ភស្តុតាងឆ្លើយតបអ្នកក្រុងម៉ាឌីណះ
ភស្តុតាងឆ្លើយតបអ្នកក្រុងម៉ាឌីណះ
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 347 ជំពូក។"
...ចូរពិចារណាមើល៍៖ ប្រសិនបើអ្នកមានសិទ្ធិទិញមុន (សាហ្វីអ៊ី) មិនមែនជាអ្នកមានទ្រព្យហើយរកមិនបានអ្នកមានទ្រព្យណាម្នាក់ស្ម័គ្រចិត្តមកធានាសងថ្លៃទំនិញជំនួសគាត់តើសិទ្ធិទិញមុនរបស់គាត់ត្រូវរលាយបាត់បង់ឬមួយក៏យ៉ាងណា? តាមការលើកឡើងរបស់អ្នករាល់គ្នាគឺសិទ្ធិទិញមុនរបស់គាត់ត្រូវតែរលាយបាត់បង់ដ្បិតតើមានអ្នកមានទ្រព្យណានឹងស្ម័គ្រចិត្តទៅធានាបំណុលជំនួសជនក្រីក្រទ័លក្រនោះក្រៅតែអំពីមនុស្សតិចតួចបំផុតនោះ? ហេតុនេះប្រសិនបើគាត់រកអ្នកធានាមិនបានសិទ្ធិទិញមុនរបស់គាត់នឹងត្រូវមោឃភាពតាមសម្តីរបស់អ្នករាល់គ្នា។ ប៉ុន្តែការពិតគឺកាតព្វកិច្ចបង់ថ្លៃត្រូវបានពន្យារពេលរហូតដល់កាលកំណត់នោះប្រសិនបើអ្នកទិញមិនទាន់បានទទួលកាន់កាប់ហើយគាត់ពេញចិត្តនឹងផ្ទេរបំណុលទៅលើអ្នកទិញមុនរហូតដល់កាលកំណត់រួចប្រគល់ទ្រព្យដែលបានលក់ឱ្យទៅគាត់នោះគឺជាការសម្រេចរបស់គាត់ផ្ទាល់។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលអ្នករាល់គ្នាបានពោលនោះគឺគ្មានតម្លៃគតិយុត្តិឡើយ! ជំពូក៖ សិទ្ធិទិញមុនរបស់ជនអវត្តមាន (ស៊ុហ្វអះហ៍អាល់ហ្គាអ៊ីប)។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍អំពីសិទ្ធិទិញមុនរបស់ជនអវត្តមានថា៖ គាត់នៅតែរក្សាសិទ្ធិទិញមុនរបស់គាត់ជានិច្ចរហូតទាល់តែគាត់បានដឹងដំណឹងអំពីការលក់នោះ។ លុះពេលគាត់បានដឹងហើយប្រសិនបើគាត់មិនប្រញាប់ធ្វើដំណើរមកទាមទារឬមិនបានចាត់តាំងតំណាងស្របច្បាប់ឱ្យមកទាមទារទេនោះសិទ្ធិទិញមុនរបស់គាត់ត្រូវមោឃភាពហើយពេលវេលាដែលអនុញ្ញាតឱ្យគាត់គឺស្មើនឹងរយ៖ពេលធ្វើដំណើរធម្មតារាប់ចាប់ពីពេលដែលគាត់បានទទួលដំណឹងអំពីសិទ្ធិទិញមុននោះ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ សិទ្ធិទិញមុនរបស់ជនអវត្តមានមិនត្រូវបានកាត់ផ្ដាច់ឡើយទោះបីជាការអវត្តមានរបស់គាត់អូសបន្លាយពេលយូរប៉ុណ្ណាក៏ដោយហើយគ្មានកាលកំណត់ជាក់លាក់ណាមួយដែលត្រូវកាត់ផ្ដាច់សិទ្ធិទិញមុននោះឡើយ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ចូរពិចារណាមើល៍បុរសម្នាក់បានដឹងដំណឹងអំពីការទិញរបស់គេខណ៖ដែលគាត់ជាជនក្រីក្រគ្មានលទ្ធភាពសូម្បីតែបន្តិចបន្តួចហើយគាត់ជាអ្នកមានសិទ្ធិទិញមុនដែលកំពុងអវត្តមាននៅឆ្ងាយ។ អ្នកទិញបានសរសេរសារលិខិតទៅកាន់គាត់ដោយស្នើសុំឱ្យគាត់មកផ្ទាល់ឬចាត់តំណាងមកទិញមុនប៉ុន្តែគាត់មិនបានធ្វើអ្វីសោះរហូតដល់ពេលវេលាកន្លងផុតទៅយ៉ាងយូរហើយធ្វើឱ្យអ្នកទិញមិនអាចលក់ដូរអចលនទ្រព្យនោះកើតពីព្រោះមនុស្សម្នាមិនហ៊ានទិញទ្រព្យដែលអាចនឹងត្រូវគេដកហូតយកដោយសិទ្ធិទិញមុននោះឡើយ! លុះពេលវេលាកន្លងផុតទៅយ៉ាងយូររហូតដល់មានមនុស្សព្រមទិញហើយទ្រព្យនោះក្លាយជាកម្មសិទ្ធិរឹងមាំរបស់គេហើយស្រាប់តែជនអវត្តមាននោះត្រឡប់មកទាមទារសិទ្ធិទិញមុន! តើគេគប្បីផ្ដល់សិទ្ធិទិញមុនដល់គាត់កើតទេ? កិច្ចការរបស់បណ្ដាមូស្លីមមិនគប្បីត្រូវចាត់ចែងតាមរបៀបនេះឡើយ! លោកចៅក្រមស៊ុរ៉ៃហ៍ធ្លាប់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «សិទ្ធិទិញមុនគឺជារបស់ជនណាដែលប្រញាប់ប្រញាល់ទាមទារយកវាភ្លាមៗ (អាល់ស៊ុហ្វអះធុលីម៉ាន់វ៉ាសាបាហា)!»
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب شفعة الغائب
ជំពូក៖ បុរសម្នាក់ទទួលមរណភាពហើយទាយាទរបស់គាត់ស្នងមរតកដីធ្លីក្នុងរឿងសិទ្ធិទិញមុន (រវាងបងប្អូននិងឪពុកមា)។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍អំពីបុរសម្នាក់ដែលបានបន្សល់ទុកដីធ្លីជាមរតកដល់កូនប្រុសៗមួយក្រុមរបស់គាត់ជាកម្មសិទ្ធិរួមគ្នាហើយក្រោយមកកូនប្រុសម្នាក់ក្នុងចំណោមនោះបង្កើតបានកូនៗជាច្រើនរួចកូនប្រុសទីមួយនោះក៏ទទួលមរណភាពបន្ទាប់មកកូនម្នាក់នៃកូនប្រុសដែលបានស្លាប់នោះបានលក់ចំណែកមិនទាន់បែងចែករបស់ខ្លួនក្នុងដីនោះ៖ ដៃគូសហកម្មសិទ្ធិករទាំងអស់ក្នុងដីនោះមានសិទ្ធិស្មើគ្នាក្នុងការទិញមុន (ស៊ុហ្វអះហ៍) គ្មាននរណាម្នាក់មានសិទ្ធិលើសអ្នកដទៃឡើយពីព្រោះដីនោះមិនទាន់ត្រូវបានបែងចែកព្រំប្រទល់នៅឡើយ។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ បងប្អូនបង្កើតរបស់អ្នកលក់មានសិទ្ធិទិញមុនខ្ពស់ជាងឪពុកមាបង្កើតរបស់ពួកគេ (ដែលជាដៃគូសហកម្មសិទ្ធិករដើមរបស់ឪពុកគេ)! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើបងប្អូនបង្កើតមានសិទ្ធិទិញមុនខ្ពស់ជាងឪពុកមាយ៉ាងដូចម្តេចកើត? ពួកគេតបថា «ពីព្រោះពួកគេជាដៃគូជិតស្និទ្ធជាង»។ គេសួរពួកគេវិញថា៖ តើពួកគេជាដៃគូជិតស្និទ្ធជាងយ៉ាងដូចម្តេចកើតខណ៖ដែលគ្មានចំណែកណាមួយនៃដីធ្លីនោះមិនថាផ្នែកតូចឬធំឡើយលើកលែងតែពួកគេទាំងអស់គ្នាសុទ្ធតែជាសហកម្មសិទ្ធិកររួមគ្នាទាំងអស់នោះ? បុគ្គលម្នាក់ត្រូវបានចាត់ទុកថាជា «ដៃគូជិតស្និទ្ធជាង» ដែលមានសិទ្ធិទិញមុនខ្ពស់ជាងគេលុះត្រាតែរវាងពួកគេទាំងពីររូបមានចំណែកជាក់លាក់មួយនៃផ្ទះដែលអ្នកដទៃគ្មានចំណែករួមនៅក្នុងនោះ—ទើបបុគ្គលនោះជាដៃគូជិតស្និទ្ធជាងនិងមានសិទ្ធិទិញមុនជាងអ្នកដទៃ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអចលនទ្រព្យទាំងមូលនៅរួមគ្នាក្នុងចំណោមពួកគេទាំងអស់គ្នាដោយគ្មានចំណែកណាមួយដែលពួកគេមិនមែនជាសហកម្មសិទ្ធិករនោះទេនោះពួកគេទាំងអស់គ្នាមានសិទ្ធិទិញមុនស្មើៗគ្នា! លើសពីនេះប្រសិនបើគេផ្ដល់អាទិភាពតាមទំហំចំណែកនោះឪពុកមាគប្បីមានសិទ្ធិជាងពីព្រោះចំណែករបស់ពួកគេមានទំហំធំជាងប៉ុន្តែការពិតគឺពួកគេទាំងអស់គ្នាមានសិទ្ធិស្មើគ្នា។ ពួកគេលើកហេតុផលថា «យើងយល់ឃើញថាកូនៗនៃអ្នកស្លាប់ទីពីរនេះទទួលមរតកពីគ្នាទៅវិញទៅមកដោយមិនពាក់ព័ន្ធនឹងឪពុកមារបស់ពួកគេឡើយដូច្នេះហើយទើបយើងកំណត់សិទ្ធិទិញមុនឱ្យពួកគេផ្ដាច់មុខពីឪពុកមាហើយវាច្បាស់ណាស់ថាពួកគេជាដៃគូជិតស្និទ្ធជាង»។ គេតបទៅពួកគេវិញថា៖ សិទ្ធិទិញមុនមិនដែលត្រូវបានកំណត់ផ្អែកលើវិធានមរតកឡើយ! ចូរពិចារណាមើល៍បុរសម្នាក់បានទទួលមរណភាពដោយបន្សល់ទុកកូនប្រុសបីនាក់—ពីរនាក់កើតពីម្តាយតែមួយនិងម្នាក់ទៀតកើតពីម្តាយផ្សេងហើយអ្នកស្លាប់បានបន្សល់ទុកផ្ទះមួយខ្នង៖ តើផ្ទះនោះមិនត្រូវបានបែងចែកជាបីចំណែកស្មើៗគ្នាទេឬ? ពួកគេតបថា «បាទ»។ គេសួរពួកគេបន្តថា៖ ប្រសិនបើកូនម្នាក់ក្នុងចំណោមកូនម្តាយតែមួយបានលក់ចំណែកមួយភាគបីរបស់ខ្លួនតើបងប្អូនម្តាយតែមួយរបស់គាត់មានសិទ្ធិទិញមុនខ្ពស់ជាងបងប្អូនឪពុកតែមួយទេ? នេះជារឿងដែលគ្មានអ្នកចេះដឹងណាម្នាក់ហ៊ានពោលឡើយ! ពីព្រោះទោះបីជាបងប្អូនម្តាយតែមួយម្នាក់ស្លាប់នោះបងប្អូនម្តាយតែមួយម្នាក់ទៀតទទួលមរតកពីគាត់ផ្ដាច់មុខពីបងប្អូនឪពុកតែមួយក៏ដោយក៏ភាពខុសគ្នានៃមរតកនេះមិនអាចរារាំងបងប្អូនដែលមិនទទួលមរតកពីការធ្វើជាសហកម្មសិទ្ធិករពេញលេញក្នុងទ្រព្យបានឡើយ! ចូរពិចារណាមើល៍បន្ថែមទៀត៖ ប្រសិនបើអ្នកស្លាប់បន្សល់ទុកភរិយាម្នាក់ដែលត្រូវជាម្តាយរបស់កូនម្នាក់តើកូនប្រុសរបស់នាងមានសិទ្ធិទិញមុនលើចំណែករបស់នាងខ្ពស់ជាងបងប្អូនឪពុកតែមួយរបស់គេទេប្រសិនបើនាងលក់ចំណែករបស់នាង? រឿងនេះគ្មានតម្លៃអ្វីទាល់តែសោះ! សិទ្ធិទិញមុនមិនមែនផ្អែកលើចំណែកមរតកឡើយប៉ុន្តែនៅពេលដែលពួកគេជាសហកម្មសិទ្ធិករ...
