សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ផ្នែកស្តីពីការតែងតាំងតំណាងស្របច្បាប់ (អាល់វ៉ាកាឡះហ៍) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨០៤]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ នៅពេលដែលបុរសម្នាក់ពោលទៅកាន់បុរសម្នាក់ទៀត - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨០៤]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ នៅពេលដែលតំណាងបានជួលដីរបស់អ្នកតាំងតំណាង - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨០៤]

ផ្នែកស្តីពីការតែងតាំងតំណាងស្របច្បាប់ (អាល់វ៉ាកាឡះហ៍)៖ នៅពេលដែលបុរសម្នាក់ពោលទៅកាន់បុរសម្នាក់ទៀតថា៖ «ប្រសិនបើភរិយារបស់ខ្ញុំមិនពេញចិត្តនឹងអាហារកិច្ច (ណាហ្វាកោះហ៍) ទេចូរប្រគល់លិខិតលែងលះរបស់នាងទៅនាងចុះ» នោះគាត់ពិតជាបានតែងតាំងបុរសនោះជាតំណាងរបស់គាត់ហើយពាក្យសម្តីនេះគឺជាពាក្យប្រៀបធៀប (គីណាយ៉ះហ៍) ក្នុងការលែងលះ។ ប្រសិនបើអ្នកតាំងតំណាង (ស្វាមី) និយាយថា៖ «ខ្ញុំមានបំណងលែងលះ» ឬគេដឹងច្បាស់ពីចេតនានោះតាមរយ៖កាល៖ទេស៖ជាក់ស្តែងនោះតំណាងមានសិទ្ធិលែងលះត្រឹមតែមួយដង (តឡាកមួយ) ប៉ុណ្ណោះមិនមែនបីដងឡើយលើកលែងតែមានការអនុញ្ញាតច្បាស់លាស់ពីអ្នកតាំងតំណាង។ ហើយប្រសិនបើអ្នកតាំងតំណាងនិយាយថា៖ «ខ្ញុំមានបំណងត្រឹមតែលែងលះមួយដងប៉ុណ្ណោះ» នោះពាក្យសម្តីរបស់គាត់ត្រូវបានទទួលយកហើយស្វាមីមានសិទ្ធិផ្សះផ្សាយកនាងមកវិញ។ ហើយនៅពេលដែលតំណាងបានជួលដីរបស់អ្នកតាំងតំណាងក្នុងតម្លៃទាបជាងតម្លៃសមរម្យដូចជាជួលក្នុងតម្លៃពាក់កណ្តាលនៃថ្លៃឈ្នួលទីផ្សារសមរម្យនោះតំណាងត្រូវតែធានាសងសំណងនូវតម្លៃដែលខ្វះខាតនោះ។ ហើយតើម្ចាស់ដីមានសិទ្ធិលុបចោលកិច្ចសន្យាជួលនោះដែរឬទេ? ចំណុចនេះមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញ។ ហើយបុគ្គលណាដែលបានលែងលះភរិយារបស់ខ្លួនបន្ទាប់មកបានរៀបការជាមួយស្ត្រីម្នាក់ទៀតហើយបានតែងតាំងភរិយាទីពីរនោះជាតំណាងក្នុងការលែងលះភរិយាទីមួយដោយពោលថា៖ «នៅពេលណាដែលខ្ញុំយកម្តាយរបស់កូនៗខ្ញុំត្រឡប់មកវិញការលែងលះរបស់នាងគឺស្ថិតនៅក្នុងដៃនាងហើយ» បន្ទាប់មកគាត់បានលែងលះភរិយាទីពីរដែលគាត់បានតែងតាំងជាតំណាងនោះនោះការតែងតាំងតំណាងរបស់នាងក្នុងការលែងលះភរិយាទីមួយត្រូវទុកជាមោឃ៖។ ខុសប្លែកពីករណីដែលគាត់តែងតាំងនាងជាតំណាងក្នុងការលក់ដូរនិងកិច្ចការស្រដៀងគ្នានេះបន្ទាប់មកគាត់បានលែងលះនាងដាច់ស្រេចបីដងនោះការតែងតាំងតំណាងមិនត្រូវទុកជា... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៨០៦]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ បុគ្គលដែលទាសកររបស់ខ្លួនបានចាត់ចែងកិច្ចការជំនួសខ្លួន - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨០៦]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៨០៤]៖...មោឃ៖ដោយការលែងលះនោះឡើយដូចដែលអ្នកប្រាជ្ញនីតិសាស្ត្របានបញ្ជាក់។ ហើយគេអាចស្មានថាការតែងតាំងតំណាងក្នុងការលែងលះគឺដូចគ្នានឹងការលក់ដូរដែរ។ ប៉ុន្តែទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវគឺ៖ ការតែងតាំងនាងជាតំណាងក្នុងការលែងលះភរិយាទីមួយត្រូវទុកជាមោឃ៖នៅពេលដែលគាត់បានលែងលះនាងពីព្រោះបំណងដើមរបស់គាត់គឺ «ខ្ញុំមិនរួមរស់ជាមួយនាងនិងនាងនោះក្នុងពេលតែមួយឡើយលើកលែងតែមានការយល់ព្រមពីនាង» ដោយសារតែការភ័យខ្លាចការប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិបែងចែកវេនដេកនិងសិទ្ធិឯទៀតដែលនាងទទួលបានតាមកិច្ចសន្យា។ ដូច្នេះនៅពេលដែលគាត់បានលែងលះនាងដាច់ស្រេចនាងលែងមានសិទ្ធិណាមួយលើគាត់ទៀតហើយហេតុនេះភរិយាទីមួយមិនអាចដណ្តើមសិទ្ធិអ្វីពីនាងបានឡើយហើយការយល់ព្រមរបស់នាងលែងយកជាការបានទៀតហើយក្នុងការដែលគាត់រៀបការជាមួយភរិយាទីមួយនោះវិញពីព្រោះជាទម្លាប់ស្វាមីត្រូវផ្គាប់ចិត្តភរិយារបស់ខ្លួនប៉ុន្តែគាត់បានធ្វើឱ្យនាងខឹងសម្បារដោយការលែងលះនាងទៅហើយតើគាត់អាចមានបំណងផ្គាប់ចិត្តនាងក្នុងរឿងដែលតូចតាចជាងនេះដូចម្តេចបាន?! ហើយបុគ្គលណាដែលទាសកររបស់ខ្លួនបានចាត់ចែងកិច្ចការជំនួសខ្លួនដូចជាតំណាងដូចជាការលក់ដូរនិងការជួលជាដើមដោយចៅហ្វាយបានដឹងពីរឿងនោះហើយទាសករបានធ្វើការលក់ដូរឬជួលបន្ទាប់មកចៅហ្វាយនិយាយថា៖ «គេមិនមែនជាតំណាងរបស់ខ្ញុំក្នុងរឿងនោះទេ» នោះការបដិសេធរបស់ចៅហ្វាយមិនត្រូវបានទទួលយកឡើយ។ ទោះបីជាឧបមាថាគាត់មិនបានតែងតាំងទាសករនោះជាផ្លូវការក៏ដោយក៏ការធ្វេសប្រហែសនិងការបណ្តែតបណ្តោយឱ្យទាសករធ្វើសកម្មភាពបែបនេះគឺជាការរំលោភបំពានដែលតម្រូវឱ្យគាត់ត្រូវធានាសងសំណង។ ហើយបុគ្គលណាដែលបានតែងតាំងបុរសម្នាក់ជាតំណាងក្នុងការប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួននិងចាត់ចែងកិច្ចការដោយទទួលបានកម្រៃមួយភាគដប់ (១០%) ឬបានតែងតាំងជាទូទៅតាមទម្លាប់ដែលទំនៀមទម្លាប់កំណត់ថាតំណាងត្រូវទទួលបានមួយភាគដប់នោះតំណាងមានសិទ្ធិទទួលបានកម្រៃនោះពីព្រោះគាត់សមនឹងទទួលបានមួយភាគដប់ដោយផ្អែកលើលក្ខខណ្ឌពាក្យសម្តីឬលក្ខខណ្ឌទំនៀមទម្លាប់។ ហើយរឿងនេះគឺដូចជាការជួលដីសម្រាប់ដាំដំណាំដោយយកចំណែកនៃផលដំណាំដែលវាជាបញ្ហាស្រដៀងនឹងបញ្ហាកាហ្វីហ្សរបស់ម៉ាស៊ីនកិនម្សៅ (កាហ្វីហ្សុតតាហ្ហាន) ហើយអ្នកណាដែលបញ្ជូន... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៨០៧]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៨០៦]៖...ការហាមឃាត់លើរឿងនេះគឺពិតជាមានការភាន់ច្រឡំហើយ។ ហើយការប្រមូលទូទាត់ប្រាក់បំណុលដោយយកចំណែកភាគរយមិនបែងចែកណាមួយនៃប្រាក់នោះគឺជារឿងអនុញ្ញាតតាមទស្សន៖ច្បាស់លាស់បំផុតក្នុងចំណោមទស្សន៖ទាំងពីររបស់អ្នកប្រាជ្ញ។ ហើយប្រសិនបើតំណាងបានធ្វើការឱ្យគាត់ដោយមានការព្រមព្រៀងថានឹងផ្តល់កម្រៃតបស្នងប៉ុន្តែមិនបានបញ្ជាក់ចំនួនច្បាស់លាស់នោះគាត់មានសិទ្ធិទទួលបានកម្រៃពលកម្មទីផ្សារសមរម្យ (អ៊ុចរ៉ាតុលមីស្ល) ស្របតាមទំនៀមទម្លាប់ដែលធ្លាប់អនុវត្ត។ ហើយប្រសិនបើគាត់មានសិទ្ធិទទួលបានប្រាក់កម្រៃពីកេរមរតករបស់ម្ចាស់ទ្រព្យគាត់មានសិទ្ធិកាត់យកប្រាក់នោះចេញពីកេរមរតកដោយមិនបាច់មានការអនុញ្ញាតពីអ្នកស្នងមរតកឡើយប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់គ្មានសិទ្ធិលើអ្វីមួយទេគាត់មិនអាចយកអ្វីបានឡើយលើកលែងតែមានការអនុញ្ញាត។ ហើយបុគ្គលណាដែលបានតែងតាំងបុរសម្នាក់ជាតំណាងទូទៅគ្មានលក្ខខណ្ឌក្នុងការជួលឬកិច្ចការស្រដៀងគ្នានេះហើយតំណាងនោះបានជួលដីរបស់គាត់ក្នុងតម្លៃត្រឹមតែប្រាំពាន់ខណ៖ដែលតម្លៃឈ្នួលសមរម្យរបស់វាស្មើនឹងមួយម៉ឺននោះម្ចាស់ដីមានសិទ្ធិតម្រូវឱ្យតំណាងធានាសងសំណងនូវអ្វីដែលគាត់បានធ្វេសប្រហែសខាតបង់។ ហើយអ្នកប្រាជ្ញនីតិសាស្ត្រភាគច្រើនពោលថា៖ កិច្ចសន្យាជួលនោះទុកជាមោឃ៖ ដូចជាម៉ាឌហាប់សាភីអ៊ីនិងទស្សន៖មួយក្នុងចំណោមទស្សន៖ទាំងពីររបស់អះម៉ាត់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកជួលត្រូវបានគេបោកបញ្ឆោតដោយមិនបានដឹងពីស្ថានភាពរបស់តំណាងពោលគឺស្មានថាតំណាងនោះជាម្ចាស់ដីផ្ទាល់ដែលដឹងពីតម្លៃទីផ្សារនោះអ្នកជួលមានសិទ្ធិទាមទារសងត្រឡប់ពីអ្នកដែលបានបោកបញ្ឆោតគាត់នូវអ្វីដែលមិនជាប់កាតព្វកិច្ចលើគាត់តាមទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុតរបស់អ្នកប្រាជ្ញ។ ហើយដំណាំរបស់អ្នកជួលត្រូវបានគាំពារមិនត្រូវដកបំផ្លាញចោលដោយឥតគិតថ្លៃឡើយផ្ទុយទៅវិញត្រូវទុកឱ្យគាត់... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៨០៨]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៨០៧]៖...ដោយបង់ថ្លៃឈ្នួលសមរម្យ (អ៊ុចរ៉ាតុលមីស្ល)។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកជួលបានដឹងពីស្ថានភាពនោះតាំងពីដើមនោះគាត់ជាជនទន្ទ្រានអយុត្តិធម៌ (ហ្កស៊ីប)។ ហើយតើម្ចាស់ដីមានសិទ្ធិដកដំណាំនោះចោលដោយមិនបាច់សងសំណងដែរឬទេ? ចំណុចនេះមានទស្សន៖ពីរ។ ហើយតើម្ចាស់ដីក្លាយជាម្ចាស់ដំណាំដោយការចេញថ្លៃចំណាយដែរឬទេ? ចំណុចនេះមានទស្សន៖ពីរ។ ប៉ុន្តែគាត់មានសិទ្ធិទុកដំណាំនោះឱ្យនៅបន្តដោយគិតថ្លៃឈ្នួលសមរម្យដោយការឯកភាពគ្នា។ ហើយប្រសិនបើម្ចាស់ដីអះអាងថាអ្នកជួលបានដឹងពីរឿងនោះហើយអ្នកជួលបដិសេធនោះពាក្យសម្តីរបស់អ្នកជួលត្រូវបានទទួលយកដោយមានការស្បថរបស់គាត់។ ហើយបុគ្គលណាដែលបានតែងតាំងតំណាងឱ្យលក់អចលនទ្រព្យរបស់ខ្លួនហើយតំណាងបានលក់វាទៅឱ្យបុគ្គលម្នាក់ហើយការលក់និងការកាន់កាប់ត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ហើយចៅក្រមបានកាត់ក្តីទទួលស្គាល់វាបន្ទាប់មកអ្នកទិញបានធ្វើអំណោយវ៉ាហ្កហ្វលើអចលនទ្រព្យនោះហើយចៅក្រមក៏បានកាត់ក្តីទទួលស្គាល់សុពលភាពនៃវ៉ាហ្កហ្វនោះដោយអ្នកតាំងតំណាងបានដឹងរឿងរ៉ាវទាំងអស់នេះហើយមិនបានជំទាស់អ្វីឡើយ។ ក្រោយមកអ្នកតាំងតំណាងស្រាប់តែអះអាងថាគាត់បានដកហូតតំណែងរបស់តំណាងមុនពេលធ្វើការលក់ទៅទៀតប៉ុន្តែតំណាងមិនបានដឹងហើយគាត់បានបង្ហាញភស្តុតាងសាក្សីហើយចៅក្រមមួយរូបបានកាត់ក្តីទទួលស្គាល់វា៖ ចំពោះអ្នកប្រាជ្ញដែលយល់ឃើញថា៖ តំណាងមិនត្រូវដកហូតតំណែងឡើយដោយសារការដកហូតមុនពេលគាត់បានដឹងនោះសកម្មភាពរបស់តំណាងគឺត្រឹមត្រូវស្របច្បាប់ដូច្នេះទាំងការលក់និងការធ្វើវ៉ាហ្កហ្វគឺត្រឹមត្រូវស្របច្បាប់ទាំងអស់។ ហើយចំពោះអ្នកដែលយល់ឃើញថា៖ តំណាងត្រូវដកហូតតំណែងទោះបីជាមិនទាន់ដឹងក៏ដោយដែលនេះជាទស្សន៖ល្បីក្នុងម៉ាឌហាប់អះម៉ាត់សាភីអ៊ីនិងជាទស្សន៖របស់ម៉ាលីកនោះការគ្រាន់តែអះអាងទទេរបស់គាត់ពីការដកហូតតំណែងបន្ទាប់ពីការចាត់ចែងរួចរាល់គឺមិនត្រូវបានទទួលយកឡើយ។ ហើយប្រសិនបើគាត់បង្ហាញភស្តុតាងសាក្សីនៅស្រុកផ្សេងនោះវាគឺជាសាលក្រមកាត់ក្តីកំបាំងមុខលើជនអវត្តមាន—ប្រសិនបើយើងចាត់ទុកថាសាលក្រមនោះត្រឹមត្រូវ—ដូច្នេះជនអវត្តមាននៅតែមានសិទ្ធិតវ៉ាពេញលេញដោយគាត់អាចប្តឹងជំទាស់លើសាក្សីនិងលើសាលក្រមនោះដោយផ្អែកលើហេតុផលស្របច្បាប់ដូចជាចៅក្រមដែលកាត់សេចក្តីនោះមិនទទួលស្គាល់ការដកហូតតំណែងឬសាក្សីជាមនុស្សទុច្ចរិត (ហ្វាស៊ីក) ឬជាសាក្សីគួរឱ្យសង្ស័យ។ បន្ទាប់មកចៅក្រមដែលបានកាត់ក្តីទទួលស្គាល់សុពលភាពនៃការលក់និងវ៉ាហ្កហ្វ៖ ប្រសិនបើលោកស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកដែលយល់ថាតំណាងមិនត្រូវបានដកហូតមុនពេលដឹងហើយរឿងនោះបានឮដល់លោកនោះសាលក្រមរបស់លោកមានសុពលភាពពេញលេញមិនអាចលុបចោលបានឡើយក្នុងគ្រប់កាល៖ទេស៖ទាំងអស់ផ្ទុយទៅវិញអ្នកណាដែលលុបចោលសាលក្រមនោះសាលក្រមរបស់អ្នកនោះទៅវិញទេដែលត្រូវទុកជាមោឃ៖។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើចៅក្រមមិនបានដឹងពីចំណុចនោះហើយម៉ាឌហាប់របស់លោកគឺមិនកាត់ក្តីទទួលស្គាល់សុពលភាពនៅពេលមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីការដកហូតនោះអត្ថិភាពនៃសាលក្រមរបស់លោកគឺប្រៀបដូចជាគ្មានសាលក្រមដូច្នោះដែរ។ ហើយចៅក្រមទីពីរប្រសិនបើមិនបានដឹងថាការដកហូតកើតឡើងមុនពេលតំណាងបានដឹងឬបានដឹងចំណុចនោះតែលោកមិនយល់ស្របឬលោកយល់ស្របតែមិនយល់ស្របនឹងការលុបចោលសាលក្រមមុនរួមទាំងការដែលម្ចាស់ដីបានដឹងរឿងរ៉ាវទាំងអស់ហើយនៅស្ងៀមមិនតវ៉ានោះអត្ថិភាពនៃសាលក្រមរបស់លោកក៏ដូចជាគ្មានដែរហើយសាលក្រមមុនត្រូវបានបញ្ជាក់ជាស្ថាពរ។ ហើយការដែលអ្នកតាំងតំណាងបានទទួលយកប្រាក់ថ្លៃលក់គឺជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីការបន្តមានសុពលភាពនៃតំណាងប្រសិនបើគ្មានភស្តុតាងផ្ទុយដែលមានទម្ងន់ខ្លាំងជាង។ ហើយអ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនទទួលយកអាគុយម៉ង់បែបនេះនិងបដិសេធចោលនូវការអះអាងពីការដកហូតតំណែងជាពិសេសនៅក្នុងសម័យកាលដែលមានសាក្សីក្លែងក្លាយជាច្រើន។ ហើយទោះបីជាត្រូវបានកាត់ក្តីឱ្យវ៉ាហ្កហ្វនោះទុកជាមោឃ៖ក៏ដោយក៏មិនតម្រូវឱ្យតំណាងឬអ្នកទិញត្រូវសងសំណងនៃផលប្រយោជន៍ដែលបានប្រើប្រាស់កន្លងមកឡើយពីព្រោះអ្នកទាំងពីរជាជនរងការបោកបញ្ឆោតពីសំណាក់អ្នកតាំងតំណាងដូច្នេះផលប្រយោជន៍មិនត្រូវសងសំណងដល់គាត់ឡើយ។ ហើយចំពោះពាក្យសម្តីក្នុងការប្រគល់ប្រាក់ថ្លៃលក់ទៅឱ្យអ្នកតាំងតំណាងគឺពាក្យសម្តីរបស់តំណាងត្រូវបានទទួលយកប្រសិនបើ... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៨០៩]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៨០៨]៖...គាត់ធ្វើជាតំណាងដោយមិនគិតកម្រៃប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់ធ្វើជាតំណាងដោយមានកម្រៃនោះមានទស្សន៖ពីររបស់អ្នកប្រាជ្ញ។ ហើយនៅពេលដែលតំណាងដែលទទួលបានការអនុញ្ញាតឱ្យលុបចោលនរកបានធ្វើការលុបចោលនរកបន្ទាប់ពីចៅក្រមបានផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់គាត់នោះការលុបចោលរបស់គាត់គឺមានសុពលភាពពេញលេញដោយមិនចាំបាច់មានសាលក្រមកាត់ក្តីបញ្ជាក់ពីសុពលភាពនៃការលុបចោលនោះម្តងទៀតឡើយតាមម៉ាឌហាប់អះម៉ាត់សាភីអ៊ីម៉ាលីកនិងអ្នកដទៃទៀត។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើចៅក្រមផ្ទាល់បានធ្វើសកម្មភាពណាមួយដែលមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញទាក់ទងនឹងកិច្ចសន្យាឬការលុបចោលកិច្ចសន្យាដូចជាការរៀបការឱ្យស្ត្រីដោយគ្មានអាណាព្យាបាល (វ៉ាលីយ) ឬការទិញទ្រព្យសម្បត្តិអវត្តមានសម្រាប់ក្មេងកំព្រាបន្ទាប់មករឿងក្តីនោះត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់ចៅក្រមមួយរូបទៀតដែលមិនយល់ស្របនឹងរឿងនោះ៖ តើចៅក្រមទីពីរមានសិទ្ធិលុបចោលសកម្មភាពនោះមុនពេលមានការកាត់ក្តីជាផ្លូវការឬសកម្មភាពរបស់ចៅក្រមមុនត្រូវបានចាត់ទុកជាសាលក្រមស្ថាពររួចទៅហើយ? ចំណុចនេះមានទស្សន៖ពីរក្នុងម៉ាឌហាប់សាភីអ៊ីនិងអះម៉ាត់។ ហើយចៅក្រមនៅក្នុងករណីនេះមិនមែនជាអ្នកលុបចោលនរកដោយផ្ទាល់ឡើយប៉ុន្តែលោកជាអ្នកអនុញ្ញាតនិងកាត់ក្តីលើភាពស្របច្បាប់នៃសិទ្ធិលុបចោលដូចករណីដែលចៅក្រមកាត់សេចក្តីឱ្យបុរសម្នាក់ទទួលបានកេរមរតកហើយអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ចាត់ចែងឬកាត់សេចក្តីទទួលស្គាល់បុគ្គលម្នាក់ជាអាណាព្យាបាលហើយអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ចាត់ចែងកិច្ចការដូច្នោះដែរ។ ដូច្នេះនៅក្នុងគ្រប់ករណីទាំងអស់ដែលចៅក្រមកាត់សេចក្តីទទួលស្គាល់សិទ្ធិរបស់បុគ្គលណាម្នាក់ក្នុងការចុះកិច្ចសន្យាឬលុបចោលកិច្ចសន្យាហើយបុគ្គលដែលមានសិទ្ធិនោះបានចុះកិច្ចសន្យាឬបានលុបចោលនោះគឺមិនចាំបាច់ត្រូវការសាលក្រមរបស់ចៅក្រមណាមួយមកបញ្ជាក់ពីសុពលភាពនៃកិច្ចសន្យាឬការលុបចោលនោះម្តងទៀតឡើយដោយគ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងរឿងបែបនេះទេ។ ការខ្វែងគំនិតគ្នាគឺកើតមានតែក្នុងករណីដែលចៅក្រមខ្លួនឯងជាអ្នកចុះកិច្ចសន្យាឬជាអ្នកលុបចោលដោយផ្ទាល់ប៉ុណ្ណោះហើយទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវគឺ៖ កិច្ចសន្យានិងការលុបចោលរបស់ចៅក្រមគឺមិនចាំបាច់ត្រូវការសាលក្រមកាត់ក្តីបញ្ជាក់បន្ថែមឡើយ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ បុគ្គលដែលបានសម្រុះសម្រួលយកតែចំណែកខ្លះនៃសិទ្ធិពេញលេញ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨១១]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៨០៩-៨១០]៖ ចំណុចនេះគឺអនុវត្តនៅពេលដែលរឿងក្តីត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់ចៅក្រមដែលយល់ឃើញថាមិនត្រូវលុបចោលកិច្ចសន្យាដោយសារតែភាពទ័លក្រលំបាក (អ៊ីអ៊៍សារ) ដូចជាទស្សន៖របស់អាប៊ូហានីហ្វះហ៍។ ចំណែកអ្នកដែលយល់ថាកិច្ចសន្យាត្រូវលុបចោលនោះចៅក្រមទីពីរគ្មានសិទ្ធិលុបចោលសាលក្រមមុនឡើយដោយការឯកភាពគ្នារបស់បណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ទាំងអស់។ ហើយរាល់សកម្មភាពចាត់ចែងដែលមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញនៅពេលដែលចៅក្រមមួយរូបបានកាត់ក្តីទទួលស្គាល់សុពលភាពរបស់វានោះចៅក្រមផ្សេងទៀតគ្មានសិទ្ធិលុបចោលសាលក្រមនោះឡើយដរាបណាសាលក្រមនោះមិនផ្ទុយនឹងបន្ទូលគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម) ហាឌីޘ និងការឯកភាពគ្នា (អ៊ីចម៉ា) របស់អ្នកប្រាជ្ញ។ ហើយបុគ្គលណាដែលបានសម្រុះសម្រួលទទួលយកតែចំណែកខ្លះនៃសិទ្ធិរបស់ខ្លួនដោយសារតែការភ័យខ្លាចការបាត់បង់សិទ្ធិទាំងអស់នោះគាត់ត្រូវបានចាត់ទុកជាអ្នករងការបង្ខិតបង្ខំដែលការសម្រុះសម្រួលរបស់គាត់មិនត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ឡើយហើយគាត់មានសិទ្ធិទាមទារសិទ្ធិពេញលេញរបស់គាត់ឡើងវិញនៅពេលក្រោយប្រសិនបើគូភាគីបានសារភាពឬត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយភស្តុតាង។ ហើយនៅពេលដែលតំណាងបានបោកបញ្ឆោតបុគ្គលម្នាក់ដោយបានជួលដីឱ្យគេក្នុងតម្លៃទាបជាងថ្លៃឈ្នួលទីផ្សារសមរម្យ (អ៊ុចរ៉ាតុលមីស្ល)៖ តើម្ចាស់ដីមានសិទ្ធិតម្រូវឱ្យអ្នកជួលធានាសងសំណងដែរឬទេ? ចំណុចនេះមានទស្សន៖ពីររបស់អ្នកប្រាជ្ញ។ ហើយប្រសិនបើម្ចាស់ដីតម្រូវឱ្យអ្នកជួលធានាសងសំណងតើអ្នកជួលមានសិទ្ធិទាមទារសងត្រឡប់ពីអ្នកបោកបញ្ឆោតដែលជាតំណាងនោះនូវអ្វីដែលមិនជាប់កាតព្វកិច្ចលើគាត់តាមកិច្ចសន្យាដែរឬទេ? ចំណុចនេះមានទស្សន៖ពីររបស់អ៊ីម៉ាមអះម៉ាត់និងអ្នកដទៃទៀត។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកជួលបានដឹងពីរឿងនោះតាំងពីដើមនោះគាត់ត្រូវតែធានាសងសំណងនូវផលប្រយោជន៍ដែលគាត់បានប្រើប្រាស់កន្លងមកហើយប្រសិនបើគាត់មិនទាន់បានប្រើប្រាស់ផលប្រយោជន៍នោះនៅឡើយទេនោះម្ចាស់ដីមានសិទ្ធិរារាំងគាត់មិនឱ្យប្រើប្រាស់វាឡើយ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ផ្នែកស្តីពីការសារភាពទទួលស្គាល់ (អាល់អ៊ីករ៉រ) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨១៣]

