ការពន្យល់សីលធម៌ចៅក្រមឥស្លាម
ការពន្យល់សីលធម៌ចៅក្រមឥស្លាម
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 625 ជំពូក។"
[១០៧៨] ប្រសិនបើគូភាគីបានចាត់តាំងមជ្ឈត្តករពីរនាក់ហើយម្នាក់បានចេញសេចក្តីសម្រេចខណ៖ម្នាក់ទៀតមិនព្រមសម្រេចនោះសេចក្តីសម្រេចនោះមិនមានសុពលភាពឡើយរហូតទាល់តែមជ្ឈត្តករទាំងពីរឯកភាពគ្នាលើសេចក្តីសម្រេចតែមួយពីព្រោះគូភាគីបានយល់ព្រមលើការយល់ឃើញរួមគ្នារបស់មនុស្សពីរនាក់មិនមែនមនុស្សតែម្នាក់ឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[تحكيم حكمين وامتناع أحدهما عن الحكم]
[១០៧៩] ប្រសិនបើមជ្ឈត្តករបានកាត់សេចក្តីប៉ុន្តែមិនបានយកសាក្សីមកដឹងឮក្នុងអង្គប្រជុំដែលខ្លួនកាត់សេចក្តីនោះទេបន្ទាប់មកគូភាគីបានបដិសេធហើយមជ្ឈត្តករអះអាងថាខ្លួនបានកាត់សេចក្តីបែបនេះៗ នោះពាក្យរបស់មជ្ឈត្តករមិនត្រូវបានទទួលយកឡើយពីព្រោះអំណាចរបស់គាត់បានបញ្ចប់ត្រឹមអង្គប្រជុំនោះ។ ដូច្នេះមជ្ឈត្តករត្រូវតែមានសាក្សីដឹងឮលើសេចក្តីសម្រេចរបស់ខ្លួន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[الإشهاد على حكم المحكم]
[១០៨០] ប្រសិនបើមនុស្សពីរនាក់បានចាត់តាំងមជ្ឈត្តករឱ្យកាត់សេចក្តីលើរឿងទោសហ៊ូឌូដ (ទោសកំហុសព្រហ្មទណ្ឌដែលកំណត់ដោយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)) ឬទោសកាត់ក្បាលសងជីវិត (គីសស) នោះមជ្ឈត្តការនេះមិនមានសុពលភាពជាដាច់ខាត។ ពីព្រោះមជ្ឈត្តការមានលក្ខណ៖ដូចការសម្រុះសម្រួលរីឯទោសហ៊ូឌូដនិងគីសសមិនអាចសម្រុះសម្រួលក្រៅប្រព័ន្ធច្បាប់រដ្ឋបានឡើយគឺត្រូវតែកាត់សេចក្តីដោយចៅក្រមដែលតែងតាំងដោយរដ្ឋប៉ុណ្ណោះ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[التحكيم في الحدود والقصاص]
[១០៨១] ប្រសិនបើមានការចាត់តាំងមជ្ឈត្តករក្នុងរឿងឃាតកម្មដោយអចេតនាហើយមជ្ឈត្តករបានកាត់សេចក្តីបង្គាប់ឱ្យក្រុមញាតិ (អាគីឡាស់) របស់អ្នកសម្លាប់បង់ប្រាក់សំណងជីវិត (ឌីយ៉ាស់) នោះសេចក្តីសម្រេចនេះមិនមានសុពលភាពឡើយពីព្រោះក្រុមញាតិមិនបានយល់ព្រមលើមជ្ឈត្តការនេះទេ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើឃាតកបានសារភាពដោយខ្លួនឯងហើយមជ្ឈត្តករបង្គាប់ឱ្យឃាតកបង់ប្រាក់សំណងចេញពីទ្រព្យផ្ទាល់ខ្លួននោះសេចក្តីសម្រេចមានសុពលភាព។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[التحكيم في الدم الخطأ]
