អាល់-រ៉ាវឌុល មួរពៀក (ពន្យល់ហ្ស៉ាត អាល់-មុស្តាកនិក)

(វគ្គស្តីពីនរកមោឃ៖៖ មុតអាហ៍ស៊ីហ្ការនិងតះហ៍លីល) ទម្រង់នៃនរកដែលត្រូវហាមឃាត់និងមោឃ៖ក្នុងសាសនាឥស្លាម៖ «ទម្រង់នរកមោឃ៖ទាំង ៣»៖ ១. «នរកបណ្តោះអាសន្នកំណត់ពេល (នីកាហ៍អាល់មុតអាហ៍ - Nikah អាល់-Mut'ah)»៖ គឺការរៀបការដោយកំណត់ពេលវេលាជាក់លាក់ (ដូចជារៀបការរយ៖ពេលមួយខែឬមួយឆ្នាំ) ឬការដែលអ្នកដំណើររៀបការដោយមានចេតនាក្នុងចិត្តថានឹងលែងលះនៅពេលចេញដំណើរទៅវិញ។ នរកប្រភេទនេះត្រូវបានព្យាការី ﷺ ហាមឃាត់ជាដាច់ខាតនិងចាត់ទុកជាមោឃ៖រហូតដល់ថ្ងៃបរលោក (កត់ត្រាដោយប៊ូខរីនិងមូស្លីម)។ ២. «នរកដោះដូរគ្មានបណ្ណាការ (នីកាហ៍អាល់ស៊ីហ្ការ - Nikah អាល់-Shighar)»៖ គឺការដែលបុរសម្នាក់រៀបការកូនស្រីឬបងប្អូនស្រីរបស់ខ្លួនឱ្យទៅបុរសម្នាក់ទៀតជាថ្នូរនឹងការដែលបុរសនោះត្រូវរៀបការកូនស្រីឬបងប្អូនស្រីរបស់ខ្លួនឱ្យមកវិញដោយយកការដោះដូរនោះធ្វើជាថ្លៃបណ្ណាការ។ នរកបែបនេះត្រូវហាមឃាត់និងមោឃ៖។ ៣. «នរកតះហ៍លីល (នីកាហ៍អាល់តះហ៍លីល - Nikah អាល់-Tahlil)»៖ គឺការរៀបការជាមួយស្ត្រីដែលត្រូវអតីតប្តីលែងលះដាច់ស្រឡះ ៣ ដងក្នុងបំណងជួយធ្វើឱ្យនាងស្របច្បាប់អាចត្រឡប់ទៅរៀបការជាមួយប្តីដើមវិញបាន។ ព្យាការី ﷺ បានដាក់បណ្តាសាលើអ្នកដែលប្រព្រឹត្តបែបនេះថាជា «ពពែឈ្មោលជួល (អាល់តៃស៊ុលមូស្តាអារ)»។

(វគ្គស្តីពីសិទ្ធិរំលាយនរកនៅពេលទទួលបានសេរីភាព - រឿងនាងបារីរ៉ោះ) ច្បាប់ស្តីពីសិទ្ធិជ្រើសរើសរបស់ទាសីដែលត្រូវបានរំដោះឱ្យមានសេរីភាព (ឃីយ៉ារ៉ុលអ៊ិតគ)៖ «សិទ្ធិសម្រេចចិត្តរំលាយនរក»៖ • នៅពេលដែលទាសីម្នាក់ត្រូវបានគេរំដោះឱ្យមានសេរីភាពពេញលេញខណ៖ពេលដែលនាងកំពុងជាប់ចំណងនរកជាមួយប្តីដែលនៅតែជាទាសករ៖ នាងមានសិទ្ធិស្របច្បាប់ភ្លាមៗក្នុងការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសបន្តរស់នៅជាមួយប្តីឬសុំរំលាយកិច្ចសន្យានរក (ហ្វាសាខ) ដោយខ្លួនឯងដោយមិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់សេចក្តីសម្រេចរបស់ចៅក្រមតុលាការឡើយ។ • មូលដ្ឋានច្បាប់៖ ផ្អែកលើរឿងរ៉ាវពិតរបស់នាងបារីរ៉ោះ (Barirah) ﵂ ដែលត្រូវបានមាតានៃអ្នកមានជំនឿលោកស្រីអាអ៊ីស្វះ ﵂ ទិញយករំដោះឱ្យមានសេរីភាពខណ៖ពេលដែលប្តីរបស់នាងឈ្មោះមូហ្គីសនៅតែជាទាសករ។ ព្យាការី ﷺ បានផ្តល់ជម្រើសឱ្យនាងហើយនាងបានសម្រេចចិត្តរំលាយនរកនោះ (កត់ត្រាដោយប៊ូខរី)។ «ច្បាប់ស្តីពីថ្លៃបណ្ណាការ»៖ • ប្រសិនបើនាងរំលាយនរកមុនពេលរួមដំណេកនោះគ្មានថ្លៃបណ្ណាការឡើយ។ ប្រសិនបើរំលាយក្រោយពេលរួមដំណេកថ្លៃបណ្ណាការក្លាយជាកម្មសិទ្ធិរបស់អតីតម្ចាស់របស់នាង។

(វគ្គស្តីពីគុណវិបត្តិរាងកាយនិងជំងឺដែលអនុញ្ញាតឱ្យរំលាយនរក) ច្បាប់ស្តីពីគុណវិបត្តិផ្លូវភេទនិងជំងឺរ៉ាំរ៉ៃដែលអនុញ្ញាតឱ្យរំលាយនរក (អាល់អ៊ុយយូប)៖ «ប្រភេទនៃគុណវិបត្តិដែលផ្តល់សិទ្ធិរំលាយនរក»៖ ១. «គុណវិបត្តិរួមទាំងបុរសនិងស្ត្រី»៖ ជំងឺវិកលចរិត (ឆ្កួត) ជំងឺឃ្លង់ (ជូហ្សាម) និងជំងឺស្បែកឆ្លងរាលដាលធ្ងន់ធ្ងរ (បារ៉ាស់) ដែលបង្កការភ័យខ្លាចឬការខ្ពើមរអើមខ្លាំង។ ២. «គុណវិបត្តិដែលកើតលើបុរស»៖ ការខ្សោយផ្លូវភេទទាំងស្រុង (អ៊ិនណះ - 'Innah) ឬការដាច់/កាត់អវយវ៖ភេទ។ ក្នុងករណីខ្សោយផ្លូវភេទចៅក្រមនឹងផ្តល់ឱកាសពន្យារពេលព្យាបាលរយ៖ពេលមួយឆ្នាំពេញ។ ប្រសិនបើព្យាបាលមិនជាភរិយាមានសិទ្ធិសុំរំលាយនរកបាន។ ៣. «គុណវិបត្តិដែលកើតលើស្ត្រី»៖ ពិការភាពអវយវ៖ភេទដែលរារាំងការរួមដំណេកដូចជា៖ ស្ទះសាច់ (រ៉ាតាក់) ស្ទះឆ្អឹង/ដុំសាច់ (ក្វារ៉ន់) ឬជំងឺដុំពកហើមបិទជិត (អាហ្វាល់)។ «ផលវិបាកផ្លូវច្បាប់នៃការរំលាយនរក (ហ្វាសាខ)»៖ • ប្រសិនបើការរំលាយនរកកើតឡើងមុនពេលរួមដំណេកនោះស្វាមីមិនត្រូវបង់ថ្លៃបណ្ណាការឡើយ។ • ប្រសិនបើរំលាយក្រោយពេលរួមដំណេកភរិយានៅតែទទួលបានថ្លៃបណ្ណាការពេញលេញប៉ុន្តែស្វាមីដែលត្រូវគេបោកប្រាស់មានសិទ្ធិប្តឹងទាមទារប្រាក់បណ្ណាការនោះត្រឡប់មកវិញពី «អាណាព្យាបាលដែលបានលាក់បាំងគុណវិបត្តិនោះ»។

