនួនដែលពិចារណានិងទទួលបានផលប្រយោជន៍ច្រើនជាង។

[ចំណងជើងជំពូក៖ អត្ថន័យផ្នែកខ្លះនៃអាយ៉ាត់ស្តីពីសត្រូវក្នុងចំណោមភរិយានិងកូនៗ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣២៩]

នៅក្នុងបន្ទូលរបស់ទ្រង់ដែលថា៖ {ពិតប្រាកដណាស់ក្នុងចំណោមភរិយារបស់ពួកអ្នកនិងកូនៗរបស់ពួកអ្នកគឺមានសត្រូវចំពោះពួកអ្នកដូច្នេះចូរពួកអ្នកប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះពួកគេ} ពាក្យថា "មីន" (ក្នុងចំណោម) គឺមានន័យថាផ្នែកខ្លះ (មិនមែនទាំងអស់ឡើយ) ដោយការឯកភាពគ្នារបស់អ្នកប្រាជ្ញ។ ហើយអ្នកគោរពសក្ការ៖ដែលគ្មានចំណេះដឹងពេលខ្លះអាចនឹងអាក្រក់ជាងអ្នកប្រាជ្ញដែលប្រព្រឹត្តខុស (ហ្វាស៊ីក) ហើយអ្នកប្រាជ្ញដែលប្រព្រឹត្តខុសពេលខ្លះអាចនឹងអាក្រក់ជាងអ្នកគោរពសក្ការ៖គ្មានចំណេះដឹង។ ចំណែកអ្នកគោរពសក្ការ៖ដែលប្រកបដោយចំណេះដឹងគឺប្រសើរជាងអ្នកប្រព្រឹត្តខុសដោយឥតសង្ស័យលើកលែងតែអ្នកប្រព្រឹត្តខុសនោះមានអំពើល្អនិងផលប្រយោជន៍សាធារណ៖ដ៏ធំធេងដែលលើសលប់បាបកម្មរបស់គេនិងលើសផលបុណ្យផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកគោរពសក្ការ៖នោះ។

[ចំណងជើងជំពូក៖ ជំពូកស្តីពីការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ពេលមានគ្រាស (សឡាតល់គូស៊ូហ្វ) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣៣១]

ជំពូកស្តីពីសូរ្យគ្រាសនិងចន្ទគ្រាស (សាឡាតល់គុស៊ូហ្វ)៖ សូរ្យគ្រាសនិងចន្ទគ្រាសមានពេលវេលាកំណត់យ៉ាងជាក់លាក់ដូចជាការរះឡើងនៃខែដាច់ដែលមានពេលវេលាកំណត់យ៉ាងដូច្នេះដែរ។ នេះគឺជាផ្នែកមួយនៃច្បាប់ធម្មជាតិដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានកំណត់ឡើងនៅក្នុងការឆ្លាស់គ្នានៃយប់និងថ្ងៃរដូវរងានិងរដូវក្តៅព្រមទាំងគន្លងទាំងអស់ដែលវិលជុំវិញដំណើរនៃព្រះអាទិត្យនិងព្រះចន្ទហើយទាំងអស់នេះសុទ្ធសឹងជាភស្តុតាងអស្ចារ្យ (អាយ៉ាត់) របស់អល់ឡោះ ﷻ។ ដូចគ្នានឹងច្បាប់ទម្លាប់ធម្មជាតិដែលព្រះចន្ទវង់ថ្មី (ហ៊ីឡាល់) មិនលេចឡើងឡើយលើកលែងតែនៅយប់ទីសាមសិបឬទីសាមសិបមួយហើយខែចន្ទគតិមានត្រឹមតែម្ភៃប្រាំបួនឬសាមសិបថ្ងៃប៉ុណ្ណោះនោះអល់ឡោះ ﷻ ក៏បានកំណត់ច្បាប់ទម្លាប់ផងដែរថាព្រះអាទិត្យមិនកើតសូរ្យគ្រាសឡើយលើកលែងតែនៅពេលលាក់ខ្លួននៃព្រះចន្ទ (ពេលចុងខែចន្ទគតិឬអ៊ីស្ទីស្ររ៉) ហើយព្រះចន្ទមិនកើតចន្ទគ្រាសឡើយលើកលែងតែនៅពេលព្រះចន្ទពេញបូណ៌មី (ពេលពាក់កណ្តាលខែឬអ៊ីព្ទារ)។ ព្រះអាទិត្យនិងព្រះចន្ទមានរាត្រីវិលជុំជាប្រក្រតីបុគ្គលណាដែលស្គាល់វាច្បាស់គេនឹងអាចដឹងពីការកើតសូរ្យគ្រាសនិងចន្ទគ្រាសដូចដែលបុគ្គលដែលដឹងពីចំនួនថ្ងៃដែលបានកន្លងផុតទៅនៃខែដឹងថាព្រះចន្ទថ្មីនឹងលេចឡើងនៅយប់នោះដូច្នោះដែរ។ ប៉ុន្តែចំណេះដឹងអំពីព្រះចន្ទវង់ថ្មីគឺជារឿងទូទៅសម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូបរីឯចំណេះដឹងអំពីគ្រាសវិញគឺសម្រាប់តែអ្នកដែលចេះគណនាគន្លងតារាសាស្ត្រនៃតារាទាំងពីរប៉ុណ្ណោះ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ រឿងរ៉ាវដែលត្រូវបានរាយការណ៍ពីអាល់វ៉ាគីឌីអំពីសូរ្យគ្រាសនិងមរណភាពរបស់អ៊ីព្រហ៊ីម - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣៣៣]

ដំណឹងរបស់អ្នកគណនាតារាសាស្ត្រអំពីការកើតគ្រាសមិនមែនស្ថិតក្នុងចំណេះដឹងអាថ៌កំបាំង (គែប) ឡើយប៉ុន្តែវាប្រៀបដូចជាការដឹងអំពីពេលវេលានៃរដូវកាលនានាដូច្នោះដែរ។ អ្នកច្បាប់ឥស្លាមណាដែលពោលថាព្រះអាទិត្យអាចកើតសូរ្យគ្រាសនៅក្រៅពេលវេលាលាក់ខ្លួននៃព្រះចន្ទ (ក្រៅពេលចុងខែចន្ទគតិ) គឺគេបានយល់ច្រឡំនិងបាននិយាយនូវអ្វីដែលគេគ្មានចំណេះដឹងច្បាស់លាស់។ ហើយអ្វីដែលត្រូវបានរាយការណ៍ពីអាល់វ៉ាគីឌីដែលបានលើកឡើងថាអ៊ីព្រហ៊ីម (បុត្រារបស់ព្យាការី ﷺ) បានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទីដប់នៃខែហើយជាថ្ងៃដែលកើតសូរ្យគ្រាសនោះគឺជាការយល់ខុសទាំងស្រុង។ អាល់វ៉ាគីឌីសូម្បីតែខ្សែរាយការណ៍ជាប់របស់គេក៏មិនត្រូវបានយកជាអាំណះអំណាងផ្លូវការផងចុះទម្រាំខ្សែរាយការណ៍ដាច់របស់គេទៀតនោះ?! នេះគឺចំពោះរឿងដែលមិនទាន់ដឹងច្បាស់ថាខុសរីឯរឿងនេះវិញគឺខុសយ៉ាងពិតប្រាកដ។ ចំពោះអ្វីដែលក្រុមអ្នកប្រាជ្ញហ្វិកហ៍ (កាតព្វកិច្ចសាសនា)ហ៍មួយចំនួនបានលើកឡើងអំពីការជួបគ្នារវាងការថ្វាយបង្គំព្រះរាជពិធីបុណ្យអេដនិងការថ្វាយបង្គំសូរ្យគ្រាសពួកគេបានលើកឡើងនៅក្នុងបរិបទនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវប្រសិនបើការថ្វាយបង្គំគ្រាសត្រូវជួបគ្នាជាមួយនឹងការថ្វាយបង្គំដទៃទៀតដូចជាការថ្វាយបង្គំវីតៀរនិងទូហើរហើយពួកគេក៏បានលើកឡើងអំពីបុណ្យអេដដោយមិនបានពិចារណាថាតើវាអាចកើតឡើងបានឬអត់នោះឡើយ។ ប៉ុន្តែយើងទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីការសន្មតរបស់ពួកគេនូវចំណេះដឹងអំពីច្បាប់គ្រាន់តែនៅលើការសន្មតនៃការកើតឡើងរបស់វាប៉ុណ្ណោះដូចដែលពួកគេតែងតែសន្មតបញ្ហាដែលដឹងច្បាស់ថាមិនអាចកើតមានឡើងដើម្បីសម្រិតសម្រាំងគោលការណ៍ច្បាប់និងបង្ហាត់បង្រៀនបញ្ញាស្មារតី។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយអ្នកផ្តល់ដំណឹងអំពីគ្រាសអាចនឹងច្រឡំឬជាមនុស្សមិនគួរឱ្យទុកចិត្តប៉ុន្តែប្រសិនបើក្រុមអ្នកគណនាតារាសាស្ត្រទាំងអស់បានឯកភាពគ្នានោះពួកគេកម្រនឹងខុសណាស់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយយើងមិនភ្ជាប់ច្បាប់សាសនាទៅលើដំណឹងរបស់ពួកគេឡើយពីព្រោះយើងមិនថ្វាយបង្គំគ្រាសទេលុះត្រាតែយើងបានឃើញផ្ទាល់នឹងភ្នែក។ ព្យាការីដ៏ពិតប្រាកដ ﷺ បានប្រាប់ឱ្យដឹងថាព្រះអាទិត្យនិងព្រះចន្ទគឺជាភស្តុតាងពីរក្នុងចំណោមភស្តុតាងនានារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ដែលទ្រង់ធ្វើឱ្យអ្នកបម្រើរបស់ទ្រង់មានការកោតខ្លាចតាមរយ៖វាហើយនេះបញ្ជាក់ថាវាជាមូលហេតុនៃការចុះមកនូវការដាក់ទណ្ឌកម្មដូច្នេះហើយទើបព្យាការី ﷺ បានបញ្ជាឱ្យធ្វើនូវអ្វីដែលបំបាត់ការភ័យខ្លាចដូចជាការថ្វាយបង្គំការទូអាការសុំខមាទោស (អ៊ីស្ទីកហ្វារ) ការផ្តល់ទានបរិច្ចាគនិងការរំដោះទាសកររហូតទាល់តែគ្រោះអាសន្នដែលកើតមានលើមនុស្សលោកត្រូវបានរលាយបាត់ទៅ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ តារានានាជាភស្តុតាងដ៏ស៊ូជូតចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងការពិតនៃមូលហេតុធម្មជាតិ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៣៣៥]

តាមរយ៖ការថ្វាយបង្គំការទូអាការសុំខមាទោសការផ្តល់ទាននិងការរំដោះទាសកររហូតទាល់តែទុក្ខលំបាកដែលកើតមានលើមនុស្សលោកត្រូវបានរសាយបាត់ទៅ។ ផ្នែក៖ តារាទាំងឡាយនេះគឺជាភស្តុតាងក្នុងចំណោមភស្តុតាងនានារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ដែលចង្អុលបង្ហាញអំពីទ្រង់ដែលតែងតែសរសើរតម្កើងទ្រង់និងស៊ូជូតចំពោះទ្រង់ដូចដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ {តើអ្នកមិនឃើញទេឬថាពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះនោះអ្វីៗទាំងអស់ដែលមាននៅលើមេឃនិងអ្វីៗទាំងអស់ដែលមាននៅលើផែនដីព្រមទាំងព្រះអាទិត្យព្រះចន្ទផ្កាយទាំងឡាយភ្នំទាំងឡាយដើមឈើទាំងឡាយសត្វធាតុទាំងឡាយ... សុទ្ធតែស៊ូជូតចំពោះទ្រង់} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ហាច៖ ១៨]។ អាយ៉ាត់នេះបានបញ្ជាក់ថាទ្រង់មិនបានមានបំណងលើការស៊ូជូតរបស់វាត្រឹមតែជាការចង្អុលបង្ហាញអំពីភាពជាម្ចាស់របស់ទ្រង់នោះឡើយដូចដែលមនុស្សមួយចំនួនបាននិយាយពីព្រោះការចង្អុលបង្ហាញនេះគឺមានដូចគ្នានៅក្នុងគ្រប់សត្វលោកទាំងអស់ប៉ុន្តែទ្រង់បានញែកដាច់ពីគ្នាដូច្នេះហើយទើបគេដឹងថាការស៊ូជូតនោះគឺជាការពិតលើសពីការគ្រាន់តែជាការចង្អុលបង្ហាញ។ ទន្ទឹមនឹងនេះទ្រង់បានធ្វើឱ្យតារាទាំងនោះផ្តល់នូវផលប្រយោជន៍ដល់អ្នកបម្រើរបស់ទ្រង់និងបានដាក់វាឱ្យស្ថិតក្រោមការបម្រើមនុស្សលោក។ ក្នុងចំណោមផលប្រយោជន៍ជាក់ស្តែងគឺអ្វីដែលអល់ឡោះ ﷻ បានបង្កើតឡើងតាមរយ៖ព្រះអាទិត្យដូចជាកម្តៅភាពត្រជាក់យប់ថ្ងៃការទុំនៃផ្លែឈើការកកើតឡើងនៃសត្វរុក្ខជាតិនិងរ៉ែការផ្តល់សំណើមនិងការធ្វើឱ្យរីងស្ងួតព្រមទាំងរឿងរ៉ាវល្បីៗជាច្រើនទៀតដូចដែលទ្រង់បានដាក់ក្នុងភ្លើងនូវពន្លឺនិងការឆេះរោលហើយដាក់ក្នុងទឹកនូវភាពស្អាតបរិសុទ្ធនិងការស្រោចស្រពព្រមទាំងរាល់ការប្រទានដ៏ច្រើនលើសលប់ដែលទ្រង់បានរំលឹកនៅក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)របស់ទ្រង់។

អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានបញ្ជាក់នៅក្នុងកន្លែងជាច្រើនថាទ្រង់ធ្វើឱ្យសត្វលោកមួយចំនួនកកើតឡើងតាមរយ៖សត្វលោកមួយចំនួនទៀតដូចដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ {ដើម្បីឱ្យយើងធ្វើឱ្យទឹកដីដែលងាប់រស់ឡើងវិញតាមរយ៖ទឹកភ្លៀងនោះ} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ហ្វួរកន៖ ៤៩]។ ជនណាដែលពោលក្នុងចំណោមអ្នកទ្រឹស្តីវិជ្ជា (អះលុលកាឡាម) ថា៖ «រឿងរ៉ាវទាំងនោះកើតឡើងនៅក្បែរមូលហេតុមិនមែនកើតឡើងដោយសារមូលហេតុនោះឡើយ» សម្តីរបស់គេគឺផ្ទុយពីគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)កូរអាននិងការពិតជាក់ស្តែង។ ដូចគ្នានឹងជនដែលអះអាងថាមូលហេតុទាំងនោះដំណើរការដោយឯករាជ្យដោយខ្លួនឯងនោះគឺជាការធ្វើស៊ីរិកដែលផ្ទុយពីបញ្ញានិងសាសនា។ ប៉ុន្តែជនណាដែលនិយាយថា «មូលហេតុទាំងនោះមានឥទ្ធិពល» ដោយមានន័យសំដៅលើអ្វីដែលអល់ឡោះ ﷻ បានដាក់នៅក្នុងនោះនោះគឺជាការពិត។ ប៉ុន្តែអល់ឡោះ ﷻ និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ ﷺ បានបញ្ជាឱ្យអ្នកបម្រើអនុវត្តនូវអ្វីដែលរារាំងមូលហេតុនៃការដាក់ទណ្ឌកម្មដូចជាការថ្វាយបង្គំសូរ្យគ្រាសនិងការរំលឹកអល់ឡោះ (ទូអា) នៅពេលមានខ្យល់ព្យុះបោកបក់ដូចជាពាក្យបួងសួងថា៖ «ឱអល់ឡោះ! យើងខ្ញុំសូមពីទ្រង់នូវសេចក្តីល្អនៃខ្យល់នេះសេចក្តីល្អនៃអ្វីដែលមាននៅក្នុងវានិងសេចក្តីល្អនៃអ្វីដែលវាត្រូវបានបញ្ជូនមកហើយយើងខ្ញុំសូមជ្រកកោននឹងទ្រង់ពីអំពើអាក្រក់នៃខ្យល់នេះអំពើអាក្រក់នៃអ្វីដែលមាននៅក្នុងវានិងអំពើអាក្រក់នៃអ្វីដែលវាត្រូវបានបញ្ជូនមក»។ នេះគឺជាស៊ុណ្ណាពិតប្រាកដចំពោះមូលហេតុនៃសេចក្តីល្អនិងសេចក្តីអាក្រក់ដូច្នេះអ្នកបម្រើត្រូវអនុវត្តនូវអ្វីដែលអល់ឡោះ ﷻ បានបង្រៀនគេនៅពេលមានហេតុការណ៍ទាំងនោះកើតឡើង។ រីឯមូលហេតុអាថ៌កំបាំងដែលលាក់កំបាំងវិញអ្នកបម្រើមិនត្រូវបានបង្គាប់ឱ្យព្យាយាមស្វែងយល់ដោយលំបាកឡើយប៉ុន្តែត្រូវកោតខ្លាចអល់ឡោះ ﷻ និងអនុវត្តតាមបញ្ជារបស់ទ្រង់៖ {ហើយអ្នកណាដែលកោតខ្លាចអល់ឡោះទ្រង់នឹងបង្កើតផ្លូវចេញដ៏ល្អសម្រាប់គេហើយទ្រង់នឹងប្រទានលាភសក្ការ៖ដល់គេពីប្រភពដែលគេនឹកស្មានមិនដល់} [ស៊ូរ៉ាត់អាត់ទឡាក៖ ២-៣]។ នៅក្នុងគម្ពីរ «ស៊ូណាន់ (ប្រពៃណីរបស់ព្យាការី)នអាប៊ូដាវូត» ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលរៀនសូត្រចំណែកមួយនៃក្បួនហោរាសាស្ត្រទស្សន៍ទាយផ្កាយគឺគេបានរៀនសូត្រចំណែកមួយនៃវិជ្ជាអាបធ្មប់ហើយគេកាន់តែរៀនច្រើនគេកាន់តែបង្កើតបាបកម្មអាបធ្មប់កាន់តែច្រើន»។