[១០៨២] ប្រសិនបើមជ្ឈត្តករបានប្រាប់គូភាគីម្ខាងថា៖ «អ្នកបានសារភាពនៅចំពោះមុខខ្ញុំ» ឬ «មានភស្តុតាងសាក្សីពេញលេញប្រឆាំងនឹងអ្នកដូច្នេះខ្ញុំកាត់ក្តីឱ្យអ្នកចាញ់» ហើយចុងចោទបដិសេធនោះពាក្យបដិសេធរបស់ចុងចោទមិនត្រូវទទួលយកឡើយដរាបណាមជ្ឈត្តករស្ថិតនៅក្នុងសម័យប្រជុំកាត់ក្តីពីព្រោះគាត់មានអំណាចប្រកាសសេចក្តីសម្រេចដូចចៅក្រមរដ្ឋដែរ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[إنشاء الحكم في التحكيم]
[១០៨៣] ប្រសិនបើគូភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងចាត់តាំងឪពុកកូនឬប្រពន្ធរបស់ភាគីម្ខាងឱ្យធ្វើជាមជ្ឈត្តករ៖ ប្រសិនបើមជ្ឈត្តករកាត់សេចក្តីឱ្យកូនឬប្តីរបស់ខ្លួនចាញ់ក្តីនោះសេចក្តីសម្រេចមានសុពលភាពព្រោះគ្មានការលម្អៀង។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើមជ្ឈត្តករកាត់សេចក្តីឱ្យកូនឪពុកឬប្តីរបស់ខ្លួនឈ្នះក្តីនោះសេចក្តីសម្រេចត្រូវចាត់ទុកជាមោឃ៖ដាច់ខាតពីព្រោះសក្ខីកម្មសម្រាប់សាច់ញាតិជិតស្និទ្ធមិនអាចទទួលយកបានដូច្នេះការកាត់ក្តីឱ្យឈ្នះរឹតតែមិនអាចទទួលយកបាន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[تحكيم الرجلين لأبي أحدهما أو ابنة أو امرأته]
[១០៨៤] យោងតាមទស្សន៖របស់អ្នកនិពន្ធគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម) ការចាត់តាំងជនហ្វាស៊ីកមិនមានសុពលភាពឡើយ។ ប៉ុន្តែយោងតាមទស្សន៖ផ្លូវការនៃមជ្ឈដ្ឋានហាណាហ្វី (ហ្សាហ៊ៀររ៉ិវ៉ាយ៉ាត់) ជនហ្វាស៊ីកអាចធ្វើជាចៅក្រមនិងមជ្ឈត្តករបានបើទោះបីជាការចាត់តាំងគាត់ជារឿងគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមក៏ដោយ។ ដូច្នេះប្រសិនបើគូភាគីទាំងពីរបានយល់ព្រមចាត់តាំងគាត់ហើយគាត់បានកាត់សេចក្តីស្របតាមច្បាប់យុត្តិធម៌នោះសេចក្តីសម្រេចរបស់គាត់មានសុពលភាពផ្លូវច្បាប់។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[تحكيم الفاسق وقضاؤه]
