ភស្តុតាងឆ្លើយតបអ្នកក្រុងម៉ាឌីណះ
ភស្តុតាងឆ្លើយតបអ្នកក្រុងម៉ាឌីណះ
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 347 ជំពូក។"
«ជំពូកស្តីពីការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)បូកបញ្ចូលគ្នាក្នុងដំណើរ» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ការបូកបញ្ចូលគ្នារវាងសឡាតពីរក្នុងពេលធ្វើដំណើរទាំងសម្រាប់ហ្សុះហើរជាមួយអាសើរនិងសម្រាប់ម៉ាហ្ហ្រិបជាមួយអ៊ីសាអ៍គឺដូចគ្នាទាំងអស់៖ ត្រូវពន្យារហ្សុះហើររហូតដល់ចុងបញ្ចប់នៃពេលវេលារបស់វាហើយរួសរាន់សឡាតអាសើរនៅដើមដំបូងនៃពេលវេលារបស់វា។ ដូចគ្នាដែរចំពោះម៉ាហ្ហ្រិបនិងអ៊ីសាអ៍គឺត្រូវពន្យារម៉ាហ្ហ្រិបរហូតដល់ចុងបញ្ចប់នៃពេលវេលារបស់វាដោយសឡាតមុនពេលពន្លឺព្រលប់ក្រហម (សាហ្វាក់) បាត់បន្តិចហើយសឡាតអ៊ីសាអ៍នៅដើមដំបូងនៃពេលវេលារបស់វានៅពេលពន្លឺព្រលប់ក្រហមបាត់ភ្លាម។ នេះហើយគឺជាការបូកបញ្ចូលគ្នារវាងសឡាតទាំងពីរដ៏ពិតប្រាកដ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ ស៊ុននះក្នុងការបូកបញ្ចូលគ្នាក្នុងដំណើរគឺត្រូវពន្យារហ្សុះហើរហើយយកអាសើរមកសឡាតនៅដើមពេលអាសើរ។ រីឯម៉ាហ្ហ្រិបនិងអ៊ីសាអ៍វិញគឺត្រូវបូកបញ្ចូលគ្នាក្នុងដើមពេលអ៊ីសាអ៍។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានជជែកវែកញែកថា៖ តើហេតុអ្វីបានជាអ្នករាល់គ្នាធ្វើឱ្យមានភាពខុសគ្នារវាងហ្សុះហើរ/អាសើរនិងម៉ាហ្ហ្រិប/អ៊ីសាអ៍? ប្រសិនបើអាចពន្យារម៉ាហ្ហ្រិបរហូតដល់ផុតពេលរបស់វាចូលទៅក្នុងពេលអ៊ីសាអ៍បាននោះក៏អាចពន្យារហ្សុះហើររហូតដល់ផុតពេលចូលទៅក្នុងពេលអាសើរបានដូចគ្នាព្រោះសឡាតទាំងពីរគឺស្មើគ្នា! ម្យ៉ាងទៀតការព្រមានប្រឆាំងនឹងការពន្យារម៉ាហ្ហ្រិបគឺធ្ងន់ធ្ងរជាងការពន្យារហ្សុះហើរទៅទៀត! ចុះហេតុអ្វីបានជាអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះអនុញ្ញាតឱ្យយកអ៊ីសាអ៍មកសឡាតមុនក្នុងពេលម៉ាហ្ហ្រិបនៅពេលមានភ្លៀងក្នុងស្រុកប៉ុន្តែពេលធ្វើដំណើរបែរជាមិនឱ្យធ្វើដូច្នេះហើយបែរជាឱ្យពន្យារម៉ាហ្ហ្រិបទៅក្នុងពេលអ៊ីសាអ៍ទៅវិញ? ពួកគេគ្មានហាឌីޘណាមួយបញ្ជាក់ពីភាពខុសគ្នានេះឡើយនេះគ្រាន់តែជាគំនិតយល់ឃើញផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេតែប៉ុណ្ណោះ! ភស្តុតាងបញ្ជាក់៖ អ៊ីត្វាហ្វអ៊ីប៊នខាលីដបានរាយការណ៍ពីណាហ៊្វៀកថា៖ ពួកយើងបានធ្វើដំណើរត្រឡប់មកជាមួយលោកអ៊ីប៊នអ៊ូម៉ើរពីទីក្រុងម៉ាកកះ។ លុះដល់ពាក់កណ្តាលផ្លូវមានគេមកស្រែកប្រាប់លោកថាភរិយារបស់លោក (លោកស្រីសូហ្វ៊ីយ៉ះប៊ីនតិអាប៊ីអ៊ូបៃដ៍) កំពុងឈឺធ្ងន់ជិតស្លាប់។ លោកក៏បានបង្កើនល្បឿនធ្វើដំណើរយ៉ាងលឿន។ ជាទម្លាប់ពេលគេអាហ្សានម៉ាហ្ហ្រិបលោកតែងតែចុះពីសត្វជំនិះសឡាតភ្លាមៗ ប៉ុន្តែនៅយប់នោះពេលគេអាហ្សានម៉ាហ្ហ្រិបលោកនៅតែបន្តដំណើររហូតដល់មេឃងងឹត។ ពួកយើងស្មានថាលោកភ្លេចទើបជម្រាបថា៖ សឡាតហើយលោក! លោកនៅតែបន្តដំណើររហូតទាល់តែពន្លឺព្រលប់ក្រហមជិតបាត់ទើបលោកចុះសឡាតម៉ាហ្ហ្រិបហើយនៅពេលពន្លឺព្រលប់ក្រហមបាត់ភ្លាមលោកក៏សឡាតអ៊ីសាអ៍។ បន្ទាប់មកលោកបានងាកមករកពួកយើងហើយមានប្រសាសន៍ថា៖ «បែបនេះហើយដែលពួកយើងធ្លាប់ធ្វើជាមួយរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ នៅពេលមានការប្រញាប់ប្រញាល់ក្នុងដំណើរ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب جمع الصلاة في السفر
«ជំពូកស្តីពីពេលវេលាសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)នៅពេលមានបំណងធ្វើដំណើរឬនៅពេលជាអ្នកដំណើរហើយត្រឡប់ចូលផ្ទះ» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកណាដែលមានបំណងធ្វើដំណើរហើយពេលវេលាសឡាតបានចូលមកដល់ខណ៖ដែលគេនៅជាមួយក្រុមគ្រួសារ (ជាអ្នកស្រុក) រួចគេបានចេញដំណើរទៅខណ៖ដែលពេលវេលាសឡាតនៅសល់នោះគេត្រូវសឡាតតាមរបៀបអ្នកដំណើរ (ពី៉ាកអាត់)។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេចេញដំណើរទៅបន្ទាប់ពីពេលវេលាសឡាតបានផុតទៅទាំងស្រុងដោយគេមិនបានសឡាតដោយសារការភ្លេចភ្លាំងនោះគេត្រូវសឡាតតាមរបៀបអ្នកស្រុក (បួនរ៉ាកអាត់) ពីព្រោះគេកំពុងសងកាតព្វកិច្ចដែលបានជាប់ជំពាក់លើរូបគេ។ ពេលវេលាកំណត់គឺ៖ ហ្សុះហើររហូតដល់ផុតពេលរបស់វាហើយចូលពេលអាសើរ, អាសើររហូតដល់ថ្ងៃលិច, ម៉ាហ្ហ្រិបរហូតដល់ពន្លឺព្រលប់ក្រហមបាត់អស់, និងអ៊ីសាអ៍រហូតដល់ហ្វាហ្សើររះ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានយល់ស្របតាមអាប៊ូហាណីហ្វះក្នុងគោលការណ៍ទូទៅទាំងអស់លើកលែងតែពួកគេបានពោលថា៖ ពេលវេលាហ្សុះហើរនិងអាសើរគឺពេញមួយថ្ងៃហើយពេលវេលាម៉ាហ្ហ្រិបនិងអ៊ីសាអ៍គឺពេញមួយយប់! លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានបកស្រាយបដិសេធថា៖ តើអាចឱ្យពេញមួយថ្ងៃជាពេលវេលាហ្សុះហើរយ៉ាងដូចម្តេចកាលបើពេលហ្សុះហើរផុតទៅគឺពេលអាសើរចូលមកដល់នោះ? ហាឌីޘដ៏ល្បីល្បាញដែលរាយការណ៍ដោយគ្រប់អ្នកប្រាជ្ញបានបញ្ជាក់ថាបុរសម្នាក់បានសួររ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ អំពីពេលវេលាសឡាត។ នៅថ្ងៃទីមួយទ្រង់បានសឡាតហ្វាហ្សើរពេលទាបភ្លឺ, ហ្សុះហើរពេលថ្ងៃជ្រេ, អាសើរពេលស្រមោលស្មើនឹងវត្ថុ, ម៉ាហ្ហ្រិបពេលថ្ងៃលិច, និងអ៊ីសាអ៍ពេលពន្លឺព្រលប់ក្រហមបាត់អស់។ នៅថ្ងៃទីពីរទ្រង់បានពន្យារដល់កម្រិតចុងក្រោយរួចមានបន្ទូលថា៖ «តើអ្នកសួរនៅឯណា? ពេលវេលាសឡាតគឺនៅចន្លោះពេលទាំងពីរនេះ»។ ប្រសិនបើហ្សុះហើរមិនផុតរហូតដល់ថ្ងៃលិចមែននោះមនុស្សមុខជាអាចចេតនាពន្យារហ្សុះហើររហូតដល់ជិតលិចថ្ងៃដោយគ្មានទោសពៃរ៍ឡើយ! ពួកគេឆ្លើយតបថាការអនុញ្ញាតនេះគឺសម្រាប់តែអ្នកភ្លេចភ្លាំងប៉ុណ្ណោះ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានពន្យល់ថា៖ អ្នកភ្លេចភ្លាំងគឺត្រូវបានបង្គាប់ឱ្យសងសឡាតដែលខ្លួនបានភ្លេចដូចគ្នានឹងអ្នកដែលភ្លេចសឡាតហ្វាហ្សើររហូតដល់ថ្ងៃត្រង់ដែរ។ ផ្ទុយមកវិញ៖ ប្រសិនបើអ្នកដំណើរភ្លេចសឡាតហើយត្រឡប់ចូលដល់ផ្ទះខណ៖ដែលពេលនៅសល់គេត្រូវសឡាតបួនរ៉ាកអាត់ (ជាអ្នកស្រុក) ប៉ុន្តែបើចូលដល់ផ្ទះក្រោយផុតពេលគេត្រូវសងពី៉ាកអាត់ (ជាអ្នកដំណើរ)។ ក្រុមទាំងពីរយល់ស្របដូចគ្នាលើបញ្ហានេះហើយការខ្វែងគំនិតគ្នាគឺត្រង់ការកំណត់ព្រំប្រទល់នៃពេលវេលាប៉ុណ្ណោះ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب وقت الصلاة اذا اراد السفر او كان مسافرا فدخل منزله