អាបធ្មប់ (ស៊ីហៀរ) ត្រូវបានហាមឃាត់យ៉ាងដាច់ខាតដោយគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)កូរអានស៊ុណ្ណានិងការឯកភាពជាឯកច្ឆន្ទ (អ៊ីចម៉ា)។ ហោរាសាស្ត្រទស្សន៍ទាយដែលចាត់ចូលជាអាបធ្មប់មានពីរប្រភេទ៖ ទីមួយ៖ ផ្នែកទ្រឹស្តីវិជ្ជាគឺការទាញយកការកើតឡើងនៃព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងៗលើផែនដីតាមរយ៖ចលនានៃផ្កាយដែលនេះជាប្រភេទនៃការទស្សន៍ទាយប្រហាក់ប្រហែលនឹងការចាប់ព្រួញទស្សន៍ទាយជោគជតារាសី។ ទីពីរ៖ ផ្នែកអនុវត្តជាក់ស្តែងគឺអ្វីដែលពួកគេអះអាងថាជាការចងភ្ជាប់ថាមពលផ្ទៃមេឃជាមួយនឹងថាមពលទទួលលើផែនដីដូចជាការធ្វើអាគមយ័ន្តនិងរូបបដិមាតូចៗជាដើមដែលនេះជាប្រភេទអាបធ្មប់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុត។ រាល់អ្វីដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានហាមឃាត់គឺគ្រោះថ្នាក់របស់វាធំធេងជាងផលប្រយោជន៍របស់វាឆ្ងាយណាស់។ ប្រសិនបើមនុស្សល្ងង់ខ្លៅមួយចំនួនយល់ច្រឡំថាវិជ្ជានេះផ្តល់នូវការដឹងមុនអំពីព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងៗ ហើយថាវាមានប្រយោជន៍នោះតាមពិតភាពល្ងង់ខ្លៅនៅក្នុងនោះគឺធ្ងន់ធ្ងរហើយគ្រោះថ្នាក់របស់វាគឺធំធេងបំផុតហេតុនេះហើយទើបគេដឹងយ៉ាងច្បាស់ថាអ្វីដែលពួកហោរាទស្សន៍ទាយគឺមានការកុហកច្រើនជាងការពិតរាប់រយដងហើយពួកគេស្ថិតក្នុងប្រភេទដូចគ្នានឹងពួកគ្រូទាយ (កុហាន) ដែរ។ នៅពេលដែលខ្ញុំបានជជែកដេញដោលនៅទីក្រុងដាម៉ាស់ជាមួយនឹងមេដឹកនាំរបស់ពួកគេដែលបានមកជួបខ្ញុំហើយខ្ញុំបានបញ្ជាក់អំពីភាពខូចអាក្រក់នៃវិជ្ជារបស់ពួកគេដោយភស្តុតាងច្បាស់លាស់មេដឹកនាំរបស់ពួកគេបានសារភាពប្រាប់ខ្ញុំថា៖ «ស្បថនឹងអល់ឡោះយើងខ្ញុំពិតជាបាននិយាយកុហកមួយរយដងដើម្បីឱ្យត្រូវចំការពិតតែម្តងប៉ុណ្ណោះ!»។ មូលហេតុគឺដោយសារតែក្បួនរបស់ពួកគេផ្អែកលើការយល់ថាចលនាលើផ្ទៃមេឃគឺជាមូលហេតុនៃព្រឹត្តិការណ៍នានាលើផែនដីហើយការដឹងពីមូលហេតុនាំឱ្យដឹងពីលទ្ធផលប៉ុន្តែរឿងនេះអាចកើតឡើងបានលុះត្រាតែគេដឹងពីមូលហេតុពេញលេញទាំងអស់រីឯពួកហោរាទាំងនេះបើទោះជាពួកគេដឹងក៏ដឹងត្រឹមតែចំណែកដ៏តូចមួយក្នុងចំណោមមូលហេតុដ៏ច្រើនលើសលប់ប៉ុណ្ណោះហើយពួកគេមិនដឹងពីមូលហេតុដទៃទៀតលក្ខខណ្ឌនិងឧបសគ្គរារាំងឡើយ។ នេះប្រៀបដូចជាមនុស្សម្នាក់ដែលដឹងថានៅរដូវក្តៅព្រះអាទិត្យបញ្ចេញកម្តៅខ្លាំងហើយចង់ទស្សន៍ទាយពីចំណុចនេះថាទំពាំងបាយជូរនៅចម្ការមួយនឹងក្លាយជាផ្លែទំពាំងបាយជូរក្រៀមផ្អែកលើការគិតថាមានទំពាំងបាយជូរវានឹងទុំហើយម្ចាស់វានឹងយកទៅហាលថ្ងៃ។ ទោះបីជារឿងនេះអាចកើតឡើងក៏ដោយប៉ុន្តែការសន្និដ្ឋានចេញពីកម្តៅថ្ងៃតែមួយមុខគឺជាភាពល្ងង់ខ្លៅដ៏ធំធេងពីព្រោះចម្ការនោះប្រហែលជាគ្មានផ្លែទំពាំងបាយជូរឬវាអាចត្រូវគេបេះស៊ីឬត្រូវគេលួចជាដើម។ ភស្តុតាងស្តីពីភាពខូចអាក្រក់និងការហាមឃាត់វិជ្ជានេះមានច្រើនណាស់។ នៅក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)មានចែងថា៖ «អ្នកណាដែលទៅជួបគ្រូទាយ ('Arraf) ហើយសួរនាំគេការថ្វាយបង្គំរបស់គេនឹងមិនត្រូវបានទទួលយកឡើយក្នុងរយ៖ពេលសែសិបថ្ងៃ»។ ពាក្យថា «អារ៉ាហ្វ» គឺសំដៅលើគ្រូទាយហោរាទស្សន៍ទាយផ្កាយគ្រូទស្សន៍ទាយដីខ្សាច់និងជនទាំងឡាយណាដែលអះអាងថាដឹងរឿងកំបាំងតាមរយ៖មធ្យោបាយទាំងនេះ។

ចំពោះហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ស្តីពីគ្រាសព្យាការី ﷺ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ធ្វើឱ្យអ្នកបម្រើរបស់ទ្រង់មានការកោតខ្លាចតាមរយ៖ព្រះអាទិត្យនិងព្រះចន្ទហើយតារាទាំងពីរមិនកើតគ្រាសដោយសារការស្លាប់ឬការរស់នៃនរណាម្នាក់ឡើយ។ ជំនឿដែលថាភពមួយក្នុងចំណោមភពទាំងប្រាំពីរជាអ្នកគ្រប់គ្រងលើជោគជតារាសីលាភសំណាងឬគ្រោះចង្រៃរបស់បុគ្គលណាម្នាក់គឺជាជំនឿដ៏ខូចអាក្រក់ហើយប្រសិនបើបុគ្គលណាជឿថាផ្កាយជាអ្នកចាត់ចែងលោកិយនោះគេគឺជាអ្នកគ្មានជំនឿ (កាហ្វៀរ) ហើយប្រសិនបើគេថែមទាំងបួងសួងនិងសុំជំនួយពីផ្កាយទៀតនោះគឺកាន់តែជាការប្រព្រឹត្តស៊ីរិកនិងការក្បត់សាសនាយ៉ាងសុទ្ធសាធ។ អ្វីដែលពួកហោរាអះអាងគឺផ្អែកលើការគិតថាកូនក្មេងម្នាក់កើតមកចំផ្កាយរាសីណាមួយប៉ុន្តែចំណុចនេះមិនអាចក្លាយជាមូលហេតុតែមួយគត់ដែលមានឥទ្ធិពលលើក្មេងនោះឡើយពីព្រោះឪពុកម្តាយនិងស្រុកទេសដែលក្មេងនោះរស់នៅគឺជាមូលហេតុជាក់ស្តែងជាងនេះទៅទៀត។ ពួកហោរាសម័យបុរាណធ្លាប់បានដាក់ឈ្មោះកូនក្មេងតាមផ្កាយរាសីលុះមកដល់សម័យក្រោយពួកគ្រូទាយក្លែងក្លាយបាននាំគ្នាសួរឈ្មោះបុគ្គលនិងឈ្មោះម្តាយរបស់គេដោយអះអាងថាពួកគេអាចទស្សន៍ទាយជោគជតារាសីបាននេះគឺជាភាពងងឹតត្រួតលើភាពងងឹតដែលផ្ទុយពីបញ្ញានិងសាសនា។ រីឯការទស្សន៍ទាយរបស់ពួកគេអំពីការធ្វើដំណើរដូចជាការហាមមិនឱ្យធ្វើដំណើរនៅពេលព្រះចន្ទស្ថិតក្នុងតារានិករខ្យាដំរី (Scorpio) គឺជាការកុហកអាក្រក់។ នៅពេលដែលអាលី ﵁ ចង់ចេញដំណើរទៅច្បាំងនឹងពួកខាវ៉ារិចហោរាម្នាក់បានឃាត់លោកថា៖ «កុំចេញដំណើរអីពីព្រោះព្រះចន្ទស្ថិតក្នុងតារានិករខ្យាដំរីកងទ័ពរបស់អ្នកនឹងត្រូវបរាជ័យ»។ លោកអាលី ﵁ បានតបវិញថា៖ «ផ្ទុយទៅវិញយើងនឹងចេញដំណើរដោយពឹងផ្អែកលើអល់ឡោះ ﷻ និងទាត់ចោលការកុហករបស់អ្នក!» ហើយលោកក៏បានចេញដំណើរនិងបានកម្ចាត់ពួកខាវ៉ារិចទទួលបានជ័យជម្នះយ៉ាងធំធេង។ អ្វីដែលមនុស្សមួយចំនួនលើកឡើងថាព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា «ចូរអ្នកកុំធ្វើដំណើរនៅពេលព្រះចន្ទស្ថិតក្នុងតារានិករខ្យាដំរី» គឺជាពាក្យកុហកប្រឌិតឡើងដោយការឯកភាពគ្នានៃអ្នកប្រាជ្ញហាឌីស។ អ្នកណាដែលនិយាយថាវិជ្ជានេះត្រូវបានទទួលមកពីព្យាការីអ៊ីឌ្រីស ﵇ គឺជាការនិយាយដោយគ្មានចំណេះដឹង។ ហើយការអះអាងរបស់ពួកគេអំពីផ្កាយរបស់ព្យាការី ﷺ ផ្កាយរបស់សហគមន៍ឥស្លាមនិងផ្កាយរបស់ពួកគ្រិស្តសាសនិកគឺជាការភាន់ច្រឡំពីព្រោះមនុស្សមានបញ្ញាគ្រប់រូបដឹងច្បាស់ថាសហគមន៍ឥស្លាមគឺជាប្រជាជាតិនៃចំណេះដឹងបញ្ញានិងយុត្តិធម៌បំផុត។ សូម្បីតែទស្សនវិទូយ៉ាក់គូបប៊ីនអ៊ីសហាកអាល់គីនឌីក៏ធ្លាប់បានទស្សន៍ទាយថាសហគមន៍ឥស្លាមនឹងត្រូវរលាយសាបសូន្យនៅឆ្នាំ ៦៩៣ នៃប្រតិទិនហ៊ីចរ៉ោះដោយគណនាអក្សរកាត់ដើមជំពូកកូរអានតាមក្បួនលេខប៉ុន្តែប្រវត្តិសាស្ត្របានបង្ហាញថាជាការភូតកុហក។ រឿងរ៉ាវទាំងនេះគឺស្ថិតនៅក្រៅសាសនាឥស្លាមនិងត្រូវបានហាមឃាត់យ៉ាងដាច់ខាតដែលជាកាតព្វកិច្ចលើជនមូស្លីមគ្រប់រូបត្រូវតែថ្កោលទោសនិងទប់ស្កាត់ដោយចំណេះដឹងការពន្យល់និងអំណាច។

ជំពូកស្តីពីការថ្វាយបង្គំសុំទឹកភ្លៀង (សាឡាតល់អ៊ីស្ទីសកា)៖ ការត្រឡប់អាវផាយ (រីដា) ក្នុងការសុំទឹកភ្លៀងគឺជានិមិត្តរូបនៃការបួងសួងសុំឱ្យអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ផ្លាស់ប្តូរគ្រោះរាំងស្ងួតឱ្យក្លាយជាភាពសម្បូរសប្បាយឡើងវិញ។ មនុស្សមួយចំនួនបាននិយាយថាដៃមិនត្រូវលើកឡើងក្នុងការទូអាឡើយលើកលែងតែក្នុងការសុំទឹកភ្លៀងប៉ុណ្ណោះហើយពួកគេបានបោះបង់ការលើកដៃក្នុងការទូអាដទៃទៀត។ ហើយអ្នកខ្លះទៀតបានបែងចែករវាងការទូអាដោយសេចក្តីសង្ឃឹម (ទូអារ៉កព៉ះ) និងការទូអាដោយសេចក្តីភ័យខ្លាច (ទូអារ៉ោះព៉ះ) ដោយពួកគេពោលថា៖ ក្នុងការទូអាដោយសេចក្តីសង្ឃឹមត្រូវផ្កាប់ខ្នងដៃចុះក្រោមហើយផ្ងារបាតដៃឡើងលើមេឃរីឯក្នុងការទូអាដោយសេចក្តីភ័យខ្លាចគឺផ្ទុយមកវិញគឺផ្ងារខ្នងដៃឡើងលើមេឃហើយផ្កាប់បាតដៃចុះក្រោមដោយពួកគេប្រដូចថា៖ «អ្នកមានសេចក្តីសង្ឃឹមប្រៀបដូចជាអ្នកសុំអាហាររីឯអ្នកមានសេចក្តីភ័យខ្លាចប្រៀបដូចជាអ្នកសុំការជ្រកកោន»។

ទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុតគឺ៖ ការលើកដៃក្នុងការទូអាគឺជាស៊ុណ្ណាជាទូទៅនៅក្នុងរាល់ការបួងសួងទាំងអស់។ រឿងនេះត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់តាមរយ៖ខ្សែរាយការណ៍ដ៏ច្រើនលើសលប់ (មុតាវ៉ាទីរ) ពីព្យាការី ﷺ នៅក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)សាហ៊ីហ៊៖ នៅពេលដែលអាល់ទូហ្វែលបាននិយាយថា៖ «ឱរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)! កុលសម្ព័ន្ធដាវស៍បានរឹងរូសមិនព្រមទទួលយកឥស្លាមឡើយសូមលោកទូអាដាក់បណ្តាសាពួកគេទៅ!» ព្យាការី ﷺ បានបែរមុខទៅទិសគីបឡាត់ហើយបានលើកដៃទាំងពីរឡើងបួងសួងថា៖ «ឱអល់ឡោះ! សូមទ្រង់ណែនាំកុលសម្ព័ន្ធដាវស៍និងនាំពួកគេមកកាន់ឥស្លាមផងចុះ!»។ នៅក្នុងគម្ពីរសាហ៊ីហ៊ទាំងពីរនៅពេលដែលលោកទូអាឱ្យអាប៊ូអាមៀរលោកបានលើកដៃទាំងពីរឡើងរហូតដល់គេមើលឃើញក្លៀកដ៏សរបស់លោក។ នៅក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)របស់លោកស្រីអាយហ្សា ﵂ ក្នុងគម្ពីរសាហ៊ីហ៊មូស្លីម៖ នៅពេលដែលលោកទូអាឱ្យអ្នកកប់នៅទីបញ្ចុះសពអាល់ព៉ាគីលោកបានលើកដៃឡើងចំនួនបីដង។ ហើយនៅក្នុងសាហ៊ីហ៊មូស្លីមផងដែរ៖ លោកបានលើកដៃឡើងហើយបួងសួងទាំងទឹកភ្នែកថា៖ «ឱអល់ឡោះ! សហគមន៍របស់ខ្ញុំ! សហគមន៍របស់ខ្ញុំ!» រហូតដល់អល់ឡោះ ﷻ មានបន្ទូលទៅកាន់ជីព្រីលថា៖ «ចូរទៅប្រាប់មូហាំម៉ាត់ (ﷺ)ថាយើងនឹងធ្វើឱ្យអ្នកពេញចិត្តចំពោះសហគមន៍របស់អ្នកហើយយើងនឹងមិនធ្វើឱ្យអ្នកកើតទុក្ខឡើយ»។ នៅក្នុងសមរភូមិបាឌើរនៅពេលដែលលោកទតឃើញពួកមូស្ហរីគីនមានចំនួនមួយពាន់នាក់រីឯសហការីរបស់លោកមានតែជាងបីរយនាក់លោកបានលើកដៃឡើងឆ្ពោះទៅទិសគីបឡាត់ហើយបួងសួងទៅកាន់ម្ចាស់របស់លោកយ៉ាងទទូចរហូតដល់ជ្រុះអាវផាយពីស្មា។ នៅក្នុងហាឌីសរបស់កាយស៍ប៊ីនសាអ័ដ៖ ព្យាការី ﷺ បានលើកដៃឡើងហើយបួងសួងថា៖ «ឱអល់ឡោះ! សូមប្រទានពរជ័យនិងសេចក្តីមេត្តាករុណារបស់ទ្រង់ដល់គ្រួសារនៃសាអ័ដប៊ីនអ៊ូបាដះផងចុះ»។ ហើយនៅពេលដែលលោកបញ្ជូនកងទ័ពដែលមានលោកអាលី ﵁ ទៅលោកបានលើកដៃឡើងហើយបួងសួងថា៖ «ឱអល់ឡោះ! សូមកុំទាន់ឱ្យខ្ញុំស្លាប់រហូតទាល់តែខ្ញុំបានឃើញអាលីម្តងទៀត»។ ចំពោះការដែលអាណាស់ ﵁ បាននិយាយថា «ព្យាការី ﷺ មិនដែលលើកដៃក្នុងការទូអាណាមួយឡើយក្រៅពីការសុំទឹកភ្លៀង» គឺអាណាស់សំដៅលើ *ការលើកដៃនៅលើមីនព៉ារ* ពីព្រោះជាទូទៅព្យាការី ﷺ មិនលើកដៃនៅលើមីនព៉ារពេលឃុតព៉ះថ្ងៃសុក្រឡើយគឺលោកគ្រាន់តែចង្អុលម្រាមដៃប៉ុណ្ណោះលើកលែងតែនៅពេលទូអាសុំទឹកភ្លៀង។ រីឯការដែលឃើញខ្នងដៃបែរឡើងលើមេឃក្នុងការសុំទឹកភ្លៀងគឺដោយសារតែលោកលើកដៃខ្ពស់ខ្លាំងពេក (អ៊ីព្ទីហាល់) មិនមែនដោយសារចេតនាផ្កាប់ដៃឡើងលើនោះឡើយពីព្រោះព្យាការី ﷺ បានបញ្ជាថា៖ «នៅពេលដែលពួកអ្នកសុំពីអល់ឡោះចូរពួកអ្នកសុំដោយប្រើបាតដៃហើយកុំសុំដោយប្រើខ្នងដៃឡើយ»។