ហ្វាតហុល ករីប (ពន្យល់ក្បួនច្បាប់អាល់-តាករីប)

ហ្សាកាត់លើរ៉ែ និងកំណប់កប់ក្នុងដី (រីកាហ្ស៍) អ្វីដែលត្រូវបានជីកយកចេញពីក្នុងរ៉ែមាស និងប្រាក់ គឺត្រូវចេញហ្សាកាត់ (ចំនួនមួយភាគបួននៃមួយភាគដប់) នៅពេលដែលវាគ្រប់កំណត់ (នីសាប) ប្រសិនបើអ្នកជីកនោះជាបុគ្គលដែលត្រូវជាប់កាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់។ ពាក្យថា «ម៉ាអ៍ដិន» (រ៉ែ) គឺជាឈ្មោះនៃទីកន្លែងដែលអល់ឡោះបានបង្កើតវត្ថុទាំងនោះនៅក្នុងដីដែលគ្មានម្ចាស់ ឬដីដែលមានម្ចាស់។ ចំណែក «រីកាហ្ស៍» គឺសំដៅលើទ្រព្យសម្បត្តិដែលកប់ទុកតាំងពីសម័យចាហ៊ីលីយ៉ាស់ (សម័យកាលដែលជនជាតិអារ៉ាប់មុនសម័យឥស្លាមមិនទាន់ស្គាល់អល់ឡោះ រ៉សូល និងច្បាប់ឥស្លាម) នោះចំពោះទ្រព្យសម្បត្តិនេះ គឺត្រូវចេញហ្សាកាត់ចំនួនមួយភាគប្រាំ (១/៥)។ ទ្រព្យនេះត្រូវយកទៅចំណាយក្នុងផ្លូវដែលហ្សាកាត់ត្រូវចំណាយ នេះបើយោងតាមមតិដ៏ល្បីល្បាញ ហើយមតិមួយទៀតបានលើកឡើងថា វាត្រូវចំណាយទៅលើក្រុមមនុស្សដែលទទួលបានចំណែកមួយភាគប្រាំ ដែលមានចែងនៅក្នុងខម្ពីរគម្ពីរអំពី «ហ្វៃអ៍»។ ហ្សាកាត់ហ្វីតរ៉ោះ កាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់ហ្វីតរ៉ោះ (ហ្សាកាត់នៃការបង្កើតរូបកាយ) គឺចាំបាច់ត្រូវអនុវត្តដោយសារកត្តាបីយ៉ាង៖ ១. ការកាន់សាសនាឥស្លាម៖ ដូច្នេះមិនមានកាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់ហ្វីតរ៉ោះលើអ្នកដែលមិនមែនជាមូស្លីម (កាហ្វិរ) ឡើយ លើកលែងតែលើទាសករ ឬសាច់ញាតិដែលជាមូស្លីមរបស់គេ។ ២. ការលិចព្រះអាទិត្យនៅថ្ងៃចុងក្រោយនៃខែរ៉ាម៉ាឌន៖ ដូច្នេះហ្សាកាត់ហ្វីតរ៉ោះត្រូវចេញសម្រាប់អ្នកដែលស្លាប់ក្រោយពេលលិចព្រះអាទិត្យ ប៉ុន្តែមិនត្រូវចេញសម្រាប់អ្នកដែលទើបនឹងកើតក្រោយពេលនោះទេ។ ៣. ការមានទ្រព្យសម្បត្តិលើស៖ គឺការដែលបុគ្គលម្នាក់មានទ្រព្យសម្បត្តិលើសពីអាហារសម្រាប់ខ្លួនឯង និងអាហារសម្រាប់អ្នកដែលស្ថិតក្នុងបន្ទុករបស់ខ្លួននៅថ្ងៃនោះ ពោលគឺថ្ងៃបុណ្យអីឌុលហ្វីតរ៉ោះ និងរាត្រីនៃថ្ងៃបុណ្យនោះផងដែរ។ បុគ្គលម្នាក់ត្រូវចេញហ្សាកាត់សម្រាប់ខ្លួនឯង និងសម្រាប់អ្នកដែលខ្លួនត្រូវទទួលខុសត្រូវផ្គត់ផ្គង់ដែលជាមូស្លីម។ ដូច្នេះ មូស្លីមមិនមានកាតព្វកិច្ចចេញហ្សាកាត់ហ្វីតរ៉ោះសម្រាប់ទាសករ សាច់ញាតិ ឬភរិយាដែលជាអ្នកមិនកាន់សាសនាឥស្លាមឡើយ ទោះបីជាខ្លួនត្រូវមានកាតព្វកិច្ចផ្គត់ផ្គង់ពួកគេក៏ដោយ។ នៅពេលដែលហ្សាកាត់ហ្វីតរ៉ោះក្លាយជាកាតព្វកិច្ចលើបុគ្គលម្នាក់ នោះគេត្រូវចេញចំនួនមួយ «សាអ៍» (រង្វាស់មួយ) នៃអាហារចម្បងក្នុងតំបន់របស់គេ។ ប្រសិនបើក្នុងតំបន់នោះមានអាហារចម្បងច្រើនប្រភេទ ហើយប្រភេទណាមួយត្រូវបានគេនិយមបរិភោគច្រើនជាងគេ នោះត្រូវចេញហ្សាកាត់ដោយអាហារប្រភេទនោះ។ ប្រសិនបើបុគ្គលនោះស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ដាច់ស្រយាលដែលគ្មានអាហារចម្បង នោះគេត្រូវចេញដោយអាហារចម្បងនៃតំបន់ដែលនៅជិតបំផុត។ ចំពោះអ្នកដែលមិនមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ដល់ទៅមួយ «សាអ៍» ប៉ុន្តែមានខ្លះៗ នោះគេត្រូវចេញតាមចំនួនដែលខ្លួនមាននោះ។

