សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប

[ចំណងជើងផ្នែក៖ កម្មករចម្ការដែលបោះបង់ការងារបណ្តាលឱ្យខូចខាតទ្រព្យ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៨៨២]

ប្រសិនបើមានការសង្ស័យថាតើជម្រើសណាមួយប្រសើរជាងរវាងការយកសត្វជំនិះទៅដឹកជញ្ជូនមនុស្សដោយគិតថ្លៃឈ្នួលរួចយកប្រាក់នោះទៅធ្វើទានឬមួយក៏ដឹកជញ្ជូនពួកគេដោយឥតគិតថ្លៃ? ចម្លើយគឺ៖ ប្រសិនបើអ្នកដំណើរទាំងនោះជាជនក្រីក្រការដឹកជញ្ជូនពួកគេដោយឥតគិតថ្លៃគឺប្រសើរជាងប៉ុន្តែប្រសិនបើពួកគេជាអ្នកមានហើយនៅកន្លែងនោះមានជនក្រីក្រខ្វះខាតដទៃទៀតការយកកម្រៃពីពួកគេដើម្បីយកទៅជួយជនក្រីក្រគឺប្រសើរជាង។ បុគ្គលណាដែលបានជួលកម្មករឱ្យមកធ្វើការក្នុងចម្ការរួចកម្មករនោះបានបោះបង់ការងារដែលបានកំណត់ក្នុងកិច្ចសន្យាដោយគ្មានមូលហេតុត្រឹមត្រូវបណ្តាលឱ្យទ្រព្យសម្បត្តិឬដំណាំក្នុងចម្ការនោះខូចខាតនោះកម្មករត្រូវតែធានាសងនូវរាល់ការខូចខាតដែលបណ្តាលមកពីការធ្វេសប្រហែសរបស់ខ្លួន។ បុគ្គលណាដែលបានជួលដីធ្លីហើយបានទទួលមរណភាពខណ៖ដែលថ្លៃឈ្នួលត្រូវបានកំណត់ឱ្យបង់ជារំលស់នោះកូនចៅឬអ្នកស្នងមរតករបស់គាត់មិនតម្រូវឱ្យបង់បង្ខំថ្លៃឈ្នួលទាំងអស់ជាបន្ទាន់នោះឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកស្នងមរតកមិនបានផ្តល់ការធានាទុកចិត្តទេម្ចាស់ដីមានសិទ្ធាទារឱ្យពួកគេរកអ្នកធានាដើម្បីធានាបង់ថ្លៃឈ្នួលតាមដំណាក់កាលនីមួយៗ។ នេះគឺជាទស្សន៖ច្បាស់លាស់យោងតាមអ្នកប្រាជ្ញដែលយល់ថាបំណុលដែលមានកាលកំណត់មិនត្រូវក្លាយជាបំណុលទាន់ហន់ដោយសារតែមរណភាពរបស់កូនបំណុលនោះឡើយ។ ចំណែកយោងតាមអ្នកប្រាជ្ញដែលយល់ថាបំណុលត្រូវទាន់ហន់ពេលស្លាប់ក៏នៅក្នុងករណីនេះមិនត្រូវបង្ខំឱ្យបង់ជាបន្ទាន់ដែរយោងតាមទស្សន៖ត្រឹមត្រូវរបស់អ្នកប្រាជ្ញ។ ពីព្រោះអ្នកស្នងមរតកដែលទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីដីត្រូវទទួលខុសត្រូវបង់ថ្លៃឈ្នួលចំពោះផលប្រយោជន៍ដែលខ្លួនទទួលបានជាក់ស្តែង។ ថ្លៃឈ្នួលមិនអាចក្លាយជាកាតព្វកិច្ចដាច់ខាតឡើយលុះត្រាតែផលប្រយោជន៍ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែង។ ប្រសិនបើផលប្រយោជន៍ត្រូវរលត់បាត់បង់មុនពេលប្រើប្រាស់ថ្លៃឈ្នួលក៏ត្រូវធ្លាក់ចុះជាមោឃ៖ដោយការឯកភាពគ្នា។ ប្រសិនបើអចលនទ្រព្យដែលជួលនោះជាទ្រព្យវ៉ាហ្កាហ្វអ្នកមើលការខុសត្រូវវ៉ាហ្កាហ្វមិនមានសិទ្ធាទារឱ្យបង់ថ្លៃឈ្នួលទាំងអស់ជាមុនឡើយពីព្រោះផលប្រយោជន៍អនាគតមិនទាន់កើតមាននៅឡើយហើយផលប្រយោជន៍នោះជារបស់អ្នកទទួលផលជំនាន់ក្រោយៗ។ ការយកថ្លៃឈ្នួលអនាគតមកចាយវាយជាមុនដោយគ្មានតម្រូវការជួសជុលគឺជាការយកទ្រព្យដែលខ្លួនគ្មានសិទ្ធិទទួល។ ដូច្នេះអ្នកស្នងមរតកមិនតម្រូវឱ្យបង់ថ្លៃឈ្នួលជាមុននោះឡើយយោងតាមទស្សន៖ត្រឹមត្រូវបំផុតហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាអ្នកដឹងបំផុត។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ សេចក្តីលម្អិតអំពីការធានាដីសម្បទានរដ្ឋ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៨៨៥]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការធានាដីសម្បទានរដ្ឋគឺត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៨៨៥]

