ការប្រមូលផ្តុំហ្វាតវ៉ា និងសេចក្តីសម្រេចច្បាប់ឥស្លាម

ការងារធ្ងន់ធ្ងរមិនអនុញ្ញាតឱ្យមិនបួសនៅក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានឡើយសំនួរ៖ ខ្ញុំធ្លាប់ធ្វើការនៅប្រទេសអារ៉ាប់មួយហើយខ្ញុំបានទៅដល់ទីនោះចំពេលដែលខែរ៉ាម៉ាដានកាលពីពីរឆ្នាំមុនទើបតែចាប់ផ្តើម។ ខ្ញុំបានបួសនៅបណ្តាថ្ងៃដំបូងប៉ុន្តែខ្ញុំបានធ្វើការងារធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំងដូច្នេះខ្ញុំបានមិនបួសនៅបណ្តាថ្ងៃដែលនៅសល់នៃខែរ៉ាម៉ាដានដោយសារតែភាពចាំបាច់ខ្លាំងនៃតម្រូវការការងាររបស់ខ្ញុំ។ បន្ទាប់មកខ្ញុំបានបន្តធ្វើការងារដទៃទៀតដែលសុទ្ធសឹងតែជាការងារធ្ងន់ធ្ងរហើយខ្ញុំមិនអាចបួសសងថ្ងៃដែលខ្ញុំបានខកខានបានឡើយរហូតដល់ខែរ៉ាម៉ាដានទីពីរបានមកដល់។ ខ្ញុំក៏បានបួសនៅបណ្តាថ្ងៃដំបូងទៀតហើយបានមិនបួសនៅបណ្តាថ្ងៃដែលនៅសល់ហើយរហូតមកដល់ពេលនេះខ្ញុំនៅតែបន្តធ្វើការងារធ្ងន់ធ្ងរដដែល។ តើជាកាតព្វកិច្ចលើខ្ញុំត្រូវបួសសងនិងបង់កាហ្វារ៉ោះឬមួយក៏ត្រូវបួសសងតែមួយមុខគត់? សូមលោកមេត្តាបំភ្លឺពួកយើងផងសូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ប្រទានផលបុណ្យដល់លោក។ ចម្លើយ៖ ជាកាតព្វកិច្ចលើមូស្លីមគ្រប់រូបត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ចំពោះសាសនារបស់ខ្លួនជាពិសេសសសរស្តម្ភទាំងប្រាំនៃសាសនាឥស្លាមដូចជាការបួសខែរ៉ាម៉ាដានហើយមិនត្រូវធ្វេសប្រហែសក្នុងរឿងនោះឬស្វែងរកលេសដើម្បីគេចវេះពីការបួសនិងមិនបួសនៅពេលថ្ងៃនៃខែរ៉ាម៉ាដានឡើយ។ ហើយអល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ទ្រង់អនុញ្ញាតឱ្យមិនបួសចំពោះតែអ្នកជំងឺអ្នកដំណើរនិងស្រ្តីមានឈាមរដូវឬឈាមក្រោយសម្រាលកូនប៉ុណ្ណោះពួកគេទាំងនេះហើយដែលអល់ឡោះបានអនុញ្ញាតឱ្យមិនបួសព្រមទាំងអ្នកជំងឺរ៉ាំរ៉ៃនិងមនុស្សចាស់ជរាទ្រុឌទ្រោមពួកគេទាំងអស់នេះហើយដែលអល់ឡោះបានអនុញ្ញាតឱ្យមិនបួសនៅពេលថ្ងៃនៃខែរ៉ាម៉ាដាន។ រីឯការងារធ្ងន់ធ្ងរគឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យមិនបួសជាដាច់ខាត។ ហើយជាកាតព្វកិច្ចលើមូស្លីមត្រូវសម្របការងាររបស់ខ្លួនទៅតាមលទ្ធភាពដែលអាចធ្វើទៅបានជាមួយការបួសដោយត្រូវចាត់ទុកការងារឱ្យនៅក្រោមការបួសមិនត្រូវចាត់ទុកការបួសឱ្យនៅក្រោមការងារឡើយ។ ដូច្នេះគាត់ត្រូវបួសខែរ៉ាម៉ាដាននិងធ្វើការងារណាដែលគាត់អាចបួសជាមួយវាបានហើយមិនត្រូវដាក់បន្ទុកលើខ្លួនឯងនូវការងារដែលគាត់មិនអាចបួសជាមួយវាបានឡើយហើយការងារធ្ងន់ធ្ងរបែបនេះគាត់ត្រូវតែផ្អាកវាចោលក្នុងខែរ៉ាម៉ាដាន។ ចំណែកអ្វីដែលបានកើតឡើងពីលោកគឺការដែលលោកបានបោះបង់ចោលការបួសដោយសារការងារធ្ងន់ធ្ងរដូចដែលលោកបានលើកឡើងអស់រយ៖ពេលពីរឆ្នាំនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាកំហុសដ៏ធ្ងន់ធ្ងររបស់លោក។ កាតព្វកិច្ចលើលោកកាលពីមុនគឺត្រូវសួរនាំមុនពេលធ្លាក់ចូលទៅក្នុងអំពើហាមឃាត់ប៉ុន្តែដោយសាររឿងនេះបានកើតឡើងរួចទៅហើយគឺលោកត្រូវតែបួសសងថ្ងៃដែលបានខកខានទាំងអស់តައូបាត់និងសោកស្តាយចំពោះអ្វីដែលលោកបានប្រព្រឹត្ត។ ហើយជាកាតព្វកិច្ចលើលោករួមជាមួយការបួសសងសម្រាប់ថ្ងៃនៃខែរ៉ាម៉ាដានដំបូងគឺត្រូវផ្តល់អាហារដល់ជនទុរគតម្នាក់សម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃដោយមានបរិមាណកន្លះស្វាអ៍នៃអាហារចម្បងសម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃ។ ចំណែកខែរ៉ាម៉ាដានបន្ទាប់គឺលោកត្រូវបួសសងតាមចំនួនថ្ងៃដែលខកខានតែប៉ុណ្ណោះដោយមិនបាច់ផ្តល់អាហារឡើយ។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុត។ សំនួរ៖ តើជាកាតព្វកិច្ចលើគាត់ត្រូវបួសសងជាបន្ទាន់មុនពេលខែរ៉ាម៉ាដានខាងមុខចូលមកដល់ដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ជាកាតព្វកិច្ចលើគាត់ត្រូវបួសសងមុនពេលខែរ៉ាម៉ាដានខាងមុខចូលមកដល់គឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យខែរ៉ាម៉ាដានខាងមុខចូលមកដល់ឡើយលុះត្រាតែគាត់បានរួចផុតបន្ទុកពីអ្វីដែលកន្លងមកឱ្យអស់ពីលទ្ធភាព។ *** សំនួរ៖ ខ្ញុំធ្លាប់នៅប្រទេសអារ៉ាប់មួយហើយខ្ញុំបានមកទីនេះដើម្បីស្វែងរកការងារធ្វើរួចខែរ៉ាម៉ាដានបានមកដល់ក្នុងខណ៖ដែលខ្ញុំគ្មានប្រាក់កាក់ជាប់ខ្លួនបន្តិចសោះ។ ក្នុងស្ថានភាពបែបនេះខ្ញុំត្រូវបានបង្ខំចិត្តឱ្យមិនបួសនិងធ្វើការងារតើមានទោសពៃរ៍អ្វីលើខ្ញុំក្នុងរឿងនេះដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ការងារមិនអនុញ្ញាតឱ្យមិនបួសក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានឡើយពីព្រោះការមិនបួសគឺអនុញ្ញាតតែចំពោះអ្នកជំងឺអ្នកដំណើរស្រ្តីមានឈាមរដូវស្រ្តីមានផ្ទៃពោះនិងស្រ្តីបំបៅដោះកូនប្រសិនបើពួកនាងព្រួយបារម្ភអំពីកូនឬខ្លួនឯងនិងមនុស្សចាស់ជរាទ្រុឌទ្រោមដែលមិនអាចបួសបានប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេទាំងនេះគឺជាអ្នកមានឧបសគ្គស្របច្បាប់សាសនាដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យមិនបួសហើយត្រូវបួសសងនៅថ្ងៃដទៃទៀតប្រសិនបើពួកគេមានសមត្ថភាពបួសសងឬផ្តល់អាហារប្រសិនបើពួកគេគ្មានសមត្ថភាពបួសសង។ ចំណែកការងារគឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យមិនបួសឡើយដូច្នេះកម្មករត្រូវតែធ្វើការងារផងនិងបួសផង។ ហើយប្រសិនបើការងារមិនស៊ីសង្វាក់គ្នាជាមួយការបួសគាត់ត្រូវតែបោះបង់ការងារនោះចោលហើយស្វែងរកការងារផ្សេងទៀតដែលស៊ីសង្វាក់គ្នាជាមួយការបួសពីព្រោះការងារមានច្រើនណាស់។ សរុបមក៖ កម្មករមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យមិនបួសឡើយពីព្រោះគាត់ជាអ្នកស្នាក់នៅមិនមែនជាអ្នកដំណើរហើយគាត់មានសុខភាពល្អមិនមែនជាអ្នកជំងឺនិងដោយសារគាត់គ្មានឧបសគ្គស្របច្បាប់សាសនាណាមួយក្នុងចំណោមឧបសគ្គដែលអល់ឡោះបានអនុគ្រោះឱ្យមិនបួសឡើយ។ ដូច្នេះគាត់ត្រូវតែធ្វើការងារផងនិងបួសផងហើយគាត់ត្រូវស្វែងរកការងារណាដែលមិនផ្ទុយពីការបួសរបស់គាត់ហើយការងារមានច្រើនណាស់ {ហើយអ្នកណាដែលកោតខ្លាចអល់ឡោះទ្រង់នឹងបង្កើតផ្លូវចេញដ៏ល្អសម្រាប់គេនិងផ្តល់លាភសក្ការ៖ដល់គេពីប្រភពដែលគេនឹកស្មានមិនដល់} [អាត-តឡាក៖ ២-៣]។ ហើយបណ្តាមូស្លីមតាំងពីសម័យដែលអល់ឡោះបានកាតព្វកិច្ចការបួសមកពួកគេតែងតែធ្វើការងារប្រកបរបរនិងបួសដោយមិនដែលបោះបង់ចោលការបួសដោយសារការងារឡើយទោះបីជាពួកគេធ្វើការងារធ្ងន់ធ្ងរនិងហត់នឿយយ៉ាងណាក៏ដោយក៏មិនដែលមានសេចក្តីរាយការណ៍ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រឥស្លាមឬពីសំណាក់អ្នកជំនាន់មុនដ៏ល្អត្រឹមត្រូវ (ស៊ឡាហ្វុះសSwឡេះហ៍) ថាពួកគេធ្វេសប្រហែសការបួសដោយសារការងារក្នុងខណ៖ដែលពួកគេស្នាក់នៅនិងមានសុខភាពល្អឡើយ។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុត។ *** ការពន្យារពេលបួសសងសំនួរ៖ ប្រសិនបើខែរ៉ាម៉ាដានបានចូលមកដល់ក្នុងខណ៖ដែលបុគ្គលម្នាក់នៅមានកាតព្វកិច្ចបួសសងប៉ុន្តែគាត់មិនអាចបួសសងបានដោយសារជំងឺដែលកើតឡើងលើគាត់តើអ្វីជាការវិនិច្ឆ័យ? សូមអល់ឡោះប្រទានផលបុណ្យដ៏ប្រសើរបំផុតដល់លោកជំនួសពួកយើង។ ចម្លើយ៖ ប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់មានកាតព្វកិច្ចបួសសងបណ្តាថ្ងៃនៃខែរ៉ាម៉ាដានមុនគាត់គួរតែរួសរាន់ដោះបន្ទុករបស់ខ្លួនពីកាតព្វកិច្ចនេះនិងបួសសងថ្ងៃទាំងនោះ។ ប្រសិនបើគាត់ពន្យារពេលរហូតដល់ខែរ៉ាម៉ាដានមួយទៀតចូលមកដល់ដោយគាត់មិនទាន់បានបួសសងប្រសិនបើគាត់មានឧបសគ្គស្របច្បាប់ក្នុងចន្លោះរវាងខែរ៉ាម៉ាដានទាំងពីរនេះដែលធ្វើឱ្យគាត់មិនអាចបួសសងបាននោះគាត់ត្រូវបួសសងក្រោយពេលចប់ខែរ៉ាម៉ាដានថ្មីពោលគឺគាត់ត្រូវបួសខែរ៉ាម៉ាដានបច្ចុប្បន្នសិនហើយបន្ទាប់មកទើបបួសសងថ្ងៃនៃខែរ៉ាម៉ាដានមុនហើយគ្មានកាតព្វកិច្ចអ្វីផ្សេងទៀតលើគាត់ក្រៅពីនោះឡើយពីព្រោះគាត់បានពន្យារពេលដោយសារឧបសគ្គស្របច្បាប់រហូតដល់ខែរ៉ាម៉ាដានថ្មីមកដល់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការពន្យារពេលរបស់គាត់រហូតដល់ខែរ៉ាម៉ាដានថ្មីមកដល់គឺគ្មានឧបសគ្គស្របច្បាប់ផ្ទុយទៅវិញគឺកើតចេញពីភាពខ្ជិលច្រអូសនិងការធ្វេសប្រហែសនោះគាត់ត្រូវបួសខែរ៉ាម៉ាដានថ្មីសិនហើយក្រោយមកត្រូវបួសសងបណ្តាថ្ងៃដែលបានកន្លងផុតនៃខែរ៉ាម៉ាដានមុនព្រមទាំងផ្តល់អាហារដល់ជនទុរគតម្នាក់នូវកន្លះ...

ស្វាអ៍នៃអាហារចម្បងធម្មតានៅក្នុងស្រុកទេសសម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃជាកាហ្វារ៉ោះចំពោះការពន្យារពេលបួសសងដោយគ្មានឧបសគ្គស្របច្បាប់។ ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុត។ *** សំនួរ៖ ស្ត្រីម្នាក់ដែលមានភាពខ្ជាប់ខ្ជួនក្នុងសាសនានាងតែងតែបួសនិងថ្វាយបង្គំរាល់ពេលតាមពេលវេលាកំណត់ប៉ុន្តែកាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុននាងបានមិនបួសខែរ៉ាម៉ាដានបន្ទាប់ពីបានបួសបាន ១៩ ថ្ងៃដោយសារតែនាងមានផ្ទៃពោះ។ បន្ទាប់មកមួយឆ្នាំឬពីរឆ្នាំក្រោយមកនាងមិនបានបួសពេញមួយខែរ៉ាម៉ាដានទាំងមូលដោយសារមូលហេតុដដែលហើយប៉ុន្មានឆ្នាំក្រោយមកទៀតនាងក៏មិនបានបួសពេញមួយខែរ៉ាម៉ាដានទាំងមូលដោយសារការសម្រាលកូនហើយនាងមិនទាន់បានបួសសងថ្ងៃដែលខកខានរហូតមកដល់ពេលនេះដោយសារនាងមិនដឹងពីផលវិបាកនៃរឿងនេះ។ តើនាងត្រូវធ្វើដូចម្តេចហើយតើអ្វីជាកាហ្វារ៉ោះនៃរឿងនោះ? ចម្លើយ៖ ប្រសិនបើស្រ្តីមានផ្ទៃពោះមិនបួសដោយសារព្រួយបារម្ភអំពីខ្លួននាងឬកូនរបស់នាងឬមិនបួសដោយសារមានឈាមរដូវឬឈាមក្រោយសម្រាលទាំងនេះគឺជាឧបសគ្គស្របច្បាប់សាសនាដែលអនុញ្ញាតឱ្យនាងមិនបួស។ ប៉ុន្តែជាកាតព្វកិច្ចលើនាងត្រូវបួសសងនិងរួសរាន់បួសសងមុនពេលខែរ៉ាម៉ាដានមួយទៀតចូលមកដល់យោងតាមបន្ទូលរបស់ទ្រង់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់៖ {ដូច្នេះជនណាដែលមានជំងឺឬស្ថិតក្នុងការធ្វើដំណើរនោះត្រូវបួសសងតាមចំនួនថ្ងៃដែលខកខាននៅថ្ងៃដទៃទៀត} [អាល់-បាករ៉ោះ៖ ១៨៤]។ ដូច្នេះកាតព្វកិច្ចលើស្ត្រីរូបនេះគឺត្រូវរួសរាន់បួសសងមុនពេលខែរ៉ាម៉ាដានថ្មីចូលមកដល់។ ចំណែកការដែលខែរ៉ាម៉ាដានជាច្រើនបានកន្លងផុតទៅលើនាងហើយនាងបានមិនបួសក្នុងខែនីមួយៗជាច្រើនថ្ងៃនិងបានពន្យារពេលបួសសងនោះនាងបានប្រព្រឹត្តខុសក្នុងរឿងនេះលើកលែងតែនាងមានឧបសគ្គស្របច្បាប់ដែលមិនអាចបួសសងបានកាលពីពេលមុន។ ប៉ុន្តែជាកាតព្វកិច្ចលើនាងត្រូវរួសរាន់បួសសងនៅពេលមានលទ្ធភាពដោយត្រូវបួសសងថ្ងៃដែលខកខានហើយចាប់ផ្តើមពីបណ្តាថ្ងៃនៃខែដំបូងបន្ទាប់មកខែបន្ទាប់តាមលំដាប់លំដោយ។ ហើយរួមជាមួយការបួសសងនាងត្រូវផ្តល់អាហារដល់ជនទុរគតម្នាក់សម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃនៃបណ្តាថ្ងៃដែលនាងបានពន្យារពេលរហូតដល់ខែរ៉ាម៉ាដានមួយទៀតចូលមកដល់។ ចំណែកខែរ៉ាម៉ាដានចុងក្រោយដែលមិនទាន់មានខែរ៉ាម៉ាដានថ្មីចូលមកកាត់នោះគឺគ្រប់គ្រាន់ត្រឹមតែការបួសសងប៉ុណ្ណោះ។ រីឯបណ្តាខែរ៉ាម៉ាដានចាស់ៗដែលបានកន្លងផុតទៅហើយមានខែរ៉ាម៉ាដានមួយទៀតចូលមកកាត់នោះគឺកាតព្វកិច្ចលើនាងត្រូវបួសសងផងនិងផ្តល់អាហារជំនួសការពន្យារពេលផងដែរ។ សំនួរ៖ ការបួសសងមិនកំណត់លក្ខខណ្ឌឱ្យបួសជាប់ៗគ្នានោះទេតើអនុញ្ញាតឱ្យនាងបួសសងផងមិនបួសផងឆ្លាស់គ្នាបានដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ បាទមិនកំណត់លក្ខខណ្ឌឱ្យបួសជាប់ៗគ្នាឡើយនាងអាចបួសនិងសងតាមលទ្ធភាពរបស់នាងប៉ុន្តែការបួសសងជាប់ៗគ្នានៅពេលមានលទ្ធភាពគឺប្រសើរបំផុត។ *** សំនួរ៖ ឪពុករបស់ខ្ញុំបានមិនបួសខែរ៉ាម៉ាដានក្នុងឆ្នាំមួយដោយសារការងារធ្ងន់ធ្ងរដែលគាត់ធ្លាប់ធ្វើហើយគាត់មិនបានបួសសងវារហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នដែលគាត់មានអាយុប្រហែល ៩០ ឆ្នាំហើយ។ ទោះបីជាគាត់យកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងលើការបួសជាកាតព្វកិច្ចនិងការបួសស្ម័គ្រចិត្ត (ស៊ុនnah) ក៏ដោយក៏គាត់មិនទាន់បានបួសសងខែនោះដែរ។ តើការបួសស្ម័គ្រចិត្តនេះគ្រប់គ្រាន់ជំនួសការបួសសងដែរឬទេឬមួយក៏ចាំបាច់ត្រូវបួសពេញមួយខែដោយចេតនាបួសសង? ហើយដោយសារភាពទន់ខ្សោយនិងវ័យចំណាស់របស់គាត់នៅពេលនេះតើគ្រប់គ្រាន់ដែរឬទេក្នុងការបង់កាហ្វារ៉ោះប្រសិនបើគាត់មិនអាចបួសបានហើយតើកាហ្វារ៉ោះមានបរិមាណប៉ុន្មាន? ចម្លើយ៖ ការពន្យារពេលបួសសងរបស់គាត់រហូតដល់វ័យនេះគឺជាកំហុសដ៏ធំធេងពីព្រោះការបួសសងគឺជាបំណុលជាប់លើគាត់ដែលជាកាតព្វកិច្ចលើគាត់ត្រូវរួសរាន់បំពេញនិងដោះបន្ទុករបស់ខ្លួន។ ចំណែកការទុកការបួសសងក្នុងរយ៖ពេលដ៏យូរនេះរហូតដល់វ័យចំណាស់ដែលលែងអាចបួសបានគឺគាត់បានប្រព្រឹត្តមិនល្អនិងធ្វេសប្រហែសជាខ្លាំងលើកលែងតែគាត់មានឧបសគ្គស្របច្បាប់ក្នុងការរារាំងការពន្យារពេលនេះ។ ក្នុងគ្រប់ករណីទាំងអស់ប្រសិនបើគាត់អាចបួសសងបាននៅពេលនេះគឺកាតព្វកិច្ចលើគាត់ត្រូវបួសសងហើយរួមជាមួយការបួសសងគាត់ត្រូវផ្តល់អាហារដល់ជនទុរគតម្នាក់សម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃដោយសារការពន្យារពេលដោយផ្តល់ជូនជនទុរគតម្នាក់ៗកន្លះស្វាអ៍នៃអាហារចម្បងក្នុងស្រុកទេស។ ហើយប្រសិនបើគាត់អសមត្ថភាពក្នុងការបួសនោះគឺគ្រប់គ្រាន់ដោយការផ្តល់អាហារប្រសិនបើគាត់ឈានដល់វ័យចំណាស់ដែលមិនអាចបួសបានគឺគ្រប់គ្រាន់ដោយការផ្តល់អាហារជំនួសការបួសសងយោងតាមបន្ទូលរបស់ទ្រង់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់៖ {ហើយចំពោះបណ្តាអ្នកដែលពិបាកបួសខ្លាំងត្រូវផ្តល់សំណង (ហ្វីឌយ៉ាស់) ដោយការចិញ្ចឹមជនទុរគតម្នាក់} [អាល់-បាករ៉ោះ៖ ១៨៤]។ *** សំនួរ៖ តើអ្វីជាកាតព្វកិច្ចលើអ្នកដែលមិនបួសជាច្រើនថ្ងៃក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានដោយសារឧបសគ្គស្របច្បាប់ហើយរយ៖ពេលពីរឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅដោយគាត់មិនបានបួសសងហើយប្រសិនបើបុគ្គលនោះគ្មានសមត្ថភាពផ្តល់អាហារតើមានកាតព្វកិច្ចអ្វីផ្សេងទៀតលើគាត់? ចម្លើយ៖ ជនណាដែលមានកាតព្វកិច្ចបួសសងខែរ៉ាម៉ាដានគឺគាត់ត្រូវតែបួសសងមុនពេលខែរ៉ាម៉ាដានថ្មីចូលមកដល់។ ប្រសិនបើខែរ៉ាម៉ាដានថ្មីបានចូលមកដល់ដោយគាត់មិនទាន់បានបួសសងដោយគ្មានឧបសគ្គរារាំងផ្ទុយទៅវិញដោយសារការធ្វេសប្រហែសនោះជាកាតព្វកិច្ចលើគាត់ត្រូវផ្តល់អាហារដល់ជនទុរគតម្នាក់សម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃដោយសារការពន្យារពេលរួមជាមួយការបួសសងពោលគឺគាត់ត្រូវបួសសងតាមចំនួនថ្ងៃដែលនៅសល់ទោះបីពេលវេលាកន្លងផុតទៅយូរប៉ុណ្ណាក៏ដោយពីព្រោះការបួសសងគឺជាកាតព្វកិច្ចលើគាត់ហើយរួមជាមួយនោះត្រូវផ្តល់អាហារដល់ជនទុរគតម្នាក់សម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃដោយសារការពន្យារពេលរហូតដល់ខែរ៉ាម៉ាដានថ្មីចូលមកដល់ដោយគ្មានឧបសគ្គស្របច្បាប់។ ហើយប្រសិនបើគាត់គ្មានសមត្ថភាពផ្តល់អាហារនៅពេលបច្ចុប្បន្នទេនោះវានៅតែជាបំណុលជាប់លើគាត់ចំពោះអល់ឡោះ ﷻ រហូតដល់ពេលដែលគាត់មានលទ្ធភាពផ្តល់អាហារ។ *** ការផ្តល់អាហារជំនួសការបួសសម្រាប់អ្នកជំងឺរ៉ាំរ៉ៃសំនួរ៖ ខ្ញុំមានកាតព្វកិច្ចបួសសងចំនួនពីរខែកន្លះនៃខែរ៉ាម៉ាដានហើយខ្ញុំមិនអាចបួសបានទេដោយសារខ្ញុំកើតជំងឺក្រពះហើយខ្ញុំបានពិគ្រោះជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញគាត់បានប្រាប់ខ្ញុំថា៖ មិនគប្បីឱ្យអ្នកបួសឡើយ។ តើអ្វីជាកាតព្វកិច្ចលើខ្ញុំក្នុងស្ថានភាពបែបនេះសូមលោកជួយបំភ្លឺខ្ញុំផងសូមអល់ឡោះតបស្នងសេចក្តីល្អដល់លោក។

ចម្លើយ៖ ប្រសិនបើលោកស្រីមិនមានលទ្ធភាពបួសទាំងការបួសទាន់ពេលនិងការបួសសងដោយសារជំងឺរ៉ាំរ៉ៃដែលវេជ្ជបណ្ឌិតបានបញ្ជាក់ថា៖ ជំងឺនេះមិនអាចបួសជាមួយបានឡើយឬការបួសបង្កការលំបាកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដែលមិនអាចទ្រាំទ្របានឬធ្វើឱ្យជំងឺកើនឡើងនិងរាលដាលនោះជាកាតព្វកិច្ចលើលោកស្រីត្រូវផ្តល់អាហារដល់ជនទុរគតម្នាក់សម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃហើយរឿងនេះគឺគ្រប់គ្រាន់ជំនួសការបួស។ ប្រសិនបើអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ប្រោសលោកស្រីឱ្យជាសះស្បើយនៅពេលក្រោយហើយលោកស្រីមានសមត្ថភាពនោះលោកស្រីត្រូវបួសសងថ្ងៃដែលបានកន្លងផុត។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើជំងឺនេះនៅតែបន្តនោះការផ្តល់អាហារគឺគ្រប់គ្រាន់ដោយផ្តល់អាហារដល់ជនទុរគតម្នាក់សម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃក្នុងបរិមាណកន្លះស្វាអ៍នៃស្រូវសាលីឬអាហារចម្បងផ្សេងទៀតតាមចំនួនថ្ងៃដែលខកខាន។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុត។ *** ការផ្តល់អាហារមិនចាំបាច់មានជនទុរគតច្រើននាក់ឡើយសំនួរ៖ ខ្ញុំបានឮពីកម្មវិធី៖ «ពន្លឺលើមាគ៌ា (នូរ៉ុនអាឡាត់ដារ៉ាប់)» នៅក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងសំនួរមួយថាការផ្តល់អាហារគឺមិនត្រូវផ្តល់ជូនជនទុរគតតែម្នាក់ឡើយប៉ុន្តែត្រូវផ្តល់ជូនជនទុរគតខុសៗគ្នាក្នុងមួយថ្ងៃម្នាក់។ ហើយនៅក្នុងការឆ្លើយតបមួយទៀតចំពោះស្ត្រីសួរម្នាក់ដែលមានកាតព្វកិច្ចបួសសងជាច្រើនថ្ងៃកាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុនដោយសារមានឈាមក្រោយសម្រាលនិងមានផ្ទៃពោះអ្នកប្រាជ្ញម្នាក់បានប្រាប់នាងថាប្រសិនបើនាងគ្មានឧបសគ្គនាងត្រូវបួសសងនិងផ្តល់អាហារហើយទោះបីជានាងប្រមូលអាហារទាំងអស់នោះឱ្យទៅជនទុរគតតែម្នាក់ក៏ដោយក៏វាគ្រប់គ្រាន់ដែរ។ ហើយខ្ញុំមានកាតព្វកិច្ចបួសសងជាច្រើនឆ្នាំមកហើយដោយខ្ញុំមិនធ្លាប់បួសសងបណ្តាថ្ងៃនៃឈាមរដូវដូច្នេះខ្ញុំបានប្រមូលបរិមាណអាហារទាំងអស់នោះហើយប្រគល់ជូនជនទុរគតតែម្នាក់គត់។ ហើយអល់ឡោះទ្រង់ដឹងថាចេតនារបស់ខ្ញុំមិនមែនដើម្បីស្វែងរកច្បាប់ដែលស្រួលនោះទេប៉ុន្តែដោយសារពិបាករកជនទុរគតច្រើននាក់ទើបខ្ញុំប្រគល់ឱ្យជនទុរគតតែម្នាក់។ តើមានទោសពៃរ៍អ្វីលើខ្ញុំក្នុងរឿងនេះដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ខ្ញុំមិនដឹងថានៅក្នុងបញ្ហានេះមានកាតព្វកិច្ចកំណត់ឱ្យមានជនទុរគតច្រើននាក់ក្នុងការផ្តល់អាហារជំនួសការពន្យារពេលបួសសងឡើយហើយអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ {ហើយចំពោះបណ្តាអ្នកដែលពិបាកបួសខ្លាំងត្រូវផ្តល់សំណង (ហ្វីឌយ៉ាស់) ដោយការចិញ្ចឹមជនទុរគតម្នាក់} [អាល់-បាករ៉ោះ៖ ១៨៤]។ ហើយដរាបណានាងបានបញ្ចេញអាហារនោះហើយប្រគល់ជូនជនទុរគតម្នាក់រួចហើយខ្ញុំសង្ឃឹមថាទង្វើនោះគឺគ្រប់គ្រាន់ពេញលេញអ៊ិនស្ហាអល់ឡោះ។ ***