(បរិមាណរបស់វា) គឺមួយ «ស្វាអ៍» (Sa') ស្មើនឹងប្រាំរ៉ត (Ratls) និងមួយភាគបីតាមរង្វាស់អ៊ីរ៉ាក់ ហើយការបញ្ជាក់អំពីទម្ងន់រ៉តអ៊ីរ៉ាក់ ត្រូវបានលើកឡើងរួចមកហើយនៅក្នុងផ្នែកនៃកម្រិតកំណត់ (នីសាប) នៃកសិផល។ • អ្នកដែលត្រូវទទួលបានហ្សាកាត់ (ជំពូក) ហ្សាកាត់ត្រូវផ្តល់ជូនដល់ក្រុមមនុស្សទាំងប្រាំបីប្រភេទ ដែលអល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានលើកឡើងនៅក្នុងគម្ពីរដ៏ថ្លៃថ្លារបស់ទ្រង់ តាមរយៈព្រះបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់ ទានហ្សាកាត់គឺសម្រាប់តែជនក្រីក្រ ជនខ្វះខាត អ្នកដែលធ្វើការប្រមូលហ្សាកាត់ អ្នកដែលត្រូវគេទាក់ទាញចិត្តឱ្យចូលកាន់សាសនាឥស្លាម ការរំដោះទាសករ អ្នកដែលមានបំណុលជំពាក់ អ្នកដែលនៅលើផ្លូវរបស់អល់ឡោះ និងអ្នកដំណើរដែលដាច់ពោះប៉ុណ្ណោះ﴾ [ស៊ូរ៉ាត់ អាត់-តៅបះ៖ ៦០]។ អត្ថន័យនេះមានភាពច្បាស់លាស់ស្រាប់ ដោយមិនចាំបាច់ត្រូវការការពន្យល់អ្វីឡើយ ក្រៅពីការស្វែងយល់អំពីប្រភេទមនុស្សទាំងនោះ។ ជនក្រីក្រ (ហ្វាក់គីរ) ក្នុងរឿងហ្សាកាត់ គឺអ្នកដែលគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិ និងគ្មានមុខរបរដែលគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់តម្រូវការចាំបាច់របស់ខ្លួន។ ចំណែកឯជនក្រីក្រក្នុងករណី «អារ៉ាយ៉ា» (ការលក់ផ្លែឈើលើដើម) គឺអ្នកដែលគ្មានប្រាក់កាក់នៅក្នុងដៃ។ ជនខ្វះខាត (មីសគីន) គឺអ្នកដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិ ឬមុខរបរខ្លះ ដែលអាចជួយសម្រាលតម្រូវការរបស់ខ្លួនបានខ្លះ ប៉ុន្តែមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់តម្រូវការទាំងស្រុងរបស់គេ ដូចជាអ្នកដែលត្រូវការប្រាក់ដប់ឌីរហាំ ប៉ុន្តែគេមានត្រឹមតែប្រាំពីរឌីរហាំប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកធ្វើការប្រមូលហ្សាកាត់ (អាមិល) គឺអ្នកដែលត្រូវបានមេដឹកនាំតែងតាំងឱ្យធ្វើការប្រមូលទានហ្សាកាត់ និងចែកចាយវាទៅដល់អ្នកដែលមានសិទ្ធិទទួលបាន។ អ្នកដែលត្រូវគេទាក់ទាញចិត្តឱ្យចូលកាន់សាសនាឥស្លាម (មូអ័លឡាហ្វះ កុលូប៊ូហ៊ុម) មានបួនប្រភេទ៖ ប្រភេទទីមួយគឺអ្នកដែលទើបចូលកាន់សាសនាឥស្លាម ហើយជំនឿរបស់គេនៅខ្សោយ ដូច្នេះគេត្រូវទទួលបានការទាក់ទាញចិត្តដោយការផ្តល់ហ្សាកាត់ជូន។ ចំណែកប្រភេទផ្សេងទៀតត្រូវបានរៀបរាប់លម្អិតនៅក្នុងសៀវភៅនីតិសាស្ត្រធំៗ។ ការរំដោះទាសករ (ហ្វី រីកប៊ី) គឺសំដៅលើទាសករដែលបានធ្វើកិច្ចសន្យារំដោះខ្លួន (មូកាតាប) យ៉ាងត្រឹមត្រូវតាមលក្ខខណ្ឌសាសនា។ ចំពោះអ្នកដែលធ្វើកិច្ចសន្យារំដោះខ្លួនមិនត្រឹមត្រូវ គឺមិនអាចទទួលបានចំណែកពីក្រុមនេះឡើយ។ អ្នកដែលមានបំណុលជំពាក់ (ហ្គារីម) មានបីប្រភេទ៖ ប្រភេទទីមួយគឺអ្នកដែលជំពាក់បំណុលដោយសារការសម្របសម្រួលជម្លោះរវាងក្រុមពីរ ក្នុងករណីមានការសម្លាប់គ្នាដែលរកឃាតករមិនឃើញ ដូច្នេះគេបានទទួលរ៉ាប់រងបំណុលនោះ ហេតុនេះបំណុលរបស់គេនឹងត្រូវសងចេញពីចំណែករបស់អ្នកជំពាក់បំណុល មិនថាគេជាអ្នកមាន ឬអ្នកក្រនោះទេ។ អ្នកជំពាក់បំណុលនឹងទទួលបានហ្សាកាត់ លុះត្រាតែបំណុលនោះនៅមានជាប់ខ្លួន។ ប្រសិនបើគេបានសងបំណុលនោះរួចរាល់ដោយទ្រព្យផ្ទាល់ខ្លួន ឬបានសងរួចតាំងពីដើមមក នោះគេនឹងមិនទទួលបានចំណែកពីក្រុមអ្នកជំពាក់បំណុលឡើយ។ ចំណែកប្រភេទផ្សេងទៀតនៃអ្នកជំពាក់បំណុល ត្រូវបានរៀបរាប់នៅក្នុងសៀវភៅនីតិសាស្ត្រធំៗ។ អ្នកនៅលើផ្លូវរបស់អល់ឡោះ (ហ្វី សាប៊ីលីលឡាហ៍) គឺអ្នកចម្បាំងដែលមិនមានប្រាក់ខែពីកងទ័ពរដ្ឋ ប៉ុន្តែពួកគេស្ម័គ្រចិត្តធ្វើជីហាត។ អ្នកដំណើរដែលដាច់ពោះ (អ៊ីបនុស សាប៊ីល) គឺអ្នកដែលចាប់ផ្តើមធ្វើដំណើរចេញពីទីក្រុងដែលមានហ្សាកាត់ ឬអ្នកដែលកំពុងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ទីក្រុងនោះ។ លក្ខខណ្ឌសម្រាប់អ្នកនេះគឺត្រូវតែជាអ្នកដែលមានតម្រូវការចាំបាច់ និងមិនមែនជាការធ្វើដំណើរដើម្បីប្រព្រឹត្តអំពើបាបឡើយ។