[១០៨៥] ប្រសិនបើដើមចោទនិងកូនបំណុលដើមបានចាត់តាំងមជ្ឈត្តករកាត់សេចក្តីខណ៖អ្នកធានា (កាហ្វៀល) អវត្តមានហើយមជ្ឈត្តករកាត់ក្តីឱ្យបង់ប្រាក់នោះសេចក្តីសម្រេចមានសុពលភាពលើតែកូនបំណុលដើមប៉ុណ្ណោះមិនមានសុពលភាពលើអ្នកធានាដែលអវត្តមានឡើយព្រោះគាត់មិនបានយល់ព្រមលើមជ្ឈត្តការ។ [១០៨៦] ផ្ទុយទៅវិញប្រសិនបើដើមចោទនិងអ្នកធានាបានចាត់តាំងមជ្ឈត្តករខណ៖កូនបំណុលដើមអវត្តមាននោះសេចក្តីសម្រេចមានសុពលភាពលើតែអ្នកធានាប៉ុណ្ណោះ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[التحكيم في دعوى الكفالة]
[១០៨៧] ប្រសិនបើគូភាគីបានចាត់តាំងមជ្ឈត្តករពីរនាក់ហើយមជ្ឈត្តករទាំងពីរមានទស្សន៖ខុសគ្នាដោយម្នាក់កាត់ក្តីបែបនេះហើយម្នាក់ទៀតកាត់ក្តីផ្ទុយពីនោះនោះគ្មានសេចក្តីសម្រេចណាមួយមានសុពលភាពឡើយរហូតទាល់តែពួកគេទាំងពីរស្រុះស្រួលឯកភាពគ្នា។ [១០៨៨] ឧទាហរណ៍ប្តីប្រពន្ធចាត់តាំងមជ្ឈត្តករពីរនាក់ក្នុងរឿងពាក្យ «អូនជាហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)លើបង» ហើយម្នាក់កាត់ក្តីថាជាការលែងលះមួយដងរីឯម្នាក់ទៀតកាត់ក្តីថាជាការលែងលះ ៣ ដងនោះសេចក្តីសម្រេចទាំងពីរត្រូវចាត់ទុកជាមោឃ៖ ព្រោះគ្មានការឯកភាពគ្នា។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[تحكيم حكمين واختلافهما في الحكم]
[១០៨៩] ប្រសិនបើគូភាគីបានចាត់តាំងមជ្ឈត្តករពីរនាក់ហើយដើមចោទបាននាំសាក្សីពីរនាក់មកធ្វើសក្ខីកម្មនៅចំពោះមុខមជ្ឈត្តករទាំងពីរបន្ទាប់មកសាក្សីទាំងពីរបានស្លាប់ឬបាត់ខ្លួនមុនពេលមជ្ឈត្តករកាត់សេចក្តីរួចដើមចោទសុំឱ្យមជ្ឈត្តករទាំងពីរទៅធ្វើសាក្សីបញ្ជាក់នៅចំពោះមុខចៅក្រមរដ្ឋនោះសក្ខីកម្មរបស់មជ្ឈត្តករទាំងពីរមិនត្រូវបានទទួលយកឡើយពីព្រោះសាក្សីដើមមិនបានប្រគល់សិទ្ធិឱ្យពួកគេធ្វើជាសាក្សីបន្ត (ស្ហាហាដាស់អាឡាស្ហាហាដាស់) ឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[شهادة الحكمين على الشهادة]
ជំពូកទី៧៧៖ ស្តីអំពីការទទួលស្គាល់ (សារភាព) បំណុលឬទ្រព្យសម្បត្តិនៅចំពោះមុខចៅក្រម។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الباب السابع والسبعون (في الإقرار بالمال عند القاضي)
