សេចក្តីសង្ខេបខាលីល (ក្បួនច្បាប់ម៉ាលីកី)
សេចក្តីសង្ខេបខាលីល (ក្បួនច្បាប់ម៉ាលីកី)
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 174 ជំពូក។"
ផ្នែកទី៖ លក្ខខណ្ឌនៃភាពត្រូវត្រឹមត្រូវនៃសឡាត៖ ការជម្រះហាដាស់ និងន្យ៉ាជិស ការជម្រះហាដាស់ និងន្យ៉ាជិស គឺជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់សម្រាប់សឡាត។ ប្រសិនបើមានការហូរឈាមច្រមុះមុនពេលសឡាត ហើយបន្តហូររហូតដល់ពេលប្រាកដថាវាហូរជាប់ជាប្រចាំ នោះត្រូវពន្យារពេលធ្វើសឡាតរហូតដល់ពេលចុងក្រោយនៃម៉ោងដែលអនុញ្ញាត (អាល់-អ៊ីខទីយារី) ហើយទើបធ្វើសឡាត។ ឬប្រសិនបើឈាមនោះហូរក្នុងពេលកំពុងធ្វើសឡាត ទោះបីជាក្នុងសឡាតអាយដ៍ (បុណ្យទាន) ឬសឡាតជេណាសាហ៍ (បុណ្យសព) ក៏ដោយ ហើយបុគ្គលនោះគិតថាវាហូរជាបន្តបន្ទាប់ទៀត នោះគេត្រូវបន្តសឡាតនោះឱ្យចប់ ប្រសិនបើវាមិនប្រឡាក់កម្រាលម៉ាស្ដ្សិដ (វិហារ)។ គេត្រូវធ្វើសញ្ញាក្បات (អ៊ូម៉ា) ប្រសិនបើខ្លាចមានការឈឺចាប់ ឬខ្លាចប្រឡាក់ខោអាវរបស់គេ មិនមែនប្រឡាក់ដងខ្លួនរបស់គេនោះទេ។ ប៉ុន្តែ បើគេមិនបានគិតថាវាហូរជាបន្តបន្ទាប់ទេ ហើយវាគ្រាន់តែចេញសើមៗ នោះគេត្រូវយកម្រាមដៃខាងឆ្វេងញីវាផ្ដាច់ចេញ។ បើវាមានទំហំធំជាងកាក់ដៀរហ្វែប (ប្រហែលស្មើនឹងចុងមេដៃ) ត្រូវកាត់ផ្ដាច់សឡាត (ឈប់ធ្វើសឡាត) ដូចជាករណីប្រឡាក់ ឬខ្លាចប្រឡាក់ម៉ាស្ដ្សិដ។ បើមិនដូច្នោះទេ (តូចជាងកាក់ដៀរហ្វែប) គេមានសិទ្ធិឈប់ ឬបន្តសឡាតក៏បាន ប៉ុន្តែការបន្តសឡាត (អាល់-ប៊ីនា) គឺជាការប្រសើរ (ស៊ូណាន់ន់)។ ហេតុនេះ គេត្រូវដើរចេញដោយខ្ទប់ច្រមុះដើម្បីទៅលាងសម្អាត ដោយមិនត្រូវដើរហួសពីទីតាំងដែលជិតបំផុត និងអាចធ្វើទៅបានឡើយ។ គេត្រូវបែរខ្នងដាក់កិបឡាត់ដោយគ្មានការអធ្យាស្រ័យ (ដោយចេតនា) ដើរបាន់ប៉ះចំវត្ថុអប្រិយ (ន្យ៉ាជិស) និងនិយាយស្តីទោះបីជាដោយច្រឡំក៏ដោយ ទោះបីជាធ្វើសឡាតជាក្រុម (ជេម៉ាអាហ៍) ក៏ដោយ ហើយអ៊ីម៉ាមត្រូវតែแต่งតាំងអ្នកជំនួសតំណែង (អ៊ីសស្ត័ខលាฟ)។ ចំពោះការបន្តសឡាត (ប៊ីនា) របស់អ្នកដែលធ្វើសឡាតម្នាក់ឯង (ហ្វាដ) គឺមានការខ្វែងគំនិតគ្នា។ នៅពេលដែលគេបន្តសឡាត (ប៊ីនា) គេមិនត្រូវគិតគូររាប់បញ្ចូលនូវរ៉ަކ័ត្នណាឡើយ លើកលែងតែរ៉ަކ័ត្នណាដែលបានបំពេញរួចរាល់។ គេត្រូវបំពេញសឡាតនៅកន្លែងរបស់ខ្លួន ប្រសិនបើគេគិតថាអ៊ីម៉ាមរបស់ខ្លួនបានរួចរាល់ហើយ និងអាចធ្វើទៅបាន បើមិនដូច្នោះទេ ត្រូវធ្វើនៅកន្លែងដែលជិតបំផុត។ បើធ្វើមិនបានទេ សឡាតនោះត្រូវបាត់បង់ (បាតិល) ហើយគេត្រូវត្រឡប់ទៅធ្វើវិញ ប្រសិនបើគេគិតថាអ៊ីម៉ាមនៅបន្តរ៉ަކ័ត្ន ឬមានការសង្ស័យ ទោះបីជាស្ថិតក្នុងពេលអានតាហ្សាយ៉ាតក៏ដោយ។ ចំពោះថ្ងៃសុក្រ (សឡាតជូម៉ាអាហ៍) គឺត្រូវត្រឡប់ទៅផ្នែកខាងមុខនៃម៉ាស្ដ្សិដ جامع តែម្ដង បើមិនដូច្នោះទេ សឡាតទាំងពីរ (ទាំងសឡាត និងជូម៉ាអាហ៍) គឺត្រូវបាត់បង់ (បាតិល)។ ប្រសិនបើគេមិនទាន់បានបំពេញបានសូម្បីតែមួយរ៉ަކ័ត្ននៅក្នុងសឡាតជូម៉ាអាហ៍ទេ គេត្រូវចាប់ផ្ដើមធ្វើសឡាតហ្សូហ្វ (ظهر) ឡើងវិញដោយការតាំងបំណង (អ៊ីហ្រ្វាម) ថ្មី ឱ្យសាឡាម និងចាកចេញ។ ប្រសិនបើមានការហូរឈាមច្រមុះបន្ទាប់ពីការឱ្យសាឡាមរបស់អ៊ីម៉ាម មិនមែនមុនការឱ្យសាឡាមទេ គឺមិនត្រូវបន្តសឡាតឡើយ ហើយក៏មិនត្រូវបន្តសឡាតដោយសារមូលហេតុផ្សេងក្រៅពីនេះដែរ ដូចជាករណីដែលគេគិតថាហូរឈាមច្រមុះ រួចក៏ចេញទៅក្រៅហើយឃើញថាវាមិនពិតជាដើម។ ចំពោះអ្នកដែលក្អួតដោយអਣជៀសមិនរួច សឡាតរបស់គេមិនត្រូវបាត់បង់ (បាតិល) ឡើយ។ នៅពេលដែលការបន្តសឡាត (ប៊ីនា) និងការសងសឡាត (កាដាអាហ៍) ត្រូវមកជាន់គ្នាសម្រាប់អ្នកដែលហូរឈាមច្រមុះ ដែលបានទាន់រ៉ަކ័ត្នទីពីរ និងទីបី ឬមួយក្នុងចំណោមរ៉ަކ័ត្នទាំងពីរនោះ ឬសម្រាប់អ្នកដែលនៅស្រុក (ហាឌៀរ) ហើយបានទាន់រ៉ަކ័ត្នទីពីរនៃសឡាតរបស់អ្នកធ្វើដំណើរ (មូសាពីរ) ឬសឡាតក្នុងពេលមានភ័យខ្លាច (ខ្វហ្វ) នោះគេត្រូវផ្តល់អាទិភាពដល់ការបន្តសឡាត (ប៊ីនា) មុនសិន ហើយត្រូវអង្គុយក្នុងរ៉ަކ័ត្នចុងក្រោយរបស់អ៊ីម៉ាម ទោះបីជាវាមិនមែនជារ៉ަކ័ត្នទីពីររបស់គេក៏ដោយ។ _________ ១- លោក អ៊ីបន រុស្ដ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើការហូរឈាមច្រមុះមិនឈប់ អ្នកជំងឺត្រូវធ្វើសឡាតរបស់ខ្លួននៅក្នុងម៉ោងរបស់វា។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការហូរឈាមច្រមុះនោះមិនមែនជាប្រភេទហូរជាប់ជាប្រចាំទេ ហើយវាបានកើតឡើងចំពោះគេមុនពេលចូលក្នុងសឡាត គេត្រូវពន្យារពេលធ្វើសឡាតរហូតទាល់តែឈាមនោះឈប់ ប្រសិនបើមិនទាន់ផុតម៉ោងសឡាតទេ។ [អាត់-តាច វ៉ាល់-អ៊ីក្លីល៖ ១ / ៤៧០]។ ២- លោក អ៊ីបន រុស្ដ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើគេរកឃើញទឹកនៅកន្លែងណាមួយ ប៉ុន្តែបែរជាដើរហួសទៅរកកន្លែងផ្សេង សឡាតរបស់គេត្រូវបាត់បង់ (បាតិល) ដោយឯកច្ឆន្ទ។ [មៅ៉ាហ៊ីប អល់-ជលីល៖ ១ / ៤៨៧]។ ៣- លោក អ៊ីបន រុស្ដ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ លោក ម៉ាឡិក និងសិស្សទាំងអស់របស់ท่าน បានអនុញ្ញាតឱ្យបន្តសឡាត (ប៊ីនា) បន្ទាប់ពីលាងឈាមរួច ទាំងសម្រាប់អ៊ីម៉ាម និងម៉ាមូម (អ្នកធ្វើសឡាតតាមអ៊ីម៉ាម) ប៉ុន្តែពួកគេមានការខ្វែងគំនិតគ្នាចំពោះអ្នកដែលធ្វើសឡាតម្នាក់ឯង (ហ្វាដ)។ លោក អ៊ីបន ហាប៊ីប បានមានប្រសាសន៍ថា៖ មិនត្រូវបន្តសឡាតឡើយ។ ចំណែកឯលោក អ័ស្បូឃ និងលោក អ៊ីបន មុស្លាម៉ាស់ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ត្រូវបន្តសឡាត ហើយនេះគឺជាទស្សនៈដែលត្រូវបានគាំទ្រនៅក្នុងកិតាប អាល់-មុដស៊ូន៉ាហ៍ (المُدَوَّنَة)។ [មៅ៉ាហ៊ីប អល់-ជលីល៖ ១ / ៤៨៤ និង អាត់-តាច វ៉ាល់-អ៊ីក្លីល៖ ១ / ៤៨៤]។ ៤- អត្ថន័យគឺថា៖ អ្នកណាដែលជួបប្រទះនូវរឿងអ្វីមួយដែលផ្ទុយនឹងសឡាត ដូចជាការចេញហាដាស់មុនពេលកំណត់ ការនឹកឃើញឡើងវិញ ការធ្លាក់វត្ថុអប្រិយ (ន្យ៉ាជិស) ការនឹកឃើញឡើងវិញ ឬរឿងផ្សេងទៀតដែលធ្វើឱ្យសឡាតបាត់បង់ (បាតិល) នោះគេមិនត្រូវបន្តសឡាតដែលបានកន្លងផុតទៅហើយនោះឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ គេត្រូវកាត់ផ្ដាច់សឡាតនោះ (ឈប់ធ្វើ) ហើយចាប់ផ្ដើមធ្វើសឡាតថ្មីម្ដងទៀត។ នេះគឺជាគោលការណ៍របស់ម៉ាហ្សាហ៉េប។ ផ្នែកទី៖ ការបិទបាំងអូរ៉ាត់ និងលក្ខណៈនៃវត្ថុបិទបាំង តើការបិទបាំងអូរ៉ាត់ដោយវត្ថុក្រាស់ ទោះបីជាបានពីការខ្ចី ការសុំ ឬដោយវត្ថុអប្រិយ (ន្យ៉ាជិស) តែម្នាក់ឯង ដូចជាក្រណាត់សូត្រជាដើម គឺវាជាវត្ថុដែលមានអាទិភាពជាងគេ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل في ستر العورة وصفة الساتر
ជំពូកស្តីពីការបែរមុខរកទិសគីប្លាត់ និងបញ្ហាពាក់ព័ន្ធ លក្ខខណ្ឌនៃការបិទបាំងរ៉ាវ៉ាត់ (អវយវៈដែលត្រូវបិទបាំង) គឺនៅពេលដែលអ្នកបំពេញការរំលឹក និងមានលទ្ធភាព ទោះបីជានៅក្នុងទីកន្លែងស្ងាត់សម្រាប់សឡាតក៏ដោយ តើវាជាកាតព្វកិច្ច ឬយ៉ាងណា? មានការខ្វែងគំនិតគ្នា។ ការបិទបាំងរ៉ាវ៉ាត់គឺតម្រូវឱ្យមានចំពោះបុរស និងស្ត្រីបម្រើ (ទាសី) ទោះបីជាមានភាពលាយឡំគ្នាក៏ដោយ ហើយចំពោះស្ត្រីមានសេរីភាពនៅពេលនៅជាមួយស្ត្រីផ្សេងទៀត គឺរវាងពីផ្ចិតដល់ជង្គង់ និងនៅពេលនៅជាមួយបុរសដទៃ (អជន្យី) គឺលើកលែងតែមុខ និងបាតដៃ ហើយនាងត្រូវសឡាតឡើងវិញនូវចំណែកទ្រូង និងអវយវៈផ្សេងទៀតក្នុងពេលវេលាសឡាត ប្រសិនបើនាងបានបើកបង្ហាញវា ដូចករណីស្ត្រីបម្រើបើកបង្ហាញគល់ភ្លៅ ប៉ុន្តែមិនមែនជាបុរសនោះទេ។ ចំពោះស្ត្រីនៅជាមួយ மஹْرَم (ញាតិដែលហាមរៀបការជាមួយ) គឺលើកលែងតែមុខ និងអវយវៈ។ ហើយស្ត្រីអាចមើលពីបុរសដទៃនូវអ្វីដែល மஹْرَم របស់គាត់អាចមើលបាន ហើយចំពោះ மஹْرَم គឺដូចគ្នានឹងបុរសម្នាក់នៅជាមួយបុរសម្នាក់ទៀតដែរ។ ស្ត្រីបម្រើមិនត្រូវបានតម្រូវឱ្យបិទបាំងក្បាលនោះឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវបានលើកទឹកចិត្ត (ស៊ូណាន់ត់) ឱ្យបិទបាំងវានៅពេលស្ថិតនៅកន្លែងស្ងាត់។ ចំពោះមាតារបស់កូន (អុំមេវ៉ាឡាដ) និងក្មេងស្រີដែលមិនទាន់ដល់វ័យគ្រប់ការ គឺតម្រូវឱ្យមានការបិទបាំងដូចស្ត្រីមានសេរីភាពដែរ។ ហើយក្មេងស្រີដែលใกล้ដល់វ័យគ្រប់ការ ប្រសិនបើនាងละហែលការបិទបាំងរហូតដល់ពេលលឿង (ជិតថ្ងៃលិច) គឺនាងត្រូវសឡាតឡើងវិញ ដូចទៅនឹងស្ត្រីចាស់ដែរ ប្រសិនបើនាងละបង់ការបិទបាំងក្បាល ដូចគ្នាទៅនឹងអ្នកសឡាតដែលស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ធ្វើពីសូត្រ ប្រសិនបើនាងនៅម្នាក់ឯង ឬដោយសារមានវត្ថុមិនស្អាត (ណៈជិស) ដែលគ្មានជម្រើសផ្សេង ឬមានទឹកសម្រាប់ជម្រះ ប៉ុន្តែបើនាងគິດថាវាមិនមែនជាការសឡាត ហើយនាងបានសឡាតដោយភាពបរិសុទ្ធ។ ចំពោះអ្នកដែលគ្មានលទ្ធភាព គឺត្រូវសឡាតដោយអាក្រាតកាយ ដូចករណីសឡាតដែលខកខាន។ ត្រូវបានហាមឃាត់ (ម៉ាក់រូស) នូវការបិទបាំងមុខដោយក្រណាត់ (និអាប) និងការបិទបាំងដៃ ឬសក់សម្រាប់ការសឡាត ព្រមទាំងការបិទបាំងមាត់ ដូចជាការបើកបង្ហាញទ្រូង ឬកំភួនជើងរបស់អ្នកទិញ និងការបិទបាំងបែបស៊ុម៉ាអាហ្វ (ការរុំព័ទ្ធរាងកាយទាំងមូល) លុះត្រាតែមានការការពារ បើមិនដូច្នេះទេវាត្រូវបានហាមឃាត់ ដូចជាការអង្គុយ γុកជង្គង់ឱបជង្គង់ដោយគ្មានការបិទបាំងរ៉ាវ៉ាត់ គឺចាត់ទុកថាមានបាប ប៉ុន្តែការសឡាតគឺត្រឹមត្រូវ ទោះបីជាគាត់បានស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ធ្វើពីសូត្រ ពាក់មាស លួចបន្លំ ឬមើលនូវអ្វីដែលត្រូវហាមឃាត់ក្នុងពេលសឡាតក៏ដោយ។ ហើយប្រសិនបើគាត់រកមិនឃើញសម្លៀកបំពាក់ណាក្រៅពីសម្លៀកបំពាក់សម្រាប់បិទបាំងអវយវៈភេទណាមួយក្នុងចំណោមពីរនោះទេ មានទស្សនៈទីបីយល់ថាត្រូវឱ្យគាត់ជ្រើសរើស។ អ្នកដែលគ្មានលទ្ធភាព គឺត្រូវសឡាតដោយអាក្រាតកាយ។ ប្រសិនបើពួកគេស្ថិតនៅក្នុងទីងងឹត គឺត្រូវអនុវត្តដូចអ្នកដែលមានការបិទបាំងរ៉ាវ៉ាត់ដែរ ប៉ុន្តែបើមិនដូច្នេះទេ ពួកគេត្រូវបែកចេញពីគ្នា ប្រសិនបើមិនអាចធ្វើទៅបានទេ ពួកគេត្រូវសឡាតដោយឈរ និងបិទភ្នែក ដោយឱ្យអ៊ីម៉ាម (អ្នកដឹកនាំសឡាត) នៅចំកណ្តាលពួកគេ។ ប្រសិនបើស្រ្តីម្នាក់បានដឹងនៅក្នុងពេលកំពុងសឡាតថា ខ្លួនត្រូវបានគេលែងឱ្យមានសេរីភាព ខណៈដែលនាងកំពុងបើកក្បាល ឬប្រសិនបើបុរសម្នាក់ដែលអាក្រាតកាយបានរកឃើញសម្លៀកបំពាក់ ពួកគេត្រូវតែបិទបាំងរ៉ាវ៉ាត់ ប្រសិនបើវាอยู่ជិត បើមិនដូច្នេះទេពួកគេត្រូវសឡាតឡើងវិញក្នុងពេលកំណត់។ ប្រសិនបើក្រុមមនុស្សអាក្រាតកាយមានសម្លៀកបំពាក់តែមួយ ពួកគេត្រូវសឡាតម្នាក់ៗដោយឡែកពីគ្នា ហើយត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យអ្នកណាម្នាក់ δាឱ្យអ្នកដទៃខ្ចី។ ជំពូកស្តីពីការបែរមុខរកទិសគីប្លាត់ និងបញ្ហាពាក់ព័ន្ធ នៅពេលមានសន្តិសុខ គឺត្រូវបែរមុខឱ្យចំទីតាំងកាអ៊ីបាស់ (Ka'bah) ផ្ទាល់សម្រាប់អ្នកដែលនៅទីក្រុងម៉ាក្កាស (ម៉ាក្កះ) ប្រសិនបើមានការលំបាក គឺត្រូវប្រើការវិនិច្ឆ័យ (អ៊ីចទីហាត) បើមិនដូច្នេះទេ...