និងប្រសាសន៍របស់លោក (និងចំពោះអ្នកដែលមានវត្តមានក្នុងចំណោមពួកគេ)៖ គឺសំដៅលើប្រភេទអ្នកដែលត្រូវទទួលហ្សាកាត់។ ក្នុងនោះមានការបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើប្រភេទខ្លះមិនមានវត្តមាន ហើយមានវត្តមានតែប្រភេទខ្លះទៀត នោះត្រូវផ្តល់ហ្សាកាត់ទៅឱ្យអ្នកដែលមានវត្តមាននោះ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើពួកគេទាំងអស់មិនមានវត្តមានទេ នោះត្រូវរក្សាទុកហ្សាកាត់នោះរហូតដល់ពួកគេទាំងអស់ ឬមួយផ្នែកនៃពួកគេមានវត្តមាន។ (ហើយមិនត្រូវកំណត់) ក្នុងការផ្តល់ហ្សាកាត់ (ឱ្យតិចជាងបីនាក់ក្នុងមួយប្រភេទ) នៃប្រភេទទាំងប្រាំបីនោះឡើយ (លើកលែងតែអ្នកធ្វើការងារហ្សាកាត់ -អាមិល-) ព្រោះវាអាចអនុញ្ញាតឱ្យមានតែម្នាក់បាន ប្រសិនបើការងារនោះសម្រេចបានដោយរូបគេ - នៅក្នុងសាត្រាស្លឹករឹតខ្លះប្រើពាក្យថា «គ្រប់គ្រាន់» -។ ប្រសិនបើហ្សាកាត់ត្រូវបានផ្តល់ឱ្យតែពីរនាក់ក្នុងមួយប្រភេទ នោះអ្នកផ្តល់ត្រូវសងសំណងដល់មនុស្សទីបីនូវចំនួនតិចតួចបំផុតដែលគេអាចចាត់ទុកថាជាទ្រព្យសម្បត្តិបាន។ ហើយមានមតិមួយទៀតថា ត្រូវសងសំណងដល់គេនូវចំនួនមួយភាគបី។ • អ្នកដែលមិនត្រូវផ្តល់ហ្សាកាត់ឱ្យ (ហើយមានមនុស្សប្រាំក្រុមដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យផ្តល់ហ្សាកាត់ដល់ពួកគេ៖ អ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិ ឬមានសមត្ថភាពរកចំណូលបាន, ទាសករ, កូនចៅរបស់ហាស្ហីម, និងកូនចៅរបស់មុត្តលីប) ទោះបីជាពួកគេត្រូវបានគេរារាំងមិនឱ្យទទួលបានសិទ្ធិរបស់ពួកគេពីចំណែកមួយភាគប្រាំនៃចំណែកមួយភាគប្រាំ (នៃទ្រព្យសង្គ្រាម) ឬយ៉ាងណាក៏ដោយ។ ដូចគ្នានេះដែរ ទាសករដែលត្រូវបានដោះលែង (ដោយពួកគេ) ក៏មិនអនុញ្ញាតឱ្យផ្តល់ហ្សាកាត់ដល់ពួកគេដែរ។ ប៉ុន្តែវាអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេម្នាក់ៗទទួលយកសទកោះ (ទានស្ម័គ្រចិត្ត) នេះបើយោងតាមមតិដ៏ល្បីល្បាញ។ (និងអ្នកមិនមែនជាមូស្លីម -កាហ្វារ-)។ នៅក្នុងសាត្រាស្លឹករឹតខ្លះប្រើពាក្យថា «ហើយហ្សាកាត់មិនមានសុពលភាពចំពោះអ្នកមិនមែនជាមូស្លីមឡើយ»។ (ហើយអ្នកដែលអ្នកផ្តល់ហ្សាកាត់មានកាតព្វកិច្ចផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពដល់ពួកគេ គឺមិនត្រូវផ្តល់ហ្សាកាត់ដល់ពួកគេឡើយ) ក្នុងនាមជាអ្នកក្រីក្រ និងអ្នកខ្វះខាត។ ប៉ុន្តែវាអនុញ្ញាតឱ្យផ្តល់ហ្សាកាត់ដល់ពួកគេក្នុងនាមជាអ្នកប្រយុទ្ធក្នុងផ្លូវរបស់អល់ឡោះ ឬជាអ្នកជំពាក់បំណុលគេជាដើម។

សៀវភៅពន្យល់អំពីបទបញ្ញត្តិនៃការកាន់សីល (សោម)

លក្ខខណ្ឌដែលតម្រូវឱ្យមានកាតព្វកិច្ចถือសីល (ការតមអាហារ)៖ ១. ការកាន់សាសនាឥស្លាម (អ៊ីស្លាម)។ ២. ការគ្រប់គ្រងសតិបញ្ញា (មានស្មារតីគ្រប់គ្រាន់)។ ៣. ការឈានចូលដល់វ័យពេញវ័យ (បាលីឃ)។ ៤. សមត្ថភាពក្នុងការถือសីល (មានសុខភាពល្អ និងមិនមែនជាអ្នកដំណើរដែលលំបាក)។ ៥. ការមានសុវត្ថិភាពពីឧបសគ្គ (សម្រាប់ស្ត្រី គឺត្រូវតែស្អាតពីការមករដូវ និងការធ្លាក់ឈាមក្រោយសម្រាលកូន)។

សៀវភៅពន្យល់អំពីបទបញ្ញត្តិនៃការកាន់សីល (ការតមអាហារ) ពាក្យថា «الصوم» (អស្សោម) និង «الصيام» (អស្សិយាម) គឺជាពាក្យដើម (Masdar) ដែលមានន័យតាមភាសាថា ការទប់ស្កាត់។ ចំណែកតាមលក្ខខណ្ឌសាសនា មានន័យថា ការទប់ស្កាត់ខ្លួនពីអ្វីដែលធ្វើឱ្យខូចសីល ដោយមានចេតនាជាក់លាក់មួយ ក្នុងរយៈពេលពេញមួយថ្ងៃដែលអនុញ្ញាតឱ្យកាន់សីល ដោយចេញពីបុគ្គលមូស្លីមដែលមានសតិសម្បជញ្ញៈ និងស្អាតស្អំពីឈាមរដូវ និងឈាមក្រោយសម្រាលកូន។ លក្ខខណ្ឌដែលតម្រូវឱ្យកាន់សីល (លក្ខខណ្ឌដែលតម្រូវឱ្យកាន់សីលមានបីយ៉ាង)៖ នៅក្នុងសាខ្លះបានបញ្ជាក់ថា «បួនយ៉ាង» គឺ៖ (ការគោរពសាសនាឥស្លាម, ការឈានដល់វ័យពេញកម្លាំង, ការមានសតិសម្បជញ្ញៈ និងសមត្ថភាពក្នុងការកាន់សីល)។ នេះគឺជាចំណុចដែលខ្វះនៅក្នុងកំណែដែលមានបីយ៉ាង។ ដូច្នេះ ការកាន់សីលមិនតម្រូវឱ្យធ្វើចំពោះអ្នកដែលផ្ទុយពីលក្ខខណ្ឌទាំងនេះឡើយ។ កាតព្វកិច្ច (ហ្វារីដ) នៃការកាន់សីល (កាតព្វកិច្ចនៃការកាន់សីលមានបួនយ៉ាង)៖ ទីមួយគឺ (ការតាំងចិត្ត) ដោយបេះដូង។ ប្រសិនបើការកាន់សីលនោះជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វារីដ) ដូចជាការកាន់សីលក្នុងខែរ៉ាម៉ាដន ឬការកាន់សីលដែលបានបន់ស្រន់ (ណាសារ) នោះចាំបាច់ត្រូវតែតាំងចិត្តនៅពេលយប់ ហើយចាំបាច់ត្រូវតែបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់លាស់ក្នុងការកាន់សីលដែលជាកាតព្វកិច្ចដូចជាខែរ៉ាម៉ាដន។