«ជំពូកស្តីពីសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)វីតិរក្នុងដំណើរ» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ កាលណាអ្នកដំណើរធ្វើសឡាតស្ម័គ្រចិត្ត (តាតាវវុអ៍/ណាភីល) ក្នុងពេលធ្វើដំណើរគេអាចសឡាតនៅលើខ្នងអូដ្ឋឬសត្វជំនិះរបស់គេបានទោះបីជាវាបែរមុខទៅទិសណាក៏ដោយដោយគ្រាន់តែងក់ក្បាលធ្វើសញ្ញាហើយធ្វើឱ្យការស៊ូជូតទាបជាងការរូគួអ៍។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើជាសឡាតកាតព្វកិច្ច (ហ្វើរឌូ) ឬសឡាតវីតិរគេដាច់ខាតត្រូវតែចុះមកដីដើម្បីសឡាតកាតព្វកិច្ចនៅលើដីនិងសឡាតវីតិរនៅលើដីដោយបែរមុខទៅរកទិសគីបឡះ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានយល់ស្របតាមអាប៊ូហាណីហ្វះក្នុងគ្រប់ចំណុចទាំងអស់លើកលែងតែសឡាតវីតិរដែលពួកគេពោលថា៖ គ្មានទាស់ខុសអ្វីឡើយក្នុងការសឡាតវីតិរនៅលើខ្នងអូដ្ឋ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានជជែកវែកញែកថា៖ មានហាឌីޘខុសៗគ្នាជាច្រើនបានចម្លងមកអំពីសឡាតវីតិរហេតុនេះយើងបានប្រកាន់យកភស្តុតាងដែលគួរឱ្យទុកចិត្តបំផុតនិងមានសុវត្ថិភាពបំផុត។ បណ្តាអ្នកប្រាជ្ញច្បាប់ហ្វិកហ៍ (កាតព្វកិច្ចសាសនា)ហ៍បានសង្កត់ធ្ងន់លើសឡាតវីតិរយ៉ាងខ្លាំងដែលមិនធ្លាប់សង្កត់ធ្ងន់លើសឡាតស្ម័គ្រចិត្តណាផ្សេងក្រៅពីសឡាតកាតព្វកិច្ចទាំងប្រាំឡើយដោយអ្នកខ្លះចាត់ទុកថាជាកាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីប) ហើយអ្នកខ្លះទៀតចាត់ទុកថាជាស៊ុននះដែលមិនគួរលះបង់ឡើយដោយមានរាយការណ៍ថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះបានបន្ថែមសឡាតមួយពេលទៀតដល់ពួកអ្នក (គឺសឡាតវីតិរ)»។ កាលណាអ្នកប្រាជ្ញសង្កត់ធ្ងន់លើបញ្ហាណាមួយហើយមានការចម្លងខុសគ្នាចូរប្រកាន់យកភស្តុតាងណាដែលរឹងមាំនិងមានសុវត្ថិភាពបំផុត។ មានការបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ថាលោកអ៊ីប៊នអ៊ូម៉ើរ ﵄ តែងតែចុះមកលើដីដើម្បីសឡាតវីតិរហើយរឿងនេះក៏ត្រូវបានរាយការណ៍ពីព្យាការី ﷺ ដូចគ្នា។ ភស្តុតាងបញ្ជាក់៖ ១. អាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នអោនបានសួរអាល់កកស៊ីមថា៖ តើមនុស្សម្នាក់អាចសឡាតវីតិរនៅលើសត្វជំនិះបានដែរឬទេ? អាល់កកស៊ីមឆ្លើយថា៖ «គេបានបញ្ជាក់ថាលោកអ៊ូម៉ើរ ﵁ តែងតែសឡាតវីតិរនៅលើដី»។ ២. ហ៊ូសសែញបានរាយការណ៍ថាលោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នអ៊ូម៉ើរ ﵄ តែងតែសឡាតស្ម័គ្រចិត្តនៅលើសត្វជំនិះដោយងក់ក្បាលធ្វើសញ្ញាគ្រប់ទិសដែលវាបែរទៅប៉ុន្តែនៅពេលជាសឡាតកាតព្វកិច្ចឬសឡាតវីតិរលោកតែងតែចុះមកសឡាតនៅលើដី។ ៣. មូចាហ៊ីដបានរួមដំណើរជាមួយលោកអ៊ីប៊នអ៊ូម៉ើរពីទីក្រុងម៉ាកកះទៅកាន់ទីក្រុងម៉ាឌីណះ៖ លោកអ៊ីប៊នអ៊ូម៉ើរបានសឡាតស្ម័គ្រចិត្តពេលយប់ទាំងអស់នៅលើខ្នងអូដ្ឋដោយងក់ក្បាលធ្វើសញ្ញាដោយធ្វើឱ្យការស៊ូជូតទាបជាងការរូគួអ៍លើកលែងតែសឡាតកាតព្វកិច្ចនិងសឡាតវីតិរដែលលោកតែងតែចុះមកដីសម្រាប់សឡាតទាំងពីរនេះហើយនៅពេលគេសួរលោកបានបញ្ជាក់ថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ធ្លាប់បានធ្វើបែបនេះ។ ៤. ហ៊ីសាមអ៊ីប៊នអ៊ុវ៉ះបានរាយការណ៍ថាឪពុករបស់លោក (អ៊ុវ៉ះ) តែងតែសឡាតនៅលើខ្នងអូដ្ឋដោយងក់ក្បាលធ្វើសញ្ញាប៉ុន្តែនៅពេលលោកចុះមកដីទើបលោកសឡាតវីតិរ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الوتر في السفر
«ជំពូកស្តីពីចំនួនរ៉ាកអាត់នៃសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)វីតិរការសងនិងកុនូត» ការសង (កកឌ័រ) សឡាតវីតិរដែលខកខាន៖ លោកអាលីអ៊ីប៊នអាប៊ី upstream ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកណាដែលដេកលក់ភ្លេចសឡាតវីតិរឬភ្លេចវាចូរឱ្យគេសឡាតវីតិរនៅពេលណាដែលគេនឹកឃើញទោះបីជាថ្ងៃរះឡើងហើយក៏ដោយ។ លោកអ៊ីប៊នត្វាវូស, អាត្វក, មូចាហ៊ីដ, អាល់ហាសាន់អាល់បាស្រ៊ីនិងសាអ៊ីដអ៊ីប៊នជូបែរសុទ្ធតែបានពោលថា៖ អ្នកដែលភ្លេចឬដេកលក់ភ្លេចសឡាតវីតិរត្រូវតែសឡាតវីតិរទោះបីជាថ្ងៃរះហើយឬដល់ថ្ងៃត្រង់ក៏ដោយ។ អាល់សះពីបានពោលថា៖ «ចូរកុំបោះបង់សឡាតវីតិររបស់អ្នកឡើយទោះបីជានៅពាក់កណ្តាលថ្ងៃត្រង់ក៏ដោយ»។ ចំនួនរ៉ាកអាត់នៃសឡាតវីតិរ៖ អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ សឡាតវីតិរមានចំនួនបីរ៉ាកអាត់ដូចគ្នានឹងបីរ៉ាកអាត់នៃសឡាតម៉ាហ្ហ្រិបដែរដោយគ្មានការញែកដាច់រវាងរ៉ាកអាត់ទាំងនោះដោយការស៊ូឡាមនៅចន្លោះឡើយ។ ភស្តុតាងបញ្ជាក់៖ ១. រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ បានសឡាតនៅចន្លោះសឡាតអ៊ីសាអ៍និងសឡាតហ្វាហ្សើរចំនួន ១៣ រ៉ាកអាត់៖ ប្រាំបីរ៉ាកអាត់ជាសឡាតស្ម័គ្រចិត្ត, បីរ៉ាកអាត់ជាសឡាតវីតិរ, និងពី៉ាកអាត់បន្ទាប់ពីវីតិរឬជាស៊ុននះហ្វាហ្សើរ។ ២. លោកអ៊ូម៉ើរអ៊ីប៊នុលខាត់ត្វ ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំមិនប្រាថ្នាចង់បោះបង់ការសឡាតវីតិរបីរ៉ាកអាត់ឡើយទោះបីជាខ្ញុំត្រូវបានគេផ្តល់សត្វអូដ្ឋក្រហមដ៏មានតម្លៃយ៉ាងណាក៏ដោយ»។ ៣. លោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នម័សអ៊ូដ ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «សឡាតវីតិរមានបីរ៉ាកអាត់ដូចជាបីរ៉ាកអាត់នៃម៉ាហ្ហ្រិបដែរហើយមួយរ៉ាកអាត់ទោលគឺមិនដែលគ្រប់គ្រាន់ទាល់តែសោះ»។ ៤. លោកអ៊ីប៊នអាប់បាសបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «សឡាតវីតិរគឺដូចជាសឡាតម៉ាហ្ហ្រិបដែរ»។ ៥. លោកស្រីអាអ៊ីសះមាតានៃអ្នកមានជំនឿបានរាយការណ៍ថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ មិនបានស៊ូឡាមនៅចន្លោះពី៉ាកអាត់ដំបូងនៃវីតិរឡើយ (គឺទ្រង់សឡាត ៣ រ៉ាកអាត់ជាប់គ្នា)។ ការសូត្រកុនូតក្នុងសឡាតវីតិរ៖ អ៊ីម៉ាមអាប៊ូហាណីហ្វះ ﵀ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ការសូត្រកុនូតក្នុងសឡាតវីតិរគឺធ្វើឡើងក្នុងរ៉ាកអាត់ទីបីមុនពេលឱនរូគួអ៍។ នៅពេលសូត្រស៊ូរ៉ាត់ចប់ត្រូវតាក់បៀរលើកដៃទាំងពីររួចទម្លាក់ដៃចុះមកឱបវិញហើយបួងសួងសូត្រកុនូតបន្ទាប់មកតាក់បៀរដោយមិនបាច់លើកដៃឡើយរួចឱនរូគួអ៍។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ គ្មានការសូត្រកុនូតក្នុងសឡាតវីតិរឡើយ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានបញ្ជាក់ថា៖ មានការចម្លងជាច្រើនពីលោកអ៊ូម៉ើរនិងឥស្សរជនដទៃទៀតហើយយើងមិនដឹងថាសហ្វាព្វារណាម្នាក់បានបោះបង់កុនូតក្នុងវីតិរឡើយលើកលែងតែលោកអ៊ីប៊នអ៊ូម៉ើរ (ដែលមានការបញ្ជាក់ថាលោកសូត្រនៅពាក់កណ្តាលចុងក្រោយនៃខែរ៉ាម៉ាដាន)។ លោកអ៊ីប្រាហ៊ីមអាល់ណាខ៖អ៊ីបានរាយការណ៍ថាលោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នម័សអ៊ូដតែងតែសូត្រកុនូតពេញមួយឆ្នាំក្នុងសឡាតវីតិរមុនពេលរូគួអ៍។ លោកអាល់អាស្វវ៉ាដបានរៀបរាប់ថា៖ «ខ្ញុំបានរួមដំណើរជាមួយលោកអ៊ូម៉ើរអ៊ីប៊នុលខាត់ត្វ ﵁ អស់រយ៖ពេលប្រាំមួយខែហើយលោកតែងតែសូត្រកុនូតក្នុងសឡាតវីតិរមុនពេលរូគួអ៍ជានិច្ច»។ លោកអ៊ីប៊នអាប់បាសបានរៀបរាប់ពីការស្នាក់នៅយប់ជាមួយព្យាការី ﷺ ដោយទ្រង់បានសឡាតយប់លុះដល់រ៉ាកអាត់ទីបីនៃវីតិរទ្រង់បានសូត្រអាល់-ហ្វាទីហះនិងអាល់អ៊ីខ្លាសរួចទ្រង់បានសូត្រកុនូតបួងសួងបន្ទាប់មកទើបទ្រង់ឱនរូគួអ៍។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب عدد الوتر