[១០៩០] ត្រូវបានបញ្ជាក់ពីហាំម៉ាដនិងអាល់ហាកាំថាអ្នកទាំងពីរបាននិយាយថា៖ ពួកយើងបានឮថាប្រសិនបើជនណាម្នាក់សារភាពនៅចំពោះមុខចៅក្រមពាក្យរបស់គេគឺមានសុពលភាពចងកាតព្វកិច្ចលើកលែងតែក្នុងទោសបញ្ញត្តិ (ហ៊ូឌូដ)។ អត្ថន័យនេះបង្ហាញថាចៅក្រមអាចកាត់ក្តីដោយផ្អែកលើចំណេះដឹងផ្ទាល់របស់លោកលើកលែងតែក្នុងទោសហ៊ូឌូដពីព្រោះលោកមិនអាចកាត់ទោសហ៊ូឌូដដោយចំណេះដឹងផ្ទាល់ឡើយដរាបណាមិនទាន់គ្រប់លក្ខខណ្ឌនៃការសារភាពឬភស្តុតាងស្របច្បាប់ពេញលេញ។ [១០៩១] ត្រូវបានបញ្ជាក់ពីអាស្ហ-ស្ហាក់ប៊ីនិងអ្នកដទៃទៀតថាលោកចៅក្រមស៊ុរ៉យហ៍ធ្លាប់កាត់ក្តីរវាងប្រជាជនដោយចំណេះដឹងផ្ទាល់របស់លោកដែលនេះគាំទ្រសេចក្តីដំបូងដោយសំដៅលើរឿងរ៉ាវក្រៅពីទោសហ៊ូឌូដ។ [១០៩២] ត្រូវបានបញ្ជាក់ពីអាមៀរថាគាត់បាននិយាយថា៖ ប្រសិនបើជនណាម្នាក់សារភាពរឿងអ្វីមួយនៅចំពោះមុខចៅក្រមហើយក្រោយមកគេបដិសេធនោះចៅក្រមត្រូវចាត់វិធានការលើគេតាមការសារភាពដំបូងនោះលើកលែងតែក្នុងទោសហ៊ូឌូដ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[الإقرار بالمال عند القاضي]
ហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)នេះបញ្ជាក់នូវអ្វីដែលបណ្តាហាឌីសមុនៗបានបង្ហាញគឺចៅក្រមអាចកាត់ក្តីដោយចំណេះដឹងផ្ទាល់ខ្លួនលើកលែងតែក្នុងទោសហ៊ូឌូដ។ ពាក្យថា «កាហ្វារ៉ា» គឺមានន័យថា «ជាហាដា» (បានបដិសេធ) ដ្បិតអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﵀ បានបញ្ជាក់ក្នុងសៀវភៅអាល់-មាប់ស៊ូតថា៖ «ប្រសិនបើបុរសម្នាក់មានបំណុលលើបុរសម្នាក់ទៀតហើយគេបានបដិសេធវា (កាហ្វារ៉ាហូ)...» ពីព្រោះពាក្យកាហ្វារ៉ាមានន័យថាបិទបាំងហេតុដូច្នេះហើយទើបការធ្វើកសិកម្មត្រូវបានគេហៅថាមុការហ្វារ៉ោះដោយសារកសិករបានកប់បិទបាំងគ្រាប់ពូជក្នុងដីហើយអ្នកបដិសេធបានបិទបាំងសច្ចភាពដោយការបដិសេធ។ [ការចងក្រងភស្តុតាងនិងបុគ្គលដំបូងគេដែលបានកត់ត្រាវា] [១០៩៣] ត្រូវបានបញ្ជាក់ពីអ៊ីប៊ិនស៊ុបរ៉ុម៉ះថាគាត់បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំជាបុគ្គលដំបូងគេដែលបានកត់ត្រាភស្តុតាងរបស់គូក្តីទាំងសងខាងក្នុងកំណត់ហេតុហើយគ្មាននរណាម្នាក់បន្ទាប់ពីខ្ញុំនឹងបោះបង់វាចោលឡើយ»។ អត្ថន័យគឺការកត់ត្រាពាក្យបណ្តឹងចូលក្នុងក្រដាសបញ្ជីតុលាការ។ ដ្បិតកាលពីដំបូងឡើយគេមិនទាន់សរសេរកំណត់ហេតុតុលាការទេប៉ុន្តែដើមចោទប្តឹងដោយការចងចាំឯចុងចម្លើយឆ្លើយតបហើយចៅក្រមចងចាំដោយផ្ទាល់។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[تدوين الحجج وأول من دونها]
