សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប
សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 1,459 ជំពូក។"
[ចំណងជើងផ្នែក៖ បដានៃការសរសើរ (លីវ៉ាអ៊ុលហាំដ៍) និងគន្លងនៃផ្ទៃមេឃនិងផែនដី - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៨៣]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
[ចំណងជើងផ្នែក៖ បដានៃការសរសើរដែលស្ថិតក្នុងព្រះហស្តរបស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៨៣]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
لواء الحمد الذي بيد
ហើយមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលម្នាក់បង្ហាញជាសាធារណ៖នូវអំពើអាក្រក់ដែលគេបានប្រព្រឹត្តដោយសម្ងាត់ឡើយប៉ុន្តែប្រសិនបើគេបង្ហាញវាជាចំហនោះបាបកម្មរបស់គេនឹងកាន់តែធំធេងឡើង។ ផ្នែក៖ បដានៃការសរសើរ (លីវ៉ាអ៊ុលហាំដ៍) ដែលស្ថិតនៅក្នុងព្រះហស្តរបស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ នៅថ្ងៃបរលោកគឺជាបដាពិតប្រាកដទាំងរូបរាងនិងអត្ថន័យដើម្បីជាសញ្ញាបញ្ជាក់អំពីភាពជាមេដឹកនាំកំពូលរបស់លោកលើសត្វលោកទាំងអស់ដូច្នេះមនុស្សគ្រប់គ្នានឹងស្ថិតនៅក្រោមបដារបស់លោកដូចជាកងទ័ពដែលស្ថិតនៅក្រោមទង់របស់ស្តេចអធិរាជដូច្នោះដែរ។ ហើយអ្នកកាន់បដានោះគឺជាអ្នកដែលត្រូវបានចាត់តាំងឱ្យឈានទៅមុខដែលជាអ្នកថ្លែងសុន្ទរកថារបស់បណ្តាព្យាការីនៅពេលដែលពួកគេមកជួបជុំគ្នាជាអ្នកដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)) របស់ពួកគេនៅពេលដែលពួកគេប្រជុំគ្នាហើយលោកគឺជាអ្នកដែលត្រូវបានផ្តល់អាទិភាពឱ្យធ្វើការជួយអន្តរាគមន៍ (ស្យាហ្វាអាហ៍) ដូច្នេះលោកនឹងសរសើរម្ចាស់របស់លោកនូវពាក្យសរសើរដែលគ្មាននរណាម្នាក់ក្រៅពីលោកអាចសរសើរបានឡើយហើយលោកគឺជា «មូហាំម៉ាត់ (ﷺ)» និង «អះម៉ាត់» ហើយសហគមន៍ (អ៊ុម្ម៉ាត់) របស់លោកគឺជាក្រុមអ្នកដែលតែងតែសរសើរអល់ឡោះទាំងក្នុងពេលសុខស្រួលនិងពេលមានទុក្ខលំបាកហើយលោកគឺជាបុគ្គលដំបូងគេបង្អស់ដែលត្រូវបានអញ្ជើញឱ្យចូលឋានសួគ៌ដូច្នេះទ្វារឋានសួគ៌នឹងមិនត្រូវបានបើកចំហសម្រាប់នរណាម្នាក់មុនម្ចាស់នៃបដានៃការសរសើរឡើយ។ ហើយបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ ﷻ ដែលថា៖ ﴿ហើយលោកបានប្រទះឃើញវា (ព្រះអាទិត្យ) លិចនៅក្នុងប្រភពទឹកភក់ខ្មៅ﴾៖ ប្រភពទឹកនោះគឺស្ថិតនៅលើផែនដីហើយអត្ថន័យនៃពាក្យថា ﴿លិចនៅក្នុងប្រភពទឹក﴾ គឺនៅក្នុងទិដ្ឋភាពនៃការមើលឃើញរបស់អ្នកសង្កេតការណ៍ដោយការឯកភាពគ្នានៃបណ្តាអ្នកអត្ថាធិប្បាយគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម) (មុហ្វាសស៊ិរីន) មិនមែនមានន័យថាព្រះអាទិត្យធ្លាក់ចុះចេញពីគន្លងតារាវិថីរបស់វាហើយលិចចូលទៅក្នុងប្រភពទឹកនោះឡើយពីព្រោះព្រះអាទិត្យមិនដែលធ្លាក់ចុះពីលើមេឃមករកផែនដីនិងមិនដែលចាកចេញពីគន្លងរបស់វាឡើយ។ ហើយគន្លងតារាវិថីគឺស្ថិតនៅពីលើផែនដីនៅគ្រប់ទិសទីទាំងអស់មិនមែនស្ថិតនៅក្រោមផែនដីឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើមានអ្នកស្រមើស្រមៃយល់ថាគន្លងតារាវិថីព័ទ្ធជុំវិញផែនដីហើយគិតច្រឡំថាផ្នែកដែលនៅពីលើក្បាលរបស់គេគឺជាផ្នែកខ្ពស់ហើយផ្នែកដែលនៅក្រោមជើងរបស់គេគឺជាផ្នែកទាបនោះការយល់ឃើញបែបនេះគឺមិនត្រឹមត្រូវឡើយប៉ុន្តែផ្ទៃមេឃគឺនៅពីលើផែនដីទាំងយប់ទាំងថ្ងៃហើយចំណុចទាបបំផុត—ដែលជាកន្លែងចង្អៀតបំផុតនៃផែនដី—គឺជាចំណុចស្នូលកណ្តាល (មជ្ឈមណ្ឌល) ដែលទម្ងន់ទាំងអស់ទាញទម្លាក់ឆ្ពោះទៅរកវា។ ដូច្នេះរាល់អ្វីៗដែលធ្វើចលនាចេញពីចំណុចកណ្តាលឆ្ពោះទៅកាន់ផ្ទៃមេឃមិនថាមកពីទិសដៅណាក៏ដោយគឺសុទ្ធតែជាការឡើងពីក្រោមទៅលើទាំងអស់ហើយអល់ឡោះដឹងច្បាស់បំផុត។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وقوله سبحانه