(ជំពូកស្តីពីនរករបស់ជនមិនមែនមូស្លីម - បាប់នីកាហ៊ីលគុហ្វហ្វារ) ច្បាប់ស្តីពីសុពលភាពនៃនរករបស់ជនមិនមែនមូស្លីមក្នុងរដ្ឋឥស្លាម៖ «ការទទួលស្គាល់សុពលភាពនៃនរក»៖ • នរករបស់ជនមិនមែនមូស្លីម (ទាំងអ្នកកាន់គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម) និងអ្នកកាន់សាសនាដទៃ) ត្រូវបានចាត់ទុកជានរកត្រឹមត្រូវនិងមានសុពលភាពស្របច្បាប់ប្រសិនបើវាត្រូវបានរៀបចំឡើងស្របតាមជំនឿសាសនាឬទំនៀមទម្លាប់របស់ពួកគេ។ • ច្បាប់នៃភាពជាប្តីប្រពន្ធការលែងលះថ្លៃបណ្ណាការនិងការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពត្រូវបានទទួលស្គាល់ដូចជាប្រជាមូស្លីមដែរ។ «ការវិនិច្ឆ័យនៅពេលមានវិវាទមកកាន់តុលាការឥស្លាម»៖ • ប្រសិនបើពួកគេបាននាំយកវិវាទគ្រួសារមកឱ្យចៅក្រមឥស្លាមជួយកាត់សេចក្តីចៅក្រមត្រូវតែកាត់សេចក្តីទៅតាមច្បាប់នៃសាសនាឥស្លាម។ • ប្រសិនបើពួកគេទាំងពីរបានចូលកាន់សាសនាឥស្លាមជាមួយគ្នានរកដើមរបស់ពួកគេនៅតែមានសុពលភាពដដែលដោយមិនចាំបាច់រៀបការឬចុះកិច្ចសន្យាថ្មីឡើយដរាបណាពួកគេមិនជាប់សាច់ញាតិដែលត្រូវហាមឃាត់ជាអចិន្ត្រៃយ៍។

(វគ្គស្តីពីការចូលកាន់សាសនាឥស្លាមរបស់ប្តីប្រពន្ធនិងច្បាប់ស្តីពីថ្លៃបណ្ណាការ) ច្បាប់ស្តីពីការផ្លាស់ប្តូរសាសនារបស់ប្តីប្រពន្ធនិងការទូទាត់ថ្លៃបណ្ណាការ៖ «ការចូលកាន់សាសនាឥស្លាមរបស់ភាគីម្ខាង»៖ ១. ប្រសិនបើប្តីចូលកាន់សាសនាឥស្លាមហើយភរិយាជាអ្នកកាន់គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម) (គ្រិស្តឬយូដា)៖ នរកនៅតែមានសុពលភាពដដែលពីព្រោះបុរសមូស្លីមត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យរៀបការជាមួយស្ត្រីបរិសុទ្ធនៃអ្នកកាន់គម្ពីរ {អាល់-មាអ៊ីដះ: ៥}។ ២. ប្រសិនបើភរិយាចូលកាន់សាសនាឥស្លាមតែស្វាមីមិនព្រមចូល៖ ចំណងនរកត្រូវផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្ន។ ប្រសិនបើស្វាមីចូលកាន់សាសនាឥស្លាមក្នុងកំឡុងពេលរង់ចាំ ('Iddah) នោះនរកត្រូវបន្តជាធម្មតា។ ប្រសិនបើផុតកំណត់ 'Iddah ហើយស្វាមីនៅតែមិនព្រមចូលនោះនរកត្រូវកាត់ផ្តាច់ជាផ្លូវការ។ «ច្បាប់ស្តីពីថ្លៃបណ្ណាការខុសច្បាប់កាលពីសម័យមុន»៖ • ប្រសិនបើកាលពីមុនចូលឥស្លាមថ្លៃបណ្ណាការត្រូវបានកំណត់ជាវត្ថុខុសច្បាប់ (ដូចជាស្រាឬជ្រូក)៖ ប្រសិនបើភរិយាបានទទួលកាន់កាប់វារួចរាល់ហើយតាំងពីមុននោះនាងមិនអាចទាមទារអ្វីបន្ថែមទៀតឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើនាងមិនទាន់បានទទួលកាន់កាប់វានៅឡើយទេនោះបណ្ណាការខុសច្បាប់នោះត្រូវចាត់ទុកជាមោឃ៖ ហើយស្វាមីត្រូវតែបង់ «ថ្លៃបណ្ណាការសមមូល (ម៉ាហើរ៉ុលមីស្ល)» ជាប្រាក់ស្របច្បាប់ជូននាង។