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل في استقبال القبلة وما يتعلق به
ជំពូកស្តីពីកាតព្វកិច្ច ស៊ូណាន់ន់ កិច្ចការដែលគួរធ្វើ និងកិច្ចការដែលត្រូវឃាត់ឃាំងក្នុងសឡាត ដូចនេះ ការកំណត់ទិសដៅដោយការវិនិច្ឆ័យ (អ៊ីជីទីហាត) គឺត្រូវបានាត់ទុកជាមោឃៈ ប្រសិនបើសឡាតនោះខុសពីទិសដៅពិត ទោះបីជាការវិនិច្ឆ័យនោះត្រូវក៏ដោយ។ ហើយការសម្រេចចិត្តធ្វើសឡាតនៅលើខ្នងសត្វជិះ គឺអនុញ្ញាតเฉพาะសម្រាប់ដំណើរព្រំដែនសឡាតក្សរ (សហ្វ័រ ក៏ស្រ) តែប៉ុណ្ណោះ ទោះបីជាមានកន្តាំង ឬប្រអប់ដាក់ពីលើក៏ដោយ ជំនួសឱ្យសឡាតណាហ្វិល (ស្ម័គ្រចិត្ត) ទោះបីជាវាជាសឡាតវ៉េទីរ (លេខគូទាប) ក៏ដោយ ហើយទោះបីជាការចាប់ផ្តើមធ្វើសឡាតនៅលើសត្វនោះងាយស្រួលក៏ដោយ ប៉ុន្តែមិនអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើនៅលើកប៉ាល់ទេ គឺត្រូវងាកតាមទិសដៅកប៉ាល់បើក បើអាចធ្វើទៅបាន។ ចំពោះសំណួរថា តើត្រូវធ្វើសញ្ញាក្បាល (អ៊ូម៉ា) ឬយ៉ាងណានោះ មានការបកស្រាយពីរប្រការ។ អ្នកប្រាជ្ញផ្នែកអ៊ីជីទីហាត (មុជីទីហាត) មិនត្រូវយកតម្រាប់តាមអ្នកផ្សេងឡើយ ហើយក៏មិនត្រូវយកតម្រាប់តាមមីហ៍រ៉ាប (ទីតាំងនាំសឡាត) របស់ស្ថាប័នដទៃដែរ លើកលែងតែនៅទីក្រុងធំ ប៉ុន្តែបើជាមនុស្សខ្វាក់ គាត់ត្រូវសាកសួរអំពីភស្តុតាង ហើយអាចយកតម្រាប់តាមអ្នកដទៃបាន ប្រសិនបើសុទ្ធតែជាអ្នកមានកាតព្វកិច្ច (មុកាល់ឡា) មានចំណេះដឹង ឬប្រកាន់យកមីហ៍រ៉ាប។ ប្រសិនបើរកមិនឃើញ ឬអ្នកអ៊ីជីទីហាតមានការវង្វេងវាន់ គាត់អាចជ្រើសរើសទិសដៅណាមួយតាមចិត្ត ប៉ុន្តែបើគាត់បានធ្វើសឡាតចំនួនបួនរ៉ាក៉ាត គឺចាត់ទុកថាល្អ ហើយត្រូវបានគេជ្រើសរើស។ ប្រសិនបើមានការបង្ហាញឱ្យឃើញនូវកំហុសក្នុងពេលកំពុងធ្វើសឡាត អ្នកដែលមិនមែនជាคนខ្វាក់ និងអ្នកដែលមិនបានងាកខុសទិសដៅតិចតួច ត្រូវ1កាត់ផ្តាច់សឡាតនោះ ហើយត្រូវចាប់ផ្តើមធ្វើវាជាថ្មីម្តងទៀត ហើយបើធ្វើរួចហើយ ត្រូវធ្វើសឡាតនោះឡើងវិញក្នុងពេលដែលកំណត់ (វ៉ាក់ត្យា)។ តើអ្នកដែលភ្លេចត្រូវធ្វើសឡាតឡើងវិញជាដាច់ខាតឬទេ? មានការខ្វែងគំនិតគ្នា។ ហើយត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើសឡាតស៊ូណាន់ន់នៅលើសត្វជិះ និងនៅក្នុងទីធ្លា ក្បែរមហាវិហារកាបំ (អាល់ហ៊ីជើរ) ទៅកាន់ទិសណាក៏បាន តែមិនមែនសម្រាប់សឡាតហ្វាត (កាតព្វកិច្ច) នោះឡើយ ព្រោះសឡាតហ្វាតត្រូវធ្វើឡើងវិញក្នុងពេលកំណត់ បើទោះបីជាមានការបកស្រាយថាដោយសារការភ្លេចភ្លាំង ឬដោយការអនុញ្ញាតទូទៅក៏ដោយ។ ហើយសឡាតហ្វាតនៅលើខ្នងសត្វគឺត្រូវបាត់បង់សុពលភាពដូចជាអ្នកជិះដែរ លើកលែងតែក្នុងករណីមានការប្រយុទ្ធគ្នា ឬមានភ័យខ្លាចសត្វសាហាវ ទោះបីជាមិនមែនជាទិសដៅរបស់វាក៏ដោយ។ ប្រសិនបើមានសុវត្ថិភាព អ្នកដែលភ័យខ្លាចត្រូវធ្វើសឡាតនោះឡើងវិញក្នុងពេលកំណត់ បើមិនដូច្នោះទេ គឺដោយសារតែដីភក់ល្បាប់ដែលមិនអាចចុះឈរបាន ឬដោយសារជំងឺ ដូច្នេះគាត់ត្រូវបំពេញវានៅលើខ្នងសត្វដូចជានៅលើដីដែរ មានទាំងការអនុញ្ញាត និងការរើសអើងចំពោះករណីក្រោយ។ ១. មានន័យថា៖ នៅពេលជួរកងទ័ពប្រទះគ្នា ឬប្រយុទ្ធគ្នាក្នុងសមរភូមិ។ ២. អាល់ខុដខុដ (الخضخاض): គឺដីភក់ ឬដីទន់រលួយដោយសារទឹក។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل في فرائض الصلاة وسننها ومندوباتها ومكروهاتها
ស៊ូណាន់ន់ សឡាត
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
سنن الصلاة
តើត្រូវអានអាល់ហ្វាតិហៈ (អាល់-Fatihah) ក្នុងគ្រប់រ៉ាក៉ាតទាំងអស់ ឬភាគច្រើននៃរ៉ាក៉ាត? នេះជាចំណុចដែលមានភាពខុសគ្នាផ្នែកយោបល់។ ហើយប្រសិនបើបុគ្គលណាម្នាក់ខកខានមិនបានអានអាយ៉ាតណាមួយពីអាល់ហ្វាតិហៈ នោះគេត្រូវធ្វើស៊ូជូដ (ពិនិត្យមើលឡើងវិញ) រួចធ្វើរ៉ូគូដែលក្នុងពេលនោះបាតដៃទាំងពីររបស់គេត្រូវប៉ះនឹងជង្គង់ទាំងពីរ ហើយត្រូវតម្រូវឱ្យដាក់បាតដៃទាំងពីរឱ្យស្មើនិងតម្រង់វាឡើង ហើយងើបឡើងវិញពីការធ្វើរ៉ូគូ ព្រមទាំងស៊ូជូដដោយដាក់ថ្ងាសចុះក្រោម ហើយត្រូវធ្វើការសូត្រឡើងវិញប្រសិនបើគេខកខានមិនបានដាក់ច្រមុះប៉ះនឹងដីក្នុងពេលកំណត់។ ហើយត្រូវបានតម្រូវឱ្យដាក់ចុងជើងទាំងពីរ និងជង្គង់ទាំងពីរដូចជាដៃទាំងពីរដែរ យោងតាមមតិដែលត្រឹមត្រូវជាង ហើយងើបឡើងវិញពីការធ្វើស៊ូជូដ និងអង្គុយដើម្បីផ្ដល់សឡាម និងការផ្ដល់សឡាមដែលត្រូវបានកំណត់ដោយអក្សរ «អាល» (Ալ) ហើយមានភាពខុសគ្នាផ្នែកយោបល់ជុំវិញការកំណត់ឱ្យមានចេតនាលាឈប់ (ចេញពីសឡាត)។ ហើយត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យឆ្លើយតបក្នុងការផ្្ដល់សឡាមថា៖ «សឡាម៉ុន អាឡៃគ៉ុម និងអាឡៃគ៉ុម ម៉ុស្សឡាម» រួមទាំងការធ្វើតុម៉ូនីណាត់ (ស្ងប់ស្ងាត់ក្នុងពេលសឡាត) ការតម្រៀបលំដាប់លំដោយ ការប្រតិបត្តិ និងការធ្វើឥតិដាល (ឈរត្រង់ស្មើ) យោងតាមមតិដែលត្រឹមត្រូវជាង ខណៈដែលអ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនបដិសេធចំពោះមតិទីពីរនេះ។ ស៊ុនណាត់ (សកម្មភាពបន្ថែមដែលត្រូវបានណែនាំ) នៃសឡាត៖ គឺការអានសូរ៉ាត់មួយបន្ទាប់ពីអាល់ហ្វាតិហៈក្នុងរ៉ាក៉ាតទី១ និងទី២ ការឈរដើម្បីអានសូរ៉ាត់នោះ ការអានឱ្យឮល្មមដែលកម្រិតទាបបំផុតគឺអាចឱ្យខ្លួនឯងស្ដាប់ឮ និងអ្នកដែលនៅជិតខ្លួនស្តាប់ឮ និងការអានយឺតៗក្នុងទីតាំងដែលត្រូវអានយឺតៗ និងរាល់តាក់ប៊ីរ (អល់ឡោះហ៊ុ អាកបា) លើកលែងតែតាក់ប៊ីរ៉ុលឥរ៉ម (តាក់ប៊ីរបើកសឡាត) និងពាក្យថា «សាមិអុលឡាហុ លីម៉ាន ហាំហ៊ីដ» សម្រាប់អ៊ីម៉ាម និងបុគ្គលដែលសឡាតម្នាក់ឯង និងរាល់ការអានត៉ាសាហុដ និងការអង្គុយលើកដំបូង និងការអង្គុយលើសពីកម្រិតនៃការផ្ដល់សឡាមពីកិច្ចការទីពីរ និងការធ្វើតុម៉ូនីណាត់ និងការឆ្លើយតបរបស់អ្នកអនុវត្តតាម (ម៉ុកតាទី) ចំពោះអ៊ីម៉ាមរបស់ខ្លួន បន្ទាប់មកបែរទៅខាងឆ្វេង ដែលនេះជាមតិមួយ និងការអានឱ្យឮចំពោះការផ្ដល់សឡាមបញ្ជួសសឡាតតែប៉ុណ្ណោះ។ ហើយប្រសិនបើគេផ្ដល់សឡាមទៅខាងឆ្វេង រួចនិយាយស្តី នោះសឡាតរបស់គេមិនខូចទេ។ ហើយការដាក់របាំងមុខ (ស៊ូត្រា) សម្រាប់អ៊ីម៉ាម និងអ្នកសឡាតម្នាក់ឯង ប្រសិនបើពួកគេខ្លាចក្រែងមានអ្នកដើរឆ្លងកាត់ ដែលជាវត្ថុបរិសុទ្ធ មានទីតាំងនឹងនរ មិនមែនជាវត្ថុរំខាន ដែលមានកម្រាស់ប៉ុនដើមលំពែង និងមានប្រវែងប៉ុនកែងដៃ មិនមែនជាសត្វពាហនៈ ថ្មតែមួយ ការគូសបន្ទាត់ និងស្ត្រីដែលមិនមែនជា mahram របស់ខ្លួនឡើយ។ ចំពោះបុគ្គលដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពក្រហាម (អ៊ីហ្រ្វម) មានយោបល់ពីរ។ ហើយមនុស្សម្នាក់ដែលដើរឆ្លងកាត់ទាំងដែលមានផ្លូវវាង គឺមានបាប រួមទាំងអ្នកសឡាតដែលដាក់ខ្លួនឱ្យគេដើរឆ្លងកាត់មុខ និងការស្ងៀមស្ដាប់របស់អ្នកអនុវត្តតាម ទោះបីជាអ៊ីម៉ាមស្ងៀមក៏ដោយ។ មែនឌូបាត (កិច្ចការដែលត្រូវបាន encourgaged ក្នុងសឡាត)៖ ហើយត្រូវបានណែនាំ (មែនឌូប) ប្រសិនបើជាការអានខ្សឹប គឺការលើកដៃទាំងពីរឡើងក្នុងពេលធ្វើតាក់ប៊ីរ៉ុលឥរ៉ម ពេលចាប់ផ្ដើម និងការអានឱ្យវែងក្នុងពេលសឡាតស៊ុបុះ និងសឡាតស៊ុហ្វ័រ (ថ្ងៃត្រង់) ដែលបន្តបន្ទាប់ពីវា និងការអានឱ្យខ្លីក្នុងពេលសឡាតមូរ៉ុប និងអាស្រ និងការអានបែបមធ្យមក្នុងពេលសឡាតអ៊ីស្យា និងរ៉ាក៉ាតទីពីរឱ្យវែងជាងរ៉ាក៉ាតទី១។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
مندوبات الصلاة
ការសូត្រធម៌រំលឹកដល់អល់ឡោះដំបូង ការសរសើរចំពោះព្រះអម្ចាស់របស់យើង និងការអរព្រះគុណ ការថ្លែងតម្កើងក្នុងពេលរុកូ និងស៊ូជូដ ការពោលពាក្យ «អាមីន» សម្រាប់អ្នកសឡាតម្នាក់ឯងដោយគ្មានករណីលើកលែង និងអ៊ីម៉ាមដោយខ្សឹបប្រាប់ និងម៉ាក់មូមដោយខ្សឹបប្រាប់ ឬខ្លាំង ប្រសិនបើគាត់បានឮវាតាមទស្សនៈដែលច្បាស់ជាង និងការសូត្រខ្សឹបប្រាប់វា និងការសូត្រពាក្យកុនូតដោយខ្សឹបប្រាប់ក្នុងពេលសឡាតសុបុះតែប៉ុណ្ណោះ និងមុនពេលរុកូ ដែលទម្រង់ពាក្យរបស់វាគឺ «អល់ឡុហុំម៉ា ഇന്ന៉ា နަស្តាអ៊ីនុកា...» រហូតដល់ចប់។ ហើយការបញ្ចេញពាក្យតាក់ប៊ីរក្នុងពេលចាប់ផ្តើម លើកលែងតែពេលងើបឈរពី rak'ah ទីពីរ ព្រោះវាជាការឈរដោយឯករាជ្យ និងការអង្គុយទាំងមូលដោយដាក់ជើងឆ្វេងផ្ទាល់នឹងដី និងជើងស្ដាំពីលើវា ដោយឱ្យម្រាមមេជើងស្ដាំប៉ះនឹងដី និងការដាក់ដៃទាំងពីរនៅលើជង្គង់ទាំងពីរក្នុងពេលរុកូ និងការដាក់ពួកវានៅក្បែរត្រចៀកទាំងពីរ ឬជិតវាក្នុងពេលស៊ូជូដ និងការរក្សាគម្លាតអវយវៈសម្រាប់បុរសក្នុងពេលនោះ គឺពោះចេញពីភ្លៅ និងកែងដៃចេញពីជង្គង់ និងអាវបំពាក់ និងការទម្លាក់ដៃទាំងពីរចុះ។ តើការបត់ដៃទាំងពីរ (កាប់ក្របដៃ) អនុញ្ញាតក្នុងពេលសឡាតណា្វល់ (ស្ម័គ្រចិត្ត) ឬប្រសិនបើការសឡាតនោះត្រូវបានអូសបន្លាយពេលយូរដែរឬទេ? ហើយតើការស្អប់ខ្ពើម (ការមិនចូលចិត្ត) របស់វាចំពោះសឡាតហ្វាត (កាតព្វកិច្ច) គឺដោយសារតែការផ្អែកលើវា ឬដោយសារតែការភ័យខ្លាចនៃការយល់ថាវាជាកាតព្វកិច្ច ឬការបង្ហាញពីភាពទន់ភ្លន់ខ្សោយ (ឃូស៊ូ)? ទាំងនេះគឺជាការបកស្រាយផ្សេងៗ។ និងការដាក់ដៃទាំងពីរទៅមុខក្នុងពេលស៊ូជូដរបស់គាត់ និងការទាញវាថយក្រោយនៅពេលងើបឈរ និងការបត់ម្រាមដៃស្ដាំក្នុងពេលតិសហូដទាំងពីរទាំងបី ដោយសន្ធឹងម្រាមចង្អុលដៃ និងម្រាមមេជើង និងការកម្រើកពួកវាជានិច្ច និងការងាកទៅស្ដាំពេលឱ្យសលាម និងការធ្វើដូអាក្នុងតិសហូដទីពីរ។ ហើយតើទម្រង់ពាក្យតិសហូដ និងការសឡាតលើព្យាការី សឡាឡោះហូអាល័យហ្វាវ៉ាសាឡាម ជាស៊ូណាន់ន់ ឬជាហ្វាឌីឡា (គុណធម៌)? មានការខ្វែងគំនិតគ្នា។ ហើយគ្មានការអានប៊ីស្មីលឡោះនៅក្នុងនោះទេ ហើយវាត្រូវបានអនុញ្ញាតដូចជាការសុំខ្យុរការពារ (តៈអូស) ក្នុងពេលសឡាតណា្វល់។ ចំណុចគួរស្អប់ខ្ពើមក្នុងពេលសឡាត៖ និងត្រូវបានគេស្អប់ខ្ពើមក្នុងសឡាតហ្វាត៖ ដូចជាការធ្វើដូអាមុនពេលអាន និងបន្ទាប់ពីហ្វាតៀស និងក្នុងពេលអាន និងក្នុងពេលស៊ូរ៉ាត និងរុកូ និងមុនពេលតិសហូដ និងបន្ទាប់ពីសលាម ឬតិសហូដទីមួយ មិនមែននៅចន្លោះស៊ូជូដទាំងពីររបស់វានោះទេ ហើយគាត់បានធ្វើដូអាតាមអ្វីដែលគាត់ស្រឡាញ់ ទោះបីជាវាជារឿងលោកីយ៍ក៏ដោយ និងការហៅឈ្មោះអ្នកដែលគាត់ស្រឡាញ់ ហើយប្រសិនបើគាត់និយាយថា៖ «អើហ្វ្លាន អល់ឡោះបានធ្វើចំពោះអ្នកបែបនេះៗ» នោះវាមិនបានខូចឡើយ។ និងត្រូវបានគេស្អប់ខ្ពើមការស៊ូជូដនៅលើខោអាវ មិនមែននៅលើកន្צែង (ចម្រឹង) ទេ ហើយការមិនធ្វើវាគឺប្រសើរជាង និងការលើកវត្ថុដែលគេស៊ូជូដលើវា និងការស៊ូជូដនៅលើគែមខោខណ្ឌ ឬគែមអង្សារ និងការប្តូរគ្រួសពីកន្លែងម្លប់មកកន្លែងក្តៅក្នុងវិហារអ៊ីស្លាម និងការអានក្នុងពេលរុកូ ឬស៊ូជូដ និងដូអាជាក់លាក់ ឬជាភាសាបរទេសសម្រាប់អ្នកដែលមានលទ្ធភាព និងការងាករេដោយគ្មានតម្រូវការ និងការក្រញិចម្រាមដៃ និងការបន្លឺសំឡេងវា និងការអង្គុយបែបអ៊ីកអាស។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
