ភស្តុតាងឆ្លើយតបអ្នកក្រុងម៉ាឌីណះ

ជំពូក៖ បុរសទិញស្រូវសាលីក្នុងតម្លៃពីរភាគបីឌីណារហើយទទួលយកប្រាក់អាប់មួយភាគបីឌីណារ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានដំណាលប្រាប់យើងអំពីអ្នកដែលទិញស្រូវសាលីក្នុងតម្លៃពីរភាគបីឌីណារដោយគាត់បានហុចកាក់មួយឌីណារពេញហើយទទួលយកស្រូវសាលីដែលគាត់បានទិញរួចម្ចាស់ស្រូវសាលីបានអាប់ប្រាក់មកឱ្យគាត់វិញចំនួនមួយភាគបីឌីណារជាកាក់មាសសុទ្ធ៖ ការណ៍នេះគឺគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយ។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ គេស្អប់ខ្ពើមការប្រគល់មាសហើយទទួលយកមកវិញទាំងមាសនិងស្រូវសាលី។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ នេះក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមការសន្និដ្ឋានស្មានៗរបស់អ្នករាល់គ្នាដែលអ្នកយកមកមោឃភាពការលក់ដូររបស់មនុស្សម្នាដែរ។ គ្មានជនណាម្នាក់គួរស្អប់ខ្ពើមការណ៍នេះឡើយ! តើការណ៍នេះខុសគ្នាអ្វីពីការទិញស្រូវសាលីក្នុងតម្លៃពីរភាគបីឌីណារនោះ? គាត់គ្រាន់តែទិញស្រូវសាលីដោយប្រាក់ពីរភាគបីឌីណារហើយបានទទួលយកមកវិញនូវចំណែកមួយភាគបីដែលនៅសល់តាមទម្ងន់មាសរបស់វាពិតប្រាកដ។ តើមានរឿងអ្វីដែលគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមក្នុងករណីនេះទៅវិញ?

ជំពូក៖ ការទារយកស្បៀងស៖ឡាំនៅពេលដល់កាលកំណត់និងសន្លឹកផ្ទេរប្រាក់ (ស៊ុហ្វតាហ្កះ)។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍អំពីអ្នកដែលបង់ប្រាក់ជាមុន (ស៖ឡាំ) សម្រាប់ទិញស្បៀងអាហារលុះដល់ពេលកំណត់ម្ចាស់ប្រាក់ស៖ឡាំបានមកទារយកស្បៀងរបស់គាត់ស្រាប់តែអ្នកជំពាក់ស្បៀងបាននិយាយថា៖ "ខ្ញុំគ្មានស្បៀងទេចូរលក់ស្បៀងរបស់អ្នកដែលជំពាក់លើខ្ញុំឱ្យខ្ញុំវិញដោយកំណត់ពេលទៅមុខទៀតចុះ" ម្ចាស់ស្បៀងក៏តបថា៖ "ការណ៍នេះមិនត្រឹមត្រូវទេ" រួចអ្នកជំពាក់ស្បៀងក៏និយាយថា៖ "បើដូច្នោះចូរលក់ស្បៀងឱ្យខ្ញុំដោយជំពាក់កំណត់ពេលចុះដើម្បីឱ្យខ្ញុំអាចយកវាទៅសងអ្នកវិញបាន"៖ ទោះបីជាគាត់សងតាមវិធីណាក៏ដោយប្រសិនបើមានការដាក់លក្ខខណ្ឌនៅក្នុងកិច្ចសន្យាដើមថាគាត់ត្រូវតែលក់ឱ្យគាត់ដើម្បីយកទៅសងនោះគ្មានសេចក្តីល្អនៅក្នុងនោះឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគ្មានលក្ខខណ្ឌរវាងអ្នកទាំងពីរទេហើយគាត់បានលក់ឱ្យគាត់តាមតម្លៃដើមទុនដំបូងឬទាបជាងនោះគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយដោយមិនត្រូវប្រគល់ស្បៀងនោះទេរហូតទាល់តែគាត់បានទទួលក្ដាប់វាពេញលេញជាមុនសិនលុះកាលណាគាត់ទទួលក្ដាប់បានពេញលេញហើយនោះគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីដែលភាគីម្ខាងទៀតទទួលយកពីគាត់តាមរង្វាស់ខ្នាតត្រឹមត្រូវនោះឡើយ។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ ការណ៍នេះមិនត្រឹមត្រូវឡើយទោះជាមានលក្ខខណ្ឌឬគ្មានលក្ខខណ្ឌក៏ដោយពីព្រោះយើងយល់ឃើញថាគាត់លក់របស់នោះឱ្យខ្លួនគាត់ផ្ទាល់។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ លក្ខខណ្ឌត្រូវបានគេស្អប់ខ្ពើមដោយសារតែគាត់បានដាក់លក្ខខណ្ឌលើអ្វីដែលគាត់មិនអាចធ្វើបានហាក់ដូចជាគាត់ទុកឱ្យការលក់របស់គាត់អាស្រ័យលើលក្ខខណ្ឌមិនប្រាកដ។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលគ្មានលក្ខខណ្ឌរវាងពួកគេទាំងពីរទេប្រសិនបើអ្នកទិញស្បៀងកាលណាបានទទួលក្ដាប់ស្បៀងហើយហើយគាត់ជ្រើសរើសមិនប្រគល់ឱ្យគាត់និងមិនប្រគល់ឱ្យអ្នកណាផ្សេងនោះគាត់មានសិទ្ធិពេញលេញធ្វើបាន។ នៅពេលដែលរឿងរ៉ាវប្រព្រឹត្តទៅបែបនេះនោះគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយហើយនេះគឺជាកិច្ចការទូទៅរបស់មនុស្សម្នា។ តើអ្នករាល់គ្នាមិនឃើញការប្រើប្រាស់ស៊ុហ្វតាហ្កះ (suftajah - សន្លឹកប័ណ្ណផ្ទេរប្រាក់/មូលប្បទានប័ត្រ) ទេឬអីដែលបុរសម្នាក់ប្រគល់ប្រាក់ឌៀរហាំទៅឱ្យបុរសម្នាក់ទៀតនៅម៉ាឌីណះរួចសរសេរប័ណ្ណឱ្យគាត់ទៅបើកយកទ្រព្យនោះនៅកូហ្វះ (Kufah) ហើយគាត់ក៏ទៅបើកប្រាក់នោះនៅកូហ្វះដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌចងភ្ជាប់រវាងគ្នានោះ? ការណ៍នេះគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយ! តើមានទោសពៃរ៍អ្វីចំពោះរឿងនេះ? ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់ដាក់លក្ខខណ្ឌចងភ្ជាប់លើគាត់ថាត្រូវយកប្រាក់នៅម៉ាឌីណះដោយភ្ជាប់លក្ខខណ្ឌថាត្រូវសងនៅកូហ្វះនោះទើបជាការខូចខាត។ ដូច្នេះអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះគួរតែបែងចែកឱ្យច្បាស់រវាងករណីមានលក្ខខណ្ឌនិងករណីគ្មានលក្ខខណ្ឌ។ ហើយនេះគឺជាការអនុវត្តជាទូទៅដែលមនុស្សម្នាធ្វើប្រតិបត្តិការលើកិច្ចការរបស់ពួកគេ។ ពិតប្រាកដណាស់លោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នអាប باسک ﵄ ត្រូវបានគេសួរអំពីរឿងនេះផ្ទាល់ហើយលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយដរាបណាវាមិនមែនជាលក្ខខណ្ឌចងកាតព្វកិច្ច"។ អាល់ហាជ្ជ៉ាចអ៊ីប៊នអារត្វះបានរំឭកពីអាត្វាអ៊ីប៊នអាប៊ីរ៉ាបះថាអ៊ីប៊នអាល់ហ្សូប៊ែរធ្លាប់ទទួលយកប្រាក់ពីពួកឈ្មួញនៅម៉ាក្កះរួចសរសេរប័ណ្ណឱ្យពួកគេទៅបើកពីមូសអាប់អ៊ីប៊នអាល់ហ្សូប៊ែរ [នៅអ៊ីរ៉ាក់] ហើយគេបានសួរអ៊ីប៊នអាប باسک អំពីរឿងនោះលោកក៏បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយដរាបណាវាមិនមែនជាលក្ខខណ្ឌចងកាតព្វកិច្ច"។

ជំពូក៖ បុរសឱ្យខ្ចីឌៀរហាំខ្វះទម្ងន់ហើយសងវិញជាឌៀរហាំពេញទម្ងន់។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍អំពីអ្នកដែលឱ្យខ្ចីប្រាក់ឌៀរហាំដែលមានទម្ងន់ខ្វះខាតរួចអ្នកខ្ចីបានសងគាត់វិញជាប្រាក់ឌៀរហាំពេញទម្ងន់ដែលមានទម្ងន់លើស៖ គឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យទទួលយកទម្ងន់ដែលលើសនោះឡើយពីព្រោះគាត់បានទារយកលើសពីសិទ្ធិរបស់គាត់។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ គ្មានទោសពៃរ៍ក្នុងរឿងនោះឡើយហើយវាអនុញ្ញាតស្របច្បាប់។ ពួកគេបាននិយាយថា៖ រឿងនោះមិនដូចជាការទិញដូរឡើយប្រសិនបើទិញឌៀរហាំពេញទម្ងន់ដោយឌៀរហាំខ្វះទម្ងន់ទើបមិនអនុញ្ញាត។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ពួកគេបានរារាំងការលក់ដូរក្នុងរឿងរ៉ាវដែលគួរតែបន្ធូរបន្ថយរួចហើយពួកគេនៅតែបន្តរហូតដល់អនុញ្ញាតនូវអ្វីដែលគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែតទៅវិញ! តើអ្នករាល់គ្នាមិនពិចារណាលើបុរសម្នាក់ដែលជាប់បំណុលគេមួយរយឌៀរហាំដែលខ្វះទម្ងន់មួយឌៀរហាំរួចម្ចាស់បំណុលបែរជាទៅទារយកមួយរយឌៀរហាំពេញទម្ងន់វិញឬ? តើអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ទទួលយកមួយរយឌៀរហាំដែលគ្មានខ្វះទម្ងន់ទាល់តែសោះយ៉ាងដូចម្តេចកើត? តើមិនមែនគាត់បានយកទម្ងន់ប្រាក់ស្មើនឹងប្រាក់របស់គាត់បូកបន្ថែមទម្ងន់លើសទេឬអី? នេះហើយជាការស៊ីការប្រាក់ (រីបា) តាមទស្សន៖របស់យើងគឺការដែលគេទទួលយកប្រាក់ស្មើនឹងទម្ងន់របស់វាបូកជាមួយចំណែកលើស! គេបានសួរពួកគេថា៖ តើអ្វីជាភាពខុសគ្នារវាងរឿងនេះនិងការទិញដូរព្រមទាំងការដាក់លក្ខខណ្ឌ? ពួកគេឆ្លើយថា៖ "ពីព្រោះការឱ្យខ្ចីនោះធ្វើឡើងក្នុងន័យសប្បុរសធម៌ (អាល់ម៉ាអ៍រូហ្វ) ចំណែកការទិញដូរគឺធ្វើឡើងក្នុងន័យជួញដូរយកចំណេញ"។ គេបានឆ្លើយតបទៅកាន់ពួកគេវិញថា៖ តើអាចចាត់ទុកជាសប្បុរសធម៌យ៉ាងដូចម្តេចកើតនៅពេលដែលគាត់និយាយថា៖ "ឌៀរហាំពេញទម្ងន់ទាំងនេះជាការសងសម្រាប់ឌៀរហាំខ្វះទម្ងន់របស់អ្នក"? វាអាចចាត់ទុកជាសប្បុរសធម៌បានលុះត្រាតែគាត់ប្រគល់ឌៀរហាំស្មើនឹងឌៀរហាំរបស់គាត់រួចហើយគាត់បានជូនចំណែកលើសជាកាដូបន្ថែមដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌព្រមព្រៀងគ្នាតាំងពីដំបូង។ ប៉ុន្តែការដែលគាត់និយាយថា៖ "ចូរអ្នកយកឌៀរហាំពេញទម្ងន់ដ៏ល្អទាំងនេះជំនួសឌៀរហាំខ្វះទម្ងន់ដ៏អន់របស់អ្នកចុះ" នេះមិនមែនជាសប្បុរសធម៌ឡើយផ្ទុយទៅវិញគាត់បានប្រគល់ឌៀរហាំធ្ងន់ជាងឌៀរហាំរបស់គាត់ដោយសារតែបំណុលដែលគាត់បានឱ្យខ្ចីតែប៉ុណ្ណោះ!

