ហ្វាតហុល ករីប (ពន្យល់ក្បួនច្បាប់អាល់-តាករីប)

(ទីបួន) គឺការដើរ (សៃ) រវាងភ្នំសហ្វា និងភ្នំម៉ារវ៉ាហ៍ ចំនួនប្រាំពីរជើង។ លក្ខខណ្ឌរបស់វាគឺត្រូវចាប់ផ្ដើមជើងទីមួយពីភ្នំសហ្វា ហើយបញ្ចប់នៅភ្នំម៉ារវ៉ាហ៍។ ការដើរពីសហ្វាទៅម៉ារវ៉ាហ៍ត្រូវបានរាប់ជាមួយជើង ហើយការត្រឡប់ពីម៉ារវ៉ាហ៍មកសហ្វាវិញត្រូវបានរាប់ជាមួយជើងទៀត។ សហ្វា (សរសេរដោយអក្សរអាលីហ្វម៉ាក់ស៊ូរ៉ាហ៍) គឺជាចុងភ្នំអាប៊ូ កុបៃស៍។ ចំណែកម៉ារវ៉ាហ៍ (ដោយបើកស្រៈលើអក្សរមីម) គឺជាឈ្មោះហៅទីតាំងដ៏ល្បីល្បាញមួយនៅទីក្រុងម៉ាកកាស់។ ចំណែកសសរស្តម្ភនៃហជ្ជដែលនៅសល់គឺ ការកោរសក់ ឬការកាត់សក់ខ្លី ប្រសិនបើយើងចាត់ទុកថាវាទាំងពីរជាពិធីសាសនា (នូស្ក) មួយ ដែលនេះជាទស្សនៈដ៏ល្បីល្បាញ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើយើងនិយាយថា វាទាំងពីរគ្រាន់តែជាការអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើអ្វីដែលធ្លាប់ត្រូវបានហាមឃាត់នោះ វាក៏មិនមែនជាសសរស្តម្ភនៃហជ្ជឡើយ។ ហើយចាំបាច់ត្រូវធ្វើការចូលក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំម (អ៊ីហ្រាំម) មុនសសរស្តម្ភទាំងអស់ដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ។ • សសរស្តម្ភនៃអ៊ុំរ៉ោះ (សសរស្តម្ភនៃអ៊ុំរ៉ោះមានបី) ដូចដែលមានចែងក្នុងសាត្រាស្លឹករឹតខ្លះ ហើយខ្លះទៀតថា «មានបួនយ៉ាង»៖ (ការចូលក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំម, ការត្វាហ្វ, ការសៃ, និងការកោរសក់ ឬការកាត់សក់ខ្លី យោងតាមទស្សនៈមួយក្នុងចំណោមទស្សនៈទាំងពីរ)។ នេះគឺជាទស្សនៈដែលត្រឹមត្រូវជាង (រ៉ូជេហ៍) ដូចដែលបានបញ្ជាក់កន្លងមកនេះ បើពុំនោះទេ វានឹងមិនត្រូវបានរាប់ជាសសរស្តម្ភនៃអ៊ុំរ៉ោះឡើយ។ • កិច្ចការចាំបាច់នៃហជ្ជ (វ៉ាហ្ស៊ីបាត) (កិច្ចការចាំបាច់នៃហជ្ជក្រៅពីសសរស្តម្ភមានបីយ៉ាង)៖ ទីមួយ (ការចូលក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំមពីមីកាត) ដែលរួមបញ្ចូលទាំងមីកាតពេលវេលា និងមីកាតទីកន្លែង។ ចំពោះមីកាតពេលវេលាសម្រាប់ហជ្ជគឺ ខែស៊ូវ៉ាល់, ខែហ្ស៊ុលក្អីដាស់ និងដប់យប់នៃខែហ្ស៊ុលហ៊ីជ្ជ៉ាស់។ ចំណែកអ៊ុំរ៉ោះវិញ គឺគ្រប់ពេលវេលាទាំងអស់ក្នុងមួយឆ្នាំសុទ្ធតែជាពេលវេលាសម្រាប់ចូលក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំម។ ចំពោះមីកាតទីកន្លែងសម្រាប់ហជ្ជសម្រាប់អ្នកដែលស្នាក់នៅទីក្រុងម៉ាកកាស់ គឺខ្លួនទីក្រុងម៉ាកកាស់ផ្ទាល់ មិនថាអ្នកនោះជាអ្នកស្រុកម៉ាកកាស់ ឬអ្នកមកពីក្រៅតំបន់នោះទេ។ ចំណែកអ្នកដែលមិនមែនជាអ្នកស្នាក់នៅទីក្រុងម៉ាកកាស់ មីកាតសម្រាប់អ្នកដែលធ្វើដំណើរមកពីទីក្រុងម៉ាឌីណាស់ដ៏ថ្លៃថ្លាគឺ ហ្ស៊ុលហុលីហ្វាហ៍ ហើយសម្រាប់អ្នកដែលធ្វើដំណើរមកពីតំបន់សាំ (ស៊ីរី) និងប្រទេសអេហ្ស៊ីប...

សម្រាប់អ្នកមកពីទិសខាងលិចគឺ មីកាត «ជូហ្វះ» (Juhfah)។ អ្នកដែលមកពីតំបន់ទីហាម៉ះនៃប្រទេសយេមែន គឺ «យ៉ាឡាំឡាំ» (Yalamlam)។ អ្នកដែលមកពីតំបន់ណាចដ៍នៃហ៊ីចាហ្ស៍ និងណាចដ៍នៃយេមែន គឺ «ក័រន» (Qarn)។ ហើយអ្នកដែលមកពីទិសខាងកើត គឺ «ហ្សាត៊ូ អ៊ីរគ» (Dhat 'Irq)។ (ទីពីរ) គឺការគប់ដុំថ្មទាំងបី (រ៉ាំយុល ជិមារ) ដោយចាប់ផ្ដើមពីជុំរ៉ះធំ បន្ទាប់មកជុំរ៉ះកណ្តាល និងចុងក្រោយគឺជុំរ៉ះអាល់អាកាបះ។ ត្រូវគប់ដុំថ្មនីមួយៗចំនួនប្រាំពីរគ្រាប់ ដោយគប់ម្តងមួយៗ។ ប្រសិនបើគប់ពីរគ្រាប់ក្នុងពេលតែមួយ នោះរាប់បានត្រឹមតែមួយគ្រាប់ប៉ុណ្ណោះ។ ប្រសិនបើគប់ដុំថ្មមួយគ្រាប់ចំនួនប្រាំពីរដង នោះគឺគ្រប់គ្រាន់។ លក្ខខណ្ឌគឺត្រូវតែជាដុំថ្ម ដូច្នេះវត្ថុផ្សេងទៀតដូចជាគុជខ្យង ឬបាយអរមិនអាចប្រើជំនួសបានឡើយ។ (ទីបី) គឺការកោរសក់ ឬកាត់សក់។ ចំពោះបុរស ការកោរសក់គឺល្អប្រសើរជាង ចំណែកស្ត្រីគឺការកាត់សក់។ កម្រិតអប្បបរមានៃការកោរសក់ ឬកាត់សក់គឺការដកសក់ចេញចំនួនបីសរសៃពីក្បាល ដោយការកោរ កាត់ ដក ដុត ឬកាត់ខ្លី។ ចំពោះអ្នកដែលគ្មានសក់នៅលើក្បាល គឺត្រូវតាមស៊ូណាន់ឱ្យយកកាំបិតកោររំកិលលើស្បែកក្បាល។ សក់នៅផ្នែកផ្សេងទៀតក្រៅពីក្បាល ដូចជាពុកមាត់ ឬពុកចង្ការ មិនអាចជំនួសសក់នៅលើក្បាលបានឡើយ។ • ស៊ូណាន់នៃហជ្ជ (កិច្ចការដែលគួរធ្វើក្នុងពិធីហជ្ជ) (ស៊ូណាន់នៃហជ្ជមានប្រាំពីរ)៖ ទីមួយគឺ «អ៊ីហ្វរ៉ាត» (ការធ្វើហជ្ជដាច់ដោយឡែក)៖ គឺការធ្វើហជ្ជមុនការធ្វើអ៊ុំរ៉ះ ដោយត្រូវចូលក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំមសម្រាប់ធ្វើហជ្ជពីមីកាតរបស់ខ្លួន រហូតដល់បញ្ចប់កិច្ចការហជ្ជ ទើបចេញពីទីក្រុងម៉ាក្កះទៅកាន់តំបន់ដែលនៅជិតបំផុត (ហ៊ីល) ដើម្បីចូលក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំមសម្រាប់ធ្វើអ៊ុំរ៉ះវិញ។ ប្រសិនបើធ្វើផ្ទុយពីនេះ នោះមិនមែនជាការធ្វើហជ្ជបែបអ៊ីហ្វរ៉ាតឡើយ។ (ទីពីរ) គឺ «តាល់ប៊ីយ៉ះ»៖ ត្រូវបានណែនាំឱ្យអានឱ្យបានច្រើនក្នុងអំឡុងពេលស្ថិតក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំម។ បុរសត្រូវអានឱ្យឮៗ។ ពាក្យនៃតាល់ប៊ីយ៉ះគឺ៖ «ល៉ាប់បៃកាល់ឡូហុំមៈ ល៉ាប់បៃក៍, ល៉ាប់បៃកៈ ល៉ា ស៊ីរីកៈ ល៉ាកៈ ល៉ាប់បៃក៍, អ៊ីននัล ហាំដៈ វ៉ាន់នីអ្មៈ ល៉ាកៈ វ៉ាល់មុលក៍, ល៉ា ស៊ីរីកៈ ល៉ាក៍»។ នៅពេលបញ្ចប់ការអានតាល់ប៊ីយ៉ះ ត្រូវធ្វើសឡាតលើព្យាការី ﷺ ហើយសូមអល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតឱ្យបានចូលឋានសួគ៌ និងទទួលបានការពេញចិត្តពីទ្រង់ ព្រមទាំងសូមឱ្យទ្រង់ការពារពីភ្លើងនរក។ (ទីបី) គឺ «ត្វាហ្វុល កូឌូម» (ការដើរជុំវិញក្បះអះពេលមកដល់)៖ គឺសម្រាប់តែអ្នកធ្វើហជ្ជដែលចូលមកដល់ទីក្រុងម៉ាក្កះមុនពេលឈរនៅវាលអារ៉ហ្វះ។ ចំពោះអ្នកធ្វើអ៊ុំរ៉ះ ប្រសិនបើបានធ្វើត្វាហ្វអ៊ុំរ៉ះហើយ នោះវាជំនួសឱ្យត្វាហ្វុល កូឌូមបាន។ (ទីបួន) គឺ «ការស្នាក់នៅមូសដាលីហ្វះ»៖ ការរាប់វាជាស៊ូណាន់ គឺស្របតាមទស្សនៈរបស់អ៊ីម៉ាម រ៉ាហ្វិអី ប៉ុន្តែនៅក្នុងសៀវភៅ «ហ្ស៊ីយ៉ាដាតុ រ៉ូដហះ» និង «ស៊ើរហ៍ អាល់មូហ្សាហ្សាប់» បានបញ្ជាក់ថា ការស្នាក់នៅមូសដាលីហ្វះគឺជាកាតព្វកិច្ច (វ៉ាហ្ស៊ីប)។ (ទីប្រាំ) គឺ «ការធ្វើសឡាតពីររ៉ាកាតក្រោយត្វាហ្វ»៖ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការត្វាហ្វ ត្រូវធ្វើសឡាតនៅខាងក្រោយ «ម៉ាកោម អ៊ីប្រូហ៊ីម» (ទីតាំងឈររបស់ព្យាការីអ៊ីប្រូហ៊ីម)។ ត្រូវអានឱ្យខ្សឹបៗនៅពេលថ្ងៃ និងអានឱ្យឮៗនៅពេលយប់។

អ៊ិហ្រាំម (ការចូលកាន់សភាពសក្ការៈសម្រាប់ធ្វើហជ្ជ ឬអ៊ុំរ៉ោះ)

