ភស្តុតាងឆ្លើយតបអ្នកក្រុងម៉ាឌីណះ

«ជំពូកស្តីពីការរួមដំណេកមុនពេលធ្វើត្វាវាហ្វហ្ស៊ីយ៉ារ៉ោះនិងទីកន្លែងសម្រាប់អារកសត្វកួរបាន» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ អ្នកណាដែលជាប់កាតព្វកិច្ចបូជាសត្វអូដ្ឋ (បាដាណះ) ដោយសារតែការរួមដំណេកមុនពេលធ្វើត្វាវាហ្វហ្ស៊ីយ៉ារ៉ោះ៖ គ្មានទាស់ខុសអ្វីឡើយក្នុងការទិញសត្វនោះនៅក្នុងទីក្រុងម៉ាកកះរួចអារកវានៅក្នុងដែនដីហារ៉ាំហើយចែកសាច់ទាំងអស់ជាទានដល់ជនទុគ៌តដោយមិនត្រូវបរិភោគសាច់នោះឡើយ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានអះអាងថា៖ គាត់មិនត្រូវទិញនៅម៉ាកកះហើយអារកភ្លាមៗនោះទេគឺគាត់ត្រូវតែដឹកសត្វនោះចេញទៅកាន់តំបន់ក្រៅដែនហារ៉ាំ (ហ៊ីល) សិនរួចទើបដឹកនាំវាចូលមកម៉ាកកះវិញដើម្បីអារក! លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានច្រានចោលការបង្កើតក្បួនដ៏ស្មុគស្មាញនេះថា៖ អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ជាសត្វកួរបានដែលទៅដល់កាអ៍បះ﴾ (អាល់ម៉ាអ៊ីដះ៖ ៩៥)។ សត្វណាដែលទិញក្នុងដែនហារ៉ាំហើយអារកនៅទីនោះគឺបានទៅដល់កាអ៍បះពេញលេញហើយ។ ការបង្ខំឱ្យដឹកចេញទៅក្រៅដែនហារ៉ាំរួចដឹកចូលមកវិញគឺគ្មានមូលដ្ឋានទាល់តែសោះក្នុងស៊ុននះ។ លោកស្រីអាអ៊ីស្ហះ ﵂ ក៏ធ្លាប់បានមានប្រសាសន៍ប្រាប់សិស្សថា៖ «ចូរនាំសត្វកួរបានណាដែលអ្នកចង់ទៅកាន់អារ៉ះហើយទុកសត្វណាដែលអ្នកចង់នៅឯមីណាទៅចុះ»។

«ជំពូកស្តីពីបុគ្គលដែលស្បថថានឹងដើរដោយថ្មើរជើងទៅកាន់វិហាររបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) រួចស្រាប់តែមិនអាចបំពេញបាន» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ចំពោះបុរសឬស្ត្រីដែលបានស្បថថានឹងដើរដោយថ្មើរជើងទៅកាន់វិហារបរិសុទ្ធរបស់អល់ឡោះប៉ុន្តែក្រោយមកអស់កម្លាំងលែងមានលទ្ធភាពដើររួច៖ គាត់អាចជិះសត្វបានហើយត្រូវបូជាសត្វកួរបាន (ហាដយ) មួយក្បាលដោយសត្វចៀមមួយក្បាលគឺគ្រប់គ្រាន់ហើយ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ គាត់ត្រូវជិះសត្វហើយត្រូវបូជាសត្វអូដ្ឋ (បាដាណះ) ឬសត្វគោមួយក្បាល។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានបញ្ជាក់ថា៖ អ៊ីម៉ាមអាប៊ូហាណីហ្វះបានរាយការណ៍ពីលោកអាលីអ៊ីប៊នុអាប៊ីថ្វាលិប ﵁ ថាលោកបានកាត់សេចក្តីថា៖ «គាត់អាចជិះបានហើយត្រូវបូជាសត្វចៀមមួយក្បាល»។ មូជាហ៊ីដក៏ត្រូវបានគេសួរអំពីរឿងនេះដែរហើយគាត់បានឆ្លើយថា៖ «គាត់ត្រូវដើរតាមលទ្ធភាពដែលគាត់អាចធ្វើបានហើយពេលអស់កម្លាំងដើរលែងរួចគាត់អាចជិះបានរួចដើរចូលទៅកាន់វិហារហើយត្រូវបូជាសត្វចៀមមួយក្បាលដោយសារការជិះនោះ»។

«ជំពូកស្តីពីដែនបរិសុទ្ធដែលត្រូវអារកសត្វកួរបានសងទោសពិន័យ» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានបញ្ជាក់នូវគោលការណ៍គ្រឹះថា៖ កាលណាមានការវិនិច្ឆ័យទោសពិន័យឱ្យបូជាសត្វកួរបាន (ហាដយ) លើជនណាម្នាក់ដោយសារការសម្លាប់សត្វព្រៃឬការប្រព្រឹត្តល្មើសបម្រាមក្នុងធម្មយាត្រានោះការអារកសត្វហាដយនេះគឺត្រូវតែធ្វើឡើងនៅក្នុងដែនដីហាមឃាត់ (ហារ៉ាំ) នៃទីក្រុងម៉ាកកះតែប៉ុណ្ណោះពីព្រោះអល់ឡោះ ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ជាសត្វកួរបានដែលទៅដល់កាអ៍បះ﴾ (អាល់ម៉ាអ៊ីដះ៖ ៩៥)។ ចំណែកឯទោសពិន័យជំនួសផ្សេងទៀតដូចជាការបួសឬការផ្តល់អាហារដល់ជនទុគ៌តគឺអាចធ្វើឡើងនៅទីកន្លែងណាក៏បានតាមការចង់បានរបស់សាមីខ្លួន។

