សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប

មិនអនុញ្ញាតដាច់ខាតក្នុងការដាក់ជួលទ្រព្យសម្បត្តិវ៉ាហ្កាហ្វដល់បុគ្គលណាដែលបង្កការខូចខាតឬគ្រោះថ្នាក់ដល់ទ្រព្យនោះឡើយតាមការឯកភាពគ្នារបស់មូស្លីមទាំងអស់។ ហើយមិនអនុញ្ញាតឱ្យជួលដើមឈើហូបផ្លែជាដាច់ខាតហើយទោះបីជាប្រើល្បិចធ្វើកិច្ចសន្យាថែទាំចែកផល (មុស៊ាក្វាត) ដោយកំណត់ចំណែកតិចតួចបំផុតក៏ដោយក៏មិនអនុញ្ញាតក្នុងទ្រព្យវ៉ាហ្កាហ្វឡើយតាមការឯកភាពគ្នារបស់អ្នកប្រាជ្ញទាំងអស់។ បុគ្គលណាដែលបានបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វជាសាលាសាសនា (ម៉ាដ្រាស៉ះ) ហើយបានដាក់លក្ខខណ្ឌបង្ខំឱ្យអ្នកស្នាក់នៅក្នុងសាលានោះត្រូវតែថ្វាយបង្គំទាំងប្រាំពេលនៅក្នុងសាលានោះនោះលក្ខខណ្ឌនេះមិនមែនជាលក្ខខណ្ឌត្រឹមត្រូវដែលកំណត់សិទ្ធិទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភនោះឡើយដូចដែលលោកសេក្ខអ៊ីហ្ស៊ូឌីនអ៊ីព្នអាប់ឌុសសាឡាមនិងអ្នកប្រាជ្ញដទៃទៀតធ្លាប់បានចេញហ្វាតវ៉ា។ ដូច្នេះអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកដែលស្នាក់នៅក្នុងសាលាសាសនានោះទៅប្រតិបត្តិការថ្វាយបង្គំទាំងប្រាំពេលនៅក្នុងវិហារម៉ាស្ជិទអាល់-អាកស្វា (នៅយេរូសាឡិម) ដោយមិនបាច់ថ្វាយបង្គំនៅក្នុងសាលានោះឡើយហើយពួកគេនៅតែមានសិទ្ធិទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភដែលបានកំណត់យ៉ាងពេញលេញ។ ពីព្រោះការថ្វាយបង្គំនៅក្នុងវិហារអាល់-អាកស្វាគឺប្រសើរជាងការថ្វាយបង្គំនៅក្នុងសាលាសាសនាឆ្ងាយណាស់។ ហើយការបដិសេធមិនព្រមទៅថ្វាយបង្គំហ្វើរឌូនៅក្នុងវិហារអាល់-អាកស្វាដោយសារតែខ្លាចបាត់បង់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភគឺជាភាពកោតខ្លាចខុសឆ្គង (វ៉ារ៉ាក់ហ្វាស៊ីដ) ដែលរារាំងបុគ្គលនោះពីផលបុណ្យដ៏ធំធេងនៃការថ្វាយបង្គំក្នុងវិហារដ៏ពិសិដ្ឋ។

ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ ក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)របស់លោកស្រីអាយីស្ហះ ﵂ ថា៖ «បុគ្គលណាដែលបានដាក់លក្ខខណ្ឌដែលគ្មានចែងក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) នោះលក្ខខណ្ឌនោះទុកជាមោឃ៖ ទោះបីជាមានមួយរយលក្ខខណ្ឌក៏ដោយគម្ពីររបស់អល់ឡោះជាសច្ចធម៌បំផុតហើយលក្ខខណ្ឌរបស់អល់ឡោះរឹងមាំបំផុត» គឺជាហាឌីសដែលមានអត្ថន័យទូទៅគ្របដណ្តប់លើគ្រប់កិច្ចសន្យាទាំងអស់មិនថាក្នុងការទិញលក់ការជួលនរកឬវ៉ាហ្កាហ្វឡើយ។ ក្នុងបញ្ហាវ៉ាហ្កាហ្វមានគោលការណ៍គ្រឹះធំៗពីរ៖ ទីមួយ៖ ការចំណាយទ្រព្យធនមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយលើកលែងតែដើម្បីផលប្រយោជន៍ក្នុងសាសនាឬផលប្រយោជន៍ក្នុងលោកីយ៍។ នេះជាការឯកភាពគ្នារបស់អ្នកប្រាជ្ញទាំងអស់ហើយបុគ្គលណាដែលចំណាយទ្រព្យខុសពីនេះគឺជាមនុស្សខ្ជះខ្ជាយឥតប្រយោជន៍ (សាហ្វីហ៍)។ អ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វមិនអាចទទួលបានផលបុណ្យក្នុងលោកិយនិងបរលោកឡើយប្រសិនបើគាត់មិនចំណាយក្នុងមាគ៌ារបស់អល់ឡោះ។ ដូច្នេះការបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វលើរឿងអនុញ្ញាតទូទៅដែលគ្មានផលបុណ្យឬការបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វសម្រាប់តែអ្នកមានទ្រព្យធនគឺទុកជាមោឃ៖ ពីព្រោះវាគ្មានផលប្រយោជន៍ទាំងក្នុងសាសនានិងលោកីយ៍ហើយជាការរារាំងអ្នកស្នងមរតកដោយអយុត្តិធម៌។ ទីពីរ៖ វ៉ាហ្កាហ្វលើកិច្ចការសាសនាដូចជាការសូត្រគម្ពីរគួរអានហាឌីសនិងនីតិសាស្ត្រឥស្លាម៖ នេះជាការអនុញ្ញាតដោយគ្មានការជំទាស់ឡើយប្រសិនបើធ្វើឡើងស្របតាមអ្វីដែលអល់ឡោះបានកំណត់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់បានបង្កើតពិធីប្រឌិតថ្មី (ប៊ីឌអាហ៍) ដែលអល់ឡោះមិនបានបញ្ញត្តិហើយចាត់ទុកវាជាសាសនារួចយកទ្រព្យទៅបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វលើពិធីនោះនោះគឺត្រូវហាមឃាត់ដាច់ខាតដូចជាករណីវ៉ាហ្កាហ្វលើពិធីសាសនារបស់ពួកយូដានិងគ្រិស្តសាសនិកដែរ។ ពីព្រោះទ្វារនៃការគោរពសក្ការ៖ គឺត្រូវទទួលយកតែពីអល់ឡោះនិងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ប៉ុណ្ណោះ។ គ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមមូស្លីមឡើយថា៖ បុគ្គលណាដែលបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វលើការថ្វាយបង្គំការបួសការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ឬការធ្វើសង្គ្រាមដែលខុសពីច្បាប់សាសនានោះវ៉ាហ្កាហ្វរបស់គេទុកជាមោឃ៖។ ដូចគ្នានេះដែរការដាក់លក្ខខណ្ឌតម្រូវឱ្យបុគ្គលម្នាក់ត្រូវតែដេកសម្រាកនៅកន្លែងជាក់លាក់ណាមួយជាប្រចាំមិនមែនជាការគោរពសក្ការ៖ឡើយហើយការសូត្រគម្ពីរគួរអាននៅក្បែរផ្នូរក៏គ្មានអ្នកប្រាជ្ញណាម្នាក់ចាត់ទុកថាមានភាពប្រសើរជាងកន្លែងផ្សេងនោះដែរពីព្រោះអ្នកស្លាប់មិនអាចស្តាប់ឬទទួលបានផលពីការសូត្រនោះឡើយ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការកាត់បន្ថយកាតព្វកិច្ចស្របតាមការកាត់បន្ថយប្រាក់ឧបត្ថម្ភ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៩២៤]

នៅពេលណាដែលប្រាក់ឧបត្ថម្ភរបស់អ្នកទទួលផលត្រូវបានកាត់បន្ថយពីអ្វីដែលអ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វបានកំណត់នោះពួកគេក៏មានសិទ្ធិកាត់បន្ថយការងារឬកាតព្វកិច្ចដែលបានកំណត់លើពួកគេទៅតាមសមាមាត្រនោះដែរហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាអ្នកដឹងបំផុត។ ប្រសិនបើអ្នកមើលការខុសត្រូវវ៉ាហ្កាហ្វ (ណាហ៊្សីរ) បានប្រព្រឹត្តបំពានដូចជាការយកទ្រព្យវ៉ាហ្កាហ្វទៅចំណាយលើបុគ្គលដែលគ្មានសិទ្ធិ (មិនថាយកមកប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ខ្លួនឬចែកឱ្យអ្នកដទៃ) ឬបានធ្វេសប្រហែសក្នុងការទារចំណូលវ៉ាហ្កាហ្វដែលត្រូវប្រមូលនោះប្រសិនបើគាត់មិនកែខ្លួនឱ្យត្រង់ទេចាំបាច់ត្រូវតែដកហូតតំណែងរបស់គាត់ហើយជំនួសដោយអ្នកមើលការខុសត្រូវផ្សេងទៀតដែលស្មោះត្រង់ឬត្រូវតែចាត់តាំងមនុស្សស្មោះត្រង់ម្នាក់ឱ្យមកត្រួតពិនិត្យជាមួយគាត់។ អ្នកទទួលផលវ៉ាហ្កាហ្វទាំងអស់មានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការទាមទារឱ្យអ្នកមើលការខុសត្រូវធ្វើរបាយការណ៍គណនេយ្យភាពច្បាស់លាស់អំពីចំណូលដែលប្រមូលបាននិងចំណាយដែលបានចំណាយដោយបញ្ជាក់ច្បាស់អំពីទីតាំងអចលនទ្រព្យវ៉ាហ្កាហ្វនិងឈ្មោះអ្នកជួលដើម្បីឱ្យពួកគេបានដឹងពីសិទ្ធិរបស់ខ្លួននិងផ្ទៀងផ្ទាត់ភាពស្មោះត្រង់ឬភាពកុហកព្រមទាំងភាពយុត្តិធម៌ឬការកេងប្រវ័ញ្ចរបស់អ្នកមើលការខុសត្រូវ។ ព្រោះវាត្រូវបានបញ្ជាក់ក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្វាហ៊ីហ៍ថាព្យាការី ﷺ ធ្លាប់បានចាត់តាំងបុរសម្នាក់ឈ្មោះអ៊ីព្នអាល់-លុតប៊ីយ៉ះឱ្យទៅប្រមូលហ្សាខាត់ហើយនៅពេលគាត់ត្រឡប់មកវិញព្យាការី ﷺ បានធ្វើការទារគណនេយ្យភាពពីគាត់យ៉ាងហ្មត់ចត់បំផុត។

បុគ្គលណាដែលបានលក់ដីមួយកន្លែងបន្ទាប់មកស្រាប់តែលេចចេញភស្តុតាងច្បាស់ថាដីនោះគឺជាទ្រព្យសម្បត្តិវ៉ាហ្កាហ្វស្របច្បាប់ជាកាតព្វកិច្ចនោះការទិញលក់នោះត្រូវទុកជាមោឃ៖ភ្លាមៗ។ អ្នកទិញមានសិទ្ធិទារប្រាក់ថ្លៃដីត្រឡប់មកវិញពីអ្នកលក់ដែលបានបោកប្រាស់ខ្លួនព្រមទាំងទារសំណងថ្លៃឈ្នួលដែលខ្លួនបានខាតបង់ផងដែរ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើវ៉ាហ្កាហ្វនោះមិនទាន់មានសុពលភាពពេញលេញ (ដូចជាករណីវ៉ាហ្កាហ្វដែលអ្នកបង្កើតមិនទាន់បានប្រគល់ចេញពីដៃយោងតាមទស្សន៖របស់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) ម៉ាលិកនិងរាយការណ៍មួយពីអាហ្ម័ទនិងអាប៊ូហាណីហ្វះ) នោះការលក់មិនត្រូវទុកជាមោឃ៖ឡើយហើយថ្លៃឈ្នួលដែលត្រូវបង់ឱ្យអ្នកវ៉ាហ្កាហ្វត្រូវធ្លាក់លើអ្នកលក់ដែលបានបោកប្រាស់អ្នកទិញ។ ប្រសិនបើអ្នកទទួលផលវ៉ាហ្កាហ្វបានកាន់កាប់និងមានទំនៀមទម្លាប់បែងចែកចំណូលជាបន្តបន្ទាប់យូរលង់ណាស់មកហើយដោយពួកគេបញ្ជាក់ថាទំនៀមទម្លាប់នោះជាលក្ខខណ្ឌរបស់អ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វនោះស្ថានភាពកាន់កាប់នេះប្រៀបដូចជាការកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិស្របច្បាប់ដែលមិនអាចដកហូតបានឡើយលើកលែងតែមានភស្តុតាងច្បាប់សាសនាច្បាស់លាស់ដែលបញ្ជាក់ថាលក្ខខណ្ឌរបស់អ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វផ្ទុយពីនោះ។ ការធ្វើសាក្សីអំពីការបែងចែកផលវ៉ាហ្កាហ្វដែលផ្អែកលើការល្បីតៗគ្នាជាសាធារណ៖ (អ៊ិស្ទិហ្វាដ្វះ) គឺត្រូវបានទទួលយកជាផ្លូវការយោងតាមទស្សន៖ត្រឹមត្រូវបំផុតរបស់អ្នកប្រាជ្ញពីព្រោះវ៉ាហ្កាហ្វពីសម័យបុរាណមិនអាចដឹងបានក្រៅតែពីវិធីនេះឡើយ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការបំពានលក្ខខណ្ឌរយ៖ពេលជួលវ៉ាហ្កាហ្វនៅពេលមានភាពចាំបាច់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៩២៧]

ប្រសិនបើអ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វបានកំណត់លក្ខខណ្ឌថាមិនត្រូវដាក់ជួលអចលនទ្រព្យវ៉ាហ្កាហ្វលើសពីពីរឆ្នាំឡើយប៉ុន្តែអចលនទ្រព្យនោះបានទ្រុឌទ្រោមខូចខាតហើយមិនអាចជួលនិងជួសជុលកែលម្អវាឡើងវិញបានលើកលែងតែដាក់ជួលក្នុងរយ៖ពេលបួនឆ្នាំនោះអនុញ្ញាតឱ្យដាក់ជួលរយ៖ពេលបួនឆ្នាំបានទោះបីជាមានការផ្ទុយនឹងលក្ខខណ្ឌរបស់អ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វក៏ដោយហើយអ្នកដែលធ្វើបែបនេះមិនចាត់ទុកថាជាមនុស្សទុច្ចរិត (ហ្វាស៊ីក) ឡើយ។ បុគ្គលណាដែលបានបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វដោយកំណត់ថាខ្លួនជាអ្នកមើលការខុសត្រូវក្នុងមួយជីវិតបន្ទាប់មកធ្លាក់ទៅលើកូនប្រុសណាដែលប្រកបដោយគតិបណ្ឌិតនិងភាពត្រឹមត្រូវបំផុត (អើរស្ហាដ) រួចអ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វបានធ្វើដំណើរទៅឆ្ងាយពីទីក្រុង៖ អ្នកប្រាជ្ញមួយក្រុមបានឆ្លើយថាសិទ្ធិមើលការខុសត្រូវធ្លាក់ទៅលើចៅក្រមក្នុងកំឡុងពេលអវត្តមានហើយប្រសិនបើគាត់បាត់បង់សមត្ថភាពសិទ្ធិនោះត្រូវធ្លាក់លើចៅក្រមមិនមែនធ្លាក់លើកូនប្រុសឡើយដោយផ្អែកលើការយល់ឃើញថាសិទ្ធិរបស់កូនកើតឡើងតែក្រោយពេលឪពុកស្លាប់ប៉ុណ្ណោះ។ ខ្ញុំ (សេក្ខអ៊ុល-អ៊ីស្លាមអ៊ីព្នតៃម៊ីយ៉ះ) យល់ឃើញថា៖ ទស្សន៖នេះប្រៀបដូចជាពួកគេចាត់ទុកការមើលការខុសត្រូវវ៉ាហ្កាហ្វដូចជាការរៀបនរកដល់ស្ត្រីមេម៉ាយនៅពេលអាណាព្យាបាលជិតបំផុតអវត្តមានប៉ុន្តែការប្រៀបធៀបនេះត្រូវពិចារណាឡើងវិញ។ ពីព្រោះការមើលការខុសត្រូវវ៉ាហ្កាហ្វមានវិសាលភាពទូលំទូលាយហើយសិទ្ធិអាចផ្ទេរទៅកូនប្រុសបាននៅពេលឪពុកបាត់បង់សមត្ថភាពដូចករណីដែលគាត់ស្លាប់ដូច្នោះដែរ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ សេចក្តីសម្រេចរបស់ចៅក្រមលើសិទ្ធិទទួលផលវ៉ាហ្កាហ្វ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៩៣០]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ វ៉ាហ្កាហ្វដែលបង្កើតឡើងសម្រាប់កុមារកំព្រា - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៩៣០]