مكروهات الصلاة
ផ្នែកស្ដីពីការឈរ ការជំនួសការឈរ និងឋានៈរបស់វាទាំងពីរ
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل في القيام وبدله ومراتبهما
ការគ្រហែមក្នុងពេលសឡាត ការបិទភ្នែក ការលើកជើងម្ខាង ការដាក់ជើងមួយពីលើជើងមួយទៀត ការដាក់ជើងទន្ទឹមគ្នា ការគិតរឿងលោកីយ៍ ការយកអ្វីមកទ្រក្នុងដៃអាវ ឬក្នុងមាត់ ការតុបតែងកន្លែងតម្រង់ទិសគីប្លាហ៍ ការយកគម្ពីរអាល់គួរអានមកដាក់ពីមុខដើម្បីធ្វើសឡាតបែរទៅរកវា ការលេងពុកចង្ការ ឬរបស់ផ្សេងទៀត ដូចជាការសាងសង់វិហារឥស្លាម (មាស៊ីដ) មិនមែនជាទ្រង់ទ្រាយជ្រុងស្មើ ចំពោះការមិនចូលចិត្ត (ម៉ាក់រូហ៍) នៃការធ្វើសឡាតដែលមានលក្ខណៈបែបនេះ គឺមានទស្សនៈពីរ។ ជំពូកអំពីការឈរ និងអ្វីដែលជំនួសការឈរ ព្រមទាំងឋានានុក្រមរបស់វា៖ ការឈរគឺជាកាតព្វកិច្ចនៅក្នុងសឡាតហ្វាត ជាកាតព្វកិច្ចលើកលែងតែមានការលំបាក ឬមានការភ័យខ្លាចដោយសារការឈរនោះ ឬខ្លាចកើតមានគ្រោះថ្នាក់ដូចជាការតាយ៉ាមុុំ ៖ ឧទាហរណ៍ដូចជាការបាត់បង់ខ្យល់ (របូតខ្យល់) បន្ទាប់មកត្រូវពឹងផ្អែកទ្រទ្រង់ខ្លួន ប៉ុន្តែមិនត្រូវពឹងផ្អែកលើអ្នកមានចន្លោះខែ (ជុនុប) និងស្រ្តីមានរដូវនោះឡើយ ហើយប្រសិនបើបុគ្គលទាំងពីរនេះធ្វើដូច្នេះ គឺតម្រូវឱ្យបំពេញសឡាតនោះឡើងវិញក្នុងពេលកំណត់ បន្ទាប់មកគឺការអង្គងដូចគ្នានេះដែរ និងការអង្គុយបត់ជើង (តារ៉ាប់ប៊ុត) ដូចជាអ្នកធ្វើសឡាតស៊ូណាន់ន់ និងការអង្គុយខុសពីទម្រង់អង្គុយរវាងស៊ុយជូនទាំងពីរ។ ប្រសិនបើអ្នកមានលទ្ធភាពឈរបានធ្លាក់ចុះដោយសារបាត់បង់ទីពឹង នោះសឡាតត្រូវមោឃៈ ប៉ុន្តែបើមិនមែនដូច្នោះទេ គឺចាត់ទុកជាការមិនចូលចិត្ត (ម៉ាក់រូហ៍) បន្ទាប់មកគឺត្រូវស៊ុយជូនដោយផ្អៀងស្តាំ បន្ទាប់មកផ្អៀងឆ្វេង បន្ទាប់មកផ្អៀងលើខ្នង។ អ្នកដែលមិនអាចឈរបាន គឺត្រូវធ្វើសញ្ញាក្បក់ (អុីម៉ា) ហើយបើអង្គុយគឺត្រូវធ្វើសញ្ញាក្បក់សម្រាប់ការធ្វើស៊ុយជូនពីទម្រង់អង្គុយនោះ។ តើត្រូវប្រើកម្លាំងលទ្ធភាពទាំងអស់ក្នុងពេលធ្វើសញ្ញាក្បក់នោះដែរឬទេ? ហើយតើវាគ្មិនគ្រប់គ្រាន់ដែរឬទេ ប្រសិនបើស៊ុយជូនដោយផ្អែកលើច្រមុះ? គឺមានទស្សនៈបកស្រាយពីរ។ ហើយតើត្រូវធ្វើសញ្ញាក្បក់ដោយដៃទាំងពីរ ឬត្រូវដាក់ដៃទាំងពីរនៅលើដី? នេះគឺជាទស្សនៈដែលត្រូវគេជ្រើសរើស ៖ ដូចជាការបាតបង់កន្សែងពោះគោ (អាំម៉ាម៉ា) ក្នុងពេលស៊ុយជូន គឺមានទស្សនៈបកស្រាយពីរ។ ហើយប្រសិនបើអាចធ្វើការឈរបានទាំងអស់គ្នា ប៉ុន្តែប្រសិនបើស៊ុយជូនហើយមិនត្រូវងើបឈរឡើងវិញទេ គឺត្រូវបំពេញរ៉ាកាតនោះឱ្យចប់សព្វគ្រប់ រួចទើបអង្គុយចុះ ហើយបើអ្នកមានការអធ្យាស្រ័យមានអាការធូរស្រាល គឺត្រូវប្តូរទៅធ្វើកម្រិតខ្ពស់ជាងវិញ។ ប្រសិនបើខ្សោយមិនអាចអានរ៉ាដស្អាត (ហ្វាទីហ៍) ក្នុងពេលឈរបានទេ គឺត្រូវអង្គុយចុះ ហើយបើមិនអាចធ្វើអ្វីបានក្រៅពីការតាំងចិត្ត (នីយ៉ាត) ឬធ្វើសញ្ញាក្បក់ដោយចុងភ្នែកនោះទេ ចំពោះបញ្ហានេះ លោក អាល់ម៉ាហ្សារី និងអ្នកដទៃទៀតបានប្រោសប្រសិនថា គ្មានអត្ថបទណាហាមឃាត់ច្បាស់លាស់ទេ ប៉ុន្តែគោលការណ៍នៃគំនិតនីតិវិធី (មហ្ស៉ាប់) គឺតម្រូវឱ្យមានកាតព្វកិច្ច។ ហើយត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យព្យាបាលភ្នែកដែលបណ្តាលឱ្យត្រូវអង្គុយ ប៉ុន្តែមិនដល់ថ្នាក់ដេកស្ដូកនោះឡើយ ដូច្នេះត្រូវបំពេញសឡាតឡើងវិញជានិច្ច ហើយត្រូវបានសម្រេចថាការអធ្យាស្រ័យរបស់គេគឺត្រឹមត្រូវផងដែរ។ ហើយអ្នកជំងឺត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យយកក្រណាត់អសុទ្ធមកទ្រដោយក្រណាត់ស្អាតដើម្បីធ្វើសឡាតលើវា ៖ ដូចជាមនុស្សមានសុខភាពល្អដែរ តាមទស្សនៈដែលមានទម្ងន់ធ្ងន់ជាង។ ហើយអ្នកធ្វើសឡាតស៊ូណាន់ន់ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យអង្គុយបាន ទោះបីជាស្ថិតក្នុងពេលកំពុងធ្វើសឡាតក៏ដោយ ប្រសិនបើមិនបានចាប់ផ្តើមក្នុងបំណងបំពេញឱ្យបានពេញលេញទេ ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យដេកផ្អៀងឡើយ ទោះបីជាចាប់ផ្តើមដំបូងក៏ដោយ។ ជំពូកអំពីការបំពេញសឡាតដែលខកខានដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌកំណត់៖ តម្រូវឱ្យបំពេញសឡាតដែលខកខានដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌកំណត់ ហើយនៅពេលរំលឹកឡើងវិញ ការតម្រៀបសឡាតបច្ចុប្បន្នទាំងពីរគឺ ជាលក្ខខណ្ឌកំណត់ និងសឡាតខកខាននានាដែលខ្លួនមានចំនួនតិចតួច រួមជាមួយសឡាតបច្ចុប្បន្ន ទោះបីជាពេលវេលារបស់វាបានផុតទៅហើយក៏ដោយ។ ហើយតើវាមានចំនួនបួន ឬប្រាំ? គឺមានការខ្វែងគំនិតគ្នា។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើប្រឆាំងនឹងបទបញ្ជា ទោះបីជាដោយចេតនាក៏ដោយ ក៏ត្រូវបំពេញសឡាតនោះឡើងវិញក្នុងពេលក្រឡបក្រហាយ (វ៉ាក់តុលដូរ៉ូរ៉ស់)។ ហើយទាក់ទងនឹងការបំពេញសឡាតឡើងវិញរបស់អ្នកដើរតាមតម្រែតម្រង់ (ម៉ាម៉ូម) គឺមានការខ្វែងគំនិតគ្នា ហើយប្រសិនបើបុគ្គលនោះរំលឹកបាននូវចំនួនតិចតួច។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل في قضاء الفائتة مطلقا
ក្នុងការធ្វើសឡាត ទោះបីជាសឡាតជុំហ្មអាត់ក៏ដោយ ក៏បុគ្គលម្នាក់ដែលធ្វើសឡាតតែម្នាក់ឯងបានកាត់ផ្តាច់ (ការធ្វើសឡាតរបស់ខ្លួន) ហើយធ្វើឱ្យបានគូ បើសិនជាគាត់បានរ៉ូកួៈ និង(ប្រសិនបើ) អ៊ីម៉ាមនិងអ្នកដើរតាមអ៊ីម៉ាម (មិនមែនជាអ្នកដើរតាមក្នុងពេលនោះទេ) នោះគាត់ត្រូវសឡាតដដែលឡើងវិញក្នុងពេលកំណត់ លើកលែងតែសឡាតជុំហ្មអាត់ ហើយបុគ្គលដែលធ្វើសឡាតតែម្នាក់ឯងត្រូវបំពេញបន្ថែម (រ៉ាកាត់) បន្ទាប់ពីសឡាតពីរ៉ាកាត់គូនៃសឡាតម៉ัឃ្រីប ដូចជា (ការបំពេញបន្ថែម) បីរ៉ាកាត់ពីសឡាតផ្សេងទៀត។ ហើយប្រសិនបើគាត់ភ្លេចសឡាតណាមួយដោយមិនដឹងច្បាស់ថាជាសឡាតអ្វីទេ នោះគាត់ត្រូវធ្វើសឡាតចំនួនប្រាំរ៉ាកាត់។ ប្រសិនបើគាត់ដឹងច្បាស់ ប៉ុន្តែមិនដឹងថាថ្ងៃណាទេ នោះគាត់ត្រូវធ្វើសឡាតនោះដោយតាំងចិត្តសម្រាប់ថ្ងៃនោះ។ ប្រសិនបើគាត់ភ្លេចសឡាតមួយ និងសឡាតទីពីររបស់វា នោះគាត់ត្រូវធ្វើសឡាតចំនួនប្រាំុរ៉ាកាត់ ហើយត្រូវបានគេណែនាំឱ្យធ្វើសឡាតហ្សូហ្វមុន។ ហើយក្នុងករណីភ្លេចសឡាតទីបី ឬទីបួន ឬទីប្រាំ ក៏ដូចគ្នាដែរ គឺត្រូវបូកបន្ថែមដោយសឡាតដែលបានភ្លេច ហើយធ្វើសឡាតប្រាំរ៉ាកាត់ពីរដង នៅពេលធ្វើសឡាតលើកទីប្រាំមួយ និងលើកទីដប់មួយ។ ហើយក្នុងសឡាតពីរពីថ្ងៃពីរដែលបានកំណត់ ដោយមិនដឹងថាស្ដីពីសឡាតណាមួយមុននោះទេ គាត់ត្រូវធ្វើសឡាតទាំងពីរនោះ ហើយធ្វើសឡាតចាប់ផ្តើមឡើងវិញ។ ហើយនៅពេលមានការសង្ស័យអំពីការកាត់បន្ថយចំនួនរ៉ាកាត់ (កុស្រ) គាត់ត្រូវធ្វើសឡាតឡើងវិញជាបន្តបន្ទាប់រវាងសឡាតពេលមានវត្តមាននៅផ្ទះ (ហ្ស៉ែរ) និងសឡាតពេលធ្វើដំណើរ (សហ្វ័រ) គឺបីរ៉ាកាត់ និងប្រាំពីររ៉ាកាត់ ព្រមទាំងបួនរ៉ាកាត់ និងដប់បីរ៉ាកាត់ እንዲሁምប្រាំរ៉ាកាត់ និងម្ភៃមួយរ៉ាកាត់។ ហើយគាត់ត្រូវធ្វើសឡាតក្នុងចំណោមសឡាតបីដែលតាមលំដាប់ពីថ្ងៃមួយ ដោយមិនដឹងថារ៉ាកាត់ទីមួយជាអ្វីទេ គឺប្រាំពីររ៉ាកាត់ បួនរ៉ាកាត់ ប្រាំបីរ៉ាកាត់ ប្រាំរ៉ាកាត់ និងប្រាំបួនរ៉ាកាត់។ ចំពូកស្តីពីបទប្បញ្ញត្តិៃការក្រាបសហ្វូវ សេហ៊្វូ (សេចក្តីភ្លេចភ្លាំងក្នុងពេលសឡាត) និងអ្វីដែលទាក់ទងនឹងវា៖ ត្រូវបានកំណត់ជាស៊ូណាន់ន់ឱ្យធ្វើការក្រាបពីរដងមុនពេល δ៉ាឡាម (សួស្តីសន្តិភាពបញ្ចប់សឡាត) ចំពោះការភ្លេចភ្លាំង ទោះបីជាវាកើតឡើងម្តងហើយម្តងទៀត មិនថាដោយការខ្វះខាតស៊ូណាន់ន់មូអាក់កាដាត (ស៊ូណាន់ន់ដែលត្រូវបានតូកតឹងខ្លាំង) ឬដោយការបន្ថែម (ក្នុងសឡាត) ក៏ដោយ ហើយក៏ត្រូវធ្វើការក្រាបនេះផងដែរនៅពេលចូលរួមក្នុងសឡាតជុំហ្មអាត់ ហើយត្រូវអានតាហ្ស៉ាហ៊ុត (អង្គការសក្ខីភាព) ឡើងវិញ ដូចជាការខកខានមិនបានអានឮៗក្នុងការអានគិរ៉ាអាតក្នុងសឡាតហ្វាត និងការខកខានមិនបានអានស៊ូរ៉ាត់ក្នុងសឡាតហ្វាត និងការខកខានមិនបានអានតាហ្ស៉ាហ៊ុតពីរដង។ ហើយប្រសិនបើមិនមែនដូច្នោះទេ គឺត្រូវធ្វើការក្រាបបន្ទាប់ពីសឡាត (ស៊ូណាន់ន់បាក់ដ៉ី) ដូចជាបុគ្គលដែលធ្វើសឡាតពេញលេញដោយសារភាពសង្ស័យ និងបុគ្គលដែលកំណត់ត្រឹមតែពីរ៉ាកាត់គូ ប៉ុន្តែមានការសង្ស័យថា តើគាត់ស្ថិតក្នុងរ៉ាកាត់នោះ ឬក្នុងរ៉ាកាត់គូ ឬ (ខកខាន) មិនបានអានដោយខ្សឹបក្នុងសឡាតហ្វាត ឬបុគ្គលដែលភាពសង្ស័យបានគ្របដណ្តប់លើគាត់ (អ្នកដែលមានជំងឺសង្ស័យច្រើន វុស្វុស)។ ហើយរឿងទាំងឡាយដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការភ្លេចភ្លាំងเล็กน้อย ដូចជា៖ ការចំណាយពេលយូរក្នុងទីកន្លែងដែលមិនត្រូវបានកំណត់តាមស៊ូណាន់ន់ តាមការយល់ឃើញដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុត ទោះបីជាវាហួសពេលមួយខែដោយការធ្វើអህ្រាម (តាំងចិត្តចូលសឡាត) អានតាហ្ស៉ាហ៊ុត និងផ្តល់សឡាមដោយបញ្ចេញសំឡេងក៏ដោយ ក៏វាទាន់សម័យនិងស្របច្បាប់ដែរ ប្រសិនបើគាត់បានធ្វើមុន ឬក្រោយ ប៉ុន្តែមិនត្រូវធ្វើឡើយ ប្រសិនបើការភ្លេចភ្លាំងនោះកើតឡើងញឹកញាប់ពេកដល់ថ្នាក់គ្របដណ្តប់លើគាត់។ ហើយមិនអីទេចំពោះការសង្ស័យថា តើខ្លួនបានភ្លេចភ្លាំង ឬបាន δ៉ាឡាម ឬបានក្រាបមួយដងក្នុងពេលសង្ស័យថា តើខ្លួនបានក្រាបពីរដង ឬបានបន្ថែមស៊ូរ៉ាត់ក្នុងរ៉ាកាត់ពីរចុងក្រោយ ឬបានចេញពីស៊ូរ៉ាត់មួយទៅស៊ូរ៉ាត់ផ្សេងទៀត ឬការក្អួតដោយសារការជន់ឡើងខ្លាំង ឬការក្អួតទឹកក្រពះតិចតួច (កុល៉ាស)។ ហើយក៏មិនមែនជាការភ្លេចភ្លាំងសម្រាប់សឡាតហ្វាត ឬសឡាតស៊ូណាន់ន់ដែលមិនមែនជាមូអាក់កាដាតដែរ ដូចជាការអានតាហ្ស៉ាហ៊ុត និងការអានឮៗ ឬខ្សឹបបន្តិចបន្តួច និងការប្រកាសអាយ៉ាត់គុរអាន និងការអានស៊ូរ៉ាត់ឡើងវិញតែប៉ុណ្ណោះ។ ហើយទាក់ទងនឹងការខកខានមិនបានអានឮៗ និងការអានខ្សឹប និងការជំនួសពាក្យ «សាមីអល់ឡោះហ៊ុលីមន់ហ្វាមីដ» (អល់ឡោះទ្រង់ស្តាប់ឮអ្នកដែលសរសើរទ្រង់) ឬផ្ទុយទៅវិញ គឺមានការបកស្រាយពីរយ៉ាង។ ហើយមិនមែនជាការភ្លេចភ្លាំងចំពោះការរៀបចំខ្លួនរបស់អ្នកដើរតាមអ៊ីម៉ាម ការកែសម្រួលក្រម៉ា ឬអាវ ឬវត្ថុបាំងមុខ (ស៊ូត្រា) ដែលបានធ្លាក់ចុះ ដូចជាការដើររបស់ជួរពីរដើម្បីទៅរកវត្ថុបាំងមុខ ឬចន្លោះប្រហោង ការរុញច្រានអ្នកដើរឆ្លងកាត់ ការដើររបស់សត្វជិះរបស់គាត់ ទោះបីជានៅក្បែរគាត់ក៏ដោយ ឬការថយក្រោយ និងការជួយបើកផ្លូវអានដល់អ៊ីម៉ាម ប្រសិនបើអ៊ីម៉ាមឈប់ និងការបិទមាត់ដោយសារការឃ្ល่าน ឬការខ្សឹបខ្សៀវចូលទៅក្នុងសម្លៀកបំពាក់ដោយសារភាពចាំបាច់ ដូចជាការខហ្គាក (ការបោសបំពង់ក) ជាដើម ខណៈដែលការជ្រើសរើសគឺមិនចាត់ទុកថាវាធ្វើឱ្យខូចសឡាតឡើយចំពោះករណីផ្សេងពីនេះ ព្រមទាំងការធ្វើតាសប៊ីះ (អានស៊ុបហាណុល់ឡោះ) ដោយបុរស ឬស្ត្រីដោយសារភាពចាំបាច់ ប៉ុន្តែមិនត្រូវទះដៃឡើយ។ ហើយការនិយាយស្តីដើម្បីកែសម្រួលសឡាតបន្ទាប់ពីសឡាតបានបញ្ចប់ (គឺអនុញ្ញាត) ហើយអ៊ីម៉ាមត្រូវត្រឡប់មកវិញតែម្នាក់ឯង ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងសាក្សីពីរនាក់ ប្រសិនបើគាត់មិនប្រាកដប្រជា លើកលែងតែមានមនុស្សច្រើនកុះករ។ ហើយមិនត្រូវនិយាយដើម្បីឆ្លើយតບនឹងអ្នកកណ្តាស់ ឬអ្នកដែលទទួលបានដំណឹងល្អនោះទេ។ ហើយត្រូវបានណែនាំឱ្យទុកវាចោល (មិនឆ្លើយតប)។ ហើយមិនត្រូវនិយាយចំពោះរឿងដែលអនុញ្ញាត ដូចជាការស្តាប់ដោយស្ងៀមស្ងាត់បន្តិចបន្តួចចំពោះអ្នកដែលនាំព័ត៌មានមកប្រាប់ ការបន្ធូរជើងទាំងពីរ ការសម្លាប់សត្វខ្យាដំរីដែលចង់ធ្វើបាបខ្លួន ការផ្ដល់សញ្ញាសម្រាប់ការផ្ដល់សឡាម ឬសម្រាប់តម្រូវការចាំបាច់អ្វីមួយ ប៉ុន្តែមិនមែនចំពោះអ្នកដែលផ្ដល់សេចក្តីសុខ (មូសាំមិទ្ធ) នោះទេ ដូចជាការថ្ងូរដោយសារការឈឺចាប់ និងការយំដោយសារការកោតខ្លាចអល់ឡោះជាដើម បើពុំនោះទេ គឺវាមានលក្ខណៈដូចជាការនិយាយស្តីធម្មតា ដូចជាការផ្តល់សឡាមដល់អ្នកដែលកំពុងធ្វើសឡាតហ្វាតជាដើម។ ហើយក៏មិនមែនជាការខូចសឡាតចំពោះការញញឹម ការបំប៉่นម្រាមដៃ ការបែរមុខដោយគ្មានតម្រូវការ ការចេតនាកលេបកាកសំណល់អាហារដែលនៅជាប់ចន្លោះធ្មេញ ការអេះរាងកាយ និងការរម្លឹកឈ្មោះអល់ឡោះក្នុងចេតនាធ្វើឱ្យគេយល់ដឹងនៅក្នុងទីកន្លែងរបស់វា បើពុំនោះទេ សឡាតនឹងត្រូវខូចខាត ដូចជាការជួយបើកផ្លូវអានដល់អ្នកដែលមិនបានស្ថិតនៅក្នុងសឡាតជាមួយគ្នា តាមទស្សនៈដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុត។ ហើយសឡាតត្រូវខូចខាតដោយសារការសើចខ្លាំងៗ (កហ្ហុកហ្ฮក់)។ ហើយអ្នកដើរតាមអ៊ីម៉ាម (ម៉ាក់មូម) ត្រូវបន្តសឡាតរបស់ខ្លួន ប្រសិនបើគាត់មិនអាចឈប់បាន ដូចជាការធ្វើតាក់ប៊ីរ (អានអាឡាហ្វុអាក្បារ) សម្រាប់រ៉ូកួៈដោយគ្មាននីយ៉ាត (តាំងចិត្ត) ធ្វើអህ្រាម ការរម្លឹកពីសឡាតដែលខកខាន ការមានហ្ហាសស់ (ការជ្រុះទឹកនោម/ខ្យល់ជាដើម) ការក្រាបរបស់ខ្លួនសម្រាប់ចំណុចល្អបន្ថែម ឬសម្រាប់ការធ្វើតាក់ប៊ីរ និងការមានការរវល់ពីកិច្ចការហ្វាត និងស៊ូណាន់ន់ ដែលតម្រូវឱ្យធ្វើសឡាតឡើងវិញក្នុងពេលកំណត់ ព្រមទាំងការបន្ថែមរ៉ាកាត់បួន ដូចជារ៉ាកាត់ពីរបន្ថែមក្នុងសឡាតដែលមានពីរ៉ាកាត់ និងដោយការចេតនា ដូចជាការក្រាបបន្ថែម ការផ្លុំ ការបរិភោគ ការផឹក ការក្អួត ការនិយាយស្តី ទោះបីជាដោយការបង្ខំក៏ដោយ ឬការដែលតម្រូវឱ្យជួយសង្គ្រោះមនុស្សខ្វាក់ លើកលែងតែការនិយាយដើម្បីកែសម្រួលសឡាត ទើបវាអនុញ្ញាតបើមានការនិយាយច្រើន ហើយដោយការផ្តល់សឡាម ការបរិភោគ និងការផឹកនៅក្នុងសឡាត ប្រសិនបើគាត់បរិភោគ ឬផឹក នោះវានឹងត្រូវសងជួសវិញ។ ហើយចំពោះសំណួរថា តើមានភាពខុសគ្នា ឬអត់ ចំពោះការផ្តល់សឡាមក្នុងរ៉ាកាត់ទីមួយ ឬសម្រាប់ការប្រមូលផ្តុំសឡាត? គឺមានការបកស្រាយពីរយ៉ាង។ ហើយសឡាតក៏ត្រូវខូចខាតផងដែរដោយសារការចាកចេញពីសឡាតដោយសារមានហ្ហាសស់ បន្ទាប់មកទើបដឹងច្បាស់ថាគ្មានហ្ហាសស់នោះទេ ដូចជាអ្នកដែលផ្តល់សឡាមដោយសារសង្ស័យថាខ្លួនមិនទាន់បានបំពេញសឡាតឱ្យគ្រប់គ្រាន់ ប៉ុន្តែក្រោយមកក៏លេចចេញច្បាស់ថាបានបំពេញគ្រប់គ្រាន់ហើយ តាមទស្សនៈដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុត។ ហើយដោយសារការក្រាបរបស់ម៉ាក់មូម (អ្នកដើរតាម) ជាមួយអ៊ីម៉ាម មិនថាជាការក្រាបបន្ទាប់ពីសឡាត (បាក់ឌីយ៉ាក់) ឬមុនពេលសឡាត (កុបប៊ីយ៉ាក់) ប្រសិនបើគាត់មិនទាន់បានតាមទាន់រ៉ាកាត់នោះទេ ប៉ុន្តែបើគាត់តាមទាន់ គឺគាត់ត្រូវក្រាប ទោះបីជាអ៊ីម៉ាមរបស់គាត់ខកខានមិនបានក្រាប ឬគាត់មិនទាន់បានដឹងពីមូលហេតុនៃការក្រាបនោះទេ ហើយគាត់ត្រូវពន្យារការក្រាបបន្ទាប់ពីសឡាត (បាក់ឌីយ៉ាក់)។ ហើយមិនមានការក្រាបសេហ៊្វូណាមួយឡើយចំពោះអ្នកដើរតាមអ៊ីម៉ាម ក្នុងពេលដែលគាត់កំពុងស្ថិតក្នុងការធ្វើតាមអ៊ីម៉ាមនោះ (គុតវ៉ាស់)។ ហើយដោយសារការខកខានមិនបានធ្វើការក្រាបមុនពេលសឡាត (កុបប៊ីយ៉ាក់) ចំពោះស៊ូណាន់ន់ចំនួនបី ហើយពេលវេលាបានកន្លងផុតទៅយូរហើយ គឺមិនមែនជាការខកខានតិចតួចនោះទេ ដូច្នេះទើបមិនចាំបាច់មានការក្រាបឡើយ ទោះបីជាគាត់នឹកឃើញវាក្នុងពេលកំពុងធ្វើសឡាតក៏ដោយ។ ហើយប្រសិនបើគាត់នឹកឃើញវាក្នុងពេលកំពុងធ្វើសឡាត នោះសឡាតនឹងត្រូវខូចខាត ដូចជាអ្នកដែលនឹកឃើញវាអញ្ចឹងដែរ បើពុំនោះទេ គឺវាមានលក្ខណៈដូចជាផ្នែកខ្លះនៃសឡាត។ ដូច្នេះ បុគ្គលណាដែលស្មានថាខ្លួនបានអានគិរ៉ាអាតយូរពេក ឬបានធ្វើរ៉ូកួៈ នោះសឡាតរបស់គាត់នឹងត្រូវខូចខាត ហើយគាត់ត្រូវបំពេញសឡាតស៊ូណាន់ន់ឱ្យចប់សព្វគ្រប់ ប៉ុន្តែត្រូវកាត់ផ្តាច់សឡាតផ្សេងពីនេះ។ ហើយត្រូវបានណែនាំឱ្យធ្វើឱ្យវាទៅជាគូ ប្រសិនបើគាត់បានចងក្រងរ៉ាកាត់រួចហើយ បើពុំនោះទេ គាត់ត្រូវត្រឡប់ក្រោយវិញដោយមិនបាច់ផ្តល់សឡាមឡើយ។ ហើយបុគ្គលណាដែលធ្វើខុសក្នុងការធ្វើសឡាតហ្វាត គាត់ត្រូវបន្តសឡាតនោះតទៅទៀត ដូចជាការធ្វើក្នុងសឡាតស៊ូណាន់ន់ ប្រសិនបើគាត់បានអានយូរពេក ឬបានធ្វើរ៉ូកួៈ។ ហើយចំពោះសំណួរថា តើការធ្វើខុសដោយចេតនាមិនធ្វើតាមស៊ូណាន់ន់ ត្រូវចាត់ទុកជាការខុសឆ្គង ឬអត់ និងថាតើត្រូវក្រាបឬអត់? គឺមានការខ្វែងគំនិតគ្នា។ ហើយដោយសារការខកខានមិនបានធ្វើរ៉ុកុន (គោលសរសរគ្រឹះសឡាត) ហើយពេលវេលាបានកន្លងផុតទៅយូរហើយ ដូចជាលក្ខខណ្ឌសឡាត (ស៊ុរត) គឺគាត់អាចដោះស្រាយទាន់ពេលវេលាបាន ប្រសិនបើគាត់មិនទាន់បានផ្តល់សឡាម និងមិនទាន់បានចងក្រងរ៉ូកួៈ ដែលរ៉ូកួៈនោះគឺការងើបក្បាលឡើង លើកលែងតែការខកខានមិនបានធ្វើរ៉ូកួៈ ទើបត្រូវដោះស្រាយដោយការងាកខ្លួនចុះក្រោម ដូចជាការអានខ្សឹប ការធ្វើតាក់ប៊ីរថ្ងៃបុណ្យអ៊ីដ ការក្រាបទីឡាវ៉ាត់ ការរម្លឹកពីផ្នែកខ្លះនៃសឡាត និងការធ្វើអ៊ីកាម៉ะห์សឡាតម៉ែក្រីប ខណៈដែលគាត់កំពុងស្ថិតក្នុងសឡាតនោះ។ ហើយគាត់អាចសាងសង់សឡាតបន្ត (បាណា) ប្រសិនបើពេលវេលានៅជិត និងមិនទាន់បានចេញពីវិហារឥស្លាម (មាស៊ីដ) ដោយការធ្វើអህ្រាម ហើយសឡាតមិនត្រូវបានខូចខាតដោយសារការខកខានមិនបានធ្វើវាឡើយ ហើយគាត់ត្រូវអង្គុយសម្រាប់វា តាមទស្សនៈដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុត។ ហើយអ្នកដែលខកខានមិនបានផ្តល់សឡាម ត្រូវធ្វើការអានតាហ្ស៉ាហ៊ុតឡើងវិញ ហើយក្រាបចុះ ប្រសិនបើគាត់បានបែរចេញពីទិសគីបឡាត់។ ហើយអ្នកដែលខកខានមិនបានអង្គុយលើកទីមួយ (ចលុសអាវ៉ាល) ត្រូវត្រឡប់មកវិញ ប្រសិនបើគាត់មិនទាន់បានលើកដៃ និងជង្គង់ចេញពីដីទេ ហើយមិនបាច់ធ្វើការក្រាបឡើយ បើពុំនោះទេ គឺមិនត្រូវត្រឡប់មកវិញឡើយ ហើយសឡាតក៏មិនត្រូវខូចខាតដែរ ទោះបីជាគាត់បានងើបឈរត្រង់រួចហើយ ហើយអ្នកដើរតាមអ៊ីម៉ាមក៏បានដើរតាមគាត់ដែរ ហើយគាត់ក៏បានក្រាបបន្ទាប់ពីគាត់ ដូចជាសឡាតស៊ូណាន់ន់ដែលមិនទាន់បានចងក្រងរ៉ាកាត់ទីបីរបស់វា បើពុំនោះទេ គាត់ត្រូវបំពេញបន្ថែមឱ្យបានបួនរ៉ាកាត់ និងក្នុងរ៉ាកាត់ទីប្រាំដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ ហើយគាត់ត្រូវក្រាបមុនពេលសឡាតក្នុងករណីទាំងពីរនេះ។ ហើយអ្នកដែលខកខានមិនបានធ្វើរ៉ូកួៈ ត្រូវ
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل في حكم سجود السهو وما يتعلق به