ការកំណត់ចេតនា (នីយ៉ះ) សម្រាប់ការถือសីលគឺ៖ ត្រូវនិយាយថា «នវៃទូ សោមះ ឃ៉ូឌិន អាន់ អះដាអិ ហ្វ័រឌី រ៉ូម៉ាដានី ហាហ្សីហិ សាន់ន៉ាទិ លីលឡាហិ តាអាឡា» (ខ្ញុំតាំងចិត្តถือសីលនៅថ្ងៃស្អែក ដើម្បីបំពេញកាតព្វកិច្ចហ្វ័រឌូខែរ៉ូម៉ាដាន ក្នុងឆ្នាំនេះ ដើម្បីអល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់)។ ទីពីរ៖ ការអត់ឃ្លានពីការបរិភោគ និងការផឹក ទោះបីជាអាហារ ឬភេសជ្ជៈនោះមានចំនួនតិចតួចក៏ដោយ ប្រសិនបើធ្វើដោយចេតនា។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើបរិភោគដោយការភ្លេចខ្លួន ឬដោយភាពល្ងង់ខ្លៅ (មិនដឹង) នោះមិនបាត់បង់ការถือសីលឡើយ ប្រសិនបើបុគ្គលនោះទើបតែចូលកាន់សាសនាឥស្លាម ឬរស់នៅឆ្ងាយពីអ្នកប្រាជ្ញសាសនា។ ប្រសិនបើមិនមែនក្នុងករណីនេះទេ គឺចាត់ទុកថាបាត់បង់ការถือសីល។ ទីបី៖ ការរួមភេទដោយចេតនា។ ចំណែកការរួមភេទដោយការភ្លេចខ្លួន គឺមានលក្ខណៈដូចគ្នាទៅនឹងការបរិភោគដោយភ្លេចខ្លួនដែរ។ ទីបួន៖ ការធ្វើឱ្យក្អួតដោយចេតនា។ ប្រសិនបើការក្អួតនោះកើតឡើងដោយមិនបានតាំងចិត្ត (ដោយអចេតនា) នោះមិនបាត់បង់ការถือសីលឡើយ។ • អ្វីដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់ការถือសីល (អ្វីដែលធ្វើឱ្យអ្នកถือសីលបាត់បង់ការถือសីលមានដប់យ៉ាង)៖ ទីមួយ និងទីពីរគឺ (អ្វីដែលចូលទៅក្នុងពោះដោយចេតនា) តាមរយៈរន្ធដែលបើកចំហ (ឬ) រន្ធដែលមិនបើកចំហ ដូចជាការចូលទៅដល់ (ក្បាល) តាមរយៈរបួសជ្រៅ។ អត្ថន័យគឺអ្នកถือសីលត្រូវតែអត់ឃ្លានពីការនាំយកវត្ថុណាមួយឱ្យចូលទៅដល់កន្លែងដែលគេហៅថាពោះ។ ទីបី៖ ការចាក់ថ្នាំតាមរន្ធទាំងពីរ (ទ្វារមាស ឬរន្ធគូថ)។ វាគឺជាថ្នាំដែលគេចាក់បញ្ចូលទៅក្នុងខ្លួនអ្នកជំងឺតាមរយៈរន្ធទាំងពីរនេះ ដែលក្នុងអត្ថបទដើមបានហៅថា «សាប៊ីឡៃន» (រន្ធទាំងពីរ)។ ទីបួន៖ ការធ្វើឱ្យក្អួតដោយចេតនា។ ប្រសិនបើមិនបានធ្វើដោយចេតនាទេ នោះមិនបាត់បង់ការถือសីលឡើយ ដូចដែលបានបញ្ជាក់រួចមកហើយ។

ទីប្រាំ៖ ការរួមភេទដោយចេតនានៅក្នុងទ្វារមាស។ ដូច្នេះ អ្នកកាន់សីលមិនបាត់បង់សីលដោយសារការរួមភេទដោយការភ្លេចខ្លួននោះទេ ដូចដែលបានបញ្ជាក់រួចមកហើយ។ ទីប្រាំមួយ៖ ការបញ្ចេញទឹកកាម ដែលជាការចេញទឹកកាមដោយសារការប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ ដោយមិនមែនជាការរួមភេទ មិនថាជាទង្វើដែលហាមឃាត់ ដូចជាការបញ្ចេញទឹកកាមដោយដៃខ្លួនឯង ឬទង្វើដែលមិនហាមឃាត់ ដូចជាការបញ្ចេញទឹកកាមដោយដៃរបស់ភរិយា ឬទាសីរបស់ខ្លួន។ ការបញ្ជាក់ថា “ដោយការប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់” គឺដើម្បីកាត់ចេញនូវករណីការចេញទឹកកាមដោយសារការយល់សប្តិឃើញរឿងផ្លូវភេទ (Ihtilam) ដែលករណីនេះមិនធ្វើឱ្យបាត់បង់សីលឡើយជាដាច់ខាត។ ទីប្រាំពីរ រហូតដល់ទីដប់៖ ការមករដូវ, ការធ្លាក់ឈាមក្រោយសម្រាល, ការឆ្កួតវង្វេង និងការធ្លាក់សាសនា (ការចេញពីសាសនាឥស្លាម)។ ប្រសិនបើមានរឿងទាំងនេះកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលកាន់សីល នោះវានឹងធ្វើឱ្យសីលនោះបាត់បង់។ • អ្វីដែលគួរឱ្យសរសើរ (ស៊ុនណាត់) សម្រាប់អ្នកកាន់សីល (មានបីយ៉ាងដែលគួរឱ្យសរសើរសម្រាប់អ្នកកាន់សីល)៖ ទីមួយ៖ ការប្រញាប់ស្រាយសីល ប្រសិនបើអ្នកកាន់សីលប្រាកដក្នុងចិត្តថាព្រះអាទិត្យបានអស្តង្គតហើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើមានការសង្ស័យ នោះមិនត្រូវប្រញាប់ស្រាយសីលឡើយ។ ហើយជាការល្អ (ស៊ុនណាត់) គឺត្រូវស្រាយសីលដោយផ្លែត្មាត (ទម្ពរ) បើគ្មានទេ គឺដោយទឹក។ ទីពីរ៖ ការពន្យារពេលហូបអាហារស៊ូហួរ (អាហារពេលព្រលឹម) ដរាបណាមិនធ្លាក់ចូលក្នុងភាពសង្ស័យ នោះមិនត្រូវពន្យារពេលឡើយ។ ការហូបអាហារស៊ូហួរអាចសម្រេចបានដោយការហូប ឬផឹកបន្តិចបន្តួច។ ទីបី៖ ការចៀសវាងពីពាក្យសម្តីអសុរោះ (ពាក្យអាក្រក់)។ ដូច្នេះ អ្នកកាន់សីលត្រូវរក្សាអណ្តាតរបស់ខ្លួនពីការកុហក ការនិយាយដើមគេ និងអ្វីៗដែលស្រដៀងគ្នានេះ ដូចជាការជេរប្រមាថជាដើម។ ហើយប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់ជេរប្រមាថគាត់...