(និង) ទីប្រាំពីរគឺ (ត្វាហ្វុល វ៉ាដាអ៍) ពោលគឺការដើរជុំវិញក្បះ (កាអះបះ) ដើម្បីលាគ្នា នៅពេលមានបំណងចាកចេញពីទីក្រុងម៉ាកកាស់ដើម្បីធ្វើដំណើរ មិនថាអ្នកនោះជាអ្នកធ្វើហជ្ជ ឬមិនមែននោះទេ ហើយមិនថាការធ្វើដំណើរនោះឆ្ងាយ ឬជិតឡើយ។ អ្វីដែលអ្នកនិពន្ធបានលើកឡើងថាវាជាស៊ូណាន់ (រឿងដែលគួរធ្វើ) គឺជាមតិដែលខ្សោយ ប៉ុន្តែមតិដែលត្រឹមត្រូវជាងគឺវាជាកាតព្វកិច្ច (វ៉ាហ្ស៊ីប)។ • ការចូលក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំម (បុរសត្រូវដោះ) សម្លៀកបំពាក់ដែលដេរភ្ជាប់ (នៅពេលចូលក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំម) ឱ្យអស់ ដូចដែលមានចែងក្នុងសៀវភៅ «ស៊ើរហ៍ អាល់មូហ្សាហ្សាប់» រួមទាំងសម្លៀកបំពាក់ដែលត្បាញ ឬចងភ្ជាប់ និងរបស់ផ្សេងទៀតដែលមិនមែនជាសម្លៀកបំពាក់ដូចជា ស្រោមជើង ឬស្បែកជើង (ហើយត្រូវស្លៀកពាក់ អ៊ីហ្សារ និងរីដា ដែលមានពណ៌ស) ថ្មីៗ បើមិនដូច្នោះទេ ត្រូវតែជាសម្លៀកបំពាក់ស្អាត។ • អ្វីដែលហាមឃាត់សម្រាប់អ្នកស្ថិតក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំម (ជំពូក) ស្តីពីបទបញ្ញត្តិនៃការហាមឃាត់ក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំម ដែលជាអ្វីដែលត្រូវបានហាមឃាត់ដោយសារតែការចូលក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំម។ (មានរឿងចំនួនដប់ដែលត្រូវបានហាមឃាត់សម្រាប់អ្នកស្ថិតក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំម)៖ ទីមួយ៖ (ការស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ដែលដេរភ្ជាប់) ដូចជាអាវ ឬអាវក្រៅ និងស្រោមជើង ហើយការស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ដែលត្បាញ ដូចជាអាវក្រោះ ឬសម្លៀកបំពាក់ដែលចងភ្ជាប់ ដូចជាអាវរោមសត្វដែលគ្របដណ្តប់លើរាងកាយទាំងមូល។ ទីពីរ៖ (ការគ្របក្បាល) ឬផ្នែកខ្លះនៃក្បាល (សម្រាប់បុរស) ដោយអ្វីដែលចាត់ទុកថាជាការបិទបាំង ដូចជាកន្សែងពាក់ក្បាល ឬដីឥដ្ឋ។ ប្រសិនបើវាមិនត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការបិទបាំងទេ នោះវាមិនមានទោសអ្វីឡើយ ដូចជាការដាក់ដៃលើក្បាលខ្លះ ឬការមុជទឹក ឬការជ្រកក្រោមម្លប់ក្នុងរទេះសេះ ទោះបីជាវាប៉ះនឹងក្បាលក៏ដោយ។ (និង) ការគ្រប (មុខ) ឬផ្នែកខ្លះនៃមុខ (សម្រាប់ស្ត្រី) ដោយអ្វីដែលចាត់ទុកថាជាការបិទបាំង។ ស្ត្រីមានកាតព្វកិច្ចត្រូវបិទបាំងមុខរបស់នាងនូវអ្វីដែលមិនអាចបិទបាំងក្បាលទាំងមូលបានដោយគ្មានវា។ ហើយនាងអាចទម្លាក់ក្រណាត់ពីលើមុខរបស់នាងដោយមានឈើ ឬអ្វីផ្សេងទៀតទ្រមិនឱ្យប៉ះមុខ។ ចំពោះអ្នកដែលមានភេទមិនច្បាស់លាស់ (ឃុនសា) ដូចដែលកូឌី អាប់ប៊ូ ត្វៃយីប បានមានប្រសាសន៍ថា គេត្រូវបង្គាប់ឱ្យបិទបាំង និងស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ដែលដេរភ្ជាប់។ ចំពោះការបង់សំណង (ហ្វីឌីយ៉ះ) មតិភាគច្រើនយល់ថា ប្រសិនបើគេបិទបាំងមុខ ឬក្បាលរបស់គេ នោះមិនចាំបាច់បង់សំណងទេដោយសារមានការសង្ស័យ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេបិទបាំងទាំងពីរ នោះត្រូវតែបង់សំណង។ ទីបី៖ (ការសិត) ពោលគឺការសិត (សក់)។ អ្នកនិពន្ធបានរាប់វាជាការហាមឃាត់ ប៉ុន្តែអ្វីដែលមានក្នុងសៀវភៅ «ស៊ើរហ៍ អាល់មូហ្សាហ្សាប់» គឺវាគ្រាន់តែជាការគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើម (ម៉ាក្រូហ៍) ប៉ុណ្ណោះ ដូចគ្នានឹងការកេះសក់ដោយក្រចកដែរ។ ទីបួន៖ (ការកោរសក់) ពោលគឺសក់ ឬការដកសក់ ឬការដុតសក់។ អត្ថន័យគឺការកម្ចាត់វាចេញដោយវិធីណាក៏ដោយ ទោះបីជាធ្វើដោយភ្លេចខ្លួនក៏ដោយ។ ទីប្រាំ៖ (ការកាត់ក្រចក) ពោលគឺការកម្ចាត់វាចេញពីដៃ ឬជើង ដោយការកាត់ ឬវិធីផ្សេងទៀត លើកលែងតែក្រចកនោះបាក់ហើយធ្វើឱ្យអ្នកស្ថិតក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំមមានការឈឺចាប់ នោះគេអាចកម្ចាត់តែផ្នែកដែលបាក់នោះបាន។ ទីប្រាំមួយ៖ (ការប្រើប្រាស់ទឹកអប់) ពោលគឺការប្រើប្រាស់វាដោយចេតនា ដើម្បីឱ្យមានក្លិនក្រអូប ដូចជាទឹកអប់មូស្ក៍ ឬកាហ្វួរ នៅលើសម្លៀកបំពាក់របស់គេ ដោយការបិទវាជាប់នឹងសម្លៀកបំពាក់តាមរបៀបធម្មតា។

ការរួមភេទ មិនថាខាងមុខ ឬខាងក្រោយ មិនថាបុរស ឬស្ត្រី មិនថាជាភរិយា ជាទាសី ឬជាស្ត្រីដទៃឡើយ។ (និង) ទីដប់ (ការប៉ះពាល់) ក្រៅពីការរួមភេទ ដូចជាការស្ទាបអង្អែល ឬការថើប (ដោយមានចំណង់)។ ចំណែកឯការប៉ះពាល់ដោយគ្មានចំណង់ គឺមិនធ្វើឱ្យខូចការ (អ៊ីហ្រាំម) ឡើយ។ (ចំពោះរាល់ទង្វើទាំងនេះ) ពោលគឺទង្វើដែលហាមឃាត់ខាងលើ (គឺត្រូវមានហ្វីឌីយ៉ះ/សំណង) ហើយការបកស្រាយអំពីសំណងនេះនឹងត្រូវលើកឡើងនៅពេលក្រោយ។ ការរួមភេទដែលបានរៀបរាប់មកនេះ ធ្វើឱ្យខូចអ៊ុំរ៉ោះហ៍ដែលធ្វើដាច់ដោយឡែក។ ចំណែកឯអ៊ុំរ៉ោះហ៍ដែលស្ថិតនៅក្នុងការធ្វើហជ្ជ (ប្រភេទគីរ៉ូន) គឺវាអាស្រ័យទៅលើហជ្ជទាំងភាពត្រឹមត្រូវ និងភាពខូចខាត។ ចំពោះការរួមភេទ គឺវាធ្វើឱ្យខូចហជ្ជ ប្រសិនបើប្រព្រឹត្តមុនពេលការដោះលែងដំបូង (តាហាលូល អាវ៉ាល់) មិនថាធ្វើមុន ឬក្រោយពេលឈរនៅអារ៉ហ្វះឡើយ។ ចំណែកឯក្រោយពេលដោះលែងដំបូង គឺវាមិនធ្វើឱ្យខូចហជ្ជឡើយ (លើកលែងតែការរៀបការ ព្រោះវាជាកិច្ចសន្យាដែលមិនអាចប្រព្រឹត្តទៅបាន ហើយវាមិនខូចខាតឡើយ ក្រៅពីការរួមភេទតាមទ្វារមាស) ខុសពីការប៉ះពាល់ក្រៅពីការរួមភេទ ព្រោះវាមិនធ្វើឱ្យខូចហជ្ជឡើយ។ (ហើយអ្នកដែលស្ថិតក្នុងសភាពអ៊ីហ្រាំម មិនអាចចេញពីសភាពនេះបានឡើយ ដោយសារតែការខូចខាតនោះ) ផ្ទុយទៅវិញ គឺចាំបាច់ត្រូវតែបន្តប្រតិបត្តិការគោរពបូជានោះឱ្យចប់។ នៅក្នុងសាត្រាស្លឹករឹតខ្លះបានកាត់ពាក្យថា «ក្នុងភាពខូចខាតរបស់វា» ចោល ពោលគឺកិច្ចប្រតិបត្តិហជ្ជ ឬអ៊ុំរ៉ោះហ៍ គឺត្រូវតែបំពេញសកម្មភាពដែលនៅសល់ឱ្យចប់។ • ការខកខានមិនបានឈរនៅអារ៉ហ្វះ (ហើយអ្នកណា) ពោលគឺអ្នកធ្វើហជ្ជដែល (ខកខានមិនបានឈរនៅអារ៉ហ្វះ) ដោយមានហេតុផល ឬគ្មានហេតុផលក្តី (គឺត្រូវដោះលែងខ្លួន) ដោយចាំបាច់ (តាមរយៈការធ្វើអ៊ុំរ៉ោះហ៍) ដោយត្រូវធ្វើត្វាហ្វ និងសៃអី ប្រសិនបើមិនទាន់បានធ្វើសៃអីក្រោយពីត្វាហ្វ កូឌូម។ (ហើយគាត់ត្រូវសង) ពោលគឺអ្នកដែលខកខានមិនបានឈរនៅអារ៉ហ្វះ ត្រូវសងហជ្ជនោះជាបន្ទាន់ មិនថាហជ្ជនោះជាហ្វារឌូ ឬជាស៊ូណាន់ឡើយ។ ការសងហជ្ជគឺចាំបាច់ចំពោះតែការខកខានដែលមិនមែនកើតចេញពីការរារាំង (ហាស់រ៉) ប៉ុណ្ណោះ។ ប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់ត្រូវបានរារាំង ហើយគាត់នៅមានផ្លូវផ្សេងទៀតក្រៅពីផ្លូវដែលត្រូវបានរារាំងនោះ គាត់ចាំបាច់ត្រូវតែធ្វើដំណើរតាមផ្លូវនោះ ទោះបីជាគាត់ដឹងថាខ្លួននឹងខកខានមិនបានឈរនៅអារ៉ហ្វះក៏ដោយ។ ប្រសិនបើគាត់ស្លាប់ គឺមិនចាំបាច់សងជំនួសគាត់ឡើយ នេះបើតាមមតិដែលត្រឹមត្រូវបំផុត។ (ហើយ) ក្រៅពីការសង គាត់ក៏ត្រូវ (ថ្វាយសត្វហ្ហាឌី) ផងដែរ។ នៅក្នុងសាត្រាស្លឹករឹតខ្លះមានបន្ថែមថា៖ (អ្នកណាដែលបោះបង់ចោលរូកុន) នៃហជ្ជ (គឺមិនអាចដោះលែងខ្លួនពីសភាពអ៊ីហ្រាំមបានឡើយ រហូតទាល់តែគាត់បំពេញរូកុននោះ) ហើយរូកុននោះមិនអាចជំនួសដោយការថ្វាយសត្វបានឡើយ។ (អ្នកណាដែលបោះបង់ចោលវ៉ាហ្ស៊ីប) នៃហជ្ជ (គឺចាំបាច់ត្រូវថ្វាយសត្វ) ហើយការបកស្រាយអំពីការថ្វាយសត្វនឹងលើកឡើងនៅពេលក្រោយ។ (អ្នកណាដែលបោះបង់ចោលស៊ូណាន់) នៃហជ្ជ (គឺមិនចាំបាច់ត្រូវទទួលខុសត្រូវអ្វីឡើយ)។ តាមរយៈអត្ថបទនេះ បានបង្ហាញឱ្យឃើញពីភាពខុសគ្នារវាងរូកុន វ៉ាហ្ស៊ីប និងស៊ូណាន់។