(ជំពូកស្តីពីថ្លៃបណ្ណាការនរក - បាប់អាល់ស្វ៉ាដាក / ម៉ាហើរ) និយមន័យគុណតម្លៃនិងលក្ខខណ្ឌនៃថ្លៃបណ្ណាការ (ម៉ាហើរ - Mahr) ក្នុងសាសនាឥស្លាម៖ «និយមន័យនិងភាពជាកាតព្វកិច្ច»៖ • «ស្វ៉ាដាក (អាល់-Sadaq)» ឬ «ម៉ាហើរ (អាល់-Mahr)» គឺជាទ្រព្យសម្បត្តិឬផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់ដែលស្វាមីមានកាតព្វកិច្ចត្រូវតែប្រគល់ជូនភរិយាក្នុងកិច្ចសន្យានរកដើម្បីជាកិត្តិយសនិងជាអំណោយដ៏ថ្លៃថ្នូរស្របតាមបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ៖ {ហើយចូរពួកអ្នកផ្តល់ឱ្យស្ត្រីនូវថ្លៃបណ្ណាការរបស់ពួកគេដោយទឹកចិត្តស្ម័គ្រចិត្ត} [អាន់-នីសា: ៤]។ «ការកាត់បន្ថយនិងសម្រាលថ្លៃបណ្ណាការ»៖ • ស៊ុនន៉ះឱ្យសម្រាលថ្លៃបណ្ណាការកុំឱ្យខ្ពស់ហួសហេតុពេកស្របតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ៖ «ស្ត្រីដែលមានពរជ័យ (បារ៉កាត់) ធំបំផុតគឺស្ត្រីណាដែលថ្លៃចំណាយបណ្ណាការរបស់នាងស្រាលបំផុត» (កត់ត្រាដោយអះម៉ាត់)។ • សាសនាឥស្លាមមិនបានកំណត់កម្រិតអតិបរមាឬអប្បបរមានៃថ្លៃបណ្ណាការឡើយ។ រាល់អ្វីៗដែលអាចចាត់ទុកជាទ្រព្យសម្បត្តិស្របច្បាប់ (ទោះបីជាចិញ្ចៀនដែកមួយវង់ឬការបង្រៀនគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គម្ពីរគួរអានពីរបីជំពូក) សុទ្ធតែអាចយកមកធ្វើជាថ្លៃបណ្ណាការបានទាំងអស់។

(វគ្គស្តីពីលក្ខខណ្ឌខូចខាតនៃថ្លៃបណ្ណាការនិងកាតព្វកិច្ចផ្តល់ថ្លៃបណ្ណាការសមមូល) ច្បាប់ស្តីពីបណ្ណាការដែលមិនស្របច្បាប់និងកាតព្វកិច្ចផ្តល់ថ្លៃបណ្ណាការសមមូល (ម៉ាហើរ៉ុលមីស្ល)៖ «លក្ខខណ្ឌខូចខាតនៃថ្លៃបណ្ណាការ»៖ • ប្រសិនបើស្វាមីបានកំណត់ថ្លៃបណ្ណាការថា «ខ្ញុំផ្តល់ថ្លៃបណ្ណាការដល់នាងនូវការលែងលះប្រពន្ធដើមរបស់ខ្ញុំ» នោះលក្ខខណ្ឌនេះគឺមោឃ៖ដាច់ខាតពីព្រោះព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនអនុញ្ញាតឱ្យបុរសណាម្នាក់រៀបការជាមួយស្ត្រីម្នាក់ជាថ្នូរនឹងការលែងលះស្ត្រីម្នាក់ទៀតឡើយ»។ • ក្នុងករណីដែលថ្លៃបណ្ណាការត្រូវបានកំណត់ជាវត្ថុមិនស្របច្បាប់ (ដូចជាស្រាជ្រូក) ឬជាវត្ថុស្រពិចស្រពិលមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណ (ដូចជានិយាយថាសម្លៀកបំពាក់មួយកំប្លេឬសត្វពាហន៖មួយក្បាលដោយមិនបញ្ជាក់ប្រភេទ)៖ កិច្ចសន្យានរកនៅតែមានសុពលភាពដដែលប៉ុន្តែឈ្មោះបណ្ណាការនោះត្រូវចាត់ទុកជាមោឃ៖។ «កាតព្វកិច្ចផ្តល់ថ្លៃបណ្ណាការសមមូល (ម៉ាហើរ៉ុលមីស្ល - Mahr អាល់-Mithl)»៖ នៅពេលដែលបណ្ណាការដែលបានកំណត់ត្រូវចាត់ទុកជាមោឃ៖ ស្វាមីមានកាតព្វកិច្ចត្រូវតែបង់ «ថ្លៃបណ្ណាការសមមូល» ជូនភរិយាគឺចំនួនទឹកប្រាក់ដែលស្ត្រីដែលមានឋាន៖ សម្រស់និងកិត្តិយសប្រហាក់ប្រហែលនឹងនាងក្នុងចំណោមសាច់ញាតិរបស់នាង (ដូចជាបងប្អូនស្រីឬកូនស្រីរបស់ពូ) ធ្លាប់ទទួលបាន។

(វគ្គស្តីពីការកាន់កាប់ថ្លៃបណ្ណាការពេញលេញនិងការកាត់ពាក់កណ្តាលដោយសារការលែងលះមុនរួមដំណេក) ច្បាប់ស្តីពីការកាន់កាប់ថ្លៃបណ្ណាការនិងការចែកពាក់កណ្តាលនៅពេលលែងលះមុនរួមដំណេក៖ «ការកាន់កាប់កម្មសិទ្ធិលើថ្លៃបណ្ណាការ»៖ • ភរិយាក្លាយជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិពេញលេញលើថ្លៃបណ្ណាការទាំងអស់ភ្លាមៗនៅពេលដែលកិច្ចសន្យានរកត្រូវបានចុះហត្ថលេខាត្រឹមត្រូវ។ រាល់ផលកើនឡើងនៃទ្រព្យបណ្ណាការ (ដូចជាផលចំណេញកូនសត្វផ្លែឈើ) គឺជាកម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់នាង។ «ការកាត់ពាក់កណ្តាលដោយសារការលែងលះមុនពេលរួមដំណេក (តាន់ស៊ីហ្វ)»៖ • ប្រសិនបើស្វាមីបានលែងលះភរិយា «មុនពេលរួមដំណេកជាក់ស្តែងនិងមុនពេលនៅដាច់ដោយឡែកពីគេ (ខាល់វ៉ាហ៍)»៖ ភរិយាមានសិទ្ធិទទួលបានត្រឹមតែ «ពាក់កណ្តាល (១/២)» នៃថ្លៃបណ្ណាការដែលបានកំណត់ប៉ុណ្ណោះហើយស្វាមីមានសិទ្ធិយកពាក់កណ្តាលទៀតត្រឡប់មកវិញស្របតាមបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ៖ {ហើយប្រសិនបើពួកអ្នកបានលែងលះពួកគេមុនពេលដែលពួកអ្នកបានប៉ះពាល់ពួកគេខណ៖ដែលពួកអ្នកបានកំណត់ថ្លៃបណ្ណាការសម្រាប់ពួកគេរួចហើយនោះពួកអ្នកត្រូវផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវពាក់កណ្តាលនៃអ្វីដែលពួកអ្នកបានកំណត់លើកលែងតែពួកគេបានលើកលែងឬអ្នកដែលកាន់កាប់ចំណងនរកបានលើកលែង} [អាល់-បាក្វារ៉ោះ: ២៣៧]។ «ការសម្រេចបាននូវបណ្ណាការពេញលេញ»៖ • ភរិយាមានសិទ្ធិទទួលបានថ្លៃបណ្ណាការពេញលេញ ១០០% នៅក្នុងករណី ៣ យ៉ាង៖ ការរួមដំណេកជាក់ស្តែងការនៅដាច់ដោយឡែកពីគេក្នុងបន្ទប់បិទទ្វារជិត (ខាល់វ៉ាហ៍សាហ៊ីហះ) ឬការទទួលមរណភាពរបស់ភាគីម្ខាង (ទោះបីជាមិនទាន់បានរួមដំណេកក៏ដោយ)។