ផ្នែក៖ ការធានាឬការជួលដីសម្បទានរដ្ឋ (អ៊ិកត្វាអ៍) គឺត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់។ យើងមិនដែលដឹងថាមានអ្នកប្រាជ្ញណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញដែលមានសិទ្ធិចេញហ្វាតវ៉ាបានពោលថាវាជាមោឃ៖នោះឡើយហើយក៏គ្មានអ្នកនិពន្ធក្បួនច្បាប់ណាម្នាក់ថ្លែងថាវាជាមោឃ៖ដែរលើកលែងតែមានការរៀបរាប់ពីការខ្វែងគំនិតគ្នាបន្តិចបន្តួចថា៖ ទស្សន៖មួយអនុញ្ញាតទស្សន៖មួយហាមឃាត់និងទស្សន៖មួយទៀតអនុញ្ញាតត្រឹមតែរយ៖ពេលមួយឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ គ្មាននរណាម្នាក់ចេញហ្វាតវ៉ាហាមឃាត់ឡើយលើកលែងតែមនុស្សសម័យក្រោយមួយចំនួនដោយសារតែមានភាពស្រពិចស្រពិលក្នុងគំនិតរបស់ពួកគេដោយពួកគេគិតច្រឡំថាអ្នកទទួលដីសម្បទានរដ្ឋប្រៀបដូចជាអ្នកខ្ចីទ្រព្យប្រើប្រាស់ដោយពួកគេមើលរំលងការពិតដែលថាផលប្រយោជន៍លើដីនោះជាសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់អ្នកទទួលដីសម្បទានហើយព្រះចៅអធិរាជឬមេដឹកនាំបានអនុញ្ញាតឱ្យទាញយកផលនិងដាក់ជួលបាន។ បុគ្គលណាដែលបានទទួលប្រាក់កម្រៃឬសំណងពីវត្ថុហាមឃាត់ឬពីសេវាកម្មដែលត្រូវហាមឃាត់ដូចជា៖ ថ្លៃឈ្នួលដឹកជញ្ជូនស្រាថ្លៃជាងឆ្លាក់រូបឈើឆ្កាងឬកម្រៃពីអំពើពេស្យាចារនិងទង្វើស្រដៀងគ្នានេះចូរឱ្យបុគ្គលនោះយកប្រាក់កម្រៃទាំងនោះទៅធ្វើទានទាំងអស់ហើយធ្វើតាវបាត់ (ប្រែចិត្ត) ទៅកាន់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ចុះ។ ការធ្វើទាននេះនឹងក្លាយជាការលុបលាងបាប (កាហ្វាឡោះ) ចំពោះទង្វើហាមឃាត់ដែលខ្លួនបានប្រព្រឹត្តពីព្រោះសំណងនេះមិនអនុញ្ញាតឱ្យយកមកប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ខ្លួនឡើយដោយសារវាជាទ្រព្យស្មោកគ្រោកហើយក៏មិនត្រូវប្រគល់ត្រឡប់ទៅឱ្យម្ចាស់ដើមវិញដែរពីព្រោះការប្រគល់ឱ្យវិញគឺជាការជួយជ្រោមជ្រែងដល់អំពើបាប។ ផ្ទុយទៅវិញត្រូវយកវាទៅធ្វើទានដូចដែលអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាហ្ម័ទបានចែងច្បាស់លាស់អំពីករណីអ្នកស៊ីឈ្នួលដឹកស្រានិងយោងតាមសហការីរបស់អ៊ីម៉ាមម៉ាលិកនិងអ្នកប្រាជ្ញដទៃទៀត។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការជួលកម្លាំងពលកម្មសម្រាប់អំពើហាមឃាត់និងកាតព្វកិច្ចសាសនា - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៨៨៧]