ហើយចៅក្រមកាត់សេចក្តីដោយមិនបាច់កត់ត្រាដែលការណ៍នេះមានការលំបាកយ៉ាងខ្លាំង។ ដូច្នេះហើយលោកអ៊ីប៊ិនស៊ុបរ៉ុម៉ះបានបង្កើតការអនុវត្តនេះឡើងគឺការកត់ត្រាកំណត់ហេតុនិងពាក្យបណ្តឹងដើម្បីឱ្យកាន់តែងាយស្រួល។ សព្វថ្ងៃនេះបណ្តាចៅក្រមសុទ្ធតែប្រកាន់យកការអនុវត្តនេះហើយគ្មាននរណាម្នាក់បោះបង់វាចោលឡើយបន្ទាប់ពីគាត់។ [ភាពខ្វែងគំនិតគ្នារវាងសាក្សី] [១០៩៤] ត្រូវបានបញ្ជាក់ពីអាល់ហាកាំថាបុរសពីរនាក់បានផ្តល់សក្ខីកម្មលើសិទ្ធិបំណុលប្រឆាំងនឹងបុរសម្នាក់នៅចំពោះមុខលោកចៅក្រមស៊ុរ៉យហ៍ដោយម្នាក់ធ្វើជាសាក្សីលើប្រាក់ ១.០០០ ហើយម្នាក់ទៀតធ្វើជាសាក្សីលើប្រាក់ ១.២០០។ លោកស៊ុរ៉យហ៍បានកាត់សេចក្តីឱ្យបង់ ១.០០០។ បុរសនោះបានសួរថា៖ «តើលោកកាត់សេចក្តីឱ្យទូលបង្គំបង់ខណ៖ដែលសាក្សីទាំងពីរខ្វែងគំនិតគ្នាឬ?» លោកស៊ុរ៉យហ៍បានឆ្លើយថា៖ «អ្នកទាំងពីរបានស្របគ្នាលើចំនួន ១.០០០»។ ការពន្យល់គឺថាដើមចោទបានទាមទារចំនួនច្រើនជាងហើយសាក្សីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាលើចំនួន ១.០០០ ទាំងពាក្យពេចន៍និងអត្ថន័យប៉ុន្តែសាក្សីម្នាក់បានបន្ថែមលើសពីនោះដូច្នេះអ្វីដែលពួកគេស្របគ្នាត្រូវបានបញ្ជាក់ឱ្យនៅជាធរមានរីឯអ្វីដែលសាក្សីម្នាក់ទាមទារលើសតែម្នាក់ឯងមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[اختلاف الشهود]
[១០៩៥] ត្រូវបានបញ្ជាក់ពីអាស្ហ-ស្ហាក់ប៊ីអំពីបុរសពីរនាក់ដែលបានធ្វើជាសាក្សីប្រឆាំងនឹងបុរសម្នាក់ដោយម្នាក់ធ្វើជាសាក្សីថាគាត់បានលែងលះប្រពន្ធម្តងហើយម្នាក់ទៀតធ្វើជាសាក្សីថាគាត់បានលែងលះនាងពីរដងនោះលោកអាស្ហ-ស្ហាក់ប៊ីមិនបានទទួលយកសក្ខីកម្មរបស់អ្នកទាំងពីរឡើយ។ នេះជាភស្តុតាងសម្រាប់លោកអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵀ ប្រឆាំងនឹងលោកអាប៊ូយូសុហ្វនិងមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសដល់លោកទាំងពីរ) ដ្បិតលោកមានប្រសាសន៍ថា៖ សក្ខីកម្មនេះមិនត្រូវបានទទួលយកទេដូចដែលអាស្ហ-ស្ហាក់ប៊ីបានកាត់ក្តីរីឯលោកទាំងពីរយល់ឃើញថា៖ ត្រូវទទួលយកហើយកាត់សេចក្តីថាលែងលះមួយដង។ ហើយត្រូវបានបញ្ជាក់ពីហាំម៉ាដថា៖ ប្រសិនបើសាក្សីខុសគ្នាក្នុងពាក្យសម្តីប៉ុន្តែមូលដ្ឋានរួមតែមួយនោះគ្មានបញ្ហាឡើយហើយយើងប្រកាន់យកទស្សន៖នេះ។ [ការទទួលស្គាល់នៅចំពោះមុខចៅក្រមក្នុងអង្គសវនាការពីរដាច់ដោយឡែកពីគ្នា] [១០៩៤] លោកអាហ៍ម៉ាដអ៊ីប៊ិនអាំរូអ្នកនិពន្ធសៀវភៅបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់នាំបុរសម្នាក់ទៀតមកកាន់ចៅក្រមហើយប្តឹងទាមទារ ១.