សំនួរ៖ កាហ្វារ៉ោះផ្តល់អាហារជំនួសការបួសសម្រាប់អ្នកដែលមិនអាចបួសពេញមួយខែទាំងមូលតើអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ប្រគល់វាទាំងអស់ក្នុងពេលតែមួយជូនដល់ជនទុរគត ៣០ នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃនៅដើមខែចុងខែឬពាក់កណ្តាលខែដែរឬទេ? ហើយតើអនុញ្ញាតឱ្យប្រគល់ជូនជនទុរគតតិចជាង ៣០ នាក់ដែរឬទេ? ហើយតើអនុញ្ញាតឱ្យប្រមូលជនទុរគត ៣០ នាក់មកទទួលទានអាហារជុំគ្នាដូចជាអាហារថ្ងៃត្រង់អាហារពេលល្ងាចឬអាហារស្រាយបួសក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានហើយតើវាគ្រប់គ្រាន់ដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ អនុញ្ញាតឱ្យបញ្ចេញទានជំនួសបណ្តាថ្ងៃនៃខែរ៉ាម៉ាដានឬជំនួសថ្ងៃទាំងអស់នៃខែរ៉ាម៉ាដានសម្រាប់អ្នកដែលមិនអាចបួសបានដោយសារវ័យចាស់ជរាឬមូលហេតុផ្សេងទៀតពោលគឺអនុញ្ញាតឱ្យគាត់បង់កាហ្វារ៉ោះជាមុននៅដើមខែឬពន្យារពេលទៅបង់នៅចុងខែឬនៅពាក់កណ្តាលខែហើយក៏អនុញ្ញាតឱ្យគាត់ប្រគល់វាទាំងអស់ក្នុងពេលតែមួយឬបែងចែកជាច្រើនលើកហើយអនុញ្ញាតឱ្យប្រគល់ជូនជនទុរគត ៣០ នាក់ឬតិចជាងនោះ។ ចំនួនជនទុរគតមិនត្រូវបានកំណត់លក្ខខណ្ឌឱ្យគ្រប់ ៣០ នាក់នោះទេប៉ុន្តែគាត់ត្រូវប្រគល់ជូនដល់ក្រុមជនទុរគតឬក្រុមអ្នកក្រីក្រ។ ចំណែកការប្រមូលជនទុរគតមកទទួលទានអាហារជុំគ្នាដូចជាការធ្វើម្ហូបអាហារសម្រាប់ ៣០ ថ្ងៃឬតាមចំនួនថ្ងៃដែលគាត់មិនបានបួសហើយប្រមូលជនទុរគតមកទទួលទាននោះអ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើន (ជុំហូរ) មិនអនុញ្ញាតឡើយពីព្រោះអ្វីដែលជាកាតព្វកិច្ចគឺត្រូវប្រគល់កម្មសិទ្ធិនៃអាហារនោះដល់ជនទុរគតដើម្បីឱ្យគេចាត់ចែងតាមចិត្តចង់មិនថាជាការបរិភោគការលក់ការជូនជាកាដូឬផ្សេងៗទៀតឡើយ។ ដូច្នេះការប្រគល់អាហារឆៅ (មិនទាន់ចម្អិន) គឺមានប្រយោជន៍ជាងសម្រាប់ជនទុរគតក្នុងការចាត់ចែងរីឯអាហារចម្អិនរួចគឺគេមិនអាចទាញប្រយោជន៍អ្វីបានក្រៅតែពីការបរិភោគនោះឡើយ។ ហើយមានអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនបានអនុញ្ញាតឱ្យចម្អិនអាហារជាកាហ្វារ៉ោះហើយអញ្ជើញជនទុរគតតាមចំនួនដែលត្រូវផ្តល់ឱ្យមកទទួលទានអាហារពេលល្ងាចឬអាហារថ្ងៃត្រង់អ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនបានអនុញ្ញាតបែបនេះប៉ុន្តែដូចដែលយើងបានបញ្ជាក់ហើយថាអ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនយល់ឃើញថាមិនអនុញ្ញាតឡើយដោយសារជនទុរគតមិនអាចទាញប្រយោជន៍ពេញលេញពីអាហារនោះបានក្រៅតែពីការបរិភោគដែលជាការទាញប្រយោជន៍ចង្អៀតជាងការផ្តល់អាហារឆៅ។ ហើយមនុស្សម្នាក់គួរតែប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ក្នុងកិច្ចការសាសនានិងការគោរពសក្ការ៖របស់ខ្លួន។ សំនួរ៖ ការបង់ប្រាក់កាក់ជំនួសការផ្តល់អាហារក្នុងករណីបែបនេះតាមតម្លៃស្វាអ៍នៃអាហារតើគ្រប់គ្រាន់ដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ទេវាមិនគ្រប់គ្រាន់ឡើយ។ មិនគ្រប់គ្រាន់ឡើយនូវការបង់ប្រាក់កាក់ជំនួសការផ្តល់អាហារសម្រាប់ការមិនបួសក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានគឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យបង់ជាប្រាក់កាក់ឡើយហើយក៏មិនអនុញ្ញាតឱ្យបង់ជាប្រាក់កាក់សម្រាប់ហ្សាខាត់ហ្វីត្រឡើយពីព្រោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានចែងយ៉ាងច្បាស់អំពីអាហារទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ {ត្រូវផ្តល់សំណង (ហ្វីឌយ៉ាស់) ដោយការចិញ្ចឹមជនទុរគតម្នាក់} [អាល់-បាករ៉ោះ៖ ១៨៤] ហើយព្យាការី ﷺ បានកំណត់ក្នុងហ្សាខាត់ហ្វីត្រថា៖ «មួយស្វាអ៍នៃស្រូវសាលីឬមួយស្វាអ៍នៃស្រូវបាលីឬមួយស្វាអ៍នៃផ្លែចាលម៉ា...» ហើយនៅក្នុងសេចក្តីរាយការណ៍ខ្លះ៖ «មួយស្វាអ៍នៃអាហារ»។ នៅពេលដែលរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់អំពីអាហារនោះជាកាតព្វកិច្ចត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់តាមនោះ។ រីឯប្រាក់ឌៀរហាំនិងប្រាក់កាក់គឺមានវត្តមានតាំងពីសម័យកំណត់ច្បាប់មកម៉្លេះប៉ុន្តែអ្នកកំណត់ច្បាប់បានចែងអំពីអាហារប្រសិនបើការបង់ប្រាក់កាក់ត្រូវបានអនុញ្ញាតទ្រង់ប្រាកដជាបានបញ្ជាក់ច្បាស់ដល់មនុស្សលោកហើយពីព្រោះការពន្យារពេលការបញ្ជាក់បំភ្លឺនៅពេលដែលមានតម្រូវការគឺមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយ។ សំនួរ៖ ប្រសិនបើគាត់មិនស្វែងរកឃើញចំនួនជនក្រីក្រដែលសមស្របឬស័ក្តិសមក្នុងការទទួលទាននេះដូចជាកាហ្វារ៉ោះសម្រាប់ការមិនបួសក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានតើអនុញ្ញាតឱ្យគាត់បញ្ចេញវាទៅក្រៅស្រុកទេសដែលគាត់កំពុងរស់នៅទៅកាន់ស្រុកទេសដទៃទៀតដែលមានជនក្រីក្រច្រើនដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ គាត់ត្រូវផ្តល់ជូនអ្នកដែលមានវត្តមានក្នុងស្រុកទេសនូវចំណែករបស់ពួកគេហើយបញ្ជូនចំណែកដែលនៅសល់ទៅកាន់ជនក្រីក្រដទៃទៀតដូចដែលយើងបានបញ្ជាក់ហើយថាមិនចាំបាច់កំណត់លក្ខខណ្ឌឱ្យគ្រប់ ៣០ នាក់សម្រាប់បណ្តាថ្ងៃនៃខែរ៉ាម៉ាដានឡើយប្រសិនបើគាត់រកឃើញក្រុមជនក្រីក្រគាត់អាចផ្តល់ជូនពួកគេបានទោះបីជាពួកគេមានចំនួនតិចជាង ៣០ នាក់ក៏ដោយ។ សំនួរ៖ តើអនុញ្ញាតឱ្យគាត់បញ្ជូនវាទៅក្រៅស្រុកទេសរបស់គាត់ប្រសិនបើពួកគេមានតម្រូវការចាំបាច់ជាងឬក្រីក្រជាងដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ បាទអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ផ្ទេរវាពីស្រុកទេសមួយទៅកាន់ស្រុកទេសមួយទៀតដែលមានតម្រូវការចាំបាច់ខ្លាំងជាង។ *** ការបួសសងនិងការបួស ១០ ថ្ងៃនៃខែហ្សុលហិជ្ជះសំនួរ៖ ស្ត្រីម្នាក់មានកាតព្វកិច្ចបួសសងបណ្តាថ្ងៃខ្លះនៃខែរ៉ាម៉ាដានហើយនាងចង់បួសបណ្តាថ្ងៃនៃ ១០ ថ្ងៃដំបូងនៃខែហ្សុលហិជ្ជះដោយមានចេតនាបួសសងនៃខែរ៉ាម៉ាដានដោយនាងពោលថា៖ ខ្ញុំមានចេតនាបួសសងនៃខែរ៉ាម៉ាដានរួមជាមួយ ១០ ថ្ងៃដំបូងនៃខែហ្សុលហិជ្ជះ។ តើនាងទទួលបានផលបុណ្យសម្រាប់គោលបំណងទាំងពីរនេះដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ការបួសសងខែរ៉ាម៉ាដានគឺជាកាតព្វកិច្ចលើនាងដោយមិនជាប់ទាក់ទងនឹង ១០ ថ្ងៃនៃខែហ្សុលហិជ្ជះឡើយហើយជាកាតព្វកិច្ចលើនាងត្រូវបួសសងបណ្តាថ្ងៃដែលនាងខកខាននៅក្នុងខែណាមួយក្នុងចំណោមខែទាំងឡាយនៃឆ្នាំហើយមិនត្រូវពន្យារពេលរហូតដល់ ១០ ថ្ងៃនៃខែហ្សុលហិជ្ជះដោយបំណងចង់ទទួលបានផលបុណ្យនៃការបួស ១០ ថ្ងៃនៃខែហ្សុលហិជ្ជះនោះឡើយ។ ហើយប្រសិនបើនាងមានបំណងចង់បួស ១០ ថ្ងៃនៃខែហ្សុលហិជ្ជះនាងត្រូវតែបួសសងឱ្យបានរួចរាល់ជាមុនសិនមុនពេល ១០ ថ្ងៃនៃខែហ្សុលហិជ្ជះចូលមកដល់ដើម្បីឱ្យនៅពេល ១០ ថ្ងៃនៃខែហ្សុលហិជ្ជះមកដល់នាងបានរួចផុតបន្ទុកពីការបួសសងហើយអាចបួស ១០ ថ្ងៃនៃខែហ្សុលហិជ្ជះជាការបួសស្ម័គ្រចិត្ត (ស៊ុនnah)។ ***

ការបួសជំនួសសព (អ្នកស្លាប់) សំនួរ៖ ម្តាយរបស់ខ្ញុំបានទទួលមរណភាពដោយជាប់ជំពាក់ការបួសចំនួនមួយខែដែលគាត់មិនអាចបំពេញបាន។ ក្រោយពេលគាត់ទទួលមរណភាពកូនប្រុសរបស់គាត់បានបួសជំនួសគាត់ចំនួន ៣០ ថ្ងៃដោយមិនជាប់ៗគ្នាតើការធ្វើបែបនេះត្រូវបានអនុញ្ញាតដែរឬទេ? ហើយតើមានកាតព្វកិច្ចអ្វីផ្សេងទៀតក្រៅពីការបួសដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ បញ្ហានេះមានការពន្យល់លម្អិត៖ ប្រសិនបើម្តាយរបស់លោកបានបោះបង់ការបួសដោយសារជំងឺហើយមិនអាចបួសសងបានរហូតដល់គាត់ទទួលមរណភាពនោះគ្មានទោសពៃរ៍ឬកាតព្វកិច្ចអ្វីលើគាត់ឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់បានជាសះស្បើយពីជំងឺហើយមានលទ្ធភាពបួសសងប៉ុន្តែគាត់បានខ្ជិលច្រអូសរហូតដល់ខែរ៉ាម៉ាដានមួយទៀតចូលមកដល់ហើយគាត់បានទទួលមរណភាពដោយមិនទាន់បានបួសសងនោះជាកាតព្វកិច្ចត្រូវផ្តល់អាហារជំនួសគាត់ដោយត្រូវផ្តល់អាហារដល់ជនទុរគតម្នាក់សម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃ។ ហើយប្រសិនបើអាណាព្យាបាល (វ៉ាលីយ៍) របស់គាត់បួសជំនួសគាត់រួមជាមួយការផ្តល់អាហារនោះមិនមានបញ្ហាអ្វីឡើយ។ ប៉ុន្តែការផ្តល់អាហារគឺជារឿងចាំបាច់ដាច់ខាតការបួសមិនអាចជំនួសវាបានឡើយគឺត្រូវតែផ្តល់អាហារដល់ជនទុរគតម្នាក់សម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃដោយក្នុងម្នាក់ៗទទួលបានកន្លះស្វាអ៍នៃអាហារចម្បងក្នុងស្រុកទេសហើយប្រសិនបើអាណាព្យាបាលបួសជំនួសគាត់រួមជាមួយការផ្តល់អាហារនោះមិនមានបញ្ហាអ្វីឡើយអ៊ិនស្ហាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)។ *** សំនួរ៖ ឪពុករបស់ខ្ញុំបានទទួលមរណភាពហើយមុនពេលទទួលមរណភាពគាត់បានធ្លាក់ខ្លួនឈឺធ្ងន់ធ្ងរដែលរារាំងគាត់មិនឱ្យបួសខែរ៉ាម៉ាដានកន្លងទៅ។ តើអនុញ្ញាតឱ្យខ្ញុំបួសសងជំនួសគាត់ដែរឬទេឬមួយក៏មានកាតព្វកិច្ចអ្វីផ្សេងទៀតលើខ្ញុំហើយតើវាជាអ្វី? ចម្លើយ៖ ទីមួយ៖ ប្រសិនបើឪពុករបស់លោកបានបោះបង់ការបួសដោយសារឧបសគ្គនៃជំងឺហើយជំងឺនៅតែបន្តរហូតដល់គាត់ទទួលមរណភាពនោះគ្មានកាតព្វកិច្ចអ្វីលើគាត់ឡើយពីព្រោះគាត់មិនបួសដោយសារមានឧបសគ្គស្របច្បាប់ហើយមិនមានលទ្ធភាពបួសសងរហូតដល់ទទួលមរណភាពដូច្នេះគ្មានអ្វីលើគាត់ឡើយ។ ទីពីរ៖ ប្រសិនបើគាត់បានជាសះស្បើយពីជំងឺហើយមានពេលវេលាដែលអាចបួសសងបានប៉ុន្តែគាត់មិនបានបួសសងរហូតដល់ខែរ៉ាម៉ាដានមួយទៀតចូលមកដល់ហើយបណ្តាថ្ងៃដែលគាត់មិនបានបួសនៅតែជាប់ជំពាក់លើគាត់បន្ទាប់មកគាត់បានទទួលមរណភាពក្រោយខែរ៉ាម៉ាដានមួយទៀតនោះជាកាតព្វកិច្ចត្រូវផ្តល់អាហារជំនួសគាត់ដោយផ្តល់អាហារដល់ជនទុរគតម្នាក់សម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃពីទ្រព្យកេរមរតករបស់គាត់ប្រសិនបើគាត់មានបន្សល់ទុកកេរមរតកពីព្រោះនេះជាបំណុលចំពោះអល់ឡោះ ﷻ ដោយផ្តល់អាហារដល់ជនទុរគតម្នាក់សម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃពោលគឺប្រគល់ជូនជនទុរគតនូវកន្លះស្វាអ៍នៃអាហារចម្បងធម្មតាក្នុងស្រុកទេសសម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃ។ ចំណែកការដែលមាននរណាម្នាក់បួសជំនួសគាត់គឺការបួសជាកាតព្វកិច្ចដើមនៃច្បាប់សាសនាគ្មាននរណាម្នាក់អាចបួសជំនួសនរណាម្នាក់បានឡើយ។ ការបួសជំនួសគឺមានចំពោះតែការបួសលាលើកសច្ចា (ណាឌើរ) ប៉ុណ្ណោះប្រសិនបើគាត់មានជាប់ជំពាក់ការបួសណាឌើរគឺអាណាព្យាបាលរបស់គាត់អាចបួសជំនួសគាត់បានដូចមានចែងក្នុងហាឌីޘស្វហ៊ីះពីរាយការណ៍ដោយអ៊ីបនូអាបបាស ﵄ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ស្ត្រីម្នាក់បានមកជួបព្យាការី ﷺ ហើយបានជម្រាបថា៖ ឱរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះម្តាយរបស់ខ្ញុំបានទទួលមរណភាពដោយជាប់ជំពាក់ការបួសណាឌើរតើខ្ញុំអាចបួសជំនួសគាត់បានដែរឬទេ? លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ចូរប្រាប់មកមើលប្រសិនបើម្តាយរបស់នាងមានបំណុលហើយនាងបានសងបំណុលនោះជំនួសគាត់តើបំណុលនោះរួចផុតពីគាត់ដែរឬទេ? នាងឆ្លើយថា៖ ចាស។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ ដូច្នេះចូរបួសជំនួសម្តាយរបស់នាងទៅ» ពីព្រោះណាឌើរគឺជាអ្វីដែលបុគ្គលនោះបានកំណត់ជាកាតព្វកិច្ចលើខ្លួនឯងវាមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចដើមនៃច្បាប់សាសនាឡើយ។ ចំណែកការបួសខែរ៉ាម៉ាដានគឺជាសសរស្តម្ភមួយក្នុងចំណោមសសរស្តម្ភនៃសាសនាឥស្លាមនិងជាកាតព្វកិច្ចដើមនៃច្បាប់សាសនាដែលគ្មាននរណាម្នាក់អាចបួសជំនួសនរណាម្នាក់បានឡើយដូចគ្នានឹងការដែលគ្មាននរណាម្នាក់អាចថ្វាយបង្គំជំនួសនរណាម្នាក់បានដូច្នោះដែរ។ *** សំនួរ៖ ឪពុករបស់ខ្ញុំបានមិនបួសក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានក្នុងខណ៖ដែលគាត់មានអាយុប្រហែល ៧០ ឆ្នាំហើយគាត់មានបំណុលជាប់ជំពាក់ដែលគាត់មិនទាន់បានសងដោយសារជំងឺរបស់គាត់ហើយគាត់បានទទួលមរណភាព ﵀។ តើអ្វីជាកាតព្វកិច្ចដែលពួកយើងត្រូវធ្វើសូមលោកមេត្តាបំភ្លឺពួកយើងផង។ ចម្លើយ៖ ចំពោះផ្នែកនៃការបួសប្រសិនបើគាត់បានបោះបង់ការបួសដោយសារជំងឺហើយមិនមានលទ្ធភាពបួសសងរហូតដល់ទទួលមរណភាពនោះគ្មានកាតព្វកិច្ចអ្វីលើគាត់ឡើយពីព្រោះគាត់មានឧបសគ្គស្របច្បាប់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់បានជាសះស្បើយពីជំងឺហើយមានសមត្ថភាពបួសសងប៉ុន្តែគាត់បានខ្ជិលច្រអូសហើយទុកវារហូតដល់ទទួលមរណភាពនោះជាកាតព្វកិច្ចត្រូវផ្តល់អាហារជំនួសគាត់ដោយផ្តល់អាហារដល់ជនទុរគតម្នាក់សម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃនូវកន្លះស្វាអ៍នៃអាហារចម្បងស្រុកទេសជូនដល់ជនទុរគតម្នាក់ៗសម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃ។ ចំណែកបញ្ហាបំណុលដែលជាប់ជំពាក់លើគាត់នេះគឺជាសិទ្ធិដែលនៅតែបន្តជាប់លើគាត់ចំពោះម្ចាស់បំណុល។ ប្រសិនបើគាត់មានបន្សល់ទុកកេរមរតកគឺត្រូវតែទូទាត់សងបំណុលនេះចេញពីកេរមរតករបស់គាត់និងបំពេញបំណុលដែលជាប់ជំពាក់លើគាត់ចេញពីកេរមរតក។ ហើយប្រសិនបើគាត់គ្មានបន្សល់ទុកកេរមរតកទេសាច់ញាតិឬអាណាព្យាបាលរបស់គាត់គួរតែសងបំណុលជំនួសគាត់ដើម្បីដោះបន្ទុករបស់គាត់ឱ្យរួចផុតពីការជាប់ជំពាក់បំណុល។ ដូចគ្នានេះដែរមូស្លីមណាដែលដឹងពីស្ថានភាពរបស់គាត់ទោះបីមិនមែនជាសាច់ញាតិក៏ដោយគួរតែជួយសងបំណុលជំនួសគាត់ក្នុងន័យនៃការធ្វើអំពើល្អនិងការរំដោះមូស្លីមឱ្យរួចផុតពីបំណុល។ *** ការបួសសងរបស់ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះសំនួរ៖ កាលពីពីរឆ្នាំមុនក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានខ្ញុំបានធ្លាក់ខ្លួនឈឺហើយមិនអាចបួសបានចំនួន ៧ ថ្ងៃ។ បន្ទាប់មកខ្ញុំបានផ្តល់អាហារដល់ជនទុរគតម្នាក់សម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃតើខ្ញុំអាចស្កប់ស្កល់ត្រឹមតែប៉ុណ្ណឹងបានដែរឬទេហើយតើមានកាតព្វកិច្ចបួសសងបណ្តាថ្ងៃទាំងនោះលើខ្ញុំដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ បាទជាកាតព្វកិច្ចលើលោកស្រីត្រូវបួសសងរួមជាមួយការផ្តល់អាហារ។ ប្រសិនបើការមិនបួសរបស់លោកស្រីគឺដោយសារតែការមានផ្ទៃពោះគឺមានកាតព្វកិច្ចពីរយ៉ាងលើលោកស្រីគឺការផ្តល់អាហារនិងការបួសសងហើយការផ្តល់អាហារគឺលោកស្រីបានបំពេញរួចហើយនៅសល់តែការបួសសង។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការមិនបួសរបស់លោកស្រីគឺដើម្បីសុខភាពផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោកស្រីនោះមានកាតព្វកិច្ចតែការបួសសងមួយមុខគត់ដោយមិនបាច់ផ្តល់អាហារឡើយ។

ចំណែកការលើកលែងមិនបួសសងដូចដែលលោកស្រីបានលើកឡើងនោះគឺជារឿងមិនត្រឹមត្រូវឡើយនិងជាទស្សន៖ដែលត្រូវបានបដិសេធហើយទោះបីជាមានការរាយការណ៍ពីអ៊ីបនូអាបបាសឬអ៊ីបនូអ៊ូមើរក៏ដោយក៏វាជាទស្សន៖ទន់ខ្សោយ (ម័រជូះ) ដែរ។ ដូច្នេះជាកាតព្វកិច្ចលើស្រ្តីមានផ្ទៃពោះនិងស្រ្តីបំបៅដោះកូននៅពេលដែលពួកនាងមិនបួសគឺត្រូវតែបួសសងក្នុងគ្រប់កាល៖ទេស៖ទាំងអស់។ រីឯការផ្តល់អាហារគឺជារឿងដែលមានការពន្យល់លម្អិត៖ ប្រសិនបើការមិនបួសគឺដោយសារតែកូនក្នុងផ្ទៃតែមួយមុខនោះនាងត្រូវបួសសងផងនិងផ្តល់អាហារដល់ជនទុរគតម្នាក់សម្រាប់រាល់មួយថ្ងៃផង។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការមិនបួសគឺដើម្បីសុខភាពរបស់ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះផ្ទាល់នោះនាងត្រូវបួសសងតែមួយមុខគត់។ *** រាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរនិងរាត្រីអាល់អ៊ិស្ររ៉ក់សំនួរ៖ តើអ្វីជាទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុតក្នុងចំណោមទស្សន៖របស់អ្នកប្រាជ្ញក្នុងការកំណត់រាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរហើយតើរាត្រីនេះជារាត្រីដ៏ប្រសើរបំផុតដាច់គេឬមួយក៏អត់? ហើយតើអ្វីជាទស្សន៖របស់លោកចំពោះអ្នកដែលលើកឡើងថារាត្រីអាល់អ៊ិស្ររ៉ក់ (ដំណើររាត្រី) ប្រសើរជាងរាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរ? សូមលោកមេត្តាបំភ្លឺពួកយើងផងសូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ប្រទានពរជ័យដល់លោក។ ចម្លើយ៖ រាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរគឺជារាត្រីដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមដែលអល់ឡោះបានលើកតម្កើងឋាន៖របស់វានៅក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានដ៏ពិសិដ្ឋរបស់ទ្រង់នៅក្នុងបន្ទូលរបស់ទ្រង់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់៖ {ពិតប្រាកដណាស់យើងបានបញ្ចុះវា (គម្ពីរគួរអាន) ក្នុងរាត្រីដ៏ប្រពៃមួយពិតប្រាកដណាស់យើងគឺជាអ្នកដាស់តឿនក្រើនរំលឹកនៅក្នុងរាត្រីនោះកិច្ចការប្រកបដោយគតិបណ្ឌិតទាំងអស់ត្រូវបានកំណត់យ៉ាងដាច់ស្រេច} [អាឌ-ឌូខន៖ ៣-៤] និងនៅក្នុងបន្ទូលរបស់ទ្រង់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់៖ ក្នុងនាមអល់ឡោះមហាសប្បុរសមហាអាណិតស្រឡាញ់ {ពិតប្រាកដណាស់យើងបានបញ្ចុះវា (គម្ពីរគួរអាន) នៅក្នុងរាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរហើយតើអ្វីដែលធ្វើឱ្យអ្នកដឹងថារាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរជាអ្វី? រាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរគឺប្រសើរជាងមួយពាន់ខែបណ្តាម៉ាឡាអ៊ីកាត់និងជីព្រីល (អាល់-រូហ៍) ចុះមកនៅក្នុងរាត្រីនោះដោយការអនុញ្ញាតពីម្ចាស់របស់ពួកគេសម្រាប់គ្រប់កិច្ចការទាំងអស់វាគឺពោរពេញដោយសន្តិភាពរហូតដល់ពេលព្រលឹមស្រាងៗ} [អាល់-ក័ឌរ៖ ១-៥]។ ដូច្នេះវាគឺជារាត្រីដែលអល់ឡោះ ﷻ បានលើកកិត្តិយសលើសរាត្រីដទៃទៀតហើយទ្រង់បានប្រាប់ថាអំពើល្អនៅក្នុងរាត្រីនោះគឺប្រសើរជាងការធ្វើអំពើល្អក្នុងរយ៖ពេលមួយពាន់ខែពោលគឺប្រសើរជាងអំពើល្អក្នុងរយ៖ពេលជាង ៨៣ ឆ្នាំនិងប៉ុន្មានខែបន្ថែមទៀតហើយនេះគឺជាផលបុណ្យដ៏ធំធេងបំផុត។ ហើយទ្រង់បានផ្តល់ភាពវិសេសវិសាលដល់រាត្រីនេះដោយការបញ្ចុះគម្ពីរគួរអាននៅក្នុងនោះនិងបានពណ៌នាថាវាជារាត្រីដ៏ប្រពៃហើយនៅក្នុងរាត្រីនោះអ្វីៗដែលនឹងកើតឡើង...

