សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការឌូអា (ការអង្វរសុំព្រះ)ជូនផ្នូររបស់ពួកគ្រីស្ទាននិងការលើកតម្កើងសង្ឃគ្រីស្ទាន - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣២៣]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការឌូអា (ការអង្វរសុំព្រះ)សម្រាប់មូស្លីមទូទៅដែលមិនស្គាល់ម្ចាស់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣២៣]

ហើយអ្នកណាដែលឌូអា (ការអង្វរសុំព្រះ)ថានឹងផ្តល់អំណោយ (ហ៊ីព៉ាះហ៍) នូវអ្វីមួយដល់មនុស្សម្នាក់នោះការបំពេញការឌូអាមិនអាចកើតឡើងឡើយលុះត្រាតែមានការផ្តល់អំណោយនោះពិតប្រាកដ។ ប្រសិនបើអ្នកទទួលយល់ព្រមទទួលយកនោះគឺចប់សព្វគ្រប់ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេមិនព្រមទទួលយកនោះគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីលើអ្នកផ្តល់ឡើយដូចជាករណីដែលគេស្បថថា៖ គេពិតជានឹងផ្តល់អំណោយឱ្យមនុស្សម្នាក់ប៉ុន្តែអ្នកនោះមិនព្រមទទួលយក។ ពីព្រោះអ្នកប្រាជ្ញរបស់យើងនិងអ្នកដទៃទៀតបានបញ្ជាក់ថា៖ ប្រសិនបើគេស្បថថាមិនផ្តល់អំណោយនិងមិនធ្វើទានរួចគេបានធ្វើប៉ុន្តែអ្នកនោះមិនព្រមទទួលនោះគេមិនបំពានសម្បថឡើយ។ ហើយដូចគ្នានេះដែរប្រសិនបើគេឌូអាថានឹងដោះលែងទាសករជាក់លាក់ណាម្នាក់ប៉ុន្តែទាសករនោះបានស្លាប់បាត់ទៅនោះសម្បថឌូអាត្រូវបានរលត់ពីព្រោះនៅពេលដែលអ្នកទទួលសិទ្ធិនៃការឌូអាត្រូវបានកំណត់ជាក់លាក់ហើយបានស្លាប់នោះគ្មានអ្នកណាផ្សេងមានសិទ្ធិទទួលបានជំនួសឡើយ។ ផ្នែក៖ ហើយអ្នកណាដែលឌូអាជូនផ្នូរណាមួយនៃផ្នូររបស់ពួកគ្រីស្ទាននោះគេត្រូវតែទាមទារឱ្យតައូបាតផ្ទុយទៅវិញរាល់បុគ្គលណាដែលលើកតម្កើងនិមិត្តសញ្ញាណាមួយនៃនិមិត្តសញ្ញានៃការប្រឆាំងគ្មានជំនឿ (កុហ្វើរ) ដូចជា៖ វិហារគ្រីស្ទាន, ផ្នូររបស់សង្ឃគ្រីស្ទានឬលើកតម្កើងអ្នកបួសគ្រីស្ទានដែលនៅរស់និងសង្ឃឹមសុំសិរីសួស្តីពីពួកគេនោះគេគឺជាអ្នកប្រឆាំងគ្មានជំនឿ (កាហ្វៀរ) ដែលត្រូវទាមទារឱ្យតައូបាត។ ហើយអ្វីដែលគេបានឌូអាសម្រាប់មូស្លីមប៉ុន្តែមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណរបស់ម្ចាស់ទ្រព្យនោះត្រូវយកវាទៅចំណាយលើផលប្រយោជន៍សាធារណ៖របស់បណ្តាមូស្លីម។ ហើយប្រសិនបើគេនិយាយថា៖ «ប្រសិនបើខ្ញុំធ្វើរឿងនេះខ្ញុំមានកាតព្វកិច្ចត្រូវដោះលែងទាសកររបស់ខ្ញុំឬទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្ញុំទាំងអស់ត្រូវធ្វើជាទាន» និងពាក្យប្តេជ្ញាស្រដៀងគ្នានេះនោះគេគ្រាន់តែលោះទោសសម្បថ (កាហ្វារ៉ាត់) គឺគ្រប់គ្រាន់ហើយខុសពីពាក្យដែលនិយាយថា៖ «ការដោះលែងទាសករជាប់កាតព្វកិច្ចលើខ្ញុំ» ដែលករណីនេះមានការខ្វែងគំនិតគ្នា។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការដោះលែងទាសីដោយភ្ជាប់លក្ខខណ្ឌនៃភាពត្រឹមត្រូវ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣២៦]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការឌូអា (ការអង្វរសុំព្រះ)បួសនៅថ្ងៃស្របច្បាប់និងការអស់សមត្ថភាពដោយសារវ័យជរា - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣២៦]