«ជំពូកស្តីពីសាច់សត្វកួរបាន (ហាដយ) ណាខ្លះដែលអាចបរិភោគបាននិងណាខ្លះដែលមិនអាចបរិភោគបាន» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ម្ចាស់សត្វមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបរិភោគសាច់សត្វកួរបាន (ហាដយ) ឡើយលើកលែងតែសត្វពីរបែបប៉ុណ្ណោះគឺហាដយនៃការធ្វើតាម៉ាត់ទុអ៍និងសត្វកួរបានស្ម័គ្រចិត្ត (តាតាវ្វុអ៍) នៅពេលពួកវាទៅដល់ទីកន្លែងអារកត្រឹមត្រូវ។ ចំណែកសត្វកួរបានជាទោសពិន័យកាហ្វារ៉តទាំងអស់ (ដូចជាទោសសម្លាប់សត្វព្រៃបំពានបម្រាមអៀហរ៉មរួមដំណេកឬខកខានកាតព្វកិច្ច) គឺត្រូវបានឧទ្ទិសចំពោះតែជនទុគ៌តប៉ុណ្ណោះហើយម្ចាស់សត្វត្រូវបានហាមឃាត់ដាច់ខាតមិនឱ្យបរិភោគសាច់នោះឡើយ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានអនុញ្ញាតឱ្យបរិភោគសាច់ហាដយទាំងអស់លើកលែងតែហាដយសងទោសសម្លាប់សត្វព្រៃនិងហ្វីឌយ៉ះប៉ុណ្ណោះ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានវែកញែកថា៖ ប្រសិនបើសត្វហាដយត្រូវបានកំណត់ជាទោសពិន័យលើកំហុសឆ្គង (ដូចជាការរួមដំណេក) នោះវាគឺជាទោសលោះបាប (កាហ្វារ៉ត)។ តើជនល្មើសអាចហូបសាច់នៃទោសលោះបាបរបស់ខ្លួនឯងយ៉ាងដូចម្តេចកើត? ប្រសិនបើគាត់ប្រឡាក់សាច់នោះទុកធ្វើស្បៀងស៊ីជាមួយគ្រួសារអស់មួយខែនោះវាមិនមែនជាទោសពិន័យទៀតឡើយ។ ទោសពិន័យកាហ្វារ៉តគឺត្រូវតែប្រគល់ជូនជនក្រីក្រទុគ៌តទាំងស្រុង។

«ជំពូកស្តីពីអ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មដែលធ្វើឱ្យបែកពងសត្វអូទ្រីស» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ប្រសិនបើអ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មធ្វើឱ្យបែកពងសត្វអូទ្រីសនោះគាត់ត្រូវសងនូវតម្លៃទីផ្សារពិតប្រាកដរបស់វា (គីម៉ះ) ជាអាហារឬជាទានដល់ជនទុគ៌ត។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានអះអាងថាគាត់ត្រូវសងមួយភាគដប់នៃតម្លៃសត្វអូដ្ឋ (បាដាណះ) សម្រាប់ពងអូទ្រីសមួយដោយប្រដូចពងសត្វទៅនឹងទារកក្នុងផ្ទៃរបស់ស្ត្រីមានសេរីភាព (ដែលសំណងទារកស្លាប់ក្នុងផ្ទៃគឺមួយភាគដប់នៃសំណងម្តាយ)! លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានបង្ហាញភាពមិនសមហេតុផលនៃការប្រៀបធៀបនេះថា៖ តើពងសត្វបក្សីអាចយកទៅប្រដូចនឹងទារកមនុស្សក្នុងផ្ទៃយ៉ាងដូចម្តេចកើត? បើតាមការប្រៀបធៀបខុសឆ្គងនេះប្រសិនបើនរណាម្នាក់ធ្វើឱ្យបែកពងមាន់មួយនោះគេត្រូវសងមួយភាគដប់នៃមេមាន់ហើយបើបែកពងដប់ត្រូវសងមេមាន់ទាំងមូលឬ? នេះជារឿងមិនសមហេតុផលឡើយ។ ដានប្រវត្តិដ៏ត្រឹមត្រូវ៖ - លោកអ៊ូម៉ើរអ៊ីប៊នុលខាត់តອບ និងលោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នុមshared ﵃ សុទ្ធតែបានកាត់សេចក្តីថាចំពោះពងសត្វអូទ្រីសគឺត្រូវសងតាមតម្លៃពិតប្រាកដរបស់វា។ - លោកអ៊ីប៊នុអាប់បាស ﵄ បានបញ្ជាក់ថារាល់សត្វព្រៃណាដែលគ្មានសត្វស្រុកប្រហាក់ប្រហែលគឺត្រូវវាយតម្លៃជាប្រាក់រួចយកទៅចែកជូនជនទុគ៌តនៅម៉ាកកះ។ - រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ធ្លាប់មានប្រសាសន៍ប្រាប់អ្នកសួរអំពីពងអូទ្រីសថា៖ «ចូរទទួលយកការសម្រាល៖ គឺបួសមួយថ្ងៃឬផ្តល់អាហារដល់ជនទុគ៌តម្នាក់ (តាមតម្លៃរបស់វា)»។ - អាល់ស្ហាក់ប៊ីនិងអ៊ីប្រាហ៊ីមអាល់ណាខ៖អីសុទ្ធតែបានបញ្ជាក់ថាត្រូវសងតាមតម្លៃរបស់វា។

