សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៧៥៧]៖...និងអវត្តមាននៃការហាមឃាត់ចាត់ចែងទ្រព្យរហូតដល់មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ច្បាស់។ ហើយបុគ្គលណាដែលស្ថិតនៅក្រោមការហាមឃាត់ចាត់ចែងទ្រព្យរបស់ឪពុកនោះកូនមានសិទ្ធិតម្រូវឱ្យឪពុកស្បថថាគាត់មិនបានដឹងពីភាពចាស់ទុំយល់ដឹង (រូស្ដ) របស់កូនឡើយប្រសិនបើមានការទាមទារដូច្នោះហើយកូនមិនបានបង្ហាញភស្តុតាង។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើកូនបានបង្ហាញភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីភាពចាស់ទុំយល់ដឹងរបស់ខ្លួននោះការហាមឃាត់ចាត់ចែងទ្រព្យត្រូវតែលុបចោលទោះបីជាឪពុកមិនព្រមទទួលស្គាល់ក៏ដោយ។ ហើយបុគ្គលណាដែលពោលទៅកាន់ភរិយារបស់ខ្លួនថា៖ «ប្រសិនបើនាងលើកលែងបំណុល/ម៉ាហារឱ្យខ្ញុំនាងត្រូវលែងលះ» ហើយនាងក៏បានលើកលែងឱ្យគាត់ដោយនាងមិនស្ថិតនៅក្រោមការហាមឃាត់ចាត់ចែងទ្រព្យហើយក៏គ្មានឪពុកចាត់ចែងជំនួសដែរបន្ទាប់មកនាងបានអះអាងថានាងជាមនុស្សខ្វះការពិចារណា (សាផាហ៍) ដើម្បីឱ្យការលើកលែងនោះទុកជាមោឃ៖ នោះការអះអាងរបស់នាងមិនត្រូវបានទទួលយកឡើយ។ ហើយទោះបីជាមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ថានាងជាមនុស្សខ្វះការពិចារណាក៏ដោយដរាបណានាងមិនត្រូវបានតុលាការប្រកាសហាមឃាត់ចាត់ចែងទ្រព្យជាផ្លូវការនោះការលើកលែងបំណុលមិនត្រូវទុកជាមោឃ៖ឡើយប្រសិនបើនាងជាអ្នកចាត់ចែងកិច្ចការដោយខ្លួនឯង។ ហើយបុគ្គលណាដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់ថាជាអ្នកធានាតាមរយ៖ការសារភាពភស្តុតាងសាក្សីឬហត្ថលេខាអក្សរដៃរបស់គាត់គឺចាំបាច់លើគាត់នូវអ្វីដែលគាត់បានធានា។ ប្រសិនបើគាត់អះអាងថាកាលនោះគាត់ស្ថិតនៅក្រោមការហាមឃាត់ចាត់ចែងទ្រព្យនោះការអះអាងមិនត្រូវបានទទួលយកដោយគ្រាន់តែការនិយាយទទេនោះឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់ពោលថាម្ចាស់បំណុលដែលទទួលការធានាបានដឹងពីចំណុចនោះគាត់មានសិទ្ធិតម្រូវឱ្យម្ចាស់បំណុលនោះស្បថហើយដូចគ្នានេះដែរប្រសិនបើគាត់អះអាងថាមានការបង្ខិតបង្ខំ។ ហើយនៅពេលដែលអ្នកទទួលបណ្តាំ (វ៉ាស៊ីយ) បានទទួលមរណភាពដោយមិនដឹងច្បាស់ថាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ក្មេងកំព្រាបានបាត់បង់ដោយគ្មានការធ្វេសប្រហែសនោះទ្រព្យនោះត្រូវសងចេញពីកេរមរតករបស់គាត់។ ប៉ុន្តែតើវាជាបំណុលដែលត្រូវបែងចែកសមាមាត្រស្មើគ្នាជាមួយម្ចាស់បំណុលឯទៀតឬជាទ្រព្យផ្ញើទុក (អាម៉ាណាត់) ដែលត្រូវផ្តល់អាទិភាពសងមុនគេ? ចំណុចនេះមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ផ្នែកស្តីពីការផ្សះផ្សានិងការសម្រុះសម្រួល (អាល់ស៊ុលហ៍) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៦៦]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ បុគ្គលដែលបានរួមទុនជាមួយអ្នកមិនជឿលើការសាងសង់អគារ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៦៦]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការអនុញ្ញាតឱ្យសាងសង់ដោយប្រើប្រាស់ទ្រព្យវ៉ាហ្កហ្វរបស់វិហារ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៦៦]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើអ្វីដែលជាផលប្រយោជន៍ដល់វិហារនិងអ្នកប្រតិបត្តិក្នុងវិហារ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៦៦]

ផ្នែកស្តីពីការផ្សះផ្សានិងការសម្រុះសម្រួល (អាល់ស៊ុលហ៍)៖ ហើយបុគ្គលណាដែលបានចូលរួមចំណែកជាមួយអ្នកមិនជឿលើការសាងសង់អគារគឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យគេលើកកម្ពស់អគារនោះឱ្យខ្ពស់ជាងអគាររបស់ប្រជាមូស្លីមឡើយ។ ប្រសិនបើគេមានចេតនាធ្វើដូច្នេះដោយប្រើប្រាស់អ្នកមិនជឿឬរួមទុនជាមួយគេហើយមានបំណងប្រើកិត្យានុភាពនៃឥស្លាមដើម្បីលើកកម្ពស់អគារនោះនោះគេពិតជាបានបន្ទាបតម្លៃឥស្លាមហើយសមនឹងទទួលរងនូវការបន្ទាបបន្ថោកតាមវិន័យឥស្លាម។ ហើយអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកគ្រប់គ្រងទ្រព្យវ៉ាហ្កហ្វរបស់វិហារសាងសង់ផ្ទះមួយនៅខាងក្រៅវិហារដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់អ្នកដែលមានសិទ្ធិទទួលចំណូលវ៉ាហ្កហ្វដែលជាអ្នកបំពេញភារកិច្ចបម្រើផលប្រយោជន៍វិហារ។ ហើយអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើអ្វីដែលជាផលប្រយោជន៍ដល់វិហារនិងសហគមន៍វិហារដូចជាការកែប្រែទម្រង់ស្ថាបត្យកម្មពីសណ្ឋានមួយទៅសណ្ឋានមួយទៀតនិងអ្វីផ្សេងទៀតស្រដៀងគ្នានេះដូចជាការរៀបចំកន្លែងសម្រាប់យកទឹកវុឌូ (អាបដាស) នៅទីធ្លារដូវក្តៅនៃវិហារហើយពុំមានការហាមឃាត់ណាមួយឡើយក្នុងរឿងនេះពីព្រោះការយកទឹកវុឌូក្នុងវិហារគឺជាការអនុញ្ញាតហើយមិនមែនជាការស្អប់ខ្ពើម (ម៉ាក្រូហ៍) ឡើយតាមទស្សន៖របស់ جمهور (អ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើន)។ ហើយគ្មានសិទ្ធិឱ្យបុគ្គលណាម្នាក់ធ្វើការហ៊ុមព័ទ្ធដីទីបញ្ចុះសព (កូប៊ូរ) របស់ប្រជាមូស្លីមដើម្បីកាន់កាប់ជាកម្មសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួនចំពោះទីតាំងណាមួយឡើយហើយក៏មិនអនុញ្ញាតឱ្យ... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៧៧១]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ អ្វីដែលការជួសជុលថែទាំមិនអាចដំណើរការបានបើគ្មានពួកគេ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៧១]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការហាមឃាត់មិនឱ្យលក់ចំណែកណាមួយនៃផ្លូវសាធារណ៖របស់ប្រជាមូស្លីម - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៧១]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ នៅពេលដែលគេសម្រុះសម្រួលយកតែចំណែកខ្លះនៃសិទ្ធិពេញលេញ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៧១]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ នៅពេលដែលគ្មានសេសសល់ជនជាតិហ្ស៊ីមមីណាម្នាក់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៧១]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៧៦៦]៖...សាងសង់ជញ្ជាំងកំផែងឬអ្វីផ្សេងទៀតស្រដៀងគ្នានោះឡើយ។ បុគ្គលទាំងឡាយណាដែលការជួសជុលថែទាំសំណង់មិនអាចដំណើរការបានបើគ្មានពួកគេដូចជាកម្មករនិងគណនេយ្យករនោះកម្រៃចំណាយលើពួកគេគឺរាប់បញ្ចូលក្នុងចំណាយលើការថែទាំសំណង់នោះដែរ។ ហើយមិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់ចំណែកណាមួយនៃផ្លូវសាធារណ៖របស់ប្រជាមូស្លីមឡើយមិនថាផ្លូវនោះធំទូលាយឬចង្អៀតនោះទេ។ ហើយប្រសិនបើម្ចាស់សិទ្ធិបានសម្រុះសម្រួលទទួលយកតែចំណែកខ្លះនៃសិទ្ធិរបស់ខ្លួនដោយសារតែការភ័យខ្លាចការបាត់បង់សិទ្ធិទាំងអស់នោះគាត់ត្រូវបានចាត់ទុកជាអ្នករងការបង្ខិតបង្ខំដែលការសម្រុះសម្រួលរបស់គាត់មិនត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ឡើយហើយគាត់មានសិទ្ធិទាមទារសិទ្ធិពេញលេញរបស់គាត់ឡើងវិញនៅពេលក្រោយប្រសិនបើគូភាគីបានសារភាពឬត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយភស្តុតាង។ ហើយប្រសិនបើនៅក្នុងភូមិមួយលែងមានជនជាតិហ្ស៊ីមមី (អ្ន​កមិនមែនមូស្លីមក្រោមការគាំពារ) សេសសល់សូម្បីតែម្នាក់ដោយសារតែពួកគេស្លាប់អស់ឬបានចូលកាន់សាសនាឥស្លាមនោះអនុញ្ញាតឱ្យយកវិហារសាសនារបស់ពួកគេ (ប៊ីអាហ៍) មកធ្វើជាវិហារម៉ាស្ជិទបានជាពិសេសប្រសិនបើទីនោះស្ថិតនៅក្នុងដែនដីសាមពីព្រោះដែនដីនេះត្រូវបានបើកទូលាយដោយកម្លាំងទ័ព (អានវ៉ាតាន)។ មិនអនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលណាម្នាក់សាងសង់លយចេញមកលើផ្លូវសាធារណ៖របស់ប្រជាមូស្លីមនូវផ្នែកណាមួយនៃសំណង់អគារឡើយ... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៧៧៣]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការហាមឃាត់មិនឱ្យបែងចែកទ្រព្យវ៉ាហ្កហ្វ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៧៣]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៧៧១]៖...