០០០ ពីគេហើយគេបានសារភាពទទួលស្គាល់នៅចំពោះមុខចៅក្រមរួចកត់ត្រាក្នុងកំណត់ហេតុបន្ទាប់មកដើមចោទបាននាំគេមកចំពោះមុខចៅក្រមម្តងទៀតក្នុងអង្គសវនាការផ្សេងមួយទៀតហើយប្តឹងទាមទារ ១.០០០ ហើយគេក៏បានសារភាពទទួលស្គាល់; ប្រសិនបើម្ចាស់បំណុលអះអាងថា៖ «គេបានសារភាពជំពាក់ខ្ញុំ ២.០០០» ហើយកូនបំណុលតបថា៖ «វាជាបំណុលតែមួយគត់» នោះពាក្យដែលត្រូវទទួលយកគឺពាក្យរបស់កូនបំណុល។ នេះជាបញ្ហានៃការសារភាពទទួលស្គាល់។ ប្រសិនបើការសារភាពត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងមូលហេតុតែមួយ (ដូចជាថ្លៃទិញទាសករដដែលនេះ) នោះវាជាបំណុលតែមួយដោយឯកច្ឆន្ទ; ប៉ុន្តែប្រសិនបើមូលហេតុខុសគ្នា (ដូចជាថ្លៃទាសករនេះនិងថ្លៃទាសីនោះ) នោះវាជាបំណុលពីរផ្សេងគ្នា។ ដូចគ្នានេះដែរប្រសិនបើមានការកត់ត្រាក្នុងលិខិតកិច្ចសន្យាផ្លូវការពីរដាច់ដោយឡែកពីគ្នានោះវាចាត់ទុកជាបំណុលពីរផ្សេងគ្នា។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[الإقرار أمام القاضي في مجلسين]
[ទំនាស់នៃភស្តុតាងទាំងសងខាង] [១០៩៩] លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់នាំសាក្សីពីរនាក់មកបញ្ជាក់លើលិខិតបំណុល ១.០០០ ហើយកូនបំណុលបាននាំសាក្សីពីរនាក់មកបញ្ជាក់លើលិខិតរួចខ្លួនពីបំណុល (បារ៉ាអះហ៍) ចំនួន ១.០០០ ករណីនេះមាន ៣ ទម្រង់៖ ១. លិខិតទាំងពីរមានចុះកាលបរិច្ឆេទ៖ ប្រសិនបើកាលបរិច្ឆេទនៃលិខិតរួចខ្លួននៅក្រោយលិខិតបំណុលនោះត្រូវអនុវត្តតាមលិខិតរួចខ្លួនមិនមែនលិខិតបំណុលទេពីព្រោះការរួចខ្លួនមានសុពលភាពលុះត្រាតែកើតឡើងក្រោយកាតព្វកិច្ចបំណុល។ ប្រសិនបើលិខិតបំណុលចុះកាលបរិច្ឆេទក្រោយលិខិតរួចខ្លួននោះត្រូវអនុវត្តតាមលិខិតបំណុលហើយកាតព្វកិច្ចសងបំណុលត្រូវតែមាន។ ២. លិខិតទាំងពីរគ្មានចុះកាលបរិច្ឆេទ៖ លិខិតរួចខ្លួនមានអាទិភាពជាងពីព្រោះលិខិតរួចខ្លួនសរសេរឡើងដើម្បីជាសំអាងហើយសកម្មភាពរបស់ជនមានស្មារតីពេញលេញត្រូវចាត់ទុកថាត្រឹមត្រូវដែលទាមទារឱ្យការរួចខ្លួនកើតឡើងក្រោយការជំពាក់បំណុល។ ៣. លិខិតមួយមានកាលបរិច្ឆេទហើយមួយទៀតគ្មាន៖ ក្នុងករណីទាំងពីរលិខិតរួចខ្លួននៅតែមានអាទិភាពជាងដោយសារហេតុផលដដែល។ [១១០០] ប្រសិនបើម្ចាស់បំណុលកាន់កាប់លិខិតបំណុលពីរចំនួន ១.