«ជំពូកស្តីពីអ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មដែលកោរក្បាលដោយសារជំងឺឬចៃ (អាហ្សា)» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ អ្នកណាដែលកោរក្បាលខណ៖ស្ថិតក្នុងអៀហរ៉មដោយសារជំងឺចៃឬរមាស់ស្បែកក្បាលគឺមានសិទ្ធិជ្រើសរើសក្នុងចំណោមទោសលោះបាប (ហ្វីឌយ៉ះ) ទាំងបីដូចមានចែងក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអាន (អាល់បាក្វារ៉ោះ៖ ១៩៦)៖ គឺការបួស ៣ ថ្ងៃឬការផ្តល់អាហារដល់ជនទុគ៌ត ៦ នាក់ចំនួន ៣ ស៊្វា (កន្លះស៊្វានៃស្រូវសាលីក្នុងម្នាក់) ឬការបូជាសត្វចៀមមួយក្បាល (នូស៊ុក)។ ការបួសនិងការផ្តល់អាហារអាចធ្វើនៅទីកន្លែងណាក៏បានប៉ុន្តែការអារកសត្វចៀមគឺត្រូវតែធ្វើឡើងនៅក្នុងដែនដីហារ៉ាំនៃទីក្រុងម៉ាកកះដាច់ខាត។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានយល់ស្របលើជម្រើសទាំងបីប៉ុន្តែបានអនុញ្ញាតឱ្យអារកសត្វចៀមនៅក្រៅម៉ាកកះបាន។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានវែកញែកថា៖ ការបូជាសត្វ (នូស៊ុក) គឺជាកិច្ចនៃធម្មយាត្រានិងជាសត្វហាដយលោះបាបហើយរាល់សត្វហាដយគឺត្រូវតែទៅដល់កាអ៍បះនិងត្រូវអារកក្នុងដែនហារ៉ាំប៉ុណ្ណោះ។ រឿងនេះត្រូវបានបញ្ជាក់ក្នុងហាឌីޘដ៏ល្បីរបស់លោកកាអាប់អ៊ីប៊នុអ៊ុជ្រ៉ោះ ﵁ កាលដែលរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ដើរកាត់គាត់ខណ៖ចៃធ្លាក់ចេញពីក្បាលរដូករណែលទ្រង់មានប្រសាសន៍ថា៖ «តើសត្វល្អិតលើក្បាលរបស់អ្នករំខានអ្នកខ្លាំងណាស់មែនទេ?» គាត់ទូលថា៖ «បាទ»។ ទ្រង់មានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរកោរក្បាលរបស់អ្នកចុះរួចបួស ៣ ថ្ងៃឬផ្តល់អាហារដល់ជនទុគ៌ត ៦ នាក់ចំនួនពីរមូដ (កន្លះស៊្វា) ក្នុងម្នាក់ឬបូជាសត្វចៀមមួយក្បាល»។

«ជំពូកស្តីពីអ្នកដែលកោរក្បាលមុនពេលគប់គ្រួសនៅសសរយ៉ាំរ៉តអាល់អាក្វាបះដោយអចេតនាឬមិនដឹង» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ប្រសិនបើអ្នកធ្វើធម្មយាត្រាបានកោរក្បាលនៅថ្ងៃបុណ្យអារ៉ូហាមុនពេលគប់គ្រួសនៅសសរយ៉ាំរ៉តអាល់អាក្វាបះដោយសារការមិនដឹងឬច្រឡំនោះគាត់គ្មានទោសពិន័យឬកាហ្វារ៉តអ្វីឡើយ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានយល់ឃើញថាគាត់ត្រូវតែបង់ទោសលោះបាប (ហ្វីឌយ៉ះ)។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានការពារទស្សន៖របស់អ៊ីម៉ាមអាប៊ូហាណីហ្វះតាមរយ៖ហាឌីޘជាច្រើនដែលមិនអាចប្រកែកបាន៖ - លោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នុអាំរូអ៊ីប៊និលអាស ﵄ បានរាយការណ៍ថាក្នុងពិធីបុណ្យហាជលាគ្នាបុរសម្នាក់បានចូលមកទូលរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ថា៖ «ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ! ខ្ញុំមិនបានដឹងក៏ស្រាប់តែកោរក្បាលមុនពេលអារកសត្វ!» ព្យាការី ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរអារកសត្វចុះគ្មានទាស់ខុសអ្វីឡើយ (ឡាហារ៉ច)»។ បុរសម្នាក់ទៀតបានទូលថា៖ «ខ្ញុំបានអារកសត្វមុនពេលគប់គ្រួស!» ទ្រង់មានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរគប់គ្រួសចុះគ្មានទាស់ខុសអ្វីឡើយ»។ នៅថ្ងៃនោះគ្មាននរណាម្នាក់សួរទ្រង់អំពីកិច្ចណាមួយដែលធ្វើមុនឬធ្វើក្រោយឡើយលើកលែងតែទ្រង់បានឆ្លើយតបថា៖ «ចូរធ្វើចុះគ្មានទាស់ខុសអ្វីឡើយ»។ - លោកយ៉ាប៊ីរអ៊ីប៊នុអាប់ឌុលឡោះនិងលោកអ៊ីប៊នុអាប់បាស ﵄ ក៏បានរាយការណ៍ហាឌីޘដូចគ្នានេះដែរ។

