ការពន្យល់សីលធម៌ចៅក្រមឥស្លាម
ការពន្យល់សីលធម៌ចៅក្រមឥស្លាម
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 625 ជំពូក។"
ឪពុកមានសិទ្ធិទទួលតែថ្លៃបណ្ណាការដែលបានកំណត់ជាក់លាក់ប៉ុណ្ណោះគាត់មិនអាចទទួលវត្ថុជំនួសដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយតាមទស្សន៖របស់អ្នកប្រាជ្ញស្នូលរបស់យើងទោះបីជាអ្នកប្រាជ្ញបាលខ៍អនុញ្ញាតឱ្យទទួលអចលនទ្រព្យតាមទំនៀមទម្លាប់តំបន់ក៏ដោយ។ [តើតម្រូវឱ្យមានវត្តមានរបស់ស្ត្រីដើម្បីទទួលថ្លៃបណ្ណាការដែរឬទេ?] [១១៥៣] លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់នាំស្វាមីមកចំពោះមុខចៅក្រមហើយនិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានរៀបការកូនស្រីព្រហ្មចារីរបស់ខ្ញុំឱ្យគេដោយមានថ្លៃបណ្ណាការប៉ុណ្ណេះៗតាមបញ្ជារបស់នាងហើយខ្ញុំទាមទារថ្លៃបណ្ណាការរបស់នាង» ហើយស្វាមីបានសារភាពទទួលស្គាល់នរកនិងបណ្ណាការព្រមទាំងបញ្ជាក់ថាមិនទាន់បានរួមដំណេកនោះចៅក្រមត្រូវបង្គាប់ឱ្យស្វាមីប្រគល់បណ្ណាការឱ្យទៅឪពុក។ វត្តមានរបស់ស្ត្រីមិនត្រូវបានកំណត់ជាលក្ខខណ្ឌក្នុងការទទួលបណ្ណាការឡើយតាមទស្សន៖របស់មជ្ឈដ្ឋានអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ទាំងបី (អាប៊ូហាណីហ្វះអាប៊ូយូសុហ្វនិងមូហាំម៉ាត់ (ﷺ))។ លោកហ្សុហ្វើរ ﵀ និងអាប៊ូយូសុហ្វ (ក្នុងទស្សន៖មួយទៀត) យល់ថាតម្រូវឱ្យមានវត្តមាននាងដោយប្រៀបធៀបទៅនឹងការលក់ដូរដែលអ្នកលក់ត្រូវបង្ហាញទំនិញ។ ប៉ុន្តែអ្នកប្រាជ្ញរបស់យើងយល់ឃើញថាតាមទំនៀមទម្លាប់ការប្រគល់កូនស្រីធ្វើឡើងក្រោយការទទួលបណ្ណាការនិងរៀបចំសម្ភារនរករួចរាល់។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[هل يشترط في الاستيفاء إحضار المرأة؟]
ពីព្រោះទំនៀមទម្លាប់បង្ហាញពីការយល់ព្រមពន្យារពេលប្រគល់ស្ត្រីរហូតដល់ក្រោយការទូទាត់ថ្លៃបណ្ណាការ។ [ស្វាមីទាមទារឱ្យប្រគល់ភរិយានិងការទាមទារអ្នកធានាលើថ្លៃបណ្ណាការ] [១១៥៤] ប្រសិនបើស្វាមីជម្រាបចៅក្រមថា៖ «សូមបង្គាប់ឱ្យឪពុកយកបណ្ណាការហើយប្រគល់កូនស្រីឱ្យខ្ញុំ» នោះចៅក្រមប្រាប់ឪពុកថា៖ «ចូរទទួលបណ្ណាការហើយប្រគល់កូនស្រីឱ្យគេ»។ ប្រសិនបើឪពុកនិយាយថា៖ «ខ្ញុំគ្មានកាតព្វកិច្ចប្រគល់នាងទេចូរឱ្យគេទៅរកនាងនៅកន្លែងដែលនាងនៅចុះ» នោះចៅក្រមប្រាប់គាត់ថា៖ «បណ្ណាការជាសំណងនៃការរួមរស់; កាលណានាងពេញវ័យនាងត្រូវប្រគល់ខ្លួនឱ្យស្វាមីនៅពេលទទួលបានបណ្ណាការ; ប្រសិនបើនាងនៅក្នុងផ្ទះរបស់អ្នកអ្នកត្រូវតែប្រគល់នាងឱ្យគេ»។ ប្រសិនបើឪពុកនិយាយថានាងនៅក្នុងផ្ទះរបស់គាត់ហើយគាត់នឹងរៀបចំសម្ភារនរករួចប្រគល់នាងឱ្យនោះចៅក្រមបង្គាប់ឱ្យស្វាមីប្រគល់បណ្ណាការ។ ប្រសិនបើស្វាមីសង្ស័យថាឪពុកនឹងពន្យារពេលឬមិនប្រគល់នាងនោះចៅក្រមបង្គាប់ឱ្យឪពុកដាក់អ្នកធានា (កាហ្វៀល) លើប្រាក់បណ្ណាការដូច្នេះបើឪពុកប្រគល់កូនស្រីអ្នកធានារួចខ្លួនហើយបើគាត់មិនប្រគល់ស្វាមីអាចទារប្រាក់ពីអ្នកធានាវិញ។ [១១៥៥] ប្រសិនបើគូក្តីនៅទីក្រុងគូហ្វះហើយឪពុកនិយាយថា៖ «កូនស្រីខ្ញុំនៅទីក្រុងបាសរ៉ោះជាកន្លែងដែលរៀបការ» នោះឪពុកមិនត្រូវបានបង្ខំឱ្យនាំនាងមកគូហ្វះឡើយ; ស្វាមីត្រូវបង់បណ្ណាការហើយធ្វើដំណើរទៅបាសរ៉ោះជាមួយឪពុកដើម្បីទទួលយកនាងដោយមានអ្នកធានា។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[مطالبة الزوج بالمراة والتكفيل في ذلك]
[ស្វាមីប្រគល់សិទ្ធិតំណាងដើម្បីទទួលយកភរិយា] [១១៥៦] លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើស្វាមីនិយាយថា៖ «ខ្ញុំមិនអាចធ្វើដំណើរទៅបាសរ៉ោះបានទេប៉ុន្តែខ្ញុំនឹងចាត់តំណាងម្នាក់ឱ្យនាំនាងទៅផ្ទះរបស់ខ្ញុំនៅបាសរ៉ោះ» នោះគេមានសិទ្ធិនោះពីព្រោះតំណាងបំពេញការងារជំនួសគេ។ [១១៥៧] លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើស្វាមីនិយាយថា៖ «តំណាងរបស់ខ្ញុំនឹងនាំនាងមកជួបខ្ញុំ» ប្រសិនបើតំណាងនោះជាសាច់ញាតិហាមឃាត់ (ម៉ះរ៉ម) របស់នាងនោះគេមានសិទ្ធិនោះ; ពីព្រោះកាលណានាងទទួលបានបណ្ណាការពេញលេញនាងត្រូវតែផ្លាស់ទៅរស់នៅទីកន្លែងដែលស្វាមីរៀបចំឱ្យ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើតំណាងមិនមែនជាម៉ះរ៉មនាងមិនត្រូវបានបង្ខំឱ្យធ្វើដំណើរដោយគ្មានម៉ះរ៉មឡើយទោះបីជាស្វាមីយល់ព្រមក៏ដោយ; ពីព្រោះស្វាមីបានទាមទារនូវអ្វីដែលច្បាប់សាសនាហាមឃាត់ (ការធ្វើដំណើរគ្មានម៉ះរ៉ម)។ លោកអាប៊ូអាល់-កាស៊ីមអាល់-សាហ្វហ្វារបានកត់សម្គាល់ថានៅសម័យក្រោយៗដែលមានការធ្លាក់ចុះសីលធម៌ស្វាមីមិនត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យនាំភរិយាចេញឆ្ងាយពីសាច់ញាតិរបស់នាងឡើយពីព្រោះនាងអាចរងការជិះជាន់ដោយគ្មានអ្នកជួយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[توكيل الزوج في أخذ المرأة]
ផ្នែក៖ ឪពុកគ្មានសិទ្ធិទទួលថ្លៃបណ្ណាការក្រោយការរួមដំណេកឡើយលើកលែងតែមានការប្រគល់សិទ្ធិតំណាងពីភរិយា។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[ليس للأب قبض المهر بعد الدخول إلا بوكالة منها]
[ឪពុកគ្មានសិទ្ធិទទួលថ្លៃបណ្ណាការក្រោយការរួមដំណេកឡើយ] [១១៥៨] ប្រសិនបើស្វាមីបានរួមដំណេកជាមួយភរិយារួចហើយនោះឪពុកគ្មានសិទ្ធិទទួលថ្លៃបណ្ណាការពីស្វាមីឡើយលើកលែងតែមានការប្រគល់សិទ្ធិតំណាង (វ៉ាគីល) ពីនាង។ ប្រសិនបើនាងចង់បដិសេធមិនទៅនៅជាមួយស្វាមីរហូតដល់ទទួលបានបណ្ណាការ៖ តាមទស្សន៖របស់អាប៊ូហាណីហ្វះនាងមានសិទ្ធិនោះរីឯអាប៊ូយូសុហ្វនិងមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) យល់ថាបើការរួមដំណេកបានធ្វើឡើងដោយការយល់ព្រមរបស់នាងនាងមិនអាចបដិសេធបានឡើយគឺត្រូវទៅនៅជាមួយគេហើយទាមទារបណ្ណាការជាបំណុលធម្មតា។ [ទំនាស់ទាក់ទងនឹងការរួមដំណេក] [១១៥៩] ប្រសិនបើឪពុកទាមទារបណ្ណាការដោយអះអាងថាកូនស្រីរបស់គាត់នៅជាស្រីព្រហ្មចារីក្នុងផ្ទះហើយស្វាមីអះអាងថាខ្លួនបានរួមដំណេករួចហើយនោះពាក្យរបស់ឪពុកត្រូវទទួលយកពីព្រោះភាពព្រហ្មចារីដើមជាមូលដ្ឋានគ្រឹះ។ [១១៦០] គ្មានកាតព្វកិច្ចឱ្យឪពុកធ្វើការសម្បថលើការអះអាងរបស់ស្វាមីឡើយ។ [១១៦១] ប្រសិនបើស្វាមីសុំឱ្យចៅក្រមសាកសួរភរិយា៖ ប្រសិនបើនាងជាស្ត្រីចេញក្រៅធម្មតានោះត្រូវនាំនាងមកតុលាការ; ប្រសិនបើនាងស្ថិតក្នុងផ្ទះបិទបាំងជិតនោះចៅក្រមចាត់មន្ត្រីស្ត្រីស្មោះត្រង់ម្នាក់រួមជាមួយសាក្សីសុចរិតពីរនាក់ទៅសាកសួរនាង។ ប្រសិនបើនាងសារភាពថារួមដំណេករួចនាងត្រូវទៅនៅផ្ទះប្តី; បើនាងបដិសេធពាក្យសម្បថរបស់នាងត្រូវទទួលយក។ [១១៦២] ប្រសិនបើស្វាមីអះអាងថារួមដំណេកដោយការយល់ព្រមរបស់នាងហើយនាងអះអាងថាដោយការបង្ខិតបង្ខំនោះពាក្យសម្បថរបស់នាងត្រូវទទួលយក។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[الخلاف في الدخول]
[១១៦៣] ប្រសិនបើស្ត្រីនិយាយថា៖ «គាត់ពិតជានៅបន្ទប់ដាច់ដោយឡែកជាមួយខ្ញុំមែនប៉ុន្តែគាត់មិនបានរួមដំណេកជាមួយខ្ញុំឡើយហើយខ្ញុំមិនបានអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ឡើយរហូតទាល់តែខ្ញុំទទួលបានបណ្ណាការ» នោះពាក្យរបស់នាងត្រូវទទួលយក។ [១១៦៤] ប្រសិនបើស្វាមីលើកឡើងថាការនៅបន្ទប់ដាច់ដោយឡែក (ខល់វ៉ះហ៍) តម្រូវឱ្យនាងត្រូវតែប្រគល់ខ្លួនឱ្យគេហើយទាមទារបណ្ណាការពេលក្រោយនោះគេគ្មានសិទ្ធិបែបនោះឡើយ; ពីព្រោះខល់វ៉ះហ៍មិនមែនជាការរួមដំណេកឡើយហើយទោះបីជាខល់វ៉ះហ៍តម្រូវឱ្យបង់បណ្ណាការពេលលែងលះក៏ដោយក៏វាមិនបានផ្តាច់សិទ្ធិរបស់នាងក្នុងការបដិសេធមិនប្រគល់ខ្លួនរហូតដល់ទទួលបានបណ្ណាការភ្លាមៗនោះដែរ។ [ការឃុំខ្លួនប្តីដោយសារការមិនព្រមបង់ថ្លៃបណ្ណាការ] [១១៦៥] ប្រសិនបើការរួមដំណេកមិនត្រូវបានបញ្ជាក់ហើយស្ត្រីបានទាមទារឱ្យឃុំខ្លួនស្វាមីដោយសារមិនព្រមបង់ថ្លៃបណ្ណាការភ្លាមៗ នោះចៅក្រមត្រូវឃុំខ្លួនគេ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[حبس الزوج بالمهر]
ពីព្រោះថ្លៃបណ្ណាការជាបំណុលដូចបំណុលដទៃទៀតដែរហើយកូនបំណុលអាចត្រូវបានឃុំខ្លួនដោយសារការខកខានមិនព្រមសងកាតព្វកិច្ចហិរញ្ញវត្ថុ។ [ការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពរបស់ភរិយាក្នុងអំឡុងពេលស្វាមីជាប់ឃុំ] [១១៦៦] លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើស្ត្រីសុំចៅក្រមថា៖ «សូមបង្គាប់ឱ្យគាត់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាព (ណាFallback) ខ្ញុំរហូតដល់គាត់បង់បណ្ណាការ» នោះចៅក្រមត្រូវបង្គាប់គេឱ្យធ្វើដូច្នេះ។ ពីព្រោះការឃុំខ្លួនដោយសារបណ្ណាការគឺដូចការឃុំខ្លួនដោយសារបំណុលដទៃទៀតដែរគឺសិទ្ធិទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពរបស់នាងនៅតែបន្តមាន។ [១១៦៧] ប្រសិនបើគេពន្យារពេលចៅក្រមត្រូវកំណត់ប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពលើគេហើយប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ដែលកកើតឡើងក្លាយជាបំណុលបន្ថែមលើថ្លៃបណ្ណាការដែលបន្តការឃុំខ្លួនគេរហូតដល់គេទូទាត់សងទាំងអស់។ ប្រសិនបើស្វាមីសុំឱ្យឃុំខ្លួនភរិយានៅជាមួយខ្លួនក្នុងគុកសំណើនេះត្រូវបដិសេធ; នាងត្រូវរស់នៅក្នុងផ្ទះរបស់នាងហើយគេត្រូវជាប់ឃុំដើម្បីសិទ្ធិរបស់នាង។ [១១៦៨] ប្រសិនបើក្មេងស្រីអនីតិជនត្រូវបានឪពុករៀបការឱ្យហើយឪពុកទាមទារបណ្ណាការនោះស្វាមីត្រូវបង្ខំឱ្យបង់ជូនឪពុក។ [១១៦៩] ប្រសិនបើឪពុកទាមទារប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពសម្រាប់ក្មេងស្រីប្រសិនបើនាងមានកាយសម្បទាគ្រប់គ្រាន់ទ្រាំទ្រនឹងការរួមរស់នោះប្រាក់ផ្គត់ផ្គង់ត្រូវតម្រូវលើប្តី; បើនាងមិនទាន់គ្រប់កាយសម្បទាទេស្វាមីមិនទាន់មានកាតព្វកិច្ចផ្គត់ផ្គង់ឡើយរហូតដល់នាងធំដឹងក្តីដល់កម្រិតនោះ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[نفقة المرأة مدة الحبس]
[ទំនាស់ទាក់ទងនឹងកាយសម្បទារបស់ក្មេងស្រីក្នុងការរួមដំណេក] [១១៧០] ប្រសិនបើឪពុកទាមទារបណ្ណាការដោយអះអាងថានាងនៅតូចហើយស្វាមីនិយាយថា៖ «ខ្ញុំនឹងបង់បណ្ណាការឱ្យតែប្រគល់នាងឱ្យខ្ញុំពីព្រោះនាងមានកាយសម្បទាគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការរួមដំណេក»៖ ប្រសិនបើនាងចេញក្រៅធម្មតាចៅក្រមពិនិត្យកម្ពស់និងមាឌរបស់នាង; ប្រសិនបើនាងនៅតែក្នុងផ្ទះចៅក្រមចាត់ស្ត្រីដែលគួរឱ្យទុកចិត្តទៅពិនិត្យនាង។ ប្រសិនបើស្ត្រីទាំងនោះបញ្ជាក់ថានាងមានកាយសម្បទាគ្រប់គ្រាន់នោះប្រាប់ឪពុកថា៖ «ចូរទទួលបណ្ណាការហើយប្រគល់នាងឱ្យគេ»; ប៉ុន្តែបើមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេស្វាមីត្រូវបង់បណ្ណាការប៉ុន្តែឪពុកមិនត្រូវបានបង្ខំឱ្យប្រគល់នាងឡើយ។ [១១៧១] ប្រសិនបើស្វាមីអះអាងថានាងពេញវ័យហើយឪពុកបដិសេធនោះស្ត្រីគួរឱ្យទុកចិត្តត្រូវពិនិត្យនាង។ [១១៧២] ប្រសិនបើស្វាមីបង្ហាញភស្តុតាងថានាងមានអាយុ ១៥ ឆ្នាំពេញនោះនាងត្រូវប្រគល់ឱ្យស្វាមីពីព្រោះអាយុ ១៥ ឆ្នាំជាវ័យពេញវ័យជាទូទៅលើកលែងតែមានភាពទន់ខ្សោយខាងរូបរាងកាយជាក់ស្តែង។ [១១៧៣] ប្រសិនបើនាងត្រូវបានប្រគល់ឱ្យស្វាមីរួចហើយរួចត្រឡប់មកផ្ទះឪពុកវិញហើយឪពុកម្តាយអះអាងថាស្វាមីបានធ្វើឱ្យនាងរងរបួសដោយសារនាងមិនទាន់ទ្រាំទ្រនឹងការរួមដំណេកបានខណ៖ស្វាមីអះអាងថានាងរឹងរូសប្រឆាំង (ណាស៊ីហ្សះហ៍) នោះស្ត្រីគួរឱ្យទុកចិត្តត្រូវពិនិត្យមើលនាង។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[دعوي كونها تصلح للجماع أو لا تصلح]