រហូតដល់ថ្នាក់ត្រូវហាមឃាត់មិនឱ្យបូកកំបោរជញ្ជាំងលយចេញមកក្រៅលើកលែងតែគាត់បានសង់ជញ្ជាំងនោះរំកិលចូលទៅក្នុងព្រំដីរបស់ខ្លួនឱ្យស្មើនឹងកម្រាស់កំបោរបូកនោះ។ ហើយមិនអនុញ្ញាតឱ្យបែងចែកទ្រព្យវ៉ាហ្កហ្វឡើយប្រសិនបើទ្រព្យវ៉ាហ្កហ្វនោះត្រូវបានឧទ្ទិសសម្រាប់គោលដៅតែមួយដោយមានការឯកភាពគ្នា។ ហើយក្រុមអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនបានបញ្ជាក់ពីទស្សន៖ពីរទាក់ទងនឹងការបែងចែកវ៉ាហ្កហ្វដោយពួកគេបានបញ្ជាក់ច្បាស់ថាទ្រព្យវ៉ាហ្កហ្វអាចបែងចែកបានលុះត្រាតែវាត្រូវបានឧទ្ទិសសម្រាប់គោលដៅពីរផ្សេងគ្នា។ ហើយគ្មានសិទ្ធិឱ្យបុគ្គលណាម្នាក់យកវិហារម៉ាស្ជិទធ្វើជាផ្លូវកាត់ដើរឆ្លងកាត់ឡើយ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ផ្នែកស្តីពីការធានា (អាល់ដាម៉ាន) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៧៨]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ នៅពេលដែលកូនបំណុលដែលត្រូវបានធានាបានរំលោភបំពាន - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៧៨]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការធានាលើវត្ថុដែលមិនទាន់ដឹងបរិមាណច្បាស់លាស់គឺអនុញ្ញាត - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៧៨]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ នៅពេលដែលកូនជំពាក់បំណុលគេហើយបានគេចខ្លួនបាត់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៧៨]

ផ្នែកស្តីពីការធានា (អាល់ដាម៉ាន)៖ ប្រសិនបើកូនបំណុលដែលទទួលការធានាបានរំលោភបំពានហើយរត់គេចខ្លួនបាត់ទាំងមានលទ្ធភាពទូទាត់បំណុលនោះរាល់ការផាកពិន័យឬប្រាក់ខាតបង់ដែលអ្នកធានាត្រូវសងជំនួសគឺអ្នកធានាមានសិទ្ធិទាមទារសងត្រឡប់មកវិញពីកូនបំណុលដែលបានប្រព្រឹត្តអយុត្តិធម៌លើគាត់នោះប្រសិនបើអ្វីដែលគាត់បានសងគឺស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀងត្រឹមត្រូវក្នុងការធានានូវអ្វីដែលមិនទាន់ជាប់ជាកាតព្វកិច្ចកាលពីដើម។ ហើយការធានាលើកាតព្វកិច្ចដែលមិនទាន់ដឹងបរិមាណជាក់លាក់ (ដាម៉ានុលម៉ាជ្ហូល) គឺអនុញ្ញាតតាមទស្សន៖របស់ جمهور (អ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើន) ដូចជាម៉ាលីកអាប៊ូហានីហ្វះហ៍និងអះម៉ាត់ប៉ុន្តែមិនអនុញ្ញាតឡើយតាមទស្សន៖របស់សាភីអ៊ី។ ហើយអនុញ្ញាតឱ្យស្មៀនសរសេរកិច្ចសន្យានិងសាក្សីចុះហត្ថលេខាធ្វើសាក្សីលើកិច្ចសន្យានោះទោះបីជាពួកគេផ្ទាល់មិនយល់ស្របនឹងការអនុញ្ញាតនោះក៏ដោយពីព្រោះវាស្ថិតក្នុងចំណោមបញ្ហាអ៊ីជ៍ទីហាដ (ការវិនិច្ឆ័យរបស់អ្នកប្រាជ្ញ) ហើយអាជ្ញាធរគ្រប់គ្រង (វ៉ាលីយុលអាំរ៍) នឹងកាត់សេចក្តីតាមទស្សន៖ណាមួយដែលលោកយល់ថាសមស្រប។ ហើយនៅពេលដែលកូនប្រុសជំពាក់បំណុលគេហើយបានគេចខ្លួនបាត់គឺមិនត្រូវទៅទាមទារពីឪពុករបស់គេឡើយប្រសិនបើឪពុកមិនមែនជាអ្នកធានាហើយឪពុកក៏គ្មានទ្រព្យសម្បត្តិរបស់កូននៅក្នុងដៃដែរ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើឪពុកអាចជួយម្ចាស់បំណុលក្នុងការនាំយកកូនមកដោយការប្រាប់ពីទីកន្លែងពួននិងវិធីផ្សេងទៀតគឺចាំបាច់លើឪពុកត្រូវធ្វើកិច្ចការនោះបើពុំនោះទេគឺគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីលើគាត់ឡើយ។ ហើយបុគ្គលណាដែលបានប្រគល់កូនបំណុលរបស់ខ្លួនទៅឱ្យឆ្មាំពន្ធនាគារហើយឆ្មាំនោះបានធ្វេសប្រហែសរហូតដល់កូនបំណុលរត់គេចខ្លួនបាត់នោះឆ្មាំពន្ធនាគារនិងជនឯទៀត... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៧៨០]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ នៅពេលដែលអ្នកធានាលើរូបកាយ (កាហ្វីល) បានប្រគល់កូនបំណុល - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៧៨០]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៧៧៨]៖...ដែលជាតំណាងទទួលខុសត្រូវលើរូបកាយរបស់កូនបំណុលគឺស្ថិតក្នុងឋាន៖ដូចជាអ្នកធានារូបកាយ (កាហ្វីល) ដោយគាត់ត្រូវមានកាតព្វកិច្ចនាំយកកូនបំណុលនោះមកវិញ។ ប្រសិនបើពុំអាចធ្វើបានទេនោះគាត់ត្រូវធានាសងបំណុលជំនួសកូនបំណុលនោះតាមទស្សន៖របស់យើង (ម៉ាឌហាប់ហង់បាលី) និងតាមទស្សន៖របស់ម៉ាលីក។ ហើយនៅពេលដែលអ្នកធានារូបកាយ (កាហ្វីល) បានប្រគល់កូនបំណុលខណ៖ដែលកូនបំណុលនោះកំពុងស្ថិតនៅក្នុងពន្ធនាគារស្របច្បាប់ស្រាប់នោះអ្នកធានារួចផុតពីការទទួលខុសត្រូវហើយដោយមិនតម្រូវឱ្យគាត់ដោះលែងកូនបំណុលចេញពីគុកមកប្រគល់ផ្ទាល់ដល់ម្ចាស់បំណុលឡើយពោលគឺការប្រគល់ខណ៖ដែលគាត់ស្ថិតនៅក្នុងពន្ធនាគារគឺគ្រប់គ្រាន់ហើយ។ ហើយបុគ្គលណាដែលកាន់កាប់សត្វពាហន៖របស់អ្នកដទៃនៅក្នុងដៃរបស់ខ្លួន—ដូចជាអ្នកគង្វាលសត្វឬអ្នកដទៃទៀត—ហើយស្រាប់តែកើតមានជំងឺរោគរាតត្បាតហើយគាត់ភ័យខ្លាចថាសត្វនោះនឹងងាប់នោះគាត់មានសិទ្ធិកាប់អារកសត្វនោះស្របតាមវិន័យសាសនាហើយគ្មានទោសពៃរ៍ឬការសងសំណងអ្វីលើគាត់ឡើយពីព្រោះការកាប់អារកសត្វឱ្យបានត្រឹមត្រូវគឺប្រសើរជាងទុកឱ្យវាងាប់ក្លាយជាសាកសព (ម៉ៃថះហ៍)។ ហើយអ្នកគង្វាលម្នាក់ធ្លាប់បានធ្វើបែបនេះនៅសម័យរបស់ព្យាការី ﷺ ហើយព្យាការី ﷺ មិនបានស្តីបន្ទោសឬប្រាប់ថាគាត់ត្រូវសងសំណងនោះឡើយ។ ហើយទង្វើនេះគឺប្រៀបដូចជាការដែលមិត្តរបស់មូសា (ខិឌើរ) បានចោះទម្លុះទូកដើម្បីឱ្យម្ចាស់ទូកអាចប្រើប្រាស់វាបានទាំងមានស្នាមជួសជុលដែលវាប្រសើរជាងការបាត់បង់ទូកទាំងមូល។ ហើយស្រដៀងគ្នានេះដែរប្រសិនបើបុរសម្នាក់បានឃើញទ្រព្យសម្បត្តិរបស់បងប្អូនខ្លួនហៀបនឹងខូចខាតបាត់បង់ហើយគាត់បានជួយជួសជុលសង្គ្រោះតាមលទ្ធភាពនោះគាត់នឹងទទួលបានកុសលផលបុណ្យចំពោះទង្វើនោះទោះបីជាតម្លៃរបស់វាបានធ្លាក់ចុះខ្លះក៏ដោយពីព្រោះទ្រព្យដែលថយចុះតម្លៃគឺប្រសើរជាងទ្រព្យដែលខូចខាតទាំងស្រុង... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៧៨២]