«ជំពូកស្តីពីក្រុមមនុស្សស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មដែលរួមគ្នាសម្លាប់សត្វព្រៃតែមួយ» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ប្រសិនបើក្រុមមនុស្សដែលស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មបានរួមគ្នាសម្លាប់សត្វព្រៃតែមួយនោះកាតព្វកិច្ចសងទោសពិន័យពេញលេញ (ជ៉ាហ្សា) ធ្លាក់លើបុគ្គលក្នុងអៀហរ៉មម្នាក់ៗដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើជនធម្មតា (ជនហាល៉ាល់មិនស្ថិតក្នុងអៀហរ៉ម) បានរួមគ្នាសម្លាប់សត្វព្រៃក្នុងដែនហារ៉ាំនោះទោសពិន័យរួមតែមួយប៉ុណ្ណោះធ្លាក់លើពួកគេដោយត្រូវចែកគ្នាសងតាមចំណែកស្មើៗគ្នា។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានបង្ខំឱ្យបង់ទោសពិន័យម្នាក់មួយពេញលេញក្នុងករណីទាំងពីរ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានពន្យល់ពីគតិយុត្តិដ៏ស៊ីជម្រៅថា៖ កាលណាអ្នកក្នុងអៀហរ៉មសម្លាប់សត្វព្រៃគឺម្នាក់ៗបានបំពានលើកាតព្វកិច្ចអៀហរ៉មផ្ទាល់ខ្លួនរៀងៗខ្លួនដូច្នេះម្នាក់ៗត្រូវតែសងទោសពិន័យពេញលេញមួយ។ ប៉ុន្តែចំពោះជនហាល៉ាល់ក្នុងដែនហារ៉ាំការបំពានគឺកើតឡើងតែលើភាពពិសិដ្ឋនៃដែនដីហារ៉ាំតែប៉ុណ្ណោះដែលជាសិទ្ធិតែមួយគត់ដូច្នេះទោសពិន័យគឺមានតែមួយដោយត្រូវចែកគ្នាចេញតាមចំណែកដូចករណីជនហាល៉ាល់មួយក្រុមរួមគ្នាកាប់ដើមឈើមួយដើមក្នុងដែនហារ៉ាំដែរដែលពួកគេគ្រាន់តែរួមគ្នាចេញថ្លៃដើមឈើមួយដើមនោះប៉ុណ្ណោះ។

«ជំពូកស្តីពីអ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មដែលសម្លាប់សត្វព្រៃរួចបរិភោគសាច់នោះ» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មបានសម្លាប់សត្វព្រៃហើយបន្ទាប់មកបានបរិភោគសាច់នោះគឺមានកាតព្វកិច្ចទោសពិន័យកាហ្វារ៉តតែមួយគត់លើរូបគាត់។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានបញ្ជាក់ថា៖ ទោសពិន័យកាហ្វារ៉តមួយគឺសម្រាប់អំពើសម្លាប់សត្វព្រៃនោះ។ ចំណែកការបរិភោគសាច់នោះគឺគាត់បានប្រព្រឹត្តអំពើបាបដ៏ធ្ងន់ពីព្រោះសត្វព្រៃដែលត្រូវសម្លាប់ដោយអ្នកក្នុងអៀហរ៉មគឺចាត់ទុកជាសត្វងាប់ (ម៉ៃតះ) ដែលហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)មិនឱ្យគាត់និងអ្នកដទៃបរិភោគឡើយប៉ុន្តែមិនមានទោសពិន័យជាទ្រព្យសម្បត្តិបន្ថែមលើសពីទោសសម្លាប់នោះទេ។ លោកក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថាប្រសិនបើអ្នកធ្វើគីរ៉ន (រួមបញ្ចូលហាជនិងអ៊ុំរ៉ោះ) បានសម្លាប់សត្វព្រៃនោះគាត់ត្រូវមានកាតព្វកិច្ចសងទោសពិន័យពីរពេញលេញ (មួយសម្រាប់អៀហរ៉មហាជនិងមួយទៀតសម្រាប់អៀហរ៉មអ៊ុំរ៉ោះ)។

