ការប្រមូលផ្តុំសំបុត្រ និងសារលិខិតឥស្លាម

៤- ក្រុមមនុស្សដែលមានសមត្ថភាពនិងឆន្ទ៖ចំពោះសច្ចភាពខ្វះខាតហើយមានឆន្ទ៖ចំពោះរឿងមិនពិត។

ដ្បិតអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានបង្កើតសត្តនិករមកដើម្បីគោរពសក្ការ៖ទ្រង់តែមួយគត់ដោយមិនបង្កើតដៃគូណាមួយជាមួយទ្រង់ឡើយហើយដោយសារគោលបំណងនេះហើយទើបទ្រង់បានបញ្ជូនបណ្តារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)មកនិងបានបញ្ចុះគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ទាំងឡាយដូចដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយយើងមិនបានបញ្ជូនរ៉សូលណាម្នាក់មុនអ្នកឡើយលើកលែងតែយើងបានផ្តល់វ៉ាហ៊ីទៅកាន់គេថា៖ ពិតប្រាកដណាស់គ្មានម្ចាស់ពិតដែលត្រូវគោរពសក្ការ៖ក្រៅពីខ្ញុំឡើយដូច្នេះចូរអ្នករាល់គ្នាគោរពសក្ការ៖ចំពោះខ្ញុំ﴾ [អាល់-Anbiyā’: 25]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយពិតប្រាកដណាស់យើងបានបញ្ជូនរ៉សូលម្នាក់ទៅកាន់គ្រប់ប្រជាជាតិទាំងអស់ដោយប្រកាសថា៖ ចូរអ្នករាល់គ្នាគោរពសក្ការ៖ចំពោះអល់ឡោះនិងជៀសវាងពីត្វាហ៊ូត (Ṭāghūt - អ្វីៗទាំងអស់ដែលគេគោរពសក្ការ៖ក្រៅពីអល់ឡោះ)...﴾ [អាល់-Naḥl: 36]។ ការគោរពសក្ការ៖រួមបញ្ចូលនូវភាពពេញលេញនៃសេចក្តីស្រឡាញ់និងភាពពេញលេញនៃការចុះញម៖ ហើយការគោរពសក្ការ៖ (អាល់-‘Ibādah) គឺប្រមូលផ្តុំនូវភាពពេញលេញនៃសេចក្តីស្រឡាញ់និងភាពពេញលេញនៃការចុះញមបន្ទាបខ្លួន។ ដូច្នេះអ្នកគោរពសក្ការ៖គឺជាអ្នកស្រឡាញ់ដែលចុះញមផ្ទុយពីអ្នកដែលស្រឡាញ់អ្នកដែលខ្លួនមិនចុះញមតាមតែស្រឡាញ់ដើម្បីយកធ្វើជាមធ្យោបាយទៅរករបស់ជាទីស្រឡាញ់ផ្សេងទៀតនិងផ្ទុយពីអ្នកដែលចុះញមចំពោះអ្នកដែលខ្លួនមិនស្រឡាញ់ដូចជាការចុះញមចំពោះជនផ្តាច់ការអយុត្តិធម៌។ ករណីទាំងពីរនេះមិនមែនជាការគោរពសក្ការ៖បរិសុទ្ធឡើយ។ ហើយរាល់អ្វីដែលត្រូវបានគេស្រឡាញ់និងលើកតម្កើងក្រៅពីអល់ឡោះគឺមានការលាយឡំនឹងការគោរពសក្ការ៖ ដូចដែលព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលនៅក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ស្ហាហ៊ីះថា៖ «វិនាសហើយខ្ញុំបម្រើនៃប្រាក់ឌីរហាំ! វិនាសហើយខ្ញុំបម្រើនៃប្រាក់ឌីណារ! វិនាសហើយខ្ញុំបម្រើនៃសម្លៀកបំពាក់កម្ញី! វិនាសហើយខ្ញុំបម្រើនៃសម្លៀកបំពាក់ប្រណីត! គេវិនាសនិងដួលផ្កាប់មុខហើយ...»។ ដូចដែលមាននៅក្នុងហាឌីសថា៖ «ស្ហៀកនៅក្នុងប្រជាជាតិនេះគឺលាក់កំបាំងជាងដំណើរវារនៃស្រមោចទៅទៀត»។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបលោកស្ហាដដាដប៊ីនអូសតែងតែពោលថា៖ «ឱជនជាតិអារ៉ាប់ទាំងឡាយអ្វីដែលខ្ញុំភ័យខ្លាចបំផុតចំពោះអ្នករាល់គ្នាគឺការសម្ញែងអំពើល្អ (Riyā’) និងចំណង់តណ្ហាលាក់កំបាំង»។ អាប៊ូដាវូតបានពន្យល់ថា៖ ចំណង់តណ្ហាលាក់កំបាំងគឺការស្រឡាញ់អំណាចនិងភាពជាអ្នកដឹកនាំ។ ហើយនៅក្នុងហាឌីសអាល់ទៀរមីហ្ស៊ីពីកាអាប់ប៊ីនម៉ាលិកថាព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ចចកស្រេកឃ្លានពីរដែលត្រូវបានគេលែងចូលក្នុងហ្វូងចៀមមិនបង្កការបំផ្លិចបំផ្លាញដល់ហ្វូងចៀមស្មើនឹងការលោភលន់របស់មនុស្សចំពោះទ្រព្យសម្បត្តិនិងកិត្តិយសបំផ្លាញសាសនារបស់គេនោះឡើយ»។ ហើយគម្ពីរកូអានបានបញ្ជាក់ថាការដឹងពីតាវហ៊ីដ (ការគោរពព្រះមួយអង្គ)និងការសូមការអភ័យទោស (Istighfār) គឺជាការបំពេញសាសនាឱ្យពេញលេញដូចដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ដូច្នេះចូរអ្នកដឹងចុះថាគ្មានម្ចាស់ពិតដែលត្រូវគោរពសក្ការ៖ក្រៅពីអល់ឡោះឡើយហើយចូរអ្នកសូមការអភ័យទោសចំពោះបាបកម្មរបស់អ្នកនិងចំពោះបណ្តាអ្នកមានជំនឿប្រុសនិងស្រី...﴾ [Muḥammad: 19]។ ដូច្នេះគ្មានអ្វីដែលសមនឹងត្រូវស្រឡាញ់សម្រាប់អង្គរបស់វាផ្ទាល់និងលើកតម្កើងសម្រាប់អង្គរបស់វាផ្ទាល់ឡើយលើកលែងតែអល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់តែមួយគត់។

ដ្បិតភាពពេញលេញនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអ្វីមួយគឺការស្រឡាញ់នូវអ្វីដែលអ្នកជាទីស្រឡាញ់ស្រឡាញ់និងការស្អប់ខ្ពើមនូវអ្វីដែលគេស្អប់ខ្ពើម។ ហើយហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)បានបញ្ជាក់ពីរឿងនេះថា៖ «ចំណងដ៏រឹងមាំបំផុតនៃជំនឿអ៊ីម៉ានគឺការស្រឡាញ់ដើម្បីអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងការស្អប់ដើម្បីអល់ឡោះ»។ ហើយនៅក្នុងសៀវភៅស៊ូណាន់ (ប្រពៃណីរបស់ព្យាការី)៖ «អ្នកណាដែលស្រឡាញ់ដើម្បីអល់ឡោះស្អប់ដើម្បីអល់ឡោះផ្តល់ឱ្យដើម្បីអល់ឡោះនិងទប់ឃាត់ដើម្បីអល់ឡោះនោះគេពិតជាបានបំពេញជំនឿអ៊ីម៉ានពេញលេញ»។ ដូច្នេះអ្នកណាដែលស្រឡាញ់អ្វីមួយសម្រាប់អង្គរបស់វាផ្ទាល់ឬលើកតម្កើងអ្វីមួយសម្រាប់អង្គរបស់វាផ្ទាល់ក្រៅពីអល់ឡោះនោះគេពិតជាបានបង្កើតដៃគូស្ហៀកជាមួយទ្រង់ហើយ។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ មិនដែលកំណត់ជាច្បាប់ឱ្យមនុស្សគោរពសក្ការ៖អ្វីមួយក្រៅពីទ្រង់ឬយកព្រះណាមួយមកធ្វើជាមធ្យោបាយឡើយដូចដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយចូរសួរបណ្តារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់យើងដែលយើងបានបញ្ជូនមកមុនអ្នកតើយើងធ្លាប់បានកំណត់ព្រះដទៃក្រៅពីព្រះដ៏មហាសប្បុរសឱ្យគេគោរពសក្ការ៖ដែរឬទេ?﴾ [អាល់-Zukhruf: 45]។ អ្នកណាដែលស្រឡាញ់ឬលើកតម្កើងអ្វីមួយដូចជាអល់ឡោះគេពិតជាបានបង្កើតដៃគូស្ហៀក៖ ដូច្នេះអ្នកណាដែលស្រឡាញ់អ្វីមួយដូចជាស្រឡាញ់អល់ឡោះឬលើកតម្កើងអ្វីមួយដូចជាលើកតម្កើងអល់ឡោះគេពិតជាបានយករបស់នោះធ្វើជាដៃគូស្មើនឹងអល់ឡោះហើយបើទោះបីជាគេនិយាយដោះសារថា៖ ﴿យើងមិនគោរពសក្ការ៖ពួកគេឡើយលើកលែងតែដើម្បីឱ្យពួកគេនាំយើងចូលទៅកៀកអល់ឡោះ...﴾ [អាល់-Zumar: 3] ក៏ដោយ។ អល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយក្នុងចំណោមមនុស្សលោកមានអ្នកដែលយកវត្ថុដទៃក្រៅពីអល់ឡោះធ្វើជាដៃគូស្មើនឹងទ្រង់ដោយពួកគេស្រឡាញ់វត្ថុទាំងនោះដូចជាសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះ។ ប៉ុន្តែបណ្តាអ្នកដែលមានជំនឿគឺមានសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះខ្លាំងក្លាបំផុត﴾ [អាល់-Baqarah: 165]។ ពីព្រោះអ្នកមានជំនឿបានធ្វើឱ្យសេចក្តីស្រឡាញ់ស្មោះត្រង់បរិសុទ្ធចំពោះអល់ឡោះតែមួយគត់ដោយមិនបែងចែកសេចក្តីស្រឡាញ់រវាងទ្រង់និងអ្នកដទៃឡើយដ្បិតការបង្កើតដៃគូក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់គឺនាំឱ្យមានភាពខ្វះខាតហើយអល់ឡោះមិនទទួលយកឡើយដូចដែលមាននៅក្នុងហាឌីសស្ហាហ៊ីះថា៖ «អល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ខ្ញុំគឺជាអ្នកដែលមិនត្រូវការដៃគូណាមួយបំផុតពីការបង្កើតស្ហៀកដូច្នេះអ្នកណាដែលធ្វើសកម្មភាពមួយដោយបង្កើតដៃគូណាមួយរួមជាមួយខ្ញុំខ្ញុំនឹងបោះបង់គេចោលនិងបោះបង់ចោលស្ហៀករបស់គេ»។ ដូច្នេះអ្នកមានជំនឿដែលអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ជាទីស្រឡាញ់បំផុតចំពោះគេជាងអ្វីៗទាំងអស់គឺអ្វីដែលអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ស្រឡាញ់ត្រូវតែជាទីស្រឡាញ់បំផុតចំពោះគេជាងអ្វីដែលទ្រង់មិនស្រឡាញ់។

...ជាងកូនរបស់គេឪពុករបស់គេនិងមនុស្សលោកទាំងអស់។ ហើយលោកអ៊ូម៉ើរ ﵁ បានពោលទៅកាន់ទ្រង់ថា៖ «ស្បថនឹងអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ឱរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះលោកពិតជាទីស្រឡាញ់បំផុតចំពោះខ្ញុំជាងអ្វីៗទាំងអស់លើកលែងតែខ្លួនខ្ញុំផ្ទាល់»។ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «មិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេឱអ៊ូម៉ើររហូតទាល់តែខ្ញុំជាទីស្រឡាញ់បំផុតចំពោះអ្នកជាងខ្លួនរបស់អ្នកផ្ទាល់»។ គាត់បានពោលថា៖ «ឥឡូវនេះលោកជាទីស្រឡាញ់បំផុតចំពោះខ្ញុំជាងខ្លួនខ្ញុំផ្ទាល់ទៅទៀត»។ ទ្រង់ ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ឥឡូវនេះហើយឱអ៊ូម៉ើរ (ទើបជំនឿរបស់អ្នកពេញលេញ)»។ មនុស្សលោកមិនប្រព្រឹត្តអំពើហាមឃាត់ឡើយលើកលែងតែដោយសារតែភាពទន់ខ្សោយនៃជំនឿនិងសេចក្តីស្រឡាញ់៖ ហើយនៅពេលដែលមនុស្សប្រព្រឹត្តនូវអ្វីដែលអល់ឡោះស្អប់ខ្ពើមគឺកើតចេញពីភាពទន់ខ្សោយនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះសច្ចភាពនៅក្នុងចិត្តរបស់គេឬដោយសារកម្លាំងនៃចំណង់តណ្ហាហាមឃាត់ដែលបានគ្របដណ្ដប់លើគេ។ ដូច្នេះមនុស្សលោកមិនប្រព្រឹត្តនូវអំពើហាមឃាត់ណាមួយឡើយដូចជាអំពើអាសអាភាសទាំងកំបាំងនិងចំហបាបកម្មការបំពានដោយអយុត្តិធម៌ការបង្កើតដៃគូស្ហៀកជាមួយអល់ឡោះនូវអ្វីដែលទ្រង់មិនបានបញ្ចុះភស្តុតាងនិងការនិយាយប្រឌិតចំពោះអល់ឡោះដោយគ្មានចំណេះដឹងលើកលែងតែដោយសារតែភាពទន់ខ្សោយនៃជំនឿអ៊ីម៉ាននៅក្នុងឫសគល់របស់វាឬក្នុងភាពពេញលេញរបស់វាឬភាពទន់ខ្សោយនៃចំណេះដឹងនិងសេចក្តីស្រឡាញ់និងសេចក្តីស្អប់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើឫសគល់នៃជំនឿអ៊ីម៉ានរបស់គេត្រឹមត្រូវគឺការជឿជាក់ទទួលស្គាល់ (អាល់-Taṣdīq) នោះអ្នកមានជំនឿប្រព្រឹត្តអំពើហាមឃាត់ទាំងនេះដោយមានការស្អប់ខ្ពើមនិងមិនពេញចិត្តនៅក្នុងចិត្តដោយសារតែចំណង់តណ្ហាគ្របដណ្ដប់លើគេដោយនៅក្នុងចិត្តគេនៅតែមានការភ័យខ្លាចចំពោះទណ្ឌកម្មរបស់អល់ឡោះនិងមានក្តីសង្ឃឹមថានឹងរួចផុតពីទណ្ឌកម្មនោះតាមរយ៖ការតައពាត់ (Tawbah) អំពើល្អឬការអភ័យទោសពីអល់ឡោះ។ ប្រសិនបើគេមិនស្អប់ខ្ពើមបាបនោះមិនខ្លាចអល់ឡោះនិងមិនសង្ឃឹមលើក្តីមេត្តារបស់ទ្រង់ទេនោះគេមិនមែនជាអ្នកមានជំនឿឡើយតែគឺជាអ្នកកាហ្វៀរឬអ្នកពុតត្បុត (Munāfiq)។ ហើយស្ហៃតន (អារក្ស)គ្មានអំណាចលើមនុស្សឡើយលើកលែងតែលើអ្នកដែលបង្កើតដៃគូជាមួយវាដូចដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់វាមិនមានអំណាចលើបណ្តាអ្នកដែលមានជំនឿអ៊ីម៉ាននិងផ្ញើការទុកចិត្តលើម្ចាស់របស់ពួកគេឡើយ។ អំណាចរបស់វាគឺមានតែលើអ្នកដែលយកវាធ្វើជាមិត្តនិងអ្នកដែលបង្កើតដៃគូស្ហៀកជាមួយវាប៉ុណ្ណោះ﴾ [អាល់-Naḥl: 99-100]។

ការតុបតែងលម្អរបស់ស្ហៃតន (អារក្ស)ចំពោះមនុស្សជាច្រើននូវអំពើហាមឃាត់ដែលពួកគេយកមកធ្វើឱ្យដូចអំពើអនុញ្ញាត៖ ស្ហៃតនបានតុបតែងលម្អអំពើហាមឃាត់ជាច្រើនឱ្យមើលទៅដូចជាអំពើអនុញ្ញាតរហូតដល់មានមនុស្សមួយចំនួនយកមិត្តស្នេហ៍ខុសច្បាប់មកប្រៀបធៀបនឹងនរកត្រឹមត្រូវ! ហើយមនុស្សជាច្រើនដែលប្រព្រឹត្តការផិតក្បត់ជាមួយទាសករឬយុវវ័យបានអួតអាងថាខ្លួនរក្សាភាពស្អាតស្អំចំពោះអ្នកដទៃក្រៅពីដៃគូស្នេហ៍ខុសច្បាប់របស់ខ្លួនដូចដែលអ្នកមានជំនឿអួតអាងពីភាពស្អាតស្អំចំពោះអ្នកដទៃក្រៅពីភរិយារបស់ខ្លួនដូច្នោះដែរ! ហើយគ្មានមន្ទិលសង្ស័យឡើយថាការប្រឆាំងជំនឿ (Kufr) ភាពទុច្ចរិត (Fusūq) និងការបំពានគឺមានកម្រិតខុសៗគ្នាដូចដែលជំនឿអ៊ីម៉ាននិងអំពើល្អបរិសុទ្ធមានកម្រិតខុសៗគ្នាដែរ។ ហើយការយកដៃគូស្នេហ៍កំបាំង (អាល់-Khidn) គឺមានភាពអាក្រក់តិចជាងការប្រព្រឹត្តការផិតក្បត់ជាសាធារណ៖ចំហដ្បិតការខូចខាតមានតិចជាងហើយអ្នកដែលលាក់បាំងបាបកម្មរបស់ខ្លួនគឺមានទោសស្រាលជាងអ្នកដែលប្រកាសចំហដូចដែលមាននៅក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ថា៖ «អ្នកណាដែលជួបប្រទះនូវរឿងសៅហ្មងទាំងនេះចូរឱ្យគេបិទបាំងវាដោយការបិទបាំងរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ចុះ...»។ ហើយព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ប្រជាជាតិនៃខ្ញុំទាំងអស់នឹងត្រូវបានលើកលែងទោសលើកលែងតែអ្នកដែលប្រកាសបាបកម្មរបស់ខ្លួនជាចំហប៉ុណ្ណោះ...»។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយជួនកាលការយកដៃគូស្នេហ៍កំបាំងនេះអាចអមដោយសេចក្តីស្រឡាញ់និងការលើកតម្កើងដែលនាំឱ្យមានការស្រឡាញ់អ្វីដែលដៃគូនោះស្រឡាញ់ការលើកតម្កើងអ្វីដែលគេលើកតម្កើងការយកអ្នកដែលគេស្រឡាញ់ធ្វើជាមិត្តនិងការយកអ្នកដែលគេស្អប់ធ្វើជាសត្រូវព្រមទាំងការមានពុតត្បុតដែលបង្កជាការបំពាននិងគ្រោះថ្នាក់ដល់បណ្តាមូស្លីមធំធេងជាងការប្រព្រឹត្តជាចំហទៅទៀតដែលរឿងនោះប្រៀបដូចជាស្ថានភាពនៃពួកពុតត្បុត (Munāfiqūn)។ ហើយជារឿយៗ ទំនាក់ទំនងហាមឃាត់ទាំងនេះត្រូវបានគេបន្លំធ្វើឡើងក្រោមរូបភាពនៃមិត្តភាពភាពជាបងប្អូនការជួលធ្វើការងារការរៀនសូត្រការអប់រំឬសម្ព័ន្ធភាពផ្សេងៗ (ដូចជាពាក្យឃុស្ហដាសក្នុងចំណោមជនជាតិទួរគី) ដោយលាយឡំរវាងកិច្ចការអនុញ្ញាតនិងកិច្ចការហាមឃាត់ដែលទាមទារឱ្យមានការវិនិច្ឆ័យដោយផ្អែកលើគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)និងស៊ុណ្ណះយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់។

ជំហររបស់អ្នកមានជំនឿចំពោះអំពើអាក្រក់និងអំពើល្អព្រមទាំងកាតព្វកិច្ចដែលត្រូវប្រកាន់យក៖ មនុស្សលោកមានធម្មជាតិបង្កប់ដោយភាពអយុត្តិធម៌និងភាពល្ងង់ខ្លៅ (អាល់-Ẓulm wa អាល់-Jahl) ដូច្នេះនៅពេលដែលនិស្ស័យណាមួយគ្របដណ្ដប់លើគេគេច្រើនតែយកវាទៅប្រើប្រាស់ទាំងក្នុងសច្ចភាពនិងភាពមិនពិតដោយមិនបានរក្សាព្រំដែនរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) (Ḥudūd Allāh)។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបអល់ឡោះបានបញ្ជាឱ្យរក្សាព្រំដែនរបស់ទ្រង់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់។ ឧទាហរណ៍៖ ក្នុងចំណោមមនុស្សលោកមានអ្នកដែលមាននិស្ស័យទន់ភ្លន់សប្បុរសនិងពោរពេញដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ដូច្នេះគេបានផ្តល់សេចក្តីស្រឡាញ់ការលើកតម្កើងផលប្រយោជន៍និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គេដល់អំពើល្អដែលអល់ឡោះស្រឡាញ់និងបញ្ជាដូចជាការស្រឡាញ់អល់ឡោះនិងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់និងខ្ញុំបម្រើអ្នកមានជំនឿព្រមទាំងការបរិច្ចាគក្នុងមាគ៌ារបស់ទ្រង់ប៉ុន្តែគេក៏បានបណ្តោយឱ្យមានសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអំពើអាសអាភាសនិងការចំណាយលើរឿងទាំងនោះផងដែរ។ អ្នកនឹងឃើញថាគេស្រឡាញ់ទាំងសច្ចភាពនិងភាពមិនពិតជឿទាំងពីរនិងជួយគាំទ្រទាំងពីរ! ហើយក្នុងចំណោមពួកគេមានអ្នកដែលមាននិស្ស័យរឹងមាំម៉ឺងម៉ាត់ដូច្នេះគេបានទប់ស្កាត់ខ្លួនឯងពីអំពើអាសអាភាសនិងស្អប់ខ្ពើមវាប៉ុន្តែគេក៏បានរារាំងខ្លួនឯងមិនឱ្យស្រឡាញ់ការផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់មនុស្សលោកការធ្វើល្អចំពោះពួកគេនិងការអត់ធ្មត់លើកំហុសរបស់ពួកគេផងដែរ។ ដូច្នេះអ្នកនឹងឃើញថាគេស្អប់ខ្ពើមទាំងសច្ចភាពនិងភាពមិនពិតហើយមិនជួយគាំទ្រលើរឿងណាមួយឡើយ។ រឿងនេះកើតឡើងដោយសារតែផ្លូវចិត្តតែងតែបញ្ជាឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ហើយស្ហៃតន (អារក្ស)តែងតែតុបតែងលម្អអំពើអាក្រក់ឱ្យមើលទៅដូចជាអំពើល្អខណ៖ដែលចំណេះដឹងនិងជំនឿអ៊ីម៉ាននៅក្នុងចិត្តតែងតែអំពាវនាវឱ្យគេធ្វើអំពើល្អដើម្បីឱ្យអំពើល្អទាំងឡាយអាចលុបបំបាត់អំពើអាក្រក់បាន។

មនុស្សលោកមិនអាចរស់នៅបានឡើយលើកលែងតែតាមរយ៖កិច្ចសន្យានិងសម្ព័ន្ធភាព៖ កូនចៅអ័ដាមមិនអាចរស់នៅនិងបំពេញជីវិតរបស់ពួកគេបានឡើយលើកលែងតែតាមរយ៖កិច្ចសន្យាកិច្ចព្រមព្រៀងនិងសម្ព័ន្ធភាព (អាល់-Ta‘āqud wa អាល់-Taḥāluf)។ ហើយនៅក្នុងសម័យកាលមុនឥស្លាម (Jāhiliyyah) ជួនកាលពួកគេបានរួមកម្លាំងគ្នាចងសម្ព័ន្ធភាពដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ស្រឡាញ់ដូចជាសម្ព័ន្ធភាពហ៊ីលហ្វុលហ្វូឌូ (ការលាងសម្អាតខ្លួន)ល (Ḥilf អាល់-Fuḍūl) ឬហ៊ីលហ្វុលមូដ្វយ្យាប៊ីន (Ḥilf អាល់-Muṭayyabīn) នៅឯគេហដ្ឋានរបស់អាប់ឌុលឡោះប៊ីនជូដអានដើម្បីជួយសង្គ្រោះជនរងគ្រោះពីភាពអយុត្តិធម៌។ ព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលសរសើរពីសម្ព័ន្ធភាពនេះថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ខ្ញុំបានចូលរួមក្នុងសម្ព័ន្ធភាពមួយជាមួយបណ្តាពូរបស់ខ្ញុំនៅឯគេហដ្ឋានរបស់អាប់ឌុលឡោះប៊ីនជូដអានដែលខ្ញុំមិនចង់បានអូដ្ឋក្រហមជាថ្នូរនឹងការបំពានវាឡើយហើយប្រសិនបើខ្ញុំត្រូវបានគេអញ្ជើញឱ្យចូលរួមក្នុងសម្ព័ន្ធភាពបែបនេះក្នុងសម័យឥស្លាមខ្ញុំប្រាកដជាឆ្លើយតបទទួលយកជាមិនខាន»។ ហើយនៅក្នុងស្ហាហ៊ីះមូស្លីមពីជូបៃរប៊ីនមុតអ៊ឹមពីព្យាការី ﷺ ថាទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «គ្មានសម្ព័ន្ធភាព (ដែលផ្ទុយពីច្បាប់សាសនា) នៅក្នុងសាសនាឥស្លាមឡើយហើយរាល់សម្ព័ន្ធភាព (នៃយុត្តិធម៌) ដែលមាននៅក្នុងសម័យចាហ៊ីលីយ៉ះគឺសាសនាឥស្លាមគ្រាន់តែបន្ថែមភាពរឹងមាំដល់វាប៉ុណ្ណោះ»។ ដ្បិតកុលសម្ព័ន្ធនៃពួកកូរ៉ាយស្ហបានជួបជុំគ្នានៅក្នុងគេហដ្ឋានរបស់គាត់ដើម្បីចងសម្ព័ន្ធភាពជួយគ្នាលើភាពយុត្តិធម៌និងការជួយសង្គ្រោះជនរងគ្រោះពីការគាបសង្កត់ដោយពួកគេបានដាក់ដៃរបស់ពួកគេចូលក្នុងចានដែលមានទឹកអប់ហេតុនេះទើបគេហៅថាសម្ព័ន្ធភាពនៃពួកអ្នកលាបទឹកអប់ (Ḥilf អាល់-Muṭayyabīn)។

សម្ព័ន្ធភាពដែលស្របតាមច្បាប់វ៉ាហ៊ីច្បាប់មិនមែនវ៉ាហ៊ីឬនយោបាយគ្រប់គ្រង៖ រីឯច្បាប់សាសនា (Sharī‘ah) ដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានបញ្ជូនរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់មកជាមួយសម្រាប់សាសនានិងលោកិយរបស់ពួកគេគឺគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ពួកគេដោយមិនចាំបាច់មានសម្ព័ន្ធភាពណាមួយក្រៅពីវាឡើយ។ ដូច្នេះសម្ព័ន្ធភាពកិច្ចសន្យាការសហការនិងការជួយគ្នាទៅវិញទៅមករបស់ពួកគេគឺត្រូវតែផ្អែកលើច្បាប់សាសនានេះតែមួយគត់ដូចដែលអល់ឡោះបានពណ៌នាពីអ្នកស្រឡាញ់និងជាទីស្រឡាញ់ថា៖ ﴿...អល់ឡោះនឹងនាំមកនូវក្រុមមនុស្សមួយក្រុមដែលទ្រង់ស្រឡាញ់ពួកគេហើយពួកគេស្រឡាញ់ទ្រង់ជាអ្នកបន្ទាបខ្លួនចំពោះបណ្តាអ្នកមានជំនឿជាអ្នករឹងមាំចំពោះពួកកាហ្វៀរពួកគេតស៊ូក្នុងមាគ៌ារបស់អល់ឡោះហើយមិនភ័យខ្លាចការស្តីបន្ទោសរបស់អ្នកស្តីបន្ទោសឡើយ﴾ [អាល់-Mā’idah: 54]។ ហើយផ្អែកលើមូលដ្ឋាននេះហើយដែលគេត្រូវផ្តល់ការសច្ចាប្រណិធាន (Bay‘ah) ចំពោះមេដឹកនាំនិងអ្នកប្រាជ្ញដូចដែលលោកអាប៊ូបាក្រអាល់ស៊ីឌឌីក ﵁ បានថ្លែងនៅក្នុងសុន្ទរកថារបស់គាត់ទៅកាន់បណ្តាមូស្លីមថា៖ «ចូរអ្នករាល់គ្នាស្តាប់បង្គាប់ខ្ញុំដរាបណាខ្ញុំស្តាប់បង្គាប់អល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ប៉ុន្តែប្រសិនបើខ្ញុំបំពានលើអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់នោះគ្មានកាតព្វកិច្ចស្តាប់បង្គាប់ខ្ញុំលើអ្នករាល់គ្នាឡើយ»។ ហើយព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ការស្តាប់និងការស្តាប់បង្គាប់គឺជាកាតព្វកិច្ចលើបុគ្គលមូស្លីមក្នុងគ្រាលំបាកនិងគ្រាស្រួលក្នុងកិច្ចការដែលគេពេញចិត្តនិងកិច្ចការដែលគេមិនពេញចិត្តដរាបណាគេមិនត្រូវបានបញ្ជាឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើបាបចំពោះអល់ឡោះ។ ប្រសិនបើគេត្រូវបានបញ្ជាឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើបាបនោះគ្មានការស្តាប់និងគ្មានការស្តាប់បង្គាប់ឡើយ»។ ហើយទ្រង់ ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «ការស្តាប់បង្គាប់គឺមានតែក្នុងអំពើល្អត្រឹមត្រូវប៉ុណ្ណោះហើយគ្មានការស្តាប់បង្គាប់សត្វលោកណាម្នាក់ក្នុងអំពើបំពានលើព្រះបង្កើតឡើយ»។ ហើយនៅក្នុងស្ហាហ៊ីះលោកអាប់ឌុលឡោះប៊ីនអ៊ូម៉ើរបានសរសេរសំបុត្រផ្តល់ការសច្ចាប្រណិធានទៅកាន់អាប់ឌុលម៉ាលិកប៊ីនម៉ាវ៉ានថា៖ «ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ការស្តាប់និងការស្តាប់បង្គាប់ចំពោះលោកផ្អែកលើគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)របស់អល់ឡោះនិងស៊ុណ្ណះនៃរ៉សូលរបស់ទ្រង់ទៅតាមកម្លាំងសមត្ថភាពរបស់ខ្ញុំ»។ ដូច្នេះគោលការណ៍ទូទៅក្នុងរាល់កិច្ចសន្យាទាំងអស់គឺត្រូវតែបំពេញនូវអ្វីដែលជាការស្តាប់បង្គាប់អល់ឡោះនិងមិនអនុញ្ញាតឱ្យបំពេញនូវអ្វីដែលជាការបំពានលើអល់ឡោះឡើយដូចដែលព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «មូស្លីមត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់នូវលក្ខខណ្ឌរបស់ពួកគេលើកលែងតែលក្ខខណ្ឌដែលអនុញ្ញាតរបស់ហាមឃាត់ឬហាមឃាត់របស់អនុញ្ញាត»។

អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយចូរអ្នករាល់គ្នាប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងពួកគេរហូតទាល់តែគ្មានហ្វីតណាស់ (ការល្បួងស្ហៀក) ហើយសាសនាទាំងអស់ជារបស់អល់ឡោះ...﴾ [អាល់-Anfāl: 39]។ ពួកគេទាំងនោះហើយដែលបានយកអល់ឡោះធ្វើជាមិត្តការពារហើយអល់ឡោះបានការពារពួកគេ។ រីឯបណ្តាអ្នកដែលគោរពសក្ការ៖ក្រៅពីអល់ឡោះពួកគេគឺជាពួកអយុត្តិធម៌ដែលយកគ្នាទៅវិញទៅមកធ្វើជាមិត្តដូចដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿បន្ទាប់មកយើងបានចាត់តាំងអ្នកឱ្យស្ថិតនៅលើច្បាប់សាសនានៃកិច្ចការនេះដូច្នេះចូរអ្នកដើរតាមវាចុះហើយកុំដើរតាមចំណង់តណ្ហារបស់បណ្តាអ្នកដែលមិនដឹងឡើយ។ ពិតប្រាកដណាស់ពួកគេមិនអាចការពារអ្នកពីអល់ឡោះបានបន្តិចណាឡើយហើយពិតប្រាកដណាស់ពួកអយុត្តិធម៌ខ្លះគឺជាមិត្តការពារនៃខ្លះទៀតប៉ុន្តែអល់ឡោះគឺជាមិត្តការពារនៃពួកកោតខ្លាច﴾ [អាល់-Jāthiyah: 18-19]។ ហើយរឿងនេះមិនអាចពេញលេញចំពោះអ្នកមានជំនឿឡើយលើកលែងតែគេប្រមូលផ្តុំរវាងអ្វីដែលអល់ឡោះបានប្រមូលផ្តុំនិងបែងចែករវាងអ្វីដែលអល់ឡោះបានបែងចែក។ នេះហើយជាសច្ចភាពនៃអាល់មូវ៉ាឡាត់ (អាល់-Muwālāt - ភាពជាមិត្ត) និងអាល់មូអាដាត (អាល់-Mu‘ādāt - ភាពជាសត្រូវ) ដែលមានមូលដ្ឋានលើសេចក្តីស្រឡាញ់និងសេចក្តីស្អប់។ ដូច្នេះមិនត្រូវបែងចែករវាងបណ្តាអ្នកមានជំនឿដោយសារតែភាពខុសគ្នានៃពូជពង្សស្រុកកំណើតមជ្ឈដ្ឋានឬបក្ខពួកឡើយប៉ុន្តែត្រូវផ្តល់ឱ្យម្នាក់ៗនូវសិទ្ធិរបស់គេតាមអ្វីដែលអល់ឡោះនិងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់បានបញ្ជាហើយមិនត្រូវយកអ្នកមានជំនឿទៅច្របល់ជាមួយពួកកាហ្វៀរដែលអល់ឡោះបានកាត់ផ្តាច់មិត្តភាពនោះឡើយ។ ហើយគោលការណ៍ដ៏សំខាន់ដែលយើងបានរំលឹកជាញឹកញាប់គឺការប្រមូលផ្តុំគ្នានៃអំពើល្អនិងអំពើអាក្រក់ផលបុណ្យនិងទណ្ឌកម្មចំពោះបុគ្គលម្នាក់ដូចដែលជាជំនឿរបស់ប្រជាជាតិមូស្លីមទាំងមូល (Ahl អាល់-ស៊ូណាន់ (ប្រពៃណីរបស់ព្យាការី) wa អាល់-Jamā‘ah) លើកលែងតែពួកបែកខ្ញែកខុសឆ្គងដូចជាពួកខាវ៉ារិច (Khawārij) ពួកមួហ៍តាស្ហ៊ីឡះ (Mu‘tazilah) និងពួកមូរជីអះ (Murji’ah)។ ដ្បិតពួកទាំងនោះយល់ឃើញថាមនុស្សម្នាក់មានតែការសរសើរគ្រប់ជ្រុងជ្រោយឬការតិះដៀលគ្រប់ជ្រុងជ្រោយប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែសច្ចភាពគឺថាអ្នកមានជំនឿម្នាក់អាចត្រូវបានសរសើរចំពោះអំពើល្អនិងត្រូវបានស្តីបន្ទោសចំពោះអំពើអាក្រក់ហើយទង្វើល្អទាំងឡាយរបស់គេនឹងលុបបំបាត់អំពើអាក្រក់។

ផ្នែក

ហើយនៅក្នុងខ្លួនមនុស្សមានកម្លាំងពីរយ៉ាង៖ គឺកម្លាំងនៃសេចក្តីស្រឡាញ់និងកម្លាំងនៃសេចក្តីស្អប់ហើយកម្លាំងទាំងពីរនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងខ្លួនគេដើម្បីឱ្យគេស្រឡាញ់សច្ចភាពដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ស្រឡាញ់និងស្អប់នូវរឿងមិនពិតដែលអល់ឡោះស្អប់។ ហើយមនុស្សទាំងនេះហើយគឺជាអ្នកដែលអល់ឡោះស្រឡាញ់ពួកគេហើយពួកគេស្រឡាញ់ទ្រង់។ ហើយផ្លូវចិត្តតែងតែទោរទន់ទៅរកការបង្កើតស្ហៀកទៅតាមលទ្ធភាពដូច្នេះនៅពេលដែលកម្លាំងនៃសេចក្តីស្រឡាញ់គ្របដណ្ដប់លើផ្លូវចិត្តចំពោះអ្វីដែលសមស្របនឹងវារហូតដល់វាស្រឡាញ់សច្ចភាពជួនកាលវាអាចទាញចិត្តឱ្យស្រឡាញ់នូវរឿងមិនពិតដែលនៅក្បែរនោះផងដែរ។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបអ្នកបួសជាច្រើនបានទោរទន់ទៅរកការស្រឡាញ់សំឡេងតន្ត្រីនិងរូបរាងកាយស្រស់ស្អាតដោយសារតែនៅក្នុងចិត្តគេមានសេចក្តីស្រឡាញ់មួយចំណែកដើម្បីអល់ឡោះប៉ុន្តែគេបានច្របល់សច្ចភាពជាមួយភាពមិនពិត។ ហើយដូចគ្នានេះដែរមនុស្សម្នាក់អាចមានចំណង់តណ្ហាក្នុងក្រពះនិងកាមគុណប៉ុន្តែដោយសារតែមានសេចក្តីស្រឡាញ់និងជំនឿសាសនាគេស្រឡាញ់សច្ចភាពនិងអ្នកកាន់សច្ចភាពដូចដែលព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលពីបុរសឈ្មោះហ៊ីម៉ារដែលផឹកស្រាថា៖ «ចូរកុំដាក់បណ្តាសាលើគេឡើយពីព្រោះគេពិតជាស្រឡាញ់អល់ឡោះនិងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់»។ ផ្នែក៖ គោលបំណងចម្បងនៃរាល់សកម្មភាពគឺសេចក្តីសុខស្រួលនិងសេចក្តីរីករាយ៖ ហើយនៅពេលដែលរាល់សកម្មភាពមានឫសគល់ចេញពីសេចក្តីស្រឡាញ់និងឆន្ទ៖ ហើយគោលបំណងរបស់វាគឺការទទួលបានសេចក្តីសុខស្រួលជាមួយអ្វីដែលជាទីស្រឡាញ់នោះភាវ៖រស់គ្រប់រូបធ្វើសកម្មភាពដើម្បីតែសេចក្តីសុខស្រួលនិងសេចក្តីរីករាយរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះសេចក្តីសុខស្រួល (អាល់-Tana‘‘um) គឺជាគោលបំណងចម្បងនៃរាល់បំណងប្រាថ្នាដូចដែលការរងទុក្ខវេទនានិងការឈឺចាប់គឺជាអ្វីដែលគេស្អប់ខ្ពើមជាដំបូងបង្អស់ដែលជាមូលហេតុនៃរាល់សេចក្តីស្អប់និងរាល់...

...ចលនានៃការរារាំង។ ប៉ុន្តែភាពល្ងង់ខ្លៅនិងភាពអយុត្តិធម៌បានកើតមានឡើងក្នុងចំណោមកូនចៅអ័ដាមដោយពួកគេបានប្រកាន់យកសាសនាខូចខាតនិងលោកិយដ៏គគ្រក់ដើម្បីស្វែងរកសេចក្តីសុខស្រួលខណ៖ដែលតាមការពិតនៅក្នុងរឿងទាំងពីរនោះគឺមាននូវអ្វីដែលផ្ទុយស្រឡះពីសេចក្តីសុខទៅវិញ។ ហើយការបញ្ជាក់ពីរឿងនេះគឺថាសកម្មភាពដែលកូនចៅអ័ដាមទាំងអស់ប្រព្រឹត្តគឺអាចជាសកម្មភាពដែលពួកគេយកមកធ្វើជាសាសនាឬមិនយកមកធ្វើជាសាសនា។ ហើយអ្នកដែលយកមកធ្វើជាសាសនាអាចជាសាសនាពិតឬសាសនាមិនពិត។ ដូច្នេះយើងសូមបញ្ជាក់ថា៖ សុភមង្គលដ៏ពេញលេញឥតខ្ចោះគឺស្ថិតនៅក្នុងសាសនាដ៏ពិតប្រាកដតែមួយគត់! សុភមង្គលដ៏ពេញលេញឥតខ្ចោះគឺស្ថិតនៅក្នុងសាសនាដ៏ពិតប្រាកដ៖ អ្នកកាន់សាសនាពិតគឺជាអ្នកដែលទទួលបាននូវសុភមង្គលដ៏ពេញលេញបរិបូរណ៍ដូចដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានប្រាប់នៅក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)របស់ទ្រង់នៅកន្លែងជាច្រើនដូចជាបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ ﴿...មាគ៌ារបស់បណ្តាអ្នកដែលទ្រង់បានប្រទានព្រះគុណដល់ពួកគេមិនមែនជាមាគ៌ារបស់អ្នកដែលរងការខឹងសម្បារនិងមិនមែនជាមាគ៌ារបស់អ្នកដែលវង្វេងឡើយ﴾ [អាល់-Fātiḥah: 7]។ ហើយបន្ទូលរបស់ទ្រង់អំពីពួកកោតខ្លាចដែលទទួលបានការណែនាំថា៖ ﴿ពួកគេទាំងនោះហើយដែលស្ថិតនៅលើការណែនាំបង្ហាញផ្លូវពីម្ចាស់របស់ពួកគេហើយពួកគេទាំងនោះហើយគឺជាអ្នកដែលទទួលបានជោគជ័យ﴾ [អាល់-Baqarah: 5]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿...ប្រសិនបើមានការណែនាំបង្ហាញផ្លូវពីយើងមកដល់អ្នករាល់គ្នានោះអ្នកណាដែលដើរតាមការណែនាំបង្ហាញផ្លូវរបស់យើងគេនឹងមិនវង្វេងហើយក៏មិនរងទុក្ខវេទនាឡើយ។ ប៉ុន្តែអ្នកណាដែលបែរខ្នងចេញពីការរំលឹករបស់យើងនោះគេពិតជាទទួលបាននូវជីវិតដ៏ចង្អៀតចង្អល់ហើយយើងនឹងប្រមូលគេនៅថ្ងៃកិយាម៉ះក្នុងសភាពខ្វាក់ភ្នែក...﴾ [Ṭā-Hā: 123-124]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿...ដូច្នេះអ្នកណាដែលដើរតាមការណែនាំបង្ហាញផ្លូវរបស់យើងនោះគ្មានការភ័យខ្លាចចំពោះពួកគេឡើយហើយពួកគេក៏មិនព្រួយបារម្ភដែរ﴾ [អាល់-Baqarah: 38]។

ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់បណ្តាអ្នកល្អបរិសុទ្ធគឺស្ថិតនៅក្នុងសុភមង្គលដ៏ពិសិដ្ឋ (Na‘īm) ហើយពិតប្រាកដណាស់ពួកទុច្ចរិតគឺស្ថិតនៅក្នុងភ្លើងនរកដ៏ក្តៅក្រហាយ﴾ [អាល់-Infiṭār: 13-14]។ ហើយការសន្យាដល់អ្នកមានជំនឿនិងអ្នកធ្វើអំពើល្អបរិសុទ្ធនូវសុភមង្គលដ៏ពេញលេញក្នុងបរលោកនិងការសន្យាដាក់ទណ្ឌកម្មដល់ពួកកាហ្វៀរនូវទណ្ឌកម្មដ៏ធ្ងន់ធ្ងរក្នុងបរលោកគឺជាការសន្យាដ៏ធំធេងដែលគ្មានមូស្លីមណាម្នាក់ប្រកែកឡើយ។ កំហុសឆ្គងដ៏ធ្ងន់ធ្ងរក្នុងការគិតស្មានថាសុភមង្គលលោកិយមានសម្រាប់តែពួកកាហ្វៀរនិងពួកទុច្ចរិត៖ ប៉ុន្តែនៅទីនេះត្រូវរំលឹកនូវចំណុចដ៏មានប្រយោជន៍មួយគឺថាមនុស្សលោកជួនកាលបានឮនិងបានឃើញនូវទុក្ខលំបាកដែលកើតឡើងចំពោះអ្នកមានជំនឿនិងមូស្លីមជាច្រើនក្នុងលោកិយនេះហើយឃើញពួកកាហ្វៀរនិងពួកទុច្ចរិតទទួលបានអំណាចទ្រព្យសម្បត្តិនិងកិត្តិយសក្នុងលោកិយនេះរហូតដល់គេយល់ច្រឡំថាសុភមង្គលក្នុងលោកិយនេះគឺមានតែសម្រាប់ពួកកាហ្វៀរនិងពួកទុច្ចរិតប៉ុណ្ណោះហើយអ្នកមានជំនឿគ្មានអ្វីសប្បាយរីករាយក្នុងលោកិយនេះក្រៅពីតិចតួចឡើយ! ហើយគេថែមទាំងយល់ច្រឡំថាកិត្តិយសនិងជ័យជម្នះអាចស្ថិតស្ថេរជាអចិន្ត្រៃយ៍សម្រាប់ពួកកាហ្វៀរនិងពួកពុតត្បុតលើអ្នកមានជំនឿទៅទៀត។ ហើយនៅពេលដែលគេបានឮគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)កូអានចែងថាកិត្តិយសគឺជារបស់អល់ឡោះជារបស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់និងជារបស់អ្នកមានជំនឿនិងថាផលវិបាកចុងក្រោយដ៏ល្អគឺសម្រាប់ពួកកោតខ្លាចនិងបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ ﴿ហើយពិតប្រាកដណាស់កងទ័ពរបស់យើងគឺជាអ្នកឈ្នះ﴾ [អាល់-Ṣāffāt: 173] ប្រសិនបើគេជាអ្នកជឿលើកូអានគេបែរជាបកស្រាយខុសថាខគម្ពីរទាំងនេះសំដៅលើបរលោកតែប៉ុណ្ណោះ! ដោយគេពោលថា៖ នៅក្នុងលោកិយយើងឃើញផ្ទាល់នឹងភ្នែកថាពួកកាហ្វៀរនិងពួកពុតត្បុតមានអំណាចលើអ្នកមានជំនឿ។ ហើយនៅពេលដែលគេរងការគាបសង្កត់ពីសត្រូវគេយល់ឃើញថាពួកមិនពិតបានយកឈ្នះលើពួកសច្ចភាព...

...លើម្ចាស់សច្ចភាពហើយគេនិយាយថា៖ ខ្ញុំស្ថិតនៅលើសច្ចភាពប៉ុន្តែខ្ញុំបែរជាចាញ់! ហើយនៅពេលមាននរណាម្នាក់រំលឹកគេពីការសន្យារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)អំពីលទ្ធផលល្អចំពោះពួកកោតខ្លាចគេឆ្លើយតបថា៖ រឿងនេះមានតែក្នុងបរលោកប៉ុណ្ណោះ! ហើយប្រសិនបើគេសួរថាហេតុអ្វីបានជាអល់ឡោះធ្វើបែបនេះចំពោះវ៉ាលី (មិត្តដ៏ស្មោះត្រង់) របស់ទ្រង់? គេឆ្លើយថា៖ អល់ឡោះធ្វើអ្វីតាមតែទ្រង់ចង់បាន! រហូតដល់ចិត្តរបស់គេគិតស្មានថានេះជារឿងអយុត្តិធម៌ឬពោលពាក្យខុសឆ្គងដោយមិនបានជឿជាក់ថាអ្នកកាន់សច្ចភាពនិងការកោតខ្លាចគឺត្រូវបានអល់ឡោះជួយគាំទ្រនិងផ្តល់ជ័យជម្នះជានិច្ចនោះឡើយ។ អ្នកមានជំនឿស្វែងរកសុភមង្គលក្នុងលោកិយនិងសុភមង្គលពេញលេញក្នុងបរលោក៖ ហើយជាការដឹងយ៉ាងច្បាស់ថាខ្ញុំបម្រើទោះបីជាទទួលស្គាល់បរលោកក៏ដោយក៏គេនៅតែស្វែងរកផលវិបាកល្អប្រសើរក្នុងលោកិយនេះដែរដោយស្វែងរកការរារាំងគ្រោះថ្នាក់និងការនាំមកនូវផលប្រយោជន៍ដែលចាំបាច់។ ប្រសិនបើគេជឿថាសាសនាពិតគឺផ្ទុយពីសុភមង្គលលោកិយនោះបេះដូងរបស់គេនឹងបែរចេញពីការប្រាថ្នាចង់បានភាពពេញលេញនៃសាសនាពិតហើយគេអាចធ្លាក់ចូលទៅក្នុងចំណោមពួកអយុត្តិធម៌ឬធ្លាក់ចូលទៅក្នុងការប្រឆាំងជំនឿ (Kufr) ក្លាយជាអ្នកក្បត់សាសនា (Murtadd) ឬអ្នកពុតត្បុត។ ដូចដែលព្យាការី ﷺ បានមានបន្ទូលថា៖ «បុរសម្នាក់នៅពេលព្រឹកជាអ្នកមានជំនឿប៉ុន្តែនៅពេលល្ងាចក្លាយជាអ្នកកាហ្វៀរឬនៅពេលល្ងាចជាអ្នកមានជំនឿប៉ុន្តែនៅពេលព្រឹកក្លាយជាអ្នកកាហ្វៀរដោយគេលក់សាសនារបស់ខ្លួនជាថ្នូរនឹងទ្រព្យសម្បត្តិនៃលោកិយ»។ រឿងនេះកើតឡើងនៅពេលដែលគេយល់ខុសថាសាសនានឹងមិនអាចសម្រេចបានឡើយលុះត្រាតែមានការខូចខាតលោកិយរបស់ខ្លួន។ នេះហើយជាហ្វីតណាស់ (ការល្បួង) ដ៏ធំធេងដែលបានរារាំងកូនចៅអ័ដាមភាគច្រើនមិនឱ្យអនុវត្តសាសនាពិតប្រាកដដែលឫសគល់របស់វាគឺភាពល្ងង់ខ្លៅពីសច្ចភាពនៃសាសនានិងសច្ចភាពនៃសុភមង្គលដែលព្រលឹងមនុស្សលោកស្វែងរកគ្រប់ពេលវេលា។

អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយចូរអ្នករាល់គ្នាកុំចុះខ្សោយនិងកុំព្រួយបារម្ភឡើយដ្បិតអ្នករាល់គ្នាគឺជាអ្នកខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នាជាអ្នកមានជំនឿពិតប្រាកដ﴾ [Āl ‘Imrān: 139]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលបន្ទាប់ពីរៀបរាប់រឿងរ៉ាវរបស់នូហពីជ័យជម្នះលើប្រជាជាតិរបស់គាត់ក្នុងលោកិយនេះថា៖ ﴿ទាំងនោះគឺជាដំណឹងនៃរឿងកំបាំងដែលយើងបានផ្តល់វ៉ាហ៊ីទៅកាន់អ្នកដែលអ្នកនិងប្រជាជាតិរបស់អ្នកមិនធ្លាប់ដឹងពីមុនមកឡើយ។ ដូច្នេះចូរអ្នកអត់ធ្មត់ចុះដ្បិតផលវិបាកចុងក្រោយដ៏ល្អគឺសម្រាប់ពួកកោតខ្លាច﴾ [Hūd: 49]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយចូរអ្នកបញ្ជាក្រុមគ្រួសាររបស់អ្នកឱ្យថ្វាយបង្គំនិងអត់ធ្មត់ប្រកាន់ខ្ជាប់លើវាយើងមិនទាមទារលាភសក្ការ៖ពីអ្នកឡើយគឺយើងជាអ្នកផ្តល់លាភសក្ការ៖ដល់អ្នកហើយផលវិបាកដ៏ល្អគឺសម្រាប់អ្នកកោតខ្លាច﴾ [Ṭā-Hā: 132]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿...ហើយប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នាអត់ធ្មត់និងកោតខ្លាចអល់ឡោះឧបាយកលរបស់ពួកគេមិនអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នករាល់គ្នាបានបន្តិចណាឡើយដ្បិតអល់ឡោះដឹងសព្វគ្រប់នូវអ្វីដែលពួកគេប្រព្រឹត្ត﴾ [Āl ‘Imrān: 120]។ ហើយយូសុហ្វ ﵇ នៅពេលដែលអល់ឡោះបានផ្តល់ជ័យជម្នះដល់គាត់ក្នុងលោកិយនេះបានពោលទៅកាន់បងប្អូនរបស់គាត់ថា៖ ﴿...ពិតប្រាកដណាស់អ្នកណាដែលកោតខ្លាចនិងអត់ធ្មត់នោះអល់ឡោះមិនដែលធ្វើឱ្យរង្វាន់របស់អ្នកធ្វើអំពើល្អត្រូវបាត់បង់ឡើយ﴾ [Yūsuf: 90]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿...ហើយអ្នកណាដែលកោតខ្លាចអល់ឡោះទ្រង់នឹងផ្តល់ផ្លូវចេញដ៏ល្អដល់គេហើយទ្រង់នឹងប្រទានលាភសក្ការ៖ដល់គេពីប្រភពដែលគេមិននឹកស្មានដល់...﴾ [អាល់-Ṭalāq: 2-3]។ ហើយអល់ឡោះបានប្រាប់ថារាល់ទុក្ខលំបាកឬការទទួលរងបរាជ័យពីសត្រូវគឺកើតចេញពីបាបកម្មនិងការធ្វេសប្រហែសរបស់ខ្លួនឯងដូចដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលនៅថ្ងៃចម្បាំងអ៊ូហ៊ូដថា៖ ﴿តើនៅពេលដែលទុក្ខលំបាកមួយបានកើតឡើងចំពោះអ្នករាល់គ្នាខណ៖ដែលអ្នករាល់គ្នាធ្លាប់បានធ្វើឱ្យពួកគេរងទុក្ខលំបាកទ្វេដងអ្នករាល់គ្នាបែរជាពោលថា៖ តើរឿងនេះមកពីណា? ចូរពោលថា៖ វាគឺមកពីខ្លួនរបស់អ្នករាល់គ្នាផ្ទាល់...﴾ [Āl ‘Imrān: 165]។ ដូច្នេះជ័យជម្នះគឺសម្រេចបានដោយការស្តាប់បង្គាប់ការអត់ធ្មត់និងការសូមការអភ័យទោស (Istighfār)។

ការពន្យល់ខាងលើត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់តាមរយ៖មូលដ្ឋានគ្រឹះពីរយ៉ាង៖