«ជំពូកស្តីពីការសើចនៅក្នុងសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកណាដែលសើចនៅក្នុងសឡាតរបស់ខ្លួន៖ ប្រសិនបើគេគ្រាន់តែញញឹម (តាបាស់ស៊ុម) ឬបញ្ចេញធ្មេញបន្តិចដោយគ្មានឮសំឡេង (កាសារ៉ះ) គេត្រូវបន្តសឡាតរបស់គេទៅមុខទៀត។ ទោះបីជាការចេតនាធ្វើបែបនោះជារឿងមិនសមរម្យក៏ដោយវាមិនធ្វើឱ្យខូចសឡាតឬខូចវូឌូ (ការលាងសម្អាតខ្លួន)ឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេសើចកក្អឹកឮសំឡេងខ្លាំង (កកហ៍កកហះ) នៅក្នុងសឡាតគេត្រូវតែធ្វើវូឌូឡើងវិញនិងសឡាតឡើងវិញទាំងពីររួមគ្នា! ពីព្រោះការសើចឮសំឡេងខ្លាំងគឺស្ថិតក្នុងកម្រិតដូចការនិយាយស្តីដែលផ្ទុយស្រឡះពីសឡាតហើយនៅក្នុងសឡាតវាក្លាយជាភាពមិនបរិសុទ្ធ (ហ៖ដាޘ) ដែលធ្វើឱ្យខូចវូឌូខណ៖ដែលនៅក្រៅសឡាតការសើចបែបនេះមិនធ្វើឱ្យខូចវូឌូឡើយ។ ចំណុចនេះត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយបណ្តាហាឌីޘយ៉ាងច្បាស់លាស់។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ ការសើចឮសំឡេងខ្លាំងក្នុងសឡាតគឺដូចជាការនិយាយស្តីដែរពោលគឺវាធ្វើឱ្យខូចសឡាតប៉ុន្តែមិនបាច់ធ្វើវូឌូឡើងវិញដោយសារវាឡើយ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានបញ្ជាក់ពីគោលការណ៍ច្បាប់ដ៏ល្បីល្បាញថា៖ «ប្រសិនបើគ្មានបណ្តាហាឌីޘនិងការចម្លង (អាޘារ) បានមកដល់ទេនោះការពិចារណាប្រៀបធៀបតាមហេតុផល (ក្យាស) ប្រាកដជាស្របតាមអ្វីដែលអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលពុំខាន។ ប៉ុន្តែគឺគ្មានក្យាសឡើយនៅពេលមានហាឌីޘនិងអាޘារជាក់ស្តែងហើយគ្មានអ្វីសមរម្យក្រៅពីការចុះចូលនិងប្រតិិតាមបណ្តាហាឌីޘនោះឡើយ!» ភស្តុតាងបញ្ជាក់៖ ១. លោកអ៊ីប៊នអ៊ូម៉ើរ ﵄ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កាលណាបុរសម្នាក់សើចកក្អឹកឮសំឡេងខ្លាំង (កកហ៍កកហះ) នៅក្នុងសឡាតរបស់ខ្លួនគេត្រូវតែធ្វើវូឌូឡើងវិញនិងសឡាតឡើងវិញ»។ ២. អាល់ហាសាន់អាល់បាស្រ៊ីបានរាយការណ៍ថានៅក្នុងពេលដែលព្យាការី ﷺ កំពុងសឡាតស្រាប់តែមានបុរសពិការភ្នែកម្នាក់បានដើរមកពីទិសគីបឡះដើម្បីចូលរួមសឡាតខណ៖ដែលប្រជាជនកំពុងសឡាតហ្វាហ្សើរហើយគាត់បានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងរណ្តៅអណ្តូងមួយ។ ពេលនោះមនុស្សមួយចំនួនបានទប់សំណើចមិនបានរហូតដល់សើចកក្អឹកឮសំឡេងខ្លាំង។ លុះពេលរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ សឡាតចប់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «អ្នកណាដែលបានសើចកក្អឹកឮសំឡេងក្នុងចំណោមពួកអ្នកចូរឱ្យគេធ្វើវូឌូឡើងវិញនិងសឡាតឡើងវិញចុះ»។ ៣. លោកអ៊ីប្រាហ៊ីមអាល់ណាខ៖អ៊ីត្រូវបានសួរអំពីបុរសដែលសើចឮសំឡេងក្នុងសឡាតលោកបានឆ្លើយថា៖ «គេត្រូវធ្វើវូឌូឡើងវិញនិងសឡាតឡើងវិញហើយត្រូវសុំការអភ័យទោសពីម្ចាស់របស់គេពីព្រោះវាជាការរំខានដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុត»។ ៤. លោកអ៊ីប្រាហ៊ីមអាល់ណាខ៖អ៊ីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការញញឹមនិងការបញ្ចេញធ្មេញមិនកាត់ផ្តាច់សឡាតឬវូឌូឡើយប៉ុន្តែនៅពេលគេសើចកក្អឹកឮសំឡេងខ្លាំងចូរឱ្យគេធ្វើវូឌូឡើងវិញព្រោះវាជាភាពមិនបរិសុទ្ធដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុត»។ ៥. លោកអ៊ីប្រាហ៊ីមអាល់ណាខ៖អ៊ីបានរាយការណ៍ថា៖ នៅថ្ងៃមួយរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ កំពុងដឹកនាំមនុស្សសឡាតស្រាប់តែមានបុរសពិការភ្នែកម្នាក់ដើរធ្លាក់ជើងចូលទៅក្នុងអណ្តូងមនុស្សម្នាក៏បានសើចពេលនោះព្យាការី ﷺ បានបញ្ជាពួកគេឱ្យធ្វើវូឌូឡើងវិញនិងសឡាតឡើងវិញ។ ៦. លោកសាអ៊ីដអ៊ីប៊នជូបែរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កាលណាបុរសម្នាក់សើចកក្អឹកឮសំឡេងខ្លាំងក្នុងសឡាតទាំងសឡាតរបស់គេនិងភាពស្អាតបរិសុទ្ធ (ត្វាហារ៉ះ) របស់គេសុទ្ធតែត្រូវបានខូចទាំងអស់»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الضحك في الصلاة
«ជំពូកស្តីពីពីររ៉ាកអាត់នៃស៊ុននះហ្វាហ្សើរ» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ កាលណាពន្លឺទាបភ្លឺពិតប្រាកដបានរះឡើងមនុស្សម្នាក់គប្បីសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ពី៉ាកអាត់ (ស៊ុននះហ្វាហ្សើរ) មុនពេលគេសឡាតហ្វាហ្សើរកាតព្វកិច្ច។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេមិនបានសឡាតវាទេគេមិនមានកាតព្វកិច្ចត្រូវសង (កកឌ័រ) វាឡើងវិញឡើយ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ គេត្រូវសងពី៉ាកអាត់នោះឡើងវិញនៅពេលព្រះអាទិត្យរះឡើង។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានជជែកវែកញែកថា៖ ពួកគេបានបង្គាប់ឱ្យសងពី៉ាកអាត់ស៊ុននះនៃហ្វាហ្សើរឡើងវិញក្រោយថ្ងៃរះប៉ុន្តែពួកគេបែរជាហាមឃាត់មិនឱ្យសងសឡាតវីតិរឡើងវិញក្រោយសឡាតហ្វាហ្សើរទៅវិញ! ខណ៖ដែលសឡាតវីតិរគឺជាសឡាតដែលមានកាតព្វកិច្ចធ្ងន់ធ្ងរជាងគេបំផុតក្នុងចំណោមមូស្លីមទាំងអស់និងក្នុងចំណោមគ្រប់អ្នកប្រាជ្ញច្បាប់ហ្វិកហ៍ (កាតព្វកិច្ចសាសនា)ហ៍រហូតដល់អ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនបានរាយការណ៍ពីព្យាការី ﷺ ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះបានបន្ថែមសឡាតមួយពេលទៀតដល់ពួកអ្នក (គឺសឡាតវីតិរ)» ដើម្បីបញ្ជាក់ពីភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃសឡាតវីតិរនិងការស្អប់ខ្ពើមចំពោះការបោះបង់វាចោល។ ចុះហេតុអ្វីបានជាសឡាតវីតិរមិនត្រូវបានគេសងរីឯពី៉ាកអាត់នៃហ្វាហ្សើរដែលមនុស្សទូទៅគ្មានការសង្ស័យឡើយថាជាសឡាតស្ម័គ្រចិត្តបែរជាត្រូវបានគេបង្គាប់ឱ្យសងឡើងវិញក្រោយពេលរបស់វាដូច្នេះ? នេះគឺផ្ទុយពីហេតុផលច្បាប់ហ្វិកហ៍ហ៍និងផ្ទុយពីបណ្តាហាឌីޘដែលបានចម្លងមក។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب ركعتي الفجر