ជំពូក៖ ប្រភេទនៃសំណងឈាម (ដាំ) ដែលចាំបាច់ក្នុងពេលគ្រងអ៊ីហ្រាំម សំណងឈាមដែលចាំបាច់ក្នុងពេលគ្រងអ៊ីហ្រាំម ដោយសារការបោះបង់ចោលកាតព្វកិច្ច (វ៉ាហ្ស៊ីប) ឬការប្រព្រឹត្តអំពើហាមឃាត់ មាន ៥ ប្រភេទ៖ ទី១៖ សំណងឈាមដែលចាំបាច់ដោយសារការបោះបង់ចោលពិធីសាសនា (នូស៊ុក) គឺការបោះបង់ចោលនូវអ្វីដែលត្រូវបានបង្គាប់ឱ្យធ្វើ ដូចជាការមិនគ្រងអ៊ីហ្រាំមពីទីតាំងកំណត់ (មីកាត) ជាដើម។ សំណងនេះមានលក្ខណៈ «តាមលំដាប់លំដោយ»៖ ១. ដំបូងត្រូវជូន «ពពែមួយក្បាល» (ដែលគ្រប់លក្ខខណ្ឌសម្រាប់ធ្វើកូរបាន)។ ២. ប្រសិនបើរកមិនបាន (ទាំងស្រុង ឬរកបានតែក្នុងតម្លៃថ្លៃហួសហេតុ) នោះត្រូវ «ถือសីល ១០ ថ្ងៃ»៖ ៣ ថ្ងៃក្នុងអំឡុងពេលធ្វើហជ្ជ (គួរถือសីលមុនថ្ងៃអារ៉ាហ្វះ ពោលគឺថ្ងៃទី ៦, ៧ និង ៨ ខែហ្ស៊ុលហ៊ីជ្ជះ) និង ៧ ថ្ងៃទៀតនៅពេលត្រឡប់ទៅកាន់គ្រួសារ និងលំនៅឋានវិញ។ មិនអនុញ្ញាតឱ្យถือសីលទាំងនេះនៅតាមផ្លូវឡើយ។ ប្រសិនបើអ្នកនោះចង់ស្នាក់នៅទីក្រុងម៉ាកកាស់ គេត្រូវถือសីលនៅទីនោះ។ ប្រសិនបើមិនបានถือសីល ៣ ថ្ងៃក្នុងពេលធ្វើហជ្ជទេ ហើយបានត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ គេត្រូវถือសីលទាំង ១០ ថ្ងៃនោះ ដោយត្រូវទុកចន្លោះពេលរវាង ៣ ថ្ងៃ និង ៧ ថ្ងៃ ឱ្យបាន ៤ ថ្ងៃ បូករួមនឹងរយៈពេលនៃការធ្វើដំណើរត្រឡប់ទៅផ្ទះ។ ទី២៖ សំណងឈាមដែលចាំបាច់ដោយសារការកោរសក់ ឬការប្រើប្រាស់ភាពសុខស្រួល ដូចជាការប្រើប្រាស់ទឹកអប់ ការលាបប្រេង ឬការកោរសក់ (កោរទាំងក្បាល ឬកោរយ៉ាងតិច ៣ សរសៃ)។ សំណងនេះមានលក្ខណៈ «តាមជម្រើស»៖ ១. ជូន «ពពែមួយក្បាល» (ដែលគ្រប់លក្ខខណ្ឌសម្រាប់ធ្វើកូរបាន)។ ២. ឬ «ถือសីល ៣ ថ្ងៃ»។ ៣. ឬ «បរិច្ចាគអាហារចំនួន ៣ ស៊ូអ៊ (Sa') ដល់អ្នកក្រីក្រចំនួន ៦ នាក់» (ម្នាក់ៗទទួលបានកន្លះស៊ូអ៊ ដែលជាប្រភេទអាហារអាចប្រើសម្រាប់បង់ហ្សាកាត់ហ្វីតរ៉ោះបាន)។ ទី៣៖ សំណងឈាមដែលចាំបាច់ដោយសារការជាប់គាំង (អ៊ីហ្ស៊ីរ) គឺការដែលអ្នកគ្រងអ៊ីហ្រាំមមិនអាចបន្តពិធីសាសនាបានដោយសារឧបសគ្គ។ គេត្រូវធ្វើការដោះលែងខ្លួន (តាហាលូល) ដោយមានចេតនាចាកចេញពីពិធីសាសនានោះ ហើយត្រូវ «ជូនពពែមួយក្បាល» នៅកន្លែងដែលខ្លួនជាប់គាំងនោះ រួចទើបកោរសក់បន្ទាប់ពីការជូនពពែរួច។ ទី៤៖ សំណងឈាមដែលចាំបាច់ដោយសារការសម្លាប់សត្វព្រៃ សំណងនេះមានលក្ខណៈ «តាមជម្រើស» រវាងរឿង ៣ ប្រភេទ (ប្រសិនបើសត្វដែលសម្លាប់នោះមានសត្វដែលមានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែលគ្នា)។ អត្ថន័យនៃសត្វដែលមានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែល គឺសត្វដែលមានរូបរាងស្រដៀងគ្នាទៅនឹងសត្វដែលបានសម្លាប់នោះ។

គម្ពីរស្ដីពីបទបញ្ញត្តិនៃការទិញលក់ និងប្រតិបត្តិការផ្សេងៗទៀត ដូចជា កិច្ចសន្យាវិនិយោគ (ក្វារ៉ាត) និងភាពជាដៃគូ (ស៊ារិកកះ) ការទិញលក់ (អាល់-បៃអ៊ូ) គឺជាពហុវចនៈនៃពាក្យថា «បៃអ៊ុន» (ការលក់)។ តាមភាសាវិទ្យា ការលក់មានន័យថា ការផ្លាស់ប្តូរវត្ថុមួយនឹងវត្ថុមួយទៀត ដែលរួមបញ្ចូលទាំងអ្វីដែលមិនមែនជាទ្រព្យសម្បត្តិផងដែរ ដូចជាស្រាជាដើម។ ចំណែកឯតាមគោលការណ៍សាសនា (ស្ហារីអះ) និយមន័យដែលល្អបំផុតគឺ៖ ការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិលើវត្ថុដែលមានតម្លៃដោយមានការដោះដូរតាមការអនុញ្ញាតពីសាសនា ឬការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិលើផលប្រយោជន៍ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ជាអចិន្ត្រៃយ៍ដោយប្តូរនឹងតម្លៃជាប្រាក់។ ដូច្នេះ ការដោះដូរដែលមិនមែនជាការទិញលក់ (ដូចជាការខ្ចីបុល) ត្រូវបានដកចេញ ហើយការដោះដូរដែលមិនមានការអនុញ្ញាតពីសាសនា (ដូចជាការប្រាក់ ឬរីបា) ក៏ត្រូវបានដកចេញផងដែរ។ ចំពោះផលប្រយោជន៍ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ គឺរួមបញ្ចូលទាំងសិទ្ធិក្នុងការសាងសង់ ហើយការជួលត្រូវបានដកចេញពីនិយមន័យនៃតម្លៃ ព្រោះប្រាក់ឈ្នួលក្នុងការជួលមិនត្រូវបានហៅថាជាតម្លៃ (ថាម៉ាន់) ឡើយ។ (ការទិញលក់មានបីប្រភេទ)៖ ទីមួយគឺ (ការទិញលក់វត្ថុដែលមើលឃើញផ្ទាល់) ពោលគឺវត្ថុដែលមានវត្តមាននៅទីនោះ (គឺអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើបាន) ប្រសិនបើលក្ខខណ្ឌនានាត្រូវបានបំពេញ រួមមាន៖ ទំនិញនោះត្រូវតែបរិសុទ្ធ អាចទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីវា អាចប្រគល់ឱ្យអ្នកទិញបាន និងអ្នកធ្វើកិច្ចសន្យាមានសិទ្ធិអំណាចលើវា។ ក្នុងការទិញលក់ ចាំបាច់ត្រូវមានការផ្តល់ជូន (អ៊ីចាប) និងការយល់ព្រម (កូប៊ូល)។ ការផ្តល់ជូន គឺដូចជាពាក្យរបស់អ្នកលក់ ឬតំណាងរបស់គាត់ថា៖ «ខ្ញុំបានលក់ និងផ្ទេរកម្មសិទ្ធិឱ្យអ្នកក្នុងតម្លៃប៉ុណ្ណេះ»។ ចំណែកការយល់ព្រម គឺដូចជាពាក្យរបស់អ្នកទិញ ឬតំណាងរបស់គាត់ថា៖ «ខ្ញុំបានទិញ និងទទួលយកកម្មសិទ្ធិហើយ» ឬពាក្យផ្សេងទៀតដែលមានន័យដូចនេះ។ ទីពីរ (ការទិញលក់វត្ថុដែលបានពណ៌នាទុកក្នុងកិច្ចសន្យា) ដែលហៅថា «ស៊ូឡាំ» (ការទិញលក់ទំនិញដែលមិនទាន់មានវត្តមាននៅនឹងមុខ) គឺ (អនុញ្ញាតឱ្យធ្វើបាន ប្រសិនបើ) វត្ថុនោះ (មានលក្ខណៈសម្បត្តិស្របតាមអ្វីដែលបានពណ៌នា)។

(បន្តពីជំពូក សាលាម)។ ទីបី៖ ការលក់វត្ថុដែលមិននៅចំពោះមុខ (ដែលមិនបានឃើញ) សម្រាប់អ្នកធ្វើកិច្ចសន្យាទាំងពីរ គឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់ឡើយ។ អត្ថន័យនៃពាក្យថា «មិនអនុញ្ញាត» ក្នុងចំណុចទាំងបីនេះ គឺសំដៅលើភាពមិនត្រឹមត្រូវ (មិនសុហ៍) នៃកិច្ចសន្យា។ ពាក្យថា «មិនបានឃើញ» អាចបង្ហាញថា ប្រសិនបើវត្ថុនោះធ្លាប់ត្រូវបានគេឃើញ រួចហើយទើបវាបាត់មុខនៅពេលធ្វើកិច្ចសន្យា នោះគឺអាចអនុញ្ញាតបាន ប៉ុន្តែនេះអនុវត្តចំពោះវត្ថុដែលជាទូទៅមិនមានការប្រែប្រួលក្នុងរយៈពេលចន្លោះពីពេលដែលបានឃើញ រហូតដល់ពេលទិញ។ (ការលក់វត្ថុគ្រប់យ៉ាងដែលស្អាត មានប្រយោជន៍ និងជាកម្មសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួន គឺសុហ៍)។ អ្នកនិពន្ធបានបញ្ជាក់ពីអត្ថន័យផ្ទុយនៃរឿងទាំងនេះនៅក្នុងពាក្យរបស់លោកថា៖ (មិនសុហ៍ក្នុងការលក់វត្ថុដែលមិនស្អាត (ណាចិស)) ឬវត្ថុដែលប្រឡាក់ដោយភាពមិនស្អាត ដូចជាស្រា ប្រេង ឬទឹកខ្មេះដែលប្រឡាក់ដោយភាពមិនស្អាត និងអ្វីៗផ្សេងទៀតដែលស្រដៀងគ្នានេះ ដែលមិនអាចធ្វើឱ្យស្អាតឡើងវិញបានឡើយ។ (ហើយក៏មិនសុហ៍ដែរក្នុងការលក់អ្វីដែលគ្មានប្រយោជន៍) ដូចជាខ្យាដំរី ស្រមោច និងសត្វសាហាវដែលគ្មានប្រយោជន៍។ • ការប្រាក់ (រីបា) លើមាស ប្រាក់ និងអាហារ (ជំពូក) ស្តីពីការប្រាក់ (រីបា)៖ តាមភាសាមានន័យថា ការកើនឡើង។ ចំណែកតាមគោលការណ៍សាសនា គឺការដោះដូរវត្ថុមួយនឹងវត្ថុមួយទៀតដោយមិនស្មើគ្នាក្នុងការកំណត់របស់សាសនា នៅពេលធ្វើកិច្ចសន្យា ឬមានការយឺតយ៉ាវក្នុងវត្ថុដោះដូរទាំងពីរ ឬមួយក្នុងចំណោមនោះ។ (ការប្រាក់គឺហារ៉ាម (ហាមឃាត់) ហើយវាមានតែលើមាស ប្រាក់ និងអាហារប៉ុណ្ណោះ)។ អាហារគឺជារបស់ដែលគេកំណត់យកជាអាហារជាទូទៅ មិនថាសម្រាប់បរិភោគជាអាហារចម្បង សម្រាប់បង្អែម ឬសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺឡើយ។ ការប្រាក់មិនកើតឡើងលើអ្វីផ្សេងក្រៅពីនេះទេ។ (មិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់មាសនឹងមាស ឬប្រាក់នឹងប្រាក់) ទោះបីជាវាជារូបិយប័ណ្ណដែលបានបោះត្រា ឬមិនទាន់បោះត្រាក៏ដោយ (លើកលែងតែមានទម្ងន់ស្មើគ្នា) ពោលគឺស្មើនឹងស្មើ។ ដូច្នេះមិនសុហ៍ទេក្នុងការលក់វត្ថុទាំងនេះដោយមានការលើសខ្វះគ្នា។ ពាក្យថា (ណាក់ដាន់) មានន័យថា ត្រូវតែដោះដូរភ្លាមៗដោយផ្ទាល់ដៃ។ ប្រសិនបើលក់វត្ថុទាំងនេះដោយមានការកំណត់ពេល គឺមិនសុហ៍ឡើយ។ (មិនសុហ៍ក្នុងការលក់វត្ថុដែលបុគ្គលម្នាក់បានទិញមក រហូតទាល់តែគេបានកាន់កាប់វត្ថុនោះសិន) ទោះបីជាគេលក់វាទៅឱ្យអ្នកលក់ដើម ឬអ្នកដទៃក៏ដោយ។ (មិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់សាច់នឹងសត្វរស់) ទោះបីជាវាជាប្រភេទតែមួយ ដូចជាការលក់សាច់ចៀមនឹងសត្វចៀម ឬមិនមែនជាប្រភេទតែមួយ ប៉ុន្តែជាសត្វដែលបរិភោគបាន ដូចជាការលក់សាច់គោនឹងសត្វចៀម។ (អនុញ្ញាតឱ្យលក់មាសនឹងប្រាក់ដោយមានទម្ងន់លើសខ្វះគ្នាបាន) ប៉ុន្តែ (ត្រូវតែជាការដោះដូរភ្លាមៗ) ពោលគឺត្រូវតែដោះដូរឱ្យរួចរាល់មុនពេលបែកគ្នា។ (ដូចគ្នានេះដែរចំពោះអាហារ មិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់អាហារប្រភេទតែមួយនឹងគ្នាឡើយ លើកលែងតែមានទម្ងន់ស្មើគ្នា និងដោះដូរភ្លាមៗ) ពោលគឺត្រូវតែដោះដូរឱ្យរួចរាល់មុនពេលបែកគ្នា។ (អនុញ្ញាតឱ្យលក់អាហារប្រភេទមួយនឹងប្រភេទផ្សេងទៀតដោយមានទម្ងន់លើសខ្វះគ្នាបាន) ប៉ុន្តែ (ត្រូវតែជាការដោះដូរភ្លាមៗ) ពោលគឺត្រូវតែដោះដូរឱ្យរួចរាល់មុនពេលបែកគ្នា។ ប្រសិនបើពួកគេបែកគ្នា...