...ហើយប្រសិនបើនាងបានដោះលែងទាសីរបស់នាងដោយនាងមានចេតនាក្នុងចិត្តថានឹងដោះលែងនាងប្រសិនបើនាងជាមនុស្សស្រីត្រឹមត្រូវបន្ទាប់មកទើបដឹងច្បាស់ថានាងជាស្ត្រីពេស្យាប្រព្រឹត្តអំពើហ្ស៊ីណានោះនាងត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យលក់ទាសីនោះបានប៉ុន្តែប្រសិនបើនាងបានដោះលែងនាងជាទូទៅដោយឥតលក្ខខណ្ឌនោះការដោះលែងគឺជាប់ជាកាតព្វកិច្ច។ ហើយអ្នកណាដែលឌូអា (ការអង្វរសុំព្រះ)បួសនៅថ្ងៃណាមួយដែលស្របច្បាប់ប៉ុន្តែគេអស់លទ្ធភាពមិនអាចបួសបានដោយសារតែវ័យជរាឬដោយសារជំងឺដែលគ្មានសង្ឃឹមថានឹងជាសះស្បើយនោះគេមានសិទ្ធិមិនបួសហើយលោះទោសសម្បថ (កាហ្វារ៉ាត់) ឬផ្តល់អាហារដល់ជនទីទ័លក្រម្នាក់សម្រាប់ថ្ងៃនីមួយៗ ឬអនុវត្តរួមបញ្ចូលគ្នានូវរឿងទាំងពីរតាមទស្សន៖ទាំងបីរបស់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អះម៉ាត់និងអ្នកដទៃហើយទស្សន៖ដែលមានសុវត្ថិភាពបំផុតគឺទស្សន៖ទីបី។ ហើយប្រសិនបើការអស់លទ្ធភាពរបស់គេគឺដោយសារតែជំងឺដែលអាចសង្ឃឹមថានឹងជាសះស្បើយនោះគេត្រូវតែផ្អាកការបួសហើយបួសសងជំនួសថ្ងៃដែលគេបានផ្អាកវិញហើយតើគេត្រូវលោះទោសសម្បថដែរឬទេ? នៅក្នុងរឿងនេះមានការខ្វែងគំនិតគ្នា។ ហើយប្រសិនបើគេអាចបួសបានប៉ុន្តែការបួសនោះធ្វើឱ្យគេចុះខ្សោយកម្លាំងមិនអាចបំពេញកាតព្វកិច្ចចាំបាច់បានដូចជាការប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតដែលជាកាតព្វកិច្ចនោះគេមានសិទ្ធិផ្អាកការបួសហើយប្រសិនបើគេអាចបួសសងបានគេត្រូវបួសសងវិញបើមិនដូច្នោះទេគេគឺដូចជាមនុស្សចាស់ជរាដូច្នោះដែរ។ ចំណែកឯការបួសក្នុងខែរ៉ាចាប់និងខែសះបានគឺមានការខ្វែងគំនិតគ្នានៅក្នុងសាលាអះម៉ាត់និងអ្នកដទៃ៖ អ្នកខ្លះថាវាជាការបួសស្របច្បាប់ដែលត្រូវតែបំពេញតាមការឌូអាហើយអ្នកខ្លះទៀតថាវាត្រូវបានស្អប់ខ្ពើម (ម៉ាក្រូហ៍) ដូច្នេះគេត្រូវតែផ្អាកការបួសមួយចំនួននៅក្នុងខែរ៉ាចាប់។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ជំពូកស្តីពីក្រមសីលធម៌និងច្បាប់របស់ចៅក្រម (អាដាប់អាល់កាឌី) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣២៩]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការតែងតាំងតំណាងចៅក្រមមកពីនិកាយផ្សេងឱ្យកាត់ក្តីតាមការយល់ឃើញ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣២៩]