ជំពូក៖ លក្ខខណ្ឌនៃកិច្ចសន្យាទិញទំនិញជាមុន (អាល់ស៖ឡាំ)។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍ថា៖ មិនគប្បីធ្វើកិច្ចសន្យាស៖ឡាំ (បង់ប្រាក់ទិញទំនិញជាមុន) លើស្បៀងអាហារឬវត្ថុដទៃទៀតឡើយលើកលែងតែដោយមានកាលកំណត់ជាក់លាក់រង្វាស់ខ្នាតឬទម្ងន់ជាក់លាក់និងទីកន្លែងប្រគល់ទំនិញជាក់លាក់ប្រសិនបើទំនិញនោះទាមទារការដឹកជញ្ជូននិងមានការចំណាយសោហ៊ុយ។ ប្រសិនបើទំនិញនោះគ្មានការចំណាយសោហ៊ុយដឹកជញ្ជូនទេនោះគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីក្នុងការមិនបញ្ជាក់ទីកន្លែងឡើយហើយគាត់ត្រូវប្រគល់ទំនិញនៅទីកន្លែងដែលកិច្ចសន្យាស៖ឡាំត្រូវបានធ្វើឡើង។ ហើយចាំបាច់ត្រូវតែក្ដាប់យកប្រាក់ដើមទុនឱ្យបានមុនពេលដែលភាគីទាំងពីរដើរបែកផ្លូវគ្នា។ ហើយប្រសិនបើជនណាម្នាក់ធ្វើកិច្ចសន្យាស៖ឡាំលើស្បៀងអាហារឬវត្ថុដទៃទៀតដោយមិនបានកំណត់ពេលវេលាជាក់លាក់ទេនោះមិនអនុញ្ញាតឡើយពីព្រោះនេះជាការលក់របស់ដែលខ្លួនមិនមាននៅក្នុងដៃហើយរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានហាមឃាត់ការលក់របស់ដែលខ្លួនមិនមាននៅក្នុងដៃ។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយអំពីកិច្ចសន្យាស៖ឡាំថា៖ វាអនុញ្ញាតស្របច្បាប់ទោះបីជាមិនបានកំណត់ពេលវេលាក៏ដោយឱ្យតែបានប្រគល់ប្រាក់ដើមទុនភ្លាមៗមុនពេលបែកផ្លូវគ្នាហើយទំនិញស៖ឡាំនោះត្រូវចាត់ទុកថាជាទំនិញដល់កំណត់ភ្លាមៗ ដែលអ្នកទិញអាចទារយកនៅពេលណាដែលខ្លួនចង់បាន។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ តើកិច្ចសន្យាស៖ឡាំអាចមានសុពលភាពភ្លាមៗដោយគ្មានកាលកំណត់យ៉ាងដូចម្តេចកើត? ប្រសិនបើកិច្ចសន្យាស៖ឡាំអនុញ្ញាតទាំងភ្លាមៗនិងទាំងមានកាលកំណត់ដូចគ្នានោះតើហាដីសរបស់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ នៅសល់អត្ថន័យអ្វីទៀតនៅពេលដែលទ្រង់បានហាមឃាត់មិនឱ្យបុរសម្នាក់លក់របស់ដែលខ្លួនមិនមាននៅក្នុងដៃនោះ? ហើយនោះជាហាដីសដ៏ល្បីល្បាញដែលត្រូវបានរាយការណ៍ដោយទាំងអ្នកស្រុកអ៊ីរ៉ាក់និងអ្នកស្រុកហ៊ីចាស្វ (Hijaz)។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ ស៊ុហ្វយ៉ានអ៊ីប៊នឧយ៉ៃណះបានប្រាប់យើងពីអាំរូអ៊ីប៊នឌីណារពីណាភិអ៍អ៊ីប៊នជូប៊ែរអ៊ីប៊នមុតអ៊ិមបាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានលក់ស្បៀងអាហារឱ្យទៅអាំរូអ៊ីប៊នឧសម៉ានដែលមួយចំណែកខ្ញុំមាននៅក្នុងដៃនិងមួយចំណែកទៀតខ្ញុំមិនមាននៅក្នុងដៃឡើយ។ ស្រាប់តែមានអ្នកនាំសារម្នាក់មកពីសំណាក់អ៊ីប៊នអាប باسک និងអ៊ីប៊នឧមើរ ﵃ ហើយលោកទាំងពីរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ចំណែកណាដែលឯងមាននៅក្នុងដៃចូរអនុវត្តវាចុះហើយចំណែកណាដែលឯងគ្មាននៅក្នុងដៃចូរលុបចោលវាវិញ"។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីអ៍ឧមើរអ៊ីប៊នបាស៊ៀរបានប្រាប់យើងពីអាមៀរអាល់សាប់ប៊ីថាលោកត្រូវបានគេសួរអំពីកិច្ចសន្យាស៖ឡាំលោកអាមៀរបានឆ្លើយថា៖ "កាលណាវាជារបស់ជាក់លាក់និងរង្វាស់កាហ្វីសជាក់លាក់នោះវាជាហាឡាល់ (ស្របច្បាប់)"។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ ស៊ុហ្វយ៉ានអ៊ីប៊នឧយ៉ៃណះបានប្រាប់យើងពីអ៊ីប៊នអាប៊ីណាជីហ៍ពីអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នកាស៊ៀរពីអាប៊ូអាល់មិនហាលពីអ៊ីប៊នអាប باسک ﵄ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានយាងមកដល់ម៉ាឌីណះខណ៖ដែលពួកគេកំពុងធ្វើកិច្ចសន្យាស៖ឡាំលើផ្លែឆាបសម្រាប់រយ៖ពេលពីរឆ្នាំនិងបីឆ្នាំ។ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ "ជនណាដែលបង់ប្រាក់ជាមុន (ស៖ឡាំ) សម្រាប់ផ្លែឆាបចូរឱ្យគេធ្វើកិច្ចសន្យាក្នុងរង្វាស់ខ្នាតជាក់លាក់ក្នុងទម្ងន់ជាក់លាក់និងរហូតដល់កាលកំណត់ជាក់លាក់មួយ"។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ ស៊ុហ្វយ៉ានអ៊ីប៊នឧយ៉ៃណះបានប្រាប់យើងពីអាប់ឌុលករីមពីអ៊ីក្រីម៉ះពីអ៊ីប៊នអាប باسک ﵄ ថាលោកស្អប់ខ្ពើមការធ្វើកិច្ចសន្យាស៖ឡាំដោយកំណត់ពេលដល់រដូវបើកប្រាក់បៀវត្សរ៍ឬរដូវគាបទឹកផ្លែឈើឬរដូវប្រមូលផលលើធ្លាស្រូវហើយលោកតែងតែមានប្រសាសន៍ថា៖ "ចូរកំណត់កាលបរិច្ឆេទឱ្យជាក់លាក់សម្រាប់វា"។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ ស៊ុហ្វយ៉ានអាល់ស៊ាវរីបានប្រាប់យើងដោយពោលថា៖ អាប៊ូអ៊ីសហាកបានដំណាលប្រាប់យើងដោយពោលថា៖ ខ្ញុំបានសួរអាល់អាស្វ៉ាត់អ៊ីប៊នយ៉ាហ្ស៊ីដអំពីកិច្ចសន្យាស៖ឡាំលោកបានឆ្លើយថា៖ "ចូរបង់ប្រាក់ជាមុនក្នុងរង្វាស់ខ្នាតជាក់លាក់រហូតដល់កាលកំណត់ជាក់លាក់"។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ ស៊ុហ្វយ៉ានអាល់ស៊ាវរីបានប្រាប់យើងដោយពោលថា៖ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នកៃស៍បានដំណាលប្រាប់យើងដោយពោលថា៖ អ៊ីប៊នឧមើរ ﵄ ត្រូវបានគេសួរខណ៖ដែលខ្ញុំកំពុងស្តាប់អំពីកិច្ចសន្យាស៖ឡាំលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ក្នុងរង្វាស់ខ្នាតជាក់លាក់រហូតដល់កាលកំណត់ជាក់លាក់"។ គេបានសួរថា៖ "តើអាចយកទ្រព្យបញ្ចាំបានទេ?" លោកឆ្លើយថា៖ "កិច្ចសន្យាស៖ឡាំនោះមានការធានា"។ ហើយអល់ឡោះជាអ្នកដឹងបំផុត។

ជំពូក៖ បុរសដោះដូរនំប៉័ងមួយដុំយកនំប៉័ងពីរដុំដោយផ្ទាល់ដៃភ្លាមៗ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍ថា៖ គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយក្នុងការដោះដូរនំប៉័ងមួយដុំយកនំប៉័ងពីរដុំដោយផ្ទាល់ដៃភ្លាមៗ ហើយក៏គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីក្នុងការដោះដូរដុំធំយកដុំតូចដោយផ្ទាល់ដៃភ្លាមៗដែរទោះបីជាដុំខ្លះធំជាងដុំខ្លះទៀតក៏ដោយពីព្រោះនំប៉័ងបានចាកចេញផុតពីប្រភេទទំនិញវាល់ខ្នាត (កៃល់ - kayl) ហើយដើមដំបូងរបស់វាក៏មិនមែនជាទំនិញថ្លឹងទម្ងន់ (វ៉ាហ្សឹន - wazn) ដែរគឺវាត្រូវបានរាប់ជាចំនួន។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ គ្មានសេចក្តីល្អក្នុងការដោះដូរនំប៉័ងមួយដុំយកពីរដុំឡើយហើយក៏មិនត្រូវដោះដូរដុំធំយកដុំតូចដែរប្រសិនបើដុំមួយធំជាងដុំមួយទៀត។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេប៉ាន់ស្មានដោយការសន្និដ្ឋាន (តាហារ៉រី - taharri) ឱ្យស្មើគ្នាដូចបេះបិទនោះគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយទោះបីជាមិនបានថ្លឹងជញ្ជីងក៏ដោយ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រសិនបើនំប៉័ងមិនអនុញ្ញាតដោះដូរលើកលែងតែស្មើគ្នាដូចបេះបិទទេនោះតើការប៉ាន់ស្មានដោយការសន្និដ្ឋានអាចក្លាយជាហាឡាល់ (ស្របច្បាប់) យ៉ាងដូចម្តេចកើត? ពីព្រោះការប៉ាន់ស្មានដោយការសន្និដ្ឋានតែងតែមានខុសមានត្រូវមានលើសមានខ្វះ។ នំប៉័ងគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយក្នុងការដោះដូរផ្ទាល់ដៃភ្លាមៗទោះបីជាមានភាពខុសគ្នាក្នុងទំហំក៏ដោយដ្បិតវាបានចាកចេញផុតពីស្ថានភាពទំនិញវាល់ខ្នាតហើយក៏មិនស្ថិតក្នុងចំណោមរបស់ដែលគេថ្លឹងទម្ងន់ជាទូទៅដែរ។ តើអ្នករាល់គ្នានឹងនិយាយយ៉ាងណាចំពោះបុរសម្នាក់ដែលទិញស្រូវសាលីដោះដូរស្រូវសាលីពីបុរសម្នាក់ទៀតហើយពួកគេគ្មានរង្វាស់វាល់ខ្នាតនិងគ្មានជញ្ជីងថ្លឹងឡើយហើយពួកគេកំពុងធ្វើដំណើរដូច្នេះពួកគេក៏ប៉ាន់ស្មានស្មានៗ៖ តើការណ៍នោះអនុញ្ញាតដែរឬទេ? ប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នាអនុញ្ញាតនោះជាកំហុសឆ្គងដ៏ច្បាស់ដែលមិនអាចបិទបាំងអ្នកណាបានឡើយពីព្រោះការប៉ាន់ស្មានតែងតែមានលើសនិងខ្វះខណ៖ដែលស៊ុននះបានកំណត់យ៉ាងច្បាស់ថាមិនអនុញ្ញាតលើកលែងតែស្មើគ្នាទល់នឹងស្មើគ្នាតែប៉ុណ្ណោះ! ហើយប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នាឆ្លើយថា៖ "ការណ៍នេះមិនអនុញ្ញាតឡើយ" ចុះហេតុអ្វីបានជាអ្នករាល់គ្នាអនុញ្ញាតឱ្យនំប៉័ងដោះដូរគ្នាដោយការប៉ាន់ស្មានខណ៖ដែលតាមទស្សន៖របស់អ្នកគឺមិនអនុញ្ញាតដោះដូរលើកលែងតែស្មើគ្នាដូចបេះបិទនោះ? មិនគប្បីបង្កើតការបែងចែកខុសគ្នារវាងរឿងរ៉ាវទាំងនេះដោយគ្មានស៊ុននះឡើយ។ ជនណាដែលពោលពាក្យមួយត្រូវតែរក្សាភាពស៊ីសង្វាក់គ្នានៃករណីស្រដៀងគ្នាដោយគោលការណ៍ស្មើគ្នាហើយមិនត្រូវវិនិច្ឆ័យតាមអំពើចិត្តឡើយពីព្រោះការវិនិច្ឆ័យតាមអំពើចិត្តមិនអាចទទួលយកបានឡើយ។