ប្រសិនបើស្ត្រីដែលពិនិត្យបញ្ជាក់ថានាងមានកាយសម្បទាគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការរួមរស់នោះនាងត្រូវប្រគល់ឱ្យស្វាមី។ [១១៧៤] ប្រសិនបើឪពុកបានប្រគល់នាងឱ្យស្វាមីខណ៖ដែលនាងមិនទាន់មានកាយសម្បទាគ្រប់គ្រាន់ហើយនាងបានចូលផ្ទះស្វាមីរួចត្រឡប់មកផ្ទះឪពុកវិញហើយឪពុកបដិសេធមិនប្រគល់នាងត្រឡប់ទៅវិញរហូតដល់នាងមានកាយសម្បទាគ្រប់គ្រាន់នោះឪពុកមានសិទ្ធិនោះពីព្រោះស្វាមីមិនអាចរួមដំណេកជាមួយនាងក្នុងស្ថានភាពបែបនោះដោយស្របច្បាប់ឡើយ។ [ថ្លៃបណ្ណាការនិងការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពនៅពេលស្វាមីជាអនីតិជន] [១១៧៥] លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើស្វាមីជាក្មេងប្រុសអនីតិជនដែលឪពុករៀបការឱ្យជាមួយក្មេងស្រីអនីតិជនដែលឪពុករៀបការឱ្យឬស្ត្រីពេញវ័យដែលរៀបការដោយការយល់ព្រមរបស់នាង៖ ឪពុកមានសិទ្ធិទទួលបណ្ណាការរបស់ក្មេងស្រីអនីតិជនពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ក្មេងប្រុសនោះព្រមទាំងបណ្ណាការរបស់ស្ត្រីព្រហ្មចារីពេញវ័យរីឯស្ត្រីធ្លាប់រៀបការជាអ្នកទទួលបណ្ណាការដោយផ្ទាល់ខ្លួន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[المهر والنفقة إذا كان الزوج صغيرا]
ពីព្រោះថ្លៃបណ្ណាការក្លាយជាកាតព្វកិច្ចដោយសារតែកិច្ចសន្យាផ្ទាល់ហើយកិច្ចសន្យាគឺមានសុពលភាពស្របច្បាប់។ ប្រសិនបើនាងទាមទារការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពក្រោយពីទទួលបានបណ្ណាការនោះនាងត្រូវទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់ពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ក្មេងប្រុសនោះ។ ភាពខុសគ្នារវាងករណីនេះនិងករណីដែលស្វាមីពេញវ័យឯភរិយាជាអនីតិជន៖ ភរិយាអនីតិជនដែលមិនទាន់គ្រប់កាយសម្បទាមិនទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់ពីស្វាមីពេញវ័យឡើយពីព្រោះឧបសគ្គនៃការរួមរស់កើតចេញពីខាងនាង; ចំណែកឯនៅពេលដែលស្វាមីជាក្មេងប្រុសវិញឧបសគ្គកើតចេញពីខាងស្វាមីដូច្នេះវាមិនរារាំងសិទ្ធិទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពរបស់នាងឡើយ។ [អាណាព្យាបាលកិច្ចរបស់ឪពុកលើកូនស្រីអនីតិជន] [១១៧៦] លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់រៀបការឱ្យកូនស្រីអនីតិជនរបស់ខ្លួនដែលមានកាយសម្បទាគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការរួមដំណេកហើយឪពុកបានប្រគល់នាងឱ្យទៅ...
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[ولاية الأب على الصغيرة]
ប្រសិនបើឪពុកបានប្រគល់កូនស្រីឱ្យទៅដោយមិនទាន់បានទទួលថ្លៃបណ្ណាការហើយស្វាមីបានរួមដំណេកជាមួយនាងនោះឪពុកមានសិទ្ធិទាមទារថ្លៃបណ្ណាការនិងទទួលយកពីស្វាមីទោះជានាងធ្លាប់រៀបការរួចឬនៅព្រហ្មចារីក៏ដោយដរាបណានាងនៅជាអនីតិជន។ [ឪពុកអះអាងថាកូនស្រីទទួលមរណភាពនិងទាមទារចំណែកមរតកពីថ្លៃបណ្ណាការរបស់នាង] [១១៧៧] ប្រសិនបើឪពុកទាមទារថ្លៃបណ្ណាការពីស្វាមីដោយនាំស្វាមីមកចំពោះមុខតុលាការហើយនិយាយថា៖ «កូនស្រីរបស់ខ្ញុំបានស្លាប់ហើយដោយមិនបានបន្សល់ទុកទាយាទណាក្រៅពីប្តីនេះនិងរូបខ្ញុំឡើយដូច្នេះខ្ញុំទាមទារពាក់កណ្តាលនៃថ្លៃបណ្ណាការដែលជាចំណែកមរតកស្របច្បាប់របស់ខ្ញុំ» ហើយស្វាមីនិយាយថា៖ «នាងមិនបានស្លាប់ទេគាត់គ្រាន់តែលាក់បាំងនាងមិនឱ្យជួបខ្ញុំប៉ុណ្ណោះ» ហើយឪពុកគ្មានសាក្សីបញ្ជាក់ពីមរណភាពរបស់នាងឡើយខណ៖ស្វាមីទាមទារឱ្យប្រគល់នាង៖ នោះឪពុកគ្មានសិទ្ធិទទួលប្រាក់ណាមួយពីស្វាមីឡើយ។ ពីព្រោះតាមរយ៖ការអះអាងថានាងស្លាប់ឪពុកបានសារភាពទទួលស្គាល់ថាអាណាព្យាបាលកិច្ចដើមរបស់គាត់ក្នុងការទទួលបណ្ណាការជំនួសនាងត្រូវបានបញ្ចប់ហើយគាត់កំពុងទាមទារសិទ្ធិមរតកថ្មីមួយដែលស្វាមីបានបដិសេធដូច្នេះពាក្យដែលត្រូវទទួលយកគឺពាក្យរបស់អ្នកបដិសេធ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[دعوي الأب موت أبنته ومطالبته بميراثه من مهرها]
ប្រៀបបាននឹងឪពុកម្នាក់ដែលមានបំណុល ១.០០០ ឌៀរហាំលើកូនប្រុសម្នាក់ហើយបានតែងតាំងកូនប្រុសម្នាក់ទៀតជាតំណាងទៅទារបំណុលនោះ; ប្រសិនបើតំណាងនោះនិយាយនៅពេលក្រោយថា៖ «ឪពុកយើងស្លាប់ហើយដូច្នេះប្រាក់ ១.០០០ នេះជាមរតករួមរបស់យើងចូរប្រគល់ពាក់កណ្តាលមកឱ្យខ្ញុំ» ហើយកូនបំណុលតបថា៖ «ឪពុកមិនទាន់ស្លាប់ទេ» នោះតំណាងមិនអាចទារយកអ្វីបានឡើយពីព្រោះគេបានសារភាពថាការតំណាងត្រូវបានបញ្ចប់។ [ស្វាមីអះអាងថាភរិយាទទួលមរណភាព] [១១៧៨] ប៉ុន្តែប្រសិនបើឪពុកទាមទារបណ្ណាការដោយបញ្ជាក់ថា៖ «នាងនៅរស់នៅឡើយឯទីក្រុងបាសរ៉ោះហើយខ្ញុំនឹងប្រគល់នាងជូនអ្នកនៅទីនោះ» ហើយស្វាមីអះអាងថា៖ «នាងបានស្លាប់ហើយដូច្នេះពាក់កណ្តាលជាចំណែករបស់ខ្ញុំនិងពាក់កណ្តាលជាចំណែករបស់អ្នក» នោះពាក្យរបស់ឪពុកត្រូវទទួលយកហើយគាត់មានសិទ្ធិទទួលបណ្ណាការពីស្វាមី។ ពីព្រោះអាណាព្យាបាលកិច្ចក្នុងការទទួលបណ្ណាការត្រូវបានបញ្ជាក់ជាធរមានហើយគាត់មិនបានសារភាពថាវាបានរលត់ឡើយផ្ទុយទៅវិញស្វាមីជាអ្នកអះអាងថាវាបានរលត់ដែលឪពុកបានបដិសេធ។ ស្វាមីត្រូវបង្គាប់ឱ្យប្រគល់បណ្ណាការដោយមានអ្នកធានា៖ ប្រសិនបើឪពុកប្រគល់កូនស្រីឱ្យនៅបាសរ៉ោះនោះរួចរាល់; ប៉ុន្តែបើមិនដូច្នោះទេត្រូវសងពាក់កណ្តាលនៃបណ្ណាការត្រឡប់ទៅឱ្យស្វាមីវិញជាមរតក។ ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុត។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[دعوي الزوج موتها ومطالبته بميراثه من مهرها]
ជំពូកទី៨៤៖ ស្តីអំពីវិធានតុលាការទាក់ទងនឹងប្តីដែលទន់ខ្សោយផ្លូវភេទ (អ៊ិននីន) និងប្តីដែលពិការអង្គជាត (ម៉ាជ៍ប៊ូប)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الباب الرابع والثمانون (في العنين والمجبوب)
