សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៨៣៩-៨៤០]៖...ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតនោះម្ចាស់ទ្រព្យមានសិទ្ធិកាន់កាប់យកទាសករទាំងនោះហើយការប្រកាសរំដោះទាសករនោះត្រូវទុកជាមោឃ៖។ មិនអនុញ្ញាតឡើយនូវការដណ្តើមចំណែករបស់ជនដែលអាជ្ញាធរគ្រប់គ្រង (វ៉ាលីយុលអាំរ៍) បានកំណត់ផ្តល់ចំណែកទានសូដាកក់/ហ្សាខាត់ឱ្យគេដោយសារតែភាពក្រីក្រទ័លក្ររបស់គេដូច្នេះមិនអនុញ្ញាតឱ្យដណ្តើមយកវាចេញពីដៃរបស់គាត់ឡើយ។ ហើយប្រសិនបើការចូលទៅដេញថ្លៃប្រជែងទិញលើការចរចារបស់អ្នកដទៃ (សោម) នៅក្នុងកិច្ចសន្យាដោះដូរពាណិជ្ជកម្មគឺជាការហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) នោះករណីដណ្តើមចំណែកទានសូដាកក់នេះគឺរឹតតែមានភាពធ្ងន់ធ្ងរជាងនោះទៅទៀត។ កូនសត្វពាហន៖ដែលកើតមកគឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ម្ចាស់សត្វហើយមិនហាឡាល់សម្រាប់ជនទន្ទ្រានប្លន់ (ហ្កស៊ីប) ឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើកូនសត្វដែលកើតមកនោះកើតឡើងដោយសារកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបង្កាត់ពូជរបស់ជនកាន់កាប់នោះមានអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនបានកំណត់ឱ្យបែងចែកផលកើនឡើងរវាងម្ចាស់សត្វនិងអ្នកធ្វើការដូចជាកិច្ចសន្យាមុឌរ៉បះហ៍ជាដើម។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម) ឬជំពូកស្តីពីការថែទាំស្រោចស្រពដំណាំ (គីតាប៊ុលមូសាកាត) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨៤៤]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ កិច្ចសន្យាកសិកម្មចែកផលដំណាំលើដី (អាល់មូហ្សារ៉ាអាហ៍) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨៤៤]

គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម) ឬជំពូកស្តីពីការថែទាំស្រោចស្រពដំណាំ (គីតាប៊ុលមូសាកាត)៖ កិច្ចសន្យាកសិកម្មចែកផលដំណាំលើដី (មូហ្សារ៉ាអាហ៍) ដោយចែកផលពាក់កណ្តាល (៥០%) នៃអ្វីដែលដុះចេញពីដីគឺជារឿងអនុញ្ញាតមិនថាគ្រាប់ពូជចេញពីម្ចាស់ដីឬចេញពីអ្នកធ្វើការនោះឡើយ។ ហើយនេះជាទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវដែលស៊ុននះហ៍របស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីព្រោះទ្រង់បានធ្វើកិច្ចសន្យាកសិកម្មចែកផលដំណាំជាមួយអ្នកស្រុកខៃបាដោយចែកផលពាក់កណ្តាលនៃផលផ្លែឈើនិងផលដំណាំដែលដុះចេញពីទីនោះដោយពួកគេត្រូវចំណាយដើមទុនថែទាំដីពីទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន។ ហើយការធ្វើកិច្ចសន្យាកសិកម្មចែកផលលើដីទំនេរគ្មានដើមឈើគឺជាម៉ាឌហាប់របស់អាល់ថៅរីអ៊ីប៊្នូអាប៊ីឡៃឡាអះម៉ាត់ប៊ីនហង់បាលអាប៊ូយូស៊ុហ្វមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) និងអ្នកប្រាជ្ញស្រាវជ្រាវម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងចំណោមសិស្សរបស់សាភីអ៊ីដែលយល់ដឹងពីហាឌីޘ និងសិស្សមួយចំនួនរបស់ម៉ាលីកនិងអ្នកដទៃទៀត។ ហើយការដែលព្យាការី ﷺ ហាមឃាត់ការធ្វើមូខាបារ៉ោះហ៍ (កិច្ចសន្យាកសិកម្មបែបបុរាណ) គឺដោយសារតែកាលនោះពួកគេបានកំណត់លក្ខខណ្ឌថានឹងឱ្យម្ចាស់ដីទទួលបានផលពីក្បាលដីជាក់លាក់ណាមួយដែលទម្រង់នេះទុកជាមោឃ៖ដោយការឯកភាពគ្នាដូចគ្នានឹងការកំណត់ប្រាក់ចំណេញជាទឹកប្រាក់ឌៀរហាំជាក់លាក់នៅក្នុងកិច្ចសន្យាមុឌរ៉បះហ៍ដូច្នោះដែរ។ ហើយបុគ្គលណាដែលបានជួលដីដោយយកចំណែកនៃផលដំណាំនោះគោលជំហរជាក់ស្តែងនៃម៉ាឌហាប់ (ហង់បាលី) គឺសុពលភាពនៃកិច្ចសន្យានេះមិនថាគេហៅវាថាជាការជួល (អ៊ីចារ៉ោះហ៍) ឬកិច្ចសន្យាកសិកម្មចែកផល (មូហ្សារ៉ាអាហ៍) នោះឡើយ។ ដូច្នេះប្រសិនបើគាត់មិនបានដាំដំណាំលើដីហើយយើងចាត់ទុកថាកិច្ចសន្យាមានសុពលភាពនោះគាត់ត្រូវតែធានាសង... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៨៤៥]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៨៤៤]៖...តាមតម្លៃដែលបានកំណត់ត្រឹមត្រូវហើយនៅទីនេះដោយសារតែកាតព្វកិច្ចមិនមែនជាប្រាក់ជាប់ក្នុងកាតព្វកិច្ច (ហ្ស៊ីមម៉ះហ៍) នោះគេត្រូវពិនិត្យមើលលើបរិមាណផលមធ្យមដែលដីនោះអាចផ្តល់ហើយកាតព្វកិច្ចគឺបង់តាមសមាមាត្រដែលបានកំណត់ក្នុងកិច្ចសន្យា។ ហើយប្រសិនបើយើងចាត់ទុកវាជាកិច្ចសន្យាកសិកម្មចែកផល (មូហ្សារ៉ាអាហ៍) ដ៏ត្រឹមត្រូវនោះវាគួរតែត្រូវបានធានាសងសំណងស្រដៀងគ្នានេះដែរពីព្រោះអត្ថន័យនៃកិច្ចសន្យាទាំងពីរគឺដូចគ្នា។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើយើងចាត់ទុកថាកិច្ចសន្យាខូចខាតហើយហៅវាថាជាការជួលនោះមានទស្សន៖ពីរលើកាតព្វកិច្ចដែលត្រូវសង៖ ទីមួយ៖ បង់ថ្លៃឈ្នួលសមរម្យ (អ៊ុចរ៉ាតុលមីស្ល) ដែលនេះជាទស្សន៖ជាក់ស្តែងរបស់សិស្សក្នុងម៉ាឌហាប់យើងនិងអ្នកដទៃ។ ទីពីរ៖ បង់ចំណែកផលដំណាំសមរម្យ (កីសតុលមីស្ល) ហើយនេះជាការវិនិច្ឆ័យដ៏ហ្មត់ចត់បំផុត។ ហើយអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនបានឆ្លើយថា៖ នេះជាការជួលដែលខូចខាត (អ៊ីចារ៉ោះហ៍ហ្វាស៊ីដះហ៍) ដូច្នេះនៅពេលដែលបានកាន់កាប់ដីគឺចាំបាច់ត្រូវបង់ថ្លៃឈ្នួលសមរម្យ។ ហើយការម៉ៅការចម្ការដំណាំដែលមានដីនិងដើមឈើរយ៖ពេលច្រើនឆ្នាំគឺត្រឹមត្រូវស្របច្បាប់តាមទស្សន៖មួយក្នុងចំណោមទស្សន៖ទាំងពីររបស់អ្នកប្រាជ្ញក្នុងម៉ាឌហាប់អះម៉ាត់និងអ្នកដទៃទៀតហើយនេះជាទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវដែលអ៊ីប៊្នូអាកៀលនិងអ្នកដទៃទៀតបានជ្រើសរើស។ ហើយពិតជាមានសេចក្តីបញ្ជាក់ត្រឹមត្រូវពីអាមៀរុលមូអ៍មីនីនអូមើរប៊ីនអាល់ខាត់តបថា៖ លោកបានដាក់ម៉ៅការចម្ការរបស់អ៊ូសៃដ៍ប៊ីនហ៊ូដៃរបន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់គាត់ក្នុងរយ៖ពេលបីឆ្នាំហើយបានយកប្រាក់ម៉ៅការនោះមកសងបំណុលរបស់គាត់។ ដូច្នេះការម៉ៅការចម្ការដំណាំក្នុងរដូវរងានៅក្រុងដាម៉ាសដែលមានទាំងដីនិងដើមឈើគឺជាការម៉ៅការដ៏ត្រឹមត្រូវស្របច្បាប់ទោះបីជានៅក្នុងលិខិតកិច្ចសន្យាគេបានសរសេរថាជាការជួលដី... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៨៤៧]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ បុគ្គលដែលបានប្រគល់ដីរបស់ខ្លួនទៅឱ្យបុរសម្នាក់ដាំដើមឈើ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨៤៧]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៨៤៥-៨៤៦]៖...និងកិច្ចសន្យាថែទាំស្រោចស្រព (មូសាកាត) លើដើមឈើក៏ដោយពីព្រោះគោលបំណងពិតប្រាកដដែលគូភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងគ្នាគឺជាការម៉ៅការដែលបានរៀបរាប់ខាងលើហើយការពិចារណាក្នុងកិច្ចសន្យាទាំងឡាយគឺផ្អែកលើលក្ខខណ្ឌដែលគូភាគីបានព្រមព្រៀងគ្នាហើយគោលបំណងចេតនាគឺជាការសំខាន់បំផុតក្នុងកិច្ចសន្យា។ ហើយអ្វីដែលព្យាការី ﷺ បានហាមឃាត់ទាក់ទងនឹងការលក់ផលផ្លែឈើមុនពេលទុំឬសមស្របនឹងការបរិភោគ (ប៊ូឌូវ៉ាសឡាហ៊ីហា) គឺការលក់ផ្លែឈើសុទ្ធសាធដូចដែលគេលក់ផ្លែទំពាំងបាយជូរនៅក្រុងដាម៉ាសដោយការស្រោចស្រពនិងការងារថែទាំធ្លាក់លើអ្នកលក់រីឯការម៉ៅការចម្ការគឺមានលក្ខណ៖ស្រដៀងនឹងការជួល។ ហើយបុគ្គលណាដែលបានប្រគល់ដីរបស់ខ្លួនទៅឱ្យបុរសម្នាក់ដាំដើមឈើដោយយកចំណែកភាគរយជាក់លាក់នៃផលហើយកំណត់លក្ខខណ្ឌឱ្យគេធ្វើការកែលម្អដីនោះរួចអ្នកធ្វើការបានដាំកូនឈើលើដីមួយចំណែកហើយទុកឱ្យកូនឈើឯទៀតខូចខាតបាត់បង់ដូច្នេះប្រសិនបើគេមិនបានបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌដែលបានព្រមព្រៀងទេនោះម្ចាស់ដីមានសិទ្ធិលុបចោលកិច្ចសន្យា។ ហើយប្រសិនបើអ្នកធ្វើការលុបចោលកិច្ចសន្យាឬកិច្ចសន្យានោះខូចខាតនោះម្ចាស់ដីមានសិទ្ធិកាន់កាប់ចំណែករបស់អ្នកដាំដើមឈើដោយចេញថ្លៃសំណងតាមតម្លៃសមរម្យប្រសិនបើភាគីទាំងពីរមិនព្រមព្រៀងគ្នាលើការដកកូនឈើចេញ។ ហើយបុគ្គលណាដែលត្រូវបានគេកំណត់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភជីវភាពចេញពីប្រាក់ចំណូលលើសរបស់វិហារម៉ាស្ជិទ—សម្រាប់ភារកិច្ចកាត់ក្តីឬការអានឃុតពះហ៍—ហើយគាត់បានបន្តបំពេញភារកិច្ចរយ៖ពេលពីរឆ្នាំដោយមិនទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភសោះដោយសារតែគ្មានប្រាក់ចំណូលលើសបន្ទាប់មកប្រាក់ចំណូលបានកើនឡើងនៅឆ្នាំទីបីហើយប្រាក់ចំណូលនោះគ្មានមុខសញ្ញាចំណាយស្របច្បាប់ផ្សេងទៀតហើយអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) (អាជ្ញាធរគ្រប់គ្រង) យល់ឃើញថាសមគួរផ្តល់ប្រាក់នោះទៅឱ្យចៅក្រមកាត់ក្តីជាសំណងសងជំនួសអ្វីដែលគាត់បានបាត់បង់កាលពីអតីតកាលនោះគឺជារឿងអនុញ្ញាត។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើប្រាក់នោះមានមុខសញ្ញាចំណាយស្របច្បាប់ដែលបានកំណត់ក្នុងលក្ខខណ្ឌវ៉ាហ្កហ្វស្រាប់នោះមិនអនុញ្ញាតឡើយផ្ទុយទៅវិញត្រូវតែចំណាយលើមុខសញ្ញាដែលបានកំណត់នោះ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ កិច្ចសន្យាកសិកម្មចែកផលលើដីសម្បទានរដ្ឋ (អ៊ីកតាក់) គឺអនុញ្ញាត - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨៤៩]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៨៤៨]៖ កិច្ចសន្យាកសិកម្មចែកផលលើដីសម្បទានរដ្ឋ (អ៊ីកតាក់) គឺជារឿងអនុញ្ញាតដូចគ្នានឹងដីកម្មសិទ្ធិឯកជនដែរតាមទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុតរបស់អ្នកប្រាជ្ញ។ ហើយមិនអនុញ្ញាតឡើយនូវការកំណត់លក្ខខណ្ឌតម្រូវឱ្យអ្នកធ្វើការត្រូវផ្តល់វត្ថុជាក់លាក់ណាមួយបន្ថែមដូចជាមាន់ឬអ្វីផ្សេងទៀតឡើយ។ ហើយអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើសាក្សីលើកិច្ចសន្យានេះទោះបីជាសាក្សីនោះជាអ្នកដែលមិនយល់ស្របនឹងការអនុញ្ញាតកិច្ចសន្យានោះក៏ដោយពីព្រោះវាជាកិច្ចសន្យាដែលមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញហើយសាក្សីគឺគ្រាន់តែធ្វើសាក្សីលើអ្វីដែលបានកើតឡើងជាក់ស្តែងប៉ុណ្ណោះ។ ហើយអ្នកប្រាជ្ញស្រាវជ្រាវម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងចំណោមសិស្សរបស់អាប៊ូហានីហ្វះហ៍និងសាភីអ៊ីគឺយល់ស្របលើការអនុញ្ញាតកិច្ចសន្យានេះដូចជាម៉ាឌហាប់របស់អ្នកប្រាជ្ញហាឌីޘដែរ។ ហើយនៅពេលដែលគេតម្រូវឱ្យកសិករផ្តល់ប្រាក់មួយភាគដប់ (១០%) នៃអ្វីដែលជាកាតព្វកិច្ចរបស់ទាហានដែលជាម្ចាស់ដីសម្បទានហើយកសិករបានបង់ប្រាក់នោះចេញពីទ្រព្យរបស់ទាហាននោះវាគឺជាសិទ្ធិដ៏ច្បាស់លាស់ដែលគ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាឡើយពីព្រោះវាមិនមែនជាសិទ្ធិលាក់បាំងហើយទាហានក៏មិនអាចបដិសេធបានឡើយ។ ដូច្នេះវាប្រៀបដូចជាសិទ្ធិរបស់ហ៊ីនដ៍លើអាប៊ូស៊ូហ្វយ៉ានពីព្រោះសិទ្ធិអាហារកិច្ចរបស់ភរិយាគឺជាសិទ្ធិជាក់ស្តែងច្បាស់ក្រឡែតដែលមិនអាចបដិសេធបានឡើយដូច្នេះព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់នាងថា៖ «ចូរនាងយកនូវអ្វីដែលគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់នាងនិងកូនៗរបស់នាងដោយសមរម្យចុះ»។ ខុសប្លែកពីសិទ្ធិលាក់បាំងដែលទ្រង់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរប្រគល់អាម៉ាណាត់ (ទ្រព្យផ្ញើទុក) ទៅឱ្យអ្នកដែលទុកចិត្តអ្នកហើយកុំក្បត់អ្នកដែលក្បត់អ្នកឡើយ» នៅពេលដែលបុរសម្នាក់បានទូលសួរទ្រង់ថា៖ យើងមានអ្នកជិតខាងដែលមិនដែលទុកសត្វពាហន៖ដែលវង្វេងរបស់យើងសូម្បីតែមួយក្បាលដោយពួកគេចាប់យកទាំងអស់តើប្រសិនបើពួកយើងចាប់បានសត្វរបស់ពួកគេតើយើងអាចយកវាបានទេ? នោះទ្រង់មានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរប្រគល់អាម៉ាណាត់ទៅឱ្យអ្នកដែលទុកចិត្តអ្នក» ពីព្រោះសិទ្ធិនៅទីនេះគឺលាក់បាំងដូច្នេះប្រសិនបើគេយករបស់អ្វីមួយដោយគ្មានសិទ្ធិច្បាស់ក្រឡែតនោះវាគឺជាអំពើក្បត់ក្បត់ទំនុកចិត្ត។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម) ឬជំពូកស្តីពីការជួល (គីតាប៊ុលអ៊ីចារ៉ោះហ៍) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨៥២]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ នៅពេលដែលអ្នកជួលបានបន្លំភូតកុហកលើម្ចាស់ជួល - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨៥២]

គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម) ឬជំពូកស្តីពីការជួល (គីតាប៊ុលអ៊ីចារ៉ោះហ៍)៖ ប្រសិនបើអ្នកជួលបានបន្លំភូតកុហក (តាដលីស) លើម្ចាស់ជួលដូចជាបានប្រាប់ម្ចាស់ដីថាតម្លៃដីនៅក្នុងតំបន់នោះមានតម្លៃត្រឹមតែប៉ុណ្ណេះដែលទាបជាងតម្លៃពិតប្រាកដរបស់វាខណ៖ដែលការពិតមិនមែនដូច្នោះឡើយហើយម្ចាស់ដីបានជួលដីឱ្យគេក្នុងតម្លៃនោះរួចការពិតត្រូវបានលាតត្រដាងឡើងនោះម្ចាស់ដីមានសិទ្ធិលុបចោលកិច្ចសន្យាជួល។ ដូចគ្នានេះដែរប្រសិនបើអ្នកជួលប្រាប់ថាគ្មានអ្នកណាចង់ជួលដីនោះទេខណ៖ដែលមានមនុស្សជាច្រើនចង់ជួលឬប្រាប់ថានេះជាតម្លៃទីផ្សារទូទៅខណ៖ដែលវាមិនមែនជាតម្លៃពិតនិងករណីស្រដៀងគ្នានេះ។ ហើយនៅពេលដែលអ្នកទទួលបណ្តាំ (វ៉ាស៊ីយ) បានជួលទ្រព្យរបស់ក្មេងកំព្រាក្នុងតម្លៃទាបជាងថ្លៃឈ្នួលទីផ្សារសមរម្យ (អ៊ុចរ៉ាតុលមីស្ល) នោះគាត់ត្រូវតែធានាសងសំណងនូវអ្វីដែលគាត់បានធ្វើឱ្យបាត់បង់ផលប្រយោជន៍របស់ក្មេងកំព្រាហើយកិច្ចសន្យាជួលនោះមិនជាប់ជាកាតព្វកិច្ចដាច់ខាតឡើយដូច្នេះក្មេងកំព្រាមានសិទ្ធិលុបចោលកិច្ចសន្យាជួលនោះនៅពេលដែលគេធំដឹងក្តីពេញវ័យ (រូស្ដ)។ លើសពីនេះទៅទៀតកិច្ចសន្យានេះទុកជាមោឃ៖តាមទស្សន៖មួយក្នុងចំណោមទស្សន៖ទាំងពីររបស់អ្នកប្រាជ្ញហើយតាមទស្សន៖មួយទៀត៖ ក្មេងកំព្រាមានសិទ្ធិលុបចោលវា។ បន្ទាប់មកប្រសិនបើអ្នកជួលមិនបានដឹងពីការហាមឃាត់នៃទង្វើរបស់អ្នកទទួលបណ្តាំទេនោះគាត់មានសិទ្ធិតម្រូវឱ្យអ្នកទទួលបណ្តាំធានាសងសំណងនូវអ្វីដែលមិនជាប់កាតព្វកិច្ចលើគាត់ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់បានដឹងនោះការធានាសំណងធ្លាក់លើរូបគាត់។ លើសពីនេះទៅទៀតប្រសិនបើអ្នកទទួលបណ្តាំបានជួលដីក្នុងតម្លៃសមរម្យសម្រាប់រយ៖ពេលដែលគេដឹងថាក្មេងកំព្រានឹងពេញវ័យនៅពាក់កណ្តាលនៃរយ៖ពេលនោះនោះអ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនអនុញ្ញាតឱ្យក្មេងកំព្រាមានសិទ្ធិលុបចោលកិច្ចសន្យាជួលនោះនៅពេលពេញវ័យ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ មុខរបរហោរាសាស្ត្រនិងការទស្សន៍ទាយព្រឹត្តិការណ៍តាមផ្កាយ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨៥៥]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ គ្មានសិទ្ធិឱ្យម្ចាស់ជួលលុបចោលកិច្ចសន្យាជួលឡើយ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨៥៥]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៨៥៣-៨៥៤]៖ មុខរបរហោរាសាស្ត្រ (តាន់ជីម) និងការយកផ្កាយមកទស្សន៍ទាយលើហេតុការណ៍ផ្សេងៗ គឺជាការហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)ដាច់ខាតដោយមានការឯកភាពគ្នា (អ៊ីចម៉ា) ពីប្រជាមូស្លីមទាំងអស់រួមទាំងការយកប្រាក់ឈ្នួលលើកិច្ចការនោះផងដែរ។ ហើយត្រូវតែហាមឃាត់មិនឱ្យពួកគេអង្គុយប្រកបរបរនេះនៅក្នុងតូបផ្សារនិងតាមដងផ្លូវនានាហើយត្រូវហាមឃាត់ប្រជាជនមិនឱ្យជួលទីតាំងឱ្យពួកគេឡើយហើយការក្រោកឈរទប់ស្កាត់កិច្ចការនេះគឺជាការតស៊ូ (ជីហាត) ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមបំផុតលើមាគ៌ារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ។ ហើយម្ចាស់ផ្ទះជួលគ្មានសិទ្ធិលុបចោលកិច្ចសន្យាជួលដោយសារតែការស្លាប់របស់អ្នកជួលឡើយតាមទស្សន៖របស់ جمهور (អ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើន)។ ប៉ុន្តែមានអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនពោលថា៖ ថ្លៃឈ្នួលទាំងអស់ត្រូវដល់កាលកំណត់ភ្លាមៗ ហើយត្រូវកាត់ចេញពីកេរមរតករបស់គាត់ប្រសិនបើគាត់គ្មានកេរមរតកទេនោះម្ចាស់ផ្ទះអាចលុបចោលកិច្ចសន្យាជួលបាន។ ហើយអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនទៀតពោលថា៖ ថ្លៃឈ្នួលមិនដល់កាលកំណត់ភ្លាមៗទេប្រសិនបើអ្នកស្នងមរតកបានផ្តល់ការធានាត្រឹមត្រូវហើយនេះជាទស្សន៖ច្បាស់លាស់បំផុតក្នុងចំណោមទស្សន៖ទាំងពីររបស់អះម៉ាត់ហើយអល់ឡោះ ﷻ ដឹងបំផុត។ ហើយបុគ្គលណាដែលបានជួលដីរបស់ខ្លួននិងធ្វើកិច្ចសន្យាថែទាំស្រោចស្រព (មូសាកាត) លើដើមឈើបន្ទាប់មកម្ចាស់ដីបានកាប់ដើមឈើមួយចំនួនចោលនោះថ្លៃឈ្នួលដែលត្រូវទទួលបានត្រូវកាត់បន្ថយតាមសមាមាត្រនៃផលប្រយោជន៍ដែលបានបាត់បង់។ ហើយរឿងនេះទោះបីជាតាមពាក្យសម្តីមានទាំងការជួលនិងការថែទាំស្រោចស្រពក៏ដោយប៉ុន្តែតាមអត្ថន័យនៃគោលបំណងថ្លៃឈ្នួលគឺជាសំណងរួមលើអ្វីៗទាំងអស់។ ហើយអ្នកប្រាជ្ញបានខ្វែងគំនិតគ្នាលើសុពលភាពនៃកិច្ចសន្យានេះប៉ុន្តែទោះបីជាចាត់ទុកថាត្រឹមត្រូវឬខូចខាតក៏ដោយកាលណាដើមឈើបាត់បង់នោះថ្លៃតបស្នងដែលត្រូវនឹងដើមឈើនោះក៏ត្រូវបាត់បង់ទៅតាមនោះដែរមិនថា... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៨៥៦]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៨៥៥]៖...ការបាត់បង់ដើមឈើនោះកើតឡើងដោយសារម្ចាស់ដីកាប់ឬដោយសារមូលហេតុផ្សេងទៀតឡើយ។ ហើយការជួលដីកសិកម្មនៃប្រទេសអេហ្ស៊ីបគឺជារឿងអនុញ្ញាតមិនថាទឹកជំនន់ទន្លេនីលបានជន់លិចដល់ដីនោះរួចហើយឬមិនទាន់លិចនោះទេប្រសិនបើដីនោះជាដីដែលទំនៀមទម្លាប់ធម្មតាទឹកតែងតែជន់លិចដល់ដូចគ្នានឹងការជួលដីដែលធ្លាប់ទទួលបានទឹកភ្លៀងមុនពេលមានភ្លៀងធ្លាក់ដូច្នោះដែរ។ ហើយនេះជាម៉ាឌហាប់របស់បណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)នៃប្រជាមូស្លីម៖ ម៉ាលីកអាប៊ូហានីហ្វះហ៍និងអះម៉ាត់ហើយក៏ជាម៉ាឌហាប់ដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់សាភីអ៊ីផងដែរប៉ុន្តែសិស្សមួយចំនួនរបស់លោកបានយល់ច្រឡំលើម៉ាឌហាប់របស់លោកដោយមិនបានបែងចែករវាងដីដែលជាទូទៅទទួលបានទឹកនិងដីដែលកម្រនឹងទទួលបានទឹកនោះឡើយ។ បន្ទាប់មកដីដែលកិច្ចសន្យាជួលមានសុពលភាពត្រឹមត្រូវនេះ៖ ប្រសិនបើទឹកជន់លិចដល់ហើយអាចដាំដំណាំបានតាមទម្លាប់នោះថ្លៃឈ្នួលត្រូវជាប់ជាកាតព្វកិច្ច។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើដីនោះមិនទទួលបានទឹកសូម្បីតែបន្តិចនោះអ្នកជួលមិនជាប់កាតព្វកិច្ចបង់ថ្លៃឈ្នួលសូម្បីតែមួយកាក់មួយសេនឡើយហើយប្រសិនបើដីទទួលបានទឹកតែមួយចំណែកនោះថ្លៃឈ្នួលត្រូវបង់តាមសមាមាត្រនៃចំណែកនោះ។ ហើយអ្នកណាដែលបង្ខំឱ្យអ្នកជួលបង់ថ្លៃឈ្នួលខណ៖ដែលដីមិនទទួលបានទឹកនោះគេពិតជាបានប្រឆាំងនឹងការឯកភាពគ្នា (អ៊ីចម៉ា) របស់ប្រជាមូស្លីមទាំងអស់។ ដូច្នេះនៅពេលដែលបញ្ហាជាក់ស្តែងគឺបែបនេះគឺគ្មានការចាំបាច់ណាមួយក្នុងការប្រើពាក្យបន្លំថា «ខ្ញុំជួលដីនេះឱ្យអ្នកសម្រាប់ជាកន្លែងសម្រាកថ្ងៃត្រង់និងក្រោលសត្វ (ម៉ាកីលនិងម៉ារ៉ោះហ៍)» ឡើយហើយវាក៏គ្មានប្រយោជន៍អ្វីដែរ។ ការដែលពួកគេធ្វើបែបនេះគឺដោយសារតែមានអ្នកស្មានថាមិនអនុញ្ញាតឱ្យជួលដីមុនពេលទឹកជន់លិចដល់ហើយអ្វីដែលពួកគេបានបង្កើតឡើងដោយការជួលដីជាកន្លែងសម្រាកថ្ងៃត្រង់ឬក្រោលសត្វគឺជាការទុកជាមោឃ៖ដោយការឯកភាពគ្នារបស់ប្រជាមូស្លីមទាំងអស់តាមទិដ្ឋភាពពីរយ៉ាង... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៨៥៨]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ផ្នែកមួយ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨៥៨]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៨៥៦-៨៥៧]៖ ទីមួយ៖ ដីនោះមិនអាចសមស្របជាកន្លែងសម្រាកថ្ងៃត្រង់ឬជាក្រោលសត្វឡើយពីព្រោះសត្វពាហន៖មិនអាចសម្រាកថ្ងៃត្រង់បានទេលើកលែងតែនៅលើដីដែលមានទីតាំងនៅក្បែរកន្លែងស៊ីស្មៅនិងកន្លែងផឹកទឹកជាទម្លាប់ចំណែកឯដីវាលរហោឋានដែលគ្មានទឹកគ្មានដំណាំនិងគ្មានសំណង់គឺមិនសមស្របជាកន្លែងសម្រាកឬក្រោលសត្វឡើយហើយការជួលអចលនទ្រព្យសម្រាប់ផលប្រយោជន៍ដែលគ្មាននៅក្នុងអចលនទ្រព្យនោះគឺជាមោឃ៖។ ទីពីរ៖ ទោះបីជាឧបមាថាផលប្រយោជន៍នោះអាចកើតមានក៏វាមិនមែនជាផលប្រយោជន៍ដែលមានតម្លៃសេដ្ឋកិច្ច (ហ្កៃរ៉ុមូតាកាវ៉ាម) លើដីបែបនេះដែរពីព្រោះដីវាលទាំងអស់សុទ្ធតែដូចគ្នា។ ហើយផលប្រយោជន៍ដែលគ្មានតម្លៃតាមទំនៀមទម្លាប់គឺប្រៀបដូចជាវត្ថុដែលគ្មានតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចដែលមិនអាចធ្វើកិច្ចសន្យាជួលឬលក់ដូរលើវាបានឡើយដោយការឯកភាពគ្នាដូចជាការជ្រកម្លប់ឬការយកពន្លឺភ្លើងពីចម្ងាយ។ ហើយប្រជាជនរមែងដឹងច្បាស់ថាតើដីនោះទទួលបានទឹកឬអត់? ផ្នែកមួយ៖ នៅពេលដែលកិច្ចសន្យាជួលជាកិច្ចសន្យាជាប់កាតព្វកិច្ចដាច់ខាត (ឡាហ្ស៊ីម) នោះម្ចាស់ជួលគ្មានសិទ្ធិបណ្តេញអ្នកជួលចេញមុនពេលផុតកំណត់នៃកិច្ចសន្យាឡើយមិនថាមានអ្នកដទៃមកសុំដំឡើងថ្លៃឈ្នួលឬគ្មាននោះទេហើយមិនថាអចលនទ្រព្យនោះជាទ្រព្យវ៉ាហ្កហ្វឬជាកម្មសិទ្ធិឯកជនផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់ក្មេងកំព្រាឬអ្នកដទៃនោះឡើយ។ នេះគឺជាម៉ាឌហាប់របស់បណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ទាំងបួននិងអ្នកដទៃទៀត។ គ្មានអ្នកប្រាជ្ញណាម្នាក់ក្នុងចំណោមប្រជាមូស្លីមពោលថា៖ កិច្ចសន្យាជួលទូទៅអាចជាប់កាតព្វកិច្ចតែម្ខាងចំពោះទ្រព្យវ៉ាហ្កហ្វឬទ្រព្យផ្សេងទៀតឡើយហើយទោះបីជាមានអ្នកប្រាជ្ញជំនាន់ក្រោយមួយចំនួនលើកឡើងខុសប្លែកពីគេក៏ដោយក៏ទស្សន៖នោះត្រូវបានបដិសេធដោយការឯកភាពគ្នារបស់បណ្តាអ៊ីម៉ាមមុនៗរួចទៅហើយ។ [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៨៥៩]

[សេចក្តីបញ្ចប់ពីលេខ ៨៥៨]៖ ដូច្នេះមិនអនុញ្ញាតឱ្យទទួលយកការដំឡើងថ្លៃឈ្នួលពីអ្នកដទៃនៅក្នុងទ្រព្យវ៉ាហ្កហ្វឬទ្រព្យផ្សេងទៀតឡើយលើកលែងតែក្នុងករណីដែលកិច្ចសន្យាជួលមិនមែនជាកិច្ចសន្យាជាប់កាតព្វកិច្ចដាច់ខាតដូចជាការជួលដោយគិត «រាល់មួយថ្ងៃថ្លៃប៉ុណ្ណេះ» នោះរាល់ថ្ងៃម្ចាស់ផ្ទះអាចបណ្តេញគេចេញបានហើយអ្នកជួលក៏អាចចាកចេញបានដែរពោលគឺភាគីទាំងសងខាងមានសិទ្ធិលុបចោលបានដូចគ្នា។ គ្មានសិទ្ធិឱ្យអ្នកមើលការខុសត្រូវវ៉ាហ្កហ្វ (ណាហ្ស៊ីរ) ឬអាណាព្យាបាលរបស់ក្មេងកំព្រាប្រគល់អចលនទ្រព្យដែលខ្លួនគ្រប់គ្រងទៅឱ្យអ្នកដទៃឡើយលើកលែងតែតាមរយ៖កិច្ចសន្យាជួលស្របតាមវិន័យសាសនា (អ៊ីចារ៉ោះហ៍សើរអីយះហ៍)។ ដូចគ្នានេះដែរចំពោះតំណាងជាមួយអ្នកតាំងតំណាងនិងរាល់អ្នកចាត់ចែងទាំងឡាយណាដែលស្ថិតក្រោមអំណាចអាណាព្យាបាល។ ហើយអ្នកមើលការខុសត្រូវវ៉ាហ្កហ្វគ្មានសិទ្ធិកំណត់ឱ្យកិច្ចសន្យាជួលជាប់កាតព្វកិច្ចចំពោះតែអ្នកជួលតែមិនជាប់កាតព្វកិច្ចចំពោះខ្លួនឯងឡើយពីព្រោះការធ្វើបែបនេះគឺផ្ទុយនឹងការឯកភាពគ្នា (អ៊ីចម៉ា) ទាំងស្រុង។ ផ្ទុយទៅវិញប្រសិនបើគាត់មានជំនឿជឿជាក់លើសុពលភាពនៃការជួលនិងការលក់តាមទំនៀមទម្លាប់ទូទៅ—ដូចដែល جمهور (អ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើន) បានពោល—នោះគាត់អាចប្រគល់ទ្រព្យតាមទំនៀមទម្លាប់នៃការជួលបាន។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់យល់ថាកិច្ចសន្យាមិនត្រឹមត្រូវទេលើកលែងតែតាមរយ៖ពាក្យសម្តីជាក់លាក់នោះគាត់មិនត្រូវប្រគល់ទ្រព្យឡើយលើកលែងតែមានការជួលដោយពាក្យសម្តី។ ហើយអ្នកណាដែលជឿថាការទិញលក់ដោយការហុចដោះដូរទំនិញជាក់ស្តែង (បៃអ៊ុលមូអាតាត) គឺអនុញ្ញាតនោះគាត់អាចប្រគល់ទ្រព្យតាមការទិញលក់នេះបានប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់ជឿថាមិនត្រឹមត្រូវទេគាត់គ្មានសិទ្ធិប្រគល់ទ្រព្យតាមវិធីនេះឡើយ។ ដូច្នេះបុគ្គលគ្រប់រូបដែលជឿជាក់លើវិធានណាមួយគឺចាំបាច់លើគាត់ត្រូវតែអនុវត្តតាមវិធាននោះទាំងលើសិទ្ធិដែលខ្លួនទទួលបាននិងកាតព្វកិច្ចដែលខ្លួនត្រូវបំពេញ។ គ្មានសិទ្ធិឱ្យបុគ្គលណាម្នាក់ជ្រើសរើសទស្សន៖មួយនៅពេលដែលខ្លួនចំណេញហើយបោះបង់ទស្សន៖នោះចោលនៅពេលដែលខ្លួនត្រូវខាតបង់នោះឡើយដូចជាបុគ្គលដែលជឿថានៅពេលដែលខ្លួនជាអ្នកជិតខាងខ្លួនមានសិទ្ធិទិញមុន (ស៊ូហ្វអាហ៍) តែនៅពេលដែលខ្លួនជាអ្នកទិញបែរជាអះអាងថាសិទ្ធិទិញមុនមិនជាប់កាតព្វកិច្ចលើខ្លួន... [សេចក្តីបន្តនៅលេខ ៨៦១]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ បុគ្គលដែលបានដេញថ្លៃបន្ថែមលើអ្នកដែលកំពុងជួល - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៃច្បាប់នៅលេខ ៨៦១]