ជំពូក៖ បុរសលក់ស្បៀងជាដុំគរដោយមិនលើកលែងអ្វីមួយឡើយរួចទិញយកមកវិញមួយចំណែក។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ជនណាដែលលក់ស្បៀងអាហារជាដុំគរ (ជូហ្សាផ្វាន់ - juzāfan) ដោយមិនបានលើកលែងចំណែកណាមួយឡើយហើយបានទទួលយកថ្លៃទំនិញរួចរាល់លុះក្រោយមកគាត់កើតមានបំណងចង់ទិញយកចំណែកខ្លះពីស្បៀងនោះត្រឡប់មកវិញ៖ ប្រសិនបើអ្នកទិញមិនទាន់បានទទួលក្ដាប់យកស្បៀងនោះទៅទេគឺមិនគប្បីឱ្យអ្នកលក់ទិញយកពីស្បៀងនោះវិញឡើយទោះជាតិចតួចឬច្រើនក្តី។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកទិញបានទទួលក្ដាប់យកស្បៀងនោះរួចហើយនោះគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយក្នុងការដែលគាត់ទិញពីអ្នកនោះនូវអ្វីដែលគាត់ពេញចិត្ត។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ ជនណាដែលលក់ស្បៀងអាហារជាដុំគរដោយមិនបានលើកលែងចំណែកណាមួយឡើយលុះក្រោយមកកើតមានបំណងចង់ទិញយកចំណែកខ្លះត្រឡប់មកវិញនោះគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីក្នុងការដែលគាត់ទិញយកត្រឹមមួយភាគបីឬតិចជាងនេះឡើយប៉ុន្តែគាត់មិនត្រូវទិញលើសពីមួយភាគបីនោះឡើយ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើអ្វីជាភាពខុសគ្នារវាងមួយភាគបីតិចជាងមួយភាគបីនិងលើសពីមួយភាគបី? ប្រសិនបើអនុញ្ញាតត្រឹមមួយភាគបីនោះលើសពីមួយភាគបីក៏ត្រូវតែហាឡាល់ដែរហើយប្រសិនបើលើសពីមួយភាគបីត្រូវចាត់ទុកជាហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) នោះមួយភាគបីក៏ត្រូវតែហារ៉ាមដូចគ្នាដែរ! ពួកគេបាននិយាយថា៖ "នេះជាទំនៀមអនុវត្តនៅឯពួកយើង"។ គេបានឆ្លើយតបទៅកាន់ពួកគេវិញថា៖ តើអ្នករាល់គ្នាមានឯកសារយោងពីរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ឬពីសហាវ៉ាត់ណាម្នាក់របស់ទ្រង់ដែរឬទេ? ប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នាមាននោះអ្នកច្បាស់ជាយកវាមកធ្វើជាសំអាងតវ៉ាប្រឆាំងនឹងយើងហើយ! ចំណែកពាក្យសម្ដីរបស់អ្នកដែលថា "នេះជាទំនៀមអនុវត្តនៅឯពួកយើង" នោះគ្មានតម្លៃទម្ងន់ខាងផ្លូវច្បាប់អ្វីឡើយ។ ខ្ញុំបានទទួលដំណឹងអំពីអ្នកច្បាប់ម្នាក់របស់អ្នករាល់គ្នាថាលោកមិនធ្លាប់យល់ស្របនឹងច្បាប់មួយភាគបីនេះឡើយហើយលោកតែងតែស្អប់ខ្ពើមរឿងនេះប៉ុន្តែនៅពេលដែលអាល់ស្វាហ្គៀរអ៊ីប៊នអាប់ឌុលឡោះបានឡើងកាន់តំណែងគ្រប់គ្រងលើអ្នករាល់គ្នាដែលជាអ្នកជំទាស់នឹងលោកអ្នកច្បាប់របស់អ្នកក៏បានបោះបង់ជំហររបស់ខ្លួនហើយងាកទៅកាន់តាមពាក្យសម្ដីរបស់អាល់ស្វាហ្គៀរអ៊ីប៊នអាប់ឌុលឡោះវិញ!

ជំពូក៖ ភាពស៊ីសង្វាក់នៃច្បាប់និងបុរសលក់ស្រូវសាលីរួចទទួលយកផ្លែឆាបជាថ្លៃទំនិញ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ម៉ាលីកអ៊ីប៊នអាណាស់ធ្លាប់បាននិយាយថា៖ "កាលពីមុនយើងមិនធ្លាប់អនុវត្តការសងសឹកតាមច្បាប់ (គីស្វាស - qisas) រវាងម្រាមដៃដែលត្រូវកាត់ផ្តាច់នោះឡើយរហូតដល់ពេលដែលអាប់ឌុលអាហ្ស៊ីសអ៊ីប៊នល់មុតត្វាលីបបានកាត់សេចក្តីឱ្យអនុវត្តពេលនោះទើបយើងយល់ឃើញថាត្រូវអនុវត្តការសងសឹកតាមច្បាប់រវាងម្រាមដៃ"។ ដូច្នេះមិនគប្បីបោះបង់ចោលនូវអ្វីដែលស្របតាមគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងស៊ុននះរបស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ) ដើម្បីទៅតាមរឿងរ៉ាវដ៏ច្របូកច្របល់ទាំងនេះដោយដើរតាមអាល់ស្វាហ្គៀរអ៊ីប៊នអាប់ឌុលឡោះឬអ្នកដទៃក្រោមគាត់នោះឡើយ! ជំពូក៖ បុរសលក់ស្រូវសាលីរួចទទួលយកផ្លែឆាបជាថ្លៃទំនិញ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍ថា៖ គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយក្នុងការដែលបុរសម្នាក់ទទួលយកផ្លែឆាបជាថ្លៃនៃស្រូវសាលីដែលគាត់បានលក់ទោះបីជាមុនពេលបែកផ្លូវគ្នាពីអ្នកទិញឬក្រោយពេលបែកផ្លូវគ្នាក៏ដោយដោយផ្ទាល់ដៃភ្លាមៗតាមតែគាត់ពេញចិត្ត។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីក្នុងការដែលបុរសម្នាក់ទទួលយកផ្លែឆាបជាថ្លៃនៃស្រូវសាលីដែលគាត់បានលក់មុនពេលបែកផ្លូវគ្នាឡើយប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់បានបែកផ្លូវគ្នាពីអ្នកទិញក្រោយការលក់ស្រូវសាលីនោះគាត់មិនត្រូវទទួលយកស្បៀងអាហារឬគ្រឿងទេសជាថ្លៃស្រូវសាលីនោះដាច់ខាត។