បុគ្គលណាដែលបានជួលកម្លាំងពលកម្មឬសេវាកម្មដើម្បីប្រព្រឹត្តអំពើហាមឃាត់ (ហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)) ដូចជាការច្រៀងការប្រព្រឹត្តអំពើផិតក្បត់ (ហ្ស៊ីណា) ឬការធ្វើសាក្សីក្លែងក្លាយនោះកិច្ចសន្យាជួលនិងប្រាក់ឈ្នួលនោះគឺត្រូវហាមឃាត់ដាច់ខាត។ ដូចគ្នាដែរប្រសិនបើជួលបុគ្គលម្នាក់ឱ្យបំពេញកិច្ចការដែលជាកាតព្វកិច្ចផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គេ (ហ្វើរឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)យិន) ដូចជាករណីដែលកាតព្វកិច្ចធ្វើសាក្សីពិតប្រាកដធ្លាក់ចំលើរូបគេផ្ទាល់ឬការចេញហ្វាតវ៉ាលើបញ្ហាចាំបាច់ឬការកាត់ក្តីរបស់ចៅក្រមឬការចេញច្បាំងជីហាតដែលជាកាតព្វកិច្ចផ្ទាល់ខ្លួននោះការជួលយកប្រាក់កម្រៃគឺមិនអនុញ្ញាតឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការជួលនោះគឺសម្រាប់កិច្ចការគោរពសក្ការ៖ដែលជាបុណ្យកុសលទូទៅដូចជាការជួលឱ្យបង្រៀនគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានបង្រៀនចំណេះដឹងសាសនាការធ្វើជាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ដឹកនាំការថ្វាយបង្គំការបន្លឺអាហ្សានឬការធ្វើហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ)ជំនួសអ្នកដទៃឬការចូលរួមជីហាតដែលមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចផ្ទាល់ខ្លួននោះមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញ។ រីឯប្រសិនបើការជួលនោះគឺសម្រាប់មុខរបរការងារធម្មតាដូចជាការកាត់ដេរការធ្វើពាណិជ្ជកម្មនិងការសាងសង់នោះគឺអនុញ្ញាតដោយការឯកភាពគ្នារបស់អ្នកប្រាជ្ញទាំងអស់។ ប្រសិនបើមានគេដឹកជញ្ជូនសំបុកឃ្មុំចូលមកក្នុងតំបន់ណាមួយអ្នកស្រុកឬម្ចាស់ដីក្នុងតំបន់នោះមិនមានសិទ្ធាទារប្រាក់កម្រៃឬពន្ធលើលម្អងផ្កាដែលសត្វឃ្មុំក្រេបយកពីដីរបស់ពួកគេឡើយពីព្រោះការក្រេបផ្ការបស់សត្វឃ្មុំមិនបានធ្វើឱ្យបាត់បង់ឬខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេឡើយ។ ទឹកឃ្មុំបានមកពីដំណក់ទឹកសន្សើមនិងលម្អងផ្កាដែលជាវត្ថុអនុញ្ញាតទូទៅ (មុបាហ៊) ដែលជាសិទ្ធិសាធារណ៖លើសពីស្មៅធម្មជាតិទៅទៀតពីព្រោះទឹកសន្សើមទាំងនេះគ្មាននរណាអាចប្រមូលបានក្រៅពីសត្វឃ្មុំឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើម្ចាស់ដីនោះមានចិញ្ចឹមសត្វឃ្មុំផ្ទាល់ខ្លួនគាត់មានសិទ្ធិអាទិភាពលើដីរបស់គាត់។ ប្រសិនបើវត្តមានសត្វឃ្មុំពីក្រៅមកបង្កការខូចខាតឬប៉ះពាល់ដល់ឃ្មុំរបស់គាត់គាត់មានសិទ្ធាហាមឃាត់មិនឱ្យយកសំបុកឃ្មុំទាំងនោះមកដាក់ឡើយ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ សុពលភាពនៃការជួលជនពិការភ្នែក - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៨៨៩]

ការជួលឬការទិញលក់ជាមួយជនពិការភ្នែកគឺត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់យោងតាមអ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនដូចជាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) ម៉ាលិក, អាប៊ូហាណីហ្វះនិងអាហ្ម័ទក្នុងទស្សន៖ល្បីល្បាញរបស់លោក។ ប៉ុន្តែចាំបាច់ត្រូវតែពិពណ៌នាលក្ខណ៖នៃទំនិញឬការងារជួលឱ្យគាត់បានយល់ច្បាស់ហើយប្រសិនបើគាត់ប្រទះឃើញខុសពីការពិពណ៌នាគាត់មានសិទ្ធិលុបចោលកិច្ចសន្យាបាន។ មិនអនុញ្ញាតដាច់ខាតក្នុងការជួលបុគ្គលណាម្នាក់ឱ្យមកថ្វាយបង្គំជំនួសខ្លួនទោះបីជាការថ្វាយបង្គំហ្វើរឌូឬការថ្វាយបង្គំស្ម័គ្រចិត្ត (ស៊ុណ្ណះ) ក៏ដោយមិនថាក្នុងពេលខ្លួននៅរស់ឬក្រោយពេលខ្លួនស្លាប់ទៅហើយនោះទេ។ ប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់បានផ្តាំបណ្តាំ (វ៉ាស៊ីយ៉ាត់) នូវប្រាក់កាសដើម្បីជួលគេឱ្យថ្វាយបង្គំជំនួសខ្លួនត្រូវយកប្រាក់នោះទៅធ្វើទានជំនួសគាត់វិញហើយគួរតែជ្រើសរើសធ្វើទានដល់អ្នកដែលប្រតិបត្តិការថ្វាយបង្គំទៀងទាត់។ នៅពេលនោះមައްយីត (អ្នកស្លាប់) នឹងទទួលបានផលបុណ្យពីការថ្វាយបង្គំដែលពួកគេបានប្រតិបត្តិដោយសារជំនួយឧបត្ថម្ភពីទាននោះដោយមិនធ្វើឱ្យថយចុះនូវផលបុណ្យរបស់អ្នកថ្វាយបង្គំនោះឡើយដូចដែលព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «បុគ្គលណាដែលផ្តល់អាហារបួស (ស្រាយបួស) ដល់អ្នកបួសនោះគេនឹងទទួលបានផលបុណ្យស្មើនឹងផលបុណ្យរបស់អ្នកបួសដែរ»។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការបង្រៀនគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអាននិងចំណេះដឹងសាសនាដោយមិនយកកម្រៃ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៨៩១]

និងដូចដែលលោក ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «បុគ្គលណាដែលបានបំពាក់បរិក្ខារដល់អ្នកចម្បាំងគឺប្រៀបដូចជាខ្លួនបានចេញចម្បាំងផ្ទាល់ដូច្នោះដែរ»។ រីឯការបង្រៀនគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអាននិងចំណេះដឹងសាសនាដោយមិនយកកម្រៃគឺស្ថិតក្នុងចំណោមការងារដ៏ប្រសើរបំផុតនិងជាទីស្រឡាញ់ពេញចិត្តបំផុតចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាម្ចាស់។ នេះជារឿងដែលដឹងច្បាស់ក្នុងសាសនាដោយមិនបាច់សង្ស័យឡើយហើយបុព្វការីជនទាំងអស់មិនដែលបង្រៀនចំណេះដឹងដើម្បីអ្វីក្រៅតែពីដើម្បីអល់ឡោះឡើយដូចគ្នាទៅនឹងបណ្តាព្យាការីដែរហើយអ្នកប្រាជ្ញគឺជាអ្នកស្នងមរតករបស់បណ្តាព្យាការី។ ការបង្រៀនចំណេះដឹងសាសនាដែលព្យាការីត្រូវបានចាត់បញ្ជូនមកគឺជាកាតព្វកិច្ចរួម (ហ្វើរឌូគីហ្វាយ៉ះ)។ ប៉ុន្តែអនុញ្ញាតឱ្យផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភពីរដ្ឋ (បៃតុលម៉ាល) ដល់អ្នកបង្រៀននៅពេលមានតម្រូវការខ្វះខាត។ ចំណែកការផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភនៅពេលគាត់មានទ្រព្យធនធូរធារគឺមានទស្សន៖ពីរក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញ។ ការដាក់ជួលដីសម្បទានរដ្ឋ (អ៊ិកត្វាអ៍) គឺអនុញ្ញាតហើយអ្នកជួលក៏មានសិទ្ធិដាក់ជួលបន្តបានដែរ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកទទួលដីសម្បទានបានស្លាប់ឬដីសម្បទានត្រូវបានកាត់ផ្តាច់អ្នកទទួលដីសម្បទានថ្មីមិនជាប់កាតព្វកិច្ចទទួលស្គាល់កិច្ចសន្យាជួលរបស់អ្នកចាស់ឡើយហើយគាត់ក៏គ្មានសិទ្ធិដកហូតឬបំផ្លាញដំណាំក្នុងដីនោះដោយឥតសំណងដែរ។ ផ្ទុយទៅវិញគាត់មានជម្រើសរវាងការបន្តឱ្យជួលដោយគិតតាមតម្លៃទីផ្សារសមរម្យឬធ្វើកិច្ចសន្យាជួលថ្មីជាមួយអ្នកដាំដុះតាមការព្រមព្រៀងគ្នាប៉ុន្តែមិនត្រូវបង្ខំទារលើសពីតម្លៃទីផ្សារសមរម្យឡើយ។ ប្រសិនបើម្ចាស់ដំណាំយល់ព្រមជួលគឺជារឿងអនុញ្ញាតហើយម្ចាស់ដំណាំក៏មានសិទ្ធិលុបចោលកិច្ចសន្យាដែរពីព្រោះកិច្ចសន្យាចាស់បានរលាយដោយសារការផ្ទេរដីសម្បទាន។ ដូច្នេះគ្មានភាគីណាមួយអាចបង្ខំភាគីម្ខាងទៀតបានឡើយ។ ហើយប្រសិនបើមានអ្នកដទៃក្រៅពីម្ចាស់ដំណាំមកជួលដីនោះក៏អនុញ្ញាតដែរតាមទស្សន៖ត្រឹមត្រូវ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ កិច្ចសន្យាម៉ៅចម្ការនិងមហន្តរាយធម្មជាតិ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៨៩៣]

រាល់ប្រតិបត្តិការដែលធ្វើឡើងលើចម្ការផ្លែឈើដែលហៅថាការធានាម៉ៅចម្ការ (អាល់-ដាម៉ាន) មិនថាកើតឡើងមុនពេលផ្លែឈើលេចចេញរូបរាងឬមុនពេលវាទុំល្អឬក្រោយពេលនោះក៏ដោយហើយមិនថាកិច្ចសន្យានោះត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថាការធានា (ដាម៉ាន) ឬប្រើល្បិចដាក់ឈ្មោះថាកិច្ចសន្យាថែទាំចែកផល (មុស៊ាក្វាត) ឬកិច្ចសន្យាជួលក៏ដោយប្រសិនបើផ្លែឈើត្រូវខូចខាតដោយសារមហន្តរាយធម្មជាតិ (អាល់-ចាអ៊ីហះ) នោះគឺចាំបាច់ត្រូវតែទម្លាក់ថ្លៃឈ្នួលនិងលើកលែងការខូចខាតដល់អ្នកជួលទោះបីជាកិច្ចសន្យានោះជាកិច្ចសន្យាខូចកិច្ចសន្យាត្រឹមត្រូវឬជាកិច្ចសន្យាដែលប្រើល្បិចបន្លំឱ្យត្រឹមត្រូវក៏ដោយ។ ប្រសិនបើអ្នកម៉ៅការនិយាយថា៖ "ខ្ញុំធានាយកក្នុងតម្លៃប៉ុណ្ណេះទោះបីជាសត្វកណ្តូបស៊ីអស់ក៏ដោយ" នោះវាជាលក្ខខណ្ឌខូចខាត (សើរត៍ហ្វាស៊ីដ) ដែលផ្ទុកទៅដោយភាពមិនច្បាស់លាស់ (ហ្គារ៉រ) និងល្បែងភ្នាល់ (គីម៉ារ)។ ប្រសិនបើដោយសារលក្ខខណ្ឌនេះគាត់បានធានាក្នុងតម្លៃទាបជាងតម្លៃទីផ្សារនោះអ្នកប្រាជ្ញបែងចែករវាងកិច្ចសន្យាត្រឹមត្រូវនិងកិច្ចសន្យាខូចតាមទស្សន៖ល្បីល្បាញ៖ ប្រសិនបើកិច្ចសន្យាខូចត្រូវប្រគល់នូវអ្វីដែលបានទទួលត្រឡប់ទៅវិញឬសងតាមតម្លៃពិតប្រាកដ។ ប្រសិនបើកិច្ចសន្យាត្រឹមត្រូវត្រូវគិតបន្ថែមលើចំណែកដែលនៅសេសសល់ទៅតាមសមាមាត្រនៃតម្លៃដែលមានលក្ខខណ្ឌនិងតម្លៃដែលគ្មានលក្ខខណ្ឌ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការជួលផ្ទះដែលមានអ្នកជិតខាងអាក្រក់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៨៩៥]

បុគ្គលណាដែលបានជួលផ្ទះមួយខ្នងហើយមានអ្នកជិតខាងជាមនុស្សអាក្រក់ទុច្ចរិតនោះរឿងនេះចាត់ទុកជាពិការភាព (កំហុសឆ្គង) ក្នុងអចលនទ្រព្យ។ ប្រសិនបើអ្នកជួលមិនបានដឹងពីរឿងនេះជាមុនទេគាត់មានសិទ្ធិលុបចោលកិច្ចសន្យាជួលបាន។ ទស្សន៖របស់អ្នកប្រាជ្ញនៃមជ្ឈដ្ឋានទាំងបួន (ម៉ាហ្សហាប់ទាំងបួន) គឺបានឯកភាពគ្នាថា៖ ខ្លុយបំពង់ (អាល់-សាបាប៉ះ) គឺត្រូវបានហាមឃាត់ (ហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា))។ គ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាឡើយលើកលែងតែសហការីជំនាន់ក្រោយមួយចំនួនរបស់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាស-ស៊ហ្វាអ៊ីមកពីតំបន់ឃូរ៉ាសានដែលបានលើកឡើងនូវទស្សន៖ពីរប៉ុន្តែអ្នកប្រាជ្ញតំបន់អ៊ីរ៉ាក់បានកាត់សេចក្តីដាច់ខាតថាជាហារ៉ាមហើយពួកគេជាអ្នកដែលដឹងច្បាស់បំផុតអំពីទស្សន៖របស់អ៊ីម៉ាមស៊ហ្វាអ៊ី។ ទោះជាយ៉ាងណានោះជាទស្សន៖ខ្សោយបំផុតហើយអ៊ីម៉ាមអាស-ស៊ហ្វាអ៊ីផ្ទាល់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការច្រៀងរាំគឺជាការមិនពេញចិត្ត (ម៉ាក្រូហ៍) ដែលប្រហាក់ប្រហែលនឹងភាពឥតប្រយោជន៍និងអំពើមិនពិត»។ អ្វីដែលត្រូវបានហាមឃាត់គឺការយកចិត្តទុកដាក់ស្តាប់ឧបករណ៍ភ្លេង (អ៊ិស្ទិមាអ៍) មិនមែនការគ្រាន់តែឮដោយចៃដន្យ (សាម៉ាអ៍) នោះឡើយ។ ដូច្នេះបុគ្គលណាដែលដើរកាត់ផ្លូវរួចបានឮពាក្យប្រឆាំងសាសនាការនិយាយដើមគេឬឮសំឡេងខ្លុយបំពង់ដោយមិនបានតាំងចិត្តស្តាប់នោះមិនមានបាបលើរូបគេឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់ឈរផ្ទៀងស្តាប់ដោយមិនបានបដិសេធក្នុងចិត្តដោយដៃឬដោយអណ្តាតរបស់គាត់ទេនោះគាត់មានបាបដោយការឯកភាពគ្នា។ រីឯរឿងដែលរាយការណ៍ថាលោកអ៊ីព្នអូមើរ ﵄ បានឮអ្នកគង្វាលចៀមផ្លុំខ្លុយរួចលោកបានយកម្រាមដៃញាត់រន្ធត្រចៀកទាំងសងខាងហើយបានសួរលោកណាហ៊្វិអ៍ថា៖ "តើឯងនៅឮទៀតទេ?" ណាហ៊្វិអ៍ឆ្លើយថា៖ "ទេ" ទើបលោកដកម្រាមដៃចេញហើយបានរាយការណ៍ថាព្យាការី ﷺ ក៏ធ្លាប់ធ្វើបែបនេះដែរ៖ រឿងនេះបង្ហាញថាការមិនឮគឺប្រសើរជាងប៉ុន្តែវាមិនមែនជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ថាការផ្លុំខ្លុយជាការអនុញ្ញាតនោះឡើយ។ ពីព្រោះលោកអ៊ីព្នអូមើរគ្រាន់តែជាអ្នកដើរកាត់ផ្លូវដែលឮដោយចៃដន្យមិនមែនជាអ្នកតាំងចិត្តស្តាប់ឡើយហើយអ្នកដែលគ្រាន់តែឮគឺគ្មានបាបដូចគ្នានឹងអ្នកដែលគ្រាន់តែឮការសូត្រគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានដោយចៃដន្យមិនទទួលបានផលបុណ្យដូចអ្នកដែលយកចិត្តទុកដាក់ស្តាប់ដែរ។ ការដែលលោកយកម្រាមដៃបិទត្រចៀកគឺដើម្បីការពារកុំឱ្យឮនូវអ្វីដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យស្តាប់។ លើសពីនេះអ៊ីព្នអាល់-មុនហ៊្សីរបានបញ្ជាក់ពីការឯកភាពគ្នារបស់អ្នកប្រាជ្ញលើការហាមឃាត់ការច្រៀងនិងការយំទួញសោកដោយលោកបានថ្លែងថា៖ «អ្នកប្រាជ្ញទាំងអស់ដែលយើងចងចាំបានឯកភាពគ្នាលើការទុកជាមោឃ៖នូវកិច្ចសន្យាជួលស្ត្រីយំទួញសោកនិងស្ត្រីច្រៀងរាំ»។ ប្រសិនបើស្ត្រីច្រៀងរាំមិនអនុញ្ញាតឱ្យជួលទេទោះបីជាការច្រៀងរបស់ស្ត្រីត្រូវបានអនុញ្ញាតបន្ធូរបន្ថយខ្លះក្នុងពិធីមង្គលការក៏ដោយចុះទម្រាំតែខ្លុយបំពង់ដែលគ្មានអ្នកប្រាជ្ញណាម្នាក់អនុញ្ញាតផងនោះ! ដូច្នេះមិនអនុញ្ញាតឱ្យផ្តល់ប្រាក់កម្រៃដល់អ្នកផ្លុំខ្លុយឡើយ។ រីឯក្មេងស្រីតូចៗដែលច្រៀងលេងនៅថ្ងៃបុណ្យអ៊ីដគឺត្រូវបានអនុញ្ញាតសម្រាប់កុមារដូចដែលព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់លោកអាប៊ូបាក្រថា៖ «ចូរទុកឱ្យនាងទាំងពីរចុះឱអាប៊ូបាក្រពីព្រោះនេះជាថ្ងៃបុណ្យ»។ ប៉ុន្តែការយកករណីក្មេងតូចៗច្រៀងនៅថ្ងៃបុណ្យមកធ្វើជាសំអាងថាអនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សពេញវ័យច្រៀងគឺជាការយល់ខុសស្រឡះ។

រីឯរឿងដែលគេរាយការណ៍ថា៖ «បុគ្គលណាដែលបានបង្រៀនអ្នកនូវអាយ៉ាត់មួយនោះគេបានក្លាយជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើរូបអ្នកបើគេចង់គេអាចលក់អ្នកឬបើគេចង់គេអាចរំដោះអ្នកឱ្យមានសេរីភាព»៖ នេះគឺជាហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ប្រឌិតក្លែងក្លាយ (បាទ្វិល) ដែលផ្ទុយស្រឡះពីការឯកភាពគ្នារបស់មូស្លីមទាំងអស់ (អ៊ិចម៉ាអា)។ បុគ្គលណាដែលជឿជាក់ថាគ្រូបង្រៀនមានសិទ្ធិក្លាយជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើសិស្សដែលខ្លួនបានបង្រៀនត្រូវតែទាមទារឱ្យគេធ្វើតាវបាត់ (ប្រែចិត្ត) បើគេប្រែចិត្តគឺរួចខ្លួនបើមិនព្រមប្រែចិត្តទេត្រូវប្រហារជីវិតចោល។ ពីព្រោះមូស្លីមដែលមានសេរីភាពមិនអាចត្រូវគេយកមកធ្វើជាទាសករបានឡើយហើយគ្មានមូស្លីមណាម្នាក់ដែលនិយាយថាបុគ្គលណាដែលបានបង្រៀនស្ត្រីនូវអាយ៉ាត់មួយនៃគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានគឺមានសិទ្ធិរួមរ័ក្សជាមួយនាងនោះឡើយ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្តីពីវ៉ាហ្កាហ្វ (ទ្រព្យបរិច្ចាគអចិន្ត្រៃយ៍) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៨៩៨]

គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្តីពីវ៉ាហ្កាហ្វ (ទ្រព្យបរិច្ចាគអចិន្ត្រៃយ៍)៖ អនុញ្ញាតឱ្យលក់ដើមឈើដែលដុះនៅក្នុងបរិវេណវិហារឥស្លាម (ម៉ាស្ជិទ) ហើយយកប្រាក់ដែលបានមកពីការលក់នោះទៅទិញទ្រព្យសម្បត្តិណាដែលអាចផ្តល់ចំណូលផលប្រយោជន៍ដល់វ៉ាហ្កាហ្វវិញប្រសិនបើការធ្វើបែបនោះមានផលប្រយោជន៍។ អ្នកមើលការខុសត្រូវវ៉ាហ្កាហ្វ (ណាហ៊្សីរ) មានសិទ្ធិផ្លាស់ប្តូររូបរាងសំណង់វ៉ាហ្កាហ្វពីរូបរាងមួយទៅរូបរាងមួយទៀតដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ប្រសើរជាងដូចដែលបណ្តាខាលីហ្វះដ៏សុចរិត (ឃូឡាហ្វារ៉ាស៊ីឌីន) ធ្លាប់បានផ្លាស់ប្តូររូបរាងវិហារបរិសុទ្ធទាំងពីរ (ម៉ាស្ជិទអាល់-ហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) នៅម៉ាក្កះនិងម៉ាស្ជិទអាល់-ណាបាវីនៅម៉ាឌីណះ) និងដូចដែលលោកអូមើរ ﵁ បានផ្លាស់ប្តូរទីតាំងវិហារគូហ្វះពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយទៀត។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ អំណាចរបស់អ្នកមើលការខុសត្រូវវ៉ាហ្កាហ្វនិងលក្ខខណ្ឌរបស់អ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៩០០]