«ជំពូកស្តីពីអ្នកដែលសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)នៅផ្ទះរួចទាន់សឡាតជុំរូមជាមួយអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)» អ៊ីម៉ាមអាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកណាដែលបានសឡាតនៅផ្ទះរបស់ខ្លួនរួចហើយបន្ទាប់មកបានទៅទាន់ការសឡាតនោះជាមួយអ៊ីម៉ាមគឺគ្មានទាស់ខុសអ្វីឡើយក្នុងការដែលគេសឡាតឡើងវិញជាមួយពួកគេដោយការសឡាតលើកទីមួយជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វើរឌូ) ហើយលើកទីពីរជាការស្ម័គ្រចិត្ត (ណាភីល) លើកលែងតែសឡាតម៉ាហ្ហ្រិបប៉ុណ្ណោះព្រោះម៉ាហ្ហ្រិបជាសឡាតសេស (វីតិរ) នៃពេលថ្ងៃហើយមិនអនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សម្នាក់ចូលក្នុងសឡាតស្ម័គ្រចិត្តដែលមានចំនួនរ៉ាកអាត់សេសឡើយព្រោះសឡាតស្ម័គ្រចិត្តទាំងអស់គឺគូ (សាហ្វអ៊ិ)។ ហើយលោកក៏មិនពេញចិត្តឱ្យគេសឡាតសងសឡាតហ្វាហ្សើរនិងសឡាតអាសើរឡើងវិញដែរពីព្រោះរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ បានហាមឃាត់មិនឱ្យសឡាតស្ម័គ្រចិត្តបន្ទាប់ពីសឡាតហ្វាហ្សើររហូតដល់ថ្ងៃរះនិងបន្ទាប់ពីសឡាតអាសើររហូតដល់ថ្ងៃលិចឡើយហើយការសឡាតឡើងវិញនេះគឺជាសឡាតស្ម័គ្រចិត្ត។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ យើងយល់ឃើញថាមិនត្រូវសឡាតឡើងវិញចំពោះតែម៉ាហ្ហ្រិបមួយគត់ចំណែកសឡាតផ្សេងទៀតក្រៅពីនេះគឺគ្មានទាស់ខុសឡើយក្នុងការសឡាតជាមួយអ៊ីម៉ាមសម្រាប់អ្នកដែលបានសឡាតនៅផ្ទះរួចហើយនោះ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានជជែកវែកញែកថា៖ អ្នកប្រាជ្ញច្បាប់ហ្វិកហ៍ (កាតព្វកិច្ចសាសនា)ហ៍របស់អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះផ្ទាល់គឺលោកម៉ាលិកអ៊ីប៊នអានបានរាយការណ៍ផ្ទុយស្រឡះពីអ្វីដែលបក្សពួករបស់លោកបានអះអាង! លោកម៉ាលិកបានរាយការណ៍ប្រាប់យើងពីណាហ៊្វៀកថាលោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នអ៊ូម៉ើរ ﵄ តែងតែមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលបានសឡាតម៉ាហ្ហ្រិបឬស៊ុបហ៊ី (ហ្វាហ្សើរ) រួចទាន់សឡាតទាំងពីរនេះជាមួយជុំរូមគេមិនត្រូវសឡាតឡើងវិញនូវសឡាតទាំងពីរនោះឡើយ»។ ចុះហេតុអ្វីបានជាពួកគេបោះបង់ហាឌីޘរបស់លោកអាប់ឌុលឡោះលើបញ្ហាសឡាតហ្វាហ្សើររួមជាមួយហាឌីޘដ៏ល្បីល្បាញរបស់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ដែលស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់អ្នកប្រាជ្ញទាំងអស់ថាទ្រង់បានហាមឃាត់មិនឱ្យសឡាតក្រោយហ្វាហ្សើររហូតដល់ថ្ងៃរះនិងក្រោយអាសើររហូតដល់ថ្ងៃលិចនោះ? លើសពីនេះលោកអាល់ហាសាន់អាល់បាស្រ៊ីបានបញ្ជាក់ថា៖ «ចូរសឡាតឡើងវិញទាំងអស់ជាមួយជុំរូមចុះប្រសិនបើអ្នកមានបំណងលើកលែងតែសឡាតអាសើរនិងសឡាតហ្វាហ្សើរប៉ុណ្ណោះ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الذي يصلي في بيته صلاة ثم يدركها
«ជំពូកស្តីពីអ្នកដែលខកខានចំណែកខ្លះនៃសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) និងការឱនរូគួអ៍មុនដល់ជួរ» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកណាដែលចូលមកក្នុងវិហារហើយឃើញមនុស្សម្នាកំពុងឱនរូគួអ៍គឺខ្ញុំពេញចិត្តឱ្យគេកុំទាន់ឱនរូគួអ៍រហូតទាល់តែគេដើរទៅដល់ជួរជាមុនសិនទោះបីជាគេខ្លាចខកខានរ៉ាកអាត់នោះក៏ដោយ។ លុះពេលដល់ជួរហើយប្រសិនបើទាន់ពួកគេកំពុងរូគួអ៍គេត្រូវតាក់បៀរហើយឱនរូគួអ៍ហើយបើមិនទាន់គេរូគួអ៍ទេគេត្រូវតាក់បៀរហើយស៊ូជូតជាមួយពួកគេដោយមិនរាប់រ៉ាកអាត់នោះឡើយហើយត្រូវក្រោកសងមួយរ៉ាកអាត់នោះឡើងវិញជាមួយនឹងការស៊ូជូតរបស់វាបន្ទាប់ពីអ៊ីម៉ាមស៊ូឡាមរួច។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ ប្រសិនបើគេគិតថាខ្លួននឹងដើរទៅទាន់ជួរមុនពេលមនុស្សម្នាងើបក្បាលពីរូគួអ៍គេអាចឱនរូគួអ៍មុនដល់ជួររួចដើរអូសជើងឱនរូគួអ៍រហូតដល់ចូលក្នុងជួរ។ ប៉ុន្តែបើគេគិតថាពួកគេនឹងងើបក្បាលមុនពេលខ្លួនទៅដល់គឺយើងពេញចិត្តកុំឱ្យគេឱនរូគួអ៍ឡើយដោយត្រូវដើរធម្មតារហូតដល់ចូលក្នុងជួរទើបរូគួអ៍។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានជជែកវែកញែកថា៖ ទស្សន៖ត្រឹមត្រូវគឺដូចអ្វីដែលអាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍ហើយបែបនេះហើយដែលមានចម្លងពីរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ។ អាល់មូបារ៉ក់អ៊ីប៊នហ្វាឌកឡះពីអាល់ហាសាន់អាល់បាស្រ៊ីពីលោកអាប៊ូបាក្រកះ ﵁ ថាលោកបានឱនរូគួអ៍មុនដល់ជួររួចដើរទាំងរូគួអ៍រហូតដល់ចូលក្នុងជួរ។ លុះរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ សឡាតចប់មានគេជម្រាបរឿងនេះដល់ទ្រង់ព្យាការី ﷺ ក៏មានបន្ទូលទៅកាន់គាត់ថា៖ «សូមអល់ឡោះបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ដល់អ្នកចុះប៉ុន្តែកុំធ្វើបែបនេះម្តងទៀតឡើយ!»។ នៅពេលអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះលើកឡើងថាលោកអ៊ីប៊នម័សអ៊ូដធ្លាប់ដើរទាំងរូគួអ៍លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានឆ្លើយតបយ៉ាងមុតមាំថា៖ «ជារឿងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ណាស់ដែលអ្នករាល់គ្នារួសរាន់រត់មករកហាឌីޘរបស់លោកអ៊ីប៊នម័សអ៊ូដនៅពេលគិតថាមានអំណះអំណាងសម្រាប់ខ្លួនប៉ុន្តែបែរជាយឺតយ៉ាវនិងគេចវេះនៅពេលដែលលោកជំទាស់នឹងអ្នករាល់គ្នា! ពួកយើងដឹងច្បាស់ពីរឿងរ៉ាវរបស់លោកអ៊ីប៊នម័សអ៊ូដជាងអ្នករាល់គ្នាទៅទៀត៖ លោកបានចេញពីផ្ទះរបស់លោកជាមួយក្រុមសិស្សានុសិស្សលោកតាក់បៀរហើយពួកគេក៏តាក់បៀរតាមបង្កើតបានជាជួរមួយពេញលេញរួចពួកគេបោះជំហានរួមគ្នាជាជួររហូតដល់ភ្ជាប់ជួរមុខ។ លោកមិនដែលធ្វើបែបនេះម្នាក់ឯងឡើយ! ការឱនរូគួអ៍ម្នាក់ឯងនៅក្រៅជួរគឺជាទង្វើមិនគប្បីដូចជាការសឡាតម្នាក់ឯងនៅក្រោយជួរដែរហើយការដើរក្នុងពេលរូគួអ៍គឺជាសកម្មភាពកាយវិការក្រៅសឡាតដែលមិនគួរកើតមាន។ លើសពីនេះលោកម៉ាលិកអ៊ីប៊នអានាសផ្ទាល់បានរាយការណ៍ពីរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ថា៖ «នៅពេលពួកអ្នកមកកាន់ការសឡាតចូរកុំមកដោយរត់ឡើយចូរមកដោយភាពស្ងប់ស្ងាត់និងថ្លៃថ្នូរអ្វីដែលពួកអ្នកទាន់ចូរសឡាតហើយអ្វីដែលពួកអ្នកខកខានចូរសងឱ្យគ្រប់ចុះ»»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الذي يفوته بعض الصلاة
«ជំពូកស្តីពីការដើរកាត់ពីមុខអ្នកកំពុងសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ មិនអនុញ្ញាតឱ្យនរណាម្នាក់ដើរកាត់ពីមុខមនុស្សដែលកំពុងសឡាតឡើយមិនថាក្នុងសឡាតស្ម័គ្រចិត្តឬសឡាតកាតព្វកិច្ចឬនៅពេលដែលសឡាតត្រូវបានកាម៉ាត់ឡើងហើយមនុស្សម្នាចូលក្នុងសឡាតនោះទេ។ ប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់ព្យាយាមដើរកាត់ពីមុខគេខណ៖កំពុងសឡាតគេត្រូវរារាំងតាមសមត្ថភាពប៉ុន្តែបើអ្នកនោះរឹងរូសចង់ឈានដល់ការប្រវាយប្រតប់ចូរទុកឱ្យគេដើរកាត់ទៅចុះហើយកុំប្រយុទ្ធប្រវាយប្រតប់ជាមួយគេឡើយពីព្រោះការប្រវាយប្រតប់ដែលនាំឱ្យខូចខាតសឡាតគឺធ្ងន់ធ្ងរជាងការដែលមនុស្សម្នាក់ដើរកាត់ពីមុខទៅទៀត។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ ចំពោះការដើរកាត់ពីមុខមនុស្សម្នាខណ៖ដែលពួកគេកំពុងសឡាតជុំរូមយើងយល់ឃើញថាវាជាការទូលំទូលាយនិងគ្មានទាស់ខុសឡើយនៅពេលសឡាតត្រូវបានកាម៉ាត់ឡើង! លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានជជែកវែកញែកថា៖ បណ្តាហាឌីޘនិងការចម្លងដែលហាមឃាត់ការដើរកាត់ពីមុខអ្នកសឡាតទាំងមុនពេលកាម៉ាត់និងក្រោយពេលកាម៉ាត់គឺមានច្រើនលើសលប់ពេកណាស់ដែលមិនអាចឱ្យយើងទទួលយកទស្សន៖ដែលថាមិនអីនោះបានឡើយ! នៅពេលអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះអះអាងថាលោកសាអ៊ូដអ៊ីប៊នអាប៊ីវ៉ាក់កកសធ្លាប់ដើរកាត់ពីមុខមនុស្សកំពុងសឡាតលោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានបញ្ជាក់ថា៖ រឿងនេះគ្រាន់តែជាការចម្លងដាច់ខ្សែ (មួរស្វាល់) ពីលោកម៉ាលិកដោយគ្មានខ្សែចម្លងត្រឹមត្រូវឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញលោកម៉ាលិកអ៊ីប៊នអានាស់ផ្ទាល់បានកត់ត្រាហាឌីޘពិតប្រាកដជាច្រើនក្នុងក្បួនមូវ៉ាត់ត្វករបស់លោក៖ ១. ពីអាប៊ូសាអ៊ីដអាល់ឃុឌ្រីថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «នៅពេលអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកអ្នកកំពុងសឡាតចូរកុំទុកឱ្យនរណាម្នាក់ដើរកាត់ពីមុខគេឡើយហើយចូររារាំងគេតាមសមត្ថភាពហើយបើគេនៅតែរឹងរូសចូរតស៊ូជាមួយគេពីព្រោះគេជាស្ហៃតន (អារក្ស)»។ ២. ពីណាហ៊្វៀកថាលោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នអ៊ូម៉ើរ ﵄ មិនដែលដើរកាត់ពីមុខនរណាម្នាក់ដែលកំពុងសឡាតឡើយហើយក៏មិនដែលទុកឱ្យនរណាម្នាក់ដើរកាត់ពីមុខលោកដែរ។ ៣. ពីអាប៊ូជូហៃមអាល់អាន់ស្វារីថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកដែលដើរកាត់ពីមុខអ្នកសឡាតបានដឹងថាមានទោសអ្វីខ្លះលើខ្លួនគេនោះការដែលគេឈររង់ចាំអស់រយ៖ពេលសែសិបគឺប្រសើរជាងសម្រាប់គេជាជាងការដើរកាត់ពីមុខអ្នកសឡាត»។ ៤. ពីកាអាប់អាល់អះបារ៖ «ប្រសិនបើអ្នកដើរកាត់បានដឹងនោះការដែលផែនដីស្រូបលេបគេចុះទៅក្រោមគឺប្រសើរជាងសម្រាប់គេជាជាងការដើរកាត់ពីមុខអ្នកសឡាត»។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានសន្និដ្ឋានថា៖ ទាំងនេះគឺជាហាឌីޘរបស់អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះផ្ទាល់ដែលរាយការណ៍ដោយលោកម៉ាលិកប៉ុន្តែពួកគេបែរជាអនុវត្តផ្ទុយទៅវិញ! តើពួកគេអាចជាអ្នកប្រកាន់ខ្ជាប់នូវហាឌីޘនិងអាޘារយ៉ាងដូចម្តេចកាលបើពួកគេបោះបង់ចោលយ៉ាងជាក់ស្តែងនូវអ្វីដែលខ្លួនឯងបានរាយការណ៍នោះ?
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب المرور بين يدي المصلي
«ជំពូកស្តីពីកំហុសភ្លេចភ្លាំងនិងការស៊ូជូតសាវ៉ះ» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ រាល់ការស៊ូជូតសាវ៉ះ (ស៊ូជូតពេលភ្លេចភ្លាំង) ដែលជាកាតព្វកិច្ចក្នុងសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) មិនថាកើតឡើងដោយសារការបន្ថែមលើសឬការខ្វះខាតនោះទេគឺត្រូវធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីការស៊ូឡាម! នៅពេលអ៊ីម៉ាមសូត្រតាសាស់ហ៊ូដចប់គាត់ត្រូវស៊ូឡាមរួចធ្វើការស៊ូជូតសាវ៉ះពីរស៊ូជូតបន្ទាប់មកអង្គុយសូត្រតាសាស់ហ៊ូដម្តងទៀតរួចស៊ូឡាមបញ្ចប់។ គ្មានការស៊ូជូតសាវ៉ះណាមួយដែលត្រូវធ្វើមុនការស៊ូឡាមឡើយ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ រាល់ការស៊ូជូតដោយសារការខ្វះខាតគឺត្រូវធ្វើមុនការស៊ូឡាមហើយរាល់ការស៊ូជូតដោយសារការបន្ថែមលើសគឺត្រូវធ្វើក្រោយការស៊ូឡាម។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានបកស្រាយបដិសេធការបែងចែកនេះថា៖ ពួកគេពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើហាឌីޘតែមួយគត់របស់លោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នប៊ូហៃណះ។ ផ្ទុយពីនេះហាឌីޘពិតប្រាកដជាច្រើនពីរូបលោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នម័សអ៊ូដ, លោកអាលីអ៊ីប៊នអាប៊ី upstream, លោកអាប៊ូហ៊ូរ៉យរ៉ោះនិងលោកអ៊ីមរ៉នអ៊ីប៊នហ៊ូសសែញបានបញ្ជាក់ថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ បានស៊ូជូតសាវ៉ះបន្ទាប់ពីស៊ូឡាមដោយសូត្រតាសាស់ហ៊ូដនិងស៊ូឡាមឡើងវិញ។ ការស៊ូជូតសាវ៉ះគឺជាការបំពេញបន្ថែមសឡាតដោយសារការភ្លេចភ្លាំងដូចគ្នានឹងការស៊ូជូតពេលបន្ថែមលើសដែរ។ ការនិយាយស្តីក្នុងសឡាត៖ អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះយល់ឃើញថាប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់និយាយស្តីដោយភ្លេចភ្លាំងដោយស្មានថាសឡាតចប់ហើយ (ផ្អែកលើរឿងរ៉ាវរបស់ហ្សុលយ៉ាដៃន) សឡាតរបស់គេមិនខូចឡើយដោយគ្រាន់តែបន្តសឡាតបង្គ្រប់។ ចំណែកខាងហាណាភីបានបញ្ជាក់យ៉ាងរឹងមាំថា៖ ការនិយាយស្តីគឺធ្វើឱ្យខូចសឡាតទាំងស្រុង! ព្រឹត្តិការណ៍របស់ហ្សុលយ៉ាដៃនគឺកើតឡើងនៅដើមសម័យឥស្លាមមុនពេលដែលការនិយាយក្នុងសឡាតត្រូវបានកែប្រែលុបចោលជាស្ថាពរ។ នៅពេលដែលបណ្តាសហ្វាព្វារត្រឡប់មកពីស្រុកអាប៊ីស៊ីនី (ហាប់សះ) ព្យាការី ﷺ បានឈប់ឆ្លើយតបស៊ូឡាមរបស់ពួកគេដោយទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់នៅក្នុងសឡាតមានកិច្ចការជាប់រវល់ពេញទំហឹង» ហើយអល់ឡោះបានបញ្ចុះអាយ៉ាត់៖ ﴿វ៉ាកូមូលីលឡាហិកកនីទីន﴾ (ហើយចូរពួកអ្នកឈរចំពោះអល់ឡោះដោយក្តីគោរពប្រតិបត្តិនិងស្ងប់ស្ងាត់)។ លើសពីនេះលោកអ៊ូម៉ើរអ៊ីប៊នុលខាត់ត្វ ﵁ ធ្លាប់បានសឡាតហ្សុះហើរឬអាសើរបានតែពីររ៉ាកអាត់រួចស៊ូឡាមលុះគេជម្រាបលោកលោកបានចាប់ផ្តើមសឡាតសារជាថ្មីទាំងស្រុងពីដំបូងមកវិញ! ការហូបចុកនិងការផ្លុំក្នុងសឡាត៖ អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានអះអាងគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលថាការហូបឬផឹកទឹកដោយភ្លេចភ្លាំងមិនធ្វើឱ្យខូចសឡាតឡើយ។ អ្នកប្រាជ្ញទាំងអស់បានច្រានចោលគំនិតនេះដ្បិតការហូបចុកក្នុងសឡាតគឺកាត់ផ្តាច់សឡាតទាំងស្រុងមិនដូចការបួសឡើយ។ រីឯការផ្លុំខ្យល់ចេញពីមាត់ឮសំឡេងក្នុងសឡាតគឺមានតម្លៃស្មើនឹងការនិយាយស្តីដែលធ្វើឱ្យខូចសឡាតដូចដែលលោកអ៊ីប៊នអាប់បាសនិងលោកអាប៊ូហ៊ូរ៉យរ៉ោះបានបញ្ជាក់។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الخطأ والنسيان والسهو