ជំពូក៖ បុរសទិញស្រូវសាលីដោយប្តូរជាមួយម្សៅមីនិងភាពមោឃ៖នៃកម្រិតកិនមិនស្មើគ្នា។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើអ្នករាល់គ្នាអាចអះអាងថារឿងនេះក្លាយជាការប្តូរប្រាក់ (សរហ្វ - sarf) បានយ៉ាងដូចម្តេចដែលថាបើបែកផ្លូវគ្នាគឺខូចខាតហើយបើមិនទាន់បែកផ្លូវគ្នាគឺអនុញ្ញាតនោះ? ប្រសិនបើអនុញ្ញាតឱ្យលក់ដូរយកផ្លែឆាបជាថ្លៃទំនិញមុនពេលបែកផ្លូវគ្នានោះក៏អនុញ្ញាតឱ្យលក់ដូរក្រោយពេលបែកផ្លូវគ្នាដូចគ្នាដែរ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាបាជ្ញអ៊ីប៊នល់អាវ៉ាមបានប្រាប់យើងដោយពោលថា៖ ហ៊ីសាមអ៊ីប៊នហាសានបានប្រាប់យើងពីអាល់ហាសានអាល់បាស្រ៊ីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "នៅពេលដែលអ្នកលក់ទំនិញដោយជំពាក់កំណត់ពេលហើយកាលកំណត់បានមកដល់នោះទំនិញណាដែលអ្នករកឃើញនៅឯគាត់ចូរអ្នកទិញតាមតែអ្នកពេញចិត្តចុះនូវទំនិញជាក់ស្តែងនោះប៉ុន្តែកុំទិញវាដោយបន្ថែមតម្លៃលើសឬលើសពីប្រាក់ដើមទុនដើមឡើយ"។ ហើយអ៊ីប៊នស៊ីរីនបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "នៅពេលដល់កាលកំណត់នោះទំនិញណាដែលអ្នករកឃើញនៅឯគាត់ហើយអ្នកទាំងពីរបានព្រមព្រៀងគ្នាលើរឿងនោះនោះចូរអ្នកទិញវាចុះ"។ ជំពូក៖ បុរសទិញស្រូវសាលីដោយប្តូរជាមួយម្សៅមី។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍ថា៖ គ្មានសេចក្តីល្អក្នុងការទិញស្រូវសាលីដោះដូរជាមួយម្សៅមីឡើយទោះជាស្មើគ្នាទល់នឹងស្មើគ្នាក្តីច្រើនជាងក្តីឬតិចជាងក្តី។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីក្នុងការលក់ស្រូវសាលីដោះដូរជាមួយម្សៅមីស្មើគ្នាទល់នឹងស្មើគ្នានោះឡើយ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានធ្វើឱ្យមោឃភាពនូវអ្វីដែលគ្មានទោសពៃរ៍ហើយបែរជាអនុញ្ញាតនូវរឿងបែបនេះទៅវិញ! តើពួកគេមិនដឹងទេឬអីថានៅពេលដែលស្រូវសាលីត្រូវបានកិនម្សៅមីដែលចេញពីវានឹងរីកមាឌច្រើនជាងគ្រាប់ធញ្ញជាតិដែលមិនទាន់កិន? តើការណ៍នេះអាចអនុញ្ញាតយ៉ាងដូចម្តេចកើតខណ៖ដែលវាបានក្លាយជាម្សៅមីដោះដូរម្សៅមីដែលមានចំណែកលើសនោះ! ចូរអ្នករាល់គ្នាពិចារណាមើល៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់ទិញផ្លែអូលីវជាច្រើនដែលមានប្រេងអូលីវជាច្រើនផោនដោយដោះដូរជាមួយប្រេងអូលីវប្រាំផោនតើការណ៍នោះអនុញ្ញាតដែរឬទេ? ចូរពិចារណាមើល៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់ទិញល្ងដែលមានប្រេងច្រើនជាងដប់ផោនដោយដោះដូរជាមួយប្រេងល្ងប្រាំផោនតើការណ៍នោះអនុញ្ញាតដែរឬទេ? ចូរពិចារណាមើល៖ ប្រសិនបើបុរសម្នាក់ទិញកួរស្រូវសាលីដែលមានគ្រាប់ស្រូវសាលីដប់កាហ្វីសដោយដោះដូរជាមួយគ្រាប់ស្រូវសាលីប្រាំកាហ្វីសតើការណ៍នោះអនុញ្ញាតដែរឬទេ? ប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នាអះអាងថាការណ៍នេះអនុញ្ញាតនោះជាកំហុសឆ្គងដែលមិនអាចបិទបាំងអ្នកណាបានឡើយ! តើអនុញ្ញាតឱ្យយកប្រេងស្មើនឹងប្រេងស្រូវសាលីស្មើនឹងស្រូវសាលីនិងប្រេងអូលីវស្មើនឹងប្រេងអូលីវដោយមានចំណែកបន្ថែមលើសដែរឬទេ? ប្រសិនបើអ្នកឆ្លើយថា៖ "ការណ៍នេះមិនអនុញ្ញាតឡើយ" គេត្រូវតបទៅវិញថា៖ ករណីស្រូវសាលីក៏ដូចគ្នាដែរពីព្រោះនៅពេលដែលវាត្រូវកិនវាមានមាឌរង្វាស់កើនឡើងច្រើនជាងម្សៅមីដូច្នេះគាត់បានយកស្មើនឹងម្សៅមីរបស់គាត់បូកជាមួយចំណែកលើស! ពួកគេបានឆ្លើយថា៖ "ស្រូវសាលីត្រូវគេយកស្មើនឹងម្សៅមីតាមរង្វាស់ខ្នាតស្មើគ្នាទល់នឹងស្មើគ្នា"។ គេបានឆ្លើយតបទៅកាន់ពួកគេវិញថា៖ អ្នកនិយាយត្រូវហើយប៉ុន្តែស្រូវសាលីនៅពេលកិនវារីកមាឌធំជាងម្សៅមី! ចុះតើអ្នករាល់គ្នានិយាយយ៉ាងណាចំពោះផ្លែឆាបទុំក្រៀមមួយកាហ្វីសដោះដូរជាមួយផ្លែឆាបទុំស្រស់ពីរកាហ្វីស? ពួកគេឆ្លើយថា៖ "គ្មានសេចក្តីល្អនៅក្នុងនោះឡើយ"។ យើងបានតបថា៖ អ្នកនិយាយត្រូវហើយចុះហេតុអ្វីបានជាអ្នករាល់គ្នាស្អប់ខ្ពើមការណ៍នោះខណ៖ដែលវាជារង្វាស់ស្មើនឹងរង្វាស់ដូចគ្នា? ពួកគេឆ្លើយថា៖ "ពីព្រោះផ្លែឆាបស្រស់នៅពេលស្ងួតក្រៀមវានឹងរួញមាឌតិចជាងផ្លែឆាបស្ងួតហើយរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ក៏បានមានបន្ទូលដូច្នេះដែរ"។ យើងបានឆ្លើយតបទៅកាន់ពួកគេវិញថា៖ ហើយស្រូវសាលីនៅពេលកិនវារីកមាឌច្រើនជាងម្សៅមី! ដូចដែលកិច្ចសន្យាខាងលើត្រូវខូចខាតដោយសារតែការថយចុះពេលក្រៀមស្ងួតនោះកិច្ចសន្យានេះក៏ត្រូវខូចខាតដូចគ្នាដែរដោយសារតែការកើនឡើងពេលកិន! ហើយអល់ឡោះជាអ្នកដឹងបំផុត។

ជំពូក៖ បុរសទិញស្បៀងជាដុំគរហើយទំនិញរងការខូចខាតមុនពេលប្រគល់។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ជនណាដែលទិញស្បៀងអាហារជាដុំគរ (ជូហ្សាផ្វាន់ - juzāfan) ពីបុរសម្នាក់លុះក្រោយមកស្បៀងនោះរងគ្រោះមហន្តរាយហើយខូចខាតបាត់បង់៖ ប្រសិនបើអ្នកលក់មិនទាន់បានប្រគល់វាទៅឱ្យអ្នកទិញទេរហូតដល់ពេលរងការខូចខាតនោះការខាតបង់គឺធ្លាក់លើទ្រព្យរបស់អ្នកលក់ទាំងស្រុង។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ អ្នកដែលទិញស្បៀងអាហារជាដុំគរពីបុរសម្នាក់ហើយក្រោយមកស្បៀងនោះរងការខូចខាតនោះការខាតបង់គឺធ្លាក់លើទ្រព្យរបស់អ្នកទិញទៅវិញ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ពាក្យសម្ដីរបស់ពួកគេនេះខុសឆ្ងាយពីពាក្យសម្ដីរបស់ពួកគេក្នុងរឿងគ្រោះមហន្តរាយដំណាំ (ចាវ៉ាអ៊ីហ៍ - jawa'ih) ខ្លាំងណាស់! ពួកគេអះអាងថាប្រសិនបើបុរសម្នាក់ទិញផ្លែធ្មៃហើយអ្នកលក់បានប្រគល់វាឱ្យអ្នកទិញហើយអ្នកទិញបានទទួលក្ដាប់យកវារួចហើយស្រាប់តែមានគ្រោះធម្មជាតិបំផ្លាញផ្លែឈើទាំងអស់ឬពាក់កណ្តាលឬមួយភាគបីនោះការខាតបង់ត្រូវធ្លាក់លើទ្រព្យរបស់អ្នកលក់។ ផ្ទុយទៅវិញចំពោះស្បៀងជាដុំគរនេះដែលអ្នកទិញមិនទាន់បានទទួលក្ដាប់យកផងហើយវានៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃអ្នកលក់នៅឡើយពួកគេបែរជានិយាយថាប្រសិនបើរងការខូចខាតគឺធ្លាក់លើទ្រព្យរបស់អ្នកទិញ! តើរឿងទាំងពីរនេះអាចខុសគ្នាដាច់ស្រឡះបែបនេះយ៉ាងដូចម្តេចកើត? មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហ៊ុររ៉ះបានប្រាប់យើងពីអាល់ហាសាន [អាល់បាស្រ៊ី] ថាលោកត្រូវបានគេសួរអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានទិញស្បៀងពីបុរសម្នាក់ខណ៖ដែលស្បៀងនោះស្ថិតនៅក្នុងបន្ទប់ផ្ទុកហើយអ្នកលក់បានបង្គាប់ឱ្យចាក់សោបន្ទប់នោះរួចប្រគល់កូនសោទៅឱ្យអ្នកទិញរហូតទាល់តែគាត់វាល់រង្វាស់រួចរាល់ស្រាប់តែផ្ទះនោះត្រូវភ្លើងឆេះអស់ព្រមទាំងទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់នៅក្នុងនោះ៖ លោកអាល់ហាសានបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ការខាតបង់គឺធ្លាក់លើទ្រព្យរបស់ម្ចាស់ស្បៀង [អ្នកលក់] ដោយសារតែអ្នកទិញមិនទាន់បានទទួលក្ដាប់វាពេញលេញនៅឡើយ"។

ជំពូក៖ ការលក់សាច់ដោះដូរសាច់និងវិធានសមភាពតាមប្រភេទ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍ថា៖ គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយក្នុងការដោះដូរសាច់អូដ្ឋនិងសាច់គោជាមួយសាច់ចៀមឬសាច់ចៀមជាមួយសាច់អូដ្ឋពីរចំណែកយកមួយចំណែកដោយផ្ទាល់ដៃភ្លាមៗ ប៉ុន្តែគ្មានសេចក្តីល្អក្នុងការដោះដូរដោយជំពាក់កំណត់ពេលឡើយ។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយអំពីសាច់អូដ្ឋសាច់គោសាច់ចៀមនិងសត្វព្រៃស្រដៀងគ្នាថា៖ វាទាំងអស់ត្រូវចាត់ទុកជារបស់ប្រភេទតែមួយហើយសាច់ត្រីទាំងអស់ជារបស់ប្រភេទតែមួយមិនអាចទិញដូរប្រភេទមួយជាមួយប្រភេទមួយទៀតបានឡើយលើកលែងតែស្មើគ្នាទល់នឹងស្មើគ្នាតាមទម្ងន់ទល់នឹងទម្ងន់។ ហើយពួកគេបាននិយាយថា៖ គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយទោះបីជាមិនបានថ្លឹងជញ្ជីងក៏ដោយប្រសិនបើគេប៉ាន់ស្មានដោយការសន្និដ្ឋាន (តាហារ៉រី - taharri) ឱ្យស្មើគ្នាដូចបេះបិទដោយផ្ទាល់ដៃភ្លាមៗ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើសាច់ទន្សាយដោះដូរសាច់គោឬសាច់ឈ្លូសដោះដូរសាច់ក្របីអាចខូចខាតដោយមិនអនុញ្ញាតលើកលែងតែស្មើគ្នាយ៉ាងដូចម្តេចកើត? តើពួកគេបានឮអត្ថបទរាយការណ៍ណាមួយអំពីរឿងនេះដែរឬទេ? ប្រសិនបើពួកគេធ្លាប់បានឮយើងក៏ច្បាស់ជាបានឮដែរហើយពួកគេក៏ច្បាស់ជាយកវាមកធ្វើជាសំអាងតវ៉ាប្រឆាំងនឹងយើងហើយ! តាមការយល់ឃើញរបស់យើងនេះគ្រាន់តែជាទស្សន៖យល់ឃើញផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេតែប៉ុណ្ណោះ។ លើសពីនេះពួកគេបាននិយាយថាប្រសិនបើគេប៉ាន់ស្មានឱ្យស្មើគ្នាដោយផ្ទាល់ដៃភ្លាមៗ គឺគ្មានទោសពៃរ៍ទោះបីជាមិនបានថ្លឹងជញ្ជីងក៏ដោយ។ ប្រសិនបើរឿងរ៉ាវពិតដូចដែលពួកគេអះអាង—ថាវាមិនអនុញ្ញាតលើកលែងតែតាមទម្ងន់ទល់នឹងទម្ងន់ស្មើគ្នាទល់នឹងស្មើគ្នានោះ—តើការប៉ាន់ស្មានអាចមានសុពលភាពយ៉ាងដូចម្តេចកើត? ដ្បិតការប៉ាន់ស្មានតែងតែមានលើសមានខ្វះមានខុសនិងមានត្រូវ! ផ្ទុយទៅវិញជនណាដែលអនុញ្ញាតការប៉ាន់ស្មានក្នុងរឿងនេះក៏គប្បីអនុញ្ញាតក្នុងរឿងស្រូវសាលីដោះដូរស្រូវសាលីដោយការប៉ាន់ស្មានដោយមិនបាច់វាល់ខ្នាតនិងអនុញ្ញាតក្នុងរឿងកម្ទេចរ៉ែមាសដោះដូរកម្ទេចរ៉ែមាសដោយការប៉ាន់ស្មានដោយមិនបាច់ថ្លឹងជញ្ជីងដែរ! មិនគួរមានភាពខុសគ្នារវាងរឿងរ៉ាវទាំងនេះតាមហេតុផលរបស់ពួកគេឡើយ។ ការដែលអះអាងថាមិនអនុញ្ញាតលើកលែងតែតាមទម្ងន់ស្មើគ្នារួចហើយបែរជានិយាយថាប្រសិនបើប៉ាន់ស្មានគឺអនុញ្ញាតដោយមិនបាច់ថ្លឹង—នេះជារឿងមិនត្រឹមត្រូវស៊ីសង្វាក់គ្នាសោះឡើយ។ ចុះប្រសិនបើពួកគេប៉ាន់ស្មានរួចទិញដូរនិងប្រគល់ទទួលគ្នាហើយក្រោយមកម្នាក់ៗយកសាច់ដែលខ្លួនទិញទៅថ្លឹងជញ្ជីងស្រាប់តែឃើញថាសាច់ម្ខាងធ្ងន់ជាងសាច់ម្ខាងទៀតតើកិច្ចសន្យាត្រូវរំលាយចោលឬនៅតែមានសុពលភាព? សេចក្តីសម្រេចដ៏ត្រឹមត្រូវចំពោះសាច់គឺដូចដែលអាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍៖ សាច់ចៀមដោះដូរសាច់ចៀមសាច់គោដោះដូរសាច់គោនិងសាច់អូដ្ឋដោះដូរសាច់អូដ្ឋគឺមិនអនុញ្ញាតឡើយលើកលែងតែស្មើគ្នាទល់នឹងស្មើគ្នាតាមទម្ងន់ទល់នឹងទម្ងន់ដោយគ្មានការប៉ាន់ស្មានឡើយ។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលប្រភេទសាច់ខុសគ្នានោះគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយក្នុងការដោះដូរសាច់អូដ្ឋជាមួយសាច់គោឬសាច់គោជាមួយសាច់ចៀមពីរចំណែកយកមួយចំណែកដោយផ្ទាល់ដៃភ្លាមៗ ប៉ុន្តែគ្មានសេចក្តីល្អក្នុងការដោះដូរដោយជំពាក់កំណត់ពេលឡើយពីព្រោះវាទាំងអស់ជាទំនិញដែលត្រូវថ្លឹងទម្ងន់។