ជំពូកស្តីពីក្រមសីលធម៌និងច្បាប់របស់ចៅក្រម (អាដាប់អាល់កាឌី)៖ ចៅក្រមដែលជាអ្នកកាន់សាលាហាណាភីត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យតែងតាំងតំណាងរបស់ខ្លួនជាអ្នកកាន់សាលាសាហ្វ៊ីអ៊ីឱ្យកាត់ក្តីស្របតាមការខិតខំស្រាវជ្រាវ (អៀជទីហាត) របស់គេបានទោះបីជាការស្រាវជ្រាវរបស់គេផ្ទុយពីការស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកតែងតាំងក៏ដោយ។ ហើយប្រសិនបើអ្នកតែងតាំងដាក់លក្ខខណ្ឌលើគេថាត្រូវតែកាត់ក្តីតាមទស្សន៖របស់អ្នកតែងតាំងតែប៉ុណ្ណោះនោះលក្ខខណ្ឌនេះមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយ។ លើសពីនេះទៅទៀតប្រសិនបើអ្នកតែងតាំងយល់ឃើញថាទស្សន៖របស់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)មួយចំនួនមានទម្ងន់រឹងមាំជាងទស្សន៖ដទៃនោះគេមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យកាត់ក្តីតាមទស្សន៖ដែលខ្សោយឡើយប៉ុន្តែត្រូវតែកាត់ក្តីតាមទស្សន៖ដែលរឹងមាំដូច្នេះតើអាចហាមឃាត់គេមិនឱ្យតែងតាំងអ្នកដែលកាត់ក្តីតាមទស្សន៖ដែលរឹងមាំយ៉ាងដូចម្តេចកើតទោះបីជាវាផ្ទុយពីទស្សន៖របស់អ៊ីម៉ាមរបស់ខ្លួនក៏ដោយ?! ដ្បិតគ្មានកាតព្វកិច្ចលើមនុស្សលោកមិនថាចៅក្រមឬមនុស្សទូទៅឡើយត្រូវតែស្តាប់បង្គាប់នរណាម្នាក់ក្នុងគ្រប់កិច្ចការដែលគេបញ្ជាលើកលែងតែរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ តែមួយគត់។ ចំណែកឯអ្នកដទៃក្រៅពីលោកគឺពាក្យសម្តីរបស់ពួកគេអាចយកជាការបាននិងអាចបោះបង់ចោលបានដូច្នេះអ៊ីម៉ាមគ្រប់រូបត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យតែងតាំងអ្នកដែលផ្ទុយពីសាលារបស់ខ្លួនដើម្បីកាត់ក្តីតាមអ្វីដែលអល់ឡោះបានបញ្ចុះមក។ ហើយអ្នកណាដែលចូលកាន់តំណែងចៅក្រមទាំងដែលគ្មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់តាមផ្លូវច្បាប់ហើយនៅតែបន្តរឹងរូសប្រព្រឹត្តការងារដោយភាពល្ងង់ខ្លៅនិងអយុត្តិធម៌នោះគេគឺជាមនុស្សទុច្ចរិត (ហ្វាស៊ីក) ហើយមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យតែងតាំងគេជាអ្នកអានឃុតព៉ះហ៍ឡើយហើយសេចក្តីសម្រេចនិងកិច្ចសន្យារបស់គេមិនត្រូវអនុវត្តដូចសេចក្តីសម្រេចរបស់អ្នកប្រាជ្ញយុត្តិធម៌ឡើយផ្ទុយទៅវិញអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនបានច្រានចោលសេចក្តីសម្រេចរបស់គេទាំងអស់ដែលជាទស្សន៖របស់សិស្សភាគច្រើននៃសាហ្វ៊ីអ៊ីនិងអះម៉ាត់។ ប៉ុន្តែអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនទៀតបានយល់ឃើញថាសេចក្តីសម្រេចណាដែលស្របតាមសច្ចភាពគឺត្រូវតែអនុវត្តដោយសារតែសេចក្តីត្រូវការចាំបាច់និងដើម្បីកុំឱ្យប្រជាជនរងការខូចខាតដ្បិតសច្ចភាពគឺត្រូវតែគោរពតាមទោះបីជាវាចេញមកពីមនុស្សល្អឬមនុស្សអាក្រក់ក៏ដោយ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការហាមឃាត់ដាច់ខាតលើការទទួលសំណូករបស់ចៅក្រម - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៣៤]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការបញ្ចប់វិវាទដោយចៅក្រមប្រកបដោយចំណេះដឹងនិងសាសនា - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៣៤]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ សុពលភាពនៃពាក្យពោលរបស់ចៅក្រមថា «រឿងនេះត្រូវបានបញ្ជាក់ចំពោះមុខខ្ញុំ» - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៣៤]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការទទួលយកសាក្សីបន្ទាប់បន្សំនៅពេលសាក្សីដើមអាចចូលរួមបាន - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៣៤]

...ហើយនេះគឺជាទស្សន៖ដ៏ល្បីល្បាញនៅក្នុងសាលាអាប៊ូហាណីហ្វះហ៍, ម៉ាលីកនិងមួយក្រុមនៃសិស្សរបស់អះម៉ាត់ហើយវាជាទស្សន៖ដ៏រឹងមាំបំផុត។ ហើយបណ្តាមូស្លីមបានឯកភាពគ្នាជាឯកច្ឆន្ទថាចៅក្រមមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យទទួលសំណូក (ស៊ីសំណូក) ជាដាច់ខាតមិនថាកាត់ក្តីស្របតាមសច្ចភាពឬកាត់ក្តីដោយអយុត្តិធម៌ឡើយហើយចៅក្រមមិនត្រូវកាត់ក្តីសម្រាប់ផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនឡើយ។ ហើយចៅក្រមមិនត្រូវមានតំណាងជំនួញផ្ទាល់ខ្លួនដែលគេស្គាល់ជាសាធារណ៖ ដើម្បីធ្វើជំនួញនៅក្នុងដែនដីសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួនឡើយហើយប្រសិនបើដឹងថាចៅក្រមមានលក្ខណ៖បែបនេះនោះត្រូវតែហាមឃាត់គេប្រសិនបើគេបញ្ឈប់នោះជាការប្រសើរបើមិនដូច្នេះទេត្រូវដកហូតតំណែងនិងជំនួសដោយអ្នកដែលល្អជាងគេប្រសិនបើអាចធ្វើទៅបាន។ ហើយប្រសិនបើចៅក្រមដែលមានចំណេះដឹងនិងសាសនាត្រឹមត្រូវបានកាត់ក្តីដោះស្រាយវិវាទរវាងគេនិងគូភាគីរួចរាល់ហើយនោះគូភាគីគ្មានសិទ្ធិយកពាក្យបណ្តឹងនោះទៅប្តឹងចំពោះមុខចៅក្រមផ្សេងទៀតឡើយ។ ហើយប្រសិនបើចៅក្រមនិយាយថា៖ «រឿងនេះត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់ចំពោះមុខខ្ញុំ» តើវាចាត់ទុកជាសេចក្តីសម្រេចកាត់ក្តីដែរឬទេ? នៅក្នុងរឿងនេះមានទស្សន៖ពីរ។ ហើយចំពោះការទទួលយកសាក្សីបន្ទាប់បន្សំ (ស៊ូហ៊ូឌុលហ៊្វុរូ) ខណ៖ពេលដែលសាក្សីដើមអាចចូលរួមបានគឺមានការខ្វែងគំនិតគ្នាហើយការអនុញ្ញាតគឺជានិកាយរបស់អាប៊ូយូសុហ្វនិងមូហាំម៉ាត់ (ﷺ)។ ហើយហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)របស់លោកមូអាហrecord ﵁ នៅពេលដែលព្យាការី ﷺ បានចាត់លោកឱ្យទៅកាន់ស្រុកយេម៉ែនដែលលោកបានជម្រាបថា៖ «ប្រសិនបើខ្ញុំរកមិនឃើញនៅក្នុងស៊ុនnah របស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ខ្ញុំនឹងកាត់ក្តីដោយការស្រាវជ្រាវតាមទស្សន៖របស់ខ្ញុំ» គឺត្រូវបានអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនរិះគន់ប៉ុន្តែវាត្រូវបានកត់ត្រាក្នុងស៊ូណាន់ (ប្រពៃណីរបស់ព្យាការី)របស់អាប៊ូដាវូដនិងត្រូវបានយកធ្វើជាភស្តុតាងដោយអ្នកប្រាជ្ញច្បាប់និងអ្នកប្រាជ្ញគ្រឹះអូស៊ូលជាច្រើន។ ហើយទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយការប្រើប្រាស់អៀជទីហាត (ការស្រាវជ្រាវតាមការយល់ឃើញត្រឹមត្រូវ) គឺត្រូវបានអនុញ្ញាតសម្រាប់ចៅក្រមនិងអ្នកចេញហ្វាតវ៉ានៅពេលដែលរកមិនឃើញអត្ថបទច្បាប់ជាក់លាក់នៅក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអាននិងស៊ុនnah តាមទស្សន៖របស់មហាជននៃសាឡាហ្វនិងបណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) ដូចជាម៉ាលីក, អាល់អ៊ាវហ្សាអ៊ី, អាល់ស៊ាវរី, អាប៊ូហាណីហ្វះហ៍, សាហ្វ៊ីអ៊ី, អះម៉ាត់និងអ្នកដទៃទៀតដូចមានចែងក្នុងសំបុត្ររបស់លោកឧមើរទៅកាន់លោកអាប៊ូមូសាថា៖ «ចូរស្គាល់ករណីស្រដៀងគ្នានិងប្រៀបធៀបរឿងរ៉ាវនានាដោយការយល់ដឹងរបស់អ្នក»។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការហាមឃាត់ចៅក្រមមិនឱ្យរារាំងមនុស្សពីអ្វីដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានអនុញ្ញ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៣៦]

ហើយចៅក្រមគ្មានសិទ្ធិកាត់ក្តីតាមទំនើងចិត្តរបស់ខ្លួនឡើយហើយអ្នកណាដែលអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើបែបនោះគឺបានប្រឆាំងគ្មានជំនឿ (កាហ្វៀរ) តាមការឯកភាពគ្នានៃបណ្តាមូស្លីម។ ហើយចៅក្រមគ្មានសិទ្ធិរារាំងមនុស្សទូទៅពីអ្វីដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់បានអនុញ្ញាតឡើយដូចជា៖ ការរារាំងអាណាព្យាបាលមិនឱ្យរៀបការកូនស្រីដោយមានវត្តមានសាក្សីពីរនាក់ឬរារាំងស្មៀនសរសេរមិនឱ្យកត់ត្រាថ្លៃបណ្ណាការកិច្ចសន្យាទិញលក់ការជួលឬការទទួលស្គាល់ផ្សេងៗ បើទោះបីជាស្មៀននោះទទួលប្រាក់កម្រៃពីការងារនោះក៏ដោយ។ ហើយប្រសិនបើចៅក្រមរារាំងរឿងទាំងនោះដើម្បីឱ្យផលប្រយោជន៍ធ្លាក់មកលើខ្លួនឯងនោះវាជាប្រភេទនៃការជំរិតទារប្រាក់ (ម៉ាក់ស៊ី) ដ៏អយុត្តិធម៌។ ហើយតើបុគ្គលម្នាក់មានកាតព្វកិច្ចត្រូវតែប្រកាន់ខ្ជាប់តាមសាលានិកាយតែមួយជាក់លាក់ដោយទទួលយកទាំងការអនុវត្តតឹងរ៉ឹងនិងការបន្ធូរបន្ថយរបស់និកាយនោះដែរឬទេ? នៅក្នុងរឿងនេះមានការខ្វែងគំនិតគ្នានៅក្នុងសាលាសាហ្វ៊ីអ៊ីនិងអះម៉ាត់ប៉ុន្តែអ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនយល់ឃើញថា៖ គ្មានកាតព្វកិច្ចលើបុគ្គលណាម្នាក់ត្រូវតែធ្វើតាម (តាក្លីដ) បុគ្គលជាក់លាក់ណាម្នាក់ឬប្រកាន់ខ្ជាប់និកាយតែមួយក្នុងគ្រប់កាតព្វកិច្ចនិងការហាមឃាត់នោះឡើយ។ ហើយនេះគឺជាទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវពីព្រោះការប្រកាន់បែបនោះគឺប្រៀបដូចជាការលើកតម្កើងបុគ្គលម្នាក់ឱ្យស្មើនឹងឋាន៖របស់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ដូច្នោះដែរដែលរឿងនេះមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយ។ ប៉ុន្តែអ្នកណាដែលអស់សមត្ថភាពក្នុងការស្រាវជ្រាវ (អៀជទីហាត) នោះគេត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើតាមអ្នកប្រាជ្ញបានហើយអ្នកប្រាជ្ញបានហាមឃាត់មិនឱ្យដើរស្វែងរកតែការបន្ធូរបន្ថយរបស់បណ្តានិកាយនានាឡើយពីព្រោះការធ្វើបែបនោះនឹងនាំឱ្យបាត់បង់វិន័យសាសនា។