(វគ្គស្តីពីនរកមិនកំណត់ថ្លៃបណ្ណាការនិងវិវាទរវាងប្តីប្រពន្ធ) ច្បាប់ស្តីពីនរកដែលមិនបានបញ្ជាក់ថ្លៃបណ្ណាការ (តាហ្វវីឌ) និងការដោះស្រាយវិវាទ៖ «នរកតាហ្វវីឌ (តាហ្វវីឌ៉ុលប៊ុតអ៍ - Tafwid អាល់-Bud')»៖ • គឺនរកដែលភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងរៀបការដោយមិនបានបញ្ជាក់ចំនួនទឹកប្រាក់នៃថ្លៃបណ្ណាការនៅក្នុងកិច្ចសន្យាឬនិយាយថារៀបការដោយគ្មានបណ្ណាការ។ នរកនេះមានសុពលភាពស្របច្បាប់ពេញលេញ។ • នៅពេលរួមដំណេកឬនៅពេលស្វាមីស្លាប់ភរិយាមានសិទ្ធិទទួលបាន «ថ្លៃបណ្ណាការសមមូល (ម៉ាហើរ៉ុលមីស្ល)» ពេញលេញ។ • «ការលែងលះមុនរួមដំណេកក្នុងនរកតាហ្វវីឌ»៖ ភរិយាមិនទទួលបានថ្លៃបណ្ណាការឡើយប៉ុន្តែស្វាមីមានកាតព្វកិច្ចត្រូវតែផ្តល់ជូននាងនូវ «អំណោយលួងចិត្ត (មូតអាហ៍ - Mut'ah)» ជាសម្លៀកបំពាក់សមរម្យមួយកំប្លេឬប្រាក់កាសទៅតាមលទ្ធភាពជីវភាពរបស់ស្វាមីស្របតាមបន្ទូល៖ {គ្មានបាបលើពួកអ្នកឡើយប្រសិនបើពួកអ្នកលែងលះស្ត្រីមុនពេលពួកអ្នកប៉ះពាល់ពួកគេឬមុនពេលកំណត់ថ្លៃបណ្ណាការសម្រាប់ពួកគេហើយចូរពួកអ្នកផ្តល់អំណោយលួងចិត្តដល់ពួកគេអ្នកមានទៅតាមលទ្ធភាពរបស់ខ្លួននិងអ្នកក្រទៅតាមលទ្ធភាពរបស់ខ្លួន} [អាល់-បាក្វារ៉ោះ: ២៣៦]។ «វិវាទរវាងប្តីប្រពន្ធលើថ្លៃបណ្ណាការ»៖ • ប្រសិនបើប្តីប្រពន្ធប្រកែកគ្នាលើការប្រគល់បណ្ណាការ (ប្តីថាបានឱ្យរួចតែប្រពន្ធថាអត់ទាន់បាន) មុនពេលរួមដំណេក៖ ពាក្យសម្តីរបស់ភរិយាអមដោយការស្បថត្រូវបានទទួលយកតាមផ្លូវច្បាប់។

(ជំពូកស្តីពីពិធីជប់លៀងមង្គលការ - បាប់វ៉ាលីម៉ាតុលអ៊ុរស) និយមន័យភាពស្របច្បាប់និងកាតព្វកិច្ចនៃការចូលរួមពិធីជប់លៀងមង្គលការ (Walimah)៖ «និយមន័យនិងកម្រិតនៃពិធីជប់លៀង»៖ • «វ៉ាលីម៉ះ (អាល់-Walimah)» គឺជាពិធីជប់លៀងអាហារដែលរៀបចំឡើងដើម្បីអបអរសាទរនរកនិងការប្រកាសជាចំហដល់សាធារណជន។ • វាជាស៊ុនន៉ះមូអាកកាដាស់ (ស៊ុនន៉ះសង្កត់ធ្ងន់)។ ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់លោកអាប់ឌុររ៉ោះម៉ានអ៊ីព្នូអោហ្វ ﵁ នៅពេលដែលលោកបានរៀបការថា៖ «ចូរអ្នករៀបចំពិធីជប់លៀងវ៉ាលីម៉ះចុះទោះបីជាដោយសត្វចៀមមួយក្បាលក៏ដោយ» (កត់ត្រាដោយប៊ូខរីនិងមូស្លីម)។ «កាតព្វកិច្ចឆ្លើយតបការអញ្ជើញ (អ៊ីចាប៉ាតុដដាវ៉ះ)»៖ • ជនណាដែលត្រូវបានគេអញ្ជើញផ្ទាល់ខ្លួនឱ្យចូលរួមពិធីជប់លៀងមង្គលការនៅថ្ងៃទីមួយការឆ្លើយតបចូលរួមគឺជា «កាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីប)» ស្របតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ៖ «នៅពេលដែលអ្នកណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកអ្នកត្រូវបានគេអញ្ជើញទៅកាន់ពិធីជប់លៀងវ៉ាលីម៉ះចូរឱ្យគេទៅចូលរួមចុះហើយជនណាដែលបដិសេធមិនទៅចូលរួមពិតប្រាកដណាស់គេបានប្រឆាំងនឹងអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ហើយ» (កត់ត្រាដោយប៊ូខរីនិងមូស្លីម)។ «លក្ខខណ្ឌនៃការលើកលែងមិនបាច់ចូលរួម»៖ ត្រូវបានលើកលែងមិនបាច់ចូលរួមប្រសិនបើពិធីជប់លៀងនោះមានលាយឡំនឹងអំពើបាបដែលគេមិនព្រមកែប្រែ (ដូចជាការមានគ្រឿងស្រវឹងល្បែងស៊ីសងឬតន្ត្រីរាំរែកដែលខុសច្បាប់ឥស្លាម) ឬការអញ្ជើញនោះធ្វើឡើងដោយការរើសអើង (អញ្ជើញតែអ្នកមានហើយផាត់ចោលអ្នកក្រីក្រ)។