០០០ រៀងៗខ្លួនហើយកូនបំណុលកាន់កាប់លិខិតរួចខ្លួន ១.០០០ មួយនិង ៥០០ មួយ៖ នោះកូនបំណុលរួចខ្លួនចំនួន ១.៥០០ ហើយត្រូវបង់ ៥០០ ដែលនៅសល់ដើម្បីបង្គ្រប់ ២.០០០។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[تعارض البينتين]
[ការត្រឡប់មកពិនិត្យការទទួលស្គាល់ក្នុងអង្គសវនាការពីរ] [១១០៣] លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់សារភាពដោយនិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានសម្លាប់ទាសកររបស់ជននេះ» ដោយបញ្ជាក់ឈ្មោះឬនិយាយថា «កូនប្រុសរបស់ជននេះ» ឬ «បងប្អូនប្រុសរបស់ជននេះ» បន្ទាប់មកគេបានសារភាពដូចគ្នានេះម្តងទៀតហើយដើមចោទបានអះអាងថា៖ «អ្នកបានសម្លាប់ទាសករពីរនាក់កូនប្រុសពីរនាក់ឬបងប្អូនពីរនាក់របស់ខ្ញុំ» នោះការណ៍នេះត្រូវចាត់ទុកជាការសារភាពចំពោះការសម្លាប់ទាសករម្នាក់កូនប្រុសម្នាក់ឬបងប្អូនម្នាក់ប៉ុណ្ណោះលើកលែងតែកូនបំណុលបានបញ្ជាក់ឈ្មោះខុសគ្នាពីរទើបត្រូវជាប់ទោសទាំងពីរ។ លោកចៅក្រមអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូអាល់-ហាសាន់អាលីអ៊ីប៊ិនអាល់-ហ៊ូស័យនអាល់-ស៊ុគឌី ﵀ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ នេះជាការឯកភាពគ្នាដោយបែងចែករឿងនេះពីបំណុលជាសាច់ប្រាក់ដែលការសារភាពដដែលៗក្នុងអង្គសវនាការពីរផ្សេងគ្នាត្រូវចាត់ទុកជាបំណុលពីរតាមទស្សន៖របស់អាប៊ូហាណីហ្វះ។ លោកអាល់-ហ្សាសសាសបានកត់សម្គាល់ថាទ្រព្យបញ្ញើ (វ៉ាឌីអះហ៍) និងការបណ្តាក់ទុន (មុដារ៉ះហ៍) គឺដូចគ្នានឹងវត្ថុជាក់ស្តែង (អ៉ាយ៉ាន) ដូច្នេះការសារភាពដដែលៗក្នុងអង្គសវនាការពីរគឺសំដៅលើទ្រព្យតែមួយមិនដូចជាបំណុលដែលជាប់ក្នុងកាតព្វកិច្ចនោះឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[عودة إلى الإقرار في مجلسين]
ជំពូកទី៧៨៖ ស្តីអំពីយុត្តាធិការនិងការកាត់សេចក្តីលើអ្នកមិនមែនមូស្លីម (អាហ៍លុលឌីម្មីយ៍)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الباب الثامن والسبعون (في الحكومة، على أهل الكفر)