«ជំពូកស្តីពីការភ្លេចតាក់បៀរចូលសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ការអង្គុយនិងការបាត់បង់ភាពស្អាតក្នុងសឡាត» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ចំពោះអ៊ីម៉ាមដែលភ្លេចតាក់បៀរចូលសឡាត (តាក់បៀរ៉កតុលអៀហរ៉ម) រហូតដល់សឡាតចប់សព្វគ្រប់៖ គាត់ត្រូវតែសឡាតឡើងវិញហើយអ្នកដែលនៅពីក្រោយគាត់ទាំងអស់ក៏ត្រូវសឡាតឡើងវិញដូចគ្នាទោះបីជាពួកគេបានតាក់បៀរក៏ដោយ។ ប្រសិនបើអ្នកសឡាតតាមបានចូលរួមជាមួយអ៊ីម៉ាមនៅដើមសឡាតដោយមិនបានតាក់បៀរចូលរួចទើបតាក់បៀរពេលឱនរូគួអ៍នោះមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់គេឡើយពីព្រោះគេមិនបានមានចេតនាតាក់បៀរដើម្បីចូលសឡាតនោះទេ។ គេត្រូវតែក្រោកឈរហើយចាប់ផ្តើមសឡាតដោយតាក់បៀរចូលពីព្រោះព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ការកាត់ហាមឃាត់របស់សឡាត (ការចូលជាផ្លូវការ) គឺតាក់បៀរ»។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានយល់ស្របថាបើអ៊ីម៉ាមភ្លេចគឺត្រូវសឡាតឡើងវិញទាំងអស់គ្នាប៉ុន្តែបើអ្នកតាមភ្លេចតាក់បៀរចូលហើយតាក់បៀររូគួអ៍ដោយចេតនាចូលសឡាតពួកគេបែរជាថាគ្រប់គ្រាន់ទៅវិញ! លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានច្រានចោលការយល់ឃើញនេះថា៖ តើមនុស្សម្នាក់អាចចូលក្នុងសឡាតដោយគ្មានតាក់បៀរយ៉ាងដូចម្តេច? ប្រសិនបើតាក់បៀររូគួអ៍មិនអាចជំនួសតាក់បៀរចូលសម្រាប់អ៊ីម៉ាមបានទេនោះវាក៏មិនអាចជំនួសសម្រាប់អ្នកតាមបានដូចគ្នា! ការបាត់បង់ភាពស្អាតបរិសុទ្ធដោយអចេតនា (ហ៖ដាޘ) ក្នុងសឡាត៖ ប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់បានអង្គុយនៅចុងបញ្ចប់នៃសឡាតបានរយ៖ពេលស្មើនឹងការសូត្រតាសាស់ហ៊ូដរួចហើយស្រាប់តែមានការបាត់បង់ភាពស្អាតបរិសុទ្ធដោយអចេតនា (ដូចជាឈាមច្រមុះឬខូចវូឌូ (ការលាងសម្អាតខ្លួន)) មុនពេលស៊ូឡាម៖ សឡាតរបស់គេគឺពេញលេញនិងត្រឹមត្រូវ។ គេគ្រាន់តែទៅធ្វើវូឌូឡើងវិញហើយត្រឡប់មកស៊ូឡាមដោយមិនចាំបាច់សឡាតឡើងវិញទាំងស្រុងឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب السهو في افتتاح الصلاة والجلوس والحدث في الصلاة
«ជំពូកស្តីពីរបៀបអង្គុយនៅក្នុងសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ការអង្គុយនៅក្នុងសឡាតទាំងនៅក្នុងរ៉ាកអាត់ទីពីរ (ការអង្គុយលើកទីមួយ) និងនៅចុងបញ្ចប់នៃសឡាត (ការអង្គុយចុងក្រោយ) គឺដូចគ្នាទាំងអស់៖ គេត្រូវបញ្ឈរប្រអប់ជើងស្តាំហើយលាតទ្រាប់អង្គុយលើប្រអប់ជើងឆ្វេង (អ៊ីហ្វទីរ៉ាស)។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ ក្នុងការអង្គុយលើកទីមួយគឺដូចប្រសាសន៍របស់អាប៊ូហាណីហ្វះប៉ុន្តែនៅពេលអង្គុយចុងក្រោយគេត្រូវដាក់គូទផ្ទាល់ដល់ដីហើយទម្លាក់ជើងទាំងពីរចេញទៅម្ខាង (តាវ៉ាររ៉ុក)។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានជជែកវែកញែកថា៖ ការអង្គុយទាំងអស់គឺដូចគ្នាស្របតាមច្បាប់ស៊ុននះនិងការចម្លងដ៏ត្រឹមត្រូវ។ គ្មានការបែងចែកក្នុងស៊ុននះរវាងការអង្គុយលើកទីមួយនិងលើកទីពីរឡើយហើយមានការចម្លងជាច្រើនបញ្ជាក់ពីរឿងនេះ។ លោកម៉ាលិកអ៊ីប៊នអានាស់ផ្ទាល់បានរាយការណ៍ពីអាប់ឌុករ៉ោះម៉ានអ៊ីប៊នុលកកស៊ីមពីអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នអ៊ូម៉ើរថា៖ គាត់បានឃើញឪពុករបស់គាត់ (លោកអ៊ីប៊នអ៊ូម៉ើរ) អង្គុយពត់ជើងពេលសឡាតលុះកាលនៅក្មេងគាត់ធ្វើតាមឪពុករបស់គាត់បានហាមឃាត់គាត់ដោយមានប្រសាសន៍ថា៖ «នោះមិនមែនជាស៊ុននះនៃសឡាតឡើយ! ស៊ុននះនៃសឡាតគឺអ្នកត្រូវបញ្ឈរប្រអប់ជើងស្តាំនិងបត់ប្រអប់ជើងឆ្វេងទ្រាប់អង្គុយ»។ នេះហើយជាអ្វីដែលលោកម៉ាលិកអ្នកប្រាជ្ញរបស់អ្នករាល់គ្នាបានរាយការណ៍ថាជាស៊ុននះនៃការអង្គុយក្នុងសឡាតដោយគ្មានការលើកឡើងពីការអង្គុយបែបតាវ៉ាររ៉ុកនៅចុងបញ្ចប់សឡាតដូចការអះអាងរបស់អ្នករាល់គ្នាឡើយ!
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الجلوس في الصلاة
«ជំពូកស្តីពីសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ស្ម័គ្រចិត្តនិងស៊ុននះ (ណាភីល)» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ចំពោះសឡាតស្ម័គ្រចិត្តពេលយប់ (ក្យាម៉ុលឡែល) ប្រសិនបើអ្នកមានបំណងអ្នកអាចសឡាតពី៉ាកអាត់បួនប្រាំមួយឬប្រាំបីរ៉ាកអាត់ជាប់គ្នាដោយមិនបាច់ញែកដាច់ដោយការស៊ូឡាមនៅចន្លោះឡើយ។ ប៉ុន្តែលោកមិនពេញចិត្តឱ្យលើសពីបួនរ៉ាកអាត់ក្នុងសឡាតពេលថ្ងៃដោយគ្មានការស៊ូឡាមនៅចន្លោះនោះទេ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានបញ្ជាក់ថា៖ ខ្ញុំយល់ស្របតាមអាប៊ូហាណីហ្វះចំពោះសឡាតពេលថ្ងៃប៉ុន្តែចំពោះសឡាតពេលយប់គឺគប្បីសឡាតម្តងពី៉ាកអាត់ៗ (ម៉ាޘណាម៉ាޘណា) ដោយស៊ូឡាមរៀងរាល់ពី៉ាកអាត់ហើយសឡាតវីតិរមានបីរ៉ាកអាត់។ នេះជាទស្សន៖ប្រសើរបំផុតព្រោះរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ បានបញ្ជាក់ច្បាស់ថា៖ «សឡាតពេលយប់គឺម្តងពី៉ាកអាត់ៗ»។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ សឡាតស្ម័គ្រចិត្តទាំងពេលយប់និងពេលថ្ងៃគឺសុទ្ធតែម្តងពី៉ាកអាត់ៗ ដោយស៊ូឡាមរៀងរាល់ពី៉ាកអាត់។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានបកស្រាយបដិសេធការហាមឃាត់សឡាតបួនរ៉ាកអាត់ពេលថ្ងៃថា៖ មានហាឌីޘពិតប្រាកដពីរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ថានៅពេលថ្ងៃជ្រេទ្រង់តែងតែសឡាតបួនរ៉ាកអាត់មុនហ្សុះហើរដោយមិនបានញែកដាច់ដោយការស៊ូឡាមឡើយ។ លោកអាប៊ូអៃយ៉ូបអាល់អាន់ស្វារីបានរាយការណ៍ថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានសឡាតបួនរ៉ាកអាត់នៅពេលថ្ងៃជ្រេ។ លោកបានសួរទ្រង់ថា៖ ឱរ៉សូលរបស់អល់ឡោះតើទ្រង់ស៊ូឡាមនៅចន្លោះរ៉ាកអាត់ទាំងនោះទេ? ទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ «ទេ! ទ្វារមេឃត្រូវបានបើកចំហនៅវេលានេះហើយខ្ញុំស្រឡាញ់ចង់ឱ្យកិច្ចការល្អមួយត្រូវបានលើកឡើងទៅកាន់ទ្រង់នៅវេលានេះ»។ លើសពីនេះលោកអាប៊ូហ៊ូរ៉យរ៉ោះបានរាយការណ៍ថាព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «អ្នកណាដែលសឡាតបន្ទាប់ពីសឡាតជូមុអាហ៍ចូរឱ្យគេសឡាតបួនរ៉ាកអាត់ចុះ» ដោយគ្មានការលើកឡើងពីការស៊ូឡាមនៅចន្លោះឡើយហើយលោកអ៊ីប៊នម័សអ៊ូដតែងតែសឡាតបួនរ៉ាកអាត់មុនហ្សុះហើរនិងបួនរ៉ាកអាត់ក្រោយជូមុអាហ៍ជាប់គ្នាដោយគ្មានការស៊ូឡាមនៅចន្លោះដូចគ្នា។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب صلاة النافلة
«ជំពូកស្តីពីការរំឭកពាក្យសូត្រដល់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ក្នុងពេលសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)» អ៊ីម៉ាមអាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ចំពោះការរំឭកពាក្យសូត្រ (ហ្វាត់ហ៍) ដល់អ្នកដែលកំពុងសឡាតខណ៖ដែលគាត់ជាអ៊ីម៉ាមរបស់ខ្លួន៖ ប្រសិនបើអ៊ីម៉ាមទាល់គំនិតឬភ្លេចពាក្យសូត្របន្ទាប់គាត់គប្បីបន្តទៅអាយ៉ាត់បន្ទាប់ទៀត។ បើគាត់មិនអាចធ្វើបានទេគាត់គប្បីប្តូរទៅសូត្រស៊ូរ៉ាត់ផ្សេងទៀត។ ប្រសិនបើគាត់បានសូត្របានចំនួនបីអាយ៉ាត់ឬប្រហាក់ប្រហែលនេះរួចហើយគាត់គប្បីឱនរូគួអ៍ទៅ។ ប៉ុន្តែបើគាត់មិនធ្វើចំណុចណាមួយក្នុងចំណោមនេះសោះហើយនៅតែទាល់ស្ងាត់ពេលនោះអ្នកសឡាតតាមអាចរំឭកពាក្យសូត្រដល់គាត់បានប៉ុន្តែអ៊ីម៉ាមបានប្រព្រឹត្តមិនគប្បីដែលបង្ខំឱ្យអ្នកតាមត្រូវរំឭកគាត់ដូច្នេះ។ ហើយលោកអាប៊ូហាណីហ្វះស្អប់ខ្ពើមការដែលបុគ្គលម្នាក់រំឭកពាក្យសូត្រដល់អ្នកដទៃក្រៅពីអ៊ីម៉ាមដែលខ្លួនកំពុងសឡាតតាម។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ យើងមិនពេញចិត្តឱ្យបុគ្គលណាម្នាក់រំឭកពាក្យសូត្រក្នុងសឡាតក្រៅតែពីអ៊ីម៉ាមដែលខ្លួនកំពុងសឡាតតាមនោះឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب الرجل يفتح على الرجل في الصلاة ويفتح على امامه في الصلاة