ចំពោះអ្នកដែលការអនុវត្តតាមទ្រង់គឺជាកាតព្វកិច្ច ហើយបានអនុវត្តតាមទ្រង់ និងចំពោះអ្នកប្រឆាំងនឹងទ្រង់ ប្រសិនបើគាត់បាននិយាយថា (ស៊ុបហាណាល់ឡោះ) គឺដូចជាអ្នកអនុវត្តតាមដែលបានយល់ឃើញពីភាពចាំបាច់របស់វា ផ្អែកលើមតិដែលត្រូវបានជ្រើសរើស មិនមែនសម្រាប់អ្នកដែលការអនុវត្តតាមទ្រង់គឺជាកាតព្វកិច្ចក្នុងការពិតនោះទេ ហើយគាត់មិនបានអនុវត្តតាមឡើយ។ ហើយវាមិនត្រូវអនុញ្ញាតឡើយសម្រាប់អ្នកដែលមកតាមក្រោយ (ម៉ាសប៊ូក) ប្រសិនបើគាត់ដឹងអំពីភាពជា Rak'ah ទីប្រាំ។ តើវាដូចគ្នានี้ដែរឬទេ ប្រសិនបើគាត់មិនដឹង ឬវាមិនត្រូវអនុញ្ញាត លុះត្រាតែអ្នកដឹកនាំសឡាតរបស់គាត់ (អ៊ីម៉ាម) ឯកភាពគ្នាលើការបដិសេធនូវកាតព្វកិច្ចនេះ? មានទស្សនៈពីរ។ ហើយអ្នកដែលខកខានមិនបានធ្វើសជ្ដាតមួយពី Rak'ah ទីមួយ គឺមិនត្រូវរាប់បញ្ចូល Rak'ah ទីប្រាំនោះទេ ប្រសិនបើគាត់មានចេតនាធ្វើវា។ ជំពូកអំពីការធ្វើសជ្ដាតតីឡាវ៉ា (សជ្ដាតអានគម្ពីរគម្ពីរគួរអាន) វាត្រូវបានធ្វើសជ្ដាតដោយលក្ខខណ្ឌដូចសឡាតដែរ ប៉ុន្តែគ្មានការចូលបួសសឡាត (តាក់ប៊ីរ៉ាតុលឥហ្សាម) និងការ δេ (សឡាម) ឡើយ សម្រាប់អ្នកអាន និងអ្នកស្តាប់តែប៉ុណ្ណោះ ប្រសិនបើគាត់អង្គុយដើម្បីរៀន ទោះបីជាអ្នកអានละបងก็ដោយ ប្រសិនបើគាត់មានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីធ្វើជាអ៊ីម៉ាម ហើយមិនបានអង្គុយដើម្បីស្តាប់ក៏ដោយ ក្នុងចំណោមសូដ្ដ (ជំពូក) ទាំងដប់មួយ លើកលែងតែសូដ្ដអាល់ហាច និងអានណាជ្ស្ម និងអានអិនស៊ីកាក និងអាល់កាឡឹម។ តើវាជាស៊ូណាន់ន់ ឬជាកុសល (ហ្វីឌីឡាស់)? មានការខ្វែងគំយោបល់គ្នា។ ហើយចូរធ្វើតាក់ប៊ីរ (អល់ឡោះហ៊ុអាកបា) ពេលចុះក្រោម និងពេលងើបឡើង ទោះបីជាគ្មានសឡាតក៏ដោយ។ ហើយទ្រង់បានตรាស់ថា (ប៊ីសូដ្ដអាល់អារ៉ាហ្វ អានណាម៉ិល និងហ្វុស្ស៊ីឡាត់៖ តេប៊ូឌូន - ពួកអ្នកគោរពបូជា)។ ហើយត្រូវបានស្អប់ខ្ពើម (ការគាដ់) ការធ្វើសជ្ដាតអរគុណ (ស៊ុដូដុស្យូគ័រ) ឬសូដ្ដអាល់ហ្សាលហ្សាលាស់ និងការបញ្ចេញសំលេងឮៗជាមួយវា (សជ្ដាត) នៅក្នុងវិហារអ៊ីស្លាម និងការអានដោយប្រើភ្លេង (តាលស៊ីន) ដូចជាការអានជាក្រុម និងការអង្គុយដើម្បីវា (សជ្ដាត) មិនមែនដើម្បីការរៀនសូត្រឡើយ។ ហើយអ្នកអានត្រូវបានតម្រូវឱ្យឈរនៅក្នុងវិហារអ៊ីស្លាមនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ឬថ្ងៃផ្សេងទៀត។ ហើយទាក់ទងនឹងការស្អប់ខ្ពើមនៃការអានជាក្រុមទៅលើបុគ្គលម្នាក់ មានការរាយការណ៍ពីរ។ ហើយការប្រជុំគ្នាដើម្បីសុំទូរស្អាទនៅថ្ងៃអារ៉ាហ្វាត។ ហើយការរំលងវាសម្រាប់អ្នកដែលមានភាពស្អាត (មានវុឌូ) នៅពេលដែលវាអនុញ្ញាត បើមិនដូច្នោះទេ តើគាត់ត្រូវរំលងកន្លែងរបស់វា ឬអាយ៉ាត់នោះ? មានការបកស្រាយពីរ។ ហើយការកំណត់ត្រឹមតែវាប៉ុណ្ណោះ ហើយវាត្រូវបានបកស្រាយដោយពាក្យ និងអាយ៉ាត់ ដោយท่าน (អ៊ីម៉ាម မាลิក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ វាគឺជាការស្រដៀងគ្នាបំផុត។ ហើយការមានចេតនាធ្វើវាចំពោះសឡាតហ្វាត (កាតព្វកិច្ច) ឬខុតបា មិនមែនសឡាតណាហ្វិល (ស្ម័គ្រចិត្ត) ដាច់ខាតឡើយ។ ប្រសិនបើគាត់អានវានៅក្នុងសឡាតហ្វាត មិនមែនខុតបាទេ ហើយអ៊ីម៉ាមនៃកងទ័ពបានបញ្ចេញសំឡេងឮៗ បើមិនដូច្នោះទេ គាត់ត្រូវអនុវត្តតាម។ ហើយការរំលងវាដោយបន្តិចបន្តួច គឺគាត់ត្រូវធ្វើសជ្ដាត ហើយប្រសិនបើច្រើន គាត់ត្រូវធ្វើសឡាតនោះឡើងវិញដោយហ្វាត ដោយមិនចាំបាច់បត់ខ្លួនឡើយ។ ហើយជាមួយនឹងសឡាតណាហ្វិល នៅក្នុង Rak'ah ទីពីររបស់វា មានទស្សនៈពីរអំពីការធ្វើវាមុនហ្វាទីហ្វាស់។ ហើយប្រសិនបើគាត់មានចេតនាធ្វើវា រួចក៏រ៉ុក៊ូដោយភ្លេចភ្លាំង គឺត្រូវរាប់បញ្ចូលវា ហើយគ្មានការភ្លេចភ្លាំងឡើយ ផ្ទុយទៅវិញចំពោះការធ្វើវាซ้ำ ឬការធ្វើសជ្ដាតមុនវាដោយសារការភ្លេចភ្លាំង។ លោក (អ៊ីម៉ាម) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃម៉ាហ្សែបគឺ ការធ្វើវាซ้ำ ប្រសិនបើគាត់ធ្វើស៊ិប (ហ្សិប) ຊ้ำ លើកលែងតែគ្រូ និងសិស្ស គឺធ្វើនៅពេលដំបូងបង្អស់។ ហើយត្រូវបានទទូច (ស៊ូណាន់ន់) សម្រាប់អ្នកធ្វើសជ្ដាតនៃសូដ្ដអាល់អារ៉ាហ្វ ឱ្យអានមុនពេលរ៉ុក៊ូរបស់គាត់ ហើយរ៉ុក៊ូមិនអាចជំនួសវាបានឡើយ។ ប្រសិនបើគាត់ละបងវា ហើយមានចេតនាធ្វើវា គឺស្របច្បាប់ ប៉ុន្តែត្រូវស្អប់ខ្ពើម។ ហើយប្រសិនបើភ្លេច គឺត្រូវបានរាប់បញ្ចូលចំពោះលោក អ៊ីម៉ាម ម៉ាลิក មិនមែនលោក អ៊ីបនុល កាស៊ីម នោះទេ ដូច្នេះគាត់ត្រូវធ្វើសជ្ដាត ប្រសិនបើគាត់មានភាពស្ងប់ស្ងាត់ (តុមអំនីនប) ជាមួយនឹងវា។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل في سجود التلاوة
ជំពូកស្តីពីការបកស្រាយអំពីការបួងសួងសឡាតណាហ្វីល (សឡាតស្ម័គ្រចិត្ត) និងបទបញ្ញត្តិរបស់វា។ មានការលើកទឹកចិត្តឱ្យធ្វើសឡាតណាហ្វីល ហើយមានការបញ្ជាក់ខ្លាំងបន្ទាប់ពីសឡាតម៉ាគ្រីប ស្មើនឹងសឡាតហ្សូហ្អរ និងមុនវា (ហ្សូហ្អរ) ស្មើនឹងសឡាតអាស៊ើរដោយគ្មានកម្រិតកំណត់ និងសឡាតឌូហា ហើយត្រូវអានដោយលួចលាក់នៅពេលថ្ងៃ និងដោយឮសំឡេងនៅពេលយប់។ ហើយវាមានការបញ្ជាក់ខ្លាំងជាមួយសឡាតវីត និងសឡាតថេយ្យ៉ាតុលម៉ាស្ជិដ (គោរពវិហារ) ហើយអនុញ្ញាតឱ្យឈប់សម្រាកសម្រាប់អ្នកដើរឆ្លងកាត់ ហើយវា (ណាហ្វីល) អាចជំនួសឱ្យសឡាតហ្វាត (កាតព្វកិច្ច) បាន។ ហើយការចាប់ផ្តើមដំបូងជាមួយវា (សឡាតណាហ្វីល) នៅឯវិហារនគរមឌីនៈ គឺមុនពេលធ្វើការផ្ដល់សន្តិភាព (សាឡាម) ចំពោះព្យាការី សឡាអល់ឡោះអាលៃហ្សិវ៉ាសាឡាម និងក្រុមគ្រួសាររបស់លោក ហើយការបំពេញសឡាតណាហ្វីលនៅទីកន្លែងសំពះរបស់លោក សឡាអល់ឡោះអាលៃហ្សិវ៉ាសាឡាម។ ចំណែកឯសឡាតហ្វាតគឺនៅជួរទីមួយ និងសឡាតថេយ្យ៉ាតុលម៉ាស្ជិដម៉ាក្កៈ និងការធ្វើត្វ៉ាហ្វ (បាតវិលជុំវិញកាអាប៉ាស់) និងសឡាតតារ៉ាវីហ្វ និងការធ្វើវាដោយទោល ប្រសិនបើវាមិនធ្វើឱ្យវិហារបورسក្លាយជាទីទเปลުទេ និងការបញ្ចប់គម្ពីរគួរអាននៅក្នុងនោះ ហើយការអានសူរ៉ាត់មួយត្រូវបានរួចផុត (គ្រប់គ្រាន់) មានចំនួនម្ភៃបី រួចមកត្រូវបានធ្វើឱ្យទៅជាសាមសិបប្រាំពីរ ហើយត្រូវបានសម្រាលដល់អ្នកមកតាមក្រោយ (ម័ស្បូក) នៅរ៉ាក៉ាត់ទីពីររបស់គាត់ ហើយគាត់បានតាមទាន់។ ហើយការអានសឡាតឆ្វ៉ា ដោយអានស៊ូរ៉ាត់ (អល់អាក់ឡា) និងស៊ូរ៉ាត់ (អាល់កាហ្វ៊ិរូប) និងសឡាតវីត ដោយអានស៊ូរ៉ាត់ (អាល់ឥក្លាស) និងស៊ូរ៉ាត់ពីរទៀត (អាល់ហ្វាឡាក់ និងអានណាស) លើកលែងតែបុគ្គលណាដែលមានកិច្ចប្រចាំថ្ងៃ (ហ៊ីប) គឺយកចេញពីវា (ហ៊ីប) នៅក្នុងសឡាតទាំងពីរនោះ។ ហើយការធ្វើវាសម្រាប់អ្នកដែលភ្ញាក់នៅចុងយប់ ហើយគាត់មិនបានធ្វើវាឡើងវិញទេ គឺត្រូវបានផ្តល់អាទិភាព បន្ទាប់មកគាត់បានធ្វើសឡាត ហើយវាត្រូវបានអនុញ្ញាត បន្ទាប់ពីឆ្វ៉ាដោយដាច់ដោយឡែកពីវា ដោយការផ្ដល់សន្តិភាព (សាឡាម) លើកលែងតែការធ្វើតាមអ្នកដែលភ្ជាប់វា ហើយត្រូវបានស្អុបធ្ងន់ (ការមិនចូលចិត្ត) ការភ្ជាប់វា។ ហើយសឡាតវីតមានមួយរ៉ាក៉ាត់ និងការអានរ៉ាក៉ាត់ទីពីរដោយមិនទាន់ចប់រ៉ាក៉ាត់ទីមួយ និងការមើលក្នុងគម្ពីរគួរអាននៅក្នុងសឡាតហ្វាត ឬក្នុងពេលកំពុងធ្វើសឡាតណាហ្វីល មិនមែននៅដើមដំបូងរបស់វាទេ។ និងការជួបជុំគ្នាច្រើនសម្រាប់ការធ្វើសឡាតណាហ្វីល ឬនៅកន្លែងដែលមានឈ្មោះល្បីល្បាញ បើមិនដូច្នេះទេគឺមិនត្រូវធ្វើទេ។ និងការនិយាយស្តីបន្ទាប់ពីសឡាតស៊ុបិហ៍ ដោយសារតែជិតនឹងពេលថ្ងៃរះ មិនមែនបន្ទាប់ពីពេលហ្វាហ្សើរនោះទេ។ និងការគេងផ្អៀងខ្លួនរវាងសឡាតស៊ុបិហ៍ និងរ៉ាក៉ាត់ពីររបស់ហ្វាហ្សើរ។ សឡាតវីតគឺជាស៊ុនណាត់ដែលមានការបញ្ជាក់ខ្លាំងបំផុត បន្ទាប់មកសឡាតអាយឌុល (បុណ្យ) បន្ទាប់មកសឡាតក៊ូស៊ូហ្វ (ចន្លោះព្រះអាទិត្យ/ព្រះច័ន្ទគ្រប) បន្ទាប់មកសឡាតអ៊ីស្ទីស្កា (សុំទឹកភ្លៀង)។ ហើយពេលរបស់វាគឺបន្ទាប់ពីសឡាតអុីសាក រហូតដល់ពេលអរុណរះ (ហ្វាហ្សើរ) ហើយពេលបន្ទាន់របស់វាគឺសម្រាប់សឡាតស៊ុបិហ៍។ ហើយត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យកាត់ផ្ដាច់វា (សឡាតណាហ្វីល) ចំពោះអ្នកសឡាតម្នាក់ឯង មិនមែនអ្នកធ្វើតាមអ៊ីម៉ាមនោះទេ ហើយនៅក្នុងករណីអ៊ីម៉ាមមានការរាយការណ៍ពីរ។ ហើយប្រសិនបើពេលមិនមានភាពទូលាយ លើកលែងតែសម្រាប់រ៉ាក៉ាត់ពីរ គាត់ត្រូវបោះបង់វា (សឡាតវីត) មិនមែនសម្រាប់បីរ៉ាក៉ាត់ទេ ហើយសម្រាប់ប្រាំរ៉ាក៉ាត់ គាត់ត្រូវធ្វើសឡាតឆ្វ៉ា ទោះបីជាគាត់បានធ្វើមុនក៏ដោយ និងសម្រាប់ប្រាំពីររ៉ាក៉ាត់ គាត់ត្រូវបន្ថែមហ្វាហ្សើរ។ ហើយវា (រ៉ាក៉ាត់ពីរហ្វាហ្សើរ) គឺជាស៊ុនណាត់រ៉ាហ្គីបា ដែលត្រូវការចេតនា (នីយ៉ាត) ដោយឡែកពីគ្នា ហើយវាមືនគ្រប់គ្រាន់ទេប្រសិនបើវាច្បាស់ថាការចាប់ផ្តើមអ៊ីហ្រាមរបស់វាគឺមុនពេលហ្វាហ្សើរ ទោះបីជាដោយការស្មានក៏ដោយ។ ហើយត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការកម្រិតត្រឹមការអានអត្ថបទហ្វាទីហ្វាស់ និងការធ្វើវានៅក្នុងវិហារ ហើយវាអាចជំនួសឱ្យសឡាតថេយ្យ៉ាតុលម៉ាស្ជិដ ហើយប្រសិនបើគាត់ធ្វើវាវានៅផ្ទះរបស់គាត់ គាត់មិនបាច់ធ្វើរ៉ាក៉ាត់នោះទេ។ ហើយមិនត្រូវសងឡើងវិញនូវសឡាតណាហ្វាតក្រៅពីសឡាតហ្វាតនោះទេ លើកលែងតែវា (រ៉ាក៉ាត់ពីរហ្វាហ្សើរ) គឺរហូតដល់ពេលថ្ងៃត្រង់ (ហ្សូវ៉ាល)។ ប្រសិនបើសឡាតស៊ុបិហ៍ត្រូវបានសូត្រអ៊ីកាម៉ាត ហើយគាត់ស្ថិតនៅក្នុងវិហារ គាត់ត្រូវបោះបង់វា ហើយប្រសិនបើគាត់នៅខាងក្រៅវិហារ គាត់ត្រូវធ្វើវា ប្រសិនបើគាត់មិនខ្លាចការខកខានរ៉ាក៉ាត់នោះទេ។ ហើយតើអ្វីដែលប្រសើរជាងរវាងការធ្វើស្ដូជូតឱ្យបានច្រើន ឬការឈរឱ្យបានយូរ? មានទស្សនៈពីរ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل في بيان صلاة النافلة وحكمها