(ជំពូកស្តីពីការរួមរស់ជាមួយភរិយាដោយសេចក្តីល្អនិងសិទ្ធិគ្រួសារ) កាតព្វកិច្ចរួមរស់ជាមួយភរិយាដោយសេចក្តីល្អនិងក្រមសីលធម៌គ្រួសារឥស្លាម៖ «កាតព្វកិច្ចរួមរស់ដោយសេចក្តីល្អ (មូអាស្វារ៉ោះប៊ីលម៉ាក់រូហ្វ)»៖ • ស្វាមីនិងភរិយាមានកាតព្វកិច្ចទៅវិញទៅមកក្នុងការរួមរស់ជាមួយគ្នាដោយសេចក្តីល្អសុភាពរាបសារនិងការគោរពគ្នាស្របតាមបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ៖ {ហើយចូរពួកអ្នករួមរស់ជាមួយពួកគេដោយសេចក្តីល្អ} [អាន់-នីសា: ១៩] និងបន្ទូល៖ {ហើយស្ត្រីមានសិទ្ធិស្របច្បាប់ដូចគ្នានឹងកាតព្វកិច្ចដែលពួកគេត្រូវបំពេញដែរដោយសេចក្តីល្អ} [អាល់-បាក្វារ៉ោះ: ២២៨]។ • ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មនុស្សដែលល្អបំផុតក្នុងចំណោមពួកអ្នកគឺអ្នកដែលល្អបំផុតចំពោះក្រុមគ្រួសាររបស់គេហើយខ្ញុំគឺជាមនុស្សដែលល្អបំផុតក្នុងចំណោមពួកអ្នកចំពោះក្រុមគ្រួសាររបស់ខ្ញុំ» (កត់ត្រាដោយតិរមីហ្ស៊ី)។ «ភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់ស្វាមី (កាវ៉ាម៉ះ)»៖ • អល់ឡោះ ﷻ បានប្រគល់តួនាទីជាអ្នកដឹកនាំគ្រួសារទៅឱ្យបុរសក្នុងការការពារឧបត្ថម្ភនិងដឹកនាំគ្រួសារទៅកាន់មាគ៌ាដ៏ត្រឹមត្រូវមិនមែនជាការជិះជាន់ឬប្រើអំណាចផ្តាច់ការឡើយ។ ភរិយាមានកាតព្វកិច្ចស្តាប់បង្គាប់ស្វាមីក្នុងរាល់កិច្ចការណាដែលស្របច្បាប់ឥស្លាម។

(វគ្គស្តីពីការស្នាក់នៅជាមួយភរិយាការបំពេញកាតព្វកិច្ចនិងសិទ្ធិអំណាចរបស់ស្វាមី) កាតព្វកិច្ចស្នាក់នៅមួយយប់ក្នុងចំណោមបួនយប់និងដែនកំណត់សិទ្ធិរបស់ស្វាមី៖ «កាតព្វកិច្ចស្នាក់នៅមួយយប់ក្នុងចំណោមបួនយប់ (ម៉ាប៊ីត - Mabit)»៖ • ក្នុងម័ទហាប់ហាន់បាលីស្វាមីមានកាតព្វកិច្ចជាដាច់ខាតត្រូវតែស្នាក់នៅដេកជាមួយភរិយាសេរីយ៉ាងតិច «មួយយប់ក្នុងចំណោមបួនយប់» ប្រសិនបើគាត់មានភរិយា ៤ នាក់ (ឬត្រូវនៅជាមួយនាងជាប្រចាំប្រសិនបើមានភរិយាតែមួយ) ដើម្បីបំពេញសេចក្តីត្រូវការផ្លូវចិត្តនិងផ្លូវភេទរបស់នាង។ • ស្វាមីមានកាតព្វកិច្ចរួមដំណេកជាមួយភរិយាទៅតាមកម្រិតសមរម្យយ៉ាងតិចមួយដងក្នុងរៀងរាល់បួនខែម្តងប្រសិនបើគ្មានឧបសគ្គជំងឺ។ «កាតព្វកិច្ចរបស់ភរិយាចំពោះស្វាមី»៖ • ភរិយាមានកាតព្វកិច្ចឆ្លើយតបការអំពាវនាវរបស់ស្វាមីក្នុងការរួមដំណេកដរាបណានាងគ្មានឧបសគ្គស្របច្បាប់ (ដូចជាកំពុងមានរដូវឈាមសម្រាលកូនឬជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ)។ • ស្វាមីមានសិទ្ធិហាមឃាត់ភរិយាមិនឱ្យចេញក្រៅផ្ទះដោយគ្មានការអនុញ្ញាតនិងហាមឃាត់ភរិយាដែលជាអ្នកកាន់គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)មិនឱ្យនាំស្រាឬសាច់ជ្រូកចូលក្នុងផ្ទះឡើយ។

(វគ្គស្តីពីការបែងចែកយុត្តិធម៌រវាងភរិយាទាំងឡាយនិងការធ្វើដំណើរជាមួយភរិយា) ច្បាប់ស្តីពីការបែងចែកពេលវេលាដោយយុត្តិធម៌រវាងភរិយាច្រើន (អាល់ក្វាស៊ឹម - អាល់-Qasm)៖ «កាតព្វកិច្ចបែងចែកពេលវេលាដោយស្មើភាព»៖ • បុរសដែលមានភរិយាច្រើនមានកាតព្វកិច្ចជាដាច់ខាត (វ៉ាជីប) ត្រូវតែបែងចែកពេលវេលាស្នាក់នៅពេលយប់រវាងភរិយាទាំងអស់ឱ្យស្មើភាពគ្នានិងយុត្តិធម៌បំផុត។ • ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ព្រមានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរថា៖ «ជនណាដែលមានភរិយាពីរនាក់ហើយគេបានលំអៀងទៅរកភរិយាម្នាក់គេនឹងមកដល់នៅថ្ងៃបរលោកដោយរាងកាយពាក់កណ្តាលរបស់គេធ្លាក់ធេងដាច់ចុះក្រោម» (កត់ត្រាដោយអាប៊ូដាវូដនិងតិរមីហ្ស៊ី)។ «ការចាប់ផ្តើមស្នាក់នៅជាមួយកូនក្រមុំថ្មី»៖ • នៅពេលដែលរៀបការភរិយាថ្មីស្វាមីស៊ុនន៉ះឱ្យស្នាក់នៅជាមួយនាងជាបន្តបន្ទាប់គ្នា៖ «៧ យប់ជាប់គ្នាប្រសិនបើនាងជាស្រីព្រហ្មចារី» ឬ «៣ យប់ជាប់គ្នាប្រសិនបើនាងជាស្រីមេម៉ាយ»។ បន្ទាប់ពីនោះត្រូវវិលត្រឡប់មកអនុវត្តការបែងចែកវេនយប់ស្មើៗគ្នាឡើងវិញ។ «ការជ្រើសរើសភរិយាទៅជាមួយពេលធ្វើដំណើរ (ការចាប់ឆ្នោត)»៖ • នៅពេលដែលស្វាមីមានបំណងធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយហើយមិនអាចនាំភរិយាទាំងអស់ទៅជាមួយបានគាត់ត្រូវតែ «ធ្វើការចាប់ឆ្នោត (គូរ៉ាអះ)» រវាងភរិយាទាំងអស់។ ភរិយាណាដែលចាប់ឆ្នោតត្រូវនឹងបានរួមដំណើរជាមួយស្វាមីដោយស្វាមីមិនបាច់សងវេនយប់ទៅឱ្យភរិយាដទៃទៀតដែលនៅផ្ទះវិញឡើយស្របតាមមាគ៌ាស៊ុនន៉ះរបស់ព្យាការី ﷺ (កត់ត្រាដោយប៊ូខរីនិងមូស្លីម)។

(វគ្គស្តីពីការរឹងរូសបះបោររបស់ភរិយានិងដំណាក់កាលដោះស្រាយ) និយមន័យនៃនូស៊ូហ៊្ស (Nushuz) និងដំណាក់កាលដោះស្រាយតាមគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គម្ពីរគួរអាន៖ «និយមន័យនៃនូស៊ូហ៊្ស»៖ • «នូស៊ូហ៊្ស (អាល់-Nushuz)» គឺការដែលភរិយាបដិសេធមិនព្រមស្តាប់បង្គាប់ស្វាមីក្នុងរឿងកាតព្វកិច្ចស្របច្បាប់បង្ហាញអាកប្បកិរិយាមើលងាយឬលើកកម្ពស់ខ្លួនលើស្វាមីរារាំងការរួមដំណេកដោយគ្មានហេតុផលត្រឹមត្រូវឬចេញក្រៅផ្ទះដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។ «ដំណាក់កាលដោះស្រាយទាំង ៤ តាមគម្ពីរគម្ពីរគួរអាន» [អាន់-នីសា: ៣៤-៣៥]៖ ១. «ការទូន្មានប្រៀនប្រដៅដោយពាក្យសម្តីទន់ភ្លន់ (វ៉ាក់អ័ហ្ស)»៖ រំលឹកនាងអំពីការកោតខ្លាចចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ និងសិទ្ធិគ្រួសារទៅវិញទៅមក។ ២. «ការពង្រើយកន្តើយមិនដេកក្បែរ (ហាហ្ជើរ)»៖ បែរខ្នងដាក់ឬគេងលើពូកដាច់ដោយឡែកក្នុងបន្ទប់តែមួយក្នុងរយ៖ពេលមិនលើសពីមួយខែដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យជេរប្រមាថឡើយ។ ៣. «ការវាយប្រដៅស្រាលៗមិនឱ្យមានស្នាមរបួស (ឌ័រព៍ហ្គាយរ៉ុមូបាររ៉េះ)»៖ ប្រសិនបើដំណាក់កាលមុនៗមិនបានផលអនុញ្ញាតឱ្យវាយប្រដៅស្រាលៗ (ដូចជាការយកច្រាសដុសធ្មេញស៊ីវ៉ាក់មកគោះដាស់តឿន) ដោយហាមឃាត់ដាច់ខាតមិនឱ្យវាយលើផ្ទៃមុខមិនឱ្យបាក់ឆ្អឹងនិងមិនឱ្យបែកឈាមឡើយ។ ៤. «ការតែងតាំងអ្នកសម្របសម្រួលពីរនាក់»៖ ចាត់តាំងចាស់ទុំយុត្តិធម៌ម្នាក់ពីខាងប្តីនិងម្នាក់ពីខាងប្រពន្ធដើម្បីមកជួយសម្រុះសម្រួលផ្សះផ្សា។

(ជំពូកស្តីពីការលែងលះដោយការលោះខ្លួនរបស់ភរិយា - បាប់អាល់ឃុលអ) និយមន័យភាពស្របច្បាប់និងមូលហេតុនៃឃុលអ (Khul') ក្នុងសាសនាឥស្លាម៖ «និយមន័យនិងភាពស្របច្បាប់»៖ • «ឃុលអ (អាល់-Khul')» គឺការដែលភរិយាស្នើសុំផ្តាច់ចំណងនរកពីស្វាមីដោយផ្តល់ប្រាក់សំណងឬប្រគល់ថ្លៃបណ្ណាការត្រឡប់ទៅឱ្យស្វាមីវិញដោយសារតែនាងមិនអាចបន្តរស់នៅជាមួយគាត់បានឬខ្លាចមិនអាចបំពេញកាតព្វកិច្ចចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ។ • ភាពស្របច្បាប់៖ ត្រូវបានអនុញ្ញាតក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គម្ពីរគួរអាន {អាល់-បាក្វារ៉ោះ: ២២៩} និងស៊ុនន៉ះផ្អែកលើករណីភរិយារបស់លោកសាប៊ីតអ៊ីព្នូក្វាយស៍ ﵁ ដែលបានមករកព្យាការី ﷺ ដោយសារនាងមិនពេញចិត្តនឹងរូបរាងស្វាមី។ ព្យាការី ﷺ បានសួរនាងថា៖ «តើអ្នកព្រមប្រគល់ចម្ការរបស់គាត់ត្រឡប់ទៅឱ្យគាត់វិញទេ?» នាងឆ្លើយថា៖ «ចាសព្រម»។ ព្យាការី ﷺ ក៏បានប្រាប់លោកសាប៊ីតថា៖ «ចូរអ្នកទទួលយកចម្ការនោះចុះហើយលែងលះនាងមួយដង» (កត់ត្រាដោយប៊ូខរី)។ «ការហាមឃាត់ការសុំលែងលះដោយគ្មានហេតុផល»៖ • ស្ត្រីត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យសុំលែងលះដោយគ្មានមូលហេតុគ្រោះថ្នាក់ជាក់ស្តែងឡើយស្របតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ៖ «ស្ត្រីណាក៏ដោយដែលសុំប្តីរបស់នាងលែងលះដោយគ្មានការបង្កគ្រោះថ្នាក់អ្វីសោះក្លិនក្រអូបនៃឋានសួគ៌ត្រូវបានហាមឃាត់ចំពោះនាង» (កត់ត្រាដោយអាប៊ូដាវូដនិងតិរមីហ្ស៊ី)។