«ជំពូកស្តីពីការងូតទឹកសម្អាតកាយថ្ងៃសុក្រ (ហ្គុស្វុលជូមុអាហ៍)» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ការងូតទឹកសម្អាតកាយនៅថ្ងៃសុក្រគឺជាទង្វើល្អប្រពៃ (ហាសាន់) ប៉ុន្តែវាមិនមែនជាកាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីប) លើមនុស្សម្នាឡើយ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ ការងូតទឹកនៅថ្ងៃសុក្រគឺជាកាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីប)។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានជជែកវែកញែកថា៖ ១. អាល់រ៉ាប៊ីអ៊ីប៊នស៊ូបៃហ៍ពីយ៉ាហ្ស៊ីដអាល់រ៉ាកកស៊ីពីលោកអានាស់អ៊ីប៊នម៉ាលិកនិងពីអាល់ហាសាន់អាល់បាស្រ៊ីពីរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ ថាទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ «អ្នកណាដែលធ្វើវូឌូ (ការលាងសម្អាតខ្លួន)នៅថ្ងៃសុក្រនោះជាការប្រសើរហើយហើយអ្នកណាដែលងូតទឹកសម្អាតកាយនោះការងូតទឹកគឺប្រសើរបំផុត»។ ២. លោកអានាស់និងលោកអ៊ីប៊នអាប់បាស ﵃ បានបញ្ជាក់ថាការងូតទឹកថ្ងៃសុក្រមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចឡើយ។ កាលពីដើមឡើយមនុស្សម្នាបានធ្វើការនឿយហត់ដោយស្លៀកពាក់ក្រណាត់រោមចៀមដែលបណ្តាលឱ្យមានក្លិនខ្លួនហេតុនេះទើបរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ មានបន្ទូលថា៖ «អ្នកណាដែលមកសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ជូមុអាហ៍ចូរឱ្យគេងូតទឹកសម្អាតកាយនិងលាបប្រេងក្រអូបប្រសិនបើមាន»។ ៣. នៅក្នុងពេលដែលលោកអ៊ូម៉ើរអ៊ីប៊នុលខាត់ត្វ ﵁ កំពុងថ្លែងឃុតពះថ្ងៃសុក្រស្រាប់តែលោកអ៊ូޘម៉ានអ៊ីប៊នអាហ្វហ្វាន ﵁ បានដើរចូលមកដោយគ្រាន់តែធ្វើវូឌូបន្ទាប់ពីត្រឡប់ពីផ្សារ។ លោកអ៊ូម៉ើរបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្រាន់តែវូឌូផងឬទាំងដែលលោកដឹងថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានបញ្ជាពួកយើងឱ្យងូតទឹកនោះ?!»។ ប្រសិនបើការងូតទឹកជាកាតព្វកិច្ចដាច់ខាតមែននោះលោកអ៊ូម៉ើរប្រាកដជាបញ្ជាលោកអ៊ូޘម៉ានឱ្យត្រឡប់ទៅងូតទឹកវិញពុំខានហើយមុខជាមិនអនុញ្ញាតឱ្យលោកសឡាតជូមុអាហ៍ដោយគ្រាន់តែមានវូឌូប៉ុណ្ណោះឡើយ! ៤. លោកអ៊ីប្រាហ៊ីមអាល់ណាខ៖អ៊ីបានពន្យល់ថាបទបញ្ជារបស់ព្យាការីដែលថា «ចូរឱ្យគេងូតទឹក» គឺមានលក្ខណ៖ដូចអាយ៉ាត់៖ ﴿វ៉ាអាសហ៊ីឌូអ៊ីទ៉ាតាបាយ៉ាក់ទុម﴾ (ហើយចូរយកសាក្សីនៅពេលពួកអ្នកធ្វើការជួញដូរ) [អាល់បាកកយ៉ារ៉ះ: ២៨២] ដែលជាការលើកទឹកចិត្តឱ្យធ្វើល្អមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចដាច់ខាតនោះឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب غسل الجمعة
«ជំពូកស្តីពីសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ថ្ងៃសុក្រ (សឡាតជូមុអាហ៍)» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) និងអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានយល់ស្របដូចគ្នាថា៖ មិនត្រូវសឡាតជូមុអាហ៍ឡើយរហូតទាល់តែព្រះអាទិត្យជ្រេ (ហ្សាវាល)។ លោកម៉ាលិកអ៊ីប៊នអានាស់បានបកស្រាយហាឌីޘរបស់លោកអ៊ូម៉ើរនិងលោកអ៊ូޘម៉ានថា៖ ការសម្រាកថ្ងៃត្រង់របស់លោកអ៊ូម៉ើរក្រោយជូមុអាហ៍គឺដើម្បីសងការសម្រាកដែលខកខានដោយសារការប្រញាប់មកវិហារតាំងពីព្រឹកហើយការសឡាតរបស់លោកអ៊ូޘម៉ានពេលជញ្ជាំងគ្មានស្រមោលវែងគឺកើតឡើងចំពេលព្រះអាទិត្យទើបតែចាប់ផ្តើមជ្រេ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានកោតសរសើរការបកស្រាយដ៏ត្រឹមត្រូវនេះ។ ស៊ុននះនៃការថ្លែងឃុតពះថ្ងៃសុក្រ៖ អ៊ីម៉ាមអាប៊ូហាណីហ្វះនិងអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានយល់ស្របថាការអង្គុយឱបជង្គង់ (អៀហទីបា) ពេលអ៊ីម៉ាមថ្លែងឃុតពះគឺគ្មានទាស់ខុសឡើយហើយការដែលប្រជាជនបែរមុខទៅរកអ៊ីម៉ាមពេលគាត់ថ្លែងឃុតពះគឺជាស៊ុននះ។ ការស៊ូជូតទីឡាវ៉ះលើវេទិកាឃុតពះ៖ លោកអ៊ូម៉ើរអ៊ីប៊នុលខាត់ត្វធ្លាប់បានចុះមកស៊ូជូតនៅថ្ងៃសុក្រមួយហើយនៅថ្ងៃសុក្របន្ទាប់លោកមិនបានស៊ូជូតឡើយដោយលោកបញ្ជាក់ថាអល់ឡោះមិនបានកត់ត្រាវាជាកាតព្វកិច្ចលើពួកយើងឡើយ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានបញ្ជាក់ថាការស៊ូជូតគឺប្រសើរជាងការបោះបង់ចោល។ ការសឡាតនៅខាងក្រៅវិហារ៖ អ៊ីម៉ាមអាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍ថាការសឡាតនៅខាងក្រៅវិហារនៅថ្ងៃសុក្រគឺពេញលេញដរាបណាមិនមានផ្លូវសាធារណ៖ខណ្ឌចែកឬទន្លេខណ្ឌចែករវាងជួរឡើយ។ ចំនួនមនុស្សសម្រាប់បង្កើតសឡាតជូមុអាហ៍៖ អ៊ីម៉ាមអាប៊ូហាណីហ្វះកំណត់ថាសឡាតជូមុអាហ៍អាចប្រព្រឹត្តទៅបានដោយមានមនុស្សយ៉ាងតិច ៣ នាក់ក្រៅពីអ៊ីម៉ាមខណ៖ដែលអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះទាមទារចំនួនច្រើនជាងនេះ (១២ នាក់ឬ ៤០ នាក់)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب صلاة الجمعة
«ជំពូកស្តីពីពិធីសឡាតបុណ្យទាំងពីរ (អេដិលហ្វីទ្រីនិងអេដិលអាដហា)» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ពិធីបុណ្យអេដិលហ្វីទ្រីនិងអេដិលអាដហាគឺដូចគ្នាទាំងអស់៖ អ៊ីម៉ាមត្រូវបន្លឺសំឡេងតាក់បៀរចំនួន ៩ ដងសរុបក្នុងរ៉ាកអាត់ទាំងពីរ។ ក្នុងរ៉ាកអាត់ទីមួយគាត់ចាប់ផ្តើមសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ដោយតាក់បៀរបួនដង (តាក់បៀរចូលសឡាតនិងតាក់បៀរបន្ថែមបីដងទៀត) រួចទើបសូត្រអាល់-ហ្វាទីហះនិងស៊ូរ៉ាត់បន្ទាប់មកតាក់បៀរឱនរូគួអ៍។ ក្នុងរ៉ាកអាត់ទីពីរគាត់ក្រោកឈរសូត្រអាល់-ហ្វាទីហះនិងស៊ូរ៉ាត់ជាមុនសិនរួចទើបតាក់បៀរបួនដងដោយឱនរូគួអ៍ជាមួយតាក់បៀរទីបួន។ ធ្វើបែបនេះសឡាតចាប់ផ្តើមដោយតាក់បៀរហើយការសូត្រគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានបញ្ចប់ដោយតាក់បៀរ។ នេះគឺជាវិធីសាស្ត្រដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់លោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នម័សអ៊ូដ ﵁។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ ក្នុងរ៉ាកអាត់ទីមួយតាក់បៀរប្រាំពីរបង្គោលមុនពេលសូត្រនិងក្នុងរ៉ាកអាត់ទីពីរតាក់បៀរប្រាំបង្គោលមុនពេលសូត្រ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានបញ្ជាក់ថា៖ នោះជាទស្សន៖របស់អាប៊ូហ៊ូរ៉យរ៉ោះប៉ុន្តែការប្រតិបត្តិរបស់លោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នម័សអ៊ូដ ﵁ គឺស័ក្តិសមបំផុតដែលយើងត្រូវប្រកាន់យកតាម! ការលើកដៃ៖ អ៊ីម៉ាមអាប៊ូហាណីហ្វះបញ្ជាក់ថាត្រូវលើកដៃទាំងពីរឡើងក្នុងរាល់តាក់បៀរបន្ថែមនៃសឡាតបុណ្យលើកលែងតែតាក់បៀររូគួអ៍។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះយល់ឃើញថាការលើកដៃគ្រប់តាក់បៀរមិនមែនជាស៊ុននះជាប់លាប់ឡើយ។ សឡាតស្ម័គ្រចិត្ត៖ អាប៊ូហាណីហ្វះបានបញ្ជាក់ថាគ្មានការសឡាតស្ម័គ្រចិត្តមុនសឡាតបុណ្យនៅទីលានឡើយ។ ចំណែកក្រោយសឡាតបុណ្យបើគេចង់គេអាចសឡាតបួនរ៉ាកអាត់នៅផ្ទះឬមិនសឡាតក៏បាន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب العيدين