«ជំពូកស្តីពីការបរបាញ់សត្វព្រៃបន្ទាប់ពីគប់គ្រួសសសរយ៉ាំរ៉តអាល់អាក្វាបះនិងកោរក្បាលរួច» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ចំពោះអ្នកធ្វើធម្មយាត្រាដែលបានបរបាញ់ឬសម្លាប់សត្វព្រៃបន្ទាប់ពីបានគប់គ្រួសនៅសសរយ៉ាំរ៉តអាល់អាក្វាបះនិងកោរក្បាលរួចនៅថ្ងៃបុណ្យអារ៉ូហាប៉ុន្តែមិនទាន់បានធ្វើត្វាវាហ្វហ្ស៊ីយ៉ារ៉ោះ៖ ប្រសិនបើគាត់សម្លាប់សត្វព្រៃនៅក្នុងដែនដីហាមឃាត់ (ហារ៉ាំ) នោះគាត់ត្រូវមានកាតព្វកិច្ចសងទោសពិន័យ (ជ៉ាហ្សា) ដោយសារតែភាពពិសិដ្ឋនៃដែនហារ៉ាំផ្ទាល់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់បរបាញ់វានៅក្រៅដែនហារ៉ាំ (ក្នុងតំបន់ហ៊ីល) នោះគាត់គ្មានកាតព្វកិច្ចសងទោសពិន័យអ្វីឡើយពីព្រោះការគប់គ្រួសនិងការកោរក្បាលបានធ្វើឱ្យគាត់សម្រេចបាននូវការដោះអៀហរ៉មដំណាក់កាលទីមួយ (អាល់តាFallbackលុលអាល់អាស្ហហ្គរ) ដែលធ្វើឱ្យរាល់អ្វីៗទាំងអស់ក្លាយជាអនុញ្ញាតលើកលែងតែការរួមដំណេកប៉ុណ្ណោះ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានបង្ខំឱ្យសងទោសពិន័យទោះបីជាសម្លាប់ក្នុងដែនហារ៉ាំឬក្រៅដែនហារ៉ាំក៏ដោយ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានការពារទស្សន៖របស់អ៊ីម៉ាមអាប៊ូហាណីហ្វះតាមរយ៖ឯកច្ឆន្ទដ៏រឹងមាំ៖ ព្យាការី ﷺ បានប្រកាសថា៖ «អ្នកណាដែលគប់សសរយ៉ាំរ៉តអាល់អាក្វាបះនិងកោរក្បាលនោះរាល់អ្វីៗទាំងអស់ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យគេវិញលើកលែងតែស្ត្រី»។ លោកស្រីអាអ៊ីស្ហះ ﵂ ក៏ធ្លាប់បានលាបទឹកអប់ថ្វាយព្យាការី ﷺ ដោយផ្ទាល់ដៃសម្រាប់ពិធីដោះអៀហរ៉មរបស់ទ្រង់មុនពេលទ្រង់ធ្វើត្វាវាហ្វហ្ស៊ីយ៉ារ៉ោះ។ លោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នុលហ្ស៊ូបែរ ﵄ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា៖ «កាលណាអ្នកគប់សសរនិងកោរក្បាលនៅថ្ងៃអារ៉ូហារួចនោះអ្វីៗដែលធ្លាប់ហាមឃាត់ក្នុងពេលអៀហរ៉មគឺក្លាយជាអនុញ្ញាតសម្រាប់អ្នករួមទាំងទឹកអប់និងការបរបាញ់ក្រៅដែនហារ៉ាំលើកលែងតែស្ត្រី»។ លោកអាលីអ៊ីប៊នុអាប៊ីថ្វាលិប ﵁ ក៏បានមានប្រសាសន៍ដូចគ្នាថា៖ «ពេលអ្នកគប់សសររួចអ្វីៗទាំងអស់ត្រូវបានអនុញ្ញាតលើកលែងតែស្ត្រី»។

«ជំពូកស្តីពីការកាប់ដើមឈើក្នុងដែនហារ៉ាំដោយជនហាល៉ាល់ឬអ្នកស្ថិតក្នុងអៀហរ៉ម» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ អ្នកណាដែលកាប់ដើមឈើឬរុក្ខជាតិនៅក្នុងដែនដីហាមឃាត់ (ហារ៉ាំ) មិនថាគាត់ជាជនធម្មតា (ហាល៉ាល់) ឬជាអ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអៀហរ៉មនោះឡើយគឺត្រូវមានកាតព្វកិច្ចសងទោសពិន័យ (តាមតម្លៃសមរម្យ) ដើម្បីយកទៅចែកជាទានដល់ជនទុគ៌ត។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានអះអាងថា៖ គ្មានទោសពិន័យអ្វីឡើយលើអ្នកក្នុងអៀហរ៉មសម្រាប់ការកាប់ដើមឈើក្នុងដែនហារ៉ាំ! លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានសម្តែងនូវការភ្ញាក់ផ្អើលចំពោះការលើកឡើងនេះថា៖ រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានប្រកាសយ៉ាងច្បាស់នៅថ្ងៃរំដោះទីក្រុងម៉ាកកះថា៖ «អល់ឡោះបានធ្វើឱ្យទីក្រុងនេះពិសិដ្ឋតាំងពីថ្ងៃដែលទ្រង់បានបង្កើតផ្ទៃមេឃនិងផែនដីមកម្ល៉េះ។ បន្លារបស់វាមិនត្រូវកាប់ឆ្ការដើមឈើរបស់វាមិនត្រូវកាប់រំលំសត្វព្រៃរបស់វាមិនត្រូវដេញតាមហើយរបស់ជ្រុះបាត់របស់វាមិនត្រូវរើសយកឡើយលើកលែងតែសម្រាប់អ្នកប្រកាសរកម្ចាស់»។ លោកអាល់អាប់បាសអ៊ីប៊នុអាប់ឌុលមុសថ្វាលិប ﵁ បានទូលស្នើសុំថា៖ «លើកលែងតែស្មៅអៀទឃៀរឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះព្រោះប្រជាជនម៉ាកកះត្រូវការវាសម្រាប់ផ្នូរសពនិងផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគេ»។ ព្យាការី ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «លើកលែងតែស្មៅអៀទឃៀរ»។ ព្យាការី ﷺ បានភ្ជាប់បម្រាមកាប់ដើមឈើជាមួយបម្រាមបរបាញ់សត្វព្រៃក្នុងដែនហារ៉ាំ។ បើអ្នកក្នុងអៀហរ៉មត្រូវទទួលទោសពិន័យចំពោះការសម្លាប់សត្វព្រៃនោះការកាប់ដើមឈើក្នុងដែនហារ៉ាំក៏ត្រូវតែជាប់ទោសពិន័យដូចគ្នា។