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الرجل يهلك فيورث أرضه ورثته في الشفعة
...នៅក្នុងផ្ទះទាំងមូលរួមគ្នាដោយគ្មានចំណែកណាមួយលើកលែងតែពួកគេជាសហកម្មសិទ្ធិកររួមគ្នានោះទេនោះភាពជាដៃគូរបស់ពួកគេក្នុងសិទ្ធិទិញមុនគឺស្មើភាពគ្នាទាំងស្រុងហើយគ្មាននរណាម្នាក់មានសិទ្ធិលើសអ្នកដទៃឡើយ។ ជំពូក៖ សិទ្ធិទិញមុនត្រូវបានបែងចែកតាមចំនួនក្បាលមនុស្សមិនមែនតាមសមាមាត្រនៃទំហំចំណែកកម្មសិទ្ធិឡើយ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ សិទ្ធិទិញមុន (ស៊ុហ្វអះហ៍) ត្រូវបែងចែកស្មើៗគ្នាតាមចំនួនក្បាលមនុស្ស (ពលរដ្ឋម្នាក់ៗ) មិនមែនផ្អែកលើសមាមាត្រនៃទំហំភាគហ៊ុនកម្មសិទ្ធិដើមឡើយគឺម្ចាស់ចំណែកតូចនិងម្ចាស់ចំណែកធំមានសិទ្ធិស្មើគ្នាទាំងស្រុងក្នុងសិទ្ធិទិញមុននេះ។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ សិទ្ធិទិញមុនរវាងដៃគូសហកម្មសិទ្ធិករត្រូវបែងចែកតាមសមាមាត្រនៃទំហំចំណែករបស់ពួកគេក្នុងទ្រព្យ៖ មនុស្សម្នាក់ៗទទួលបានតាមទំហំចំណែករបស់ខ្លួន—បើចំណែកតូចទទួលបានចំណែកទិញមុនតូចហើយបើចំណែកធំទទួលបានចំណែកទិញមុនធំហើយនោះគឺនៅពេលដែលពួកគេដណ្តើមគ្នាយកសិទ្ធិនេះ។ ចូរប្រាប់ខ្ញុំមើល៍៖ ប្រសិនបើដៃគូទាំងអស់បដិសេធមិនយកសិទ្ធិទិញមុនលើកលែងតែម្ចាស់ចំណែកតូចបំផុតតែម្នាក់គត់តើទ្រព្យដែលត្រូវទិញមុនទាំងអស់មិនត្រូវធ្លាក់មកលើគាត់ដោយសារតែចំណែកតូចរបស់គាត់ទេឬ? ប្រសិនបើពួកគេឆ្លើយថា «បាទ» គេត្រូវសួរពួកគេបន្តថា៖ ចុះបើដៃគូទាំងអស់គ្នាបដិសេធនោះគាត់មានសិទ្ធិយកទាំងអស់ឬបោះបង់ទាំងអស់មែនទេ? ពួកគេឆ្លើយថា «បាទ»។ គេសួរពួកគេថា៖ តើមិនមែន...
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الشفعة على الرؤس
...ដៃគូនីមួយៗសុទ្ធតែមានសិទ្ធិទាមទារយកសិទ្ធិទិញមុនទាំងអស់ដោយសារតែចំណែករបស់ខ្លួនមែនទេ? ប្រសិនបើពួកគេឆ្លើយថា «បាទ» គេត្រូវសួរពួកគេបន្តថា៖ ហេតុដូច្នេះហើយនៅពេលដែលពួកគេទាំងអស់គ្នាទាមទារសិទ្ធិទិញមុនពួកគេត្រូវទទួលបានស្មើៗគ្នាពីព្រោះម្ចាស់ចំណែកតូចមានសិទ្ធិតាមរយ៖ចំណែកតូចរបស់គាត់ស្មើនឹងសិទ្ធិដែលម្ចាស់ចំណែកធំទទួលបានតាមរយ៖ចំណែកធំរបស់គេដែរ! ជំពូក៖ បុរសម្នាក់ទិញដីហើយបានអភិវឌ្ឍដាំដុះឬសាងសង់លើដីនោះ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍អំពីបុរសម្នាក់ដែលបានទិញដីហើយបានអភិវឌ្ឍដីនោះដោយដាំដើមឈើឬសាងសង់សំណង់រួចស្រាប់តែមានបុគ្គលម្នាក់មកដល់ដោយបង្ហាញសិទ្ធិស្របច្បាប់ហើយមានបំណងទិញយកដោយសិទ្ធិទិញមុន (ស៊ុហ្វអះហ៍)៖ គាត់មានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការទិញយកដោយសិទ្ធិទិញមុនហើយគេត្រូវប្រាប់អ្នកអភិវឌ្ឍនោះថា៖ «ចូរដកដើមឈើដែលអ្នកបានដាំចេញហើយយកទៅទីណាដែលអ្នកចង់ទៅចុះ» ហើយចំពោះសំណង់ក៏ត្រូវប្រាប់គាត់ដូចគ្នាថា៖ «ចូររុះរើសំណង់របស់អ្នកចេញ» ហើយអ្នកទិញមុនត្រូវទិញយកដីនោះតាមតម្លៃដើមលើកលែងតែអ្នកទិញនិងអ្នកទិញមុនយល់ព្រមត្រូវរ៉ូវគ្នាឱ្យអ្នកទិញមុនទូទាត់សំណងតាមតម្លៃប៉ាន់ស្មាននៃដើមឈើឬសំណង់នោះ។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ ជនណាដែលទិញដីហើយបានអភិវឌ្ឍដោយការដាំដើមឈើឬជីកអណ្តូងទឹករួចស្រាប់តែមានបុរសម្នាក់មកដល់ដោយបង្ហាញសិទ្ធិហើយចង់ទិញយកដោយសិទ្ធិទិញមុន៖ គាត់គ្មានសិទ្ធិទិញមុនឡើយលើកលែងតែគាត់សងថ្លៃប៉ាន់ស្មាននៃការអភិវឌ្ឍនោះទាំងអស់ដល់អ្នកទិញ។ ប្រសិនបើគាត់សងថ្លៃនោះគាត់ទើបមានសិទ្ធិទិញមុនហើយបើមិនសងទេគាត់គ្មានសិទ្ធិអ្វីទាល់តែសោះ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើរឿងនេះអាចទៅជារបៀបនោះយ៉ាងដូចម្តេចកើត? បុរសម្នាក់ទិញដីក្នុងតម្លៃ ១.០០០ ឌៀរហាំហើយដោយខ្លាចអ្នកមានសិទ្ធិទិញមុនដែលកំពុងអវត្តមានមកទាមទារយកគាត់ក៏ប្រញាប់ដាំដើមឈើអស់តម្លៃ ១០.០០០ ឌៀរហាំលុះអ្នកមានសិទ្ធិទិញមុនត្រឡប់មកដល់ដើម្បីទាមទារសិទ្ធិរបស់ខ្លួនដោយគាត់មានប្រាក់ត្រឹមតែ ១.០០០ ឌៀរហាំគាត់ស្រាប់តែប្រទះឃើញដើមឈើដែលគេដាំមានតម្លៃហួសពីលទ្ធភាពរបស់គាត់៖ តើសិទ្ធិទិញមុនរបស់គាត់ត្រូវរលាយបាត់បង់ឬខណ៖ដែលសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់គាត់បានកើតឡើងមុនពេលដាំដើមឈើទាំងនោះទៅទៀត? ពួកគេលើកហេតុផលថា «តើគួរឱ្យអ្នកទិញទៅគាស់ដកដើមឈើដែលគាត់បានដាំនិងបានចំណាយប្រាក់អស់ ១០.០០០ ឌៀរហាំដើម្បីបំផ្លាញចោលឬ?» គេតបទៅពួកគេវិញថា៖ អ្នកមានសិទ្ធិទិញមុនគ្មានកំហុសអ្វីក្នុងរឿងនេះឡើយ! អ្នកទិញជាអ្នកធ្វើរឿងនេះដោយខ្លួនឯងដោយដឹងថាដីនោះជាប់សិទ្ធិទិញមុនតាំងពីថ្ងៃទិញដំបូងម៉្លេះដូច្នេះអ្នកទិញមិនគប្បីប្រញាប់ប្រញាល់អភិវឌ្ឍដោយគ្មានការយល់ព្រមពីអ្នកមានសិទ្ធិទិញមុនឡើយ។ ពួកគេតបថា «អ្នកទិញមិនបានដឹងថាបុគ្គលនេះមានចំណែកដែលផ្ដល់សិទ្ធិទិញមុនឡើយ»។ គេសួរពួកគេថា៖ ចុះបើគាត់បានដឹងហើយនៅតែធ្វើទាំងដឹងតើអ្នករាល់គ្នានឹងថាយ៉ាងណា? ការដឹងនិងការមិនដឹងក្នុងផលវិបាកច្បាប់នេះគឺដូចគ្នាបេះបិទ! ហើយវាមិនមែនជាកំហុសរបស់អ្នកទិញមុនឡើយប្រសិនបើអ្នកទិញមិនមែនជាអ្នកចេះដឹងច្បាប់។ សិទ្ធិទិញមុនបានចាក់គ្រឹះសម្រាប់អ្នកទិញមុនដោយសារកិច្ចសន្យាទិញលក់ដើមដូច្នេះអ្នកទិញគ្មានសិទ្ធិទៅលុបបំបាត់សិទ្ធិនេះដោយការបង្កើតរបស់ថ្មីៗដែលអ្នកទិញមុនគ្មានលទ្ធភាពទូទាត់នោះឡើយ! ចូរពិចារណាមើល៍៖ ប្រសិនបើអ្នកទិញមុននិយាយថា «ខ្ញុំនឹងទិញយកដើមឈើដែលដាំតាមតម្លៃប៉ាន់ស្មាន» ប៉ុន្តែអ្នកទិញតបថា «ទេខ្ញុំនឹងដកវាចេញយកទៅដាំនៅកន្លែងផ្សេង» ដែលមិនធ្វើឱ្យខូចខាតដីសោះ—ប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នាអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកទិញដកចេញបានចុះហេតុអ្វីបានជាសិទ្ធិរបស់អ្នកទិញមុនត្រូវរលាយបាត់ដោយសារតែគាត់គ្មានលទ្ធភាពសងខណ៖ដែលអ្នកទិញខ្លួនឯងមានសិទ្ធិដកយកចេញបាននោះ? មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ជនណាដែលទទួលបានសិទ្ធិទិញមុនលើដីធ្លីដោយស្របច្បាប់អ្នកទិញគ្មានសិទ្ធិទៅលុបបំបាត់សិទ្ធិរបស់គាត់ដោយការបង្កើតរបស់ថ្មីៗដែលអ្នកទិញមុនមិនអាចទូទាត់បាននោះឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الرجل يشتري الأرض فيعمرها