ជំពូកទី៨៤៖ ស្តីអំពីប្តីទន់ខ្សោយផ្លូវភេទនិងប្តីពិការអង្គជាត [ការពន្យារពេលមួយឆ្នាំសម្រាប់ប្តីដែលទន់ខ្សោយផ្លូវភេទ] [១១៧៩] ត្រូវបានបញ្ជាក់ពីលោកអަލីអ៊ីប៊ិនអាប៊ីថតលិប ﵁ ថាគាត់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ បុរសដែលទន់ខ្សោយផ្លូវភេទ (អ៊ិននីន) ត្រូវទុកពេលពន្យារមួយឆ្នាំពេញ; ប្រសិនបើគេជាសះស្បើយមុនពេលនោះនរកនៅបន្តប៉ុន្តែបើមិនដូច្នោះទេចៅក្រមត្រូវកាត់សេចក្តីឱ្យបែកគ្នាហើយម្នាក់ៗស្វែងរកក្តីមេត្តារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ។ សាលក្រមនេះត្រូវបានរាយការណ៍ពីលោកអ៊ូម៉ើរលោកអަލីនិងលោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊ិនម៉ាសអ៊ូដ ﵃។ ហេតុផលនីតិសាស្ត្រគឺថាភាពអសមត្ថភាពក្នុងការរួមដំណេកអាចបណ្តាលមកពីពិការភាពពីកំណើតដែលមិនអាចព្យាបាលបានដែលធ្វើឱ្យការរួមរស់ដោយប្រពៃត្រូវបរាជ័យហើយការដោះលែងដោយកិត្តិយសត្រូវតែកើតមាន; ឬអាចបណ្តាលមកពីជំងឺបណ្តោះអាសន្នដែលជិតនឹងជាសះស្បើយដែលការបែកគ្នានឹងក្លាយជាការប្រញាប់ប្រញាល់ពេក។ ការណ៍នេះអាចដឹងច្បាស់បានលុះត្រាតែឆ្លងកាត់រយ៖ពេលមួយឆ្នាំពេញដែលរួមមានរដូវទាំងបួន។ [១១៨០] ហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)របស់លោកអަލី ﵁ ជាមួយបុរសចំណាស់ដែលភរិយាមកប្តឹងពីកង្វះការរួមរស់ដោយលោកអަލីបានបង្គាប់ឱ្យនាងអត់ធ្មត់មួយឆ្នាំឬដោយសារគេធ្លាប់រួមដំណេកជាមួយនាងម្តងរួចមកហើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[يؤجل العنين سنة]
ផ្នែក៖ រយ៖ពេលមួយឆ្នាំនៃការពន្យារត្រូវគិតចាប់ពីថ្ងៃដែលគូក្តីឡើងមកកាន់តុលាការចៅក្រម។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[تحتسب السنة من يوم يرتفعان إلى القاضي]
[រយ៖ពេលមួយឆ្នាំត្រូវគិតចាប់ពីការប្តឹងមកតុលាការ] [១១៨១] ប្រសិនបើស្ត្រីនាំស្វាមីមកចំពោះមុខចៅក្រមដោយនិយាយថា៖ «គាត់បានរៀបការជាមួយខ្ញុំខណ៖ខ្ញុំនៅព្រហ្មចារី (ឬមិនព្រហ្មចារី) ហើយមិនបានរួមដំណេកជាមួយខ្ញុំឡើយ» ហើយស្វាមីសារភាពទទួលស្គាល់និងសង្ឃឹមថានឹងជាសះស្បើយនោះចៅក្រមត្រូវពន្យារពេលមួយឆ្នាំគិតចាប់ពីថ្ងៃប្តឹង។ ប្រសិនបើគេអាចរួមដំណេកក្នុងកំឡុងមួយឆ្នាំនោះនរកនៅបន្ត; បើមិនអាចទេចៅក្រមផ្តល់សិទ្ធិជ្រើសរើសលែងលះដល់នាង។ [ទំនាស់ទាក់ទងនឹងការរួមដំណេក] [១១៨២] ប្រសិនបើនាងអះអាងថាព្រហ្មចារីហើយស្វាមីអះអាងថារួមដំណេករួចស្ត្រីគួរឱ្យទុកចិត្តត្រូវពិនិត្យនាង។ បើបញ្ជាក់ថានាងនៅព្រហ្មចារីចៅក្រមពន្យារពេលមួយឆ្នាំ។ ក្រោយមួយឆ្នាំបើនាងវិលមកប្តឹងទៀតហើយស្ត្រីពិនិត្យបញ្ជាក់ថានៅព្រហ្មចារីដដែលនាងទទួលបានសិទ្ធិជ្រើសរើសបែកគ្នា។ បើស្ត្រីបញ្ជាក់ថានាងលែងព្រហ្មចារីស្វាមីត្រូវធ្វើការសម្បថថាបានរួមដំណេក; បើគេសម្បថនាងគ្មានសិទ្ធិជ្រើសរើសទេ; បើគេប្រកែកមិនព្រមសម្បថចៅក្រមផ្តល់សិទ្ធិជ្រើសរើសដល់នាង។ [១១៨៥] ប្រសិនបើនាងរៀបការក្នុងស្ថានភាពមិនព្រហ្មចារីហើយស្វាមីអះអាងថារួមដំណេករួចក្រោមសម្បថនោះពាក្យសម្បថរបស់ស្វាមីត្រូវទទួលយកពីព្រោះកិច្ចសន្យាដើមត្រូវបានចាត់ទុកជាសុពលភាព។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[دعوي الوصول إليها]