ផ្នែកស្តីពីការសារភាពទទួលស្គាល់ (អាល់អ៊ីករ៉រ)៖ ហើយបុគ្គលណាដែលបានសង្ស័យថាទាសកររបស់ខ្លួនបានលួចយករបស់អ្វីមួយរួចទាសករនោះបាននិយាយថាគេបានយករបស់នោះទៅផ្ញើទុកនៅបុគ្គលម្នាក់ទៀតនោះមិនអនុញ្ញាតឱ្យយកទោសពៃរ៍លើបុគ្គលនោះដោយផ្អែកលើពាក្យសម្តីរបស់ទាសករឡើយដោយមានការឯកភាពគ្នាក្នុងចំណោមប្រជាមូស្លីមទាំងអស់មិនថាចៅក្រមកាត់សេចក្តីជាចៅក្រមតុលាការឬជាមេបញ្ជាការកងទ័ពនោះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញគោលការណ៍ដែលអ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនប្រកាន់ខ្ជាប់ចំពោះជនដែលរងការសង្ស័យក្នុងរឿងចោរកម្មនិងបទល្មើសស្រដៀងគ្នានេះគឺត្រូវពិនិត្យមើលលើស្ថានភាពរបស់ជនសង្ស័យ៖ ប្រសិនបើគេជាមនុស្សដែលគេស្គាល់ច្បាស់ថាជាមនុស្សទុច្ចរិតឬជាមនុស្សដែលគេមិនស្គាល់ស្ថានភាពច្បាស់លាស់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើជននោះត្រូវបានគេស្គាល់ច្បាស់ថាជាមនុស្សសុចរិតប្រកបដោយតក្វា (កោតខ្លាចអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ) នោះមិនអនុញ្ញាតឱ្យតាមទារឬដាក់ទណ្ឌកម្មលើគាត់ឡើយហើយតើតម្រូវឱ្យគាត់ស្បថដែរឬទេ? ចំណុចនេះមានទស្សន៖ពីររបស់អ្នកប្រាជ្ញហើយមានអ្នកប្រាជ្ញខ្លះពោលថា៖ ត្រូវដាក់ទោសវិន័យ (តាអ៊៍ហ្សៀរ) លើអ្នកដែលចោទប្រកាន់គាត់នោះ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើជននោះជាមនុស្សដែលគេមិនស្គាល់ស្ថានភាពច្បាស់លាស់នោះគេត្រូវឃុំខ្លួនគាត់រហូតដល់ស៊ើបដឹងការពិត។ មានទស្សន៖ខ្លះពោលថា៖ ឃុំខ្លួនមួយខែហើយទស្សន៖ខ្លះពោលថា៖ ឃុំខ្លួនតាមការវិនិច្ឆ័យរបស់អាជ្ញាធរគ្រប់គ្រង (វ៉ាលីយុលអាំរ៍) ពីព្រោះមានកត់ត្រាក្នុងស៊ូណាន់ (ប្រពៃណីរបស់ព្យាការី)ពីរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ ថាទ្រង់ធ្លាប់បានឃុំខ្លួនជនសង្ស័យម្នាក់ក្នុងការស៊ើបអង្កេតហើយនេះជាអ្វីដែលអ្នកប្រាជ្ញក្នុងចំណោមសិស្សរបស់ម៉ាលីកសាភីអ៊ីអះម៉ាត់និងអ្នកដទៃទៀតបានបញ្ជាក់។ ហើយប្រសិនបើបុរសនោះត្រូវបានគេស្គាល់ច្បាស់ថាជាមនុស្សទុច្ចរិតដែលសមស្របនឹងការចោទប្រកាន់នោះក្រុមអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនពោលថា៖ ទាំងអភិបាលនិងចៅក្រមអាចវាយសួរចម្លើយគាត់បាន។ ហើយក្រុមអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនពោលថា៖ មានតែអភិបាលប៉ុណ្ណោះដែលមានសិទ្ធិវាយសួរចម្លើយដូចដែលក្រុមអ្នកប្រាជ្ញក្នុងម៉ាឌហាប់ម៉ាលីកអះម៉ាត់និងសាភីអ៊ីបានលើកឡើង។ ហើយមានអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនពោលថា៖ មិនត្រូវវាយសួរចម្លើយគាត់ឡើយ។ ប៉ុន្តែពិតជាមានសេចក្តីបញ្ជាក់ត្រឹមត្រូវក្នុងហាឌីޘសាហ៊ីហ៍ថាព្យាការី ﷺ... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៨១៥]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ បុគ្គលដែលបានសារភាពទទួលស្គាល់ថាបានរួមដំណេកជាមួយទាសីរបស់ខ្លួន - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨១៥]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៨១៣-៨១៤]៖...បានបញ្ជាឱ្យអាល់ហ្សូប៊ែរធ្វើទណ្ឌកម្មលើជនជាប់សន្ធិសញ្ញាម្នាក់ដោយសារជននោះបានលាក់បាំងព័ត៌មានអំពីទ្រព្យសម្បត្តិដោយទ្រង់បានសួរថា៖ «តើកំណប់ទ្រព្យរបស់ហ៊ុយ៉ៃប៊ីនអាក់ថបនៅឯណា?» ជននោះតបថា៖ «ឱមូហាំម៉ាត់ (ﷺ)អើយការចំណាយនិងសង្គ្រាមបានបំផ្លាញវាអស់ហើយ»។ ព្យាការី ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ទ្រព្យនោះមានច្រើនណាស់ហើយកាលកំណត់គឺទើបតែថ្មីៗនេះទេ» រួចទ្រង់មានប្រសាសន៍ទៅកាន់អាល់ហ្សូប៊ែរថា៖ «ចូរចាត់ការជននេះចុះ» នោះអាល់ហ្សូប៊ែរបានធ្វើទណ្ឌកម្មជននោះបន្តិចរួចជននោះក៏បានចង្អុលបង្ហាញទីតាំងកំណប់ទ្រព្យនោះ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេគ្រាន់តែអះអាងថាទ្រព្យត្រូវបានគេយកមកផ្ញើទុកនៅជននោះនោះរឿងក្តីគឺស្រាលជាង។ ប្រសិនបើជននោះជាមនុស្សដែលគេស្គាល់ច្បាស់ថាជាមនុស្សល្អសុចរិតគឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យបង្ខំគាត់ឱ្យសងប្រាក់នោះឡើយដោយការឯកភាពគ្នាក្នុងចំណោមប្រជាមូស្លីមទាំងអស់ផ្ទុយទៅវិញជនដែលរងការចោទប្រកាន់ត្រូវធ្វើការស្បថមិនថាចៅក្រមកាត់ក្តីជាអភិបាលឬជាចៅក្រមតុលាការឡើយ។ ហើយបុគ្គលណាដែលបានសារភាពទទួលស្គាល់ថាខ្លួនបានរួមដំណេកជាមួយទាសីរបស់ខ្លួនហើយនាងបានសម្រាលកូនមកដែលអាចជាកូនរបស់គាត់នោះកូនត្រូវជាប់ខ្សែស្រឡាយមកគាត់ហើយគាត់គ្មានសិទ្ធិលក់នាងឬលក់កូនរបស់នាងឡើយ (នាងក្លាយជាអ៊ុម្មុវ៉ាឡាត់)។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់អះអាងថាគាត់បានពិនិត្យមើលការលាងសម្អាតស្បូន (អ៊ីស្ទីប៊រ៉ាក់) រួចរាល់មុនពេលលក់នោះការទទួលយកពាក្យសម្តីរបស់គាត់និងការតម្រូវឱ្យគាត់ស្បថគឺមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញ។ ហើយបុគ្គលណាដែលបានទាមទារសិទ្ធិឬបំណុលបន្ទាប់ពីពេលវេលាកន្លងផុតទៅយ៉ាងយូរដោយគ្មានឧបសគ្គរារាំងណាមួយនោះពាក្យបណ្តឹងទាមទាររបស់គាត់មិនត្រូវបានទទួលយកឡើយតាមទស្សន៖មួយក្នុងចំណោមទស្សន៖ទាំងពីររបស់អ្នកប្រាជ្ញដូចជាម៉ាលីកនិងអ្នកដទៃទៀត។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ បុគ្គលដែលជាប់កាតព្វកិច្ចសិទ្ធិស្របច្បាប់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨១៨]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ នៅពេលដែលបុគ្គលម្នាក់បានសារភាពទទួលស្គាល់ទ្រព្យសម្បត្តិដល់ជនណាម្នាក់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨១៨]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៨១៦-៨១៧]៖ ហើយបុគ្គលណាដែលជាប់កាតព្វកិច្ចសិទ្ធិស្របច្បាប់ (ដូចជាបំណុលឬអាហារកិច្ចកូន) បន្ទាប់មកគាត់បានធ្វើអំណោយបរិច្ចាគនូវទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួនរហូតដល់មិនមានទ្រព្យសេសសល់សម្រាប់ម្ចាស់បំណុលក្នុងការទូទាត់សងនោះអំណោយបរិច្ចាគនោះទុកជាមោឃ៖ តាមទស្សន៖មួយក្នុងចំណោមទស្សន៖ទាំងពីររបស់អ្នកប្រាជ្ញដែលជាម៉ាឌហាប់របស់ម៉ាលីកនិងជានិទានមួយក្នុងចំណោមនិទានទាំងពីរពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)អះម៉ាត់។ ពីព្រោះការសងបំណុលនិងការផ្គត់ផ្គង់អាហារកិច្ចកូនៗគឺជាកាតព្វកិច្ច (វ៉ាជិប) ដូច្នេះវាជាការហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)លើគាត់ក្នុងការបោះបង់កាតព្វកិច្ចហើយយកទ្រព្យទៅចាយលើអ្វីដែលមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចហេតុនេះការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិនោះត្រូវតែលុបចោលហើយយកទ្រព្យនោះមកចាត់ចែងលើកាតព្វកិច្ចសងបំណុលនិងអាហារកិច្ចកូនៗរបស់គាត់វិញ។ ហើយនៅពេលដែលបុគ្គលម្នាក់បានសារភាពទទួលស្គាល់ថាខ្លួនជំពាក់ទ្រព្យសម្បត្តិដល់ជនណាម្នាក់ខណ៖ដែលការពិតមុនពេលសារភាពនេះជននោះមិនដែលមានសិទ្ធិលើទ្រព្យអ្វីបន្តិចសោះនោះជននោះមិនទទួលបានសិទ្ធិអ្វីលើគាត់ដោយសារការសារភាពនេះឡើយពោលគឺការសារភាពនោះទុកជាមោឃ៖និងជាការភូតកុហក។ ហើយទោះបីជាគាត់កំណត់ថាជាអំណោយក្នុងកាតព្វកិច្ចរបស់គាត់ក៏ដោយក៏វាមិនមែនជារឿងកាតព្វកិច្ចដែរហើយយុត្តិធម៌រវាងកូនៗគឺជាកាតព្វកិច្ចតាមទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុតរបស់អ្នកប្រាជ្ញ។ ហើយនៅពេលដែលគាត់ពោលថា៖ «ចូរប្រគល់របស់នេះឱ្យក្មេងកំព្រារបស់អ្នកនោះ» ហើយមានភស្តុតាងកាល៖ទេស៖បញ្ជាក់ពីបំណងរបស់គាត់ថាតើវាជា... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៨២០]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ បុគ្គលដែលបានសារភាពទទួលស្គាល់អ្វីមួយដល់ភរិយារបស់ខ្លួន - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨២០]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៨១៨-៨១៩]៖...ការសារភាពបំណុលឬជាបណ្តាំមរតក (វ៉ាស៊ីយ៉ះហ៍) នោះត្រូវអនុវត្តតាមភស្តុតាងនោះ។ ប្រសិនបើពុំអាចដឹងបានទេអ្វីដែលស្ថិតក្នុងកម្មសិទ្ធិរបស់គាត់មិនអាចរបូតចេញពីកម្មសិទ្ធិដោយពាក្យសម្តីស្រពិចស្រពិលនោះឡើយពោលគឺវាត្រូវចាត់ទុកជាបណ្តាំមរតកមិនមែនជាការសារភាពបំណុលឡើយហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ដឹងបំផុត។ ហើយបុគ្គលណាដែលបានសារភាពទទួលស្គាល់អ្វីមួយដល់ភរិយារបស់ខ្លួនខណ៖ដែលការពិតនាងគ្មានសិទ្ធិលើអ្វីទាល់តែសោះនោះមិនអនុញ្ញាតឱ្យនាងយករបស់នោះឡើយពីព្រោះវាប្រៀបដូចជាបណ្តាំមរតកដល់អ្នកស្នងមរតក (វ៉ាស៊ីយ៉ះហ៍លីវ៉ារីស) លើកលែងតែមានការអនុញ្ញាតយល់ព្រមពីអ្នកស្នងមរតកឯទៀត។ ចំណែកឯនៅក្នុងសាលក្រមតុលាការនាងមិនត្រូវបានប្រគល់ឱ្យឡើយរហូតដល់នាងបញ្ជាក់ពីភាពត្រឹមត្រូវនៃការសារភាពនោះហើយប្រសិនបើការសារភាពធ្វើឡើងក្នុងពេលជំងឺឈានទៅរកមរណភាព (ម៉ារ៉ាឌុលមៅត៍) នោះវាទុកជាមោឃ៖តាមទស្សន៖របស់អ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើន។ ហើយប្រសិនបើនាងបានបញ្ជាក់ពីការសារភាពនោះហើយអ្នកទទួលបណ្តាំឬអ្នកស្នងមរតករបស់គាត់បានប្តឹងជំទាស់ថាការសារភាពនោះធ្វើឡើងដោយគ្មានសិទ្ធិពិតប្រាកដនោះរឿងនេះគឺប្រៀបដូចជាការអះអាងថាគាត់បានសារភាពមុនពេលទទួលបានទ្រព្យហើយករណីបែបនេះមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញថាតើតម្រូវឱ្យស្បថដែរឬទេហើយទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវគឺ៖ តម្រូវឱ្យស្បថ។ ហើយបុគ្គលណាដែលបានរំដោះទាសីម្នាក់បន្ទាប់មកបានរៀបការជាមួយនាងរួចបានផ្ទេរកម្មសិទ្ធិឱ្យនាង—ក្នុងពេលដែលគាត់មានស្មារតីល្អបរិបូរណ៍—នូវរាល់សម្ភារ៖ទាំងអស់នៅក្នុងផ្ទះដែលពួកគេរស់នៅដូចជាទង់ដែងសំពត់ក្រណាត់និងរបស់របរផ្សេងៗទៀតក្រៅពីសម្លៀកបំពាក់ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់រួចគាត់បានធ្វើការសារភាពទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការចំពោះរឿងនោះដល់នាង៖ លោកអ៊ីប៊្នូយ៉ាម៉ាអាហ៍បាឌ្រូឌីនបានឆ្លើយថា៖ ប្រសិនបើទ្រព្យដែលគាត់បានផ្ទេរឱ្យនាងជាទ្រព្យជាក់លាក់ហើយគាត់បានប្រគល់ឱ្យនាងកាន់កាប់ក្នុងពេលគាត់មានសុខភាពល្អនិងមានសិទ្ធិចាត់ចែងស្របច្បាប់នោះការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិគឺត្រឹមត្រូវស្របតាមលក្ខខណ្ឌរបស់វាហើយអល់ឡោះ ﷻ ដឹងបំផុត។ ហើយសេក្ខុលឥស្លាមអាប៊ុលអាប់បាស (អ៊ីប៊្នូតៃមិយ៉ះហ៍) បានឆ្លើយថា៖ នៅពេលដែលគាត់បានសារភាពទទួលស្គាល់ថារាល់របស់របរទាំងអស់នៅក្នុងផ្ទះគឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ភរិយាលើកលែងតែអាវុធសត្វពាហន៖ និងប្រដាប់ប្រដាសេះនោះនេះគឺជាការសារភាពដ៏ត្រឹមត្រូវស្របច្បាប់ដែលត្រូវតែអនុវត្តតាមដោយគ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាឡើយ។ ហើយប្រសិនបើមូលដ្ឋានរបស់គាត់គឺថាវាជាកម្មសិទ្ធិរបស់ភរិយាតាមការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិស្របតាមវិន័យសាសនាជាស្ថាពរនោះការសារភាពនោះគឺត្រឹមត្រូវទាំងខាងក្នុង (ចេតនា) និងខាងក្រៅ (ច្បាប់) ហើយអល់ឡោះ ﷻ ដឹងបំផុត។