ពាក្យរបស់អ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វដែលថា "ការមើលការខុសត្រូវបន្ទាប់ពីគាត់" មានន័យថាបន្ទាប់ពីការមើលការខុសត្រូវរបស់គាត់ពោលគឺរាប់បញ្ចូលទាំងករណីបាត់បង់សមត្ថភាពនិងករណីមរណភាព។ ចំណូលដែលបានមកពីវ៉ាហ្កាហ្វត្រូវយកទៅចំណាយលើផលប្រយោជន៍វិហារឥស្លាមដូចជាការជួសជុលការបំភ្លឺភ្លើងកម្រាលព្រំប្រាក់បៀវត្សរ៍អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) និងមុអាហ្ស៊ីនក្នុងកម្រិតសមរម្យហើយអ្វីដែលនៅសេសសល់អាចយកទៅជួយវិហារផ្សេងទៀតឬជួយកិច្ចការអ្នកជិតខាងដូចជាប្រាក់បៀវត្សរ៍ចៅក្រមប្រចាំតំបន់ជាដើម។ ប្រសិនបើចៅក្រមបានសម្រេចក្តីថាវ៉ាហ្កាហ្វធ្លាក់លើបុគ្គលម្នាក់ផ្តាច់មុខដោយសារតែគិតថាគ្មានអ្នកស្នងក្រៅពីម្តាយរបស់គេប៉ុន្តែក្រោយមកមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ថាបងស្រីម្នាក់ទៀតក៏មានបន្សល់ទុកកូនដែរនោះចំណូលវ៉ាហ្កាហ្វត្រូវបែងចែករវាងពួកគេទាំងពីរពីព្រោះភស្តុតាងបញ្ជាក់ការមាន (អ៊ិស្បាត) គឺមានអាទិភាពលើសភស្តុតាងបដិសេធ (ណាហ្វ៊ី)។ វ៉ាហ្កាហ្វដែលបង្កើតឡើងសម្រាប់កុមារកំព្រាមិនរាប់បញ្ចូលកុមារកំព្រារបស់ពួកគ្មានជំនឿ (កាហ្វៀរ) ឡើយ។ ប៉ុន្តែក្មេងតូចដែលត្រូវបានគេរំដោះឱ្យមានសេរីភាពហើយគ្មានឪពុកស្គាល់អត្តសញ្ញាណគឺត្រូវបានរាប់បញ្ចូលក្នុងចំណោមកុមារកំព្រាទោះបីជាមិនដឹងថាឪពុករបស់គេស្លាប់ក្នុងដែនដីសង្គ្រាមក៏ដោយ។ ប្រសិនបើអ្នកទទួលផលវ៉ាហ្កាហ្វណាម្នាក់បានស្លាប់មុនពេលដល់វេនទទួលសិទ្ធិរបស់ខ្លួននោះចំណែករបស់គាត់ត្រូវផ្ទេរទៅឱ្យកូនៗរបស់គាត់ពីព្រោះអ្នកទទួលផលជំនាន់ទីពីរទទួលបានសិទ្ធិដោយផ្ទាល់ពីអ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វ។ ប្រសិនបើលក្ខខណ្ឌខ្វះខាតក្នុងជំនាន់ទីមួយមិនធ្វើឱ្យបាត់បង់សិទ្ធិរបស់ជំនាន់ទីពីរដែលគ្រប់លក្ខខណ្ឌនោះឡើយ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ពាក្យរបស់អ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វ៖ ដល់ហ្សាអីដបន្ទាប់មកដល់កូនៗរបស់គាត់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៩៣២]

ពាក្យរបស់អ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វដែលថា៖ «ដល់ហ្សាអីដបន្ទាប់មកដល់កូនៗរបស់គាត់បន្ទាប់មកដល់កូនៗនៃកូនរបស់គាត់» គឺមានទស្សន៖ពីរក្នុងចំណោមអ្នកច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វូក្វាហា) នៃសហការីរបស់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាហ្ម័ទនិងអ្នកដទៃទៀតនៅពេលពាក្យនោះត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅគ្មានការបញ្ជាក់បន្ថែម៖ ទស្សន៖ទីមួយ៖ គឺសម្រាប់លំដាប់ផ្ទេរពីជំនាន់ទាំងមូលទៅជំនាន់ទាំងមូល (តារទៀបអាល់-ហ្ចាំអ៍អាឡាល់-ហ្ចាំអ៍) ដូចករណីដែលគេនិយាយល្បីថា៖ "ដល់ហ្សាអីដនិងអាំរ៍បន្ទាប់មកដល់ជនក្រីក្រ"។ ទស្សន៖ទីពីរ៖ គឺសម្រាប់លំដាប់ផ្ទេរតាមបុគ្គលម្នាក់ៗទៅកូនៗរបស់គេផ្ទាល់ (តារទៀបអាល់-អាហ្វ្រាដអាឡាល់-អាហ្វ្រាដ) ដូចក្នុងបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ ﴿ហើយអ្នករាល់គ្នាទទួលបានពាក់កណ្តាលនៃអ្វីដែលភរិយារបស់អ្នករាល់គ្នាបានបន្សល់ទុក﴾ ពោលគឺបុរសម្នាក់ៗទទួលបានពាក់កណ្តាលនៃអ្វីដែលភរិយារបស់ខ្លួនបានបន្សល់ទុក។ ដូចគ្នានឹងបន្ទូលថា៖ ﴿ត្រូវបានហាមឃាត់លើអ្នករាល់គ្នានូវម្តាយៗរបស់អ្នករាល់គ្នា﴾ ពីព្រោះការប្រឈមរវាងពហុវចន៖ និងពហុវចន៖ គឺតម្រូវឱ្យបែងចែកតាមបុគ្គលម្នាក់ៗ ដូចជាពាក្យថា៖ "មនុស្សទាំងឡាយបានពាក់សំលៀកបំពាក់របស់ពួកគេហើយមនុស្សទាំងឡាយបានជិះសត្វជំនិះរបស់ពួកគេ"។ ហើយជាកាតព្វកិច្ចលើអ្នកមើលការខុសត្រូវវ៉ាហ្កាហ្វត្រូវតែខិតខំប្រឹងប្រែងឱ្យអស់ពីលទ្ធភាពក្នុងការចំណាយចំណូលវ៉ាហ្កាហ្វដោយត្រូវផ្តល់អាទិភាពដល់អ្នកដែលមានតម្រូវការចាំបាច់បំផុតមុនគេជាលំដាប់។ ប្រសិនបើផលប្រយោជន៍ស្របតាមច្បាប់សាសនាតម្រូវឱ្យចំណាយទៅលើមនុស្សតែបីនាក់ដោយសារតែចំណូលនោះមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់មនុស្សតិចជាងនេះខណ៖ដែលជនក្រីក្រដទៃទៀតមានប្រភពចំណូលគ្រប់គ្រាន់ផ្សេងក្រៅពីវ៉ាហ្កាហ្វនេះនោះគឺអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើបែបនោះ។ ហើយសាច់ញាតិក្រីក្ររបស់អ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វគឺមានអាទិភាពទទួលផលជាងជនក្រៅនៅពេលពួកគេមានសេចក្តីត្រូវការស្មើគ្នា។ ហើយប្រសិនបើមានជនក្រីក្រដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអាសន្នខ្វះខាតខ្លាំងនោះការដោះស្រាយភាពអាសន្នរបស់គេគឺជាកាតព្វកិច្ចចាំបាច់បំផុតហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាអ្នកដឹងបំផុត។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ លក្ខខណ្ឌហាមឃាត់មិនឱ្យកាន់មុខតំណែងទន្ទឹមគ្នាក្នុងវ៉ាហ្កាហ្វ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៩៣៤]

ផ្នែក៖ លក្ខខណ្ឌទាំងឡាយក្នុងវ៉ាហ្កាហ្វដូចជាការដាក់លក្ខខណ្ឌហាមឃាត់មិនឱ្យកាន់តួនាទីការងារនេះទន្ទឹមគ្នានឹងតួនាទីផ្សេងទៀតនៅក្នុងសាលាសាសនា (ម៉ាដ្រាស៉ះ) មួយផ្សេងទៀត៖ គឺចាំបាច់ត្រូវតែគោរពតាមលក្ខខណ្ឌនេះលុះត្រាតែវាមិននាំទៅរកការខូចខាតដល់គោលបំណងស្របច្បាប់សាសនាដែលជាកាតព្វកិច្ចឬជាការស្ម័គ្រចិត្តដែលគួរប្រតិបត្តិ។ ប៉ុន្តែការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវលក្ខខណ្ឌមួយចំនួនដោយបណ្តាលឱ្យបាត់បង់គោលបំណងចម្បងនៃលក្ខខណ្ឌទាំងនោះគឺជារឿងមិនអនុញ្ញាតឡើយ។ ដូច្នេះការដាក់លក្ខខណ្ឌហាមឃាត់មិនឱ្យកាន់តួនាទីពីរទន្ទឹមគ្នាគឺទុកជាមោឃ៖ នៅពេលដែលផ្នែកខ្លះនៃប្រភពដើមនៃទ្រព្យវ៉ាហ្កាហ្វបានបាត់បង់ហើយប្រាក់ឧបត្ថម្ភដែលនៅសេសសល់មិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការរស់នៅរបស់បុគ្គលិកដែលត្រូវទទួលនោះឡើយ។ ក្នុងស្ថានភាពបែបនេះមិនចាំបាច់ត្រូវតែគោរពតាមលក្ខខណ្ឌនោះទេហើយក៏មិនអនុញ្ញាតឱ្យបង្ខំគេឱ្យគោរពតាមដែរដោយសារមូលហេតុពីរយ៉ាង៖ ទីមួយ៖ លក្ខខណ្ឌនេះត្រូវបានកំណត់ឡើងនៅពេលដែលចំណូលវ៉ាហ្កាហ្វនៅមានពេញលេញមិនថាគ្រប់គ្រាន់ឬខ្វះខាតបន្តិចបន្តួចនោះទេប៉ុន្តែនៅពេលដែលប្រភពដើមនៃវ៉ាហ្កាហ្វត្រូវបាត់បង់នោះលក្ខខណ្ឌនេះមិនអាចយកមកអនុវត្តក្នុងកាល៖ទេស៖នេះបានឡើយ។ ទីពីរ៖ ការទទួលបានជីវភាពគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បុគ្គលិកដែលបម្រើការងារគឺជារឿងចាំបាច់ដែលខ្វះមិនបាន។ ទោះបីជាអ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វបានបញ្ជាក់ច្បាស់ៗផ្ទុយពីនេះក៏ដោយក៏លក្ខខណ្ឌនោះទុកជាមោឃ៖ដែរដូចជាការដែលគាត់និយាយថា៖ "បុគ្គលិកដែលធ្វើការនៅទីនេះមិនត្រូវទទួលប្រាក់ឧបត្ថម្ភពីកន្លែងផ្សេងឡើយទោះបីជាប្រាក់នៅទីនេះមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់គេក៏ដោយ"។ ប្រសិនបើគាត់ចែងបែបនេះគឺមិនត្រឹមត្រូវជាដាច់ខាតពីព្រោះវាផ្ទុយនឹងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ដោយសារការរកប្រាក់ចំណូលចិញ្ចឹមជីវិតឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់គឺជាកាតព្វកិច្ចលើមូស្លីមគ្រប់រូប។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការកំណត់ប្រាក់កម្រៃជាក់លាក់សម្រាប់អ្នកមើលការខុសត្រូវវ៉ាហ្កាហ្វ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៩៣៧]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ប្រាក់កម្រៃរបស់អ្នកមើលការខុសត្រូវគឺផ្អែកលើការងារដែលបានបំពេញ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៩៣៧]

ប្រសិនបើអ្នកបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វបានកំណត់ប្រាក់កម្រៃជាក់លាក់សម្រាប់អ្នកមើលការខុសត្រូវវ៉ាហ្កាហ្វនោះមិនមែនមានន័យថាគាត់ត្រូវទទួលបានអាទិភាពបើកប្រាក់មុនគេបង្អស់នោះឡើយពីព្រោះពាក្យពេចន៍ដែលប្រើប្រាស់គឺភ្ជាប់ដោយពាក្យ "និង" ដែលតម្រូវឱ្យចែករំលែករួមគ្នា។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើមានភស្តុតាងច្បាប់សាសនាផ្សេងទៀតដែលតម្រូវឱ្យគាត់ទទួលបានអាទិភាពដូចជាការដែលគាត់យកប្រាក់ឈ្នួលស្មើនឹងកម្លាំងពលកម្មរបស់គាត់ដោយសារគាត់ជាជនក្រីក្រដូចករណីអាណាព្យាបាលក្មេងកំព្រានោះត្រូវអនុវត្តតាមភស្តុតាងច្បាប់សាសនានោះ។ ប្រាក់កម្រៃដែលបានកំណត់សម្រាប់អ្នកមើលការខុសត្រូវវ៉ាហ្កាហ្វគឺសមនឹងទទួលបានដោយផ្អែកលើការងារជាក់ស្តែងដែលបានបំពេញ។ ដូច្នេះគាត់មានសិទ្ធិទទួលបានប្រាក់កម្រៃចាប់ពីថ្ងៃដែលគាត់ចាប់ផ្តើមបំពេញការងារជាក់ស្តែងមិនមែនចាប់ពីថ្ងៃដែលគាត់ត្រូវបានតែងតាំងចូលកាន់តំណែងនោះឡើយ។ មិនអនុញ្ញាតដាច់ខាតក្នុងការបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វសម្រាប់តែអ្នកមានទ្រព្យធន (អ៊័គនីយ៉ា) ទោះបីជាភាពមានបានជាការអនុញ្ញាតទូទៅក៏ដោយ។ ដូចគ្នាដែរក៏មិនអនុញ្ញាតចំពោះរាល់លក្ខណ៖សម្បត្តិអនុញ្ញាតទូទៅដទៃទៀតដែរដូចជាការដាក់លក្ខខណ្ឌបង្ខំឱ្យពួកគេទទួលទានតែប្រភេទម្ហូបជាក់លាក់ស្លៀកពាក់សំលៀកបំពាក់ជាក់លាក់ឬស្នាក់នៅក្នុងលំនៅឋានជាក់លាក់ដែលច្បាប់សាសនាមិនបានលើកទឹកចិត្តឬការដាក់លក្ខខណ្ឌបង្ខំឱ្យបោះបង់ការងារល្អៗដែលច្បាប់សាសនាលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រតិបត្តិ។

វ៉ាហ្កាហ្វគឺជាទ្វារមួយនៃទ្វារឧបត្ថម្ភជីវភាព (រិស្វគី) និងការជួយជ្រោមជ្រែងកិច្ចការសាសនាប្រៀបដូចជាប្រាក់ឧបត្ថម្ភដែលកងទ័ពនិងអ្នកប្រាជ្ញទទួលបានពីទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ (ហ្វៃយ៍) មិនមែនដូចជាកិច្ចសន្យាស៊ីឈ្នួលលើការងារលោកីយ៍ធម្មតានោះឡើយ។ មេដឹកនាំកំពូល (វ៉ាលីយុលអាំរ៍) មានសិទ្ធិបង្កើតការិយាល័យគណនេយ្យករ (ឌីវ៉ានមុស្តាវហ្វី) ដើម្បីធ្វើសវនកម្មនិងត្រួតពិនិត្យគណនេយ្យនៃទ្រព្យសម្បត្តិវ៉ាហ្កាហ្វទាំងអស់នៅពេលមានផលប្រយោជន៍ចាំបាច់ដូចដែលលោកបង្កើតឡើងសម្រាប់ត្រួតពិនិត្យទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋដែរ។ ហើយមេដឹកនាំមានសិទ្ធិកំណត់ប្រាក់កម្រៃសមរម្យសម្រាប់គណនេយ្យករនោះទៅតាមទំហំការងារនិងទ្រព្យសម្បត្តិដែលគាត់បានត្រួតពិនិត្យដូចដែលទ្រង់មានព្រះបន្ទូលអំពីហ្សាខាត់ថា៖ ﴿និងអ្នកដែលធ្វើការលើវា﴾។ ហើយព្យាការី ﷺ ធ្លាប់បានចាត់តាំងបុរសម្នាក់ឱ្យទៅបំពេញការងារនិងបានធ្វើការត្រួតពិនិត្យគណនេយ្យយ៉ាងម៉ត់ចត់។ ការបង្កើតការិយាល័យត្រួតពិនិត្យគណនេយ្យកររួមបែបនេះគឺផ្អែកលើតម្រូវការជាក់ស្តែងហើយជួនកាលវាអាចក្លាយជាកាតព្វកិច្ចចាំបាច់ប្រសិនបើការប្រមូលនិងការចំណាយទ្រព្យវ៉ាហ្កាហ្វមិនអាចប្រព្រឹត្តទៅដោយត្រឹមត្រូវបើគ្មានការិយាល័យនេះ។ នៅសម័យព្យាការី ﷺ លោកបានចាត់ចែងការកាត់ក្តីនិងត្រួតពិនិត្យគណនេយ្យដោយផ្ទាល់នៅម៉ាឌីណះប៉ុន្តែនៅពេលដែលប្រជាជនកើនឡើងច្រើននៅសម័យបណ្តាខាលីហ្វះពួកគេបានតែងតាំងចៅក្រមនិងបានបង្កើតការិយាល័យរដ្ឋបាល (ឌីវ៉ាន) ជាច្រើន។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការលេចចេញបំណុលបន្ទាប់ពីការបង្កើតវ៉ាហ្កាហ្វ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៩៤១]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ កម្រៃនៃការបញ្ជាក់សុពលភាពវ៉ាហ្កាហ្វ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៩៤១]