ថ្ងៃដែលត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យធ្វើការถือសីល (សោម) និងថ្ងៃដែលត្រូវបានស្អប់ខ្ពើម (ម៉ាក្រូហ៍)។

គួរឱ្យគាត់និយាយពីរ ឬបីដងថា៖ «ខ្ញុំកំពុងถือសីល (សោម)» មិនថាដោយអណ្តាតរបស់គាត់នោះទេ - ដូចដែលលោក អាន-ណាវ៉ាវី បានលើកឡើងនៅក្នុងសៀវភៅ «អាល់-អ័ዝការ» - ឬដោយចិត្តរបស់គាត់ - ដូចដែលលោក អារ-រ៉ាហ្វីអី បានដកស្រង់ចេញពីបណ្តាអ្នកប្រាជ្ញ។ ហើយសូមកំណត់ត្រឹមតែប៉ុណ្ណេះ។ • ថ្ងៃដែលត្រូវបានហាមឃាត់ និងមិនត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យถือសីល (សោម) (ត្រូវបានហាមឃាត់ការถือសីលចំនួនប្រាំថ្ងៃ៖ ថ្ងៃបុណ្យទាំងពីរ) គឺការถือសីលនៅថ្ងៃបុណ្យ អ៊ីដុលហ្វីតរ៍ និងថ្ងៃបុណ្យ អ៊ីដុលអាដហា (និងថ្ងៃតាស៊ីរីក) ដែលជា (ថ្ងៃទាំងបី) បន្ទាប់ពីថ្ងៃ អាន់-ណាហ៍រ៍ (ថ្ងៃទី១០ នៃខែហ្ស៊ុលហ៊ីជ្ជះ)។ (មិនត្រូវបានលើកទឹកចិត្ត) ក្នុងកម្រិតហាមឃាត់ ការถือសីលនៅថ្ងៃដែលមន្ទិលសង្ស័យ (យ៉ៅមុលសាក់) ដោយគ្មានមូលហេតុដែលតម្រូវឱ្យถือសីល។ អ្នកនិពន្ធបានចង្អុលបង្ហាញពីទម្រង់មួយចំនួននៃមូលហេតុនេះដោយពាក្យរបស់គាត់ថា៖ (លើកលែងតែវាត្រូវនឹងទម្លាប់របស់គាត់) ក្នុងការถือសីលស៊ូណាន់ ដូចជាអ្នកដែលមានទម្លាប់ถือសីលមួយថ្ងៃ និងឈប់មួយថ្ងៃ ហើយការถือសីលរបស់គាត់បានត្រូវចំថ្ងៃមន្ទិលសង្ស័យនោះ។ ហើយក៏អនុញ្ញាតឱ្យถือសីលនៅថ្ងៃមន្ទិលសង្ស័យផងដែរ ប្រសិនបើជាការសង (កូដោះ) ឬការបន់ស្រន់ (ណាហ្សារ)។ ថ្ងៃមន្ទិលសង្ស័យ គឺថ្ងៃទី៣០ នៃខែសាក់ប៊ាន ប្រសិនបើមិនបានឃើញខែនៅយប់នោះទាំងមេឃស្រឡះ ឬមានមនុស្សនិយាយតៗគ្នាថាបានឃើញខែ ប៉ុន្តែមិនមានសាក្សីដែលគួរឱ្យទុកចិត្តបានឃើញផ្ទាល់ភ្នែក ឬមានក្មេង ទាសករ ឬអ្នកដែលប្រព្រឹត្តអំពើបាបជាអ្នកផ្តល់សាក្សី។ • ការរួមភេទនៅពេលថ្ងៃនៃខែរ៉ាម៉ាឌន (នរណាម្នាក់ដែលរួមភេទនៅពេលថ្ងៃនៃខែរ៉ាម៉ាឌន) ក្នុងស្ថានភាពដែលគាត់ (មានចេតនា និងរួមភេទតាមទ្វារមាស) ហើយគាត់ជាអ្នកដែលត្រូវគោរពតាមកាតព្វកិច្ចถือសីល និងបានតាំងចិត្តតាំងពីពេលយប់មកម្ល៉េះ ហើយគាត់មានបាបដោយសារការរួមភេទនេះចំពោះការถือសីល (នោះគាត់ត្រូវសង (កូដោះ) និងបង់កាហ្វារ៉ោះ (សំណង)។ សំណងនោះគឺ ការរំដោះទាសករមូស្លីមម្នាក់)។ នៅក្នុងសាត្រាស្លឹករឹតខ្លះបានបញ្ជាក់ថា «ត្រូវតែជាអ្នកដែលគ្មានពិការភាពដែលរារាំងដល់ការធ្វើការងារ និងការរកស៊ី»។ (ប្រសិនបើគាត់រកមិនបានទេ នោះត្រូវถือសីល...)

(ត្រូវតមអាហារ) រយៈពេលពីរខែជាប់ៗគ្នា។ ប្រសិនបើមិនអាចធ្វើបានទេ នោះត្រូវផ្តល់អាហារដល់អ្នកក្រីក្រចំនួនហុកសិបនាក់ (ដោយផ្តល់អាហារដល់អ្នកក្រីក្រម្នាក់ៗនូវបរិមាណមួយ «មុទ្ទ») ពោលគឺបរិមាណដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតក្នុងសក្ដាកាត់ហ្វីតរ៍។ ប្រសិនបើមិនអាចអនុវត្តបានទាំងស្រុងនោះទេ នោះកាតព្វកិច្ចកាហ្វារ៉ោះ (ការសងដង្វាយ) នៅតែជាប់ក្នុងកាតព្វកិច្ចរបស់គេដដែល។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើក្រោយមកគេមានលទ្ធភាពអនុវត្តលក្ខខណ្ឌណាមួយនៃកាហ្វារ៉ោះនោះ គេត្រូវតែអនុវត្តវា។ • ការសងសីល (សោម) ជំនួសអ្នកដែលស្លាប់ទៅ (អ្នកណាដែលស្លាប់ទៅ ហើយមានកាតព្វកិច្ចត្រូវសងសីល) ដែលខកខាន (ពីខែរ៉ាម៉ាដន) ដោយមានហេតុផលត្រឹមត្រូវ ដូចជាអ្នកដែលមិនបានសីលដោយសារជំងឺ ហើយមិនមានលទ្ធភាពសងវិញ ឧទាហរណ៍៖ ជំងឺរបស់គេអូសបន្លាយរហូតដល់ស្លាប់ នោះគេមិនមានបាបចំពោះការខកខាននេះឡើយ ហើយក៏មិនចាំបាច់សងជំនួសដោយការបង់ហ្វីឌីយ៉ោះ (សំណង) ដែរ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការខកខាននោះមិនមានហេតុផលត្រឹមត្រូវ ហើយគេស្លាប់មុនពេលមានលទ្ធភាពសងវិញ (នោះត្រូវផ្តល់អាហារជំនួសគេ) ពោលគឺអ្នកអាណាព្យាបាលត្រូវដកចេញពីមរតករបស់អ្នកស្លាប់ ដើម្បីផ្តល់អាហារ (សម្រាប់មួយថ្ងៃដែលខកខាន នូវបរិមាណ «មុទ្ទ») ដែលស្មើនឹងមួយរ៉តល៍ និងមួយភាគបីតាមខ្នាតបាកដាដ៍ ឬស្មើនឹងពាក់កណ្តាលកាត់ហ៍តាមខ្នាតអេហ្ស៊ីប។ អ្វីដែលអ្នកនិពន្ធបានលើកឡើងនេះ គឺជាមតិថ្មី (កៅលុលជឌីដ)។ ចំណែកមតិចាស់ (កៅលុលកដីម) មិនបានកំណត់ថាត្រូវតែផ្តល់អាហារនោះទេ ប៉ុន្តែអ្នកអាណាព្យាបាលអាចសងសីលជំនួសអ្នកស្លាប់បាន ហើយថែមទាំងត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យធ្វើបែបនោះទៀតផង ដូចដែលមានចែងក្នុងសៀវភៅ «ស៊ើរហ៍ អាល់មូហ្សាប់» ហើយនៅក្នុងសៀវភៅ «រ៉ាវដោះ» បានសម្រេចថា មតិចាស់គឺត្រឹមត្រូវជាង។