ហើយចំណុចស្នូលកណ្តាលនៃផែនដីគឺជាកន្លែងដែលទម្ងន់ទាំងអស់ទាញទម្លាក់ឆ្ពោះទៅរកវាហើយរាល់អ្វីៗដែលធ្វើចលនាចេញពីចំណុចកណ្តាលឆ្ពោះទៅកាន់ផ្ទៃមេឃមិនថាមកពីទិសណាឡើយគឺសុទ្ធតែជាការឡើងពីក្រោមទៅលើហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ដឹងច្បាស់បំផុត។ ហើយការបង្គាប់ឱ្យធ្វើអំពើល្អនិងការហាមឃាត់អំពើអាក្រក់ (អាល់អាំរុពreading ម៉ាករូហ្វវ៉ាន់ណាហ៍យុអាល់មុនកា) គឺជាកាតព្វកិច្ចរួម (ហ្វើរឌូគីហ្វាយ៉ះហ៍) ដោយការឯកភាពគ្នានៃបណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)នៃសហគមន៍ឥស្លាមហើយសមាជិកគ្រប់រូបនៃសហគមន៍ត្រូវបានទាមទារឱ្យអនុវត្តទៅតាមកម្រិតនៃសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនហើយវាគឺជាការគោរពសក្ការ៖ (អ៊ីព៉ាដះហ៍) ដ៏ធំធេងបំផុតមួយប៉ុន្តែមានមនុស្សមួយចំនួនដែលធ្វើរឿងនេះដើម្បីតែបំពេញតាមចំណង់តណ្ហារបស់ខ្លួនមិនមែនដើម្បីអល់ឡោះឡើយ។ ហើយគ្មានសិទ្ធិឱ្យជនណាម្នាក់ទៅលុបបំបាត់អំពើអាក្រក់ដោយប្រើប្រាស់នូវអំពើដែលអាក្រក់ជាងនោះឡើយដូចជាការដែលបុគ្គលសាមញ្ញម្នាក់ក្រោកឡើងទៅកាត់ដៃចោរវាយរំពាត់អ្នកផឹកស្រានិងអនុវត្តទោសទណ្ឌកម្មសាសនា (ហូឌូដ) ដោយខ្លួនឯងពីព្រោះប្រសិនបើគេធ្វើបែបនោះវានឹងនាំឱ្យកើតមានភាពវឹកវរនិងអនាធិបតេយ្យក្នុងសង្គមដ្បិតមនុស្សម្នាក់ៗនឹងងើបឡើងវាយដំអ្នកដទៃដោយអះអាងថាម្នាក់នោះសមនឹងរងទណ្ឌកម្មដូច្នេះកិច្ចការទាំងនេះត្រូវកំណត់ផ្តាច់មុខចំពោះអ្នកដែលមានអំណាចបញ្ជាដូចជាមេដឹកនាំរដ្ឋនិងតំណាងរបស់គេប៉ុណ្ណោះ។ ហើយដូចគ្នានេះដែរគឺចំណេះដឹងស៊ីជម្រៅល្អិតល្អន់ដែលមិនមាននរណាយល់បានក្រៅពីអ្នកចេះដឹងពិសេសប៉ុណ្ណោះ។ ហើយគោលការណ៍រួមលើរឿងនេះគឺ៖ គេត្រូវហាមឃាត់អំពើអាក្រក់ទៅតាមកម្រិតនៃសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន។ ចំណែកឯការខ្វែងគំនិតគ្នាគឺកើតឡើងនៅពេលដែលបុគ្គលម្នាក់យល់ឃើញច្បាស់ថាការបង្គាប់ឱ្យធ្វើល្អនិងការហាមឃាត់របស់គេនឹងមិនត្រូវបានគេស្តាប់បង្គាប់ឡើយ៖ តើការបង្គាប់នោះនៅតែជាកាតព្វកិច្ចលើរូបគេក្នុងកាល៖ទេស៖នោះដែរឬទេ? មានទស្សន៖ពីរលើបញ្ហានេះហើយទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុតគឺ៖ វានៅតែជាកាតព្វកិច្ចទោះបីជាគេមិនព្រមទទួលយកក៏ដោយដរាបណាផលវិបាកអាក្រក់នៃការបង្គាប់មិនធំជាងផលវិបាកនៃការនៅស្ងៀមដូចដែលព្យាការីនូហ៍ ﵇ បានស្នាក់នៅដាស់តឿនប្រជាជាតិរបស់លោកអស់រយ៖ពេលមួយពាន់ឆ្នាំខ្វះហាសិបឆ្នាំហើយនៅពេលដែលមានគេសួរថា៖ ﴿ហេតុអ្វីបានជាពួកអ្នកទៅទូន្មានប្រជាជនដែលអល់ឡោះនឹងបំផ្លាញពួកគេឬដាក់ទណ្ឌកម្មពួកគេយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនោះ? ពួកគេបានឆ្លើយតបថា៖ ដើម្បីជាការរួចខ្លួននៃកាតព្វកិច្ចចំពោះម្ចាស់របស់យើង﴾ ពោលគឺដើម្បីបង្ហាញនូវការបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់យើងនៅចំពោះអល់ឡោះដ្បិតការណែនាំពួកគេឱ្យដើរលើផ្លូវត្រូវមិនមែនជាបន្ទុកលើពួកយើងឡើយប៉ុន្តែការផ្តល់ការណែនាំគឺជាសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះតែមួយគត់។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
والأمر بالمعروف والنهي عن المنكر
ហើយជនណាដែលមិនស្រឡាញ់នូវអ្វីដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ស្រឡាញ់ពោលគឺអំពើល្អ (អាល់ម៉ារ៉ូហ្វ) និងមិនស្អប់ខ្ពើមនូវអ្វីដែលអល់ឡោះស្អប់ខ្ពើមពោលគឺអំពើអាក្រក់ (អាល់មុនកា) នោះគេមិនមែនជាអ្នកមានជំនឿ (មូអ៍មីន) ឡើយហេតុនេះហើយទើបនៅពីក្រោយចំណុចនេះគឺគ្មានសូម្បីតែជំនឿមួយគ្រាប់ស្ពៃឡើយ។ ហើយគ្មាននរណាម្នាក់បោះបង់ចោលការស្អប់ខ្ពើមរាល់អំពើអាក្រក់ទាំងអស់ដោយដួងចិត្តឡើយលើកលែងតែជនគ្មានជំនឿ (កាហ្វៀរ) ដែលបេះដូងរបស់គេបានស្លាប់បាត់ទៅហើយដូចដែលអ្នកជំនាន់មុន (ស៊ឹឡាហ្វ) មួយចំនួនបានពោលនៅពេលដែលមានគេសួរអំពី «ខ្មោចស្លាប់ក្នុងចំណោមមនុស្សរស់» ថា៖ «គេគឺជាអ្នកដែលមិនស្គាល់អំពើល្អនិងមិនដែលស្អប់ខ្ពើមអំពើអាក្រក់ឡើយ»។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងចំណោមមនុស្សមានអ្នកដែលស្អប់ខ្ពើមរឿងអាក្រក់មួយចំនួនហើយមិនស្អប់ខ្ពើមរឿងមួយចំនួនទៀតដូច្នេះនៅក្នុងចិត្តរបស់គេមានទាំងជំនឿនិងភាពលាក់ពុត (មុណាភិក) ដូចដែលអ្នកជំនាន់មុនបានរៀបរាប់ថា៖ (ដួងចិត្តមានបួនប្រភេទ៖ ដួងចិត្តភ្លឺថ្លាដែលមានចង្កៀងបំភ្លឺនោះគឺជាដួងចិត្តរបស់អ្នកមានជំនឿ, ដួងចិត្តដែលមានស្រទាប់បិទជិតនោះគឺជាដួងចិត្តរបស់អ្នកគ្មានជំនឿ, ដួងចិត្តដែលក្រឡាប់ផ្កាប់ចុះនោះគឺជាដួងចិត្តរបស់ពួកលាក់ពុត, និងដួងចិត្តដែលមានធាតុពីរគឺធាតុមួយចិញ្ចឹមបីបាច់ជំនឿនិងធាតុមួយទៀតចិញ្ចឹមបីបាច់ភាពលាក់ពុតនោះគឺជាបុរសដែលបានច្របល់បញ្ចូលគ្នារវាងអំពើល្អនិងអំពើអាក្រក់)។ ជារួមមកការបង្គាប់ឱ្យធ្វើអំពើល្អនិងការហាមឃាត់អំពើអាក្រក់គឺជាកាតព្វកិច្ចរួម (ហ្វើរឌូគីហ្វាយ៉ះហ៍) ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេយល់ឃើញច្បាស់ថាគ្មានអ្នកណាក្រៅពីខ្លួនក្រោកឈរអនុវត្តវាទេនោះវានឹងក្លាយជាកាតព្វកិច្ចផ្ទាល់ខ្លួន (ហ្វើរឌូអាយិន) លើរូបគេភ្លាមហើយចាំបាច់លើរូបគេត្រូវធ្វើនូវអ្វីដែលស្ថិតក្រោមសមត្ថភាពរបស់គេហើយប្រសិនបើគេបោះបង់ចោលវានោះគេគឺជាអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើបះបោរប្រឆាំងនឹងអល់ឡោះនិងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ដែលជួនកាលអាចក្លាយជាជនផាស៊ីក (អ្នកបំពាន) ហើយជួនកាលអាចក្លាយជាកាហ្វៀរ (អ្នកគ្មានជំនឿ)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ومن لم يحب ما أحبه الله،
[ចំណងជើងផ្នែក៖ លក្ខខណ្ឌនៃអ្នកបង្គាប់ការល្អនិងការឆ្លើយតបលើបញ្ហាទស្សនវិជ្ជា - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៨៧]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
ហើយសមស្របចំពោះអ្នកដែលបង្គាប់ឱ្យធ្វើអំពើល្អនិងហាមឃាត់អំពើអាក្រក់៖ ត្រូវតែជាអ្នកចេះដឹងច្បាប់សាសនា (ហ្វាគីហ៍) មុនពេលបង្គាប់, ត្រូវមានភាពទន់ភ្លន់នៅពេលកំពុងបង្គាប់ដើម្បីជ្រើសរើសមាគ៌ាដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងការសម្រេចគោលដៅ, និងត្រូវមានការអត់ធ្មត់ខ្ពស់ (ហាលីម) បន្ទាប់ពីការបង្គាប់ពីព្រោះជាទូទៅគេតែងតែជួបប្រទះនូវការឈឺចាប់និងការបៀតបៀនដូចដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយចូរហាមឃាត់អំពើអាក្រក់និងចូរអត់ធ្មត់លើអ្វីដែលបានកើតឡើងចំពោះអ្នកពិតប្រាកដណាស់នោះគឺជាកិច្ចការដ៏ម៉ឺងម៉ាត់បំផុត﴾។ ផ្នែក៖ ពាក្យសម្តីរបស់អ្នកដែលលើកឡើងថា៖ ការដែលវត្ថុមួយស្ថិតនៅក្នុងទិសដៅណាមួយ—មិនថាទិសដៅនោះស្ថិតនៅខាងក្នុងលោកឬខាងក្រៅលោកឡើយ—តម្រូវឱ្យវត្ថុនោះអាចបែងចែករូបធាតុនៃសារជាតិនោះបានពីព្រោះជ្រុងនីមួយៗរបស់វាគឺខុសប្លែកពីជ្រុងមួយទៀតហើយរាល់វត្ថុដែលអាចបែងចែកសារជាតិបានគឺជាវត្ថុដែលអាចមានវត្តមាន (មុំគីន៉ុលវ៉ូជូត) មិនមែនជាវត្ថុដែលចាំបាច់ត្រូវតែមានវត្តមានដោយខ្លួនឯង (វ៉ាជីពុលវ៉ូជូត) ឡើយហើយការស្ថិតក្នុងទិសដៅក៏តម្រូវឱ្យទិសដៅនោះមានតាំងពីដើមអនន្តឬតម្រូវឱ្យមានការផ្លាស់ទីកន្លែង។ ហើយចម្លើយតបចំពោះរឿងនេះគឺ៖ ចំពោះអំណះអំណាងទីមួយ៖ មនុស្សមានវិធីពីរយ៉ាងក្នុងការឆ្លើយតប៖ វិធីទីមួយ៖ អល់ឡោះ ﷻ គឺស្ថិតនៅពីលើបល្ល័ង្ក (អើរ៉ស្យ) របស់ទ្រង់ហើយទ្រង់មិនមែនជាអង្គដែលត្រូវបែងចែកជាចំណែកៗឡើយដែលនេះជាទស្សន៖របស់ពួកគុលឡាពreadingយ៉ះហ៍និងបណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)នៃពួកអាស្យអារីយ៉ះហ៍។ ហើយនៅពេលដែលមានគេនិយាយទៅកាន់ពួកគេថា៖ រឿងនេះមិនអាចទៅរួចទេក្នុងខួរក្បាលពួកគេឆ្លើយតបវិញថា៖ ការអះអាងអំពីវត្តមានរបស់អង្គមួយដែលមិនស្ថិតនៅខាងក្នុងពិភពលោកហើយក៏មិនស្ថិតនៅខាងក្រៅពិភពលោកគឺជារឿងដែលខួរក្បាលបញ្ញាមនុស្សពិបាកទទួលយកជាងការអះអាងអំពីវត្តមានរបស់អង្គមួយដែលស្ថិតនៅខាងក្រៅពិភពលោកដែលមិនមែនជារូបធាតុនិងមិនអាចបែងចែកបានទៅទៀត។ ដូច្នេះប្រសិនបើទស្សន៖ទីមួយត្រូវបានបញ្ញាអនុញ្ញាតនោះទស្សន៖ទីពីរកាន់តែស័ក្តិសមនឹងត្រូវបានអនុញ្ញាតហើយប្រសិនបើវាជាការមិនអាចទៅរួចនោះពាក្យសម្តីរបស់ពួកបដិសេធគឺត្រូវរលាយសាបសូន្យ។ វិធីទីពីរ៖ ការបែងចែកប្រសិនបើគេសំដៅលើការទទួលយកការបំបែកជាចំណែកៗជាក់ស្តែងនោះគេមិនយល់ព្រមលើការសន្និដ្ឋាននេះឡើយហើយគ្មានភស្តុតាងណាមួយបញ្ជាក់ឡើយ។ អ្វីដែលគេលើកឡើងគឺគ្រាន់តែថាជ្រុងនីមួយៗគឺខុសពីជ្រុងមួយទៀតប៉ុន្តែការខុសគ្នាមិនតម្រូវឱ្យមានការបែកចេញពីគ្នាឡើយដ្បិតពាក្យថា «ខុសគ្នា» (អាល់ហ្គយរ) មាននិយមន័យខុសគ្នាទៅតាមក្បួនសាលា។ សម្រាប់ពួកអាស្យអារីយ៉ះហ៍អ្វីដែលមិនអាចបំបែកចេញពីគ្នាបានគឺមិនត្រូវបានគេហៅថា «ខុសគ្នា» ឡើយដូច្នេះហើយទើបពួកគេមិននិយាយថាលក្ខណសម្បត្តិរបស់អល់ឡោះខុសប្លែកពីសារជាតិនៃអង្គទ្រង់ឡើយ។ ចំណែកអ្នកជំនាន់មុន (ស៊ឹឡាហ្វ) មិនបានបញ្ជាក់ជាដាច់ខាតនូវការខុសគ្នាឬបដិសេធជាដាច់ខាតឡើយប៉ុន្តែពួកគេបានបកស្រាយយ៉ាងលម្អិត។ ចំពោះអំណះអំណាងទីពីរទាក់ទិននឹងទិសដៅ៖ ប្រសិនបើទិសដៅសំដៅលើវត្ថុដែលមានស្រាប់នោះគ្មានអ្វីមានស្រាប់ក្រៅពីអល់ឡោះនិងសត្វលោកដែលទ្រង់បង្កើតឡើយហើយអល់ឡោះមិនបានស្ថិតនៅក្នុងសត្វលោករបស់ទ្រង់ឡើយ។ ហើយប្រសិនបើទិសដៅសំដៅលើភាពទទេស្អាតដែលគ្មានវត្ថុនោះភាពទទេស្អាតមិនមែនជាវត្ថុដែលអាចព័ទ្ធជុំវិញអល់ឡោះបានឡើយប៉ុន្តែវាគ្រាន់តែជាការកំណត់ដោយការគិតប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះអល់ឡោះគឺស្ថិតនៅពីលើពិភពលោកទាំងអស់ហើយគ្មានអ្វីក្រៅពីទ្រង់នៅទីនោះឡើយ។ ចំណែកការផ្លាស់ទីកន្លែងវិញអ្នកប្រាជ្ញដែលទទួលស្គាល់សកម្មភាពដែលកើតចេញពីឆន្ទ៖របស់ទ្រង់បានបញ្ជាក់ថាសកម្មភាពទាំងឡាយកើតឡើងស្របតាមភាពមហិមារបស់ទ្រង់ដោយមិនតម្រូវឱ្យមានការកើតឡើងថ្មីនៃសារជាតិទ្រង់ឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
قول من يقول
[ចំណងជើងផ្នែក៖ សកម្មភាពនៃឆន្ទ៖របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងអត្ថិភាពនៃពួកជិន - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៨៩]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
ហើយចម្លើយទីពីរ៖ គឺជាចម្លើយរបស់អ្នកដែលទទួលស្គាល់ការកើតមាននៃសកម្មភាពប្រកបដោយឆន្ទ៖ដែលផ្អែកលើព្រះចេតនារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ដូចដែលត្រូវបានយល់យ៉ាងច្បាស់ពីអត្ថបទគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ទាំងឡាយ។ ផ្នែក៖ អត្ថិភាពពិតប្រាកដនៃពួកជិន (ខ្មោចជិន) ត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងគម្ពីរគួរអានស៊ុននះហ៍និងការឯកភាពគ្នានៃអ្នកជំនាន់មុន (ស៊ឹឡាហ្វ)។ ហើយដូចគ្នានេះដែរការដែលជិនចូលសន្ធិតនៅក្នុងរាងកាយរបស់មនុស្សគឺជាការពិតដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយការឯកភាពគ្នានៃបណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)នៃអះហ្លូស៊ុននះហ៍វ៉ាល់ជះម៉ាអាហ៍ហើយវាជារឿងពិតជាក់ស្តែងដែលត្រូវបានគេដឹងឮនិងមើលឃើញជាក់ស្តែងសម្រាប់អ្នកដែលបានពិនិត្យពិច័យដ្បិតជិនចូលទៅក្នុងខ្លួនរបស់អ្នកដែលត្រូវខ្មោចចូលហើយនិយាយភាសាដែលយើងមិនស្គាល់ហើយសូម្បីតែអ្នកជំងឺផ្ទាល់ក៏មិនដឹងខ្លួនដែរហើយជួនកាលអ្នកជំងឺត្រូវរងការវាយដំយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដែលប្រសិនបើសត្វអូដ្ឋត្រូវរងការវាយដំបែបនោះវានឹងត្រូវស្លាប់ប៉ុន្តែអ្នកជំងឺមិនមានអារម្មណ៍ឈឺចាប់អ្វីឡើយ។ ហើយបន្ទូលរបស់អល់ឡោះដែលថា៖ ﴿ដូចជាអ្នកដែលត្រូវស្យាយតនចូលសន្ធិតដោយសារការប៉ះពាល់ (អាល់ម៉ាស់)﴾ និងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ដែលថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ស្យាយតនធ្វើដំណើរនៅក្នុងខ្លួនកូនចៅអាដាំដូចជាចរន្តឈាមរត់» និងភស្តុតាងដទៃទៀតសុទ្ធតែបានបញ្ជាក់ពីការពិតនៃរឿងនេះ។ រីឯការព្យាបាលអ្នកដែលត្រូវខ្មោចចូលដោយការសូត្រមន្តព្យាបាល (រ៉ូកយ៉ះហ៍) និងការសុំការការពារពីអល់ឡោះរហូតដល់ជាសះស្បើយគឺមានពីរប្រភេទ៖ ១. ប្រសិនបើរ៉ូកយ៉ះហ៍នោះជាពាក្យដែលគេស្គាល់អត្ថន័យច្បាស់លាស់ហើយជាពាក្យដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតក្នុងសាសនាឥស្លាមសម្រាប់មនុស្សក្នុងការបួងសួងសុំពីអល់ឡោះការរំលឹកដល់ទ្រង់ឬការដាស់តឿនសត្វលោកនោះការសូត្រព្យាបាលដោយពាក្យទាំងនោះគឺត្រូវបានអនុញ្ញាតដ្បិតព្យាការី ﷺ បានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើរ៉ូកយ៉ះហ៍ដរាបណាវាមិនមែនជាស្ហ៊ីរ៉ក់ (ការបង្កើតដៃគូជាមួយអល់ឡោះ) ដូចដែលមានបញ្ជាក់នៅក្នុងគម្ពីរស្វហ៊ីហ៍ហើយលោក ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលមានសមត្ថភាពជួយបងប្អូនរបស់ខ្លួនបានចូរគេជួយចុះ»។ ២. ប៉ុន្តែប្រសិនបើនៅក្នុងនោះមានពាក្យសម្តីហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) ដូចជាពាក្យស្ហ៊ីរ៉ក់ឬជាពាក្យដែលមិនស្គាល់អត្ថន័យច្បាស់លាស់ដែលអាចផ្ទុកនូវពាក្យកុហ្វរ៍ (គ្មានជំនឿ) នោះគ្មានសិទ្ធិឱ្យជនណាម្នាក់យកវាទៅសូត្រព្យាបាលបញ្ជាឬស្បថដាក់បន្ទុកឡើយទោះបីជាជិនអាចចាកចេញពីអ្នកជំងឺដោយសារពាក្យទាំងនោះក៏ដោយដ្បិតអ្វីដែលអល់ឡោះបានហាមឃាត់គឺមានគ្រោះថ្នាក់ច្រើនជាងផលប្រយោជន៍ដូចជាមន្តអាគមស៊ីមយ៉ា (សេពមន្តអាថ៌កំបាំង) និងប្រភេទផ្សេងទៀតនៃអំពើមន្តអាគម។ ដូច្នេះអ្នកបម្រើមិនត្រូវលុបបំបាត់គ្រោះថ្នាក់ឬស្វែងរកផលប្រយោជន៍តាមតែអំពើចិត្តរបស់ខ្លួនឡើយប៉ុន្តែត្រូវតែមានការកោតខ្លាចអល់ឡោះ។ ដូច្នេះអ្នកណាដែលបដិសេធនូវអ្វីដែលមានពិតប្រាកដនៃពួកជិនស្យាយតននិងមន្តអាគមនោះគេពិតជាបានបដិសេធនូវអ្វីដែលគេមិនមានចំណេះដឹងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយឡើយ។ ហើយអ្នកណាដែលអនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សធ្វើនូវអ្វីដែលគេយល់ថាមានប្រសិទ្ធភាពដោយមិនបានថ្លឹងថ្លែងលើច្បាប់សាសនាឥស្លាមនោះគេពិតជាបានធ្លាក់ក្នុងកំហុសឆ្គងយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែតដ្បិតមានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថាព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលសូត្រអាយ៉ាត់អាល់គួរស៊ីនៅពេលចូលគេងនោះអ្នកការពារម្នាក់មកពីអល់ឡោះនឹងនៅការពារគេជានិច្ចហើយគ្មានស្យាយតនណាមួយអាចចូលមកជិតគេឡើយ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وجود الجن ثابت
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ភាពខុសគ្នារវាងអ្នកមានជំនឿ(មូអ៍មីន)និងអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាម(មុស៊្លីម) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៩១]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
ផ្នែក៖ ទស្សន៖របស់អ្នកជំនាន់មុន (ស៊ឹឡាហ្វ) ភាគច្រើននៃជនជាតិមូស្លីមគឺ៖ រាល់អ្នកមានជំនឿ (មូអ៍មីន) ទាំងអស់គឺជាអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាម (មុស៊្លីម) ប៉ុន្តែមិនមែនរាល់អ្នកកាន់សាសនាឥស្លាមទាំងអស់សុទ្ធតែជាអ្នកមានជំនឿនោះឡើយដូច្នេះមូអ៍មីនគឺមានឋាន៖ប្រសើរជាងមុស៊្លីមស្របតាមបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ដែលថា៖ ﴿ចូរអ្នកពោលចុះថា៖ ពួកអ្នកមិនទាន់មានជំនឿពិតប្រាកដនៅឡើយទេប៉ុន្តែចូរពួកអ្នកពោលថាពួកយើងបានចូលកាន់សាសនាឥស្លាមចុះ﴾។ ហើយជនណាដែលបានដឹងច្បាស់នូវអ្វីដែលអល់ឡោះបានបញ្ជានិងអ្វីដែលទ្រង់បានហាមឃាត់នោះគេគឺជាអ្នកចេះដឹងច្បាប់សាសនា (អាលិមពreading ស្យារីអាហ៍) ហើយជនណាដែលមិនបានដឹងពីរឿងនោះទេនោះគេគឺជាមនុស្សល្ងង់ខ្លៅបំផុតក្នុងចំណោមមនុស្សទូទៅ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الذي عليه جمهور سلف المسلمين