ការលក់ដូរដែលធ្វើឡើងមុនពេលទទួលបានទំនិញពេញលេញគឺជារឿងមោឃៈ (មិនត្រឹមត្រូវ) ហើយប្រសិនបើការលក់នោះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីទទួលបានទំនិញខ្លះហើយនោះ គឺមានមតិពីរទាក់ទងនឹងការបំបែកកិច្ចសន្យា។ (ហើយមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការលក់បែប «ហ្គ័ររ៉រ» ឬការលក់ដែលមានភាពមិនច្បាស់លាស់) ដូចជាការលក់ទាសករម្នាក់ក្នុងចំណោមទាសករជាច្រើនរបស់ខ្លួន ឬការលក់បក្សីដែលកំពុងហោះនៅលើអាកាស។ • ជម្រើស (អាល់-ខិយ៉ារ) (ជំពូក) ស្តីពីបទបញ្ញត្តិនៃជម្រើស (អាល់-ខិយ៉ារ)។ (អ្នកលក់ និងអ្នកទិញមានសិទ្ធិជ្រើសរើស) រវាងការបន្តកិច្ចសន្យាលក់ ឬការលុបចោលកិច្ចសន្យានោះ ពោលគឺពួកគេមានសិទ្ធិ «ខិយ៉ារុល ម៉ាចលីស» (ជម្រើសក្នុងទីកន្លែងជួបជុំ) នៅក្នុងគ្រប់ប្រភេទនៃការលក់ រួមទាំងការលក់បែប «សាលាំ» (ការទូទាត់ប្រាក់មុនដើម្បីទទួលបានទំនិញនៅពេលក្រោយ) (ដរាបណាពួកគេមិនទាន់បែកគ្នា) ពោលគឺក្នុងរយៈពេលដែលពួកគេនៅជួបជុំគ្នាតាមទំនៀមទម្លាប់។ ជម្រើសក្នុងទីកន្លែងជួបជុំនេះនឹងត្រូវបញ្ចប់ នៅពេលដែលអ្នកលក់ និងអ្នកទិញបានបែកចេញពីគ្នាដោយរូបកាយពីកន្លែងធ្វើកិច្ចសន្យា ឬនៅពេលដែលភាគីទាំងពីរយល់ព្រមបន្តកិច្ចសន្យាឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ ប្រសិនបើភាគីម្ខាងជ្រើសរើសបន្តកិច្ចសន្យា ហើយភាគីម្ខាងទៀតមិនបានជ្រើសរើសភ្លាមៗទេនោះ សិទ្ធិជ្រើសរើសរបស់ភាគីនោះនឹងត្រូវបាត់បង់ ចំណែកឯសិទ្ធិរបស់ភាគីម្ខាងទៀតនៅតែមានដដែល។ (ហើយភាគីទាំងពីរ) ពោលគឺអ្នកលក់ និងអ្នកទិញ ឬភាគីណាមួយក្នុងចំណោមពួកគេ ប្រសិនបើភាគីម្ខាងទៀតយល់ព្រម (អាចកំណត់លក្ខខណ្ឌជម្រើស) នៅក្នុងប្រភេទនៃការលក់ (រហូតដល់បីថ្ងៃ)។ រយៈពេលនេះត្រូវរាប់ចាប់ពីពេលធ្វើកិច្ចសន្យា មិនមែនរាប់ចាប់ពីពេលបែកគ្នាឡើយ។ ប្រសិនបើការកំណត់រយៈពេលជម្រើសលើសពីបីថ្ងៃ កិច្ចសន្យានោះនឹងក្លាយជាមោឃៈ ហើយប្រសិនបើទំនិញនោះជាប្រភេទដែលងាយខូចក្នុងរយៈពេលដែលបានកំណត់នោះ កិច្ចសន្យាក៏នឹងក្លាយជាមោឃៈដែរ។ (ហើយប្រសិនបើរកឃើញថាទំនិញមានគុណវិបត្តិ) ដែលមានស្រាប់មុនពេលទទួលបានទំនិញ ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃ ឬគុណភាពនៃទំនិញនោះថយចុះ។

ការខ្វះខាតដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់គោលបំណងត្រឹមត្រូវ ហើយជាទូទៅទំនិញប្រភេទនោះមិនមានគុណវិបត្តិបែបនេះឡើយ ដូចជាការដែលទាសករមានចរិតលួចប្លន់ ឬរត់ចោលម្ចាស់ (នោះអ្នកទិញមានសិទ្ធិបដិសេធទំនិញនោះ)។ • ការលក់ផ្លែឈើ (មិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់ផ្លែឈើ) ដែលនៅជាប់នឹងដើម (ដោយដាច់ខាត) ពោលគឺដោយមិនមានលក្ខខណ្ឌត្រូវបេះភ្លាមៗ (លើកលែងតែបន្ទាប់ពីវាចាប់ផ្តើម) ពោលគឺ (បង្ហាញនូវភាពទុំ) របស់វា។ ភាពទុំនេះសម្រាប់ប្រភេទផ្លែឈើដែលមិនផ្លាស់ប្តូរពណ៌ គឺសំដៅទៅលើដំណាក់កាលដែលវាឈានដល់កម្រិតដែលគេត្រូវការជាទូទៅ ដូចជាភាពផ្អែមនៃអំពៅ ភាពជូរនៃផ្លែទទឹម និងភាពទន់នៃផ្លែល្វា។ ចំណែកប្រភេទផ្លែឈើដែលផ្លាស់ប្តូរពណ៌ គឺសំដៅទៅលើពេលដែលវាចាប់ផ្តើមឡើងពណ៌ក្រហម ខ្មៅ ឬលឿង ដូចជាផ្លែពុទ្រា ផ្លែសាលី និងផ្លែត្នោតខ្ចី។ ចំណែកមុនពេលបង្ហាញភាពទុំ គឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់វាដាច់ខាត ទោះបីលក់ឱ្យម្ចាស់ដើមឈើ ឬអ្នកដទៃក៏ដោយ លើកលែងតែមានលក្ខខណ្ឌត្រូវបេះភ្លាមៗ ទោះបីជាទម្លាប់នៃការបេះផ្លែឈើនោះមាន ឬមិនមានក៏ដោយ។ ប្រសិនបើដើមឈើដែលមានផ្លែត្រូវបានកាប់ នោះការលក់ផ្លែឈើនោះគឺអនុញ្ញាតដោយមិនចាំបាច់មានលក្ខខណ្ឌត្រូវបេះឡើយ។ មិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់ដំណាំពណ៌បៃតងដែលនៅលើដី លើកលែងតែមានលក្ខខណ្ឌត្រូវបេះ ឬដកវាចេញ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើលក់ដំណាំរួមជាមួយដី ឬលក់ដាច់ដោយឡែកពីដីបន្ទាប់ពីគ្រាប់ធញ្ញជាតិរឹងមាំហើយ នោះគឺអនុញ្ញាតដោយមិនចាំបាច់មានលក្ខខណ្ឌ។ អ្នកណាដែលលក់ផ្លែឈើ ឬដំណាំដែលមិនទាន់ទុំ គឺចាំបាច់ត្រូវស្រោចទឹកឱ្យវាដល់កម្រិតដែលផ្លែឈើនោះលូតលាស់ និងរួចផុតពីការខូចខាត ទោះបីអ្នកលក់បានប្រគល់ទំនិញឱ្យអ្នកទិញហើយ ឬមិនទាន់ប្រគល់ក៏ដោយ។ (ហើយក៏មិន) អនុញ្ញាត (ឱ្យលក់វត្ថុដែលមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រាក់ ដោយប្រភេទដូចគ្នាទាំងស្រស់)។ តាមរយៈនេះ អ្នកនិពន្ធចង់បញ្ជាក់ថា ក្នុងការលក់វត្ថុដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រាក់ គឺត្រូវគិតគូរពីស្ថានភាពពេញលេញរបស់វា ដូច្នេះមិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់ទំពាំងបាយជូរដោយដូរនឹងទំពាំងបាយជូរឡើយ។ បន្ទាប់មក អ្នកនិពន្ធបានលើកលែងពីចំណុចខាងលើដោយពាក្យថា៖ (លើកលែងតែទឹកដោះ)។

វាត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យលក់ផលិតផលទឹកដោះគោខ្លះដូរនឹងខ្លះទៀត មុនពេលដែលវាត្រូវបានកែច្នៃទៅជាឈីស (តាចប៊ីន)។ អ្នកនិពន្ធបានប្រើពាក្យថា «ល្បាន់» (ទឹកដោះគោ) ដោយរួមបញ្ចូលទាំងទឹកដោះគោស្រស់ ទឹកដោះគោជូរ ទឹកដោះគោដែលរោយប័រចេញ និងទឹកដោះគោជូរខាប់។ គោលការណ៍កំណត់សម្រាប់ទឹកដោះគោគឺការវាស់វែងតាមចំណុះ ដូច្នេះការលក់ដូរទឹកដោះគោជូរនឹងទឹកដោះគោស្រស់ដោយវាស់តាមចំណុះគឺមានសុពលភាព ទោះបីជាទម្ងន់របស់វាមានភាពខុសគ្នាក៏ដោយ។ • ការលក់បែបសាលាម (As-Salam) (ជំពូក) ស្តីពីបទបញ្ញត្តិនៃការលក់បែបសាលាម។ ពាក្យថា «សាលាម» និង «សាលាហ្វ» ក្នុងន័យភាសាគឺមានន័យដូចគ្នា។ ចំណែកក្នុងន័យសាសនា វាគឺជាការលក់ទំនិញដែលបានកំណត់លក្ខណៈច្បាស់លាស់នៅក្នុងការទទួលខុសត្រូវ (ការសន្យាផ្តល់ជូននៅពេលក្រោយ) ហើយវាមិនមានសុពលភាពឡើយ បើគ្មានការផ្តល់ជូន (អ៊ីចាប) និងការយល់ព្រម (កូប៊ូល)។ (ការលក់បែបសាលាមមានសុពលភាពទាំងការទូទាត់ភ្លាមៗ និងការកំណត់ពេល)។ ប្រសិនបើការលក់បែបសាលាមមិនបានកំណត់ពេលវេលាទេ នោះវាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការទូទាត់ភ្លាមៗ យោងតាមមតិដែលត្រឹមត្រូវបំផុត។ ការលក់បែបសាលាមមានសុពលភាពតែ (ចំពោះអ្វីដែល) មានន័យថា វត្ថុដែលបំពេញបាននូវ (លក្ខខណ្ឌទាំងប្រាំ)៖ ទីមួយ៖ (ត្រូវតែជា) វត្ថុដែលត្រូវលក់នោះ (ត្រូវបានកំណត់យ៉ាងច្បាស់លាស់តាមរយៈលក្ខណៈសម្បត្តិ) ដែលអាចបែងចែកគោលបំណងនៃការប្រើប្រាស់បាន ដើម្បីកុំឱ្យមានភាពមិនច្បាស់លាស់ (ចាហាឡាស់) នៅក្នុងវត្ថុនោះ។ ហើយការរៀបរាប់ពីលក្ខណៈសម្បត្តិទាំងនោះ មិនត្រូវធ្វើឡើងក្នុងលក្ខណៈដែលនាំឱ្យវត្ថុនោះកម្ររកបានឡើយ ដូចជាគុជខ្យងទំហំធំ ឬទាសី និងបងប្អូនស្រីរបស់នាង ឬកូនរបស់នាង។ ទីពីរ៖ (ត្រូវតែជាប្រភេទវត្ថុដែលមិនមានលាយឡំជាមួយវត្ថុដទៃ)។ ដូច្នេះ ការលក់បែបសាលាមមិនមានសុពលភាពចំពោះវត្ថុដែលលាយឡំគ្នា ដែលផ្នែកនីមួយៗមិនអាចកំណត់បានច្បាស់លាស់ ដូចជាម្ហូបហារីសាហ៍ (សាច់កិន) ឬថ្នាំលាប។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើផ្នែកនីមួយៗនៃវត្ថុនោះអាចកំណត់បានច្បាស់លាស់ នោះការលក់បែបសាលាមមានសុពលភាព ដូចជាឈីស និងទឹកដោះគោខាប់ (អក់) ជាដើម។

លក្ខខណ្ឌទីបី ត្រូវបានលើកឡើងនៅក្នុងប្រសាសន៍របស់អ្នកនិពន្ធថា៖ «ហើយភ្លើងមិនត្រូវប៉ះពាល់វាឡើយ ដោយសារតែការធ្វើឱ្យវាខូចគុណភាព» ពោលគឺការដែលភ្លើងប៉ះពាល់វាដើម្បីចម្អិន ឬដុត។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើភ្លើងប៉ះពាល់វាដើម្បីបំបែក ឬចម្រាញ់ដូចជាទឹកឃ្មុំ និងខ្លាញ់ នោះការធ្វើកិច្ចសន្យាសាលាម (ការទិញទំនិញដោយបង់ប្រាក់មុន) លើរបស់ទាំងនោះគឺមានសុពលភាព។ ទីបួន៖ របស់ដែលត្រូវទិញ (អាល់មុស្លាម ហ្វីហ៍) មិនត្រូវជាវត្ថុដែលកំណត់ជាក់លាក់ (មូអៃយ៉ាន់) នោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវតែជាបំណុល (ដៃន)។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើវាជាវត្ថុដែលកំណត់ជាក់លាក់ ឧទាហរណ៍៖ «ខ្ញុំបានធ្វើកិច្ចសន្យាសាលាមជាមួយអ្នកនូវសម្លៀកបំពាក់នេះ ដើម្បីដូរយកទាសករម្នាក់នេះ» នោះវាមិនមានសុពលភាពជាកិច្ចសន្យាសាលាមដាច់ខាត ហើយវាក៏មិនមានសុពលភាពជាការលក់ដូរ (បៃអ៍) តាមមតិដែលត្រឹមត្រូវជាងផងដែរ។ ទីប្រាំ៖ របស់ដែលត្រូវទិញនោះ មិនត្រូវយកចេញពីវត្ថុដែលកំណត់ជាក់លាក់នោះទេ ឧទាហរណ៍៖ «ខ្ញុំបានធ្វើកិច្ចសន្យាសាលាមជាមួយអ្នកនូវប្រាក់ឌីរហាំនេះ ដើម្បីដូរយកស្រូវមួយសូអាអ៍ពីគំនរស្រូវនេះ»។ លក្ខខណ្ឌនៃសុពលភាពរបស់វត្ថុដែលត្រូវទិញ (អាល់មុស្លាម ហ្វីហ៍) (បន្ទាប់មក ដើម្បីឱ្យការធ្វើកិច្ចសន្យាសាលាមមានសុពលភាព គឺត្រូវមានលក្ខខណ្ឌចំនួនប្រាំបី)។ នៅក្នុងសាត្រាស្លឹករឹតខ្លះបានសរសេរថា «ការធ្វើកិច្ចសន្យាសាលាមមានសុពលភាពដោយលក្ខខណ្ឌចំនួនប្រាំបី»៖ ទីមួយ៖ ត្រូវបានលើកឡើងនៅក្នុងប្រសាសន៍របស់អ្នកនិពន្ធថា៖ «គឺត្រូវពិពណ៌នាវា បន្ទាប់ពីបានបញ្ជាក់ពីប្រភេទ និងជំពូករបស់វា ដោយប្រើលក្ខណៈសម្បត្តិដែលធ្វើឱ្យតម្លៃរបស់វាខុសគ្នា»។ ដូច្នេះ ក្នុងការធ្វើកិច្ចសន្យាសាលាមលើទាសករ ឧទាហរណ៍៖ ត្រូវបញ្ជាក់ពីជំពូករបស់វាដូចជា ទួរគី ឬឥណ្ឌា, ភេទប្រុស ឬស្រី, អាយុដោយប្រហែល, កម្ពស់ (ខ្ពស់ ទាប ឬមធ្យម), ពណ៌សម្បុរដូចជាស ហើយត្រូវពិពណ៌នាពីភាពសនោះថាជាពណ៌ស្រអែម ឬពណ៌សលឿង។ ចំពោះអូដ្ឋ គោ ពពែ សេះ លា និងសត្វលា ត្រូវបញ្ជាក់ពីភេទ អាយុ ពណ៌ និងជំពូក។ ចំពោះសត្វស្លាប ត្រូវបញ្ជាក់ពីជំពូក ទំហំតូចឬធំ ភេទ និងអាយុប្រសិនបើដឹង។ ចំពោះសម្លៀកបំពាក់ ត្រូវបញ្ជាក់ពីប្រភេទដូចជា កប្បាស ក្រណាត់ទេសឯក ឬសូត្រ, ជំពូកដូចជាកប្បាសអ៊ីរ៉ាក់, ប្រវែង, ទទឹង, ភាពក្រាស់, ភាពស្តើង, ភាពរឹងមាំ, ភាពទន់ និងភាពគ្រើម។ របស់ផ្សេងទៀតក៏ត្រូវប្រៀបធៀបទៅនឹងឧទាហរណ៍ទាំងនេះដែរ។ ការធ្វើកិច្ចសន្យាសាលាមទូទៅលើសម្លៀកបំពាក់ គឺត្រូវយល់ថាជាក្រណាត់ឆៅ មិនមែនក្រណាត់ដែលកែច្នៃរួចនោះទេ។ ទីពីរ៖ «ត្រូវបញ្ជាក់ពីបរិមាណរបស់វា ដោយវិធីដែលលុបបំបាត់ភាពមិនច្បាស់លាស់» ពោលគឺវត្ថុដែលត្រូវទិញនោះត្រូវតែដឹងពីបរិមាណច្បាស់លាស់ តាមរយៈការវាស់ចំណុះសម្រាប់វត្ថុដែលវាស់ចំណុះ, ការថ្លឹងសម្រាប់វត្ថុដែលថ្លឹង, ការរាប់សម្រាប់វត្ថុដែលរាប់, និងការវាស់ប្រវែងសម្រាប់វត្ថុដែលវាស់ប្រវែង។ ទីបី៖ ត្រូវបានលើកឡើងនៅក្នុងប្រសាសន៍របស់អ្នកនិពន្ធថា៖ «ប្រសិនបើកិច្ចសន្យាសាលាមមានកំណត់ពេល នោះអ្នកធ្វើកិច្ចសន្យាត្រូវបញ្ជាក់ពីពេលវេលាដែលត្រូវប្រគល់ទំនិញ» ពោលគឺកំណត់ពេលដូចជា ខែណាមួយជាដើម។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើកំណត់ពេលនៃការប្រគល់ទំនិញដោយយោងទៅលើការមកដល់របស់បុគ្គលណាម្នាក់ នោះវាមិនមានសុពលភាពឡើយ។ ទីបួន៖ របស់ដែលត្រូវទិញនោះ «ត្រូវតែមានវត្តមាននៅពេលដល់កំណត់ប្រគល់ទំនិញជាទូទៅ» ពោលគឺដល់ពេលដែលត្រូវប្រគល់វត្ថុដែលបានធ្វើកិច្ចសន្យាសាលាមនោះ។

ទីតាំងដែលមិនសមស្របសម្រាប់វា ឬសមស្របសម្រាប់វា ប៉ុន្តែការដឹកជញ្ជូនវាទៅកាន់ទីតាំងប្រគល់ទំនិញត្រូវចំណាយប្រាក់បន្ថែម។ (ទី៦) គឺតម្លៃត្រូវតែដឹងច្បាស់លាស់ តាមរយៈការកំណត់ចំនួន ឬការមើលឃើញផ្ទាល់។ (ទី៧) គឺភាគីទាំងពីរ (អ្នកទិញ និងអ្នកលក់) ត្រូវតែធ្វើការដោះដូរ (ប្រគល់ និងទទួលដើមទុន) នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនៃកិច្ចសន្យា មុនពេលបែកគ្នា។ ប្រសិនបើពួកគេបែកគ្នាដោយមិនទាន់បានប្រគល់ដើមទុន កិច្ចសន្យានោះនឹងក្លាយជាមោឃៈ ឬប្រសិនបើបានប្រគល់តែមួយផ្នែក នោះមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងករណីបំបែកកិច្ចសន្យា។ អ្វីដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់គឺការកាន់កាប់ជាក់ស្តែង។ ប្រសិនបើអ្នកទិញបានធ្វើការផ្ទេរដើមទុន (ហាវ៉ាឡា) ហើយអ្នកទទួលការផ្ទេរ (ដែលជាអ្នកលក់) បានទទួលវាពីអ្នកដែលត្រូវផ្ទេរក្នុងកិច្ចប្រជុំនោះ គឺមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេ។ (ទី៨) គឺកិច្ចសន្យាសាលាម (ការទិញទំនិញដោយបង់ប្រាក់មុន) ត្រូវតែជាកិច្ចសន្យាដែលសម្រេចភ្លាមៗ មិនអាចមានលក្ខខណ្ឌជម្រើស (ឃីយ៉ារុល-ស៊័រត៍) បានឡើយ ខុសពីជម្រើសក្នុងកិច្ចប្រជុំ (ឃីយ៉ារុល-ម៉ាចលីស) ដែលអាចមាននៅក្នុងកិច្ចសន្យានេះ។ • ការដាក់បញ្ចាំ (អារ-រ៉ហ៍ន) (ជំពូក) ស្តីពីបទបញ្ញត្តិនៃការដាក់បញ្ចាំ។ តាមភាសាមានន័យថា ភាពស្ថិតស្ថេរ ហើយតាមនីតិសាស្ត្រឥស្លាមមានន័យថា ការយកទ្រព្យសម្បត្តិដែលមានតម្លៃមកធ្វើជាវត្ថុធានាសម្រាប់បំណុល ដើម្បីទូទាត់យកមកវិញនៅពេលដែលមិនអាចសងបំណុលបាន។ ការដាក់បញ្ចាំមិនមានសុពលភាពឡើយ លុះត្រាតែមានការស្នើ (អ៊ីចាប) និងការយល់ព្រម (កូប៊ូល)។ លក្ខខណ្ឌសម្រាប់អ្នកដាក់បញ្ចាំ និងអ្នកទទួលបញ្ចាំ គឺត្រូវតែជាអ្នកដែលមានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការចាត់ចែងទ្រព្យសម្បត្តិ។ អ្នកនិពន្ធបានបញ្ជាក់ពីលក្ខខណ្ឌនៃវត្ថុដែលត្រូវដាក់បញ្ចាំក្នុងប្រសាសន៍របស់លោកថា៖ «រាល់អ្វីដែលអនុញ្ញាតឱ្យលក់ គឺអនុញ្ញាតឱ្យដាក់បញ្ចាំសម្រាប់បំណុល ប្រសិនបើបំណុលនោះមានភាពច្បាស់លាស់នៅក្នុងការទទួលខុសត្រូវ»។ អ្នកនិពន្ធបានកំណត់ពាក្យថា «បំណុល» ដើម្បីជៀសវាងពីវត្ថុជាក់ស្តែង (អៃអាន) ដូច្នេះការដាក់បញ្ចាំលើវត្ថុជាក់ស្តែងមិនមានសុពលភាពឡើយ ដូចជាវត្ថុដែលគេដណ្តើមយកមក (ម៉ាក់ស្ហូប) ឬវត្ថុដែលគេខ្ចីមក (មូស្តាអារ៉ូ) និងវត្ថុស្រដៀងគ្នានេះដែលត្រូវមានការធានាសងវិញ។ ហើយលោកបានកំណត់ពាក្យថា «ភាពច្បាស់លាស់» ដើម្បីជៀសវាងពីបំណុលដែលមិនទាន់ច្បាស់លាស់ ដូចជាបំណុលក្នុងកិច្ចសន្យាសាលាម និងតម្លៃទំនិញក្នុងអំឡុងពេលដែលមានជម្រើស (ឃីយ៉ារ)។ (អ្នកដាក់បញ្ចាំមានសិទ្ធិដកខ្លួនវិញ ដរាបណាអ្នកទទួលបញ្ចាំមិនទាន់បានកាន់កាប់វត្ថុនោះ)។ ប្រសិនបើអ្នកទទួលបញ្ចាំបានកាន់កាប់វត្ថុបញ្ចាំពីអ្នកដែលមានសិទ្ធិប្រគល់ឱ្យ នោះការដាក់បញ្ចាំក្លាយជាកាតព្វកិច្ច ហើយអ្នកដាក់បញ្ចាំមិនអាចដកខ្លួនវិញបានឡើយ។ ការដាក់បញ្ចាំគឺជាការទុកដាក់ក្នុងនាមជាការទុកចិត្ត។ (នៅពេលនោះ អ្នកទទួលបញ្ចាំមិនត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះការខូចខាតវត្ថុបញ្ចាំឡើយ) លើកលែងតែមានការរំលោភបំពានលើវត្ថុនោះ។ ហើយបំណុលមិនត្រូវបានកាត់បន្ថយឡើយ ប្រសិនបើវត្ថុបញ្ចាំនោះខូចខាត។ ប្រសិនបើអ្នកទទួលបញ្ចាំអះអាងថាវាខូចខាតដោយមិនបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុ នោះពាក្យសម្តីរបស់គាត់ត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយការស្បថ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់បញ្ជាក់ពីមូលហេតុដែលច្បាស់លាស់ នោះវាមិនត្រូវបានទទួលយកឡើយ លុះត្រាតែមានភស្តុតាង។ ប្រសិនបើអ្នកទទួលបញ្ចាំអះអាងថាបានប្រគល់វត្ថុបញ្ចាំត្រឡប់ទៅឱ្យអ្នកដាក់បញ្ចាំវិញ នោះវាមិនត្រូវបានទទួលយកឡើយ លុះត្រាតែមានភស្តុតាង។ (នៅពេលដែលអ្នកទទួលបញ្ចាំទទួលបានបំណុលមួយផ្នែក) ពីអ្នកដាក់បញ្ចាំ (វត្ថុបញ្ចាំមិនត្រូវបានដោះលែងឡើយ) រហូតទាល់តែបំណុលទាំងអស់ត្រូវបានសងរួចរាល់។

ជំពូក៖ ការហាមឃាត់ការចាត់ចែងទ្រព្យសម្បត្តិ (អាល់-ហ៊ីជរ៍) (ជំពូកនេះ) និយាយអំពីការហាមឃាត់ការចាត់ចែងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មនុស្សល្ងង់ខ្លៅ (សាហ្វីហ៍) និងអ្នកក្ស័យធន។ ពាក្យថា «អាល់-ហ៊ីជរ៍» តាមភាសាមានន័យថា ការរារាំង ឬការហាមឃាត់។ ចំណែកតាមគោលការណ៍សាសនា (ហ្វិកហ៍) មានន័យថា ការហាមឃាត់មិនឱ្យចាត់ចែងលើទ្រព្យសម្បត្តិ ប៉ុន្តែមិនរាប់បញ្ចូលការចាត់ចែងលើរឿងផ្សេងៗក្រៅពីទ្រព្យសម្បត្តិឡើយ ដូចជាការលែងលះជាដើម ដែលការលែងលះរបស់មនុស្សល្ងង់ខ្លៅនៅតែមានសុពលភាព។ អ្នកនិពន្ធបានកំណត់ថា ការហាមឃាត់នេះ (មានលើមនុស្ស ៦ ប្រភេទ)៖ (កុមារ, មនុស្សវិកលចរិត, និងមនុស្សល្ងង់ខ្លៅ)។ អ្នកនិពន្ធបានពន្យល់ពីមនុស្សល្ងង់ខ្លៅថា៖ (អ្នកដែលខ្ជះខ្ជាយទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួន) ពោលគឺអ្នកដែលមិនបានចំណាយទ្រព្យសម្បត្តិទៅតាមផ្លូវដែលត្រឹមត្រូវ។ (អ្នកក្ស័យធន) តាមភាសាមានន័យថា អ្នកដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិនៅសល់ត្រឹមតែលុយតិចតួចប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់មកពាក្យនេះត្រូវបានគេប្រើដើម្បីសំដៅលើអ្នកដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិតិចតួច ឬគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិ។ ចំណែកតាមគោលការណ៍សាសនា គឺបុគ្គល (ដែលមានបំណុលជំពាក់គេ) ហើយទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់មិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់សងបំណុលទាំងនោះ។ (អ្នកជំងឺដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត) ដោយសារជំងឺរបស់គាត់។ ការហាមឃាត់លើរូបគាត់គឺ (ចំពោះអ្វីដែលលើសពីមួយភាគបី) នៃទ្រព្យមរតក ដើម្បីការពារសិទ្ធិរបស់ក្រុមអ្នកទទួលមរតក។ នេះក្នុងករណីដែលអ្នកជំងឺមិនមានបំណុលជំពាក់គេ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់មានបំណុលដែលត្រូវសងអស់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់ នោះគាត់នឹងត្រូវហាមឃាត់មិនឱ្យចាត់ចែងទាំងមួយភាគបី និងអ្វីដែលលើសពីនោះ។ (ទាសករដែលមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើជំនួញ) ដូច្នេះការចាត់ចែងរបស់គាត់ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីម្ចាស់គឺមិនមានសុពលភាពឡើយ។ អ្នកនិពន្ធមិនបានលើកឡើងពីករណីផ្សេងទៀតនៃការហាមឃាត់ដែលមានចែងក្នុងសៀវភៅលម្អិត ដូចជាការហាមឃាត់លើអ្នកដែលបោះបង់សាសនា (មូរតាត) ដើម្បីការពារសិទ្ធិរបស់មូស្លីម និងការហាមឃាត់លើអ្នកដាក់បញ្ចាំ ដើម្បីការពារសិទ្ធិរបស់អ្នកទទួលបញ្ចាំ។ (ការចាត់ចែងរបស់កុមារ, មនុស្សវិកលចរិត, និងមនុស្សល្ងង់ខ្លៅ គឺមិនមានសុពលភាពឡើយ) ដូច្នេះការលក់, ការទិញ, ការផ្តល់អំណោយ ឬការចាត់ចែងផ្សេងៗទៀតរបស់ពួកគេគឺមិនត្រឹមត្រូវទេ។ ចំពោះមនុស្សល្ងង់ខ្លៅ ការរៀបការរបស់គាត់មានសុពលភាពប្រសិនបើមានការអនុញ្ញាតពីអ្នកអាណាព្យាបាលរបស់គាត់។ (ការចាត់ចែងរបស់អ្នកក្ស័យធនដែលជាប់ក្នុងកាតព្វកិច្ចផ្ទាល់ខ្លួន គឺមានសុពលភាព) ដូច្នេះប្រសិនបើគាត់លក់ទំនិញដោយការកក់ទុក (សាលាម) ឬទិញទំនិញដោយជំពាក់ថ្លៃក្នុងកាតព្វកិច្ចរបស់គាត់ គឺមានសុពលភាព (ផ្ទុយពី) ការចាត់ចែងរបស់គាត់លើ (ទ្រព្យសម្បត្តិដែលមានស្រាប់) គឺមិនមានសុពលភាពឡើយ។ ការចាត់ចែងរបស់គាត់ក្នុងរឿងរៀបការ, ការលែងលះ ឬការផ្តាច់អាពាហ៍ពិពាហ៍ (ឃុលអ៍) គឺមានសុពលភាព។ ចំពោះស្ត្រីដែលក្ស័យធន ប្រសិនបើនាងផ្តាច់អាពាហ៍ពិពាហ៍ដោយបង់ជាទ្រព្យសម្បត្តិដែលមានស្រាប់ គឺមិនមានសុពលភាពឡើយ ប៉ុន្តែប្រសិនបើបង់ជាបំណុលដែលជាប់ក្នុងកាតព្វកិច្ចរបស់នាង គឺមានសុពលភាព។ (ការចាត់ចែងរបស់អ្នកជំងឺលើអ្វីដែលលើសពីមួយភាគបីនៃទ្រព្យសម្បត្តិ គឺអាស្រ័យលើការអនុញ្ញាតពីក្រុមអ្នកទទួលមរតក) ប្រសិនបើពួកគេអនុញ្ញាតលើចំណែកដែលលើសពីមួយភាគបីនោះ គឺមានសុពលភាព បើមិនដូច្នោះទេគឺមិនមានសុពលភាពឡើយ។ ការអនុញ្ញាត ឬការបដិសេធរបស់ក្រុមអ្នកទទួលមរតកក្នុងពេលដែលអ្នកជំងឺនៅមានជីវិត គឺមិនត្រូវបានគេយកជាការឡើយ ប៉ុន្តែអ្វីដែលត្រូវបានគេយកជាការគឺ (បន្ទាប់ពីគាត់ស្លាប់)។ ប្រសិនបើអ្នកទទួលមរតកបានអនុញ្ញាត ហើយក្រោយមកនិយាយថា៖ «ខ្ញុំអនុញ្ញាតដោយសារខ្ញុំស្មានថាទ្រព្យសម្បត្តិមានតិចតួច ប៉ុន្តែតាមពិតវាមានច្រើនជាងនេះ» នោះពាក្យរបស់គាត់ត្រូវបានគេជឿជាក់ដោយមានការស្បថ។ (ការចាត់ចែងរបស់ទាសករ) ដែលមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើជំនួញ (គឺមានសុពលភាពចំពោះតែអ្វីដែលជាប់ក្នុងកាតព្វកិច្ចផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ប៉ុណ្ណោះ)។

ជំពូក៖ ស្តីពីការសម្រុះសម្រួល (អល់-សុលហ៍) ការសម្រុះសម្រួល (អល់-សុលហ៍) តាមន័យភាសាគឺ ការបញ្ចប់ជម្លោះ។ ចំណែកតាមន័យបញ្ញត្តិសាសនា គឺកិច្ចសន្យាមួយដែលនាំឱ្យបញ្ចប់ជម្លោះនោះ។ ការសម្រុះសម្រួលមានសុពលភាពនៅពេលមានការទទួលស្គាល់ (ពីភាគីម្ខាងទៀត) ពោលគឺជនដែលគេប្តឹងបានទទួលស្គាល់នូវអ្វីដែលគេទាមទារ ក្នុងករណីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងទ្រព្យសម្បត្តិ (នេះជារឿងច្បាស់លាស់ស្រាប់) និងករណីដែលនាំទៅរកទ្រព្យសម្បត្តិ។ ឧទាហរណ៍៖ បុគ្គលម្នាក់មានសិទ្ធិទាមទារការសងសឹក (កិសាស) លើបុគ្គលម្នាក់ទៀត ហើយគេបានសម្រុះសម្រួលគ្នាដោយយកទ្រព្យសម្បត្តិជំនួសវិញដោយប្រើពាក្យថា «សម្រុះសម្រួល» នោះការសម្រុះសម្រួលនេះមានសុពលភាព។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើប្រើពាក្យថា «លក់» វិញ នោះវាមិនមានសុពលភាពឡើយ។ ការសម្រុះសម្រួលមានពីរប្រភេទ៖ ការលើកលែង (អ៊ីប-រ៉អ៍) និងការដោះដូរ (មូអាវ៉ាដោះ)។ ១. ការលើកលែង (អ៊ីប-រ៉អ៍)៖ គឺការដែលម្ចាស់សិទ្ធិសម្រុះសម្រួលដោយ «កាត់បន្ថយសិទ្ធិរបស់ខ្លួន» (ពោលគឺបំណុលរបស់ខ្លួន) មកនៅត្រឹមមួយផ្នែក។ ឧទាហរណ៍៖ បុគ្គលម្នាក់មានបំណុលមួយពាន់ដែលត្រូវទាមទារពីអ្នកដទៃ ហើយគេបានសម្រុះសម្រួលដោយយកត្រឹមតែប្រាំរយប៉ុណ្ណោះ។ ករណីនេះប្រៀបដូចជាគេនិយាយថា៖ «ចូរឱ្យប្រាំរយមកខ្ញុំ ហើយខ្ញុំលើកលែងបំណុលប្រាំរយទៀតឱ្យអ្នក»។ ការសម្រុះសម្រួលក្នុងន័យជាការលើកលែងនេះ «មិនអនុញ្ញាត» (មិនមានសុពលភាព) ឡើយ ប្រសិនបើ «ភ្ជាប់លក្ខខណ្ឌ» ដូចជាការនិយាយថា៖ «ប្រសិនបើដល់ថ្ងៃដើមខែ ខ្ញុំនឹងសម្រុះសម្រួលជាមួយអ្នក»។ ២. ការដោះដូរ (មូអាវ៉ាដោះ)៖ គឺការសម្រុះសម្រួលដែលម្ចាស់សិទ្ធិ «បង្វែរសិទ្ធិរបស់ខ្លួនទៅជាអ្វីផ្សេង»។ ឧទាហរណ៍៖ បុគ្គលម្នាក់ប្តឹងទាមទារផ្ទះ ឬចំណែកនៃផ្ទះពីអ្នកដទៃ ហើយអ្នកនោះក៏ទទួលស្គាល់សិទ្ធិនោះ រួចហើយម្ចាស់សិទ្ធិក៏សម្រុះសម្រួលដោយយករបស់អ្វីមួយដែលជាក់លាក់ជំនួសវិញ។

ប្រសិនបើគាត់ធ្វើការផ្សះផ្សាដោយយកវត្ថុមួយ (ដូចជាសម្លៀកបំពាក់) នោះវាមានសុពលភាព ហើយការផ្សះផ្សានេះត្រូវអនុវត្តតាម «បទបញ្ញត្តិនៃការលក់»។ ដូច្នេះ ក្នុងឧទាហរណ៍ដែលបានលើកឡើង គឺប្រៀបដូចជាគាត់បានលក់ផ្ទះនោះដើម្បីដូរយកសម្លៀកបំពាក់។ ក្នុងករណីនេះ វត្ថុដែលបានផ្សះផ្សាគ្នាត្រូវស្ថិតនៅក្រោមបទបញ្ញត្តិនៃការលក់ ដូចជាការប្តូរត្រឡប់មកវិញនៅពេលមានគុណវិបត្តិ និងការហាមឃាត់មិនឱ្យចាត់ចែងវត្ថុនោះមុនពេលទទួលបាន។ ប្រសិនបើគាត់ផ្សះផ្សាដោយយកតែផ្នែកខ្លះនៃទ្រព្យដែលកំពុងមានជម្លោះ នោះវាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការផ្តល់អំណោយ (ហ៊ីបះ) សម្រាប់ផ្នែកដែលនៅសល់ដែលគាត់បានបោះបង់ចោល ហើយការផ្តល់អំណោយនេះត្រូវស្ថិតនៅក្រោមបទបញ្ញត្តិដែលបានរៀបរាប់នៅក្នុងជំពូករបស់វា។ ការផ្សះផ្សាបែបនេះត្រូវបានគេហៅថា «ស៊ុលហ៍ អាល់ហ៊ីត៊ីតហ៍» (ការផ្សះផ្សាដោយការបញ្ចុះតម្លៃ)។ ប៉ុន្តែវាមិនមានសុពលភាពទេ ប្រសិនបើប្រើពាក្យថា «លក់» ចំពោះផ្នែកដែលបោះបង់ចោលនោះ ដូចជាការនិយាយថាគាត់លក់ទ្រព្យដែលកំពុងមានជម្លោះនោះដោយដូរយកផ្នែកខ្លះនៃទ្រព្យនោះ។ • ការសង់យ៉ាប ឬរានហាលលយចេញ (អ៊ីស្រាអ៊ុល រ៉ូហ្ស៊ុន) មនុស្សម្នាក់ (មូស្លីម) ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យសង់ «រ៉ូហ្ស៊ុន» (យ៉ាប ឬរានហាលលយចេញ) ដែលគេហៅម្យ៉ាងទៀតថា «ជានាហ៍» (ស្លាប)។ វាគឺជាការលយឈើចេញពីជញ្ជាំងទៅក្នុងទីទំនេរនៃ «ផ្លូវសាធារណៈ» (ផ្លូវដែលមនុស្សឆ្លងកាត់) ដោយមានលក្ខខណ្ឌថា អ្នកដំណើរមិនត្រូវរងគ្រោះថ្នាក់ដោយសាររានហាលនោះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ត្រូវសង់វាឱ្យខ្ពស់ផុតពីក្បាល ដើម្បីឱ្យអ្នកដំណើរដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់អាចដើរឆ្លងកាត់ក្រោមនោះបានដោយងាយស្រួល។

លោក អល់-ម៉ាវ៉ាឌី បានចាត់ទុកថា ត្រូវតែមានកម្ពស់គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បន្ទុកដែលគេដឹកជញ្ជូនជាទូទៅ។ ប្រសិនបើផ្លូវនោះជាផ្លូវសាធារណៈដែលមានអ្នកជិះសេះ និងក្បួនដង្ហែឆ្លងកាត់ នោះត្រូវតែលើកកម្ពស់យ៉ (រ៉ូសាន់) ឱ្យខ្ពស់ល្មម ដើម្បីឱ្យកន្ត្រកដាក់ទំនិញលើខ្នងអូដ្ឋ រួមទាំងឈើសម្រាប់ធ្វើដំបូលដែលនៅពីលើកន្ត្រកនោះអាចឆ្លងកាត់បាន។ ចំណែកឯជនជាតិហ្ស៊ីមមី (អ្នកមិនមែនមូស្លីមដែលរស់នៅក្រោមការការពាររបស់រដ្ឋឥស្លាម) គឺមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យសាងសង់យ៉ ឬរានហាលដែលលយចេញមកក្រៅនោះទេ ទោះបីជាពួកគេមានសិទ្ធិឆ្លងកាត់ផ្លូវសាធារណៈនោះក៏ដោយ។ (មិនអនុញ្ញាត) ឱ្យសាងសង់យ៉លយចេញមកក្រៅនៅក្នុងផ្លូវរួម (ផ្លូវឯកជនដែលប្រើប្រាស់រួមគ្នា) លើកលែងតែមានការអនុញ្ញាតពីដៃគូម្ចាស់ផ្លូវ។ អ្នកដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាដៃគូ គឺសំដៅទៅលើអ្នកដែលមានទ្វារផ្ទះបើកចូលទៅក្នុងផ្លូវនោះ មិនមែនសំដៅទៅលើអ្នកដែលមានជញ្ជាំងផ្ទះជាប់នឹងផ្លូវ ប៉ុន្តែគ្មានទ្វារបើកចូលទៅក្នុងផ្លូវនោះទេ។ ដៃគូម្ចាស់ផ្លូវម្នាក់ៗមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ផ្លូវចាប់ពីទ្វារផ្ទះរបស់ខ្លួនរហូតដល់មាត់ផ្លូវធំ មិនមែនផ្នែកដែលនៅខាងចុងផ្លូវនោះទេ។ (អនុញ្ញាតឱ្យផ្លាស់ប្តូរទីតាំងទ្វារមកខាងមុខក្នុងផ្លូវរួម ប៉ុន្តែមិនអនុញ្ញាតឱ្យផ្លាស់ប្តូរទៅខាងក្រោយ) ពោលគឺទ្វារផ្ទះ លើកលែងតែមានការអនុញ្ញាតពីដៃគូម្ចាស់ផ្លូវ។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើពួកគេមិនអនុញ្ញាត នោះការផ្លាស់ប្តូរទៅខាងក្រោយមិនអាចធ្វើទៅបានឡើយ។ ហើយក្នុងករណីដែលការផ្លាស់ប្តូរទៅខាងក្រោយត្រូវបានហាមឃាត់ ប៉ុន្តែបុគ្គលនោះបានសម្របសម្រួលជាមួយដៃគូម្ចាស់ផ្លូវដោយការផ្តល់ទ្រព្យសម្បត្តិ (សំណង) នោះការផ្លាស់ប្តូរនោះគឺមានសុពលភាព។ • លក្ខខណ្ឌនៃការផ្ទេរបំណុល (អាល់-ហាវ៉ាឡាហ៍) (ជំពូក) ស្តីពីការផ្ទេរបំណុល (អាល់-ហាវ៉ាឡាហ៍) ដែលអានថា «ហាវ៉ាឡាហ៍» (ដោយបើកអក្សរ ហា) ហើយក៏មានការរាយការណ៍ថាអានថា «ហ៊ីវ៉ាឡាហ៍» (ដោយបំបាក់អក្សរ ហា) ផងដែរ។ តាមភាសាវិទ្យា វាមានន័យថា ការផ្លាស់ប្តូរ ពោលគឺការផ្ទេរ។ ចំណែកតាមលក្ខខណ្ឌសាសនា វាគឺការផ្ទេរសិទ្ធិទាមទារបំណុលពីការទទួលខុសត្រូវរបស់អ្នកជំពាក់ (អ្នកផ្ទេរ) ទៅឱ្យការទទួលខុសត្រូវរបស់អ្នកដែលត្រូវគេផ្ទេរឱ្យ (អ្នកទទួលបំណុលជំនួស)។ (លក្ខខណ្ឌនៃការផ្ទេរបំណុលមានបួន)៖ ទីមួយ៖ (ការយល់ព្រមរបស់អ្នកផ្ទេរ) ដែលជាអ្នកជំពាក់បំណុល មិនមែនជាអ្នកទទួលបំណុលជំនួសនោះទេ ព្រោះតាមទស្សនៈដែលត្រឹមត្រូវបំផុត ការយល់ព្រមរបស់អ្នកទទួលបំណុលជំនួសមិនមែនជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់នោះទេ។ ហើយការផ្ទេរបំណុលមិនមានសុពលភាពឡើយ ប្រសិនបើផ្ទេរទៅលើអ្នកដែលគ្មានបំណុលត្រូវសង។ ទីពីរ៖ (ការយល់ព្រមរបស់អ្នកទាមទារបំណុល) ដែលជាអ្នកមានសិទ្ធិទាមទារបំណុលពីអ្នកផ្ទេរ។ ទីបី៖ (សិទ្ធិទាមទារបំណុលនោះ) ដែលត្រូវផ្ទេរ (ត្រូវតែជាបំណុលដែលច្បាស់លាស់)។ ការកំណត់ថាត្រូវតែជាបំណុលច្បាស់លាស់ គឺស្របទៅនឹងអ្វីដែលលោក អារ-រ៉ាហ្វីអី បានលើកឡើង ប៉ុន្តែលោក អាន-ណាវ៉ាវី បានកែតម្រូវចំណុចនេះនៅក្នុងសៀវភៅ «អ័រ-រ៉ាវដ៍»។ ដូច្នេះ អ្វីដែលត្រូវយកជាការកំណត់សម្រាប់បំណុលក្នុងការផ្ទេរ គឺត្រូវតែជាបំណុលដែលចាំបាច់ត្រូវសង ឬនឹងក្លាយជាបំណុលដែលចាំបាច់ត្រូវសង។ ទីបួន៖ (ភាពដូចគ្នានៃបំណុល) ពោលគឺបំណុលដែលស្ថិតក្នុងកាតព្វកិច្ចរបស់អ្នកផ្ទេរ និងអ្នកទទួលបំណុលជំនួស ត្រូវតែដូចគ្នាទាំងប្រភេទ ទំហំ បែបផែន កាលកំណត់សង (ភ្លាមៗ ឬពន្យារពេល) និងគុណភាព (ល្អ ឬខូច)។ តាមរយៈការផ្ទេរបំណុលនេះ (កាតព្វកិច្ចរបស់អ្នកផ្ទេរ) ពោលគឺការសងបំណុលដល់អ្នកទាមទារបំណុល នឹងត្រូវរំលត់។ ហើយអ្នកទទួលបំណុលជំនួសក៏រួចផុតពីបំណុលរបស់អ្នកផ្ទេរដែរ ហើយសិទ្ធិរបស់អ្នកទាមទារបំណុលនឹងត្រូវផ្ទេរទៅឱ្យការទទួលខុសត្រូវរបស់អ្នកទទួលបំណុលជំនួសវិញ ទោះបីជាក្នុងករណីដែលមិនអាចទាមទារបំណុលពីអ្នកទទួលបំណុលជំនួសបាន ដោយសារតែគាត់ក្ស័យធន ឬគាត់បដិសេធមិនព្រមសងបំណុលក៏ដោយ។

ហើយក្នុងករណីទាំងពីរនេះ អ្នកទទួលការផ្ទេរបំណុល (المحتال) មិនអាចទាមទារយកសំណងពីអ្នកផ្ទេរបំណុល (المحيل) បានឡើយ។ ប្រសិនបើអ្នកដែលត្រូវសងបំណុល (المحال عليه) មានស្ថានភាពក្ស័យធននៅពេលធ្វើការផ្ទេរបំណុល ហើយអ្នកទទួលការផ្ទេរបំណុលមិនបានដឹងពីស្ថានភាពនេះទេ នោះគាត់ក៏មិនមានសិទ្ធិទាមទារយកសំណងពីអ្នកផ្ទេរបំណុលបានដែរ។ • ការធានា (الضمان) (ជំពូក) ស្តីពីការធានា។ ពាក្យនេះជាកិរិយានាម (Masdar) មកពីពាក្យថា «ضَمِنْتُ الشَيءَ ضَمانا» ដែលមានន័យថា ខ្ញុំបានធានាលើអ្វីមួយ។ ចំណែកឯក្នុងន័យនៃនីតិសាស្ត្រឥស្លាម (ហ្វិកហ៍) វាគឺជាការទទួលខុសត្រូវលើទ្រព្យសម្បត្តិដែលស្ថិតក្នុងកាតព្វកិច្ចរបស់បុគ្គលដទៃ។ លក្ខខណ្ឌសម្រាប់អ្នកធានាគឺត្រូវតែជាបុគ្គលដែលមានសមត្ថភាពក្នុងការចាត់ចែងទ្រព្យសម្បត្តិ។ (ការធានាលើបំណុលដែលបានកំណត់ច្បាស់លាស់ក្នុងកាតព្វកិច្ច គឺមានសុពលភាព ប្រសិនបើគេដឹងពីចំនួននៃបំណុលនោះ)។ ការកំណត់ថាត្រូវតែជា «បំណុលដែលបានកំណត់ច្បាស់លាស់» អាចបង្កជាបញ្ហាដល់សុពលភាពនៃការធានាលើថ្លៃបណ្ដាការ (មហ៍រ) មុនពេលរួមដំណេក ព្រោះនៅពេលនោះវាមិនទាន់ជាបំណុលដែលកំណត់ច្បាស់លាស់នៅឡើយទេ។ ដោយហេតុនេះហើយ ទើបលោក អារ៉ាហ្វីអី និងលោក អាន់ណាវ៉ាវី មិនបានកំណត់លក្ខខណ្ឌអ្វីក្រៅពីការដែលបំណុលនោះត្រូវតែមានភាពជាក់ស្តែង និងចាំបាច់ត្រូវសង។ ចំពោះឃ្លាដែលថា «ប្រសិនបើគេដឹងពីចំនួនរបស់វា» គឺបានដកចេញនូវបំណុលដែលមិនដឹងពីចំនួនច្បាស់លាស់ ដូច្នេះការធានាលើបំណុលទាំងនោះគឺមិនមានសុពលភាពឡើយ ដូចដែលនឹងមានការបកស្រាយនៅពេលក្រោយ។ (ម្ចាស់សិទ្ធិ) ពោលគឺម្ចាស់បំណុល (មានសិទ្ធិទាមទារពីអ្នកណាក៏បាន ក្នុងចំណោមអ្នកធានា ឬអ្នកដែលត្រូវគេធានាឱ្យ) ដែលជាអ្នកមានកាតព្វកិច្ចសងបំណុល។ ចំណែកឃ្លាដែលថា (ប្រសិនបើការធានានោះស្ថិតនៅលើអ្វីដែលយើងបានបញ្ជាក់រួចមកហើយ) គឺមិនមាននៅក្នុងសាត្រាស្លឹករឹតភាគច្រើននៃអត្ថបទដើមនោះទេ។

(នៅពេលដែលអ្នកធានាបានសងបំណុលជំនួសគេ នោះគាត់មានសិទ្ធិទាមទារយកប្រាក់នោះមកវិញពីអ្នកដែលខ្លួនបានធានាឱ្យ) ដោយយោងតាមលក្ខខណ្ឌដែលបានបញ្ជាក់នៅក្នុងពាក្យរបស់គាត់ថា៖ (ប្រសិនបើការធានា និងការសងបំណុលនោះ) ពោលគឺទាំងពីរករណីនេះ (គឺធ្វើឡើងដោយមានការអនុញ្ញាតពីគាត់) ពោលគឺពីអ្នកដែលខ្លួនបានធានាឱ្យ។ បន្ទាប់មក គាត់បានបញ្ជាក់ឱ្យកាន់តែច្បាស់អំពីអត្ថន័យនៃពាក្យរបស់គាត់ពីមុនមកថា «ប្រសិនបើដឹងពីចំនួនរបស់វា» ដោយគាត់បានពោលនៅទីនេះថា៖ (ការធានាចំពោះអ្វីដែលមិនច្បាស់លាស់គឺមិនត្រឹមត្រូវឡើយ) ដូចជាការនិយាយថា៖ «ចូរលក់របស់នេះឱ្យទៅបុគ្គលម្នាក់នោះចុះ ហើយខ្ញុំជាអ្នកធានាលើតម្លៃរបស់វា»។ (ហើយក៏មិនត្រឹមត្រូវដែរចំពោះការធានា) លើអ្វីដែល (មិនទាន់ក្លាយជាកាតព្វកិច្ច) ដូចជាការធានាលើប្រាក់មួយរយដែលនឹងក្លាយជាកាតព្វកិច្ចលើបុគ្គលម្នាក់ឈ្មោះហ្សៃដ៍ (ហ្សៃដ) នៅពេលអនាគត (លើកលែងតែការធានាលើការខូចខាតនៃទំនិញដែលបានលក់) ពោលគឺការធានាលើការខូចខាតនៃទំនិញដែលបានលក់នោះ ដោយគាត់ធានាជូនអ្នកទិញនូវតម្លៃទំនិញ ប្រសិនបើទំនិញនោះត្រូវបានគេរកឃើញថាជាកម្មសិទ្ធិរបស់បុគ្គលដទៃ ឬគាត់ធានាជូនអ្នកលក់នូវទំនិញនោះ ប្រសិនបើតម្លៃទំនិញត្រូវបានគេរកឃើញថាជាកម្មសិទ្ធិរបស់បុគ្គលដទៃ។ • ការធានាខ្លួន (កាហ្វាឡា) (ជំពូក) ស្តីពីការធានាលើអ្វីដែលមិនមែនជាទ្រព្យសម្បត្តិ ពោលគឺការធានាលើរូបរាងកាយ។ វាត្រូវបានគេហៅថា ការធានាលើមុខមាត់ (កាហ្វាឡាតុល់វ៉ាច) និងការធានាលើរូបរាងកាយ (កាហ្វាឡាតុល់បាដាន់) ដូចដែលគាត់បានពោលថា៖ (ការធានាលើរូបរាងកាយគឺអាចអនុញ្ញាតបាន ប្រសិនបើបុគ្គលដែលត្រូវគេធានា) ពោលគឺធានាលើរូបរាងកាយរបស់គាត់ (មានកាតព្វកិច្ចចំពោះមនុស្សម្នាក់ទៀត) ដូចជាការកាត់ទោសតាមច្បាប់ (កូសាស់) និងទោសពិន័យចំពោះការចោទប្រកាន់ដោយមិនត្រឹមត្រូវ (ហាត់ឌុល កាហ្វ)។ ហើយការលើកឡើងថា «សិទ្ធិរបស់មនុស្សម្នាក់ទៀត» គឺមិនរាប់បញ្ចូលសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះឡើយ។

មិនអាចធានាការធានាខ្លួន (កាហ្វាឡា) ចំពោះអ្នកដែលជាប់កាតព្វកិច្ចចំពោះអល់ឡោះ (ស៊ុបហានះហ៊ូ វ៉ាតាអាឡា) បានឡើយ ដូចជាការកំណត់ទោសចំពោះការលួច ការផឹកស្រា និងការប្រព្រឹត្តខុសប្រវេណី (ហ្ស៊ីណា)។ អ្នកធានានឹងរួចផុតពីការទទួលខុសត្រូវ នៅពេលដែលគាត់បានប្រគល់ខ្លួនអ្នកដែលត្រូវធានាដល់កន្លែងប្រគល់ ដោយគ្មានឧបសគ្គណាមួយដែលរារាំងម្ចាស់បំណុលពីអ្នកដែលត្រូវធានានោះឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើមានឧបសគ្គរារាំង នោះអ្នកធានានឹងមិនទាន់រួចផុតពីការទទួលខុសត្រូវនោះទេ។ • ភាពជាដៃគូ (អាល់-ស៊ីរិកកាហ៍) (ជំពូក) ស្តីពីភាពជាដៃគូ។ តាមភាសាមានន័យថា ការលាយឡំគ្នា។ ចំណែកតាមគោលការណ៍សាសនា គឺការកំណត់សិទ្ធិរួមគ្នានៅលើទ្រព្យសម្បត្តិមួយសម្រាប់មនុស្សពីរនាក់ ឬច្រើនជាងនេះ។ (ភាពជាដៃគូមានលក្ខខណ្ឌចំនួនប្រាំ)៖ ទីមួយ៖ (ត្រូវតែជា) ភាពជាដៃគូដែលធ្វើឡើងលើរូបិយវត្ថុ (ណាត) ពោលគឺប្រាក់ដែលជារូបិយប័ណ្ណ (ឌីរហាំ និងឌីណារ) ទោះបីជាប្រាក់នោះមានលាយលោហធាតុផ្សេង ឬមានគុណភាពមិនល្អក៏ដោយ ប៉ុន្តែនៅតែមានចរន្តប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក។ ភាពជាដៃគូមិនមានសុពលភាពលើមាស ឬប្រាក់ដែលនៅជាដុំ (មិនទាន់កែច្នៃ) គ្រឿងអលង្ការ ឬដុំលោហៈមានតម្លៃឡើយ។ ភាពជាដៃគូក៏អាចធ្វើឡើងលើទំនិញដែលស្មើៗគ្នា (មីសលី) ដូចជាស្រូវសាលីជាដើម មិនមែនលើទំនិញដែលមានតម្លៃខុសៗគ្នា (មូតាកាវ៉ាម) ដូចជាសម្លៀកបំពាក់ ឬរបស់របរប្រើប្រាស់ផ្សេងៗនោះទេ។ ទីពីរ៖ (ដៃគូទាំងពីរត្រូវតែមានភាពដូចគ្នានៅក្នុងប្រភេទ និងពូជ)។ ដូច្នេះ ភាពជាដៃគូមិនមានសុពលភាពទេ ប្រសិនបើលាយឡំគ្នារវាងមាស និងប្រាក់ ឬរវាងប្រាក់សុទ្ធ និងប្រាក់ដែលខូចគុណភាព ឬរវាងស្រូវសាលីពណ៌ស និងពណ៌ក្រហម។ ទីបី៖ (ត្រូវតែលាយឡំទ្រព្យសម្បត្តិទាំងពីរចូលគ្នា) រហូតដល់មិនអាចបែងចែកដាច់ពីគ្នាបាន។ ទីបួន៖ (ដៃគូទាំងពីរត្រូវតែអនុញ្ញាតឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក) ក្នុងការចាត់ចែងទ្រព្យសម្បត្តិ។ នៅពេលដែលដៃគូបានអនុញ្ញាតឱ្យគ្នាហើយ នោះត្រូវចាត់ចែងដោយមិនឱ្យមានការខូចខាត។ ដូច្នេះ ដៃគូមិនត្រូវលក់ទំនិញដោយជំពាក់ (នាស៊ីអះ) មិនត្រូវលក់ដោយរូបិយប័ណ្ណក្រៅពីប្រាក់ក្នុងស្រុក មិនត្រូវលក់ក្នុងតម្លៃដែលខាតបង់យ៉ាងខ្លាំង និងមិនត្រូវយកទ្រព្យសម្បត្តិរួមទៅធ្វើដំណើរដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ។ ប្រសិនបើដៃគូម្នាក់បានធ្វើអ្វីដែលត្រូវបានហាមឃាត់ នោះប្រតិបត្តិការនោះនឹងមិនមានសុពលភាពចំពោះចំណែករបស់ដៃគូឡើយ។ ចំណែកឯចំណែករបស់ខ្លួនឯងវិញ គឺមានមតិខ្វែងគ្នាថាតើត្រូវបំបែកកិច្ចសន្យាឬយ៉ាងណា។ ទីប្រាំ៖ (ប្រាក់ចំណេញ និងការខាតបង់ ត្រូវតែបែងចែកទៅតាមសមាមាត្រនៃទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានដាក់ចូល) ដោយមិនគិតថាដៃគូទាំងពីរបានធ្វើការស្មើគ្នា ឬខុសគ្នាក្នុងការគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិរួមនោះទេ។ ប្រសិនបើពួកគេកំណត់ឱ្យបែងចែកប្រាក់ចំណេញស្មើគ្នា ខណៈពេលដែលដើមទុនមិនស្មើគ្នា ឬផ្ទុយពីនេះ នោះកិច្ចសន្យានេះមិនមានសុពលភាពឡើយ។ ភាពជាដៃគូគឺជាកិច្ចសន្យាដែលអនុញ្ញាតឱ្យភាគីទាំងពីរអាចបញ្ចប់បាន (ហ្សាយីហ្ស)។ (នៅពេលនោះ ដៃគូទាំងពីរ) មានសិទ្ធិ (លុបចោលកិច្ចសន្យានៅពេលណាដែលពួកគេចង់) ហើយពួកគេនឹងអស់សិទ្ធិក្នុងការចាត់ចែងទ្រព្យសម្បត្តិភ្លាមៗនៅពេលលុបចោលកិច្ចសន្យា។ (ហើយនៅពេលដែលដៃគូម្នាក់ស្លាប់) ឬឆ្កួត ឬសន្លប់ នោះភាពជាដៃគូនឹងត្រូវរលាយ។