ជំពូកស្តីពីសឡាតជמאម៉ា (ការថ្វាយបង្គំជាក្រុម) និងបទប្បញ្ញត្តិពាក់ព័ន្ធនឹងវា សឡាតជמאម៉ា ក្រៅពីថ្ងៃសុក្រ គឺត្រូវកាតព្វកិច្ច (ហ្វាត) តាមបែបកិហ្វាយ៉ា និងជាស៊ូណាន់ន់ (សម្រាប់បុគ្គល) ហើយផលបុណ្យរបស់វាគឺស្មើគ្នាទាំងអស់ គ្មានការបែងចែកថាក្រុមណាប្រសើរជាងុមណានោះឡើយ។ ការទទួលបានផលបុណ្យជמאម៉ា គឺទាមទារយ៉ាងហោចណាស់ឱ្យទាន់រ៉ាក៉ាត់មួយ។ ហើយត្រូវបានលើកទឹកចិត្ត (ស៊ូណាន់ន់) ដល់បុគ្គលដែលមិនទាន់បានចូលរួមជמאម៉ា ដូចជាអ្នកដែលបានថ្វាយបង្គំរួចហើយជាមួយក្មេងប្រុស – លើកលែងតែស្ត្រី – ឱ្យបង្កើតការថ្វាយបង្គំឡើងវិញក្នុងនាមជាអ្នកដើំតួតាមអ៊ីម៉ាម (ម៉ាក់មូម) សូម្បីតែជាមួយមនុស្សម្នាក់ក៏ដោយ លើកលែងតែសឡាតម៉ុហ្រុប៖ ដូចជាការធ្វើសឡាតអ៊ីសា បន្ទាប់ពីសឡាតវ៉េទ័រ។ ប្រសិនបើគាត់ថ្វាយបង្គំឡើងវិញ ហើយមិនទាន់បានបុកសេចក្តីសម្រេចក្នុងការចាប់ផ្តើម (មិនទាន់បានតាក់ប៊ីរ) ទេ នោះគាត់ត្រូវកាត់ផ្តាច់ (បញ្ឈប់) ប៉ុន្តែបើមិនដូច្នោះទេ គាត់ត្រូវថ្វាយបង្គំបន្ថែមមួយរ៉ាក៉ាត់ទៀតដើម្បីឱ្យវាគូ (ស៊ូហ្វាក់)។ ប្រសិនបើគាត់បានបញ្ចប់វា – សូម្បីតែគាត់បានផ្តល់សាឡាមក៏ដោយ – គាត់ត្រូវបន្ថែមរ៉ាក៉ាត់ទីបួន ប្រសិនបើពេលវេលានៅជិតគ្នា ហើយអ្នកដែលដើរតាមអ៊ីម៉ាម ត្រូវថ្វាយបង្គំឡើងវិញជានិច្ចជាមួយនឹងអ្នកដែលថ្វាយបង្គំឡើងវិញដោយឡែកពីគ្នា ប្រសិនបើវាបង្ហាញថាការថ្វាយបង្គំលើកដំបូងអត់ច្បាស់ ឬខូច គឺត្រូវចាត់ទុកថាប្រើការបាន។ មិនត្រូវពន្យាររ៉ុកូអ៊ សម្រាប់អ្នកដែលទើបតែចូលមកនោះឡើយ។ អ៊ីម៉ាមប្រចាំការ (រ៉ាតិប) មានឋានៈដូចជាជמאម៉ាដែរ។ មិនត្រូវចាប់ផ្តើមសឡាតណាផ្សេងទៀតឡើយ បន្ទាប់ពីការអុីកាម៉ាត់ត្រូវបានបន្លឺឡើង។ ហើយប្រសិនបើការអុីកាម៉ាត់ត្រូវបានបន្លឺឡើងខណៈដែលគាត់កំពុងស្ថិតក្នុងសឡាតណាហ្វែល (ស្ម័គ្រចិត្ត) គាត់ត្រូវកាត់ផ្តាច់ (បញ្ឈប់) ប្រសិនបើគាត់ខ្លាចខកខានការទាន់រ៉ាក៉ាត់ជាមួយអ៊ីម៉ាម បើមិនដូច្នោះទេ គាត់ត្រូវបន្តសឡាតណាហ្វែលនោះឱ្យចប់សព្វគ្រប់ ឬសឡាតហ្វាតផ្សេងទៀត បើមិនដូច្នោះទេ គាត់ត្រូវបញ្ចប់សឡាតនោះត្រឹមរ៉ាក៉ាត់ទីបី ដោយធ្វើវាជាគូ ដូចរ៉ាក៉ាត់ទីមួយដែរ ប្រសិនបើគាត់បានចាប់ផ្តើមវា (តាក់ប៊ីរ) រួចហើយ។ ការកាត់ផ្តាច់ (បញ្ឈប់) ត្រូវធ្វើឡើងដោយការឱ្យសាឡាម ឬដោយសកម្មភាពណាដែលធ្វើឱ្យខូចសឡាត បើមិនដូច្នោះទេគាត់ត្រូវថ្វាយបង្គំឡើងវិញ។ ប្រសិនបើការអុីកាម៉ាត់ត្រូវបានបន្លឺឡើងនៅក្នុងវិហារ ខណៈដែលគាត់បានទទួលផលបុណ្យជמאម៉ារួចហើយ និងគាត់ស្ថិតនៅក្នុងវិហារនោះ គាត់ត្រូវដើរចេញដោយមិនបាច់ថ្វាយបង្គំវា ឬសឡាតផ្សេងទៀតឡើយ បើមិនដូច្នោះទេ វាគឺជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់គាត់ ដូចបុគ្គលដែលមិនទាន់បានថ្វាយបង្គំ។ ប្រសិនបើគាត់នៅផ្ទះរបស់គាត់ គាត់ត្រូវថ្វាយបង្គំវាឱ្យចប់សព្វគ្រប់។ សឡាតត្រូវខូច (បាតេល) តាមរយៈការដើរតាម (លំអាន) អ៊ីម៉ាមដែលត្រូវបានគេរកឃើញថាជាជនក្បត់សាសនា (កាហ្វារ) ស្ត្រី មនុស្សភេទទីបីដែលមិនច្បាស់លាស់ មនុស្សខួរក្បាលមិនប្រក្រតី មនុស្សផិតក្បត់ដែលមានភស្តុតាងច្បាស់លាស់ ឬជាអ្នកដែលដើរតាមអ៊ីម៉ាមម្នាក់ទៀត ឬជាអ្នកដែលមានហាដាស (ខូចទឹកតយុ) ប្រសិនបើគាត់មានចេតនា ឬម៉ាក់មូមដឹងរឿងនេះ ឬដោយសារបុគ្គលដែលអសមត្ថភាពក្នុងការបំពេញរូគុនណាមួយ ឬលក្ខខណ្ឌណាមួយ លើកលែងតែបុគ្គលដែលអង្គុយថ្វាយបង្គំដូចគ្នា គឺត្រូវបានអនុញ្ញាត ឬដោយសារអ៊ីម៉ាមដែលអនក្ខរជន (អានមិនចេះ) ខណៈដែលមានអ្នកចេះអានកូរអាននៅទីនោះ ឬអ្នកដែលអានខុសពីការអានរបស់អ៊ីប្នុ ម៉ាស៊ូត ឬដោយសារទាសករក្នុងថ្ងៃសុក្រ ឬក្មេងប្រុសក្នុងសឡាតហ្វាត។ ប៉ុន្តែវាត្រូវ (សាដេហ៍) ជាមួយករណីផ្សេងទៀត ទោះបីជាវាមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតក៏ដោយ។ តើវាអនុញ្ញាតឬទេ ចំពោះការដើរតាមអ៊ីម៉ាមដែលអានខុសព្យញ្ជនៈជាទូទៅ ឬតែក្នុងស៊ូរ៉ាត់ហ្វាទីហ៉ៈ និងអ្នកដែលមិនចេះបែងចែកឱ្យដាច់រវាងអក្សរ ឌ័ដ (ض) និង ឌ្ហោ (ظ)៖ មានការខ្វែងគំនិតគ្នា។ ហើយគាត់ត្រូវថ្វាយបង្គំឡើងវិញក្នុងពេលកំណត់ ចំពោះករណីដូចជា៖ ជនខូរ៉ូរី (ក្រុមជ្រុលនិយម) និងត្រូវបានស្អប់ខ្ពើមចំពោះការដើរតាមបុគ្គលដែលផ្តាច់ដៃ ផ្តាច់ជើង អ្នកដែលមានជំងឺខ្សោយដៃជើង មនុស្សព្រៃផ្សៃសម្រាប់អ្នកដទៃ ទោះបីជាគាត់ចេះអានគម្ពីរគម្ពីរគួរអានក៏ដោយ និងអ្នកដែលធ្លាយទឹកនោម ឬមានដំបៅ សម្រាប់អ្នកដែលរាងកាយប្រក្រតី និងការធ្វើជាអ៊ីម៉ាមរបស់បុគ្គលដែលត្រូវគេស្អប់ខ្ពើម និងការតម្រៀបអ៊ីម៉ាមជាបុគ្គលដែលត្រូវគេកាត់ពងក្រពើ មនុស្សដែលមានចំណង់ខុសធម្មតា អ្នកដែលមិនបានកាត់ស្បែកមុខ ប្រុសកើតក្រៅអាពាហ៍ពិពាហ៍ មនុស្សដែលមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណ និងទាសករក្នុងសឡាតហ្វាត និងការថ្វាយបង្គំនៅចន្លោះសសរ ឬនៅពីមុខអ៊ីម៉ាមដោយគ្មានភាពចាំបាច់ និងការដើរតាមរបស់បុគ្គលដែលនៅជាន់ក្រោមទូក ចំពោះអ៊ីម៉ាមដែលនៅជាន់ខាងលើ ដូចជាភ្នំអាប់គូបែស និងការថ្វាយបង្គំរបស់បុរសនៅចន្លោះស្ត្រី និងច្រាសមកវិញ។ ហើយការធ្វើជាអ៊ីម៉ាមដោយគ្មានអាវក្រៅ (រិដា) នៅក្នុងវិហារ និងការធ្វើសឡាតណាហ្វែលរបស់អ៊ីម៉ាមនៅកន្លែងមីហ្រាប់ (កន្លែងអ៊ីម៉ាមឈរ) និងការធ្វើសឡាតជុម៉ាម៉ាឡើងវិញបន្ទាប់ពីសឡាតរបស់អ៊ីម៉ាមប្រចាំការ ទោះបីជាការអុីកាម៉ាត់ត្រូវបានបន្លឺឡើងក៏ដោយ។ ហើយអ៊ីម៉ាមមានសិទ្ធិប្រមូលផ្តុំសឡាត ប្រសិនបើអ្នកដទៃបានប្រមូលផ្តុំមុនគាត់ ប្រសិនបើគាត់មិនយឺតយ៉ាវខ្លាំងពេក។ ហើយចូរនាំគ្នាចេញទៅក្រៅ លើកលែងតែក្នុងវិហារទាំងបី គឺគេត្រូវថ្វាយបង្គំនៅក្នុងនោះដោយឡែកៗពីគ្នា ប្រសិនបើពួកគេចូលទៅក្នុងនោះ។ និងការសម្លាប់សត្វល្អិត ដូចជាមូស ជាដើម នៅក្នុងវិហារ ស្របពេលដែលនៅក្នុងវិហារនោះត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបោះវាចោលនៅខាងក្រៅ ហើយមានភាពស្មុគស្មាញ។ និងត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យដើរតាមបុគ្គលខ្វាក់ភ្នែក និងអ្នកដែលមានការយល់ឃើញខុសគ្នាលើបញ្ហាវិភាគទាន (ហ្វូរូ) និងអ្នកដែលអានគម្ពីរគួរអានមិនច្បាស់មាត់ និងអ្នកដែលត្រូវបានគេដាក់ទណ្ឌកម្មផ្លូវច្បាប់ និងបុគ្គលដែលងាប់លិង្គ និងអ្នកដែលមានជំងឺរោគឃ្លង់ លើកលែងតែពេលដែលជំងឺនោះធ្ងន់ធ្ងរ នោះគាត់ត្រូវរំកិលខ្លួនចេញ។ និងការដើរតាមរបស់ក្មេងប្រុសចំពោះក្មេងប្រុសដូចគ្នា។ និងការមិនដាក់ជើងឱ្យជាប់គ្នារវាងអ្នកនៅខាងស្តាំអ៊ីម៉ាម ឬខាងឆ្វេងរបស់គាត់ ជាមួយនឹងបុគ្គលដែលឈរនៅកម្រិតជាមួយគាត់។ និងការថ្វាយបង្គំរបស់បុគ្គលម្នាក់ឯងដែលធ្វើឱ្យខូចជួរ (សហ្វ) ដោយការឈរចេញក្រៅ ហើយគ្មាននរណាម្នាក់ទាញគេឱ្យចូលមកក្នុងជួរឡើយ ព្រោះវាជាកំហុសរបស់អ្នកទាំងពីរ (អ្នកទាញ និងអ្នកត្រូវទាញ)។ និងការប្រញាប់ប្រញាល់ទៅរកសឡាតដោយមិនរត់ និងការសម្លាប់ពស់ពុល ឬកណ្តុរនៅក្នុងវិហារ។ និងការនាំក្មេងប្រុសមកកាន់វិហារ ដោយក្មេងនោះមិនលេងសើច និងត្រូវឃាត់ខ្លួនវាប្រសិនបើត្រូវបានហាមឃាត់។ និងការខាកស្ពែបនៅក្នុងវិហារ ប្រសិនបើវាត្រូវបានលប់បំបាត់ដោយខ្សាច់ ឬនៅក្រោមម៉ាត់របស់វា បន្ទាប់មកត្រូវយកដីខាងមុខ មកលប់ពីលើ បន្ទាប់មកខាងស្តាំ បន្ទាប់មកខាងមុខរបស់វា។ និងការចេញទៅក្រៅរបស់ស្ត្រីចំណាស់សម្រាប់ពិធីបុណ្យអ៊ុីដ និងការសុំភ្លៀង (អ៊ីស្ទីស្កា) និងស្ត្រីវ័យក្មេងទៅកាន់វិហារ ហើយមិនត្រូវបង្ខំស្វាមីរបស់នាងឱ្យធ្វើរឿងនោះឡើយ។ និងការដើរតាមរបស់ពួកអ្នកនៅលើទូកចំពោះអ៊ីម៉ាមម្នាក់។ និងការខណ្ឌដាច់រវាងម៉ាក់មូមនិងអ៊ីម៉ាមដោយសារស្ទឹងតូច ឬផ្លូវថ្នល់។ និងការនៅកម្រិតខ្ពស់ជាងរបស់ម៉ាក់មូម សូម្បីតែនៅលើដំបូលក៏ដោយ មិនមែនច្រាសមកវិញទេ។ ហើយសឡាតត្រូវខូច (បាតេល) តាមរយៈចេតនារបស់អ៊ីម៉ាម និងម៉ាក់មូមក្នុងការចូលរួមជាមួយគ្នា ដោយមិនមានគម្លាតឆ្ងាយ លើកលែងតែមានចម្ងាយស្មើនឹងប្រវែងលំពែងកូសប៊ែរ។ ហើយតើវាត្រូវបានអនុញ្ញាតទេ ប្រសិនបើមានក្រុមមនុស្សនៅជាមួយអ៊ីម៉ាម ដូចអ្នកដទៃដែរឬទេ? មានការស្ទាក់ស្ទើរ។ និងការមានអ្នកប្រកាសសម្លេងឮ និងការដើរតាមគាត់ ឬតាមរយៈការមើលឃើញ សូម្បីតែនៅក្នុងផ្ទះក៏ដោយ។ លក្ខខណ្ឌនៃការដើរតាមគឺ ការតាំងចិត្ត (នីយ៉ាត់) ផ្ទុយពីអ៊ីម៉ាម សូម្បីតែក្នុងសឡាតសពក៏ដោយ លើកលែងតែសឡាតជុម៉ាម៉ា សឡាតបូកបញ្ចូលគ្នា (ចាម៉ែ) សឡាតពេលមានភ័យខ្លាច (ខោហ្វ) និងអ៊ីម៉ាមដែលត្រូវបានតែងតាំងជំនួស៖ គឺទទួលបានផលបុណ្យដូចជמאម៉ាដែរ។ ហើយគាត់បានជ្រើសរើសក្នុងករណីចុងក្រោយនេះ នូវទស្សនៈផ្ទុយពីភាគច្រើន។ និងការស្មើគ្នាក្នុងសឡាត សូម្បីតែក្នុងការបំពេញការថ្វាយបង្គំ (អដា) ឬការសង (កាដា) ឬសឡាតពីរខុសគ្នាក្នុងថ្ងៃពីរ លើកលែងតែសឡាតណាហ្វែលនៅពីក្រោយសឡាតហ្វាត។ ហើយបុគ្គលម្នាក់ឯងមិនត្រូវប្តូរទៅចូលរួមជាមួយជמאម៉ាឡើយ ដូចជាការច្រាសមកវិញដែរ។ ចំពោះអ្នកជំងឺដែលដើរតាមបុគ្គលដូចគ្នា គឺមានទស្សនៈពីរថាសុទ្ធសាធ (ត្រឹមត្រូវ)។ និងការអនុវត្តតាមក្នុងការតាំងចិត្តចាប់ផ្តើមសឡាត (អុីរ៉ាម) និងការឱ្យសាឡាម ដូច្នេះភាពស្មើគ្នា ទោះបីជាមានការសង្ស័យអំពីភាពជាម៉ាក់មូមក៏ដោយ គឺវាធ្វើឱ្យខូចសឡាត លើកលែងតែការធ្វើដំណាលគ្នា (ម៉ាស្វាក៉ាស់) ដូចករណីផ្សេងទៀត ប៉ុន្តែការធ្វើមុនគេគឺត្រូវបានហាមឃាត់ បើមិនដូច្នោះទេវាត្រូវគេស្អប់ខ្ពើម។ ហើយបុគ្គលដែលលើកឡើង (ងើបមុនអ៊ីម៉ាម) ត្រូវបានបញ្ជាឱ្យត្រឡប់មកវិញ ប្រសិនបើគាត់ដឹងថាគាត់នឹងទាន់អ៊ីម៉ាមមុនពេលអ៊ីម៉ាមងើបឡើងវិញ មិនមែននៅពេលដែលគាត់ចុះក្រោមនោះឡើយ។ និងត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យដាក់មេដឹកនាំ (ស៊ុលតង់) ឱ្យនៅមុខគេ បន្ទាប់មក... ហើយត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យប្រមូលផ្តុំសឡាត ប្រសិនបើអ្នកដទៃបានប្រមូលផ្តុំមុនគាត់ ប្រសិនបើគាត់មិនយឺតយ៉ាវខ្លាំងពេក។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل في صلاة الجماعة وما يتصل بها من أحكام