«ជំពូកស្តីពីការចេញទៅកាន់ទីលានសឡាតបុណ្យទាំងពីររបស់ស្ត្រី» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ចំពោះការចេញទៅកាន់ទីលានសឡាតបុណ្យទាំងពីររបស់ស្ត្រី៖ ពីមុនមានការអនុគ្រោះអនុញ្ញាតឱ្យចេញទៅប៉ុន្តែនៅក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ននេះមិនគួរឱ្យស្ត្រីចេញទៅកាន់ទីលានសឡាតបុណ្យឡើយលើកលែងតែស្ត្រីចំណាស់ជរាខ្លាំង (អាល់អ៉ាជូហ្សាអាល់កាប៊ីរ៉ក) ប៉ុណ្ណោះដែលគ្មានទាស់ខុសអ្វីក្នុងការចេញទៅរបស់ពួកគាត់ឡើយ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ មិនមានដំណឹងណាមួយមកដល់យើងថាការចេញទៅនោះជាកាតព្វកិច្ចលើស្ត្រីនោះឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب خروج النساء إلى العيدين
«ជំពូកស្តីពីពាក្យតាក់បៀរក្នុងបណ្តាថ្ងៃតាសរ៉ីក» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ពាក្យតាក់បៀរនៅពីក្រោយសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)កាតព្វកិច្ចក្នុងបណ្តាថ្ងៃតាសរ៉ីកគឺអ៊ីម៉ាមនិងប្រជាជនត្រូវពោលថា៖ «អល់ឡកហ៊ូអាកបាអល់ឡកហ៊ូអាកបា, ឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលឡាល់ឡោះ, វ៉ាល់ឡកហ៊ូអាកបាអល់ឡកហ៊ូអាកបា, វ៉ាលីលឡាហិល់ហាំដ៍» (អល់ឡោះទ្រង់មហិមាបំផុតអល់ឡោះទ្រង់មហិមាបំផុតគ្មានម្ចាស់ណាមួយពិតប្រាកដក្រៅពីអល់ឡោះឡើយហើយអល់ឡោះទ្រង់មហិមាបំផុតអល់ឡោះទ្រង់មហិមាបំផុតហើយរាល់ការសរសើរពិតប្រាកដគឺចំពោះអល់ឡោះ)។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ ពាក្យតាក់បៀរគឺអ៊ីម៉ាមនិងប្រជាជនត្រូវពោលថា៖ «អល់ឡកហ៊ូអាកបា, អល់ឡកហ៊ូអាកបា, អល់ឡកហ៊ូអាកបា» បីដងនៅពីក្រោយរាល់សឡាត។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានជជែកវែកញែកថា៖ វាបានមកដល់យើងថាលោកអាលីអ៊ីប៊នអាប៊ី upstream និងលោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នម័សអ៊ូដ ﵄ ទាំងពីររូបតែងតែពោលតាក់បៀរដូចអ្វីដែលអាប៊ូហាណីហ្វះបានមានប្រសាសន៍។ ពាក្យពេចន៍នេះគឺល្អប្រសើរបំផុតជាងពាក្យរបស់អ្នកស្រុកម៉ាឌីណះពីព្រោះវាបានបូកបញ្ចូលទាំងការលើកតម្កើងអល់ឡោះ (តាក់បៀរ), ការប្រកាសពីឯកភាពរបស់ទ្រង់ (តះលីល: ឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលឡាល់ឡោះ) និងការសរសើរចំពោះទ្រង់ (តះមីដ: វ៉ាលីលឡាហិល់ហាំដ៍) ព្រមទាំងបានគ្របដណ្តប់លើអ្វីដែលអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលទាំងស្រុងផងដែរ។ ភស្តុតាងបញ្ជាក់៖ ១. ម៉ាហាលអ៊ីប៊នមូហរ៉ីហ្សពីអ៊ីប្រាហ៊ីមអាល់ណាខ៖អ៊ីថាលោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នម័សអ៊ូដ ﵁ តែងតែតាក់បៀរពីក្រោយសឡាតហ្វាហ្សើរនៃថ្ងៃអារ៉ាហ្វះរហូតដល់សឡាតអាសើរនៃថ្ងៃបុណ្យណាហ៍រ (ថ្ងៃទី ១០ ហ្សុលហិជ្ជះ) ដោយពោលថា៖ «អល់ឡកហ៊ូអាកបាអល់ឡកហ៊ូអាកបា, ឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលឡាល់ឡោះ, វ៉ាល់ឡកហ៊ូអាកបាអល់ឡកហ៊ូអាកបា, វ៉ាលីលឡាហិល់ហាំដ៍»។ ២. អ៊ូម៉ែរអ៊ីប៊នសាអ៊ីដពីលោកអាលីអ៊ីប៊នអាប៊ី upstream និងលោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នម័សអ៊ូដថាការតាក់បៀររបស់លោកទាំងពីរនៅពីក្រោយសឡាតគឺពាក្យពេចន៍នេះដូចគ្នា។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب التكبير في أيام التشريق
«ជំពូកស្តីពីកាលកំណត់តាក់បៀរតាសរ៉ីកក្រោយសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)កាតព្វកិច្ច» អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ កាលកំណត់តាក់បៀរក្នុងបណ្តាថ្ងៃតាសរ៉ីកគឺចាប់ផ្តើមពីសឡាតហ្វាហ្សើរនៃថ្ងៃអារ៉ាហ្វះរហូតដល់សឡាតអាសើរនៃថ្ងៃបុណ្យណាហ៍រ (ថ្ងៃទី ១០ ហ្សុលហិជ្ជះ) ដោយតាក់បៀរក្រោយអាសើររួចទើបឈប់។ នេះជាការចម្លងពីលោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នម័សអ៊ូដ ﵁។ ហើយតាមទស្សន៖របស់អាប៊ូហាណីហ្វះការតាក់បៀរនេះគឺមានកាតព្វកិច្ចចំពោះតែអ្នករស់នៅក្នុងទីក្រុងធំៗ និងបុរសៗដែលត្រូវសឡាតជាជុំរូមប៉ុណ្ណោះ។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់ (និងអាប៊ូយូសុហ្វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ការតាក់បៀរក្នុងបណ្តាថ្ងៃតាសរ៉ីកគឺចាប់ផ្តើមពីសឡាតហ្វាហ្សើរនៃថ្ងៃអារ៉ាហ្វះរហូតដល់សឡាតអាសើរនៃថ្ងៃចុងក្រោយបង្អស់នៃបណ្តាថ្ងៃតាសរ៉ីក (ថ្ងៃទី ១៣ ហ្សុលហិជ្ជះសរុប ២៣ ពេល) ដោយតាក់បៀរក្រោយអាសើររួចទើបឈប់។ បែបនេះហើយដែលបានមកដល់យើងពីលោកអាលីអ៊ីប៊នអាប៊ី upstream ﵁។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) បានបញ្ជាក់ថា៖ ទស្សន៖នេះរបស់លោកអាលីគឺយើងពេញចិត្តជាងទស្សន៖របស់អាប៊ូហាណីហ្វះ។ លើសពីនេះការតាក់បៀរនៅពីក្រោយសឡាតកាតព្វកិច្ចគឺត្រូវអនុវត្តចំពោះអ្នកដែលសឡាតទាំងអស់មិនថាសឡាតជាជុំរូមឬសឡាតម្នាក់ឯងនៅមីណាឬនៅគ្រប់ទីកន្លែងលើពិភពលោកមិនថាជាបុរសស្ត្រីឬទាសករឡើយ។ មិនត្រូវតាក់បៀរក្រោយសឡាតស្ម័គ្រចិត្តសឡាតបុណ្យឬសឡាតវីតិរឡើយគឺកាតព្វកិច្ចតែក្រោយសឡាតប្រចាំថ្ងៃទាំងប្រាំប៉ុណ្ណោះ។ រីឯអ្នកស្រុកម៉ាឌីណះបានពោលថា៖ ការតាក់បៀរចាប់ផ្តើមពីក្រោយសឡាតហ្សុះហើរនៃថ្ងៃបុណ្យណាហ៍រហើយបញ្ចប់នៅក្រោយសឡាតហ្វាហ្សើរនៃថ្ងៃចុងក្រោយនៃតាសរ៉ីក។ លោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អ៊ីប៊នុលហាសាន់បានជជែកវែកញែកថា៖ លោកអ៊ូម៉ើរអ៊ីប៊នុលខាត់ត្វ, លោកអាលីអ៊ីប៊នអាប៊ី upstream និងលោកអាប់ឌុលឡោះអ៊ីប៊នម័សអ៊ូដ ﵃ សុទ្ធតែបានឯកភាពគ្នាជាឯកច្ឆន្ទថាការតាក់បៀរចាប់ផ្តើមពីសឡាតហ្វាហ្សើរនៃថ្ងៃអារ៉ាហ្វះ! ពួកលោកគ្រាន់តែខ្វែងគំនិតគ្នាតែត្រង់ពេលបញ្ចប់ប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះមិនគប្បីឱ្យអ្នករាល់គ្នាជំទាស់នឹងសហ្វាព្វារជាន់ខ្ពស់ទាំងបីរូបនេះត្រង់ចំណុចចាប់ផ្តើមដែលពួកលោកបានឯកភាពគ្នាជាដាច់ខាតនោះឡើយ!
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
باب التكبير في أيام التشريق دبر الصلوات