ការស៊ូអុំ (ការតមអាហារ) ដ៏ធំ (ឬការតមអាហារក្នុងខែរ៉ាម៉ាដន)

ការถือសីល (សោម) សម្រាប់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងស្ត្រីបំបៅដោះកូន

ការតមអាហារ (សោម) សម្រាប់មនុស្សចាស់ជរា (បុរសចំណាស់ជរា) និងស្ត្រីចំណាស់ រួមទាំងអ្នកជំងឺដែលគ្មានសង្ឃឹមថានឹងជាសះស្បើយ (ប្រសិនបើពួកគេមិនអាច) តមអាហារបាន នោះពួកគេត្រូវតែផ្អាកការតមអាហារ ហើយត្រូវផ្តល់អាហារ (ដល់អ្នកក្រីក្រ) ចំនួនមួយមូដ (Mud) សម្រាប់រាល់ថ្ងៃដែលបានខកខាន។ មិនអនុញ្ញាតឱ្យផ្តល់អាហារនោះមុនពេលចូលដល់ខែរ៉ាម៉ាដនឡើយ ប៉ុន្តែអាចផ្តល់ជូនបានបន្ទាប់ពីពេលហ្វាចារ (Fajr) នៃរាល់ថ្ងៃ។ ការតមអាហារសម្រាប់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងស្ត្រីបំបៅដោះកូន (ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងស្ត្រីបំបៅដោះកូន ប្រសិនបើពួកគេព្រួយបារម្ភចំពោះសុខភាពខ្លួនឯង) ថានឹងមានគ្រោះថ្នាក់ដោយសារការតមអាហារ ដូចទៅនឹងគ្រោះថ្នាក់របស់អ្នកជំងឺដែរ នោះពួកគេត្រូវតែផ្អាកការតមអាហារ ហើយចាំបាច់ត្រូវ (សងវិញនៅពេលក្រោយ)។ ហើយប្រសិនបើពួកគេព្រួយបារម្ភចំពោះកូនរបស់ពួកគេ ពោលគឺការរលូតកូនសម្រាប់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងការខ្វះទឹកដោះសម្រាប់ស្ត្រីបំបៅដោះកូន នោះពួកគេត្រូវតែផ្អាកការតមអាហារ ហើយចាំបាច់ត្រូវ (សងវិញនៅពេលក្រោយ) សម្រាប់ការខកខាននោះ រួមទាំងត្រូវបង់ (កាហ្វារ៉ាត - កិច្ចសងសំណង) ផងដែរ។ កាហ្វារ៉ាតនោះគឺត្រូវផ្តល់អាហារ (ចំនួនមួយមូដសម្រាប់រាល់ថ្ងៃដែលខកខាន) ដែលមួយមូដនេះគឺស្មើនឹងមួយរ៉ាតល (Rat-l) និងមួយភាគបីនៃរ៉ាតលតាមខ្នាតអ៊ីរ៉ាក់ ដែលគេហៅម្យ៉ាងទៀតថាខ្នាតបាកដាដ។ ការតមអាហារសម្រាប់អ្នកជំងឺ និងអ្នកធ្វើដំណើរ (អ្នកជំងឺ និងអ្នកធ្វើដំណើរក្នុងរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ) ដែលជាការធ្វើដំណើរអនុញ្ញាត ប្រសិនបើពួកគេមានការលំបាកដោយសារការតមអាហារ នោះពួកគេអាចផ្អាកការតមអាហារបាន ហើយត្រូវសងវិញនៅពេលក្រោយ។ ចំពោះអ្នកជំងឺ ប្រសិនបើជំងឺរបស់គាត់ជាជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ គាត់អាចមិនចាំបាច់តាំងចិត្ត (នីយ៉ាត) តមអាហារតាំងពីពេលយប់បានឡើយ។

ប្រសិនបើការក្តៅខ្លួនកើតឡើងមិនទៀងទាត់ ពោលគឺពេលខ្លះក្តៅ ពេលខ្លះមិនក្តៅ ហើយនៅពេលចាប់ផ្តើមតមអាហារ (សោម) គាត់មិនមានអាការៈក្តៅខ្លួនទេ នោះគាត់មិនចាំបាច់តាំងចេតនា (នីយ៉ាត់) ពីពេលយប់ឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់មានអាការៈក្តៅខ្លួន គាត់ត្រូវតែតាំងចេតនាពីពេលយប់។ ប្រសិនបើអាការៈក្តៅខ្លួនត្រឡប់មកវិញ ហើយគាត់ចាំបាច់ត្រូវតែឈប់តមអាហារ នោះគាត់អាចឈប់តមបាន។ អ្នកនិពន្ធមិនបានលើកឡើងអំពីការតមអាហារដោយស្ម័គ្រចិត្ត (តតាវ៉ូ) ទេ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានរៀបរាប់យ៉ាងលម្អិតនៅក្នុងសៀវភៅធំៗ ដែលក្នុងនោះរួមមាន៖ ការតមអាហារនៅថ្ងៃអារ៉ាហ្វះ, ថ្ងៃអាស៊ូរ៉ា, ថ្ងៃតាស៊ូអា, ថ្ងៃដែលមានព្រះចន្ទពេញវង់ (ថ្ងៃទី ១៣, ១៤, ១៥ នៃខែតាមច័ន្ទគតិ) និងការតមអាហារ ៦ ថ្ងៃក្នុងខែស៊ូវ៉ាល់។ • ការអៀតិកាហ្វ (ការស្នាក់នៅក្នុងវិហារ) (ជំពូក) ស្តីពីបទបញ្ញត្តិនៃការអៀតិកាហ្វ។ តាមភាសាវិទ្យា វាមានន័យថា ការស្នាក់នៅជាប់នឹងអ្វីមួយមិនថាជាអំពើល្អ ឬអំពើអាក្រក់នោះទេ។ ចំណែកតាមគោលការណ៍សាសនា វាមានន័យថា ការស្នាក់នៅក្នុងវិហារ (ម៉ាស៊ីត) ដោយមានលក្ខខណ្ឌជាក់លាក់។ (ការអៀតិកាហ្វគឺជាស៊ូណាន់ដែលត្រូវបានលើកទឹកចិត្ត) ឱ្យធ្វើគ្រប់ពេលវេលា ហើយការធ្វើវានៅក្នុងរយៈពេល ១០ ថ្ងៃចុងក្រោយនៃខែរ៉ាម៉ាដន គឺប្រសើរជាងពេលវេលាដទៃទៀត ដោយសារតែការស្វែងរកយប់ឡៃឡាតុល់កូដរ៍ (Lailatul Qadr)។ ចំពោះលោកអ៊ីម៉ាម ស៊ហ្វីអី (សូមអល់ឡោះមេត្តាដល់លោក) យប់នោះស្ថិតនៅក្នុងរយៈពេល ១០ ថ្ងៃចុងក្រោយនៃខែរ៉ាម៉ាដន ដូច្នេះរាល់យប់ទាំងអស់ក្នុងរយៈពេលនេះសុទ្ធតែអាចជាយប់ឡៃឡាតុល់កូដរ៍ ប៉ុន្តែយប់សេសគឺមានលទ្ធភាពខ្ពស់ជាង ហើយយប់ដែលរំពឹងទុកខ្លាំងជាងគេក្នុងចំណោមយប់សេសទាំងនោះ គឺយប់ទី ២១ ឬទី ២៣។ (ការអៀតិកាហ្វ) មានលក្ខខណ្ឌពីរយ៉ាង៖ ទីមួយគឺ (ការតាំងចេតនា) ហើយចំពោះការអៀតិកាហ្វដែលបានបន់ស្រន់ (ណាសារ) ត្រូវតែតាំងចេតនាថាជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វារឌូ) ឬជាការបន់ស្រន់។ ទីពីរគឺ (ការស្នាក់នៅក្នុងវិហារ)។ ការស្នាក់នៅត្រឹមតែរយៈពេលខ្លីមួយភ្លែត (តុមអានីណាន់) គឺមិនគ្រប់គ្រាន់ឡើយ។