ម្ចាស់ផ្ទះ និងអ្នកជួលមានសិទ្ធិចាត់ចែងលើទ្រព្យសម្បត្តិ។ ចំពោះទាសករគឺដូចជាស្ត្រីដែរ ហើយអ្នកដែលត្រូវបានតែងតាំងឱ្យធ្វើជាតំណាង បន្ទាប់មកអ្នកដែលមានចំណេះដឹងហ្វិកហ៍ហ៍ច្រើនជាង បន្ទាប់មកអ្នកដែលមានហាឌីសច្រើនជាង បន្ទាប់មកអ្នកដែលមានការអានគុរអានល្អជាង បន្ទាប់មកអ្នកដែលមានការគោរពប្រតិបត្តិជាង បន្ទាប់មកតាមវ័យនៃការចូលសាសនាឥស្លាម បន្ទាប់មកតាមវង្សត្រកូល បន្ទាប់មកតាមសីលធម៌ បន្ទាប់មកតាមសំលៀកបំពាក់ ប្រសិនបើគ្មានការខ្វះខាតដែលហាមឃាត់ ឬត្រូវបានស្អប់ខ្ពើម។ ការតែងតាំងអ្នកដែលមានចំណុចខ្វះខាតជាតំណាង គឺដូចជាការឈររបស់បុរសម្នាក់នៅខាងស្តាំអ៊ីម៉ាម និងពីរនាក់នៅខាងក្រោយ ហើយកុមារដែលដឹងខុសត្រូវក្នុងការធ្វើអំពើជិតស្និទ្ធនឹងអល់ឡោះ គឺដូចជាបុរសពេញវ័យដែរ និងស្ត្រីនៅខាងក្រោយអ្នកទាំងអស់គ្នា។ ម្ចាស់សត្វពាហនៈមានសិទ្ធិជាងគេក្នុងការនៅខាងមុខ ហើយអ្នកដែលមានសីលធម៌ល្អជាង (ប្រយ័ត្នប្រយែងជាង) អ្នកដែលមានភាពយុត្តិធម៌ អ្នកដែលមានសេរីភាព ឪពុក និងពូ គឺមានសិទ្ធិជាងអ្នកដទៃ។ ប្រសិនបើអ្នកទាំងពីរមានលក្ខណៈសម្បត្តិស្មើគ្នាដណ្តើមគ្នាធ្វើជាអ៊ីម៉ាម មិនមែនដោយសារអាយុនោះទេ គឺត្រូវចាប់ឆ្នោត។ ហើយអាយុ (រយៈពេលចូលសាសនា ឬភាពចាស់ទុំ) របស់អ្នកដែលមកយឺត គឺសម្រាប់ការចូលរួមរ៉ូកូ ឬស៊ុយជូន ដោយគ្មានការយឺតយ៉ាវ មិនមែនសម្រាប់ការអង្គុយនោះទេ។ ហើយគាត់ត្រូវក្រោកឡើងដោយបញ្ចេញតាកប៊ីរ ប្រសិនបើគាត់អង្គុយនៅក្នុងរ៉ាក៉ាត់ទីពីររបស់គាត់ លើកលែងតែអ្នកដែលទាន់តាហ្សាហូដ ( tashahhud ) គឺគាត់ត្រូវបំពេញបន្ថែមនូវពាក្យសម្ដី និងបន្តអំពើឡើងវិញ។ ហើយអ្នកដែលខ្លាចខកខានរ៉ាក៉ាត់ ត្រូវធ្វើរ៉ូកូនៅខាងក្រៅជួរ ប្រសិនបើគាត់គិតថាគាត់នឹងទាន់មុនពេលអ៊ីម៉ាមងើបឡើង ដោយត្រូវបោះជំហានយឺតៗដូចជាជួរទាំងពីរទៅកាន់ចន្លោះទว่างដែលនៅខាងមុខ ទាំងពេលកំពុងឈរ ឬកំពុងរ៉ូកូ មិនមែនពេលកំពុងស៊ុយជូន ឬពេលកំពុងអង្គុយនោះទេ។ ហើយប្រសិនបើគាត់មានការសង្ស័យថាតើគាត់ទាន់ឬអត់ គាត់ត្រូវលុបចោលរ៉ាក៉ាត់នោះ។ ហើយប្រសិនបើគាត់បញ្ចេញតាកប៊ីរសម្រាប់រ៉ូកូ ហើយបានតាំងចេតនា (នីយ៉ាត) សម្រាប់ការចូលរួម ឬតាំងចេតនាទាំងពីរ ឬមិនបានតាំងចេតនាទាំងពីរទេនោះ វាគឺត្រូវតាមក្បួនខ្នាត។ ហើយប្រសិនបើគាត់មិនបានតាំងចេតនាដោយភ្លេចភ្លាំងនោះ អ្នកតាម (ម៉ាអ៍មូម) គ្រាន់តែបន្តសឡាតរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ហើយមានការខ្វែងគំនិតគ្នាចំពោះតាកប៊ីរពេលស៊ុយជូន។ ប្រសិនបើគាត់មិនបានបញ្ចេញតាកប៊ីរទេ គាត់ត្រូវចាប់ផ្តើមសឡាតសារថ្មី។ ផ្នែកទី៖ អំពីបទបញ្ញត្តិពាក់ព័ន្ធនឹងការតែងតាំងតំណាងធ្វើជាអ៊ីម៉ាម (អាស់តិខ្វាព) ត្រូវបានលើកទឹកចិត្តសម្រាប់អ៊ីម៉ាមម្នាក់ ដែលខ្លាចក្រែងខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិ ឬអាយុជីវិត ឬការរារាំងមិនឱ្យធ្វើជាអ៊ីម៉ាមដោយសារភាពទន់ខ្សោយ ឬការធ្វើសឡាតខណៈពេលចេញឈាមច្រមុះ ឬការបាត់បង់ការតស៊ូ (ខូចវុឌូ) ឬការនឹកឃើញឡើងវិញ គឺត្រូវតែងតាំងតំណាង ទោះបីជាស្ថិតក្នុងពេលរ៉ូកូ ឬស៊ុយជូនក៏ដោយ។ ហើយសឡាតមិនត្រូវខូចខាតឡើយ ប្រសិនបើពួកគេងើបឡើងតាមការងើបឡើងរបស់អ៊ីម៉ាមមុនគាត់។ ហើយពួកគេមានសិទ្ធិជ្រើសរើសប្រសិនបើគ្មានការតែងតាំងតំណាង ទោះបីជាអ៊ីម៉ាមបានផ្តល់សញ្ញាឱ្យពួកគេរង់ចាំក៏ដោយ។ ការតែងតាំងតំណាងគឺត្រូវជ្រើសរើសអ្នកដែលនៅជិតបំផុត ហើយត្រូវជៀសវាងការនិយាយស្តីដូចជាករណីខូចវុឌូ ដោយត្រូវថយក្រោយធ្វើជាអ្នកតាមក្នុងពេលមានភាពទន់ខ្សោយ យកដៃគ្របច្រមុះពេលចេញទៅក្រៅ និងបោះជំហានទៅមុខប្រសិនបើនៅជិត ទោះបីជាស្ថិតក្នុងពេលអង្គុយយ៉ាងណាក៏ដោយ។ ប្រសិនបើបុគ្គលផ្សេងទៀតបានដើរទៅមុខជំនួសដោយមិនមែនជាអ្នកដែលត្រូវបានកំណត់ គឺសឡាតនោះនៅតែត្រូវការពិតប្រាកដដដែល៖ ដូចជាករណីដែលគាត់បានតែងតាំងបុគ្គលខួរក្បាលមិនប្រក្រតី (វិកលចរិត) ជាតំណាង ហើយពួកគេមិនបានដើរតាមគាត់ ឬពួកគេបានបញ្ចប់សឡាតដោយឡែកពីគ្នា ឬខ្លះក្នុងចំណោមពួកគេបានធ្វើបែបនោះ ឬធ្វើតាមអ៊ីម៉ាមពីរនាក់ លើកលែងតែសឡាតថ្ងៃសុក្រ។ ហើយគាត់ត្រូវអានបន្តពីកន្លែងដែលអ្នកទីមួយបានបញ្ចប់ និងចាប់ផ្តើមអានដោយខ្សឹបប្រសិនបើគាត់មិនដឹងពីអ្វីដែលអ្នកទីមួយបានធ្វើ។ ការធ្វើឱ្យសឡាតត្រូវប្រាកដគឺតាមរយៈការទាន់ពេលវេលាមុនពេលរ៉ូកូ ប្រសិនបើមិនដូច្នោះទេ នោះប្រសិនបើគាត់ធ្វើសឡាតសម្រាប់ខ្លួនឯង ឬបន្តតាមសឡាតទីមួយ ឬទីបី គឺវាត្រូវ ប៉ុន្តែបើមិនដូច្នោះទេ គឺមិនត្រូវឡើយ៖ ដូចជាករណីដែលអ៊ីម៉ាមត្រឡប់មកវិញដើម្បីបំពេញសឡាតឱ្យបានពេញលេញ ទោះបីជាគាត់មកដល់បន្ទាប់ពីមានហេតុផលលើកលែងក៏ដោយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل في أحكام الإستخلاف
ជំពូកទី១៖ បទប្បញ្ញត្តិស្តីពីការបំពេញសឡាតពេលធ្វើដំណើរ (សឡាតមូសាហ្វ៊ៀរ) ត្រូវបានកំណត់ជាូណាន់ (ស៊ូណាន់) សម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរដែលមិនមែនជាអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើបាបតាមរយៈការធ្វើដំណើរនោះ និងមិនមែនជាអ្នកធ្វើដំណើរលេងសើច ឱ្យបួងសួង (បួងសួងកាត់បន្ថយចំនួនរ៉ាកាត) លើសឡាតដែលមានបួនរ៉ាកាត មិនថាជាសឡាតពេលកំណត់ ឬសឡាតដែលខកខាន (ហ្វាអិត) ក្នុងពេលធ្វើដំណើរនោះឡើយ ឱ្យតែចម្ងាយផ្លូវនោះមានចំនួន ៤ ប៊ុយរ៉េដ (ប៊ុយរ៉េដ គឺជារង្វាស់ចម្ងាយបុរាណ) ទោះបីជាធ្វើដំណើរតាមសមុទ្រក៏ដោយ ក្នុងការធ្វើដំណើរទៅមុខ ដោយមានចេតនាចាប់ផ្តើមចេញដំណើរតែម្តង ប្រសិនបើវាផុតពីព្រំប្រทល់ស្រុក ឬភូមិ គឺសួនច្បារដែលមានមនុស្សរស់នៅ។ ហើយត្រូវបានបកស្រាយផងដែរថា គឺការហួសពីចម្ងាយ ៣ ម៉ាយ ចេញពីភូមិដែលមានការបួងសួងថ្ងៃសុក្រ (មេស្ស៊ីដ ជូម៉ាអះ) និងតំបន់លំនៅឋាន ហើយអ្នកដទៃទៀតត្រូវរំលែកចេញ។ ហើយមិនត្រូវកាត់បន្ថយ (ក្សរ៍) ចំពោះអ្នកដែលត្រឡប់ក្រោយមុនដល់ចម្ងាយកំណត់នោះឡើយ ទោះបីជាសម្រាប់របស់របរដែលគាត់បានភ្លេចក៏ដោយ ក៏មិនត្រូវកាត់បន្ថយដែរចំពោះអ្នកដែលបង្វែរទិសដៅចេញពីផ្លូវដ៏ខ្លីដោយគ្មានហេតុផលត្រឹមត្រូវ មិនត្រូវចំពោះអ្នកធ្វើដំណើរង្វេងទិស មិនត្រូវចំពោះអ្នកស្វែងរកវាលស្មៅ ( βοσκός) លើកលែងតែដឹងច្បាស់ថាបានកាត់ផ្តាច់ចម្ងាយផ្លូវមុនពេលនោះ។ ហើយមិនត្រូវកាត់បន្ថយចំពោះអ្នកដែលផ្អាកដំណើរការសម្លឹងមើលត្រឹមតែមួយភ្លែតនោះឡើយ លើកលែងតែគាត់ប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំលើការធ្វើដំណើរបន្តដោយមិនឈប់នៅទីនោះ ហើយការធ្វើដំណើររបស់គាត់ត្រូវកាត់ផ្តាច់ដោយការចូលទៅក្នុងស្រុកកំណើតរបស់គាត់ ទោះបីជាដោយសារខ្យល់ព្យុះក៏ដោយ លើកលែងតែអ្នកដែលតាំងលំនៅឋានដូចជានៅទីក្រុងមេកា (ម៉ាក្កះ) ដែលបានបដិសេធការរស់នៅទីនោះ ហើយបានត្រឡប់មកវិញដោយមានបំណងធ្វើដំណើរវិញ គឺត្រូវកាត់ផ្តាច់ដោយការចូលទៅក្នុងទីលំនៅរបស់ខ្លួន ឬកន្លែងរបស់ភរិយាដែលគាត់បានរួមភេទជាមួយរួចហើយ ទោះបីជាដោយសារខ្យល់ព្យុះខ្លាំង និងមានបំណងចូលទៅក៏ដោយ ហើយរវាងគាត់និងទីនោះមិនមានចម្ងាយផ្លូវធ្វើដំណើរក៏ដោយ។ ហើយការតាំងចិត្តស្នាក់នៅ (អ៊ីកាម៉ាត់) ចំនួន ៤ ថ្ងៃពេញលេញ ទោះបីជាស្នាក់នៅចន្លោះពេលនោះក៏ដោយ គឺធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ការធ្វើដំណើរ លើកលែងតែកងទ័ពក្នុងទឹកដីសង្គ្រាម ឬការដឹងពីការស្នាក់នៅនោះតាមទម្លាប់ មិនមែនការតាំងលំនៅទេ ទោះបីជាការធ្វើដំណើររបស់គាត់ត្រូវយឺតយ៉ាវក៏ដោយ។ ហើយប្រសិនបើគាត់មានបំណងស្នាក់នៅដោយការសឡាតចំនួន ២ រ៉ាកាត គឺមិនត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើសឡាតបែបអ្នកស្រុក (ហ្ស៊ីរ៉ា) ឬបែបអ្នកធ្វើដំណើរឡើយ ហើយក្រោយពីនោះគាត់ត្រូវធ្វើការសងឡើងវិញក្នុងពេលវេលាកំណត់។ ហើយប្រសិនបើអ្នកស្រុក (មូគីម) បានធ្វើតាម (អ៊ីស្ដីរ៉ាត) ខាងក្រោយអ្នកធ្វើដំណើរ នោះគឺគ្រប់គ្នាត្រូវកាន់ខ្ជាប់តាមស៊ូណាន់ន់របស់ខ្លួន។ ហើយត្រូវបានស្អុះស្អែម (ម៉ាគ្រូស) ដូចគ្នានឹងការត្រឡប់ប្រាសចាកដែរ ហើយវាត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងខ្លាំង ហើយគាត់បានធ្វើតាមដោយមិនបាច់សងឡើងវិញឡើយ។ ហើយប្រសិនបើអ្នកធ្វើដំណើរបានបំពេញសឡាតឱ្យពេញលេញ (៤ រ៉ាកាត) ដោយសារមានបំណងបំពេញឱ្យពេញលេញ គឺគាត់ត្រូវសងសឡាតនោះឡើងវិញក្នុងពេលវេលាកំណត់ ទោះបីជាដោយសារការភ្លេចភ្លាំងក៏ដោយ គឺគាត់ត្រូវសាប៊ុដ (ស៊ូជូតសាហ្វ៍)។ ហើយមតិដែលត្រូវបំផុត (អាស្អុះ) គឺការសងឡើងវិញដូចជាអ្នកធ្វើតាមគាត់ (ម៉ាអុម) ក្នុងពេលវេលាកំណត់។ ហើយមតិដែលមានទម្ងន់ជាងគេ (អាស្អុះ) គឺភាពចាំបាច់ ប្រសិនបើគាត់បានធ្វើតាមគាត់ បើពុំនោះទេ (គឺមិនបាច់ទេ)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل في أحكام صلاة السفر