ផ្នែកស្តីអំពីថ្ងៃដែលមិនត្រូវរាប់និងថ្ងៃដែលត្រូវរាប់ក្នុងមួយឆ្នាំនៃការពន្យារ៖ ថ្ងៃដែលស្វាមីឬភរិយាមានជំងឺ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[ما لا يحتسب في سنة العنين من الأيام وما يحتسب] [أيام مرضه]
[ថ្ងៃដែលមិនត្រូវរាប់បញ្ចូល៖ ថ្ងៃមានជំងឺ] [១១៨៧] ប្រសិនបើចៅក្រមពន្យារពេលមួយឆ្នាំហើយស្វាមីមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរមិនអាចរួមដំណេកបាននោះថ្ងៃដែលឈឺមិនត្រូវរាប់បញ្ចូលក្នុងមួយឆ្នាំនោះឡើយ; ដូចគ្នានេះដែរប្រសិនបើភរិយាមានជំងឺថ្ងៃនោះក៏មិនត្រូវរាប់បញ្ចូលដែរ។ ពីព្រោះភាពអសមត្ថភាពត្រូវវាយតម្លៃតែក្នុងករណីកើតចេញពីភាពទន់ខ្សោយផ្លូវភេទផ្ទាល់មិនមែនឧបសគ្គខាងក្រៅឡើយ។ [ថ្ងៃដែលភរិយារត់គេច] [១១៨៨] ដូចគ្នានេះដែរប្រសិនបើនាងរត់គេចពីគេនោះថ្ងៃដែលនាងអវត្តមានមិនត្រូវរាប់គិតក្នុងមួយឆ្នាំនោះឡើយពីព្រោះឧបសគ្គកើតចេញពីខាងនាង; ខុសប្លែកពីករណីដែលស្វាមីជាអ្នកអវត្តមានដោយស្ម័គ្រចិត្តដែលថ្ងៃទាំងនោះត្រូវរាប់គិតជាបន្ទុករបស់គេ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[أيام هربها]
[ថ្ងៃដែលជាប់ឃុំ] [១១៨៩] ប្រសិនបើស្វាមីជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារហើយភរិយាបដិសេធមិនទៅជួបគេក្នុងពន្ធនាគារនោះថ្ងៃទាំងនោះមិនត្រូវរាប់បញ្ចូលឡើយ។ [១១៩០] ប្រសិនបើចៅក្រមពន្យារពេលមួយឆ្នាំហើយនាងបានទាមទារឱ្យឃុំខ្លួនគេដោយសារបំណុលបណ្ណាការរួចនាងបដិសេធមិនទៅជួបគេនោះថ្ងៃទាំងនោះមិនត្រូវរាប់គិតឡើយ; ប៉ុន្តែបើនាងមិនបដិសេធហើយមានកន្លែងស្នាក់នៅដាច់ដោយឡែកក្នុងពន្ធនាគារនោះថ្ងៃទាំងនោះត្រូវរាប់គិតជាបន្ទុករបស់គេ។ [១១៩១] ប្រសិនបើភរិយាជាប់ឃុំដោយសារកាតព្វកិច្ចបំណុលហើយស្វាមីអាចទៅជួបនិងស្នាក់នៅដាច់ដោយឡែកជាមួយនាងបាននោះថ្ងៃទាំងនោះត្រូវរាប់បញ្ចូល; ប៉ុន្តែបើមិនអាចទេគឺមិនត្រូវរាប់ឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[أيام الحبس]
[ថ្ងៃនៃការមករដូវ] [១១៩២] ថ្ងៃនៃការមករដូវ (ហាយឌ៍) របស់នាងត្រូវតែរាប់បញ្ចូលក្នុងមួយឆ្នាំនោះ។ ពីព្រោះបណ្តាសាហាវ៉ាត់បានកំណត់រយ៖ពេលមួយឆ្នាំពេញដោយដឹងច្បាស់ថាស្ត្រីតែងតែមករដូវដែលបញ្ជាក់ថាការមករដូវមិនត្រូវបានលើកលែងចេញពីមួយឆ្នាំឡើយ; ដ្បិតការមករដូវជារនាំងតាមច្បាប់សាសនារីឯភាពទន់ខ្សោយផ្លូវភេទជារនាំងកាយសម្បទាជាក់ស្តែង។ ដូចគ្នានេះដែរការតមបួសក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានត្រូវរាប់បញ្ចូលក្នុងមួយឆ្នាំពីព្រោះការរួមដំណេកអាចធ្វើបាននៅពេលយប់ហើយការបួសជារនាំងខាងច្បាប់មិនមែនរនាំងរូបកាយឡើយ។ ចំពោះថ្ងៃចូលកាន់ស្ថានភាពអៀហ៍រ៉សម្រាប់ហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ)៖ តាមទស្សន៖របស់មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ត្រូវរាប់បញ្ចូលរីឯតាមទស្សន៖របស់អាប៊ូយូសុហ្វមិនត្រូវរាប់ឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[أيام الحيض]