ជំពូក៖ បុរសម្នាក់ទិញចំណែកមួយក្នុងដីធ្លីរួម។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ជនណាដែលទិញចំណែកមិនទាន់បែងចែកក្នុងដីធ្លីរួមដោយដាក់លក្ខខណ្ឌថាគាត់ (អ្នកទិញ) រក្សាសិទ្ធិជ្រើសរើស (ឃីយ៉ារល់សើរត៍) ហើយដៃគូសហកម្មសិទ្ធិកររបស់អ្នកលក់មានបំណងទិញយកដោយសិទ្ធិទិញមុន (ស៊ុហ្វអះហ៍) មុនពេលអ្នកទិញធ្វើការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើស៖ ពួកគេមានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការទិញយកដោយសិទ្ធិទិញមុនពីព្រោះការលក់ត្រូវបានបញ្ចប់ជាស្ថាពរពីសំណាក់អ្នកលក់ហើយ! ដៃគូសហកម្មសិទ្ធិករត្រូវបានរារាំងពីសិទ្ធិទិញមុនលុះត្រាតែអ្នកលក់ជាអ្នករក្សាសិទ្ធិជ្រើសរើស (ពីព្រោះកម្មសិទ្ធិមិនទាន់ចាកចេញពីគាត់) ប៉ុន្តែនៅពេលដែលអ្នកទិញតែម្នាក់គត់ជាអ្នករក្សាសិទ្ធិជ្រើសរើសខណ៖ដែលអ្នកលក់គ្មានសិទ្ធិជ្រើសរើសទេនោះសិទ្ធិទិញមុនត្រូវបានចាក់គ្រឹះសម្រាប់ដៃគូភ្លាមៗតែម្តង។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ ប្រសិនបើអ្នកទិញរក្សាសិទ្ធិជ្រើសរើសហើយអ្នកលក់គ្មានសិទ្ធិជ្រើសរើសទេដៃគូសហកម្មសិទ្ធិករគ្មានសិទ្ធិទិញមុនឡើយរហូតទាល់តែអ្នកទិញទទួលយកជាផ្លូវការហើយការលក់ត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់សម្រាប់គាត់លុះត្រាតែការលក់ជាប់កាតព្វកិច្ចលើគាត់ទើបពួកគេមានសិទ្ធិទិញមុន។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ នៅពេលដែលកិច្ចសន្យាលក់ត្រូវបានបញ្ចប់ដោយគ្មានអ្វីនៅសល់ក្រៅតែពីសិទ្ធិជ្រើសរើសរបស់អ្នកទិញនោះកិច្ចសន្យាបានចងភ្ជាប់ផលប្រយោជន៍ជូនអ្នកទិញមុនរួចស្រេចទៅហើយហើយអ្នកទិញមានសិទ្ធិជ្រើសរើសយកឬមិនយកប៉ុន្តែសិទ្ធិរបស់ដៃគូបានកើតឡើងពេញលេញហើយ។ ចូរពិចារណាមើល៍៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់ទិញដីឬផ្ទះដោយមិនទាន់បានមើលឃើញតើគាត់មិនមានសិទ្ធិជ្រើសរើសនៅពេលបានឃើញ (ឃីយ៉ារល់រុអ៊យ៉ះហ៍) ដើម្បីយកឬមិនយកទេឬ? ប្រសិនបើអ្នកទិញមុនពោលថា «ខ្ញុំទិញយកដោយសិទ្ធិទិញមុន» តើគាត់ត្រូវរារាំងតាមសម្តីរបស់អ្នករាល់គ្នារហូតទាល់តែអ្នកទិញបានពិនិត្យមើលហើយពេញចិត្តឬបដិសេធដូច្នោះឬ? ការណ៍នេះគឺគ្មានតម្លៃគតិយុត្តិឡើយ! កាលណាអ្នកលក់គ្មានសិទ្ធិជ្រើសរើសនៅសល់ទេការលក់គឺបានសម្រេចរួចហើយបើដៃគូចង់ទិញមុនពួកគេអាចយកបានហើយបើចង់បោះបង់ក៏ពួកគេអាចបោះបង់បានដែរ។ ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាអ្នកដឹងបំផុត។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الرجل يشتري شقصا في ارض مشتركة
ជំពូក៖ បុរសម្នាក់ទិញទាសករសត្វពាហន៖ជំនិះឬសម្លៀកបំពាក់៖ គ្មានសិទ្ធិទិញមុន (ស៊ុហ្វអះហ៍) លើចលនទ្រព្យទាំងនោះឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الرجل يشتري العبد أو الدابة او الثوب إنه لا شفعة في ذلك
ជំពូក៖ បុរសពីរនាក់ដែលមានអណ្តូងទឹករួមគ្នាហើយម្នាក់បានលក់ចំណែករបស់ខ្លួន៖ តើមានសិទ្ធិទិញមុនដែរឬទេ? មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍អំពីអណ្តូងទឹកដែលជាកម្មសិទ្ធិរួមគ្នារវាងបុរសពីរនាក់មិនថាពួកគេមានដីទំនេរជុំវិញអណ្តូងនោះឬគ្មានដីទំនេរជាមួយវាក៏ដោយហើយម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេបានលក់ចំណែករបស់ខ្លួនក្នុងទ្រព្យនោះទាំងអស់៖ ដៃគូសហកម្មសិទ្ធិកររបស់គាត់មានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការទិញយកដោយសិទ្ធិទិញមុន (ស៊ុហ្វអះហ៍)។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយអំពីអណ្តូងទឹកដែលគ្មានដីទំនេរជុំវិញថា៖ គ្មានសិទ្ធិទិញមុនលើវាឡើយ។ ពួកគេបាននិយាយថា៖ «សិទ្ធិទិញមុនមានតែលើដីធ្លីដែលអាចបែងចែកព្រំប្រទល់និងបោះបង្គោលកំណត់ព្រំបានប៉ុណ្ណោះរីឯទ្រព្យសម្បត្តិណាដែលមិនអាចបែងចែកជាចំណែកបានទេគឺគ្មានសិទ្ធិទិញមុនលើវាឡើយ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الرجلين يكون بينهما البئر فيبيع احدهما نصيبه هل فيها شفعة
មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ចូរប្រាប់យើងមើល៍អំពីបុរសម្នាក់ដែលបានទទួលមរណភាពដោយបន្សល់ទុកដីតូចមួយកន្លែងនិងកូនៗជាច្រើននាក់ដែលប្រសិនបើបែងចែកដីនោះក្នុងចំណោមពួកគេដោយសារតែទំហំដីតូចពេកនិងចំនួនមនុស្សច្រើនពេកនោះគ្មាននរណាម្នាក់ទទួលបានចំណែកដែលប្រើប្រាស់កើតឡើយ៖ ប្រសិនបើកូនម្នាក់លក់ចំណែករបស់ខ្លួនតើកូនៗដទៃទៀតគ្មានសិទ្ធិទិញមុនទេឬ? ចូរពិចារណាមើល៍បន្ទប់ទឹកសាធារណ៖ (ហាំម៉ាម) ដែលជាកម្មសិទ្ធិរួមគ្នារវាងបុរសពីរនាក់ហើយម្នាក់បានលក់ចំណែករបស់ខ្លួន៖ ទីនេះមិនអាចបែងចែកជាចំណែកដាច់ពីគ្នាបានឡើយ—តើដៃគូរបស់គាត់គ្មានសិទ្ធិទិញមុនទេឬ? ចូរពិចារណាមើល៍បុរសពីរនាក់ដែលមានជញ្ជាំងរបងរួមគ្នាព្រមទាំងគ្រឹះរបស់វាដោយគ្មានទ្រព្យអ្វីផ្សេងទៀតជាមួយឡើយ៖ ប្រសិនបើម្នាក់លក់ចំណែករបស់ខ្លួនតើម្នាក់ទៀតគ្មានសិទ្ធិទិញមុនទេឬ? របស់ទាំងនេះមិនអាចបែងចែកដាច់ពីគ្នានិងមិនអាចបោះបង្គោលព្រំប្រទល់បានឡើយ! ប្រសិនបើមានរបស់ណាមួយដែលសមគួរបំផុតក្នុងការអនុវត្តសិទ្ធិទិញមុនជាងរបស់ដទៃទៀតនោះគឺទ្រព្យដែលមិនអាចបែងចែកបាននេះឯង! ពីព្រោះចំពោះទ្រព្យដែលអាចបែងចែកបានការបែងចែកជួយលុបបំបាត់ការខូចខាតពីគាត់ប៉ុន្តែចំពោះទ្រព្យដែលមិនអាចបែងចែកបានម្ចាស់សហកម្មសិទ្ធិករមិនអាចទាញផលប្រយោជន៍ពីចំណែកដ៏តូចរបស់ខ្លួនបានឡើយបើគ្មានការរួមគ្នាហេតុនេះគាត់រឹតតែមានសិទ្ធិទិញមុនដើម្បីឱ្យចំណែករបស់គាត់កើនឡើងដល់កម្រិតដែលអាចប្រើប្រាស់បាន! ដូច្នេះទាំងទ្រព្យដែលអាចបែងចែកបាននិងទ្រព្យដែលមិនអាចបែងចែកបានសុទ្ធតែមានសិទ្ធិទិញមុនដូចគ្នាទាំងអស់! ជំពូក៖ បុរសម្នាក់ទិញចំណែកមួយនៃផ្ទះដែលមានសិទ្ធិទិញមុនសម្រាប់អ្នកជិតខាងដែលមានវត្តមាន។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍អំពីបុគ្គលដែលបានទិញចំណែកមួយនៃផ្ទះដែលមានសិទ្ធិទិញមុនសម្រាប់មនុស្សដែលកំពុងមានវត្តមាននៅទីនោះហើយពួកគេបានដឹងដំណឹងអំពីការលក់៖ ប្រសិនបើពួកគេមិនប្រញាប់ទាមទារសិទ្ធិទិញមុននៅពេលដែលពួកគេបានដឹងភ្លាមៗទេនោះសិទ្ធិទិញមុនរបស់ពួកគេត្រូវមោឃភាពហើយអ្នកទិញគ្មានកាតព្វកិច្ចត្រូវអូសទាញពួកគេទៅជួបអាជ្ញាធរឡើយ! ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ អ្នកទិញខ្លួនឯងជាអ្នកដែលគប្បីនាំដៃគូទាំងនោះទៅជួបអាជ្ញាធរដើម្បីឱ្យពួកគេទាមទារសិទ្ធិឬឱ្យអាជ្ញាធរប្រគល់ទ្រព្យដាច់ស្រេចទៅឱ្យអ្នកទិញ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់ទុកពួកគេចោលដោយមិនបានប្តឹងទៅអាជ្ញាធរខណ៖ដែលពួកគេបានដឹងពីការទិញរបស់គាត់ហើយពួកគេនៅស្ងៀមរហូតដល់ពេលវេលាកន្លងផុតទៅយ៉ាងយូរទើបពួកគេមកទាមទារសិទ្ធិទិញមុន—យើងយល់ឃើញថាពួកគេគ្មានសិទ្ធិនោះឡើយ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើរយ៖ពេលយូរនោះមានកម្រិតប៉ុនណា? តើអ្នករាល់គ្នាកំណត់មួយឆ្នាំពីរឆ្នាំដប់ឆ្នាំច្រើនជាងនេះឬតិចជាងនេះ? លើសពីនេះការដែលអ្នករាល់គ្នាអះអាងថាអ្នកទិញត្រូវតែជាអ្នកនាំរឿងទៅជួបអាជ្ញាធរគឺជារឿងគ្មានមូលដ្ឋានឡើយ៖ សិទ្ធិទិញមុនជាសិទ្ធិរបស់ពួកគេដូច្នេះពួកគេជាអ្នកមានកាតព្វកិច្ចត្រូវប្តឹងទៅអាជ្ញាធរដើម្បីទាមទារសិទ្ធិរបស់ខ្លួន! ប្រសិនបើពួកគេមិនធ្វើភ្លាមៗទេសិទ្ធិរបស់ពួកគេត្រូវមោឃភាព។ ហើយដូចគ្នានេះដែរ...
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الرجل يشتري شقصا من دار فيها شفعة
...លោកចៅក្រមស៊ុរ៉ៃហ៍បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «សិទ្ធិទិញមុនគឺជារបស់ជនណាដែលប្រញាប់ប្រញាល់ទាមទារយកវាភ្លាមៗ»។ ជំពូក៖ បុរសម្នាក់ផ្ដល់ចំណែកមិនទាន់បែងចែកក្នុងដីធ្លីរួមជាអំណោយ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍អំពីបុគ្គលដែលបានផ្ដល់ចំណែកមិនទាន់បែងចែកក្នុងផ្ទះឬដីធ្លីរួមជាអំណោយហើយអ្នកទទួលអំណោយបានផ្ដល់ការតបស្នងជូនគាត់វិញជាសាច់ប្រាក់ឬទំនិញ (ហ៊ីព្វាតុលសាវ៉ាប)៖ អំណោយនេះគឺមោឃ៖ (បាទីល) ពីព្រោះវាជាអំណោយលើទ្រព្យដែលមិនទាន់បានបែងចែកនិងមិនទាន់បានកាន់កាប់ផ្ដាច់មុខ (កាប់ឌ្វ៍) ហើយអំណោយមិនមានសុពលភាពឡើយលុះត្រាតែបានបែងចែកជាចំណែកដាច់ពីគ្នានិងបានកាន់កាប់ពេញលេញ! ដោយសារអំណោយនេះខូចខាត (ហ្វាស៊ីដ) ដូច្នេះគ្មានសិទ្ធិទិញមុនលើវាឡើយ។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ ដៃគូសហកម្មសិទ្ធិករអាចទិញយកដោយសិទ្ធិទិញមុនហើយពួកគេត្រូវសងថ្លៃប៉ាន់ស្មាននៃការតបស្នងនោះជូនអ្នកទទួលអំណោយជាកាក់ឌីណារឬឌៀរហាំ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើរឿងនេះអាចកើតឡើងយ៉ាងដូចម្តេចខណ៖ដែលអំណោយមិនមានសុពលភាពឡើយលុះត្រាតែបានបែងចែកដាច់ពីគ្នានិងបានកាន់កាប់ពេញលេញនោះ? អំណោយគឺជាការផ្ដល់ដោយស្ម័គ្រចិត្ត (នីហ៍ឡះហ៍)។ លោកម្ចាស់អាប៊ូបាក្រអាល់ស៊ីដឌីក ﵁ បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់លោកស្រីអាអ៊ីស្ហះ ﵂ នៅពេលដែលមរណភាពខិតជិតមកដល់លោកថា៖ «ឱកូនស្រីតូចរបស់ឪពុកអើយពិតប្រាកដណាស់ឪពុកធ្លាប់បានផ្ដល់ផលដំណាំចំនួន ២០ វ៉ាសាក់ពីទ្រព្យសម្បត្តិនៅអាល់ហ្កាបះហ៍ជូនកូនប៉ុន្តែកូនមិនទាន់បានច្រូតកាត់និងមិនទាន់បានកាន់កាប់វាឡើយដូច្នេះថ្ងៃនេះវាជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ទាយាទទាំងអស់!»។ លោកមិនបានចាត់ទុកអំណោយនោះថាពេញលេញឡើយរហូតទាល់តែបានកាន់កាប់ជាផ្លូវការ! លើសពីនេះយើងបានទទួលដំណឹងពីព្យាការី ﷺ ថាលោកបានហាមឃាត់ការលក់ទានសប្បុរសធម៌រហូតទាល់តែបានកាន់កាប់វាសិន។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបែរជាអនុញ្ញាតឱ្យយកដោយសិទ្ធិទិញមុនខណ៖ដែលទ្រព្យនោះមិនទាន់បានបែងចែកព្រំនិងមិនទាន់បានកាន់កាប់ទៅវិញ! ការអនុវត្តសិទ្ធិទិញមុនមានឋាន៖ស្មើនឹងការទិញលក់ពីព្រោះអ្នកទិញមុនដើរតួជាអ្នកទិញដូច្នេះជនណាដែលអនុញ្ញាតឱ្យយកដោយសិទ្ធិទិញមុនគឺត្រូវតែអនុញ្ញាតឱ្យលក់ទានសប្បុរសធម៌អំណោយនិងការផ្ដល់មុនពេលកាន់កាប់—ដែលនេះជារឿងមិនអនុញ្ញាតស្របច្បាប់ឡើយ! ហើយយើងបានទទួលដំណឹងពីអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊្នុអាប្បាស ﵄ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទានសប្បុរសធម៌មិនមានសុពលភាពឡើយលុះត្រាតែបានកាន់កាប់ពេញលេញ»។ ហើយយើងក៏បានទទួលដំណឹងបែបនេះពីអាមៀរអាល់ស៊ុអ៍ប៊ីនិងពីមូអាហ្វអ៊ីប៊្នុឆាបល់និងស៊ុរ៉ៃហ៍ ﵃ ថាអ្នកទាំងពីរបានពោលថា៖ «ទានសប្បុរសធម៌មិនមានសុពលភាពឡើយលុះត្រាតែបានកាន់កាប់ពេញលេញ»។ កាលណាអំណោយនេះមិនស្របច្បាប់នោះគ្មានសិទ្ធិទិញមុនលើវាឡើយ។ នេះគឺជាទីបញ្ចប់នៃគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស៊ុហ្វអះហ៍ (Kitab អាល់-Shuf'ah)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الرجل يهب الشقص في ارض مشتركه
ក្នុងនាមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) មហាសប្បុរសមហាអាណិតស្រឡាញ់។ ផ្នែកផ្ដើមនៃគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)នរក (Kitab an-Nikah - វិធាននីតិឥស្លាមស្ដីពីនរកនិងគ្រួសារ)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
كتاب النكاح
ក្នុងនាមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) មហាសប្បុរសមហាអាណិតស្រឡាញ់។ គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)នរក (Kitab an-Nikah)។ ជំពូក៖ ស្ត្រីរៀបការឱ្យទាសីឬទាសកររបស់នាងឬចងកិច្ចសន្យានរកដោយខ្លួនឯង។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយចំពោះស្ត្រីក្នុងការរៀបការឱ្យទាសីឬទាសកររបស់នាងហើយក៏គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីដែរក្នុងការបង្គាប់ឱ្យទាសកររបស់នាងរៀបការឬរៀបការឱ្យទាសីរបស់នាងហើយបុរសក៏ដូចគ្នាដែរគឺអាចបង្គាប់ឱ្យទាសកររបស់ខ្លួនរៀបការឬរៀបការឱ្យទាសីរបស់ខ្លួនបាន។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ ស្ត្រីមិនអាចរៀបការឱ្យទាសីឬទាសករដោយផ្ទាល់ដៃឡើយប្រសិនបើនាងមានបំណងរៀបការឱ្យអ្នកបម្រើរបស់នាងនាងត្រូវតែចាត់តាំងបុរសម្នាក់ឱ្យធ្វើជាតំណាងរៀបការជំនួសហើយការរៀបការរបស់តំណាងនោះទើបមានសុពលភាព។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយចំពោះការដែលស្ត្រីឬទាសករចងកិច្ចសន្យានរក។ កាលណានាងមានសិទ្ធិចាត់តាំងតំណាងឱ្យរៀបការជំនួសបាននាងរមែងមានសិទ្ធិចាត់ចែងកិច្ចសន្យានោះដោយផ្ទាល់ដៃបានដូចគ្នា! ប្រសិនបើនាងគ្មានសិទ្ធិរៀបការឱ្យពួកគេទេនាងក៏មិនអាចមានសិទ្ធិចាត់តាំងតំណាងបានដែរពីព្រោះតំណាងទទួលបានសិទ្ធិអំណាចចេញពីការចាត់តាំងរបស់នាងប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេលើកហេតុផលថា «ពីព្រោះមានសេចក្តីរាយការណ៍ថាស្ត្រីគ្មានសិទ្ធិលើចំណងនរកឡើយគឺសិទ្ធិនោះជារបស់អាណាព្យាបាល (វ៉ាលី) ប្រុសៗផ្ដាច់មុខ»។ គេតបទៅពួកគេវិញថា៖ ការចាត់តាំងតំណាងគឺជាមធ្យោបាយដែលធ្វើឱ្យចំណងនរកបានសម្រេច—បើគ្មានការចាត់តាំងរបស់នាងទេគ្មានចំណងនរកណាអាចកើតឡើងបានឡើយ! អាណាព្យាបាលជាអ្នករៀបចំនរកពិតមែនប៉ុន្តែនរករបស់ពួកគេមិនអាចមានសុពលភាពឡើយបើគ្មានការយល់ព្រមពីស្ត្រីដូច្នេះស្ត្រីមានចំណែកសំខាន់ក្នុងកិច្ចសន្យាដែលត្រូវតែសុំការអនុញ្ញាតពីនាងជាដាច់ខាត! ហើយយើងបានទទួលហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ពីរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ ថាឪពុករបស់នាងខាន់សាប៊ីនធីឃីដាមបានបង្ខំរៀបការឱ្យនាងដោយនាងមិនពេញចិត្ត។ នាងបានមកជួបព្យាការី ﷺ ហើយជម្រាបថា៖ «ឪពុករបស់ខ្ញុំបានរៀបការឱ្យខ្ញុំខណ៖ដែលខ្ញុំមានបំណងចង់រៀបការជាមួយឪពុកមារបស់កូនៗខ្ញុំ»។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានបំបែកនរករវាងពួកគេទាំងពីរហើយបានបង្គាប់ឱ្យនាងរៀបការជាមួយឪពុកមារបស់កូនៗនាងវិញ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ នេះបញ្ជាក់ថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានប្រគល់ចំណងនរកទៅក្នុងដៃរបស់នាងផ្ទាល់! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ថា៖ ស៊ុហ្វយ៉ានអាល់ស៊ាវរីបានរាយការណ៍ពីអាប៊ូអាល់ហ៊ូវ៉ៃរីសពីណាហ៊្វិអ៍អ៊ីប៊្នុជូប៊ៃរអ៊ីប៊្នុមុត្វអ៊ិមបាននិយាយថា៖ នាងខាន់សាប៊ីនធីឃីដាម ﵄ បានក្លាយជាស្ត្រីមេម៉ាយ (សៃយីប) ហើយឪពុករបស់នាងបានរៀបការឱ្យនាង។ នាងបានមកជួបព្យាការី ﷺ ហើយជម្រាបថា៖ «ឪពុករបស់ខ្ញុំបានរៀបការឱ្យខ្ញុំដោយមិនបានសួរយោបល់ខ្ញុំសោះខណ៖ដែលខ្ញុំជាម្ចាស់លើការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្ញុំ»។ លោក ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មាននរករវាងអ្នកទាំងពីរឡើយចូរនាងទៅរៀបការជាមួយជនណាដែលនាងពេញចិត្តចុះ»។ រួចនាងក៏បានរៀបការជាមួយអាប៊ូលុបាបះហ៍។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ថា៖ អ៊ីស្រាអែលអ៊ីប៊្នុយូនុសបានរាយការណ៍ពីអាប់ឌុលអាហ្ស៊ីសអ៊ីប៊្នុរ៉ូហ្វៀក៍ពីអាប៊ូសាឡាម៉ះអ៊ីប៊្នុអាប់ឌីរ៉ោះហ្មtrace បាននិយាយថា៖ ស្ត្រីម្នាក់មានបំណងរៀបការជាមួយឪពុកមារបស់កូនប្រុសៗនាងប៉ុន្តែឪពុកនាងបានរៀបការឱ្យនាងទៅអ្នកផ្សេង។ ដំណឹងនេះបានឮដល់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ លោកក៏បានកោះហៅឪពុកនាងមកសួរថា៖ «តើអ្នកបានរៀបការឱ្យនាងទាំងដែលនាងមិនពេញចិត្តមែនទេ?» គាត់ឆ្លើយថា៖ «បាទ»។ លោក ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកគ្មានសិទ្ធិរៀបការឱ្យនាងឡើយ! ចូរនាងទៅរៀបការជាមួយជនណាដែលនាងពេញចិត្តចុះ»។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ លោកស្រីអាអ៊ីស្ហះ ﵂ ធ្លាប់បានរៀបការឱ្យនាងហាហ្វស្វោះប៊ីនធីអាប់ឌីរ៉ោះហ្មtrace អ៊ីប៊្នុអាប៊ីបាក្រទៅឱ្យអាល់មុនហ្សៀរអ៊ីប៊្នុអាល់ហ្សូប៊ៃរក្នុងពេលដែលអាប់ឌុរ៉ោះហ្មtrace កំពុងអវត្តមាននៅស្រុកសាម។ លុះពេលគាត់ត្រឡប់មកវិញគាត់បានតវ៉ាថា៖ «តើមនុស្សដូចជាខ្ញុំត្រូវគេធ្វើបែបនេះដាក់និងដណ្តើមសិទ្ធិលើកូនស្រីរបស់ខ្លួនដូច្នោះឬ?» លោកស្រីអាអ៊ីស្ហះបានប្រាប់ទៅអាល់មុនហ្សៀរថា៖ «ចូរអ្នកប្រគល់ការសម្រេចចិត្តលើនាងទៅក្នុងដៃរបស់អាប់ឌុរ៉ោះហ្មtrace ចុះ»។ អាល់មុនហ្សៀរបានឆ្លើយថា៖ «រឿងនេះស្ថិតក្នុងដៃរបស់អាប់ឌុរ៉ោះហ្មtrace ហើយ»។ អាប់ឌុរ៉ោះហ្មtrace ក៏បានពោលថា៖ «ខ្ញុំមិនមែនស្អប់ខ្ពើមគាត់ទេប៉ុន្តែមនុស្សដូចជាខ្ញុំមិនគប្បីត្រូវគេដណ្តើមសិទ្ធិលើកូនស្រីឡើយហើយខ្ញុំក៏មិនបដិសេធនូវកិច្ចការដែលលោកស្រីអាអ៊ីស្ហះបានសម្រេចនោះដែរ»។ ដូច្នេះនាងក៏បានបន្តរស់នៅជាភរិយារបស់គាត់ដោយសុខសាន្តហើយការណ៍នោះមិនត្រូវបានចាត់ទុកជាការលែងលះឡើយ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ នេះជាភស្តុតាងដែលលោកស្រីអាអ៊ីស្ហះ ﵂ បានរៀបការឱ្យកូនស្រីរបស់អាប់ឌុរ៉ោះហ្មtrace ទៅឱ្យអាល់មុនហ្សៀរអ៊ីប៊្នុអាល់ហ្សូប៊ៃរដោយលោកស្រីយល់ឃើញថាជាការអនុញ្ញាតស្របច្បាប់និងត្រឹមត្រូវបំផុត! ប៉ុន្តែអ្នករាល់គ្នាបែរជាអះអាងថាស្ត្រីគ្មានសិទ្ធិអ្វីលើនរកទៅវិញ! មានអាសើរជាច្រើនពីរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ និងសហការីជាច្រើនរូបដូចជាលោកអាលីជាដើមដែលបញ្ជាក់ពីសិទ្ធិរបស់ស្ត្រីក្នុងការរៀបការដោយខ្លួនឯងនិងរៀបការឱ្យអ្នកដទៃ៖ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអាប់ឌុរ៉ោះហ្មtrace អ៊ីប៊្នុអាប់ឌីលឡោះអ៊ីប៊្នុឧត្បះអ៊ីប៊្នុម៉ាស្សអ៊ូដពីអាល់កាស៊ីមពីឪពុករបស់គាត់ ﵃ បាននិយាយថា៖ អាល់មុសាយយីបអ៊ីប៊្នុណាចាបះបានចូលទៅជួបនាងហ្វូរ៉ៃអាហ៍ប៊ីនធីហ៊ីព្វាន (ដែលជាបងប្អូនជីដូនមួយនិងជាមីងរបស់គាត់) ហើយពោលថា៖ «ឱហ្វូរ៉ៃអាហ៍តើនាងបានដឹងទេថាកូនស្រីម្នាក់បានកើតមកសម្រាប់ខ្ញុំ?» នាងតបថា៖ «សូមអល់ឡោះប្រទានពរដល់លោក»។ គាត់និយាយថា៖ «ខ្ញុំបានរៀបការនាងឱ្យកូនប្រុសរបស់នាងហើយ!» នាងតបថា៖ «ខ្ញុំយល់ព្រមទទួល»។ មួយសន្ទុះក្រោយមកគាត់និយាយថា៖ «ខ្ញុំមិនមែននិយាយមែនទែនទេគឺខ្ញុំគ្រាន់តែនិយាយលេងសើចប៉ុណ្ណោះ»។ នាងតបថា៖ «លោកបានស្នើនរកមកខ្ញុំហើយខ្ញុំបានយល់ព្រមទទួលរួចហើយ»។ គាត់និយាយថា៖ «រវាងខ្ញុំនិងនាងគឺមានអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊្នុម៉ាស្សអ៊ូដជាកាត់សេចក្តី»។ ពួកគេក៏បានទៅជួបលោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊្នុម៉ាស្សអ៊ូដលុះពេលពួកគេរៀបរាប់ដំណើររឿងលោកបានសួរថា៖ «ឱមុសាយយីបតើអ្នកពិតជាបានពោលពាក្យនរកមែនទេ?» គាត់ឆ្លើយថា៖ «បាទ»។ លោកអាប់ឌុលឡោះបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នរកទោះនិយាយមែនទែនឬនិយាយលេងសើចគឺមានតម្លៃស្មើគ្នាដូចជាការលែងលះដែលនិយាយមែនទែនឬនិយាយលេងសើចមានតម្លៃស្មើគ្នាដូច្នោះដែរ!» ហើយលោកបានសម្រេចឱ្យពាក្យយល់ព្រមរបស់នាងហ្វូរ៉ៃអាហ៍មានសុពលភាពពេញលេញ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ថា៖ យ៉ាកូបអ៊ីប៊្នុអ៊ីប្រាហ៊ីមបានរាយការណ៍ពីស៊ូឡៃម៉ានអាល់សៃបានីពីម្តាយរបស់គាត់ពីបាហ៍រីយ៉ះហ៍ប៊ីនធីហាណ៊ីថានាងបានរៀបការខ្លួនឯងជាមួយអាល់កាក្វាអ៊ីប៊្នុស៊ួរ។ ឪពុករបស់នាងបានប្តឹងទៅលោកអាលីអ៊ីប៊្នុអាប៊ីថ្វាលីប ﵁ ហើយលោកអាលីបានសម្រេចឱ្យនរកនោះមានសុពលភាពពេញលេញបន្ទាប់ពីពួកគេបានរួមដំណេកជាមួយគ្នា។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ថា៖ យ៉ាកូបអ៊ីប៊្នុអ៊ីប្រាហ៊ីមបានរាយការណ៍ពីស៊ូឡៃម៉ានអាល់សៃបានីពីអាប៊ូកៃស៍ពីហ៊ូហ្សៃលអ៊ីប៊្នុស៊ុរ៉ោះហ៍ប៊ីលថាស្ត្រីម្នាក់នៅក្នុងភូមិបានរៀបការឱ្យកូនស្រីរបស់នាងរួចអាណាព្យាបាលប្រុសៗបានមកប្តឹងស្វាមីរបស់នាងចំពោះមុខលោកអាលីអ៊ីប៊្នុអាប៊ីថ្វាលីប ﵁ ហើយលោកអាលីបានសម្រេចឱ្យនរកនោះមានសុពលភាពពេញលេញ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ថា៖ ស៊ុហ្វយ៉ានអាល់ស៊ាវរីបានរាយការណ៍ពីម៉ាន់ស៊ួរអ៊ីប៊្នុអាល់មួកតាមៀរថា៖ ខ្ញុំបានសួរអ៊ីប្រាហ៊ីមអាល់ណាខាយីអំពីបុរសម្នាក់ដែលរៀបការជាមួយស្ត្រីម្នាក់ដោយមានសាក្សីតែម្នាក់។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គេត្រូវបំបែកពួកគេទាំងពីរចេញពីគ្នាហើយបើពួកគេរួមដំណេកពួកគេត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មហើយកម្រិតអប្បបរមាត្រូវមានសាក្សីពីរនាក់និងអ្នកចូលស្តីដណ្តឹង»។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអាមៀរអាល់ស៊ុអ៍ប៊ីថាលោកត្រូវបានគេសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលកូនស្រីរបស់គាត់បានរៀបការក្នុងពេលគាត់អវត្តមានលុះពេលគាត់ត្រឡប់មកវិញគាត់បានបដិសេធ។ អាល់ស៊ុអ៍ប៊ីបានសួរថា៖ «តើស្វាមីបានរួមដំណេកជាមួយនាងហើយឬនៅ?» គេឆ្លើយថា៖ «បាទ»។ អាល់ស៊ុអ៍ប៊ីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ដូច្នេះចូរឱ្យឪពុកនោះនៅស្ងៀមចុះ!»។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីហាំម៉ាដពីអ៊ីប្រាហ៊ីមថា៖ ប្រសិនបើអាណាព្យាបាលអវត្តមានហើយស្ត្រីបានចាត់តាំងបុរសម្នាក់ពីកុលសម្ព័ន្ធរបស់នាងឱ្យរៀបការឱ្យនាងរួចអាណាព្យាបាលត្រឡប់មកវិញហើយបដិសេធចង់លុបចោលនោះចៅក្រមត្រូវសាកសួរអំពីបុរសជាស្វាមីប្រសិនបើ...
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب المرأة تزوج أمتها أو عبدها أو تعقد عقدة النكاح
...គាត់ជាគូសមរម្យ (គុហ្វក៍) នោះអាណាព្យាបាលត្រូវតែទទួលស្គាល់នរកនោះហើយប្រសិនបើអាណាព្យាបាលរឹងរូសបដិសេធនោះគាត់ជាអ្នកចេតនាធ្វើបាបហើយមេដឹកនាំឬចៅក្រមត្រូវតែសម្រេចឱ្យនរកនោះមានសុពលភាព! ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាអ្នកដឹងបំផុត។ ជំពូក៖ នរកដែលរៀបចំដោយជីតាឬបងប្រុស៖ តើជនណាមានអាទិភាពជាងគេលើនរកក្មេងស្រីកំព្រាវ័យក្មេង? មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ជីតាខាងឪពុកមានអាទិភាពលើនរករបស់ក្មេងស្រីកំព្រាជាងបងប្រុស។ អាប៊ូហាណីហ្វះក៏បានមានប្រសាសន៍ដែរថា៖ អ្នកទទួលបណ្ដាំចាត់ចែងទ្រព្យ (វ៉ាស៊ី) គ្មានសិទ្ធិអំណាចអ្វីសោះលើរឿងនរកទោះបីជាឪពុកដែលបានស្លាប់បានផ្ដាំផ្ញើរឿងនរកដល់ពួកគេក៏ដោយ! សិទ្ធិអំណាចលើនរកជារបស់អាណាព្យាបាលខាងខ្សែលោហិត (វ៉ាលី) តែមួយគត់៖ បុគ្គលដែលមានអាទិភាពខ្ពស់បំផុតក្នុងការរៀបការឱ្យក្មេងស្រីមិនទាន់គ្រប់អាយុគឺឪពុកបន្ទាប់មកជីតាខាងឪពុកបន្ទាប់មកបងប្រុស។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ បងប្រុសមានអាទិភាពក្នុងការរៀបការឱ្យនាងជាងជីតា! លើសពីនេះអ្នកទទួលបណ្ដាំ (វ៉ាស៊ី) មានអាទិភាពជាងបងប្រុសទៅទៀតប្រសិនបើឪពុកនាងបានធ្វើបណ្ដាំផ្ដាំផ្ញើរឿងនេះដល់គាត់! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ គ្មានបណ្ដាំមរតកផ្ទេរសិទ្ធិអាណាព្យាបាលក្នុងរឿងនរកឡើយសិទ្ធិអំណាចលើនរកជារបស់អាណាព្យាបាលខាងខ្សែលោហិត (វ៉ាលីអាស្វាបះហ៍) តែប៉ុណ្ណោះមិនមែនជារបស់អ្នកទទួលបណ្ដាំឡើយ។ ចូរប្រាប់ខ្ញុំមើល៍៖ អ្នករាល់គ្នាតម្កល់អ្នកទទួលបណ្ដាំឱ្យឈរក្នុងតំណែងរបស់ឪពុកក្នុងរឿងនេះមែនទេ? ពួកគេឆ្លើយថា «បាទកាលណាឪពុកបានផ្ដាំផ្ញើដល់គាត់គាត់រមែងឈរក្នុងតំណែងរបស់ឪពុក»។ គេសួរពួកគេបន្តថា៖ ចុះប្រសិនបើអ្នកទទួលបណ្ដាំនោះស្លាប់ទៅហើយបានផ្ដាំផ្ញើបន្តទៅបុរសម្នាក់ទៀតនូវអ្វីដែលឪពុកបានផ្ដាំផ្ញើដល់ខ្លួនក្នុងរឿងនរកតើអ្នកទទួលបណ្ដាំបន្តនោះឈរក្នុងតំណែងដូចអ្នកទីមួយដែរឬទេហើយមានអាទិភាពលើនរកក្មេងស្រីកំព្រាជាងបងប្រុសនិងជីតារបស់នាងដែរឬទេ? ប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នាឆ្លើយថា «ទេយើងមិននិយាយបែបនេះឡើយរឿងនេះមានចំពោះតែអ្នកទទួលបណ្ដាំផ្ទាល់របស់ឪពុកប៉ុណ្ណោះ» នោះមានន័យថាអ្នករាល់គ្នាបានបោះបង់គោលការណ៍របស់ខ្លួនឯងហើយ! ពីព្រោះជនណាដែលអះអាងថាអ្នកទទួលបណ្ដាំរបស់ឪពុកមានអាទិភាពជាងជីតានិងបងប្រុសដោយសារគាត់ឈរក្នុងតំណែងឪពុកជននោះក៏ត្រូវតែអះអាងថាអ្នកទទួលបណ្ដាំបន្តឈរក្នុងតំណែងអ្នកទទួលបណ្ដាំទីមួយដូចគ្នា! ចូរពិចារណាមើល៍ទៀត៖ ចុះបើឪពុកស្លាប់ដោយមិនបានធ្វើបណ្ដាំដល់នរណាម្នាក់តើបងប្រុសមិនមានអាទិភាពជាងជីតាក្នុងទស្សន៖របស់អ្នករាល់គ្នាទេឬ? ពួកគេតបថា «បាទ»។ គេសួរពួកគេថា៖ ចុះបើបងប្រុសនោះស្លាប់ហើយបានធ្វើបណ្ដាំផ្ដាំឱ្យបុរសម្នាក់រៀបការឱ្យនាងតើជនណាមានអាទិភាពជាងក្នុងការរៀបការឱ្យនាង៖ តើជីតារបស់នាងឬអ្នកទទួលបណ្ដាំរបស់បងប្រុស? ពួកគេឆ្លើយថា «ជីតារបស់នាងមានអាទិភាពជាងអ្នកទទួលបណ្ដាំរបស់បងប្រុស!»។ គេតបទៅពួកគេវិញថា៖ នេះក៏ជាការបោះបង់គោលការណ៍របស់អ្នករាល់គ្នាដូចគ្នាដ្បិតបើបងប្រុសមានអាទិភាពជាងជីតាក្នុងទស្សន៖របស់អ្នករាល់គ្នានោះអ្នកទទួលបណ្ដាំរបស់បងប្រុសក៏គប្បីមានអាទិភាពជាងជីតាដូចគ្នាពីព្រោះគ្មានភាពខុសគ្នារវាងពួកគេឡើយ! លើសពីនេះអ្នករាល់គ្នាអះអាងថាបងប្រុសមានអាទិភាពលើនរកក្មេងស្រីកំព្រាជាងជីតាខាងឪពុក៖ តើអ្នករាល់គ្នាអាចនិយាយបែបនេះយ៉ាងដូចម្តេចកើតខណ៖ដែលបងប្រុសមិនដែលទទួលមរតកក្នុងករណីណាមួយលើកលែងតែជីតាទទួលមរតកជាមួយគាត់ហើយបងប្រុសមិនដែលត្រូវបានលើកឱ្យលើសជីតាក្នុងចំណែកមរតកណាមួយឡើយ? ផ្ទុយទៅវិញជារឿយៗជីតាទទួលមរតកហើយកាត់សិទ្ធិបងប្រុសទាំងស្រុង! អ្នកប្រាជ្ញច្បាប់ជាច្រើនរូបថែមទាំងបដិសេធមិនឱ្យបងប្រុសទទួលមរតកជាមួយជីតាសូម្បីតែបន្តិចបន្តួចហើយគ្មានអ្នកប្រាជ្ញណាម្នាក់ធ្លាប់ពោលថាបងប្រុសទទួលមរតកដោយកាត់សិទ្ធិជីតានោះឡើយ។ គ្រប់កាល៖ទេស៖ណាដែលបងប្រុសឈរជាខ្សែញាតិ (អាស្វាបះហ៍) នោះជីតារមែងមានអាទិភាពខ្ពស់ជាងបងប្រុសក្នុងខ្សែញាតិនោះជានិច្ច! ហើយអល់ឡោះជាអ្នកដឹងបំផុត។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب نكاح الجد او الاخ أيهما أولى بنكاح اليتيمة الصغيرة
ជំពូក៖ អាណាព្យាបាលលើស្ត្រីពេញវ័យក្នុងនរក៖ ការហាមឃាត់ការបង្ខិតបង្ខំ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ គ្មានអាណាព្យាបាលណាម្នាក់មានសិទ្ធិបង្ខិតបង្ខំស្ត្រីដែលស្ថិតក្រោមអាណាព្យាបាលរបស់ខ្លួនឱ្យរៀបការឡើយនៅពេលដែលនាងឈានដល់វ័យពេញវ័យ (ការពេញរូបរាងកាយ) មិនថានាងជាស្រីព្រហ្មចារី (ប៊ីក្រ) ឬជាស្ត្រីមេម៉ាយ (សៃយីប) ឡើយ—មិនថាឪពុកឬជនណាផ្សេងទៀតឡើយ! ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ គ្មានអាណាព្យាបាលណាម្នាក់មានសិទ្ធិបង្ខិតបង្ខំស្ត្រីឱ្យរៀបការឡើយលើកលែងតែឪពុកលើកូនស្រីព្រហ្មចារីពេញវ័យរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ៖ បញ្ជារបស់គាត់លើនាងគឺមានសុពលភាពជាប់កាតព្វកិច្ចនរករបស់គាត់លើនាងគឺរឹងមាំជាស្ថាពរហើយសិទ្ធិមរតករវាងស្វាមីភរិយាទាំងពីរក៏កើតមានឡើងជាកាតព្វកិច្ច! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊្នុអាល់ហាស្សាន់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើនរកដែលឪពុកបង្ខិតបង្ខំលើកូនស្រីព្រហ្មចារីពេញវ័យអាចមានសុពលភាពយ៉ាងដូចម្តេចកើតខណ៖ដែលនាងឈានដល់វ័យពេញវ័យហើយនោះបើទោះបីជាគាត់ទិញឬលក់ទ្រព្យសម្បត្តិជំនួសនាងក៏មិនអាចមានសុពលភាពដែរបើគ្មានការយល់ព្រមពីនាងនោះ? ពួកគេលើកហេតុផលថា «ពីព្រោះស្រីព្រហ្មចារីអាចនិយាយស្តីបានយ៉ាងងាយក្នុងការទិញនិងលក់ដែលការយល់ព្រមរបស់នាងត្រូវតែតាមរយ៖ពាក្យសម្តី»។ គេតបទៅពួកគេវិញថា៖ ក៏ប៉ុន្តែក្នុងរឿងនរករបស់ស្រីព្រហ្មចារីមានសេចក្តីបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា «ការយល់ព្រមរបស់នាងគឺភាពស្ងៀមស្ងាត់របស់នាង»! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកប្រាជ្ញរបស់អ្នករាល់គ្នាគឺលោកម៉ាលីកអ៊ីប៊្នុអាណាស់ខ្លួនឯងបានរាយការណ៍ប្រាប់យើងពីអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊្នុអាល់ហ្វាឌល់ពីណាហ៊្វិអ៍អ៊ីប៊្នុជូប៊ៃរអ៊ីប៊្នុមុត្វអ៊ិមពីអ៊ីប៊្នុអាប្បាស ﵄ ពីរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ស្ត្រីមេម៉ាយមានសិទ្ធិលើខ្លួននាងខ្ពស់ជាងអាណាព្យាបាលរបស់នាងហើយស្រីព្រហ្មចារីត្រូវតែសុំការអនុញ្ញាតពីនាងចំពោះខ្លួននាងហើយការអនុញ្ញាតរបស់នាងគឺភាពស្ងៀមស្ងាត់របស់នាង»។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើស្រីព្រហ្មចារីមិនត្រូវបានសុំការអនុញ្ញាតទេនោះគេនឹងមិនពោលថា «ហើយការអនុញ្ញាតរបស់នាងគឺភាពស្ងៀមស្ងាត់របស់នាង» នោះឡើយ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ថា៖ បុរសម្នាក់ឈ្មោះអាប៊ូមូអាវីយ៉ះបានរាយការណ៍ពីយ៉ះយ៉ាអ៊ីប៊្នុអាប៊ីកាថៀរអាល់យ៉ាម៉ាមីពីអាល់មូហាជៀរអ៊ីប៊្នុអ៊ីក្រីម៉ះថាបុរសម្នាក់បានរៀបការឱ្យកូនស្រីព្រហ្មចារីរបស់ខ្លួនដោយនាងមិនយល់ព្រមដូច្នេះរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានសម្រេចលុបចោលនរករបស់គាត់! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ព្រមទាំងមានហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ជាច្រើនដែលគេដឹងយ៉ាងទូលំទូលាយពីរូបវន្តបុគ្គលដទៃទៀត។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ថា៖ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊្នុអាបានអ៊ីប៊្នុស្វាលិហ៍បានរាយការណ៍ពីអាល់ហាស្សាន់អ៊ីប៊្នុអាល់ហ៊ុរពីអាល់ហាកាំអ៊ីប៊្នុឧតៃព្វះពីអាលីអ៊ីប៊្នុអាប៊ីថ្វាលីប ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ស្ត្រីមិនត្រូវរៀបការឡើយលើកលែងតែមានអាណាព្យាបាលហើយអាណាព្យាបាលមិនត្រូវរៀបការឱ្យនាងឡើយលើកលែងតែមានការអនុញ្ញាតពីនាង—មិនថាឪពុកមិនថាបងប្រុសឬជនណាផ្សេងទៀតឡើយ!»។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ថា៖ កៃស៍អ៊ីប៊្នុអាល់រ៉ប៊ីអាល់អាសាឌីបានរាយការណ៍ពីអាប់ឌុលការីមអាល់ចាហ្សារីពីសាអ៊ិដអ៊ីប៊្នុអាល់មូសាយយីបបាននិយាយថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ស្រីព្រហ្មចារីត្រូវតែសុំការយល់ព្រមពីនាងលើខ្លួនឯងមិនថានាងមានឪពុកឬគ្មានឪពុកឡើយ!»។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានរាយការណ៍ពីហាំម៉ាដពីអ៊ីប្រាហ៊ីមបាននិយាយថា៖ «ស្រីព្រហ្មចារីមិនត្រូវរៀបការឡើយរហូតទាល់តែសុំការយល់ព្រមពីនាងហើយការពេញចិត្តរបស់នាងគឺភាពស្ងៀមស្ងាត់របស់នាង»។ អ៊ីប្រាហ៊ីមបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នាងដឹងច្បាស់អំពីខ្លួននាងជាងគេប្រហែលជានាងមានកំហូចខាតណាមួយដែលធ្វើឱ្យនាងមិនអាចរួមមេត្រីជាមួយបុរសបាន»។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ថា៖ អ៊ីស្មាអែលអ៊ីប៊្នុអាយយ៉ាសអាល់ហ៊ីមស៊ីបានរាយការណ៍ពីអាល់អោវហ្សាអ៊ីពីអាត្វាអ៊ីប៊្នុអាប៊ីរ៉warming ពីចាបៀរថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានបំបែកស្ត្រីព្រហ្មចារីម្នាក់ចេញពីស្វាមីរបស់នាងនៅពេលដែលឪពុករបស់នាងបានបង្ខំរៀបការឱ្យនាងទាំងដែលនាងមិនពេញចិត្ត!
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب أولياء النكاح على الكبيرة البالغة ما يجوز وما لا يجوز
ជំពូក៖ នរកកុមារាវ័យក្មេងនិងកុមារីវ័យក្មេងនិងសិទ្ធិជ្រើសរើសនៅពេលពេញវ័យ (ឃីយ៉ារល់ប៊ូលូហ្ក)។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើឪពុកឬជីតាខាងឪពុក (ក្នុងករណីឪពុកបានស្លាប់) បានរៀបការឱ្យកុមារាវ័យក្មេងឬកុមារីវ័យក្មេងនោះនរកគឺមានសុពលភាពជាស្ថាពរហើយពួកគេទាំងពីរគ្មានសិទ្ធិជ្រើសរើសរំលាយនរកនៅពេលពេញវ័យឡើយហើយប្រសិនបើភាគីណាម្នាក់ស្លាប់ពួកគេទទួលមរតកពីគ្នាទៅវិញទៅមក។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអាណាព្យាបាលដទៃក្រៅពីឪពុកនិងជីតាបានរៀបការឱ្យពួកគេនោះនរកគឺមានសុពលភាពតាមលក្ខខណ្ឌ៖ បើពួកគេស្លាប់ពួកគេទទួលមរតកពីគ្នាប៉ុន្តែនៅពេលពួកគេឈានដល់វ័យពេញវ័យពួកគេទាំងពីររក្សាសិទ្ធិជ្រើសរើសនៅពេលពេញវ័យ (ឃីយ៉ារល់ប៊ូលូហ្ក) បើពួកគេពេញចិត្តពួកគេទទួលស្គាល់ហើយបើពួកគេមិនពេញចិត្តពួកគេអាចបដិសេធរំលាយចោលបាន។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ គ្មាននរណាម្នាក់គួររៀបការឱ្យកុមារាតូចៗឡើយលើកលែងតែឪពុកប៉ុណ្ណោះហើយអាជ្ញាធរត្រូវហាមឃាត់មិនឱ្យអ្នកដទៃធ្វើបែបនេះនិងត្រូវលុបចោលរាល់នរកដែលធ្វើឡើងដោយគ្មានឪពុក។ ប្រសិនបើអ្នកដទៃរៀបការឱ្យនោះកុមារមានសិទ្ធិជ្រើសរើសនៅពេលពេញវ័យហើយប្រសិនបើពួកគេបែកគ្នានោះការបែកគ្នារបស់ពួកគេត្រូវរាប់ជាការលែងលះ (ត្វឡាក) មួយលើក! ពួកគេអះអាងថាគ្មាននរណាម្នាក់ឈរក្នុងតំណែងឪពុកឡើយមិនថាបងប្រុសជីតាឬអ្នកដទៃដ្បិតការផ្គត់ផ្គង់ចិញ្ចឹមកូនតូចជាបន្ទុករបស់ឪពុកតែម្នាក់គត់រហូតដល់ធំដឹងក្តី (ឬរហូតដល់រៀបការចំពោះកូនស្រី) ហើយកូនក៏មានកាតព្វកិច្ចចិញ្ចឹមឪពុកវិញដែរនៅពេលឪពុកខ្វះខាត។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ពិតជាគួរឱ្យចម្លែកណាស់ចំពោះទស្សន៖របស់អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះ! ពួកគេអះអាងថានរកកុមារមិនមានសុពលភាពឡើយបើគ្មានឪពុកហើយអាជ្ញាធរត្រូវតែលុបចោលប៉ុន្តែពួកគេបែរជាពោលថាបើកុមារពេញវ័យហើយមិនយល់ព្រមនោះការបែកគ្នាត្រូវចាត់ទុកជាការលែងលះទៅវិញ! តើអាចចាត់ទុកជាការលែងលះយ៉ាងដូចម្តេចកើតបើទោះបីជាពួកគេស្លាប់មុននោះក៏ពួកគេមិនទទួលមរតកពីគ្នាផងនោះ? ការលែងលះមនុស្សស្រីដែលមិនមែនជាភរិយាត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់គឺជារឿងមិនអាចទៅរួចឡើយ! លើសពីនេះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)របស់ទ្រង់អំពីនរករបស់កុមារីកំព្រា៖ {ហើយពួកគេសុំសេចក្តីសម្រេចពីអ្នកអំពីស្ត្រីចូរសម្តែងចុះថា៖ អល់ឡោះផ្ដល់សេចក្តីសម្រេចដល់អ្នករាល់គ្នាអំពីពួកនាងនិងអ្វីដែលត្រូវបានសូត្រជូនអ្នករាល់គ្នានៅក្នុងគម្ពីរអំពីកុមារីកំព្រាដែលអ្នករាល់គ្នាមិនបានផ្ដល់អ្វីដែលត្រូវបានកំណត់សម្រាប់ពួកនាងប៉ុន្តែអ្នករាល់គ្នាចង់រៀបការជាមួយពួកនាង} [ស៊ូរ៉ាត់អាន់នីសា៖ ១២៧]។ តើអល់ឡោះបន្ទោសពួកគេចំពោះការគេចវេះមិនរៀបការជាមួយអ្នកដែលច្បាប់ហាមមិនឱ្យរៀបការកើតទេ? នេះសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថានរកកុមារីកំព្រាត្រូវបានច្បាប់អនុញ្ញាត! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ថា៖ អាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊្នុអាល់មូបារ៉ាក់បានរាយការណ៍ពីម៉ាអ៍ម៉ារអ៊ីប៊្នុរ៉ាស៊ីដពីអ៊ីប៊្នុថ្វាវូសពីឪពុករបស់គាត់បាននិយាយថា៖ «នៅពេលដែលក្មេងកំព្រាត្រូវបានរៀបការឱ្យគេមានសិទ្ធិជ្រើសរើសនៅពេលឈានដល់វ័យពេញវ័យ»។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ថា៖ អ៊ីស្មាអែលអ៊ីប៊្នុអាយយ៉ាសបានរាយការណ៍ពីអ៊ីប៊្នុជូរ៉ៃចពីអាត្វាបាននិយាយថា៖ «នៅពេលកុមារាកំព្រាត្រូវបានរៀបការឱ្យក្នុងវ័យកុមារគេមានសិទ្ធិជ្រើសរើសនៅពេលធំដឹងក្តីហើយកុមារីកំព្រាក៏ដូចគ្នាដែរ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب نكاح الصغير والصغيرة وما يجوز عليهما اذا ادركا وما لا يجوز
ជំពូក៖ កាតព្វកិច្ចផ្គត់ផ្គង់ចិញ្ចឹមជីវិត (ណាហ៊្វ៉ាក្វោះហ៍) រវាងសាច់ញាតិហាមឃាត់នរក។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានអះអាងថាគ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវបង្ខំឱ្យបង់ថ្លៃផ្គត់ផ្គង់ចិញ្ចឹមជីវិតឡើយលើកលែងតែឪពុកចំពោះកូនតូចៗរបស់ខ្លួន (ក្នុងការបំបៅដោះនិងអាហារ) និងកូនចំពោះឪពុកម្តាយប៉ុណ្ណោះរីឯសាច់ញាតិជិតស្និទ្ធដទៃទៀតដែលហាមឃាត់នរក (ហ៊ួរម៉ាត់) គឺមិនត្រូវបង្ខំឱ្យបង់ថ្លៃផ្គត់ផ្គង់ចិញ្ចឹមជីវិតឡើយ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ បុរសម្នាក់ត្រូវតែបង្ខំដោយច្បាប់ឱ្យផ្គត់ផ្គង់ចិញ្ចឹមជីវិតដល់រាល់សាច់ញាតិជិតស្និទ្ធហាមឃាត់នរក (ហ្ស៊ុលរ៉ាហ៊ីមម៉ះរ៉ម) ទាំងអស់ដែលជាកុមារក្រីក្រគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិឬជាបុរសពិការដែលគ្មានសមត្ថភាពធ្វើការងារឬជាស្ត្រីតូចឬធំដែលគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិ៖ មនុស្សទាំងអស់នេះសាច់ញាតិហាមឃាត់នរករបស់ពួកគេត្រូវតែផ្គត់ផ្គង់ចិញ្ចឹមពួកគេតាមសមាមាត្រនៃចំណែកមរតករបស់ពួកគេ! ប្រសិនបើមានឪពុកនោះឪពុកជាអ្នកមានកាតព្វកិច្ចទីមួយក្នុងការផ្គត់ផ្គង់។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ គ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវទទួលការផ្គត់ផ្គង់ឡើយក្រៅតែពីឪពុកចំពោះកូនឬកូនចំពោះឪពុកម្តាយហើយគ្មានជីតាជីដូនឬចៅៗណាត្រូវបានបង្ខំឱ្យផ្គត់ផ្គង់ឡើយមិនថាក្មេងឬចាស់ស្រីឬបុរសពិការឡើយ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊្នុអាល់ហាស្សាន់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានចែងផ្ទុយស្រឡះពីអ្វីដែលអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោល! អល់ឡោះ ﷻ មានបន្ទូលថា៖ {ហើយបណ្ដាមាតាត្រូវបំបៅដោះកូនៗរបស់ខ្លួនពេញពីរឆ្នាំគត់សម្រាប់អ្នកដែលមានបំណងចង់បំពេញការបំបៅដោះឱ្យចប់សព្វគ្រប់។ ហើយកាតព្វកិច្ចផ្គត់ផ្គង់អាហារនិងសម្លៀកបំពាក់ដល់ពួកនាងដោយសមរម្យគឺជាបន្ទុករបស់ឪពុក។ គ្មានបុគ្គលណាម្នាក់ត្រូវទទួលបន្ទុកលើសពីសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនឡើយ។ មាតាមិនត្រូវរងការឈឺចាប់ដោយសារកូនរបស់ខ្លួនហើយឪពុកក៏មិនត្រូវរងការឈឺចាប់ដោយសារកូនរបស់ខ្លួនដែរ។ ហើយកាតព្វកិច្ចដូចគ្នានេះដែរក៏ត្រូវធ្លាក់លើទាយាទ (អ្នកស្នងមរតក)} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់បាក្វារ៉ោះ៖ ២៣៣]។ ដូច្នេះអល់ឡោះបានកំណត់កាតព្វកិច្ចលើទាយាទដូចអ្វីដែលទ្រង់បានកំណត់លើឪពុកដូច្នោះដែរ! លើសពីនេះយើងបានទទួលដំណឹងពីលោកអ៊ុមើរអ៊ីប៊្នុអាល់ខាត់ថ្វອບ ﵁ ថាស្ត្រីម្នាក់បានប្តឹងឪពុកមារបស់កូនប្រុសតូចរបស់នាងទៅលោកហើយលោកអ៊ុមើរ ﵁ បានបង្គាប់ជាកាតព្វកិច្ចឱ្យឪពុកមានោះផ្គត់ផ្គង់កុមារព្រមទាំងមានអាសើរជាច្រើនដែលគេដឹងយ៉ាងទូលំទូលាយ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ថា៖ អាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊្នុអាល់មូបារ៉ាក់បានរាយការណ៍ពីម៉ាអ៍ម៉ារអ៊ីប៊្នុរ៉ាស៊ីដពីអាល់ហ្សុហ៍រីថាលោកអ៊ុមើរអ៊ីប៊្នុអាល់ខាត់ថ្វອບ ﵁ បានបង្គាប់ឱ្យមនុស្សបីនាក់ដែលជាអ្នកមានសិទ្ធិទទួលមរតកពីកុមារនោះចេញប្រាក់ថ្លៃបំបៅដោះកុមាររួមគ្នា!
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب النفقة من يجبر عليها من ذوي الرحم المحرم وغيره
ជំពូក៖ អាណាព្យាបាលនរក៖ បងប្អូនប្រុសរួមឪពុកម្តាយមានអាទិភាពជាងបងប្អូនប្រុសរួមតែឪពុក។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ បងប្អូនប្រុសរួមតែឪពុក (កូនឪពុកតែមួយម្តាយផ្សេង) គ្មានសិទ្ធិអាណាព្យាបាលក្នុងនរកទាល់តែសោះនៅពេលដែលមានវត្តមានបងប្អូនប្រុសបង្កើតរួមឪពុកម្តាយលើកលែងតែបងប្អូនប្រុសបង្កើតរួមឪពុកម្តាយអវត្តមានដាច់ស្រេចដែលមិនអាចទាក់ទងបាន—ទើបបងប្អូនប្រុសរួមឪពុកមានសិទ្ធិធ្វើជាអាណាព្យាបាលរៀបការដោយស្របច្បាប់។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ បងប្អូនប្រុសទាំងអស់មានសិទ្ធិស្មើគ្នាទាំងស្រុងក្នុងអាណាព្យាបាលនរក៖ ទាំងបងប្អូនរួមឪពុកម្តាយនិងបងប្អូនរួមតែឪពុកសុទ្ធតែមានឋាន៖ស្មើគ្នាតាមច្បាប់។ ប្រសិនបើបងប្អូនរួមតែឪពុករៀបការឱ្យនាងហើយបងប្អូនរួមឪពុកម្តាយមិនពេញចិត្តក៏នរកនោះនៅតែមានសុពលភាពស្របច្បាប់ដែរ! លើកលែងតែឪពុកបានធ្វើបណ្ដាំផ្ដាំផ្ញើនាងដល់បងប្អូនរួមឪពុកម្តាយនិងចាត់តាំងគាត់ជាអ្នកគ្រប់គ្រងលើនាង។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើបងប្អូនរួមតែឪពុកអាចមានសិទ្ធិអាណាព្យាបាលស្មើគ្នាក្នុងនរកជាមួយបងប្អូនបង្កើតរួមឪពុកម្តាយយ៉ាងដូចម្តេចកើតខណ៖ដែលបងប្អូនបង្កើតរួមឪពុកម្តាយគឺជាខ្សែញាតិ (អាស្វាបះហ៍) ជិតស្និទ្ធបំផុតដែលកាត់សិទ្ធិបងប្អូនរួមតែឪពុកនោះ? ចូរពិចារណាមើល៍៖ ប្រសិនបើស្ត្រីនោះស្លាប់ហើយស្ត្រីដែលធ្លាប់បានរំដោះនាងក៏ស្លាប់—តើបងប្អូនប្រុសបង្កើតរួមឪពុកម្តាយរបស់នាងមិនមានសិទ្ធិលើមរតករបស់នាងខ្ពស់ជាងបងប្អូនរួមតែឪពុកទេឬ? ពិតប្រាកដណាស់! ដូចដែលលោកអ៊ុមើរអ៊ីប៊្នុអាល់ខាត់ថ្វອບ ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅពេលដែលខ្សែញាតិ (អាស្វាបះហ៍) ប្រកួតប្រជែងគ្នាជនណាដែលជិតស្និទ្ធជាងតាមរយ៖ម្តាយជននោះរមែងមានអាទិភាពខ្ពស់បំផុត!»។ ចុះហេតុអ្វីបានជាបងប្អូនរួមតែឪពុកមានសិទ្ធិអាណាព្យាបាលជាមួយបងប្អូនរួមឪពុកម្តាយកើត? ប្រសិនបើអនុញ្ញាតឱ្យបងប្អូនរួមតែឪពុកមានសិទ្ធិជាមួយបងប្អូនបង្កើតរួមឪពុកម្តាយនោះឪពុកមាក៏គប្បីមានសិទ្ធិជាមួយបងប្អូនដែរ—ប៉ុន្តែអ្នករាល់គ្នាបានឯកភាពថាឪពុកមាគ្មានសិទ្ធិជាមួយបងប្អូនឡើយ! ដូច្នេះហើយបងប្អូនរួមតែឪពុកក៏គ្មានសិទ្ធិអាណាព្យាបាលជាមួយបងប្អូនបង្កើតរួមឪពុកម្តាយដូចគ្នា។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب نكاح الأولياء الأخ من الأب والأم أولى من الأخ من الأب في النكاح وغيره