អ្នកមើលការខុសត្រូវវ៉ាហ្កាហ្វ (ណាហ៊្សីរ) ត្រូវបំពេញការងារដែលខ្លួនមានសមត្ថភាពហើយគាត់មានសិទ្ធិទទួលប្រាក់កម្រៃស្មើនឹងការងារដែលគាត់បានបំពេញនោះ។ លើសពីនេះប្រសិនបើគាត់ជាជនក្រីក្រគាត់មានសិទ្ធិទទួលបានចំណែកជំនួយដូចដែលជនក្រីក្រដទៃទៀតទទួលបានផងដែរ។ ប្រសិនបើអ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វបានកំណត់លក្ខខណ្ឌប្រគល់សិទ្ធិឱ្យអ្នកមើលការខុសត្រូវអាចដកបុគ្គលណាដែលខ្លួនចង់ដកឬបញ្ចូលបុគ្គលណាដែលខ្លួនចង់បញ្ចូលឬបង្កើននិងបន្ថយចំណែកតាមចិត្តនោះលក្ខខណ្ឌនេះត្រូវតែផ្អែកលើផលប្រយោជន៍ស្របតាមច្បាប់សាសនា (ម៉ាស្វឡាហះសារអីយ៉ះ) មិនមែនធ្វើឡើងតាមទំនើងចិត្តឬចំណង់តណ្ហារបស់ខ្លួនឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញគាត់ត្រូវតែជ្រើសរើសធ្វើនូវអ្វីដែលគាប់ព្រះហឫទ័យអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់បំផុត។ គោលការណ៍នេះត្រូវបានអនុវត្តចំពោះរាល់បុគ្គលណាដែលចាត់ចែងកិច្ចការជំនួសអ្នកដទៃដោយអំណាចអាណាព្យាបាលដូចជាមេដឹកនាំ (អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)), ចៅក្រម (ហាគីម), អ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វ, និងអ្នកមើលការខុសត្រូវវ៉ាហ្កាហ្វជាដើម។ ទោះបីជាអ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វបានចែងយ៉ាងច្បាស់ថាអ្នកមើលការខុសត្រូវអាចធ្វើអ្វីៗតាមចំណង់ចិត្តនិងតាមគំនិតផ្ទាល់ខ្លួនដាច់ខាតក៏ដោយក៏លក្ខខណ្ឌនេះមិនត្រឹមត្រូវឡើយគឺទុកជាមោឃ៖ ពីព្រោះវាជាលក្ខខណ្ឌដែលផ្ទុយនឹងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)របស់អល់ឡោះហើយបុគ្គលណាដែលដាក់លក្ខខណ្ឌដែលគ្មានចែងក្នុងគម្ពីររបស់អល់ឡោះនោះលក្ខខណ្ឌនោះគឺទុកជាមោឃ៖។ ប្រសិនបើអ្នកទទួលផលណាម្នាក់ត្រូវបានដកហូតស្របតាមបទបញ្ជារបស់អល់ឡោះនោះបុគ្គលដែលត្រូវគេដកចេញមិនមានសិទ្ធិទទួលយកអ្វីពីវ៉ាហ្កាហ្វទៀតឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការដកហូតនោះមិនស្របតាមច្បាប់របស់អល់ឡោះទេនោះការដកហូតនោះត្រូវតែច្រានចោលតាមដែលអាចធ្វើទៅបានពីព្រោះព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «បុគ្គលណាដែលបានប្រព្រឹត្តការងារមួយដែលគ្មានបទបញ្ជារបស់យើងលើវានោះការងារនោះត្រូវច្រានចោល»។ បុគ្គលណាដែលបានបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វប៉ុន្តែទ្រព្យនោះមិនទាន់បានរបូតចេញពីដៃរបស់ខ្លួន (មិនទាន់បានប្រគល់ជាផ្លូវការ) នោះមានទស្សន៖ល្បីល្បាញពីរក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញ៖ ទស្សន៖ទីមួយ៖ វ៉ាហ្កាហ្វនោះទុកជាមោឃ៖ ហើយនេះជាទស្សន៖របស់អ៊ីម៉ាមម៉ាលិក, អ៊ីម៉ាមអាហ្ម័ទក្នុងរាយការណ៍មួយនិងជាទស្សន៖របស់អាប៊ូហាណីហ្វះនិងមូហាំម៉ាត់ (ﷺ)។