ជំពូក៖ កិច្ចសន្យាស៖ឡាំលើសម្លៀកបំពាក់និងក្រណាត់ប្រភេទផ្សេងៗ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានប្រាប់យើងពីហាំម៉ាដពីអ៊ីប្រាហ៊ីម [អាល់ណាខ៖អី] ថា៖ នៅពេលដែលប្រភេទទំនិញខុសគ្នាក្នុងចំណោមរបស់ដែលមិនវាល់ខ្នាតនិងមិនថ្លឹងជញ្ជីងនោះគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយក្នុងការដោះដូរពីរយកមួយដោយផ្ទាល់ដៃភ្លាមៗ ប៉ុន្តែគ្មានសេចក្តីល្អក្នុងការដោះដូរដោយជំពាក់កំណត់ពេលឡើយ។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីក្នុងការទិញសម្លៀកបំពាក់កាតាន (linen) ឬសម្លៀកបំពាក់សាតវីឬកាសាពីដោយដោះដូរជាមួយសម្លៀកបំពាក់អ៊ូថាយពីឬកាស៊ីឬហ្សាយហ្វីឬទិញសម្លៀកបំពាក់ហារ៉ាវីឬម៉ាវ៉ារីដោយដោះដូរជាមួយអាវឃ្លុំយេម៉ែនមួយដោះដូរពីរឬបីដោយផ្ទាល់ដៃភ្លាមៗ ឬដោយជំពាក់កំណត់ពេលឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើវាជាប្រភេទតែមួយហើយមានការពន្យារពេលជំពាក់ចូលមកពាក់ព័ន្ធនោះគ្មានសេចក្តីល្អឡើយហើយមិនត្រឹមត្រូវទេរហូតទាល់តែវាខុសគ្នាដាច់ស្រឡះ។ ប្រសិនបើខ្លះស្រដៀងនឹងខ្លះទៀតទោះបីជាឈ្មោះខុសគ្នាក៏ដោយមិនត្រូវយកពីរដោះដូរមួយដោយជំពាក់កំណត់ពេលឡើយ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នល់ហាសានបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ទោះបីជាមានរូបរាងខុសគ្នាឬមិនខុសគ្នាក្តីគឺដូចគ្នាគេសំឡឹងមើលតែលើភាពខុសគ្នានៃប្រភេទ (ជិនស៍ - genus) តែប៉ុណ្ណោះ។ កាលណាប្រភេទខុសគ្នានោះការជំពាក់កំណត់ពេលគឺអនុញ្ញាត៖ ក្រណាត់កូហ៊ីជាប្រភេទផ្សេងពីម៉ាវ៉ារីហើយសាតវីជាប្រភេទផ្សេងពីកាសាពី។ ទស្សន៖ក្នុងរឿងនេះគឺនៅពេលដែលប្រភេទខុសគ្នា—ទោះបីជាវត្ថុធាតុដើមរបស់វាទាំងអស់ជាកប្បាសឬក្រណាត់ទេសឯក (កាតាន) ក៏ដោយ—ក៏គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយពីព្រោះវាជាប្រភេទដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ ដូច្នេះគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីក្នុងការដោះដូរក្រណាត់ម៉ាវ៉ារីជាមួយហារ៉ាវីឬហារ៉ាវីពីរដោះដូរមួយដោយកំណត់ពេលវេលាជាក់លាក់ឡើយដ្បិតប្រភេទរបស់វាដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ ចំណែកពាក្យសម្ដីរបស់អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះវិញគឺជាច្បាប់តាមទំនើងចិត្តដែលមិនអាចឈរលើគោលការណ៍រឹងមាំបានឡើយ។

ជំពូក៖ ការហាមឃាត់មិនឱ្យលក់ទំនិញបន្តមុនពេលទទួលក្ដាប់យកទៅក្នុងដៃ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ជនណាដែលបានបង់ប្រាក់ជាមុន (ស៖ឡាំ) សម្រាប់ទិញទំនិញប្រើប្រាស់ដែលបានពិពណ៌នាលក្ខណ៖ជាក់លាក់រហូតដល់កាលកំណត់ហើយកាលកំណត់បានមកដល់៖ គឺមិនគប្បីឱ្យអ្នកទិញលក់ទំនិញនោះត្រឡប់ទៅឱ្យអ្នកលក់ដើមវិញឡើយទោះជាតាមតម្លៃដើមច្រើនជាងឬតិចជាងក៏ដោយមុនពេលដែលគាត់បានទទួលក្ដាប់យកទំនិញនោះ។ ដូចគ្នានេះដែរគាត់មិនត្រូវលក់វាទៅឱ្យអ្នកដទៃក្រោមរូបភាពណាមួយឡើយរហូតទាល់តែគាត់បានទទួលក្ដាប់វាជាមុនសិន។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ គាត់មិនត្រូវលក់វាទៅឱ្យអ្នកលក់ដើមលើសពីតម្លៃដើមឡើយមុនពេលទទួលក្ដាប់ប៉ុន្តែគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីក្នុងការលក់វាទៅឱ្យអ្នកដទៃក្រៅពីអ្នកលក់ដើមនោះឡើយ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកច្បាប់របស់អ្នកគឺម៉ាលីកអ៊ីប៊នអាណាស់ធ្លាប់បានរាយការណ៍ពីយ៉ះយ៉ាអ៊ីប៊នសាអ៊ិទពីអាល់កាស៊ីមអ៊ីប៊នមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ថា៖ ខ្ញុំបានឮលោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នអាប باسک ﵄ នៅពេលដែលបុរសម្នាក់បានសួរលោកអំពីបុរសម្នាក់ដែលបានបង់ប្រាក់ទិញក្រណាត់ (សាបាអ៊ីប) ជាមុនហើយចង់លក់វាវិញមុនពេលទទួលក្ដាប់លោកអ៊ីប៊នអាប باسک ﵄ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "នោះគឺជាការលក់ប្រាក់ដោះដូរប្រាក់ [ដោយពន្យារពេល]" ហើយលោកបានស្អប់ខ្ពើមការណ៍នោះ! ចុះហេតុអ្វីបានជាពួកគេអនុញ្ញាតឱ្យលក់ទៅឱ្យអ្នកដទៃក្រៅពីអ្នកលក់ដើមខណ៖ដែលគាត់មិនទាន់បានទទួលក្ដាប់របស់ដែលខ្លួនទិញផងនោះ? ពួកគេអះអាងថាពួកគេកាន់តាមអត្ថបទរាយការណ៍ប៉ុន្តែពួកគេបែរជាបោះបង់ចោលនូវអ្វីដែលខ្លួនឯងរាយការណ៍ផ្ទាល់ទៅវិញ! ពួកគេបានឆ្លើយថា៖ "យើងកាន់តាមតែហាដីសរបស់ព្យាការី ﷺ ដែលទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ 'ជនណាដែលទិញស្បៀងអាហារចូរកុំលក់វាឱ្យសោះរហូតទាល់តែបានទទួលក្ដាប់វាសិន' ហើយទំនិញប្រើប្រាស់មិនមែនជាស្បៀងអាហារឡើយ"។ គេបានសួរពួកគេវិញថា៖ តើរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានមានបន្ទូលថា "ចំណែករបស់ក្រៅពីស្បៀងអាហារគឺគ្មានបញ្ហាទេ" ដែរឬទេ? ពួកគេឆ្លើយថា៖ "យើងមិនធ្លាប់ឮឡើយ"។ យើងបានតបថា៖ ចាំបាច់ត្រូវធ្វើការប្រៀបធៀប (ក្យាស - qiyas) ផ្អែកលើហាដីសរបស់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ដោយមិនត្រូវបំពានឡើយ។ ម្យ៉ាងទៀតហាដីសដ៏ល្បីល្បាញពីរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ គឺនៅពេលដែលទ្រង់បានចាត់លោកអាត់ត្វាបអ៊ីប៊នអាស៊ីដ ﵁ ទៅកាន់ម៉ាក្កះដោយទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ "យើងចាត់ឯងទៅកាន់អ្នកស្រុករបស់អល់ឡោះ [អ្នកស្រុកម៉ាក្កះ] ចូរឯងហាមឃាត់ពួកគេពីប្រការបួនយ៉ាង៖ ហាមការលក់របស់ដែលខ្លួនមិនទាន់បានទទួលក្ដាប់ហាមការយកចំណេញលើអ្វីដែលខ្លួនមិនធានាការខូចខាតហាមលក្ខខណ្ឌពីរនៅក្នុងការលក់តែមួយនិងហាមការច្របាច់បញ្ចូលគ្នារវាងការឱ្យខ្ចីនិងការលក់"។ ទ្រង់បានហាមឃាត់ពួកគេជាទូទៅពីការលក់របស់ដែលមិនទាន់ទទួលក្ដាប់ដោយមិនបានកំណត់ចំពោះតែស្បៀងអាហារនោះឡើយ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានប្រាប់យើងពីយ៉ះយ៉ាអ៊ីប៊នឧពុយឌុលឡោះពីអាមៀរពីបុរសម្នាក់ពីអាត់ត្វាបអ៊ីប៊នអាស៊ីដថាព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ "ចូរទៅកាន់អ្នកស្រុករបស់អល់ឡោះហើយហាមឃាត់ពួកគេពីប្រការបួនយ៉ាង៖ លក់របស់ដែលមិនទាន់ទទួលក្ដាប់យកចំណេញលើអ្វីដែលមិនធានាលក្ខខណ្ឌពីរក្នុងការលក់តែមួយនិងការច្របាច់បញ្ចូលគ្នារវាងការឱ្យខ្ចីនិងការលក់"។ ហាន់ហ្សឡះអ៊ីប៊នអាប៊ីស៊ុហ្វយ៉ានអាល់ជូម៉ាហ៊ីបានប្រាប់យើងដោយពោលថា៖ យើងបានឮអាល់កាស៊ីមអ៊ីប៊នមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) និយាយថា៖ ខ្ញុំកំពុងអង្គុយក្បែរអ៊ីប៊នអាប باسک នៅពេលដែលលោកត្រូវបានគេសួរអំពីកិច្ចសន្យាស៖ឡាំលើក្រណាត់តើអាចលក់វាវិញបានទេមុនពេលទទួលក្ដាប់លោកបានឆ្លើយថា៖ "គាត់ត្រូវតែទទួលក្ដាប់វាជាមុនសិន"។