«ជំពូកស្តីពីការនាំកុមារតូចទៅបំពេញពិធីបុណ្យហាជ» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ គ្មានទាស់ខុសអ្វីឡើយក្នុងការនាំកុមារតូចទៅបំពេញពិធីបុណ្យហាជ៖ គេត្រូវដោះសម្លៀកបំពាក់កាត់ដេរចេញសម្រាប់អៀហរ៉មនិងការពារកុំឱ្យប៉ះពាល់ទឹកអប់និងបម្រាមទាំងឡាយនៃអៀហរ៉ម។ ប្រសិនបើកុមារត្រូវការអ្វីមួយដែលត្រូវជាប់ទោសហ្វីឌយ៉ះសម្រាប់មនុស្សពេញវ័យគឺអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើបានហើយគ្មានកាតព្វកិច្ចហ្វីឌយ៉ះឬកាហ្វារ៉តលើរូបគេឡើយ។ បើគេអាចដើរត្វាវាហ្វបានគឺឱ្យដើរបើមិនរួចទេត្រូវពរឬបីគេ។ ត្រូវមានអ្នកគប់គ្រួសជំនួសគេនិងពរគេធ្វើសាអីរវាងភ្នំសOffa និងម៉ាវ៉ះ។ បើគេសម្លាប់សត្វព្រៃគ្មានកាតព្វកិច្ចហាដយឡើយ។ ការធ្វើហាជនេះជាការស្ម័គ្រចិត្តនិងមិនរួចផុតពីកាតព្វកិច្ចហាជនៃឥស្លាមឡើយនៅពេលគេធំពេញវ័យ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានអះអាងថាប្រសិនបើកុមារសម្លាប់សត្វព្រៃឬបំពានបម្រាមត្រូវតែបង់សត្វហាដយឬហ្វីឌយ៉ះជំនួសគេ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានវែកញែកថា៖ ហ្វីឌយ៉ះគឺជាទោសលោះបាប (កាហ្វារ៉ត) លើកំហុសឆ្គងប៉ុន្តែកុមារតូចគ្មានបាបនិងមិនទាន់ជាប់បន្ទុកច្បាប់ (តាក់លីហ្វ) ឡើយ! ដូចគ្នានឹងកុមារដែលមិនជាប់ទោសពិន័យពេលបំពានសម្បថពេលខកខានសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ឬពេលហូបបាយក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានកុមារឬជនវិកលចរិតក៏មិនអាចត្រូវគេដាក់ទោសពិន័យកាហ្វារ៉តចំពោះកំហុសក្នុងពេលអៀហរ៉មបានដែរ។

«ជំពូកស្តីពីការអារកសត្វកួរបាន (ហាដយ) នៅក្រៅមីណាក្នុងអំឡុងពេលបុណ្យហាជ» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ អ្នកណាដែលអារកសត្វកួរបាន (ហាដយ) របស់ខ្លួនក្នុងអំឡុងពេលបុណ្យហាជនៅទីកន្លែងណាមួយក្នុងដែនដីហាមឃាត់ (ហារ៉ាំ) ក្រៅពីមីណា (ដូចជានៅក្នុងក្រុងម៉ាកកះផ្ទាល់) នោះគឺមានសុពលភាពពេញលេញនិងត្រឹមត្រូវ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានអះអាងថា៖ ក្នុងអំឡុងពេលថ្ងៃបុណ្យនៅមីណាគ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវអារកសត្វនៅកន្លែងណាផ្សេងក្រៅពីមីណាឡើយ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានពន្យល់ថា៖ ទោះបីជាការអារកសត្វនៅមីណាជាការប្រសើរបំផុតពីព្រោះមីណាជាទីលានអារកសត្វចម្បងក្នុងថ្ងៃទាំងនោះក៏ដោយប៉ុន្តែការអារកសត្វនៅទីកន្លែងណាក៏ដោយក្នុងដែនហារ៉ាំគឺត្រូវបានអនុញ្ញាតដោយគ្មានការជំទាស់ឡើយ។ មូស្លីមជំនាន់ដើមមួយចំនួនកាលណាសត្វកួរបានរបស់ពួកគេមានច្រើនពួកគេបានបញ្ជូនមួយចំនួនទៅអារកនៅម៉ាកកះដើម្បីចែកជូនជនក្រីក្រនៅម៉ាកកះដែលមិនបានចូលរួមក្នុងពិធីបុណ្យហាជ។ អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ជាសត្វកួរបានដែលទៅដល់កាអ៍បះ﴾ (អាល់ម៉ាអ៊ីដះ៖ ៩៥)។ អ្នកណាដែលអារកក្នុងដែនហារ៉ាំគឺបានបំពេញលក្ខខណ្ឌនេះហើយ។ លោកអ៊ីប៊នុអាប់បាស ﵄ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា៖ «ម៉ាកកះទាំងមូលគឺជាកន្លែងអារកសត្វហើយមីណាក៏ជាចំណែកមួយនៃម៉ាកកះដែរ»។

«ជំពូកស្តីពីអ្នកជំងឺនិងកុមារដែលមិនមានលទ្ធភាពគប់គ្រួសនៅសសរយ៉ាម៉ារ៉ត» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ចំពោះអ្នកជំងឺនិងកុមារតូចដែលមិនមានលទ្ធភាពគប់គ្រួស៖ ត្រូវមានអ្នកគប់គ្រួសជំនួសពួកគេហើយគ្មានកាតព្វកិច្ចអ្វីបន្ថែមលើពួកគេឡើយ។ ប្រសិនបើអ្នកជំងឺបានជាសះស្បើយក្នុងអំឡុងថ្ងៃគប់គ្រួសបន្ទាប់ពីមានគេគប់ជំនួសរួចហើយនោះកិច្ចនោះនៅតែមានសុពលភាពហើយគាត់មិនត្រូវសងអ្វីឡើយ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានអះអាងថា៖ គេគប់ជំនួសគាត់ប៉ុន្តែគាត់ត្រូវចាំមើលម៉ោងពីកន្លែងស្នាក់នៅដើម្បីសូត្រតាក់បៀរហើយត្រូវបង្ហូរឈាមសត្វ (បូជាសត្វហាដយ)! ហើយបើគាត់ជាសះស្បើយក្នុងថ្ងៃនៅមីណាគាត់ត្រូវគប់ឡើងវិញនិងបូជាសត្វមួយក្បាលទៀត! លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានទាត់ចោលការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះថា៖ ហេតុអ្វីបានជាគាត់ត្រូវបង្ហូរឈាមសត្វខណ៖ដែលកិច្ចតំណាងស្របច្បាប់ត្រូវបានបំពេញរួចរាល់ដោយសារតែឧបសគ្គជំងឺនោះ? ចូរពិចារណា៖ ប្រសិនបើជនម្នាក់គ្មានទឹកគាត់បានធ្វើតាយ៉ាំមុំហើយសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) តើគាត់ត្រូវសឡាតឡើងវិញទេពេលរកទឹកឃើញក្រោយមក? ប្រសិនបើអ្នកជំងឺសឡាតអង្គុយធ្វើកាយវិការតើគាត់ត្រូវសឡាតឡើងវិញទេពេលជាសះស្បើយ? ការគប់គ្រួសជំនួសក្រោមហេតុផលជំងឺគឺមានសុពលភាពពេញលេញនិងមិនតម្រូវឱ្យមានទោសពិន័យអ្វីឡើយ។