ផ្ទុយទៅវិញ គឺការបន្ថែមលើសពីនេះ រហូតដល់ការស្នាក់នៅនោះត្រូវបានគេហៅថាជា «អ៊ិតិកាហ្វ» (ការស្នាក់នៅក្នុងវិហារដើម្បីគោរពប្រតិបត្តិ)។ លក្ខខណ្ឌរបស់អ្នកធ្វើអ៊ិតិកាហ្វ គឺត្រូវតែជាមូស្លីម មានសតិសម្បជញ្ញៈពេញលេញ និងស្អាតពីការមករដូវ ការសម្រាលកូន និងការមានមន្ទិល (ជូណូប)។ ដូច្នេះ ការធ្វើអ៊ិតិកាហ្វនឹងមិនមានសុពលភាពឡើយចំពោះអ្នកមិនមែនមូស្លីម អ្នកវិកលចរិក ស្ត្រីដែលកំពុងមករដូវ ស្ត្រីដែលទើបសម្រាលកូន និងអ្នកដែលមានមន្ទិល។ ប្រសិនបើអ្នកធ្វើអ៊ិតិកាហ្វបានធ្លាក់ចេញពីសាសនា (មូរតាត) ឬស្រវឹង នោះការធ្វើអ៊ិតិកាហ្វរបស់គេនឹងត្រូវមោឃៈ។ (អ្នកធ្វើអ៊ិតិកាហ្វដែលបានបន់ស្រន់) មិនត្រូវចេញ (ពីកន្លែងធ្វើអ៊ិតិកាហ្វឡើយ លើកលែងតែមានតម្រូវការចាំបាច់របស់មនុស្ស) ដូចជាការបន្ទោរបង់តូច ឬធំ និងអ្វីៗដែលមានន័យដូចគ្នានេះ ដូចជាការងូតទឹកសម្អាតមន្ទិល (ជូណូប) (ឬមានហេតុផលចាំបាច់ដូចជាការមករដូវ) ឬការសម្រាលកូន ដូច្នេះស្ត្រីត្រូវចេញពីវិហារដោយសារហេតុផលទាំងពីរនេះ (ឬ) មានហេតុផលចាំបាច់ដូចជា (ជំងឺដែលមិនអាចស្នាក់នៅបន្តបាន) នៅក្នុងវិហារ ដោយសារតែត្រូវការកម្រាលពូក អ្នកបម្រើ និងគ្រូពេទ្យ ឬខ្លាចមានការប្រឡាក់វិហារ ដូចជាជំងឺរាក ឬការនោមមិនឈប់។ ពាក្យរបស់អ្នកនិពន្ធដែលថា «មិនអាចស្នាក់នៅបន្តបាន» គឺមិនរាប់បញ្ចូលជំងឺស្រាលៗដូចជាគ្រុនក្តៅស្រាលនោះទេ ដូច្នេះមិនអនុញ្ញាតឱ្យចេញពីវិហារដោយសារជំងឺទាំងនោះឡើយ។ • អ្វីដែលធ្វើឱ្យអ៊ិតិកាហ្វមោឃៈ (អ៊ិតិកាហ្វនឹងត្រូវមោឃៈ ដោយសារការរួមភេទ) ប្រសិនបើធ្វើដោយស្ម័គ្រចិត្ត ដោយចងចាំថាខ្លួនកំពុងធ្វើអ៊ិតិកាហ្វ និងដឹងថាវាជាការហាមឃាត់។ ចំណែកឯការប៉ះពាល់រាងកាយរបស់អ្នកធ្វើអ៊ិតិកាហ្វដោយមានតណ្ហា គឺធ្វើឱ្យអ៊ិតិកាហ្វមោឃៈប្រសិនបើមានការបញ្ចេញទឹកកាម បើមិនដូច្នោះទេ វាមិនមោឃៈឡើយ។