ហើយការខិតខំស្រាវជ្រាវ (អៀជទីហាត) គឺអាចបែងចែកជាចំណែកៗបានដ្បិតបុរសម្នាក់អាចជាអ្នកស្រាវជ្រាវ (មូជតាហ៊ីដ) នៅក្នុងបញ្ហាមួយឬនៅក្នុងផ្នែកវិជ្ជាណាមួយប៉ុន្តែគេមិនមែនជាអ្នកស្រាវជ្រាវនៅក្នុងបញ្ហាផ្សេងឬវិជ្ជាផ្សេងទៀតឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញអ្នកដែលមានចំណេះដឹងកម្រិតមធ្យមភាគច្រើននៅពេលពិចារណាលើបញ្ហាខ្វែងគំនិតនិងពិនិត្យលើភស្តុតាងនៃភាគីទាំងពីរដោយចេតនាល្អនោះគេនឹងអាចយល់ឃើញថាទស្សន៖ណាមួយមានទម្ងន់រឹងមាំជាង។ ហើយកាតព្វកិច្ចលើបុគ្គលបែបនេះគឺត្រូវតែធ្វើតាមទស្សន៖ដែលខ្លួនយល់ឃើញថារឹងមាំជាងដោយមិនបាច់អះអាងថាខ្លួនជាអ្នកស្រាវជ្រាវពេញលេញឡើយ។ ហើយគ្មានការសង្ស័យឡើយថាការស្គាល់ច្បាប់ជាមួយនឹងភស្តុតាងរបស់វាគឺកាន់តែងាយស្រួលនិងកាន់តែមានសុវត្ថិភាពពីភាពល្ងង់ខ្លៅនិងតណ្ហា។ ហើយអ្នកប្រាជ្ញទ្រឹស្តី (អះលុលកាឡាម) មួយចំនួនបាននិយាយថា៖ មនុស្សគ្រប់រូបមានកាតព្វកិច្ចត្រូវតែស្រាវជ្រាវដោយខ្លួនឯងក្នុងគ្រប់បញ្ហាទាំងអស់ដែលកើតឡើងចំពោះខ្លួនហើយមិនត្រូវធ្វើតាមអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ណាម្នាក់ឡើយ។ នេះគឺជាទស្សន៖ដ៏ទន់ខ្សោយនិងខុសឆ្គងបំផុតហើយបណ្តាអ៊ីម៉ាមបានប្រឆាំងនឹងទស្សន៖នេះពីព្រោះប្រជាជនទូទៅភាគច្រើនគឺមិនមានសមត្ថភាពស្វែងរកភស្តុតាងក្នុងគ្រប់បញ្ហាឡើយសូម្បីតែអ្នករៀនច្បាប់ភាគច្រើនក៏មិនអាចធ្វើបានដែរ។ ហើយបណ្តាអ៊ីម៉ាមមូជតាហ៊ីដដ៏ល្បីល្បាញទាំងនោះគឺមានការខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការស្គាល់ច្បាប់និងការបង្ហាញសាសនាដល់មនុស្សលោកនូវអ្វីដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានប្រទានឧត្តមភាពដល់ពួកគេលើសអ្នកដទៃ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ភាពខុសឆ្គងរបស់អ្នកដែលអះអាងថាស្គាល់ច្បាប់ដោយមិនពឹងផ្អែកលើបណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៤១]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការប្រឆាំងនឹងការឯកភាពគ្នារបស់បណ្តាអ្នកមានជំនឿ (អ៊ីជ្ម៉ា) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៤១]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការអះអាងភាពបរិសុទ្ធឥតកំហុស (អៀសស្មោះហ៍) សម្រាប់បុគ្គលណាម្នាក់ក្រោយព្យាការី - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៤១]