«ជំពូកស្តីពីការគប់គ្រួសនៅពេលយប់ឬមុនថ្ងៃរះនៅថ្ងៃអារ៉ូហា» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ នៅថ្ងៃបុណ្យអារ៉ូហា (ថ្ងៃទី១០ ហ្ស៊ុលហិជ្ជះ) ការគប់គ្រួសនៅសសរយ៉ាំរ៉តអាល់អាក្វាបះគឺគប្បីធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីថ្ងៃរះ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើជនណាម្នាក់បានគប់មុនពេលថ្ងៃរះបន្ទាប់ពីទាបភ្លឺ (ហ្វាហ្សើរ) នោះកិច្ចនោះគឺមានសុពលភាពនិងគ្រប់គ្រាន់ទោះបីជាខុសពីពេលវេលាដ៏ប្រសើរក៏ដោយ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះស្អប់ខ្ពើមការគប់មុនថ្ងៃរះឬនៅពេលយប់ដោយគ្មានហេតុផលចាំបាច់។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានពន្យល់ថា៖ ព្យាការី ﷺ បានប្រទានការអនុគ្រោះយ៉ាងច្បាស់លាស់ដល់ជនទន់ខ្សោយស្ត្រីកុមារនិងអ្នកគង្វាលអូដ្ឋឱ្យចេញដំណើរពីមុស្ដាលីហ្វះមុនគេនិងគប់គ្រួសមុនពេលមនុស្សម្នាកកកុញដើម្បីសម្រាលការលំបាកដល់មនុស្សជាតិ។

«ជំពូកស្តីពីទីកន្លែងកំណត់ម៉ីកតឆ្ពោះទៅម៉ាកកះនិងអ្នកដែលរស់នៅខាងក្នុងម៉ីកត» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ទីកន្លែងកំណត់សម្រាប់ការចូលអៀហរ៉ម (ម៉ីកត) ដែលកំណត់ដោយរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ (រួមមានហ្ស៊ុលហ៊ូឡៃហ្វះសម្រាប់អ្នកម៉ាឌីណះអាល់ជុហ្វះសម្រាប់អ្នកស្រុកសាមក្វារន៉ុលម៉ាណាហ្ស៊ីលសម្រាប់អ្នកណាជដ៍យ៉ាឡាំឡាំសម្រាប់អ្នកយេម៉ែននិងហ្សាទូអៀរកសម្រាប់អ្នកអ៊ីរ៉ាក់) គឺជាព្រំប្រទល់កាតព្វកិច្ចសម្រាប់អ្នករស់នៅក្រៅតំបន់ទាំងនេះនិងអ្នកដំណើរទាំងឡាយណាដែលឆ្លងកាត់ទីនោះក្នុងបំណងធ្វើហាជឬអ៊ុំរ៉ោះ។ គ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យឆ្លងកាត់ទីនោះឆ្ពោះទៅម៉ាកកះក្នុងបំណងធម្មយាត្រាដោយគ្មានអៀហរ៉មឡើយ។ ចំណែកអ្នកដែលផ្ទះសម្បែងរស់នៅខាងក្នុងម៉ីកតកៀកនឹងម៉ាកកះនោះកន្លែងចូលអៀហរ៉មរបស់ពួកគេគឺចេញពីផ្ទះសម្បែងផ្ទាល់របស់ពួកគេ។

«ជំពូកស្តីពីការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)នៅមីណាក្នុងថ្ងៃតារវីយ៉ះសឡាតជូមុអាហ៍នៅអារ៉ះនិងមីណានិងការកាត់បន្ថយសឡាត» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ការសឡាតជូមុអាហ៍ (ថ្ងៃសុក្រ) មិនត្រូវរៀបចំធ្វើឡើងនៅវាលអារ៉ះឬនៅមីណាឡើយពីព្រោះជូមុអាហ៍មានសុពលភាពតែនៅក្នុងទីក្រុងរដ្ឋបាលអចិន្ត្រៃយ៍ប៉ុណ្ណោះ។ បើទោះបីជាថ្ងៃអារ៉ះចំថ្ងៃសុក្រក៏ដោយអ៊ីម៉ាមត្រូវដឹកនាំសឡាតហ្សុហើរនិងអាសើររួមបញ្ចូលគ្នាដោយកាត់បន្ថយ (ក្វាសរ៍គឺពីររ៉កអាត់ម្នាក់)។ អ្នកដំណើរធម្មយាត្រាដែលទៅដល់មីណានិងអារ៉ះត្រូវកាត់បន្ថយសឡាតបួនរ៉កអាត់មកនៅត្រឹមពីររ៉កអាត់។ លោកអ៊ូម៉ើរអ៊ីប៊នុលខាត់តອບ ﵁ ធ្លាប់បានដឹកនាំសឡាតពីររ៉កអាត់នៅម៉ាកកះមីណានិងអារ៉ះហើយលោកបានប្រកាសប្រាប់អ្នកស្រុកម៉ាកកះថា៖ «ឱអ្នកស្រុកម៉ាកកះអើយ! ចូរបំពេញសឡាតរបស់អ្នករាល់គ្នាឱ្យគ្រប់ចុះដ្បិតពួកយើងគឺជាអ្នកដំណើរ»។