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ស្នាមជើងនៅលើផ្ទាំងថ្មនៅក្រុងយេរូសាឡិម - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៩៤]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وليس القدم الذي بالصخرة
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ភាពប្រសើររបស់លោកអាពូបាក្រនិងលោកអ៊ូម៉ើរលើបណ្តាសហាវ៉ាត់ទាំងអស់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៩៤]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وأبو بكر وعمر؛ هما
ហើយស្នាមជើងដែលនៅលើផ្ទាំងថ្ម (នៅក្រុងយេរូសាឡិម) មិនមែនជាស្នាមជើងរបស់ព្យាការី ﷺ ឡើយហើយក៏មិនមែនជាស្នាមជើងរបស់ព្យាការីណាម្នាក់ក្នុងចំណោមបណ្តាព្យាការីទាំងអស់ដែរ។ ហើយមិនមានចែងក្នុងច្បាប់សាសនាឡើយនូវការថើបវាឬការយកដៃទៅអង្អែលស្ទាបវានោះហើយក៏គ្មានទីកន្លែងណាមួយនៅលើផែនដីដែលត្រូវអង្អែលស្ទាបក្រៅពីថ្មខ្មៅ (ហាហ្ជើរ៉ុលអាស្វ៉ាត់) និងជ្រុងយេម៉ែនទាំងពីរនៃវិហារកាកបះហ៍ដ៏ពិសិដ្ឋនោះឡើយ។ ហើយអ្នកប្រាជ្ញបានខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីការអង្អែលស្ទាបវេទិកា (មិនពារ) របស់ព្យាការីប្រសិនបើវានៅមានរូបរាងនៅឡើយ។ ហើយលោកអាពូបាក្រនិងលោកអ៊ូម៉ើរ ﵄ គឺជាបុគ្គលដ៏ប្រសើរបំផុតមានសេចក្តីក្លាហានបំផុតប្រកាន់ខ្ជាប់សាសនាបំផុតនិងមានចិត្តសប្បុរសថ្លៃថ្នូរបំផុតក្នុងចំណោមបណ្តាសហាវ៉ាត់ ﵃ ទាំងអស់។ ហើយសំលៀកបំពាក់ដែលជាសំលៀកបំពាក់បង្ហាញភាពល្បីល្បាញ (ស៊ូប៊ុស្យូហរ៉ោះហ៍) គឺសំដៅលើសំលៀកបំពាក់ណាដែលគេស្លៀកពាក់ដោយមានបំណងលើកតម្កើងខ្លួនឯងឱ្យខ្ពស់ជាងមនុស្សដទៃឬដើម្បីបង្ហាញពុតត្បុតនូវការបន្ទាបខ្លួននិងការលះបង់លោកីយ៍ដូចដែលមានសេចក្តីរាយការណ៍ថាអ្នកជំនាន់មុន (ស៊ឹឡាហ្វ) តែងតែស្អប់ខ្ពើមភាពល្បីល្បាញជ្រុលទាំងពីរប្រភេទនៃសំលៀកបំពាក់ពោលគឺសំលៀកបំពាក់ដែលប្រណីតហួសហេតុនិងសំលៀកបំពាក់ដែលរខុករខាកទាបថោកហួសហេតុ។ ហេតុនេះហើយបានជាមានចែងក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ថា៖ «អ្នកណាដែលស្លៀកពាក់សំលៀកបំពាក់បង្ហាញភាពល្បីល្បាញអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)នឹងបំពាក់ឱ្យរូបគេនូវសំលៀកបំពាក់នៃភាពអាម៉ាស់ទាបថោកនៅថ្ងៃបរលោក» ដ្បិតគេត្រូវទទួលទោសបញ្ច្រាសពីបំណងចិត្តរបស់គេ។ ហើយមានចែងក្នុងហាឌីសថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់រាល់អ្នកធ្វើការងារតែងតែមានភាពក្លៀវក្លាហើយរាល់ភាពក្លៀវក្លាតែងតែមានភាពស្រាកស្រាន្តដូច្នេះប្រសិនបើម្ចាស់របស់វាដើរលើផ្លូវកណ្តាលប្រកបដោយភាពត្រឹមត្រូវចូរពួកអ្នកមានក្តីសង្ឃឹមចំពោះគេចុះប៉ុន្តែប្រសិនបើគេត្រូវបានមនុស្សចង្អុលដៃដាក់នោះចូរពួកអ្នកកុំរាប់គេឡើយ»។ ហើយលោកអាល់ហាសានអាល់បាស្រីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ វាមិនមែនសំដៅលើការចង្អុលដៃធម្មតាក្នុងផ្សារឡើយប៉ុន្តែសំដៅលើអ្នកដែលបង្កើតរឿងថ្មីខុសឆ្គង (មុពតាឌិក) ក្នុងសាសនានិងអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ពោលគឺអ្នកដែលត្រូវបានគេចង្អុលមុខដោយសារតែគេបានចាកចេញពីមាគ៌ាច្បាប់សាសនា។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
والثوب الذي هو للشهرة؛
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការបដិសេធលើអ្នកដែលអះអាងថាអោវលីយ៉ាអាចនិយាយពាក្យ«ចូរក្លាយជា» - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៩៧]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
ومن قال: إن أحدا
[ចំណងជើងផ្នែក៖ អំពើនៃដួងចិត្តនិងកម្រិតនៃអោវលីយ៉ារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៣៩៧]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل
ហើយជនណាដែលនិយាយថា៖ នរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអោវលីយ៉ារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) អាចនិយាយទៅកាន់វត្ថុណាមួយថា៖ «ចូរក្លាយជានោះវានឹងក្លាយជាភ្លាម (គុនហ្វាយ៉ាគូន)» នោះគេត្រូវតែទាមទារឱ្យធ្វើការតައពះហ៍សារភាពកំហុសប្រសិនបើគេតައពះហ៍គឺរួចខ្លួនប៉ុន្តែប្រសិនបើគេមិនព្រមតައពះហ៍ទេនោះគេត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិតដ្បិតគ្មាននរណាម្នាក់អាចមានសមត្ថភាពធ្វើបែបនោះបានក្រៅពីអល់ឡោះឡើយហើយមិនមែនរាល់អ្វីៗដែលកូនចៅអាដាំប្រាថ្នាចង់បានសុទ្ធតែសម្រេចបាននៅក្នុងលោកីយ៍នេះឡើយទោះបីជាបុគ្គលនោះជាអ្នកណាក៏ដោយប៉ុន្តែនៅថ្ងៃបរលោកអ្នកមានជំនឿនឹងទទួលបាននូវរាល់អ្វីៗដែលខ្លួនប្រាថ្នាទាំងអស់ដូច្នេះនៅពេលដែលគេចង់បានអ្វីមួយវានឹងកើតឡើងសម្រាប់គេដោយសារអនុភាពតេជានុភាពរបស់អល់ឡោះ ﷻ។ ផ្នែក៖ អំពើនៃដួងចិត្ត (អាម៉ាលុលគូលូប) ដែលត្រូវបានគេហៅថាស្ថានីយវិញ្ញាណ (ម៉ាក្វាម៉ាត) ឬស្ថានភាពចិត្ត (អះហ្វាល់) គឺស្ថិតក្នុងចំណោមឫសគល់គ្រឹះនៃជំនឿនិងគោលការណ៍គ្រឹះនៃសាសនាដូចជា៖ ការស្រឡាញ់អល់ឡោះនិងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់, ការផ្ញើការទុកចិត្តលើអល់ឡោះ (តាវ៉ាក់កុល), ភាពស្មោះត្រង់បរិសុទ្ធចំពោះទ្រង់ (ឥខឡាស), ការដឹងគុណចំពោះទ្រង់ (ស្យូកុរ), ការអត់ធ្មត់លើការវិនិច្ឆ័យរបស់ទ្រង់ (ស្វាពើរ), ការភ័យខ្លាចចំពោះទ្រង់ (ខោហ្វ), ក្តីសង្ឃឹមលើទ្រង់ (រ៉ូចា) និងអ្វីៗដែលបន្តបន្ទាប់ពីរឿងទាំងនេះដែលរឿងទាំងអស់នេះគឺជាកាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីប) លើមនុស្សលោកទាំងអស់ដែលស្ថិតក្រោមការបង្គាប់បញ្ជាដោយការឯកភាពគ្នានៃបណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)នៃសាសនា។ ហើយមនុស្សលោកត្រូវបានបែងចែកជាបីកម្រិតនៅក្នុងអំពើនៃដួងចិត្តដូចគ្នានឹងការដែលពួកគេត្រូវបានបែងចែកជាបីកម្រិតនៅក្នុងអំពើនៃរាងកាយខាងក្រៅដែរ៖ ១. ជនដែលបំពានលើខ្លួនឯង (ហ្សាលីមុនលីណាហ្វស៊ីហ៊ី)៖ គឺជាអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើបាបដោយការបោះបង់ចោលនូវអ្វីដែលត្រូវបានបញ្ជានិងការប្រព្រឹត្តនូវអ្វីដែលត្រូវបានហាមឃាត់។ ២. ជនដែលដើរលើផ្លូវកណ្តាល (មុកតាស៊ិត)៖ គឺជាអ្នកដែលបំពេញកាតព្វកិច្ចទាំងឡាយនិងបោះបង់ចោលនូវរាល់ការហាមឃាត់។ ៣. ជនដែលឈានមុខគេក្នុងការធ្វើអំពើល្អ (សាប៊ីកុនពreading ឃយរ៉ត)៖ គឺជាអ្នកដែលខិតខំកៀកកិតនឹងអល់ឡោះតាមរយ៖ការបំពេញនូវកាតព្វកិច្ចនិងអំពើស៊ុននះហ៍ស្ម័គ្រចិត្តទាំងអស់ដែលខ្លួនអាចធ្វើបាននិងបោះបង់ចោលនូវអ្វីដែលហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)និងអ្វីដែលម៉ាក្រូហ៍។ ហើយទោះបីជាអ្នកដើរផ្លូវកណ្តាលនិងអ្នកឈានមុខក្នុងការធ្វើល្អអាចនឹងមានបាបកម្មមួយចំនួនដែលត្រូវបានលុបលាងចេញតាមរយ៖ការតައពះហ៍អំពើល្អដែលលុបបំបាត់បាបឬគ្រោះមហន្តរាយដែលលាងជម្រះក្តីក៏ពួកគេទាំងពីរក្រុមនេះសុទ្ធតែជាអោវលីយ៉ារបស់អល់ឡោះពីព្រោះអោវលីយ៉ារបស់អល់ឡោះគឺជាអ្នកដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ចូរដឹងចុះថាពិតប្រាកដណាស់អោវលីយ៉ារបស់អល់ឡោះគឺគ្មានការភ័យខ្លាចលើពួកគេឡើយហើយពួកគេក៏មិនសោកសៅដែរពួកគេគឺជាបណ្តាអ្នកដែលមានជំនឿនិងតែងតែកោតខ្លាចអល់ឡោះ﴾ ដូច្នេះនិយមន័យនៃអោវលីយ៉ារបស់អល់ឡោះគឺបណ្តាអ្នកមានជំនឿដែលកោតខ្លាចអល់ឡោះ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
أعمال القلوب التي تسمى المقامات