គម្ពីរស្ដីពីបទបញ្ញត្តិនៃការធ្វើហជ្ជ

គម្ពីរស្ដីពីបទបញ្ញត្តិនៃការធ្វើហជ្ជ ហជ្ជ (Hajj) តាមភាសាមានន័យថា ការតាំងចិត្តទៅកាន់ទីណាមួយ។ ចំណែកតាមគោលការណ៍សាសនា មានន័យថា ការតាំងចិត្តធ្វើដំណើរទៅកាន់ផ្ទះដ៏ពិសិដ្ឋ (កាអបះ) ដើម្បីបំពេញកិច្ចគោរពបូជា។ លក្ខខណ្ឌដែលតម្រូវឱ្យធ្វើហជ្ជ លក្ខខណ្ឌដែលតម្រូវឱ្យធ្វើហជ្ជមានប្រាំពីរប្រការ៖ ១. ការកាន់សាសនាឥស្លាម។ ២. ការឈានដល់វ័យពេញកម្លាំង (បាលីគ)។ ៣. ការមានសតិបញ្ញាគ្រប់គ្រាន់។ ៤. ការមានសេរីភាព (មិនមែនជាទាសករ)។ ដូច្នេះ អ្នកដែលមិនមានលក្ខខណ្ឌទាំងនេះ មិនតម្រូវឱ្យធ្វើហជ្ជឡើយ។ ៥. ការមានស្បៀងអាហារគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ធ្វើដំណើរ និងមានសម្ភារៈសម្រាប់ដាក់ស្បៀងនោះ ប្រសិនបើចាំបាច់។ ប៉ុន្តែក្នុងករណីខ្លះក៏មិនចាំបាច់មានសម្ភារៈដាក់ស្បៀងដែរ ដូចជាអ្នកដែលរស់នៅជិតទីក្រុងមេកាជាដើម។ ម្យ៉ាងទៀត តម្រូវឱ្យមានទឹកសម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅតាមទីកន្លែងដែលគេតែងតែដឹកទឹកទៅ ដោយត្រូវទិញក្នុងតម្លៃទីផ្សារធម្មតា។ ៦. ការមានយានជំនិះដែលសមស្របនឹងស្ថានភាពរបស់បុគ្គលនោះ មិនថាតាមរយៈការទិញ ឬការជួលឡើយ។ លក្ខខណ្ឌនេះអនុវត្តចំពោះអ្នកដែលនៅឆ្ងាយពីទីក្រុងមេកាចាប់ពីពីរដំណាក់ (Marhalatain) ឡើងទៅ មិនថាបុគ្គលនោះអាចដើរបានឬមិនបាននោះទេ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើចម្ងាយផ្លូវពីផ្ទះទៅទីក្រុងមេកាតិចជាងពីរដំណាក់ ហើយបុគ្គលនោះមានកម្លាំងអាចដើរបាន នោះគេតម្រូវឱ្យធ្វើហជ្ជដោយមិនចាំបាច់មានយានជំនិះឡើយ។ លើសពីនេះ តម្រូវឱ្យមានទ្រព្យសម្បត្តិទាំងនោះលើសពីការសងបំណុល និងលើសពីការចំណាយសម្រាប់ចិញ្ចឹមជីវិតអ្នកដែលស្ថិតក្នុងបន្ទុករបស់ខ្លួន ក្នុងអំឡុងពេលដែលខ្លួនទៅ និងត្រឡប់មកវិញ។ ព្រមទាំងត្រូវមានទ្រព្យសម្បត្តិលើសពីលំនៅឋានដែលសមរម្យសម្រាប់ខ្លួន និងលើសពីអ្នកបម្រើដែលសមស្របនឹងស្ថានភាពរបស់ខ្លួនផងដែរ។ ៧. ការបើកផ្លូវ (សុវត្ថិភាពតាមផ្លូវ)។ អត្ថន័យនៃការបើកផ្លូវនៅទីនេះ គឺសុវត្ថិភាពតាមដងផ្លូវដោយផ្អែកលើការប៉ាន់ប្រមាណតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៃទីកន្លែងនីមួយៗ។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើបុគ្គលណាម្នាក់មិនមានសុវត្ថិភាពលើអាយុជីវិតរបស់ខ្លួន...

ប្រសិនបើគាត់មិនមានលទ្ធភាពលើខ្លួនប្រាណ ទ្រព្យសម្បត្តិ ឬសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួនទេ នោះកាតព្វកិច្ចធ្វើហជ្ជមិនទាន់ចាំបាច់សម្រាប់គាត់ឡើយ។ ចំពោះឃ្លាដែលថា (លទ្ធភាពក្នុងការធ្វើដំណើរ) ដែលមានចែងនៅក្នុងសាត្រាស្លឹករឹតមួយចំនួននោះ គឺសំដៅទៅលើការនៅសល់ពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ បន្ទាប់ពីមានស្បៀងអាហារ និងមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ ដើម្បីអាចធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីកន្លែងធ្វើហជ្ជតាមរបៀបធម្មតាបាន។ ប្រសិនបើអាចធ្វើដំណើរបាន ប៉ុន្តែត្រូវបង្ខំចិត្តធ្វើដំណើរយ៉ាងលំបាកក្នុងរយៈពេលខ្លី នោះវាមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់គាត់ឡើយ ដោយសារតែការបង្កគ្រោះថ្នាក់។ • អារកាន (សសរស្តម្ភ) នៃហជ្ជ (អារកាននៃហជ្ជមានបួន)៖ ទីមួយគឺ (ការចូលអ៊ីហ្រាំម ព្រមទាំងការតាំងចិត្ត) ពោលគឺការតាំងចិត្តចូលក្នុងពិធីហជ្ជ។ ទីពីរគឺ (ការឈរនៅអារ៉ាហ្វាត)។ អត្ថន័យរបស់វាគឺ ការមានវត្តមានរបស់អ្នកដែលកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអ៊ីហ្រាំមនៅទីនោះ ទោះបីជាត្រឹមតែមួយខណៈក៏ដោយ បន្ទាប់ពីព្រះអាទិត្យរះចំកណ្តាលក្បាល (ហ្សាវ៉ាល) នៅថ្ងៃអារ៉ាហ្វាត ដែលជាថ្ងៃទីប្រាំបួននៃខែហ្ស៊ុលហ៊ីជ្ជះ ដោយមានលក្ខខណ្ឌថាអ្នកឈរនោះត្រូវតែជាអ្នកដែលមានសិទ្ធិបំពេញកិច្ចគោរពបូជា ពោលគឺមិនមែនជាមនុស្សវិកលចរិត ឬមនុស្សដែលសន្លប់បាត់ស្មារតីឡើយ។ ពេលវេលានៃការឈរនៅអារ៉ាហ្វាតនេះ បន្តរហូតដល់ពេលព្រឹកព្រលឹមនៃថ្ងៃណាហ័រ (ថ្ងៃបុណ្យអះដហា) ដែលជាថ្ងៃទីដប់នៃខែហ្ស៊ុលហ៊ីជ្ជះ។ ទីបីគឺ (ការធ្វើត្វាហ្វជុំវិញកៃបះ) ចំនួនប្រាំពីរជុំ ដោយក្នុងពេលធ្វើត្វាហ្វនោះ ត្រូវទុកឱ្យកៃបះនៅខាងឆ្វេងដៃរបស់ខ្លួន ហើយចាប់ផ្តើមពីថ្មខ្មៅ (ហាចារុលអាស្វាត) ដោយឱ្យដងខ្លួនទាំងមូលស្របនឹងថ្មនោះនៅពេលដើរកាត់។ ប្រសិនបើគាត់ចាប់ផ្តើមពីកន្លែងផ្សេងក្រៅពីថ្មខ្មៅ នោះជុំនោះនឹងមិនត្រូវបានរាប់បញ្ចូលឡើយ។

ក្បួនខ្នាត (រូកុន) នៃអ៊ុំរ៉ោះ រូកុននៃអ៊ុំរ៉ោះមានចំនួន ៣ ដូចខាងក្រោម៖ ១. អ៊ីហ្រាំ (ការតាំងចិត្តចូលកាន់ពិធីអ៊ុំរ៉ោះ ដោយការងូតទឹក ស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់អ៊ីហ្រាំ និងការថ្លែងពាក្យនីយ៉ាត់)។ ២. ត្វាហ្វ (ការដើរជុំវិញកាអបះចំនួន ៧ ជុំ)។ ៣. សៃអី (ការដើររវាងភ្នំសហ្វា និងភ្នំម៉ារវ៉ា ចំនួន ៧ ជើង)។ (ចំណាំ៖ ការកាត់សក់ ឬកោរសក់ គឺជាកាតព្វកិច្ចមួយក្នុងចំណោមវ៉ាហ្ស៊ីបនៃអ៊ុំរ៉ោះ)។