«ជំពូកស្តីពីសត្វកួរបានរបស់អ្នកធ្វើគីរ៉ននិងអ្នកធ្វើអ៊ីហ្វ្រតក្នុងពិធីបុណ្យហាជ» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ អ្នកដែលបំពេញពិធីបុណ្យគីរ៉ន (រួមបញ្ចូលហាជនិងអ៊ុំរ៉ោះ) គឺត្រូវមានកាតព្វកិច្ចអារកសត្វកួរបាន (ហាដយ) មួយក្បាលដើម្បីជាការអរព្រះគុណចំពោះការសម្រេចបានកិច្ចទាំងពីរក្នុងដំណើរតែមួយ។ គាត់ត្រូវអារកនៅថ្ងៃបុណ្យអារ៉ូហាហើយគាត់មិនត្រូវកោរក្បាលឡើយរហូតដល់សត្វហាដយទៅដល់ទីកន្លែងអារក (អាល់បាក្វារ៉ោះ៖ ១៩៦)។ ចំណែកអ្នកដែលធ្វើអ៊ីហ្វ្រត (ហាជសុទ្ធតែមួយមុខ) គឺគ្មានកាតព្វកិច្ចហាដយឡើយហើយសត្វកួរបានណាដែលគាត់នាំមកគឺសុទ្ធតែជាការស្ម័គ្រចិត្ត។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានការពារឧត្តមភាពនៃគីរ៉នដោយផ្អែកលើការអនុវត្តរបស់លោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នុអ៊ូម៉ើរ ﵄ និងហាឌីޘជាច្រើនពីពិធីបុណ្យហាជលាគ្នា។

«ជំពូកស្តីពីអ្នកដែលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់អាល់មូអារ៉ាសនៅហ្ស៊ុលហ៊ូឡៃហ្វះពេលត្រឡប់មកពីម៉ាកកះ» លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានរាយការណ៍ពីអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះថា៖ ចំពោះអ្នកដំណើរដែលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់អាល់មូអារ៉ាសនៅហ្ស៊ុលហ៊ូឡៃហ្វះពេលវិលត្រឡប់មកពីម៉ាកកះ៖ ប្រសិនបើគាត់ចង់ឈប់សម្រាកនិងសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)នៅទីនោះគាត់អាចធ្វើបានប៉ុន្តែវាមិនមែនជាកាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីប) លើរូបគាត់ឡើយ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានអះអាងថា៖ គ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវឆ្លងកាត់អាល់មូអារ៉ាសពេលត្រឡប់មកវិញដោយមិនបានឈប់សឡាតនៅទីនោះឡើយសូម្បីតែត្រូវរង់ចាំទាល់តែដល់ពេលសឡាតក៏ដោយ! លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានបញ្ជាក់ថា៖ រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ធ្លាប់បានឈប់សម្រាកនៅទីនោះហើយលោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នុអ៊ូម៉ើរ ﵄ ចូលចិត្តដើរតាមគ្រប់ទីកន្លែងឈប់សម្រាករបស់ព្យាការី ﷺ ដោយក្តីស្រឡាញ់ផ្ទាល់ខ្លួនប៉ុន្តែនេះជាការអនុវត្តស្ម័គ្រចិត្តតាមទម្លាប់មិនមែនជាកាតព្វកិច្ចសាសនាជាធរមានលើមូស្លីមទាំងអស់ឡើយ។ ទីបញ្ចប់នៃគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ម៉ាណាស៊ីក៖ «ចប់គម្ពីរពិធីបុណ្យហាជនិងការសរសើរទាំងឡាយជារបស់អល់ឡោះអម្ចាស់នៃពិភពលោកទាំងមូលហើយសូមអល់ឡោះប្រទានពរជ័យនិងសន្តិភាពដល់លោកម្ចាស់របស់យើងមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ព្រមទាំងក្រុមគ្រួសារនិងសហ្វាពះរបស់លោក»។

«គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្តីពីការជួញដូរនិងការលក់ទិញ (គីតាបុលប៊ូយូអ៍)» ជំពូកគ្រឹះស្តីពីនីតិសាស្ត្រពាណិជ្ជកម្មនិងកិច្ចសន្យាលក់ទិញក្នុងឥស្លាម៖ កំណត់នូវគោលការណ៍នៃការព្រមព្រៀងគ្នាបម្រាមការប្រាក់ (រីបា) ការលក់ទំនិញជំពាក់ការដោះដូរសត្វពាហន៖ សិទ្ធិជ្រើសរើសលុបចោលកិច្ចសន្យា (ឃីយ៉ារ) ការព្រមព្រៀងផ្តាច់កិច្ចសន្យា (អ៊ីក្វាឡះ) ការបង្ហាញវិការ៖នៃទំនិញនិងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មប្រកបដោយសុច្ចរិតភាពស្របតាមគម្ពីរគួរអាននិងស៊ុននះ។