ជំពូកទី៧៨៖ ស្តីអំពីការកាត់សេចក្តីលើអ្នកមិនមែនមូស្លីម [ទោសបញ្ញត្តិលើអំពើផិតក្បត់ (ហ្ស៊ីណា)] [១១០៤] ត្រូវបានលើកឡើងនូវហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)របស់អ៊ីប៊ិនអ៊ូម៉ើរ ﵄ ថាព្យាការី ﷺ បានគប់ដុំថ្មលើបុរសជ្វីហ្វនិងស្ត្រីជ្វីហ្វម្នាក់។ អ្នកនិពន្ធបានលើកឡើងនូវរឿងរ៉ាវជាច្រើននៅទីនេះរួមមានហាឌីសនេះហាឌីសរបស់អាប៊ូហ៊ូរ៉យរ៉ោះនិងហាឌីសរបស់អាល់-បារ៉ាអ៊ីប៊ិនអាហ្ស៊ីបដែលសុទ្ធតែបង្ហាញពីការគប់ដុំថ្មលើជនជាតិជ្វីហ្វទាំងពីរនាក់។ នេះជាសំអាងរបស់លោកអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាស្ហ-ស្ហាហ្វីអ៊ី ﵀ ប្រឆាំងនឹងមជ្ឈដ្ឋានរបស់យើង។ ការបកស្រាយរបស់យើងចំពោះបណ្តាហាឌីសទាំងនេះគឺថារឿងនេះបានកើតឡើងនៅដំណាក់កាលដំបូងពេលដែលព្យាការីបានយាងមកដល់ម៉ាឌីណះដែលពេលនោះលោក ﷺ បានកាត់សេចក្តីតាមគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)តូរ៉ាតដោយសារមិនទាន់មានបញ្ញត្តិច្បាប់ឥស្លាមស្តីពីហ្ស៊ីណានៅឡើយ។ លុះដល់ពេលអាយ៉ាត់គម្ពីរគួរអានត្រូវបានបញ្ចុះមកថា៖ «ស្ត្រីផិតក្បត់និងបុរសផិតក្បត់ចូរវាយរំពាត់ពួកគេម្នាក់ៗចំនួនមួយរយរំពាត់...» (គួរអាន ២៤:២) ប្រាំពីរបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមខៃបារទើបបញ្ញត្តិច្បាប់ឥស្លាមស្តីពីហ្ស៊ីណាត្រូវបានកំណត់គឺការវាយរំពាត់ ១០០ ខ្វាប់។ ក្រោយមកទោសគប់ដុំថ្មត្រូវបានកំណត់យ៉ាងជាក់លាក់សម្រាប់ជនដែលមានលក្ខខណ្ឌ «មុហ៍ស័ន» (ជនសេរីមានសតិគ្រប់គ្រាន់ពេញវ័យជាមូស្លីមនិងធ្លាប់រៀបការស្របច្បាប់រួបរួមគ្នារួច) តាមរយ៖ហាឌីសរបស់ម៉ាអ៊ីហ្ស ﵁។ ចំណែកឯអ្នកមិនមែនមូស្លីមមិនមែនជាមុហ៍ស័នឡើយដូចដែលព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ជនណាដែលប្រតិបត្តិកិច្ចស៊ីរិក (ពហុអាទិទេព) ចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ជននោះមិនមែនជាមុហ៍ស័នឡើយ»។ ដូច្នេះបញ្ញត្តិលើអំពើហ្ស៊ីណារបស់អ្នកមិនមែនមូស្លីមនៅតែជាការវាយរំពាត់ ១០០ ខ្វាប់តាមអត្ថន័យជាក់ស្តែងនៃអាយ៉ាត់គម្ពីរគួរអាន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[في حد الزني]
ផ្នែកស្តីអំពីទោសបញ្ញត្តិលើការសេពគ្រឿងស្រវឹងចំពោះអ្នកមិនមែនមូស្លីម។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[حد شرب الخمر]