(វគ្គស្តីពីទម្រង់ពាក្យសម្តីនៃឃុលអនិងភាពជាការរំលាយកិច្ចសន្យា) ច្បាប់ស្តីពីលក្ខណ៖ផ្លូវច្បាប់នៃឃុលអ (ការរំលាយកិច្ចសន្យាមិនមែនជាការលែងលះ)៖ «ឃុលអជាការរំលាយកិច្ចសន្យា (ហ្វាសាខ - Faskh)»៖ • ក្នុងម័ទហាប់ហាន់បាលី (ផ្អែកលើការសម្រេចរបស់សហការីអ៊ីព្នូអាពាស ﵁)៖ កិច្ចសន្យាឃុលអគឺជា «ការរំលាយកិច្ចសន្យានរក (ហ្វាសាខ)» មិនមែនជាការលែងលះ (ត្វ៉ាឡាក) ឡើយ។ ដូច្នេះវាមិនកាត់បន្ថយចំនួនដងនៃការលែងលះទាំង ៣ ដងរបស់ស្វាមីឡើយ។ «ការដាច់ស្រឡះភ្លាមៗ (បាអ៊ីន)»៖ • នៅពេលដែលកិច្ចសន្យាឃុលអត្រូវបានយល់ព្រមភរិយាក្លាយជាស្ត្រីដាច់ស្រឡះពីស្វាមីភ្លាមៗ (បាអ៊ីន)។ ស្វាមីគ្មានសិទ្ធិបង្ខំយកនាងត្រឡប់មកវិញក្នុងកំឡុងពេលរង់ចាំ ('Iddah) ឡើយ។ • ប្រសិនបើពួកគេចង់ជួបជុំគ្នាវិញត្រូវតែធ្វើឡើងតាមរយ៖កិច្ចសន្យានរកថ្មីថ្លៃបណ្ណាការថ្មីនិងមានការយល់ព្រមពេញចិត្តពីនាងជាថ្មីម្តងទៀត។ «រយ៖ពេលរង់ចាំ (អ៊ីដដាស់ - 'Iddah) នៃឃុលអ»៖ • រយ៖ពេលរង់ចាំរបស់ស្ត្រីដែលបានធ្វើឃុលអគឺការមានរដូវមួយលើក (ដើម្បីបញ្ជាក់ថាគ្មានគភ៌ក្នុងផ្ទៃ) ស្របតាមស៊ុនន៉ះរបស់ព្យាការី ﷺ។

(វគ្គស្តីពីទ្រព្យសំណងនៃឃុលអនិងការហាមឃាត់ការបង្ខិតបង្ខំភរិយា) ច្បាប់ស្តីពីទ្រព្យសំណងក្នុងឃុលអនិងការការពារស្ត្រីពីការធ្វើបាបបង្ខំឱ្យលោះខ្លួន៖ «ទ្រព្យសំណងនៃឃុលអ»៖ • រាល់វត្ថុណាដែលអាចយកមកធ្វើជាថ្លៃបណ្ណាការបានគឺអាចយកមកធ្វើជាសំណងលោះខ្លួនក្នុងឃុលអបានទាំងអស់ (ដូចជាប្រាក់កាសផលដំណាំមាសឬការលើកលែងបំណុល)។ • ស៊ុនន៉ះឱ្យស្វាមីកុំទាមទារសំណងលើសពីចំនួនថ្លៃបណ្ណាការដើមដែលខ្លួនធ្លាប់បានផ្តល់ឱ្យនាងឡើយ។ «ការហាមឃាត់ការធ្វើបាបដើម្បីបង្ខំឱ្យប្រពន្ធលោះខ្លួន (អាល់អាឌល់)»៖ • ត្រូវបានហាមឃាត់យ៉ាងដាច់ខាតចំពោះស្វាមីមិនឱ្យធ្វើបាបគំរាមកំហែងឬធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើភរិយាក្នុងគោលបំណងបង្ខំឱ្យនាងទ្រាំមិនបានរហូតដល់ព្រមបង់ប្រាក់លោះខ្លួនឡើយស្របតាមបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ៖ {ហើយចូរពួកអ្នកកុំធ្វើបាបពួកគេដើម្បីដកយកមួយចំណែកនៃអ្វីដែលពួកអ្នកបានផ្តល់ឱ្យពួកគេវិញឡើយ} [អាន់-នីសា: ១៩]។ • ប្រសិនបើស្វាមីធ្វើបាបបង្ខំឱ្យនាងធ្វើឃុលអ៖ ការផ្តាច់នរកនៅតែមានសុពលភាព (ដើម្បីរំដោះស្ត្រីឱ្យរួចផុតពីការរងទុក្ខ) ប៉ុន្តែប្រាក់សំណងត្រូវបានចាត់ទុកជាមោឃ៖ ហើយស្វាមីត្រូវតែសងប្រាក់នោះត្រឡប់ទៅឱ្យភរិយាវិញទាំងអស់។

(គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្ដីពីការលែងលះ - គីតាបអាល់ត្វ៉ាឡាក) និយមន័យភាពស្របច្បាប់និងកម្រិតវិនិច្ឆ័យទាំង ៥ នៃការលែងលះក្នុងសាសនាឥស្លាម៖ «និយមន័យនិងភាពស្របច្បាប់»៖ • «ត្វ៉ាឡាក (អាល់-Talaq)» ក្នុងន័យភាសាគឺការដោះលែងឱ្យមានសេរីភាព។ ក្នុងន័យច្បាប់សំដៅលើការរំលាយចំណងនរកដោយពាក្យសម្តីជាក់លាក់។ • សាសនាឥស្លាមអនុញ្ញាតឱ្យមានការលែងលះនៅពេលមានការចាំបាច់ដើម្បីបញ្ចប់ការរងទុក្ខវេទនាប៉ុន្តែមិនលើកទឹកចិត្តឱ្យធ្វើឡើងដោយគ្មានហេតុផលឡើយ។ «កម្រិតវិនិច្ឆ័យទាំង ៥ នៃការលែងលះ (អាហ៍កាម៉ុតត្វ៉ាឡាក)»៖ ១. «អនុញ្ញាត (មូបាហ៍)»៖ នៅពេលមានតម្រូវការចាំបាច់ដូចជាចរិតលក្ខណ៖មិនចុះសម្រុងគ្នាខ្លាំងឬការរស់នៅជាមួយគ្នានាំមកនូវគ្រោះថ្នាក់។ ២. «ស្អប់ខ្ពើម (ម៉ាក្រូហ៍)»៖ ការលែងលះដោយគ្មានហេតុផលត្រឹមត្រូវខណ៖ពេលដែលជីវិតនរកមានភាពល្អប្រសើរធម្មតា។ ៣. «ស៊ុនន៉ះ (មូស្តាហាប់)»៖ នៅពេលដែលភរិយាព្រងើយកន្តើយមិនព្រមថ្វាយបង្គំឬប្រព្រឹត្តអំពើបាបធ្ងន់ធ្ងរហើយមិនព្រមកែប្រែក្រោយពេលទូន្មាន។ ៤. «កាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីប)»៖ ចំពោះបុរសដែលស្បថមិនរួមដំណេកជាមួយភរិយា (អ៊ីឡាអ៍) ហួសរយ៖ពេល ៤ ខែហើយមិនព្រមវិលត្រឡប់មករួមរស់វិញឬតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់អ្នកសម្រុះសម្រួលទាំងពីរ។ ៥. «ហាមឃាត់ដាច់ខាត (ហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា))»៖ ការលែងលះក្នុងពេលដែលភរិយាកំពុងមានរដូវឬក្នុងដំណាក់កាលស្អាតដែលបានរួមដំណេករួច (ត្វ៉ាឡាកប៊ីឌអាហ៍)។

(វគ្គស្តីពីការលែងលះស្របតាមស៊ុនន៉ះនិងការលែងលះប៊ីឌអាហ៍ដែលត្រូវហាមឃាត់) ការបែងចែករវាងការលែងលះស្របតាមស៊ុនន៉ះនិងការលែងលះខុសឆ្គង (ប៊ីឌអាហ៍)៖ «ការលែងលះស្របតាមស៊ុនន៉ះ (ត្វ៉ាឡាក៉ុសស៊ុនន៉ះ - Talaq អាល់-ស៊ូណាន់ (ប្រពៃណីរបស់ព្យាការី))»៖ គឺការលែងលះដែលស្របតាមបញ្ជារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ ﷺ គឺត្រូវតែបំពេញលក្ខខណ្ឌ ៣ យ៉ាង៖ ១. លែងលះត្រឹមតែ «មួយដងប៉ុណ្ណោះ (ត្វ៉ាល់ក្វ៉ោះវ៉ាហ៊ីដះ)»។ ២. ធ្វើឡើងក្នុង «ដំណាក់កាលស្អាត (តុហើរ)» ក្រោយពេលអស់រដូវ។ ៣. ក្នុងដំណាក់កាលស្អាតនោះ «មិនទាន់បានរួមដំណេកជាមួយគ្នានៅឡើយ»។ បន្ទាប់មកត្រូវទុកឱ្យនាងរស់នៅក្នុងផ្ទះរហូតដល់ផុតកំណត់រយ៖ពេលរង់ចាំ ('Iddah) បីលើកនៃរដូវស្របតាមបន្ទូល៖ {ឱព្យាការីនៅពេលដែលពួកអ្នកលែងលះស្ត្រីចូរពួកអ្នកលែងលះពួកគេតាមកាលកំណត់ 'Iddah របស់ពួកគេ} [អាត់-ត្វ៉ាឡាក: ១]។ «ការលែងលះប៊ីឌអាហ៍ដែលត្រូវហាមឃាត់ (ត្វ៉ាឡាក៉ុលប៊ីឌអាហ៍ - Talaq អាល់-Bid'ah)»៖ ១. «ប៊ីឌអាហ៍ផ្នែកពេលវេលា»៖ ការលែងលះក្នុងពេលដែលភរិយាកំពុងមានរដូវកំពុងមានឈាមសម្រាលកូនឬក្នុងពេលស្អាតដែលបានរួមដំណេករួច។ ស្វាមីដែលធ្វើបែបនេះត្រូវទទួលបាបធ្ងន់ធ្ងរហើយត្រូវបង្គាប់ឱ្យយកភរិយាត្រឡប់មកវិញជាបន្ទាន់ដូចដែលព្យាការី ﷺ បានបង្គាប់លោកអ៊ីព្នូអ៊ូមើរ ﵁។ ២. «ប៊ីឌអាហ៍ផ្នែកចំនួនដង»៖ ការបន្លឺពាក្យលែងលះ ៣ ដងក្នុងពេលតែមួយ (ដូចជានិយាយថា «ខ្ញុំលែងលះនាង ៣ ដង»)។ ការធ្វើបែបនេះជាបាបកម្មហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។

(វគ្គស្តីពីពាក្យសម្តីលែងលះចំហជាក់ស្តែងនិងពាក្យប្រៀបធៀបបង្កប់ន័យ) ការបែងចែកពាក្យសម្តីនៃការលែងលះ៖ ពាក្យចំហជាក់ស្តែង (សូរីហ) និងពាក្យប្រៀបធៀប (គីណាយ៉ះ)៖ «ពាក្យសម្តីចំហជាក់ស្តែង (អាល់សូរីហ - អាល់-Sarih)»៖ • គឺពាក្យណាដែលចេញមកពីឫសពាក្យ «ត្វ៉ាឡាក (Talaq)» ដូចជា៖ «ខ្ញុំលែងលះនាង» ឬ «នាងត្រូវបានលែងលះ»។ • វិធានច្បាប់៖ ពាក្យទាំងនេះនាំឱ្យធ្លាក់ការលែងលះជាផ្លូវការភ្លាមៗ ដោយមិនចាំបាច់មានចេតនាក្នុងចិត្តឡើយទោះបីជាបុរសនោះនិយាយលេងសើចនិយាយចំអន់ឬនិយាយដោយកំហឹងក៏ដោយស្របតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ៖ «រឿង ៣ យ៉ាងការធ្វើពិតប្រាកដក៏រាប់ជាពិតហើយការនិយាយលេងសើចក៏រាប់ជាពិត៖ នរកការលែងលះនិងការយកភរិយាត្រឡប់មកវិញ» (កត់ត្រាដោយអាប៊ូដាវូដនិងតិរមីហ្ស៊ី)។ «ការសរសេរលិខិតលែងលះ»៖ • ប្រសិនបើស្វាមីបានសរសេរពាក្យលែងលះច្បាស់លាស់លើក្រដាសឬផ្ញើសារដោយមានចេតនាផ្ញើទៅឱ្យភរិយានោះការលែងលះត្រូវធ្លាក់ជាផ្លូវការ។