ជំពូក៖ បុរសបង់មាសឬប្រាក់ជាមុនសម្រាប់ទំនិញប្រើប្រាស់និងការកម្រិតមិនឱ្យលក់បន្ត។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ជនណាដែលបង់មាសឬប្រាក់ជាមុន (ស៖ឡាំ) សម្រាប់ទិញទំនិញប្រើប្រាស់ដែលបានពិពណ៌នាលក្ខណ៖ជាក់លាក់រហូតដល់កាលកំណត់ហើយកាលកំណត់បានមកដល់៖ គឺគ្មានសេចក្តីល្អឡើយក្នុងការដែលអ្នកទិញលក់ទំនិញនោះទៅឱ្យអ្នកលក់ដើមឬទៅឱ្យអ្នកដទៃមុនពេលកាលកំណត់មកដល់ឬក្រោយពេលកាលកំណត់មកដល់ដោយដោះដូរយកទំនិញផ្សេងដែលប្រគល់ភ្លាមៗ ឬពន្យារពេលឬដោះដូរយកអ្វីផ្សេងក្រៅពីទំនិញរហូតទាល់តែគាត់បានទទួលក្ដាប់ទំនិញនោះសិន។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយក្នុងការដែលអ្នកទិញលក់ទំនិញនោះត្រឡប់ទៅឱ្យអ្នកលក់ដើមវិញមុនពេលកាលកំណត់ឬក្រោយពេលកាលកំណត់ដោយដោះដូរយកទំនិញផ្សេងដែលប្រគល់ភ្លាមៗដោយមិនពន្យារពេលលើកលែងតែស្បៀងអាហារប៉ុណ្ណោះដ្បិតស្បៀងអាហារមិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់ឡើយរហូតទាល់តែទទួលក្ដាប់សិន។ ហើយអ្នកទិញមានសិទ្ធិលក់ទំនិញនោះទៅឱ្យអ្នកដទៃក្រៅពីអ្នកលក់ដើមដោយយកមាសប្រាក់ឬទំនិញផ្សេងដែលប្រគល់ភ្លាមៗ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើអនុញ្ញាតឱ្យគាត់លក់ទំនិញនោះទៅឱ្យអ្នកជំពាក់ដោយដោះដូរយកទំនិញផ្សេងប៉ុន្តែមិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់យកមាសឬប្រាក់ឬលើសពីតម្លៃដែលគាត់បានទិញយ៉ាងដូចម្តេចកើតខណ៖ដែលអ្នកអនុញ្ញាតឱ្យលក់ទៅឱ្យអ្នកដទៃបាននោះ? ប្រសិនបើអនុញ្ញាតឱ្យលក់យកមាសឬប្រាក់ទៅឱ្យអ្នកដទៃក្រៅពីអ្នកលក់ដើមនោះការលក់ទៅឱ្យអ្នកលក់ដើមកាន់តែសមហេតុផលត្រូវអនុញ្ញាតជាងដ្បិតទំនិញនោះស្ថិតក្រោមការធានារបស់អ្នកជំពាក់ហើយគ្មានការភ័យខ្លាចហានិភ័យមិនច្បាស់លាស់ (ហ្គារ៉រ) ក្នុងរឿងនេះឡើយ! ប៉ុន្តែនៅពេលដែលគាត់លក់ទៅឱ្យអ្នកដទៃក្រៅពីអ្នកជំពាក់នោះហើយជាហ្គារ៉រពិតប្រាកដ—តើអ្នកដឹងទេថាទំនិញនោះនឹងបានមកឬអត់? សេចក្តីសម្រេចត្រឹមត្រូវមិនមែនដូចដែលអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយនោះឡើយផ្ទុយទៅវិញបុរសនេះបានទិញរបស់ដែលគាត់មិនទាន់បានទទួលក្ដាប់ហើយមិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់របស់ដែលមិនទាន់ទទួលក្ដាប់ឡើយទោះជាលក់ទៅឱ្យកូនបំណុលឬលក់ទៅឱ្យអ្នកដទៃក៏ដោយរហូតទាល់តែបានទទួលក្ដាប់វាសិនហើយវាមានស្ថានភាពដូចគ្នាបេះបិទនឹងស្បៀងអាហារដែរ។

ជំពូក៖ ការប្តូរទំនិញស៖ឡាំយកទំនិញអន់ជាងក្នុងបរិមាណកើនឡើង។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ជនណាដែលបានបង់ប្រាក់ឌីណារឬឌៀរហាំជាមុន (ស៖ឡាំ) សម្រាប់ទិញសម្លៀកបំពាក់ដែលបានពិពណ៌នាលក្ខណ៖ចំនួនបួនកំប្លេរហូតដល់កាលកំណត់លុះដល់ពេលកំណត់អ្នកទិញបានមកទារយកទំនិញប៉ុន្តែរកមិនឃើញសម្លៀកបំពាក់ទាំងនោះនៅឯអ្នកលក់ឡើយដោយរកឃើញត្រឹមតែសម្លៀកបំពាក់អន់ជាងនៃប្រភេទនោះហើយអ្នកលក់បាននិយាយទៅកាន់គាត់ថា៖ "ខ្ញុំនឹងប្រគល់សម្លៀកបំពាក់អន់ៗទាំងនេះចំនួនប្រាំបីកំប្លេជំនួសវិញ"៖ ការណ៍នេះគឺមិនអនុញ្ញាតឡើយ។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីក្នុងរឿងនោះឡើយប្រសិនបើគាត់ទទួលយកសម្លៀកបំពាក់ទាំងនោះមុនពេលបែកផ្លូវគ្នាប៉ុន្តែប្រសិនបើមានការពន្យារពេលកំណត់ចូលមកពាក់ព័ន្ធនោះគ្មានសេចក្តីល្អឡើយ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើការណ៍នេះអាចអនុញ្ញាតយ៉ាងដូចម្តេចកើតខណ៖ដែលមានអត្ថបទរាយការណ៍ច្បាស់ក្រឡែតត្រូវបានបញ្ជាក់ចំពោះបញ្ហានេះផ្ទាល់? មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ មីសអាអ៊ីប៊នគីដាមបានប្រាប់យើងពីអាប់ឌុលម៉ាលីកអ៊ីប៊នម៉ៃសារ៉ះអំពីបណ្តាសហាវ៉ាត់របស់ព្យាការីដែលបានហាមឃាត់ការដោះដូរយកលើសឬខ្វះពីទំនិញស៖ឡាំដែលបានព្រមព្រៀង។

ជំពូក៖ ដែកស្ពាន់និងវត្ថុថ្លឹងជញ្ជីងស្រដៀងគ្នាដែលលក់មុនពេលទទួលក្ដាប់។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ជនណាដែលទិញដែកស្ពាន់សំណឬទំនិញដទៃទៀតដែលត្រូវថ្លឹងទម្ងន់ឬវាល់ខ្នាតគឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យគាត់លក់វាបន្តឡើយរហូតទាល់តែគាត់បានទទួលក្ដាប់វាសិន។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ គ្មានទោសពៃរ៍អ្វីក្នុងការលក់វាបន្តមុនពេលទទួលក្ដាប់ឡើយទោះជាលក់យកប្រាក់សុទ្ធឬលក់ជំពាក់កំណត់ពេលក៏ដោយ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ នេះក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមរឿងដែលគ្មានជនណាម្នាក់គួរផ្តល់ហ្វាត់វ៉ា (សេចក្តីសម្រេច) ឡើយគឺការដែលទំនិញថ្លឹងជញ្ជីងឬវាល់ខ្នាតត្រូវបានទិញហើយយកទៅលក់បន្តមុនពេលទទួលក្ដាប់! ខណ៖ដែលរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានហាមឃាត់យ៉ាងដាច់អហង្ការពីការលក់របស់ដែលមិនទាន់ទទួលក្ដាប់។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ ស៊ុហ្វយ៉ានអ៊ីប៊នឧយ៉ៃណះបានប្រាប់យើងពីអាំរូអ៊ីប៊នឌីណារពីថ៉ាវូសពីអ៊ីប៊នអាប باسک ﵄ ថាលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ចំណែកអ្វីដែលរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានហាមឃាត់គឺស្បៀងអាហារមិនត្រូវលក់ឡើយរហូតទាល់តែទទួលក្ដាប់សិន"។ ថ៉ាវូសបាននិយាយថា៖ ហើយអ៊ីប៊នអាប باسک បានមានប្រសាសន៍តាមទស្សន៖របស់លោកថា៖ "ហើយខ្ញុំមិនចាត់ទុករបស់អ្វីផ្សេងក្រៅពីដូចគ្នានឹងស្បៀងអាហារនោះឡើយ"។ នេះនែ៎លោកអ៊ីប៊នអាប باسک បានយល់ឃើញថារបស់គ្រប់យ៉ាងគឺដូចគ្នានឹងស្បៀងអាហារ! តើអ្នករាល់គ្នាមានអ្នកណាម្នាក់ប្រៀបស្មើនឹងអ៊ីប៊នអាប باسک ខាងគុណធម៌និងការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅខាងច្បាប់ដែលបានបន្ធូរបន្ថយក្នុងរឿងនោះដែរឬទេ? លើសពីនេះមនុស្សម្នាត្រូវតែធ្វើការប្រៀបធៀប (ក្យាស) លើអ្វីដែលគ្មានអត្ថបទជាក់លាក់ដោយផ្អែកលើអត្ថបទរាយការណ៍ច្បាស់លាស់។ ការហាមឃាត់មិនមែនចំពោះតែស្បៀងអាហារនោះឡើយដូចដែលអ្នករាល់គ្នាខ្លួនឯងបានចាត់ទុកទឹកឃ្មុំប្រេងនិងរបស់ស្រដៀងគ្នានេះថាដូចគ្នានឹងស្បៀងអាហារដោយសារតែវាជាអាហារទទួលទាន។ នៅពេលដែលគេសួរពួកគេថា៖ តើអ្វីជាភាពខុសគ្នារវាងរបស់បរិភោគបាននិងបរិភោគមិនបាន? អ្នករាល់គ្នាខ្លួនឯងក៏មិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់ភាជន៖មាសនិងប្រាក់ដែររហូតទាល់តែទទួលក្ដាប់សិនខណ៖ដែលភាជន៖ទាំងនោះបរិភោគមិនកើត! ពួកគេឆ្លើយថា៖ "មានអត្ថបទជាក់លាក់ចែងអំពីវា"។ គេបានតបទៅវិញថា៖ បើដូច្នោះចូរអ្នករាល់គ្នាធ្វើការប្រៀបធៀបលើរបស់ដែលបរិភោគមិនកើតដូចដែលអ្នកបានប្រៀបធៀបលើរបស់បរិភោគកើតចុះហើយចូរប្រកាន់យកពាក្យសម្ដីរបស់អ៊ីប៊នអាប باسک ﵄ ដែលលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ហើយខ្ញុំមិនចាត់ទុករបស់អ្វីផ្សេងក្រៅពីដូចគ្នានឹងស្បៀងអាហារនោះឡើយ"! នេះហើយជាពាក្យសម្ដីដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុត។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ ខាលីដអ៊ីប៊នអាប់ឌុលឡោះបានប្រាប់យើងពីអាប់ឌុលម៉ាលីកអ៊ីប៊នអាប៊ីស៊ូឡៃម៉ានពីអាត្វាអ៊ីប៊នអាប៊ីរ៉ាបះអំពីបុរសម្នាក់ដែលទិញទំនិញហើយលក់វាបន្តមុនពេលទទួលក្ដាប់លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ទេដាច់ខាតរហូតទាល់តែគាត់ទទួលក្ដាប់វាសិន"។ ដូច្នេះលោកអាត្វាអ៊ីប៊នអាប៊ីរ៉ាបះបាននាំមកនូវវិធានរួមជាសកលតែម្តង។