ជំពូកស្តីពីការសឡាតថ្ងៃសុក្រ (សឡាតជុមុអះ)៖ ១- លក្ខខណ្ឌនៃការអនុម័តសឡាតថ្ងៃសុក្រ (ជុមុអះ)៖ ការបំពេញសឡាតថ្ងៃសុក្រទាំងមូល ព្រមទាំងខុតបះ (សុន្ទរកថា) គឺត្រូវធ្វើឡើងក្នុងម៉ោងសឡាតថ្ងៃត្រង់ (ហ្សុហ្វ) រហូតដល់ពេលថ្ងៃលិច។ តើត្រូវរាប់បញ្ចូលដែរឬទេ ប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់ទទួលបានរ៉ាកអាត១ នៃសឡាតអាស៊ើរ? មានមតិទីមួយបានយល់ស្រប។ មានការរាយការណ៍អុីម៉ាមទាំងពីរទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ គឺការរស់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងទីក្រុង ឬទីប្រជុំជនដែលមានផ្ទះស្នាក់នៅ មិនមែនជាជំរុំតង់នោះឡើយ ហើយត្រូវធ្វើឡើងនៅក្នុងវិហារឥស្លាម (មាស៊ីច) ដែលសាងសង់រួចរាល់ និងមានតែមួយ។ សឡាតថ្ងៃសុក្រ គឺត្រូវធ្វើឡើងនៅក្នុងវិហារឥស្លាមចាស់ ទោះបីជាមានការយឺតយ៉ាវក្នុងការប្រតិបត្តិសម្រាប់អ្នកដែលនៅទីតាំងផ្សេងទៀតក៏ដោយ។ មានភាពខុសគ្នាស្ដីពីការកំណត់លក្ខខណ្ឌនៃដំបូលវិហារ ការបម្រុងទុកវាជាកន្លែងថ្វាយបង្គំជាអចិន្ត្រៃយ៍ និងការបង្កើតសឡាតទាំងប្រាំពេលវេលា។ ហើយសឡាតថ្ងៃសុក្រនេះ គឺត្រូវអនុម័តផងដែរ នៅលើទីធ្លាវិហារ និងផ្លូវថ្នល់ដែលតភ្ជាប់គ្នា ប្រសិនបើទីធ្លានោះមានការចង្អៀត។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل في صلاة الجمعة
ជួរដេកត្រូវតភ្ជាប់គ្នាដោយគ្មានការដាច់៖ រួមទាំងផ្ទះ អគារ ដំបូល ផ្ទះសំណាក់ ហាងទំនិញ និងជាមួយនឹងក្រុមមនុស្សដែលបង្កើតបានជាភូមិមួយដោយគ្មានដែនកំណត់ ឬបើមិនដូច្នោះទេ វាអនុញ្ញាតឱ្យមានចំនួនដប់ពីរនាក់ដែលនៅសេសសល់រហូតដល់បញ្ចប់ការសឡាតដោយមានអ៊ីម៉ាមប្រចាំការ លើកលែងតែខាលីហ្វ (មេដឹកនាំរដ្ឋ) ដែលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ភូមិដែលមានការរៀបចំសឡាតថ្ងៃសុក្រ ហើយសឡាតថ្ងៃសុក្រមិនតម្រូវឱ្យមានសម្រាប់គាត់ឡើយ។ ហើយប្រសិនបើធ្វើឡើងក្រៅពីនេះ វាមិនត្រឹមត្រូវទាំងសម្រាប់គាត់ និងសម្រាប់ពួកគេឡើយ ហើយទាមទារឱ្យអ្នកថ្លែងខុតបា (ធម្មទេសនា) ជាអ្នកនាំមុខការសឡាត លើកលែងតែមានហេតុផលចាំបាច់ ហើយត្រូវរង់ចាំគាត់ប្រសិនបើមានហេតុផលចាំបាច់ដែលនៅជិត យោងតាមទស្សនៈដែលត្រូវបំផុត។ ហើយត្រូវមានខុតបាពីរមុនពេលសឡាត ដែលជនជាតិអារ៉ាប់ហៅថាជាខុតបា ដែលមានសមាជិកសហគមន៍ចូលរួម ហើយអ្នកក្រៅពីជួរទីមួយត្រូវបែរមុខមករកខុតបា ហើយមានភាពស្ទាក់ស្ទើរជុំវិញការតម្រូវឱ្យឈរពេលថ្លែងខុតបាទាំងពីរ។ ២- លក្ខខណ្ឌតម្រូវនៃការសឡាតថ្ងៃសុក្រ៖ វាជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់បុគ្គលដែលបំពេញលក្ខខណ្ឌសាសនា (បាលីហ្គ) មានសេរីភាព ជាបុរស គ្មានឧបសគ្គ ជាអ្នកតាំងទីលំនៅអចិន្ត្រៃយ៍ ទោះបីជានៅភូមិដាច់ស្រយាលដែលមានចម្ងាយមួយហ្វើសាក់ (ប្រហែល៥គីឡូម៉ែត្រ) ពីប៉មប្រកាសអាហ្សានក៏ដោយ៖ ឧទាហរណ៍ ដូចជាអ្នកដំណើរបានឮការប្រកាសហៅ (អាហ្សាន) មុនពេលមកដល់ ឬបានធ្វើសឡាតហ្សូហ្អររួចទើបមកដល់ ឬទើបតែដល់អាយុគ្រប់គ្រាន់ ឬបានបាត់បង់ឧបសគ្គរបស់ខ្លួន គឺមិនតម្រូវឱ្យធ្វើឡើយ លើកលែងតែធ្វើតាមគេ។ កិច្ចការគួរធ្វើ (ស៊ូណាន់ន់) នៃការសឡាតថ្ងៃសុក្រ៖ និងត្រូវ បានលើកទឹកចិត្តឱ្យ៖ កែលម្អរូបរាងខាងក្រៅ ពាក់សម្លៀកបំពាក់ស្អាតៗ ប្រើប្រាស់ក្រអូប (ទឹកអំបិល) ដើរទៅកាន់វិហារ រួសរាន់ទៅឱ្យបានលឿន ការចូលរួមរបស់ប្រជាជននៅផ្សារជាទូទៅតាមពេលវេលារបស់វា ការឲ្យសួរសុខទុក្ខ (ផ្តល់សាឡាម) របស់អ្នកថ្លែងខុតបាពេលគាត់ចេញដំណើរ មិនមែនពេលគាត់ឡើងលើ মিমបា ទេ។ និងការអង្គុយរបស់គាត់នៅពេលចាប់ផ្តើម និងរវាងខុតបាទាំងពីរ ការបង្រួមខុតបាទាំងពីរឱ្យខ្លั้น ហើយខុតបាទីពីរត្រូវឱ្យខ្លីជាងខុតបាទីមួយ ការលើកសំឡេងរបស់គាត់ និងការแต่งតាំងអ្នកជំនួសក្នុងករណីមានឧបសគ្គ៖ គឺបុគ្គលដែលមានវត្តមាននៅទីនោះ និងការអាននៅក្នុងខុតបាទាំងពីរ និងការបញ្ចប់ខុតបាទីពីរដោយពាក្យថា «យ៉េគហ្វ៊ីរុលឡាហុ លីនា អុលឡាហុ កុម» (សូមអល់ឡោះអភ័យទោសដល់ពួកយើង និងពួកលោក) ហើយត្រូវគ្រប់គ្រាន់ដោយពាក្យថា «អុဇ្កុរុលឡាហ្ហៈ យ៉េស្សុរ្សុកុម» (ចូររំលឹកដល់អល់ឡោះចុះ ព្រះអង្គនឹងរំលឹកដល់ពួកលោកវិញ) និងការអิงផ្អែកទៅលើអ្វីមួយដូចជាធ្នូជាដើម និងការអានសူរ៉ាត់អល់ជូមុអះ ទោះបីជាសម្រាប់អ្នកដែលតាមសឡាតមិនទាន់ក៏ដោយ និងស៊ូរ៉ាត់ «ហ្វាល់អ៉ីល្លា អត៉ាកា» ហើយបានអនុញ្ញាតឱ្យអានស៊ូរ៉ាត់ទីពីរដោយ «ស៊ុបហ្វិហ៉ៈ» ឬ «អុលមុនហ្វិកហ៍ូនាដ» និងការចូលរួមរបស់ទាសករដែលបានសន្យាកោះលែង (មុការតាប់) ក្មេងប្រុស ទាសករ និងទាសករដែលត្រូវបានសន្យាថានឹងដោះលែងក្រោយពេលម្ចាស់ស្លាប់ (មុដាប់បា) ប្រសិនបើម្ចាស់របស់ពួកគេអនុញ្ញាត។ ហើយអ្នកដែលរំពឹងថានឹងបាត់បង់ឧបសគ្គរបស់ខ្លួន អាចពន្យារពេលសឡាតហ្សូហ្អរបាន បើពុំនោះទេគាត់ត្រូវធ្វើវាឱ្យបានលឿន។ ហើយអ្នកដែលគ្មានឧបសគ្គ ប្រសិនបើគាត់បានធ្វើសឡាតហ្សូហ្អរដោយទាន់ការរ៉ាកាតមួយ គឺមិនត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ធ្វើឡើយ ហើយក៏មិនត្រូវធ្វើការរួមបញ្ចូលសឡាតហ្សូហ្អរដែរ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
مندوبات الجمعة
ស៊ូណាន់ន់ (កិច្ចការគំរូ) ថ្ងៃសុក្រ
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
مسنونات الجمعة
រង្វាន់ថ្ងៃសុក្រ
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
جائزات الجمعة
ភាពស្អុះស្អាប់នៅថ្ងៃសុក្រ
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
مكروهات الجمعة
លើកលែងតែអ្នកមានហេតុផលសមហេតុផល ហើយត្រូវបានអនុញ្ញាតដោយអ៊ីមាម ហើយវា成為កាតព្វកិច្ចប្រសិនបើគាត់រារាំង ហើយពួកគេមានសុវត្ថិភាព បើពុំនោះទេ គឺមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយ។ កិច្ចស៊ូណាន់ន់ថ្ងៃសុក្រ៖ ត្រូវបានកំណត់ឱ្យធ្វើងូតទឹកសម្អាតខ្លួនដែលជាប់ទាក់ទងនឹងពេលចេញដំណើរទៅកាន់ទីកន្លែងសឡាត ទោះបីជាវាមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់គាត់ក៏ដោយ ហើយគាត់ត្រូវងូតទឹកសារជាថ្មីប្រសិនបើគាត់បានបរិភោគអាហារ ឬគេងដោយចេតនា លើកលែងតែការបរិភោគអាហារស្រាល។ កិច្ចអនុញ្ញាតថ្ងៃសុក្រ៖ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យដើរឆ្លងកាត់អ្នកដទៃមុនពេលអ៊ីមាមឡើងលើអ៊ុនបារ (មីនបារ) ការអង្គុយឱបជង្គង់ក្នុងពេលនោះ ការនិយាយស្តីក្រោយពេលសឡាត និងការចេញក្រៅ ដូចជាអ្នកដែលមានខ្យល់ចេញពីទ្វារធំដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ការបែរមុខទៅរកការរំលឹកដល់អល់ឡោះដោយលួចលាក់ ដូចជាការនិយាយថា អ៊ីមីន និងការសុំការពារជ្រកកោននៅពេលរំលឹកដល់មូលហេតុ ដូចជាការថ្លែងសរសើរអ្នកកណ្តាស់ដោយលួចលាក់ ការហាមឃាត់ ឬការបញ្ជាដល់អ្នកទេសនា និងការតបស្នប់ចំពោះគាត់។ កិច្ចគួរស្អប់ខ្ពើម (ម៉ាក្រូហ៍) ថ្ងៃសុក្រ៖ ត្រូវបានចាត់ទុកជាការគួរស្អប់ខ្ពើមចំពោះការខកខានការសម្អាតក្នុងថ្ងៃទាំងពីរ ការធ្វើការងារនៅថ្ងៃនោះ ការលក់ដូរ ដូចជាការលក់ខ្ញុំបម្រើក្នុងផ្សារនៅពេលនោះ ការធ្វើសឡាតស៊ូណាន់ន់របស់អ៊ីមាមមុនពេលសឡាតថ្ងៃសុក្រ ឬការអង្គុយរបស់អ្នកនៅពេលបុកអ័ហ្សង់ និងការចូលរួមរបស់ស្ត្រីវ័យក្មេង និងការធ្វើដំណើរក្រោយពេលពេលហ្វាជ្ជនីង (1) ហើយត្រូវបានអនុញ្ញាតមុនពេលនោះ និងត្រូវបានហាមឃាត់នៅពេលថ្ងៃត្រង់ (ហ្សាវ៉ាល់) ដូចជាការនិយាយស្តីក្នុងពេលអ៊ុនបារទាំងពីរ នៅពេលដែលគាត់ឈរ និងនៅចន្លោះពេលទាំងពីរ ទោះបីជាសម្រាប់អ្នកដែលមិនបានស្តាប់ក៏ដោយ លើកលែងតែការនិយាយឥតប្រយោជន៍ទៅតាមមតិដែលត្រូវបានជ្រើសរើស និងដូចជាការឱ្យសាឡាម និងការតបសាឡាម ការហាមឃាត់អ្នកនិយាយឥតប្រយោជន៍ ការប៉ះពាល់គ្រួស ឬការធ្វើសញ្ញាដាក់គាត់ និងការចាប់ផ្តើមធ្វើសឡាតនៅពេលដែលគាត់ចេញទៅ ទោះបីជាសម្រាប់អ្នកទើបចូលមកក៏ដោយ ហើយគាត់មិនត្រូវកាត់ផ្តាច់សឡាតឡើយប្រសិនបើគាត់ចូលមក។ ហើយការលក់ ការជួល ការផ្ទេរភាពជាម្ចាស់ ការធ្វើភាពជាដៃគូ ការលុបចោលកិច្ចសន្យា និងសិទ្ធិបុរិយភាព ត្រូវបានចាត់ទុកជាមោឃៈ ដោយសារការបុកអ័ហ្សង់ទីពីរ ប្រសិនបើគាត់ស្លាប់ គឺត្រូវសងតម្លៃនៅពេលទទួលយក ដូចជាការលក់ខុសច្បាប់ លើកលែងតែការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ អំណោយ និងទានទាន។ ហេតុផលសម្រាប់ការខកខានការចូលរួមសឡាតថ្ងៃសុក្រ និងសឡាតជ្វាម៉ាអា (ជាក្រុម)៖ ភាពត្រជាក់ខ្លាំង ការរអិល ភ្លៀង ជំងឺឃ្លង់ ជំងឺ ការថែទាំអ្នកជំងឺ ការចំណាយហួសហេតុរបស់អ្នកជិតខាង ឬស្រដៀងគ្នានี้ ការភ័យខ្លាចលើទ្រព្យសម្បត្តិ ការជាប់ពន្ធនាគារ ឬការវាយដំ យោងតាមមតិដែលច្បាស់បំផុត និងត្រឹមត្រូវបំផុត ឬការជាប់ពន្ធនាគាររបស់អ្នកក្រីក្រ ការគ្មានខោអាវ និងការរំពឹងទុកនូវការលើកលែងទោសពីបទឃាតកម្ម និងការបរិភោគអាហារដែលមានក្លិនស្អែក ដូចជាខ្ទឹមស ស្រដៀងនឹងខ្យល់ព្យុះនៅពេលយប់ មិនមែនការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬភាពពិការភ្នែក ឬវត្តមានក្នុងថ្ងៃបុណ្យ ទោះបីជាអ៊ីមាមអនុញ្ញាតក៏ដោយ។ ជំពូកស្តីពីសឡាតកុប (សឡាតក្នុងពេលមានភ័យខ្លាច)៖ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើសឡាតសម្រាប់ការធ្វើសង្រ្គាមដែលស្របច្បាប់ ដែលអាចខកខានបានសម្រាប់ផ្នែកណាមួយនៃពួកគេ ទោះបីជាបែរមុខទៅរកទិសគីបឡាត់ ឬនៅលើខ្នងសត្វជិះរបស់ពួកគេក៏ដោយ ដោយបែងចែកជាពីរក្រុម ហើយត្រូវបង្រៀនពួកគេ និងធ្វើសឡាតដោយមានអ័ហ្សង់ និងអ៊ីកូម៉ាត់ ជាមួយក្រុមទីមួយនៅក្នុងសឡាតដែលមានពីររ៉ាក៉ាត ដោយធ្វើមួយរ៉ាក៉ាត និងបើពុំនោះទេ គឺពីររ៉ាក៉ាត បន្ទាប់មក...
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
فصل في صلاة الخوف