...បងប្អូនរួមតែឪពុកគ្មានសិទ្ធិអាណាព្យាបាលជាមួយបងប្អូនបង្កើតរួមឪពុកម្តាយឡើយ។ ជំពូក៖ ឪពុករៀបការឱ្យកូនប្រុសរបស់ខ្លួនក្នុងវ័យកុមារនិងការទទួលខុសត្រូវលើថ្លៃបណ្ណាការ (ម៉ាហើរ)។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍អំពីបុរសម្នាក់ដែលបានរៀបការឱ្យកូនប្រុសវ័យក្មេងរបស់ខ្លួនមិនថាកូនប្រុសនោះមានទ្រព្យសម្បត្តិឬគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិក៏ដោយ៖ នរកគឺមានសុពលភាពស្របច្បាប់ហើយថ្លៃបណ្ណាការ (ម៉ាហើរ) គឺជាបំណុលជាប់លើកូនប្រុសចំណែកឪពុកគ្មានកាតព្វកិច្ចចេញថ្លៃបណ្ណាការអ្វីឡើយលើកលែងតែឪពុកបានធានាចេញជំនួសដែលគាត់ត្រូវជាប់កាតព្វកិច្ចតាមការធានារបស់គាត់។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ ប្រសិនបើឪពុករៀបការឱ្យកូនក្នុងពេលដែលកូនគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិនោះថ្លៃបណ្ណាការគឺជាកាតព្វកិច្ចផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ឪពុកជារៀងរហូតមិនថាក្រោយមកកូនប្រុសនោះក្លាយជាអ្នកមានឬមិនមានឡើយ។ ហើយប្រសិនបើកូនប្រុសមានទ្រព្យសម្បត្តិនៅថ្ងៃដែលឪពុករៀបការឱ្យនោះថ្លៃបណ្ណាការត្រូវទូទាត់ចេញពីទ្រព្យរបស់កូនលើកលែងតែឪពុកបានបញ្ជាក់ថាគាត់ទទួលរ៉ាប់រងថ្លៃបណ្ណាការដោយខ្លួនឯង។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើថ្លៃបណ្ណាការអាចធ្លាក់ជាបន្ទុករបស់ឪពុកយ៉ាងដូចម្តេចកើតខណ៖ដែលគាត់មិនដែលបានធានាអ្វីសោះដល់ពួកគេនោះ? គ្មានភាពខុសគ្នារវាងកុមារជាអ្នកមានឬអ្នកក្រក្នុងទិដ្ឋភាពនេះឡើយ។ ចូរពិចារណាមើល៍បុរសម្នាក់បានចាត់តាំងតំណាងឱ្យរៀបការប្រពន្ធឱ្យខ្លួនហើយតំណាងបានចងកិច្ចសន្យានរក៖ មិនថាម្ចាស់ដើមជាអ្នកមានឬអ្នកក្រតើថ្លៃបណ្ណាការធ្លាក់លើតំណាងដែលមិនដែលធានាអ្វីសោះនោះទេឬ? ទេ! ដូចគ្នានេះដែរឪពុកគ្រាន់តែជាអ្នកបញ្ចេញសំឡេងតំណាង (មូអាប់បៀរ) ក្នុងនរកជំនួសកូនប្រុសរបស់គាត់ប៉ុណ្ណោះគាត់មិនជាប់កាតព្វកិច្ចបង់ថ្លៃបណ្ណាការអ្វីឡើយលើកលែងតែគាត់ស្ម័គ្រចិត្តធានា។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب في الرجل يزوج ابنه وهو صغير
ជំពូក៖ ឪពុករៀបការឱ្យកូនប្រុសពេញវ័យដោយគ្មានការអនុញ្ញាតនិងការបដិសេធ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍អំពីបុគ្គលដែលបានរៀបការឱ្យកូនប្រុសពេញវ័យរបស់ខ្លួនក្នុងពេលដែលកូនអវត្តមានលុះដំណឹងឮដល់កូនប្រុសកូនប្រុសមិនពេញចិត្តហើយបានបដិសេធនរកនោះ៖ នរកត្រូវរំលាយចោលទាំងឪពុកនិងកូនប្រុសមិនជំពាក់អ្វីទាំងអស់ហើយការបែកគ្នារបស់ពួកគេមិនមែនជាការលែងលះ (ត្វឡាក) ឡើយ។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានយល់ស្របតាមទស្សន៖របស់អាប៊ូហាណីហ្វះដែរដោយគ្រាន់តែពួកគេនិយាយថា៖ «ការបែកគ្នារបស់ពួកគេត្រូវរាប់ជាការលែងលះ (តាត់លីក្វោះហ៍) មួយលើក!»។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើការបែកគ្នានេះអាចចាត់ទុកជាការលែងលះយ៉ាងដូចម្តេចកើតខណ៖ដែលនរកត្រឹមត្រូវមិនដែលបានកើតឡើងផងនោះ? ប្រសិនបើភាគីណាម្នាក់ស្លាប់ពួកគេក៏មិនទទួលមរតកពីគ្នាដែរ! ពួកគេលើកហេតុផលថា «ពីព្រោះប្រសិនបើកូនប្រុសយល់ព្រមនោះវានឹងមានសុពលភាពដូច្នេះហើយទើបយើងកំណត់ឱ្យការបែកគ្នានេះជាការលែងលះ»។ គេសួរពួកគេវិញថា៖ ចុះបើឪពុកមារៀបការឱ្យក្មួយប្រុសពេញវ័យដោយគ្មានបញ្ជាហើយក្មួយយល់ព្រម—ពួកគេតបថា «នរកនេះមិនអាចមានសុពលភាពជាដាច់ខាតហើយជីតាបងប្រុសនិងអាណាព្យាបាលទាំងអស់ក៏ដូចគ្នាដែរលើកលែងតែឪពុក»។ គេសួរពួកគេបន្តថា៖ ប្រសិនបើឪពុកស្អប់ស្ត្រីម្នាក់ដែលកូនប្រុសពេញវ័យរបស់ខ្លួនចង់រៀបការហើយឪពុកបានរៀបការនាងឱ្យកូនប្រុសដោយដាក់ថ្លៃបណ្ណាការយ៉ាងខ្ពស់រួចកូនប្រុសបដិសេធបីដង—តើនាងនឹងត្រូវលែងលះបីដងហើយក្លាយជាហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) (ហាមឃាត់) លើកូនប្រុសរហូតទាល់តែនាងរៀបការប្តីផ្សេងសិនដូច្នោះឬ? តើមានទស្សន៖ណាដែលគួរឱ្យចម្លែកជាងនេះទៅទៀតដែលឪពុកអាចធ្វើឱ្យស្ត្រីណាម្នាក់ក្លាយជាហារ៉ាមលើកូនប្រុសរបស់ខ្លួនដោយគ្រាន់តែរៀបការនាងឱ្យកូនប្រុសបីដងទាំងដែលកូនមិនពេញចិត្តនោះ?!
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب في الرجل يزوج أبنه وهو كبير
...លើថ្លៃបណ្ណាការដែលគេស្អប់ហើយធ្វើឱ្យនាងក្លាយជាហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)លើគេនោះ? គេមិនគប្បីពោលបែបនេះឡើយដែលធ្វើឱ្យការបែកបាក់ភាពហារ៉ាមនិងការលែងលះធ្លាក់ទៅក្នុងដៃរបស់អ្នកដទៃក្រៅពីស្វាមីមិនថាជាឪពុកឬអ្នកដទៃឡើយ! ជំពូក៖ ឪពុកអវត្តមាននិងបងប្រុសដែលទទួលការចាត់តាំងរៀបការឱ្យកូនស្រីវ័យក្មេងដូចគ្នា។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍អំពីបុរសម្នាក់ដែលបានធ្វើដំណើរចេញទៅក្រៅស្រុកដោយបន្សល់ទុកកូនស្រីវ័យក្មេងម្នាក់ដែលដល់វ័យអាចរួមដំណេកបានតែមិនទាន់ពេញវ័យពេញលេញហើយបានបង្គាប់ឱ្យបងប្អូនរបស់ខ្លួនរៀបការនាងឱ្យជនណាដែលគាត់ពេញចិត្តរួចឪពុកដែលកំពុងអវត្តមានបានរៀបការនាងឱ្យបុរសម្នាក់ហើយបងប្រុសក៏បានរៀបការនាងឱ្យបុរសម្នាក់ទៀត៖ កិច្ចសន្យានរករបស់បុរសណាដែលបានធ្វើមុនគេគឺជាកិច្ចសន្យាដែលមានសុពលភាពពេញលេញ។ ប្រសិនបើបុរសទីពីរបានរួមដំណេកជាមួយនាងគេត្រូវបំបែកពួកគេទាំងពីរចេញពីគ្នានាងទទួលបានថ្លៃបណ្ណាការដោយសារការរួមដំណេកនាងត្រូវរង់ចាំផុតអំឡុងពេលអ៊ុឌ្ដះហ៍ហើយបន្ទាប់មកត្រូវប្រគល់នាងត្រឡប់ទៅស្វាមីទីមួយវិញ! ប៉ុន្តែអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ នាងធ្លាក់ជាភរិយារបស់បុរសណាដែលបានរួមដំណេកជាមួយនាងមុនគេដោយមិនចាំបាច់មើលថានរណាចងកិច្ចសន្យានរកមុនឡើយ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើស្ត្រីម្នាក់អាចក្លាយជាភរិយារបស់បុរសទីពីរគ្រាន់តែដោយសារបុរសទីពីរនោះបានរួមដំណេកជាមួយភរិយារបស់បុរសទីមួយយ៉ាងដូចម្តេចកើត?! ចូរពិចារណាមើល៍បើគ្មានបុរសណាម្នាក់បានរួមដំណេកជាមួយនាងរហូតដល់នាងស្លាប់តើបុរសណាជាអ្នកទទួលមរតកពីនាងហើយការលែងលះរបស់អ្នកណាមានសុពលភាពលើនាង? ពួកគេឆ្លើយថា «គឺបុរសទីមួយ!»។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ចុះហេតុអ្វីបានជានាងត្រូវផ្ទេរពីបុរសទីមួយទៅបុរសទីពីរគ្រាន់តែដោយសារបុរសទីពីរបានរួមដំណេកខុសច្បាប់ជាមួយនាងទៅវិញ? គ្មានការលើកហេតុផលណាដែលអាក្រក់ជាងនេះឡើយ!
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الرجل يغيب وله ابنة صغيرة امر أخاه ان يزوجها من يرضاه
ជំពូក៖ នរកក្រោមការបង្ខិតបង្ខំ (អាល់មូក្រះហ៍) និងសុពលភាពនៃកិច្ចសន្យាពិតនិងលេងសើច។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍អំពីបុគ្គលដែលរៀបការជាមួយស្រីព្រហ្មចារីឬស្ត្រីមេម៉ាយក្រោមការបង្ខិតបង្ខំពីសំណាក់អ្នកមានអំណាចឬអ្នកដទៃ៖ នរកគឺមានសុពលភាពប្រសិនបើនាងបានបញ្ជាក់ទទួលស្គាល់ដោយពាក្យសម្តីក្រោមការបង្ខំមិនថានាងពេញចិត្តក្រោយពេលរួមដំណេកឬមិនពេញចិត្តឡើយហើយការលែងលះនិងការរំដោះទាសករក៏ដូចគ្នាដែរ! នរកការលែងលះនិងការរំដោះទាសករខុសប្លែកពីកិច្ចសន្យាដទៃទៀត (ដូចជាការទិញលក់និងពាណិជ្ជកម្ម) ពីព្រោះមានអាសើរជាច្រើនបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថាការលេងសើចនិងការនិយាយពិតប្រាកដក្នុងរឿងទាំងនេះគឺមានតម្លៃស្មើគ្នាចំណែកការទិញលក់ក្រោមការបង្ខិតបង្ខំគឺមោឃ៖ទាំងស្រុង។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ ប្រសិនបើរៀបការក្រោមការបង្ខិតបង្ខំគេត្រូវបំបែកពួកគេទាំងពីរចេញពីគ្នាហើយមិនឱ្យពួកគេបន្តនរកឡើយទោះបីជានាងនិងអាណាព្យាបាលពេញចិត្តក្រោយពេលរួមដំណេកក៏ដោយពីព្រោះមូលដ្ឋានដើមរបស់វាគឺហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)មិនអនុញ្ញាតឡើយហើយនាងទទួលបានថ្លៃបណ្ណាការសមរម្យតាមកម្រិតស្ត្រីដូចនាង។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ យើងបានទទួលដំណឹងពីរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ថាលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «រឿងបីយ៉ាង៖ ការលេងសើចក្នុងរឿងទាំងនោះគឺជាការប្រាកដហើយការនិយាយប្រាកដក៏ជាការប្រាកដដែរ៖ គឺការលែងលះការរំដោះទាសករនិងនរក»។ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់ត្រូវបានបង្ខំឱ្យលែងលះឬរំដោះទាសករនោះវាមានសុពលភាពផ្លូវច្បាប់ភ្លាមដូច្នេះនរកក៏ដូចគ្នាដែរ! ប្រសិនបើជនណាអះអាងថាការបង្ខំធ្វើឱ្យនរកមោឃ៖ ជននោះត្រូវតែអះអាងថាការបង្ខំធ្វើឱ្យការលែងលះនិងការរំដោះទាសករមោឃ៖ដូចគ្នា—ដែលនេះផ្ទុយស្រឡះពីស៊ុណ្ណះដែលបានចាក់គ្រឹះយ៉ាងរឹងមាំ!
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الرجل يتزوج المرأة البكر أو الثيب