ចំណែកឯជនដែលបំពានលើខ្លួនឯងគេនៅតែស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកមានជំនឿដូច្នេះគេនៅតែទទួលបាននូវចំណងមេត្រីភាព (វីឡាយ៉ះហ៍) ទៅតាមកម្រិតនៃជំនឿនិងការកោតខ្លាចរបស់គេដូចគ្នានឹងការដែលគេមានចំណែកនៃភាពផ្ទុយពីនោះទៅតាមកម្រិតនៃអំពើបាបរបស់គេដែរដ្បិតបុគ្គលតែមួយអាចជួបជុំគ្នានូវអំពើល្អនិងអំពើអាក្រក់រហូតដល់គេអាចនឹងទទួលបានទាំងរង្វាន់បុណ្យនិងទណ្ឌកម្មដែលនេះជាទស្សន៖របស់បណ្តាសហាវ៉ាត់បណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)នៃឥស្លាមនិងអះហ្លូស៊ុននះហ៍ទាំងអស់ផ្ទុយស្រឡះពីពួកខាវ៉ារិចនិងពួកមុះតាស្ហ៊ីឡះហ៍។ ហើយឫសគល់នៃសាសនាគឺជាកិច្ចការខាងក្នុងដួងចិត្តទាំងខាងចំណេះដឹងនិងសកម្មភាពពីព្រោះសកម្មភាពខាងក្រៅមិនផ្តល់ផលប្រយោជន៍ឡើយប្រសិនបើគ្មានកិច្ចការខាងក្នុងដូចដែលមានចែងក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់នៅក្នុងរាងកាយមានដុំសាច់មួយដុំប្រសិនបើវាល្អនោះរាងកាយទាំងមូលនឹងល្អហើយប្រសិនបើវាខូចនោះរាងកាយទាំងមូលនឹងខូចចូរដឹងចុះនោះគឺបេះដូង»។ ហើយពីលោកអាពូហ៊ូរ៉ៃរ៉ោះហ៍ ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «បេះដូងគឺជាស្តេចហើយអវយវ៖ទាំងឡាយគឺជាកងទ័ពរបស់ទ្រង់ប្រសិនបើស្តេចល្អកងទ័ពនឹងល្អហើយប្រសិនបើស្តេចអាក្រក់កងទ័ពនឹងអាក្រក់»។ ចំណែកឯភាពសោកសៅ (អាល់ហ៊ូហ្សុន) អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មិនដែលបានបញ្ជាឱ្យកើតមានឡើយប៉ុន្តែទ្រង់បានហាមឃាត់វាក្នុងកន្លែងជាច្រើនដូចជា៖ ﴿ហើយពួកអ្នកកុំចុះចាញ់និងកុំសោកសៅឡើយ﴾, ﴿កុំសោកសៅឡើយពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះនៅជាមួយយើង﴾, ﴿ដើម្បីកុំឱ្យពួកអ្នកសោកសៅ﴾ ពីព្រោះភាពសោកសៅមិនអាចនាំមកនូវផលប្រយោជន៍និងមិនអាចរុញច្រានគ្រោះថ្នាក់បានឡើយដូច្នេះវាគ្មានផលប្រយោជន៍អ្វីទាំងអស់ហើយអ្វីដែលគ្មានផលប្រយោជន៍គឺអល់ឡោះមិនដែលបញ្ជាឡើយ។ ប៉ុន្តែមនុស្សមិនមានបាបឡើយប្រសិនបើភាពសោកសៅកើតឡើងដោយសារគ្រោះមហន្តរាយដោយគ្មានការប្រព្រឹត្តហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) ដូចជាលោក ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះមិនដាក់ទណ្ឌកម្មលើទឹកភ្នែកដែលហូរស្រក់ឬលើការសោកសៅនៃដួងចិត្តឡើយ»។ ហើយការគោរពសក្ការ៖ (អ៊ីព៉ាដះហ៍) គឺជាគោលដៅចុងក្រោយដែលអល់ឡោះបានបង្កើតសត្វលោកមកដើម្បីវាហើយវាជាឈ្មោះដែលប្រមូលផ្តុំនូវភាពពេញលេញនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះនិងភាពពេញលេញនៃការបន្ទាបខ្លួនចំពោះទ្រង់ជាទីបំផុតដ្បិតសេចក្តីស្រឡាញ់ដែលគ្មានការបន្ទាបខ្លួននិងការបន្ទាបខ្លួនដែលគ្មានសេចក្តីស្រឡាញ់គឺមិនមែនជាការគោរពសក្ការ៖ឡើយ។ ហើយលោកអាល់ត្វាពារ៉ានីបានរាយការណ៍ថាព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អល់ឡោះជាម្ចាស់បានមានបន្ទូលថា៖ ឱកូនចៅអាដាំអើយ! កិច្ចការមានបួនយ៉ាង៖ មួយសម្រាប់យើង, មួយសម្រាប់អ្នក, មួយនៅចន្លោះយើងនិងអ្នក, និងមួយទៀតនៅចន្លោះអ្នកនិងសត្វលោករបស់យើង។ ចំពោះកិច្ចការដែលជារបស់យើងគឺអ្នកត្រូវគោរពសក្ការ៖យើងដោយមិនបង្កើតដៃគូណាមួយជាមួយយើងឡើយ។ ចំពោះកិច្ចការដែលជារបស់អ្នកគឺអំពើល្អរបស់អ្នកយើងនឹងផ្តល់ផលតបស្នងដល់អ្នកនៅពេលដែលអ្នកត្រូវការវាបំផុត។ ចំពោះកិច្ចការនៅចន្លោះយើងនិងអ្នកគឺពីអ្នកជាការបួងសួងសុំហើយពីយើងជាការឆ្លើយតបយល់ព្រម។ ហើយចំពោះកិច្ចការនៅចន្លោះអ្នកនិងសត្វលោករបស់យើងគឺចូរអ្នកប្រព្រឹត្តចំពោះមនុស្សនូវអ្វីដែលអ្នកចូលចិត្តឱ្យពួកគេប្រព្រឹត្តចំពោះអ្នក»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وأصل الدين هو الأمور الباطنة
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការស្វែងរកចំណេះដឹងជាកាតព្វកិច្ចដោយគ្មានការយល់ព្រមពីឪពុកម្តាយ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៤០១]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
وطلب العلم الواجب
[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការបដិសេធលើពួកជះហ៍មីយ៉ះហ៍ដែលបដិសេធបន្ទូលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១៤០១]
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل