សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប

ផ្នែក៖ ចំពោះបុរសម្នាក់ដែលបានទូទាត់ប្រាក់មួយរយជាមុនក្នុងកិច្ចសន្យាសឡាំ (Salam) ដើម្បីទិញសូត្រលុះដល់ថ្ងៃកំណត់អ្នកលក់គ្មានសូត្រដើម្បីប្រគល់ឱ្យឡើយដូច្នេះម្ចាស់បំណុលបានប្រើល្បិចប្រាប់ថា៖ «ចូរទិញសូត្រនេះពីខ្ញុំហើយចូរយកសូត្រមកសងខ្ញុំនៅពេលក្រោយក្នុងតម្លៃមួយរយហាសិបរួចយកសូត្រនេះមកសងបំណុលសឡាំចាស់ដែលឯងជំពាក់ខ្ញុំ»៖ នេះគឺជាការប្រាក់ (រីបា) ហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)ដាច់ខាត។ ម្ចាស់បំណុលកេងចំណេញនេះគ្មានសិទ្ធិទទួលបានអ្វីលើកូនបំណុលក្រៅពីដើមទុនដែលខ្លួនបានផ្តល់ឱ្យឬទំនិញស្មើគ្នានោះឡើយរីឯការប្រាក់បន្ថែមគឺត្រូវទុកជាមោឃ៖។ ចំពោះការប្រាក់ដែលធ្លាប់បានទទួលពីមុនមកដោយសារការយល់ខុសគឺត្រូវបានអភ័យទោសប៉ុន្តែការប្រាក់ដែលនៅសល់ក្នុងបំណុលត្រូវតែលុបចោលជាកាតព្វកិច្ចយោងតាមបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ដែលថា៖ «ហើយចូរបោះបង់ចោលនូវការប្រាក់ទាំងឡាយណាដែលនៅសេសសល់ប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នាជាអ្នកមានជំនឿពិតប្រាកដ» (អាល់គួរអាន ២:២៧៨)។ ប្រសិនបើគេបានទូទាត់ប្រាក់ទិញស្រូវសាលីជាមុន (សឡាំ) រួចដល់ពេលកំណត់គេបានសងជាស្រូវបាឡេជំនួសវិញ៖ មានទស្សន៖ពីរហើយទស្សន៖ត្រឹមត្រូវបំផុតគឺការអនុញ្ញាតប្រសិនបើគិតតាមតម្លៃទីផ្សារជាក់ស្តែងក្នុងថ្ងៃនោះឬទាបជាងនេះ (ដូចដែលមានរាយការណ៍ពីលោកអ៊ីពិនអាប់ពាស ﵄)។ អ្នកណាដែលលក់ស្រូវសាលីដោយជំពាក់ជាប្រាក់ឌៀរហាំ៖ មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យទទួលយកទំនិញម្ហូបអាហារជាប់រីបាជំនួសប្រាក់ឌៀរហាំនោះឡើយយោងតាមទស្សន៖របស់ម៉ាលិកនិងទស្សន៖ល្បីរបស់អះម៉ាត់ខណ៖ដែលអាល់សហ្វាអ៊ីអីនិងអាប៊ូហានីហ្វាស់បានអនុញ្ញាត។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការលក់អចលនទ្រព្យដែលត្រូវបានរកឃើញថាជារបស់អ្នកដទៃ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៧៤៤]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការបញ្ចាំទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ស្ត្រីដែលត្រូវគេចាប់ជាឈ្លើយដើម្បីលោះយកនាង - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៧៤៤]

អ្នកណាដែលបានលក់អចលនទ្រព្យរួចត្រូវបានគេរកឃើញថាជាកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់អ្នកដទៃ (ការទាមទារសិទ្ធិ - istihqaq)៖ ប្រសិនបើអ្នកទិញបានដឹងមុនថាជាទ្រព្យប្លន់គេត្រូវតែធានាសងថ្លៃឈ្នួលផលប្រយោជន៍មិនថាគេបានប្រើប្រាស់ឬអត់នោះឡើយប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកទិញមិនបានដឹង (ជាអ្នកទិញដោយសុចរិត) នោះការទទួលខុសត្រូវធ្លាក់ទៅលើអ្នកលក់ទុច្ចរិតទាំងស្រុង។ ប្រសិនបើទ្រព្យនោះត្រូវបានរឹបអូសយកពីអ្នកទិញហើយគេទារយកថ្លៃជួលពីគាត់នោះគាត់មានសិទ្ធិទាមទារសំណងទាំងអស់ត្រឡប់មកវិញពីអ្នកលក់ដែលបានបោកប្រាស់គាត់។ ប្រសិនបើស្ត្រីម្នាក់ត្រូវបានសត្រូវចាប់ជាឈ្លើយហើយនាងមានទ្រព្យសម្បត្តិរួចបងប្អូនប្រុសឬប្តីរបស់នាងបានយកទ្រព្យនោះទៅបញ្ចាំដើម្បីលោះយកនាងត្រឡប់មកវិញនោះគ្មានកំហុសអ្វីលើពួកគេឡើយ។ ប្រសិនបើឃើញថានាងត្រូវបានគេដោះលែងរួចហើយគេត្រូវប្រគល់ប្រាក់នោះត្រឡប់មកវិញហើយរំលាយការបញ្ចាំទ្រព្យសម្បត្តិរបស់នាង។ បុគ្គលណាដែលបានកេងយកទ្រព្យសម្បត្តិពីឈ្មួញហើយរឹងរូសមិនព្រមសងនោះច្បាប់អនុញ្ញាតឱ្យវាយពិន័យគេរហូតដល់គេព្រមសងប្រាក់។ ហើយបុគ្គលណាដែលលាក់ទុកទ្រព្យសម្បត្តិគេហើយប្រកែកមិនព្រមប្រាប់ទីកន្លែងលាក់នោះត្រូវវាយពិន័យរហូតដល់គេព្រមចង្អុលបង្ហាញទីតាំងលាក់ទ្រព្យនោះ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការដាក់ទណ្ឌកម្មលើកូនបំណុលមានលទ្ធភាពដែលពន្យារពេលសង - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៧៤៨]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការចំណាយលើបណ្តឹងផ្លូវច្បាប់ធ្លាក់លើកូនបំណុលពន្យារពេល - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៧៤៨]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការដោះលែងកូនបំណុលដែលជាប់ឃុំឱ្យចេញមកលក់ទ្រព្យបញ្ចាំ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៧៤៨]

បុគ្គលណាដែលមានកាតព្វកិច្ចសងបំណុលហើយពន្យារពេលសងដោយចេតនាខណ៖ដែលខ្លួនមានលទ្ធភាពនោះច្បាប់អនុញ្ញាតឱ្យដាក់ទណ្ឌកម្មវាយពិន័យគេម្តងហើយម្តងទៀតរហូតដល់គេព្រមសងបំណុល។ អ្នកប្រាជ្ញខ្លះថាម្តង ៣៩ រំពាត់ហើយខ្លះទៀតមិនបានកំណត់ចំនួនឡើយ។ ចៅក្រមមានសិទ្ធិដាក់ទណ្ឌកម្មគេរហូតដល់គេព្រមចាត់ចែងសងដោយខ្លួនឯងឬបង្ខំឱ្យលក់ទ្រព្យរបស់គេដើម្បីសងបំណុល។ បុគ្គលណាដែលជំពាក់ប្រាក់គេហើយមានលទ្ធភាពសងតែបែរជាពន្យារពេលដោយអយុត្តិធម៌រហូតដល់ម្ចាស់បំណុលត្រូវប្តឹងផ្តល់និងចំណាយប្រាក់កាសលើដំណើរការក្តី៖ រាល់ការចំណាយសមរម្យតាមទម្លាប់ដែលម្ចាស់បំណុលបានខាតបង់ដោយសាររឿងនេះត្រូវតែធ្លាក់ទៅលើកូនបំណុលអយុត្តិធម៌ដែលពន្យារពេលនោះជាអ្នករ៉ាប់រងទាំងស្រុង។ ហើយបុគ្គលណាដែលត្រូវជាប់ឃុំដោយសារបំណុលហើយគេមានទ្រព្យបញ្ចាំដែលគ្មានមធ្យោបាយសងក្រៅពីលក់វានោះជាកាតព្វកិច្ចលើម្ចាស់បំណុលត្រូវទុកពេលឱ្យគេលក់វាហើយប្រសិនបើការលក់ក្នុងពេលជាប់ឃុំនាំឱ្យខាតបង់តម្លៃគេត្រូវតែដោះលែងកូនបំណុលឱ្យចេញមកក្រៅដោយមានអ្នកយាមកាមឬមានអ្នកធានាដើម្បីលក់ទ្រព្យនោះក្នុងតម្លៃទីផ្សារសមរម្យ... [បន្តនៅលេខ ៧៥១]។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ អ្នកទទួលផ្ញើដែលរត់គេចខ្លួនដោយបន្សល់ទុកទ្រព្យផ្ញើដែលមិនស្គាល់ម្ចាស់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៧៥១]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ប្រពន្ធដែលប្តឹងឃុំខ្លួនប្តីក្រីក្រដោយសារថ្លៃសម្លៀកបំពាក់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៧៥១]

[សេចក្តីបន្តពីលេខ ៧៤៨ ដល់ ៧៥០]៖ ជាទូទៅនៅក្នុងស្រុកនោះគឺមិនតម្រូវឱ្យលក់អចលនទ្រព្យនោះឡើយហើយម្ចាស់បំណុលត្រូវតែពន្យារពេលឱ្យកូនបំណុលរហូតដល់មានភាពធូរធារ។ លើកលែងតែទំនៀមទម្លាប់ទីផ្សារបានប្រែប្រួលជាអចិន្ត្រៃយ៍ដែលនាំឱ្យតម្លៃទីផ្សារសមរម្យធ្លាក់ចុះជាផ្លូវការក្នុងករណីនោះទ្រព្យនឹងត្រូវលក់តាមតម្លៃទីផ្សារសមរម្យដែលបានកំណត់ជាផ្លូវការនោះ។ ហើយម្ចាស់បំណុលមានសិទ្ធិទាមទារពីកូនបំណុលគ្រប់ពេលវេលានូវអ្វីដែលគាត់មានលទ្ធភាពសងបន្តិចម្តងៗ ដែលនេះជាការបង់រំលស់។ ហើយបុគ្គលណាដែលរត់គេចខ្លួនបាត់ដោយបន្សល់ទុកនូវទ្រព្យផ្ញើទុក (អាម៉ាណាត់) ដែលមិនដឹងពីស្ថានភាពរបស់វាច្បាស់លាស់ប្រសិនបើមានសញ្ញាសម្គាល់ជាឈ្មោះរបស់ម្ចាស់នីមួយៗនៅលើឥវ៉ាន់របស់គេត្រូវចាត់ចែងតាមសញ្ញានោះ។ ប្រសិនបើពុំអាចអនុវត្តវិធីទាំងនោះបានទេត្រូវចាប់ឆ្នោតក្នុងចំណោមអ្នកទាមទារដូច្នេះអ្នកណាដែលចាប់ឆ្នោតត្រូវលើវត្ថុជាក់ស្តែងណាមួយគេនឹងទទួលបានវត្ថុនោះរួមជាមួយការស្បថរបស់គេហើយអ្នកណាដែលបញ្ជាក់សិទ្ធិរបស់ខ្លួនដោយភស្តុតាងច្បាស់លាស់គេនឹងទទួលបានសិទ្ធិនោះ។ ប្រសិនបើភរិយាបានឃុំឃាំងស្វាមីរបស់នាងដោយសារថ្លៃសម្លៀកបំពាក់ហើយស្វាមីនោះជាជនទ័លក្រលំបាកនោះនាងមិនមានសិទ្ធិទទួលបានអាហារកិច្ច (ណាហ្វាកោះហ៍) នៅក្នុងអំឡុងថ្ងៃដែលគាត់ត្រូវឃុំខ្លួនឡើយពីព្រោះនាងបានរារាំងគាត់ដោយអយុត្តិធម៌។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើស្វាមីជាអ្នកពន្យារពេលគេចវេះទាំងមានលទ្ធភាពខណ៖ដែលភរិយាបានប្រគល់ខ្លួនបម្រើស្វាមីដោយសុខចិត្តនោះគាត់ត្រូវតែផ្គត់ផ្គង់អាហារកិច្ចដល់នាង។ ហើយបុគ្គលណាដែលប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិដល់បុរសម្នាក់ជាទុនអាជីវកម្ម (ហ្គីរ៉ត/មុឌរ៉បះហ៍) បន្ទាប់មកស្រាប់តែលេចឡើងនូវបំណុលលើអ្នកគ្រប់គ្រងទុននោះមុនពេលធ្វើកិច្ចសន្យាហ្គីរ៉តគឺពុំអនុញ្ញាតឱ្យគាត់យកទ្រព្យហ្គីរ៉តទៅសងបំណុលឡើយលើកលែងតែម្ចាស់ទ្រព្យយល់ព្រមដោយស្ម័គ្រចិត្ត។ ហើយប្រសិនបើអ្នកគ្រប់គ្រងទុនបានអះអាងនូវអ្វីដែលអាចកើតឡើងតាមទំនៀមទម្លាប់ធម្មតាដូចជាការខាតបង់ទុនហ្គីរ៉តឬការគ្មានប្រាក់ចំណេញនោះពាក្យសម្តីរបស់គាត់ត្រូវបានទទួលយកដោយមាន... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៧៥៤]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ បុគ្គលដែលត្រូវបានគេទាមទារសិទ្ធិឬបំណុល - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៥៤]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ករណីដែលកូនបំណុលអាចស្វែងរកមធ្យោបាយខ្ចីប្រាក់ដើម្បីទូទាត់បំណុល - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៥៤]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៧៥១]៖...ការស្បថរបស់គាត់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់បានអះអាងនូវអ្វីដែលផ្ទុយពីទំនៀមទម្លាប់ធម្មតានោះពាក្យសម្តីរបស់គាត់មិនត្រូវបានទទួលយកដោយគ្រាន់តែការនិយាយទទេនោះឡើយ។ ហើយបុគ្គលណាដែលត្រូវបានគេទាមទារសិទ្ធិឬបំណុលហើយគាត់បានស្នើសុំឱ្យស្ថិតនៅក្រោមការឃ្លាំមើលត្រួតពិនិត្យ (អាល់ថារស៊ីម - ការឃុំខ្លួនក្នុងទីតាំងបើកចំហក្រោមការយាមកាម) ដើម្បីគាត់អាចលក់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់និងទូទាត់បំណុលសងគេគឺចាំបាច់ត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ធ្វើដូច្នោះហើយពុំអនុញ្ញាតឱ្យឃុំឃាំងគាត់នៅក្នុងពន្ធនាគារដែលរារាំងគាត់ពីការលក់ទ្រព្យនោះឡើយហើយចំណុចនេះគឺជាការឯកភាពគ្នាក្នុងចំណោមប្រជាមូស្លីមទាំងអស់។ ដូចគ្នានេះដែរប្រសិនបើគាត់អាចស្វែងរកមធ្យោបាយទូទាត់បំណុលរបស់គាត់តាមរយ៖ការខ្ចីប្រាក់នោះត្រូវទុកពេលឱ្យគាត់ក្នុងកម្រិតសមស្របដើម្បីខ្ចីប្រាក់នោះហើយពុំអនុញ្ញាតឱ្យរារាំងគាត់ពីការធ្វើកិច្ចការនោះដោយការចាប់ឃុំខ្លួនឡើយ។ ហើយបំណុលដែលដល់កាលកំណត់ទូទាត់ភ្លាមៗ គឺមិនអាចពន្យារពេលបានឡើយ។ ហើយមានទស្សន៖មួយពោលថា៖ អាចពន្យារពេលបាន។ ហើយទស្សន៖មួយទៀតពោលថា៖ ចំពោះកិច្ចសន្យាដោះដូរពាណិជ្ជកម្ម (មូអាវ៉ាដត) អាចពន្យារពេលបានប៉ុន្តែចំពោះកិច្ចសន្យាផ្តល់ជូនដោយឥតគិតថ្លៃ (ថាប់រ៉ូអាត) ពុំអាចពន្យារបានឡើយហើយទស្សន៖ទាំងបីនេះសុទ្ធតែជានិទានពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)អះម៉ាត់។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ផ្នែកស្តីពីការហាមឃាត់ការចាត់ចែងទ្រព្យ (អាល់ហាហ្ចើរ) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៥៧]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ នៅពេលដែលស្ត្រីបានរៀបនរក - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៥៧]

ផ្នែកស្តីពីការហាមឃាត់ការចាត់ចែងទ្រព្យ (អាល់ហាហ្ចើរ)៖ នៅពេលដែលស្ត្រីបានរៀបនរកគឺមិនកាតព្វកិច្ចលើនាងក្នុងការគោរពតាមឪពុកឬម្តាយរបស់នាងក្នុងការលែងលះជាមួយស្វាមីរបស់នាងឡើយហើយក៏មិនមែនក្នុងរឿងទៅសួរសុខទុក្ខពួកគេនិងអ្វីផ្សេងទៀតស្រដៀងគ្នានោះដែរ។ ផ្ទុយទៅវិញការគោរពស្តាប់បង្គាប់ស្វាមីរបស់នាងដរាបណាគាត់មិនបានបញ្ជាឱ្យនាងប្រព្រឹត្តអំពើបាបល្មើសគឺមានអាទិភាពជាងការស្តាប់បង្គាប់អ្នកទាំងពីរទៅទៀត។ ហើយព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ស្ត្រីរូបណាដែលបានទទួលមរណភាពខណ៖ដែលស្វាមីពេញចិត្តចំពោះនាងនាងនឹងបានចូលឋានសួគ៌»។ ហើយប្រសិនបើម្តាយមានបំណងចង់បំបែកបំបាក់រវាងកូនស្រីរបស់ខ្លួននិងស្វាមីរបស់នាងនោះម្តាយបែបនេះគឺស្ថិតក្នុងប្រភេទដូចហារូតនិងម៉ារូត (ពួកដែលបំបែកបំបាក់ប្តីប្រពន្ធ) គឺមិនត្រូវស្តាប់បង្គាប់ម្តាយនោះឡើយទោះបីជានាងបួងសួងដាក់បណ្តាសាកូនស្រីក៏ដោយ។ លើកលែងតែប្តីប្រពន្ធទាំងពីររួមគំនិតគ្នាប្រព្រឹត្តអំពើបាបល្មើសនឹងអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ឬស្វាមីបញ្ជាកូនស្រីឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើបាបល្មើសនឹងអល់ឡោះ ﷻ ហើយម្តាយបានដាស់តឿននាងឱ្យគោរពប្រតិបត្តិតាមអល់ឡោះ ﷻ និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ ﷺ ដែលជាកាតព្វកិច្ចលើមូស្លីមគ្រប់រូប។ ហើយបុគ្គលណាដែលបានរៀបការជាមួយស្ត្រីម្នាក់ហើយក្រោយមកបន្តិចឪពុករបស់នាងបានមកទាមទារអ្វីមួយពីគាត់សម្រាប់ផលប្រយោជន៍របស់នាងរួចបុរសនោះនិយាយថា៖ «ខ្ញុំស្ថិតក្រោមការហាមឃាត់ចាត់ចែងទ្រព្យ (ហាហ្ចើរ)» នោះពាក្យសម្តីរបស់គាត់មិនត្រូវបានទទួលយកឡើយពីព្រោះគោលការណ៍ដើមគឺភាពត្រឹមត្រូវស្របច្បាប់នៃសកម្មភាពចាត់ចែង... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៧៦១]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ បុគ្គលដែលស្ថិតនៅក្រោមការហាមឃាត់ចាត់ចែងទ្រព្យរបស់ឪពុក - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៦១]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ បុគ្គលដែលពោលទៅកាន់ភរិយារបស់ខ្លួន - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៦១]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ បុគ្គលដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់ថាជាអ្នកធានា - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៦១]