ជំពូក៖ ការលក់ដូរដែលប្រកបដោយហានិភ័យមិនច្បាស់លាស់ (បាយអ៊ុលហ្គារ៉រ)។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵄ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ មិនអនុញ្ញាតឱ្យលក់ផ្លែអូលីវដោះដូរប្រេងអូលីវឬលក់ល្ងដោះដូរប្រេងល្ងឡើយលើកលែងតែគេដឹងច្បាស់ប្រាកដថាប្រេងដែលមាននៅក្នុងផ្លែអូលីវមានបរិមាណតិចជាងប្រេងដែលបានប្រគល់ឱ្យក្នុងការដោះដូរហើយគេដឹងច្បាស់ប្រាកដថាប្រេងដែលមាននៅក្នុងគ្រាប់ល្ងមានបរិមាណតិចជាងប្រេងដែលបានប្រគល់ឱ្យ។ នៅពេលដែលករណីនោះជាក់ស្តែងនោះគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយដោយប្រេងស្មើនឹងប្រេងហើយចំណែកប្រេងដែលលើសគឺទូទាត់សម្រាប់កាកល្ងនិងកាកផ្លែអូលីវ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ ការណ៍ទាំងអស់នេះគឺគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមនិងមិនអនុញ្ញាតឡើយទោះជាតិចជាងឬច្រើនជាងក៏ដោយ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើមានទោសពៃរ៍អ្វីក្នុងរឿងនេះនៅពេលដែលប្រេងដែលបានប្រគល់មានបរិមាណច្រើនជាងប្រេងដែលបង្កប់ក្នុងគ្រាប់ធញ្ញជាតិដែលធ្វើឱ្យប្រេងស្មើនឹងប្រេងហើយចំណែកប្រេងដែលលើសគឺទូទាត់សម្រាប់កាកធញ្ញជាតិដែលនៅសល់? រឿងនេះគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមតែក្នុងករណីដែលប្រេងនៅក្នុងគ្រាប់ធញ្ញជាតិស្មើនឹងប្រេងខាងក្រៅឬច្រើនជាងដែលធ្វើឱ្យប្រេងស្មើនឹងប្រេងហើយកាកធញ្ញជាតិដែលលើសត្រូវទទួលបានដោយគ្មានតម្លៃទូទាត់ដែលនោះជាការមិនអនុញ្ញាត។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលប្រេងដែលបានប្រគល់ច្រើនជាងប្រេងក្នុងគ្រាប់នោះប្រេងទូទាត់នឹងប្រេងហើយចំណែកប្រេងលើសទូទាត់នឹងកាកសំណល់នោះគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីឡើយ។ ចូរប្រាប់យើងមើល៖ ហេតុអ្វីបានជាអ្នករាល់គ្នាស្អប់ខ្ពើមរឿងនេះ? ពួកគេឆ្លើយថា៖ "ដោយសារតែភាពមិនច្បាស់លាស់នៃប្រេងនៅក្នុងផ្លែអូលីវនិងប្រេងនៅក្នុងគ្រាប់ល្ងទោះជាតិចឬច្រើនក៏ដោយ"។ គេបានឆ្លើយតបទៅកាន់ពួកគេវិញថា៖ អ្នករាល់គ្នាខ្លួនឯងបានអនុញ្ញាតឱ្យដោះដូរស្រូវសាលីមួយកាហ្វីសជាមួយម្សៅមីមួយកាហ្វីសខណ៖ដែលស្រូវសាលីនៅពេលកិនម្សៅមីដែលចេញពីវាមានបរិមាណច្រើនជាងម្សៅមីដែលបានទទួលយកទៅទៀត! ជនណាដែលមោឃភាពករណីទីមួយដោយសារតែប្រេងដែលបង្កប់ខាងក្នុងគួរតែមោឃភាពករណីទីពីរនេះឱ្យកាន់តែខ្លាំងក្លាជាងនេះទៅទៀត!

ជំពូក៖ បុរសលក់ទំនិញតាមបញ្ជីសារពើភណ្ឌ (បារណាម៉ាច) និងសិទ្ធិពិនិត្យទំនិញជាក់ស្តែង។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵄ បានមានប្រសាសន៍អំពីបុរសម្នាក់ដែលមានក្រណាត់ជាច្រើនប្រភេទនាំចូលមកដល់ហើយពួកអ្នកទិញបានមកជួបជុំគ្នានៅចំពោះមុខគាត់គាត់ក៏បានអានបញ្ជីសារពើភណ្ឌ (បារណាម៉ាច - barnāmaj) របស់គាត់ឱ្យពួកគេស្តាប់ដោយពោលថា៖ "នៅក្នុងបង្វេចនីមួយៗមានអាវឃ្លុំបាសរ៉ះចំនួនប៉ុណ្ណេះៗ និងមានអាវសាប៊ីរីប្រវែងប៉ុណ្ណេះៗ" ដោយប្រាប់ឈ្មោះប្រភេទក្រណាត់តាមក្រុមរបស់វាហើយនិយាយថា៖ "ចូរទិញពីខ្ញុំតាមលក្ខណ៖ពិពណ៌នានេះចុះ"។ ពួកគេក៏បានទិញបង្វេចទាំងនោះតាមការពិពណ៌នាលុះពួកគេបើកមើលក៏ឃើញថាមិនដូចការរំពឹងទុកហើយមានការស្តាយក្រោយ៖ ពួកគេមានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការប្រគល់ត្រឡប់ទៅវិញពីព្រោះពួកគេបានទិញរបស់ដែលខ្លួនមិនធ្លាប់បានឃើញផ្ទាល់ភ្នែក។ ជនណាដែលទិញរបស់ដែលខ្លួនមិនធ្លាប់បានឃើញផ្ទាល់ភ្នែកគឺគេមានសិទ្ធិជ្រើសរើស (ខ្យារ - option) នៅពេលដែលគេបានឃើញវា៖ បើគេចង់គេទទួលយកហើយបើគេមិនចង់គេអាចបដិសេធចោល។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ ការលក់នោះជាកាតព្វកិច្ចចងភ្ជាប់លើពួកគេប្រសិនបើវាត្រូវគ្នានឹងបញ្ជីសារពើភណ្ឌដែលគាត់បានលក់ឱ្យពួកគេ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នល់ហាសានបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ហាដីសដ៏ល្បីល្បាញដែលគ្មានមន្ទិលសង្ស័យពីរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ហើយដែលប្រជាមូស្លីមបានប្រតិបត្តិតាមរហូតដល់សព្វថ្ងៃនៅគ្រប់ទិសទីគឺរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ "ជនណាដែលទិញរបស់ដែលខ្លួនមិនបានឃើញគឺគេមានសិទ្ធិជ្រើសរើសនៅពេលដែលគេបានឃើញវា"។ ចំណែកអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះនិយាយថា៖ "ប្រសិនបើត្រូវគ្នានឹងបញ្ជីសារពើភណ្ឌគឺចងកាតព្វកិច្ចលើគាត់"។ ប៉ុន្តែការត្រូវគ្នានឹងបញ្ជីសារពើភណ្ឌគ្រាន់តែជាការហៅឈ្មោះប៉ុណ្ណោះ! តើការពិពណ៌នាដោយពាក្យសម្តីអាចស្មើនឹងការមើលឃើញផ្ទាល់ភ្នែកយ៉ាងដូចម្តេចកើត? រឿងនេះមិនអាចទៅរួចជាដាច់ខាត! ជួនកាលបុរសម្នាក់ពិពណ៌នាសម្លៀកបំពាក់ពីរកំប្លេដោយពាក្យសម្តីដូចគ្នាបេះបិទប៉ុន្តែភាពខុសគ្នារវាងរបស់ទាំងពីរគឺធំធេងក្រៃលែង៖ គាត់និយាយថា "សម្លៀកបំពាក់ម៉ាវ៉ារីទាំងពីរនេះថ្មីស្រឡាងប្រវែងប៉ុណ្ណេះហត្ថនិងទទឹងប៉ុណ្ណេះហត្ថ" ប៉ុន្តែនៅពេលពិនិត្យមើលជាក់ស្តែងសម្លៀកបំពាក់មួយមានតម្លៃ ៥០០ ឌីណារចំណែកមួយទៀតមានតម្លៃត្រឹមតែ ២០០ ឌីណារប៉ុណ្ណោះទោះបីជាទាំងពីរសុទ្ធតែត្រូវគ្នានឹងការពិពណ៌នាក៏ដោយ! តើមានភាពខុសគ្នាណាធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះទៅទៀត? ការពិពណ៌នាដោយពាក្យសម្តីមិនអាចជំនួសអ្វីបានឡើយរហូតទាល់តែបានឃើញផ្ទាល់ភ្នែកនៅពេលដែលបានឃើញផ្ទាល់ភ្នែកគេមានសិទ្ធិជ្រើសរើស៖ បើចង់គេយកហើយបើមិនចង់គេបដិសេធ។ នេះហើយជាអ្វីដែលអត្ថបទរាយការណ៍បានបញ្ជាក់និងជាការអនុវត្តទូទៅរបស់មនុស្សម្នា។