ការពន្យល់ខាងលើត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់តាមរយ៖មូលដ្ឋានគ្រឹះពីរយ៉ាង៖ មូលដ្ឋានទីមួយ៖ គឺថាការទទួលបានជ័យជម្នះនិងប្រភេទផ្សេងៗនៃសុភមង្គលសម្រាប់ក្រុមមួយឬបុគ្គលម្នាក់គឺមិនផ្ទុយពីអ្វីដែលកើតឡើងក្នុងពេលនោះដូចជាការស្លាប់របស់សមាជិកមួយចំនួនការរងរបួសនិងការជួបប្រទះនូវការឈឺចាប់នោះឡើយ។ ដ្បិតសត្វលោកទាំងអស់សុទ្ធតែត្រូវស្លាប់ដូច្នេះការស្លាប់របស់បណ្តាស្ហាហ៊ីដ (Shuhadā’ - យុទ្ធជនពលីក្នុងមាគ៌ាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)) មិនមែនជាទុក្ខលំបាកដែលលើសពីធម្មជាតិនៃកូនចៅអ័ដាមឡើយ។ អ្នកណាដែលចាត់ទុកការស្លាប់ក្នុងមាគ៌ារបស់អល់ឡោះថាជាគ្រោះមហន្តរាយគេគឺជាមនុស្សល្ងង់ខ្លៅបំផុតដ្បិតការស្លាប់របស់ស្ហាហ៊ីដគឺជាការស្លាប់ដ៏ស្រួលនិងមានកិត្តិយសបំផុត។ អល់ឡោះ ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ចូរពោលថា៖ ការរត់គេចខ្លួនមិនផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់អ្នករាល់គ្នាឡើយប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នារត់គេចពីសេចក្តីស្លាប់ឬការត្រូវគេសម្លាប់ហើយនៅពេលនោះអ្នករាល់គ្នានឹងមិនទទួលបានសេចក្តីសុខស្រួលក្រៅពីបន្តិចបន្តួចឡើយ...﴾ [អាល់-Aḥzāb: 16]។ ហើយអល់ឡោះបានកំណត់ឱ្យអ្នកដែលមានជំនឿពេញលេញបំផុតត្រូវរងការសាកល្បងធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដូចដែលព្យាការី ﷺ ត្រូវបានគេសួរថា៖ តើនរណាខ្លះដែលរងការសាកល្បងធ្ងន់ធ្ងរបំផុត? ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «គឺបណ្តាព្យាការីបន្ទាប់មកបណ្តាអ្នកល្អបរិសុទ្ធបន្ទាប់មកអ្នកដែលប្រសើរបន្ទាប់ៗ។ មនុស្សម្នាក់ត្រូវបានសាកល្បងទៅតាមកម្រិតនៃសាសនារបស់គេ...»។ ហើយការកំណត់ឱ្យធ្វើជីហាតប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងពួកកាហ្វៀរគឺមានភាពល្អប្រសើរជាងការបំផ្លាញពួកគេដោយទណ្ឌកម្មពីលើមេឃដោយសារហេតុផលជាច្រើន៖ ទីមួយគឺវាបង្កើនផលបុណ្យនិងឋាន៖ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់សម្រាប់អ្នកមានជំនឿទីពីរគឺវាផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ពួកកាហ្វៀរផងដែរដ្បិតមនុស្សជាច្រើនក្នុងចំណោមពួកគេបានទទួលយកសាសនាឥស្លាមនិងបានចូលឋានសួគ៌ដូចដែលលោកអាប៊ូហ៊ុរ៉ៃរ៉ោះបានពោលថា៖ «អ្នករាល់គ្នាគឺជាមនុស្សដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់មនុស្សលោកដោយអ្នករាល់គ្នានាំពួកគេមកទាំងច្រវាក់រហូតទាល់តែពួកគេបានចូលឋានសួគ៌»។ ហេតុដូច្នេះហើយនៅពេលដែលអល់ឡោះបានបញ្ជូនទេវតាភ្នំមកជួបព្យាការី ﷺ ដោយស្នើកម្ទេចពួកត្វាអ៊ីហ្វទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «ទេខ្ញុំសង្ឃឹមថាអល់ឡោះនឹងបញ្ចេញពីពូជពង្សរបស់ពួកគេនូវអ្នកដែលគោរពសក្ការ៖ចំពោះអល់ឡោះតែមួយគត់ដោយគ្មានដៃគូ»។

មូលដ្ឋានទីពីរ៖ សេចក្តីសុខរីករាយគឺអាចជារឿងលោកិយឬជារឿងសាសនា៖

១- សេចក្តីសុខរីករាយខាងលោកិយ៖ សេចក្តីសុខរីករាយខាងលោកិយគឺរួមមានខាងឥន្ទ្រិយារម្មណ៍ដូចជាការបរិភោគការផឹកការរៀបការ (រួមរស់) សម្លៀកបំពាក់និងអ្វីៗដែលពាក់ព័ន្ធនិងខាងផ្លូវចិត្តដូចជាភាពជាអ្នកដឹកនាំនិងអំណាច។ ចំពោះរឿងទីមួយអ្នកមានជំនឿអ្នកកាហ្វៀរនិងអ្នកពុតត្បុតគឺមានចំណែករួមគ្នាក្នុងប្រភេទរបស់វាប៉ុន្តែការទទួលបានសេចក្តីសុខស្រួលពីវាគឺមិនស្មើគ្នាក្នុងចំណោមកូនចៅអ័ដាមឡើយតែគឺមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងខ្លាំងទៅតាមបរិមាណនិងលក្ខណ៖។ មនុស្សខ្លះទទួលបានសេចក្តីសុខពីម្ហូបអាហារដែលអ្នកដទៃស្អប់ខ្ពើមដោយសារតែទម្លាប់នៃស្រុកកំណើតឬធាតុរាងកាយរបស់គេ។ មនុស្សខ្លះចូលចិត្តសម្លៀកបំពាក់និងលំនៅឋានខុសៗគ្នាទៅតាមអាកាសធាតុត្រជាក់ឬក្តៅ។ ហើយឫសគល់នៃរឿងនេះគឺថាសេចក្តីសុខរីករាយក្នុងលោកិយគឺអាស្រ័យលើតម្រូវការនិងផលប្រយោជន៍។ កាលណាត្រូវការខ្លាំងនិងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ច្រើននោះសេចក្តីសុខរីករាយរឹតតែពេញលេញហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកមានជំនឿនូវរាល់របស់ល្អៗបរិសុទ្ធ (អាល់-Ṭayyibāt)។ ដូច្នេះអ្នកដែលដើរផ្លូវកណ្តាលក្នុងការបរិភោគអាហារគឺទទួលបានសេចក្តីសុខស្រួលច្រើនជាងអ្នកដែលខ្ជះខ្ជាយដ្បិតអ្នកខ្ជះខ្ជាយនៅពេលស៊ាំនឹងអាហារទាំងនោះពួកគេលែងមានអារម្មណ៍ឆ្ងាញ់ពិសាហើយថែមទាំងកើតជំងឺជាច្រើនដោយសារតែវាទៀតផង។

២- សេចក្តីសុខរីករាយខាងសាសនា៖ រីឯសាសនាគឺប្រមូលផ្តុំនូវកត្តាពីរយ៉ាង៖ គឺការជឿជាក់លើដំណឹងដែលបានប្រាប់ (Taṣdīq អាល់-Khabar) និងការស្តាប់បង្គាប់បទបញ្ជា (Ṭā‘at អាល់-Amr)។ ហើយជាការដឹងយ៉ាងច្បាស់ថាសេចក្តីសុខស្រួលចំពោះដំណឹងគឺអាស្រ័យលើភាពថ្លៃថ្នូរនិងភាពពិតត្រង់របស់វាហើយអ្នកមានជំនឿមានដំណឹងដ៏ពិតត្រង់បំផុតពីអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងពីសត្តនិកររបស់ទ្រង់នូវអ្វីដែលអ្នកដទៃគ្មានដូច្នេះគេគឺជាមនុស្សដែលទទួលបានសុភមង្គលដ៏ធំធេងបំផុតតាមរយ៖ដំណឹងនោះផ្ទុយពីអ្នកដែលដំណឹងរបស់ពួកគេពោរពេញដោយការភូតកុហក។ រីឯការស្តាប់បង្គាប់បទបញ្ជាគឺអ្នកណាដែលបទបញ្ជារបស់ខ្លួនជាភាពល្អប្រសើរយុត្តិធម៌និងមានប្រយោជន៍នោះសេចក្តីសុខស្រួលរបស់គេក្នុងការស្តាប់បង្គាប់គឺធំធេងជាងអ្នកដែលត្រូវគេបញ្ជាឱ្យធ្វើអ្វីដែលគ្មានភាពល្អប្រសើរគ្មានយុត្តិធម៌និងគ្មានប្រយោជន៍។ នេះហើយជាភាពខុសគ្នារវាងសច្ចភាពនិងភាពមិនពិតដូចដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ ﴿បណ្តាអ្នកដែលគ្មានជំនឿនិងរារាំងពីមាគ៌ារបស់អល់ឡោះទ្រង់បានធ្វើឱ្យអំពើរបស់ពួកគេត្រូវរលាយសាបសូន្យ។ រីឯបណ្តាអ្នកដែលមានជំនឿនិងបានធ្វើអំពើល្អបរិសុទ្ធព្រមទាំងមានជំនឿលើអ្វីដែលត្រូវបានបញ្ចុះមកលើមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ដែលជាសច្ចភាពពីម្ចាស់របស់ពួកគេទ្រង់បានលុបលាងបាបកម្មរបស់ពួកគេនិងបានកែប្រែស្ថានភាពរបស់ពួកគេឱ្យល្អប្រសើរឡើង...﴾ [Muḥammad: 1-3]។ ហើយសច្ចភាពមានពីរប្រភេទ៖ សច្ចភាពដែលមានស្រាប់ (អាល់-Ḥaqq អាល់-Mawjūd - គឺចំណេះដឹងពិតពីការពិត) និងសច្ចភាពដែលជាគោលដៅ (អាល់-Ḥaqq អាល់-Maqṣūd - គឺអំពើមានប្រយោជន៍ដែលនាំមកនូវសុភមង្គលពិត)។