ជំពូក៖ ការលក់ដោយមានលក្ខខណ្ឌពិគ្រោះយោបល់ (ខ្យារុលអ៊ីស្ទិសារ៉ោះ) និងកាលកំណត់។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍អំពីបុរសម្នាក់ដែលលក់ទំនិញឱ្យបុរសម្នាក់ទៀតដោយអ្នកលក់បាននិយាយនៅពេលធ្វើកិច្ចសន្យាថា៖ "ខ្ញុំលក់ឱ្យអ្នកដោយភ្ជាប់លក្ខខណ្ឌថាខ្ញុំត្រូវពិគ្រោះយោបល់ជាមួយលោកកាលណាបើគាត់ពេញចិត្តនោះការលក់សម្រេចហើយបើគាត់មិនពេញចិត្តនោះគ្មានការលក់រវាងយើងឡើយ"។ ពួកគេក៏បានធ្វើកិច្ចសន្យាលើមូលដ្ឋាននេះស្រាប់តែអ្នកទិញមានការស្តាយក្រោយមុនពេលដែលអ្នកលក់បានទៅពិគ្រោះជាមួយបុគ្គលនោះ៖ អ្នកទិញមានសិទ្ធិរំលាយការលក់នោះចោល។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកលក់បានបញ្ជាក់ថា៖ "ដោយភ្ជាប់លក្ខខណ្ឌថាខ្ញុំពិគ្រោះជាមួយលោកកាលណាចន្លោះពីឥឡូវដល់យប់ឬក្នុងរង្វង់បីថ្ងៃប្រសិនបើគាត់ពេញចិត្តនោះការលក់សម្រេច" នោះទើបជាការលក់ស្របច្បាប់ត្រឹមត្រូវហើយប្រសិនបើអ្នកទិញស្តាយក្រោយក៏ការលក់នៅតែចងកាតព្វកិច្ចលើគាត់ហើយគាត់គ្មានសិទ្ធិរំលាយវាចោលឡើយ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ គាត់គ្មានសិទ្ធិដកថយឡើយហើយការលក់គឺចងកាតព្វកិច្ចលើអ្នកទាំងពីរដូចដែលបានរៀបរាប់ទោះបីជាមិនបានកំណត់ពេលវេលាក៏ដោយ! មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ តើអ្នករាល់គ្នាអនុញ្ញាតការណ៍នេះដោយគ្មានការកំណត់ពេលវេលាយ៉ាងដូចម្តេចកើត? ចុះបើអ្នកលក់និយាយថា "ខ្ញុំមិនពិគ្រោះជាមួយគាត់ទេរហូតដល់មួយឆ្នាំ" ហើយអ្នកផ្តល់យោបល់និយាយថា "ខ្ញុំមិនផ្តល់យោបល់ឱ្យគាត់ទេរហូតដល់ដប់ឆ្នាំ" តើកិច្ចសន្យាលក់ត្រូវព្យួរទុកចោលក្នុងភាពស្រពេចស្រពិលបែបនេះឬ? ការណ៍ពិតមិនមែនដូចដែលអ្នករាល់គ្នាអះអាងឡើយ។ ប្រសិនបើគ្មានការកំណត់ពេលវេលាជាក់លាក់ដែលអ្នកទិញបានព្រមព្រៀងទេនោះកិច្ចសន្យាលក់គឺជាមោឃ៖ (ហ្វាស៊ីដ)។

ជំពូក៖ ភាពចងកាតព្វកិច្ចនៃការលក់ដូរតាមពាក្យព្រមព្រៀងនិងការបកស្រាយខ្យារុលម៉ាចលីស។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍ថា៖ នៅពេលដែលបុរសពីរនាក់ធ្វើការលក់ដូរគ្នាដោយមិនបានបញ្ជាក់ពីជម្រើស (ខ្យារ) នោះការលក់គឺចងកាតព្វកិច្ចដាច់ខាតនៅខណ៖ពេលដែលពួកគេចុះកិច្ចសន្យាទោះបីជាពួកគេមិនទាន់ដើរបែកផ្លូវគ្នាក៏ដោយហើយអ្នកទាំងពីរគ្មានសិទ្ធិរំលាយកិច្ចសន្យាឡើយ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ អ្នកទាំងពីរមានសិទ្ធិជ្រើសរើស (រំលាយកិច្ចសន្យា) ដរាបណាពួកគេមិនទាន់ដើរបែកចេញពីទីកន្លែងជួបជុំរបស់ពួកគេហើយការលក់របស់ពួកគេស្ថិតក្រោមសិទ្ធិជ្រើសរើស (ខ្យារុលម៉ាចលីស - khiyar អាល់-majlis)។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានសួរថា៖ ហេតុអ្វីបានជាអ្នករាល់គ្នាអះអាងថានៅពេលដែលពួកគេមិនបានដាក់លក្ខខណ្ឌជម្រើសពួកគេនៅតែមានសិទ្ធិជ្រើសរើសរហូតទាល់តែដើរបែកផ្លូវគ្នា? ពួកគេឆ្លើយថា៖ ដោយសារហាដីសពីរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ដែលរាយការណ៍ដោយណាភិអ៍ពីអ៊ីប៊នឧមើរថា៖ "ភាគីទិញដូរទាំងពីរម្នាក់ៗមានសិទ្ធិជ្រើសរើសលើដៃគូរបស់ខ្លួនដរាបណាពួកគេមិនទាន់បែកផ្លូវគ្នាលើកលែងតែកិច្ចសន្យាដែលមានលក្ខខណ្ឌជម្រើស"។ យើងបានសួរពួកគេថា៖ តើរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានបន្ទូលថា "ដរាបណាពួកគេមិនទាន់ដើរបែកចេញពីទីកន្លែងជួបជុំឬទីតាំងរបស់ពួកគេ" មែនឬ? ពួកគេឆ្លើយថា៖ "ពាក្យនេះមិនមានក្នុងហាដីសទេប៉ុន្តែអត្ថន័យរបស់វាគឺបែបនេះតាមការយល់របស់យើង"។ គេបានតបទៅកាន់ពួកគេវិញថា៖ អ្នករាល់គ្នាបានយល់ខុសលើអត្ថន័យនេះហើយ! តាមទស្សន៖របស់យើងអត្ថន័យនៃហាដីសនេះគឺ៖ ភាគីទាំងពីរមានសិទ្ធិជ្រើសរើសដរាបណាពួកគេមិនទាន់បញ្ចប់ការចរចានៃកិច្ចសន្យានៅពេលដែលអ្នកលក់ពោលថា "ខ្ញុំបានលក់ឱ្យអ្នក" នោះអ្នកទិញមានសិទ្ធិជ្រើសរើស៖ បើចង់គេយល់ព្រមទទួលយកហើយបើមិនចង់គេមិនបាច់ទទួលយកឡើយ។ នេះហើយជាការពន្យល់នៃហាដីសនេះគឺភាគីទាំងពីរមានសិទ្ធិជ្រើសរើសមុនពេលបញ្ចប់ការព្រមព្រៀង។ ហើយដូចគ្នានេះដែរអ៊ីប្រាហ៊ីមអាល់ណាខ៖អីក៏បានពន្យល់ហាដីសនេះតាមន័យនេះដែរ។ អ្វីដែលបញ្ជាក់ច្បាស់ថែមទៀតដល់អ្នករាល់គ្នាថាហាដីសនេះមិនមែនសំដៅលើការដើរបែកទីកន្លែងនោះគឺពាក្យសម្ដីដ៏ល្បីល្បាញរបស់ឧមើរអ៊ីប៊នល់ខាត់ត្វប ﵁ ដែលលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ការលក់គឺសម្រេចដោយកិច្ចព្រមព្រៀង (សាហ្វកោះ - safqah) ឬដោយការកំណត់ជម្រើស (ខ្យារ)"។ កិច្ចព្រមព្រៀងគឺនៅពេលដែលអ្នកលក់និងអ្នកទិញបានសម្រេចការផ្តល់និងការយល់ព្រមទទួល។ ហើយយើងបានទទួលដំណឹងពីចៅក្រមស៊ូរ៉ៃហ៍ថាលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "នៅពេលដែលបុរសពីរនាក់ធ្វើការលក់ដូរគ្នាការលក់គឺចងកាតព្វកិច្ចពេញលេញហើយគ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងពីរមានសិទ្ធិជ្រើសរើសរំលាយកិច្ចសន្យាទៀតឡើយ"។

ជំពូក៖ ការលក់ទំនិញទៅឱ្យកូនបំណុលដើមដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌខូចខាត។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានថ្លែងថា៖ អាប៊ូហាណីហ្វះ ﵁ បានមានប្រសាសន៍អំពីបុរសម្នាក់ដែលមានបំណុលជាប់ជំពាក់លើបុរសម្នាក់ទៀតចំនួនមួយរយឌីណាររហូតដល់កាលកំណត់លុះដល់ពេលកំណត់កូនបំណុលបាននិយាយទៅកាន់ម្ចាស់បំណុលថា៖ "ចូរលក់ទំនិញឱ្យខ្ញុំដែលតម្លៃជាសាច់ប្រាក់សុទ្ធរបស់វាស្មើនឹងមួយរយឌីណារដោយយកមួយរយហាសិបឌីណារដោយពន្យារពេលកំណត់"៖ ការណ៍នេះគឺអនុញ្ញាតស្របច្បាប់ពីព្រោះពួកគេមិនបានដាក់លក្ខខណ្ឌខូចខាតអ្វីឡើយហើយក៏មិនបានលើកឡើងនូវរឿងរ៉ាវណាដែលធ្វើឱ្យខូចកិច្ចសន្យាទិញដូរនោះដែរ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបាននិយាយថា៖ ការណ៍នេះមិនត្រឹមត្រូវឡើយ។ មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ហេតុអ្វីបានជាមិនត្រឹមត្រូវ? តើអ្នករាល់គ្នាយល់ឃើញថាប្រសិនបើជនម្នាក់មានបំណុលលើបុរសម្នាក់នោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានហាមឃាត់មិនឱ្យគាត់លក់អ្វីមួយទៅឱ្យអ្នកនោះដើម្បីយកចំណេញឬយ៉ាងណា? ពួកគេឆ្លើយថា៖ "ពីព្រោះយើងខ្លាចថានេះជាមធ្យោបាយនាំទៅរកការស៊ីការប្រាក់ (រីបា)"។ គេបានឆ្លើយតបទៅកាន់ពួកគេវិញថា៖ តើអ្នករាល់គ្នាធ្វើឱ្យការលក់ដូរស្របច្បាប់របស់មនុស្សម្នាមោឃភាពដោយសារតែការភ័យខ្លាចនិងការសន្និដ្ឋានស្មានៗ ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌខូចខាតដែលគេបានចងនិងគ្មានកិច្ចសន្យាខូចខាតណាមួយក្រៅតែអំពីការសង្ស័យរបស់អ្នកឬ? បុរសម្នាក់ធ្លាប់ជួញដូរជាមួយបុរសម្នាក់ទៀតជាច្រើនដងក្នុងនាមជាដៃគូជំនួញដ៏ល្បីល្បាញបំណុលមួយបានកើតឡើងលើកូនបំណុលបន្ទាប់មកម្ចាស់បំណុលបានលក់ទំនិញដែលមានតម្លៃសាច់ប្រាក់មួយរយឌីណារក្នុងតម្លៃមួយរយហាសិបឌីណារដោយពន្យារពេលកំណត់។ តើនេះមិនមែនជារបៀបដែលមនុស្សម្នាជួញដូរទេឬអីដ្បិតនៅពេលដែលគេពន្យារពេលគេតែងតែបន្ថែមតម្លៃ? តើមានទោសពៃរ៍អ្វីក្នុងរឿងនេះ? ប្រសិនបើរឿងនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) (ខុសច្បាប់) នោះការលក់ដូរស្ទើរតែទាំងអស់របស់មនុស្សម្នានឹងក្លាយជាហារ៉ាមមិនខាន! ពួកគេបាននិយាយថា៖ "យើងយល់ឃើញថាគាត់លក់ឱ្យអ្នកនោះដោយសារតែបំណុលរបស់គាត់"។ គេបានតបទៅវិញថា៖ ប៉ុន្តែពួកគេមិនបានរំឭកដល់រឿងបំណុលនោះទាល់តែសោះទោះជាតិចឬច្រើន! ប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នាអនុញ្ញាតការលក់ដូចដែលយើងអនុញ្ញាតតើម្ចាស់បំណុលមិនមានសិទ្ធិទារបំណុលរបស់គាត់ទេឬអីនៅពេលដល់កំណត់? ពួកគេឆ្លើយថា៖ "ពិតមែនហើយគាត់មានសិទ្ធិទារបំណុលរបស់គាត់"។ គេបានតបថា៖ "កាលណាគាត់មានសិទ្ធិទារបំណុលនោះការលក់ក៏មានសុពលភាពស្របច្បាប់ដែរដូច្នេះតើផ្អែកលើទិដ្ឋភាពណាដែលអ្នករាល់គ្នាធ្វើឱ្យការលក់របស់គាត់មោឃភាព?" មិនគប្បីមោឃភាពការលក់ដូរដោយសារតែការសន្និដ្ឋានស្មានៗឡើយពីព្រោះការស្មានតែងតែមានខុសនិងមានត្រូវ។