នៃព្រឹត្តិការណ៍ប្រចាំឆ្នាំត្រូវបានកំណត់ហើយទាំងនេះគឺជាគុណសម្បត្តិដ៏មហិមានៃរាត្រីនេះ។ ហើយព្យាការី ﷺ ធ្លាប់ខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងដប់យប់ចុងក្រោយនៃខែរ៉ាម៉ាដាននូវអ្វីដែលលោកមិនធ្លាប់ខិតខំក្នុងពេលផ្សេងទៀតឡើយដើម្បីស្វែងរករាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរ។ វាគឺជារាត្រីដ៏ប្រសើរបំផុតដាច់គេពីព្រោះមិនដែលមានចែងក្នុងរាត្រីណាមួយនូវអ្វីដែលបានចែងអំពីគុណសម្បត្តិនិងការលើកតម្កើងឋាន៖របស់វាឡើយដូច្នេះវាជារាត្រីដ៏ប្រសើរបំផុតដោយសារតែវាមានផ្ទុកនូវគុណសម្បត្តិដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមទាំងនេះហើយនេះគឺជាក្តីមេត្តាករុណារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ចំពោះប្រជាជាតិនេះនិងជាសេចក្តីសប្បុរសរបស់ទ្រង់ចំពោះពួកគេដោយទ្រង់បានផ្តល់ភាពវិសេសវិសាលដល់ពួកគេនូវរាត្រីដ៏មហិមានេះ។ ចំណែកការប្រៀបធៀបរវាងរាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរនិងរាត្រីអាល់អ៊ិស្ររ៉ក់ (ដំណើររាត្រី) គឺនៅចំពោះមុខខ្ញុំពេលនេះមានសំនួរនិងចម្លើយរបស់ស្ហៃខុលឥស្លាមអ៊ីបនូតៃមីយ៉ាស់ដែលលោក ﵀ ត្រូវបានគេសួរអំពីរាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរនិងរាត្រីអាល់អ៊ិស្ររ៉ក់របស់ព្យាការី ﷺ ថាតើរាត្រីណាប្រសើរជាង? លោកបានឆ្លើយតបថារាត្រីអាល់អ៊ិស្ររ៉ក់គឺប្រសើរជាងចំពោះសិទ្ធិរបស់ព្យាការី ﷺ ហើយរាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរគឺប្រសើរជាងចំពោះប្រជាជាតិមូស្លីមទាំងមូល។ ដូច្នេះចំណែករបស់ព្យាការី ﷺ ជាក់លាក់ក្នុងរាត្រីមៀរ៉ាចគឺពេញលេញជាងចំណែករបស់លោកក្នុងរាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរហើយចំណែករបស់ប្រជាជាតិមូស្លីមពីរាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរគឺពេញលេញជាងចំណែករបស់ពួកគេពីរាត្រីមៀរ៉ាចទោះបីជាពួកគេមានចំណែកដ៏ធំធេងក្នុងនោះក៏ដោយក៏ប៉ុន្តែភាពឧត្តុង្គឧត្តមកិត្តិយសនិងឋាន៖ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតគឺកើតឡើងចំពោះតែបុគ្គលដែលត្រូវបាននាំធ្វើដំណើររាត្រី ﷺ ប៉ុណ្ណោះ។ នេះគឺជាអ្វីដែលស្ហៃខុលឥស្លាមអ៊ីបនូតៃមីយ៉ាស់បានឆ្លើយតបក្នុងបញ្ហានេះ។ ហើយលោកអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាល់-អាល់ឡាម៉ាស់អ៊ីបនូល់កៃយីមក៏មានប្រសាសន៍ក្នុងប្រធានបទនេះស្របគ្នានឹងប្រសាសន៍របស់គ្រូរបស់លោកដែរគឺរាត្រីអាល់អ៊ិស្ររ៉ក់ប្រសើរជាងចំពោះសិទ្ធិរបស់ព្យាការី ﷺ ហើយរាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរប្រសើរជាងចំពោះសិទ្ធិនៃប្រជាជាតិមូស្លីម។ ហើយចំណុចដែលត្រូវតែដាស់តឿនក្រើនរំលឹកនោះគឺថាអល់ឡោះ ﷻ បានកំណត់ច្បាប់ឱ្យពួកយើងគោរពសក្ការ៖ និងខិតជិតទៅរកទ្រង់ក្នុងរាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរនូវអ្វីដែលទ្រង់មិនបានកំណត់ច្បាប់ក្នុងរាត្រីអាល់អ៊ិស្ររ៉ក់ឡើយពីព្រោះក្នុងរាត្រីអាល់អ៊ិស្ររ៉ក់ព្យាការី ﷺ មិនធ្លាប់ថ្វាយបង្គំតាហាជ្ជុតឬកំណត់ជាក់លាក់នូវការថ្វាយបង្គំពេលយប់ឬការរំលឹកហ្ស៊ីគៀរក្នុងនោះឡើយប៉ុន្តែលោកបានកំណត់ជាក់លាក់រាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរដោយសារភាពវិសេសវិសាលនិងឋាន៖ខ្ពង់ខ្ពស់របស់វា។ លើសពីនេះទៅទៀតរាត្រីអាល់អ៊ិស្ររ៉ក់មិនត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់ថាតើវាស្ថិតក្នុងខែណាឬស្ថិតក្នុងរាត្រីទីប៉ុន្មាននៃខែនោះឡើយដែលនេះសបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថាការដឹងនិងការកំណត់រាត្រីនោះមិនមានផលប្រយោជន៍សម្រាប់ពួកយើងឡើយខុសប្លែកពីរាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរដែលអល់ឡោះបានប្រាប់ថាវាស្ថិតក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានពីព្រោះអល់ឡោះ ﷻ មានបន្ទូលថា៖ {ខែរ៉ាម៉ាដានដែលត្រូវបានបញ្ចុះគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអាននៅក្នុងនោះ} [អាល់-បាករ៉ោះ៖ ១៨៥] បន្ទាប់មកទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ {ពិតប្រាកដណាស់យើងបានបញ្ចុះវា (គម្ពីរគួរអាន) នៅក្នុងរាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរ} [អាល់-ក័ឌរ៖ ១] ដូច្នេះវាបញ្ជាក់ថារាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរស្ថិតក្នុងខែរ៉ាម៉ាដាន។ ហើយទោះបីជាវាមិនត្រូវបានកំណត់ជាក់លាក់ក្នុងរាត្រីណាមួយនៃខែរ៉ាម៉ាដានក៏ដោយក៏ទស្សន៖ដ៏មានទម្ងន់គឺវាស្ថិតក្នុងដប់យប់ចុងក្រោយនៃខែរ៉ាម៉ាដានហើយរាត្រីទី ២៧ គឺជារាត្រីដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់បំផុតតាមទស្សន៖របស់អ៊ីម៉ាមអះម៉ាត់និងក្រុមនៃបណ្តាអ៊ីម៉ាមដទៃទៀត។ ហើយបណ្តាអ្នកប្រាជ្ញមានការស្រាវជ្រាវខិតខំប្រឹងប្រែងនិងទស្សន៖ផ្សេងៗគ្នាក្នុងការស្វែងរកវាប៉ុន្តែវាស្ថិតក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានយ៉ាងពិតប្រាកដឥតសង្ស័យ។ ដូច្នេះអ្នកណាដែលបានបួសខែរ៉ាម៉ាដាននិងបានថ្វាយបង្គំពេលយប់តាមលទ្ធភាពនៃរាត្រីទាំងឡាយរបស់វានោះគ្មានការសង្ស័យឡើយថារាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរបានឆ្លងកាត់គាត់ហើយគ្មានការសង្ស័យឡើយថាអ្នកដែលបានជួបប្រទះរាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរនឹងទទួលបានផលបុណ្យទៅតាមចេតនាការខិតខំប្រឹងប្រែងនិងការផ្តល់ការគាំទ្រជោគជ័យពីអល់ឡោះដល់គាត់។ ដូច្នេះរាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរមានលក្ខណ៖ពិសេសដាច់ដោយឡែកពីព្រោះទ្រង់បានកំណត់ច្បាប់ឱ្យពួកយើងខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការគោរពសក្ការ៖ ការសុំឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ) ការរំលឹកហ្ស៊ីគៀរនិងការស្វែងរកវាខុសប្លែកពីរាត្រីអាល់អ៊ិស្ររ៉ក់ដែលមិនត្រូវបានទាមទារឱ្យពួកយើងស្វែងរកវាឬកំណត់ជាក់លាក់នូវការគោរពសក្ការ៖ណាមួយក្នុងនោះឡើយ។ ហើយតាមរយ៖ចំណុចនេះបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថាបណ្តាអ្នកដែលប្រារព្ធពិធីបុណ្យរាត្រីអាល់អ៊ិស្ររ៉ក់និងមៀរ៉ាចពួកគេគឺជាអ្នកបង្កើតអំពើប៊ីឌអាហ៍ (ប៊ីឌអះ) ដែលនាំមកនូវអ្វីដែលអល់ឡោះមិនបានកំណត់ច្បាប់និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ ﷺ មិនបានកំណត់ច្បាប់ឡើយ។ ព្យាការី ﷺ មិនធ្លាប់ប្រារព្ធពិធីជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅពេលរាត្រីណាមួយកន្លងផុតទៅដោយពោលថានេះជារាត្រីអាល់អ៊ិស្ររ៉ក់និងរាត្រីមៀរ៉ាចនោះឡើយដូចដែលពួកអ្នកបង្កើតជំនឿខុសឆ្គងនិងប៊ីឌអាហ៍ទាំងនោះបានធ្វើដែលបានយកសាសនារបស់ពួកគេធ្វើជាពិធីសាសនានិងឱកាសប៊ីឌអាហ៍ហើយបានបោះបង់ចោលនូវស៊ុនnah និងបោះបង់ចោលនូវច្បាប់សាសនាដ៏ត្រឹមត្រូវពីរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ។ នេះគឺជាអ្វីដែលត្រូវតែប្រុងប្រយ័ត្ននិងបំភ្លឺដល់មនុស្សលោកថាអល់ឡោះបានកំណត់ច្បាប់ឱ្យពួកយើងខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងរាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរស្វែងរកវានិងខិតជិតទៅរកទ្រង់ក្នុងរាត្រីនោះជារៀងរាល់ឆ្នាំខុសពីរាត្រីអាល់អ៊ិស្ររ៉ក់និងមៀរ៉ាចដែលមិនបានកំណត់ច្បាប់ឱ្យពួកយើងស្វែងរកវាឬកំណត់ជាក់លាក់អ្វីមួយឡើយហើយវាក៏មិនត្រូវបានបំភ្លឺដល់ពួកយើងថាតើស្ថិតក្នុងខែណាឬរាត្រីណាឡើយខុសពីរាត្រីឡៃឡាតុលក័ឌរដែលវាស្ថិតក្នុងខែរ៉ាម៉ាដានដោយឥតសង្ស័យ។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុតហើយសូមអល់ឡោះប្រទានពរជ័យនិងសេចក្តីសុខសាន្តដល់ព្យាការីមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) របស់យើង។ *** ការថ្វាយបង្គំតារ៉ាវីហ៍សំនួរ៖ តើការថ្វាយបង្គំតារ៉ាវីហ៍ជាស៊ុនnah ឬជាកាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីប) ហើយតើបណ្តាស្វាហាប់បានបំពេញវាយ៉ាងដូចម្តេច? សូមលោកមេត្តាបំភ្លឺខ្ញុំផងសូមអល់ឡោះប្រទានពរជ័យដល់លោក។ ចម្លើយ៖ ការថ្វាយបង្គំតារ៉ាវីហ៍គឺជាស៊ុនnahមួកកាដាស់ (ស៊ុនnahដែលត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងខ្លាំង) វាមិនមែនជាកាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីប) ឡើយ។ ប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់បោះបង់វានោះគ្មានបាបកម្មលើគាត់ឡើយប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់បំពេញវានោះគាត់នឹងទទួលបានសេចក្តីល្អជាច្រើននិងផលបុណ្យដ៏ធំធេងចំពោះអ្នកដែលមានចេតនាល្អត្រឹមត្រូវនិងមានចិត្តស្មោះត្រង់ចំពោះអល់ឡោះ ﷻ ពីព្រោះការថ្វាយបង្គំតារ៉ាវីហ៍គឺជាកិច្ចការស្របច្បាប់ដ៏សំខាន់បំផុតមួយក្នុងបណ្តារាត្រីនៃខែរ៉ាម៉ាដាន។ ហើយព្យាការី ﷺ ធ្លាប់បានថ្វាយបង្គំវាជាមួយបណ្តាស្វាហាប់ជាច្រើនយប់នៅចុងខែរ៉ាម៉ាដានបន្ទាប់មកលោកបានផ្អាកពីពួកគេនិងមិនបានចេញមកជួបពួកគេនៅបណ្តារាត្រីដែលនៅសល់ឡើយខណ៖ពេលដែលពួកគេបានប្រមូលផ្តុំគ្នារហូតដល់ចង្អៀតវិហារ (ម៉ាស្ជិទ)។ បន្ទាប់មកលោក ﷺ បានបំភ្លឺដល់ពួកគេថាលោកមិនបានខកខានមកជួបពួកគេឡើយលើកលែងតែដោយសារលោកព្រួយបារម្ភក្រែងលោវាត្រូវបានកំណត់ជាកាតព្វកិច្ចលើពួកគេហើយពួកគេមិនអាចមានលទ្ធភាពបំពេញវាបាន។ ហើយក្រោយមរណភាពរបស់ព្យាការី ﷺ បណ្តាស្វាហាប់បានបន្តថ្វាយបង្គំតារ៉ាវីហ៍ដោយដាច់ដោយឡែកពីគ្នាក្នុងវិហារដោយបុរសម្នាក់ថ្វាយបង្គំតែម្នាក់ឯងម្នាក់ថ្វាយបង្គំជាមួយម្នាក់ឬពីរនាក់និងម្នាក់ថ្វាយបង្គំជាមួយក្រុមតូចមួយហើយពួកគេបានបន្តស្ថិតក្នុងសភាពបែបនេះអស់មួយរយ៖ក្រោយមរណភាពរបស់ព្យាការី ﷺ។ លុះដល់សម័យកាលដឹកនាំរបស់លោកអ៊ូមើរ ﵁ ហើយលោកបានឃើញថាបណ្តាស្វាហាប់ថ្វាយបង្គំតារ៉ាវីហ៍ក្នុងទម្រង់បែបនេះដោយបែកខ្ញែកជាក្រុមតូចៗ លោកក៏យល់ឃើញថាគួរបង្រួបបង្រួមពួកគេឱ្យថ្វាយបង្គំក្រោមការដឹកនាំរបស់អ៊ីម៉ាមតែម្នាក់ដូច្នេះលោកបានបង្រួបបង្រួមពួកគេឱ្យថ្វាយបង្គំក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកអ៊ូបៃយ៉ិអ៊ីបនូកាអាប់ ﵁ ហើយតាំងពីពេលនោះរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នការថ្វាយបង្គំតារ៉ាវីហ៍ត្រូវបានបំពេញជាជូម៉ាអាត់តែមួយរួមគ្នានៅក្នុងវិហារហើយការសរសើរនិងគុណូបការ៖ទាំងអស់ជារបស់អល់ឡោះ។

ដូច្នេះវាគឺជាស៊ុនnahមួកកាដាស់ (ស៊ុនnahដែលត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងខ្លាំង) ហើយការបំពេញវានៅក្នុងវិហារ (ម៉ាស្ជិទ) និងការបំពេញវាជាជូម៉ាអាត់គឺប្រសើរបំផុត។ ប្រសិនបើគាត់ថ្វាយបង្គំវាតែម្នាក់ឯងឬថ្វាយបង្គំវានៅក្នុងផ្ទះរបស់គាត់នោះគឺមិនមានបញ្ហាអ្វីឡើយប៉ុន្តែការបំពេញវានៅក្នុងវិហាររួមជាមួយអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) និងជូម៉ាអាត់នៅក្នុងវិហារគឺប្រសើរបំផុតពេញលេញបំផុតនិងល្អបំផុត។ *** ការថ្វាយបង្គំតារ៉ាវីហ៍និងការថ្វាយបង្គំតាហាជ្ជុតសំនួរ៖ តើអ្វីជាការវិនិច្ឆ័យចំពោះការថ្វាយបង្គំតារ៉ាវីហ៍និងការថ្វាយបង្គំតាហាជ្ជុតហើយតើអ្វីជាពេលវេលានៃការថ្វាយបង្គំតាហាជ្ជុតនិងតើវាមានចំនួនប៉ុន្មានរ៉កាត់់? ហើយតើអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកដែលបានថ្វាយបង្គំវិតរ៍ក្រោយពេលបញ្ចប់តារ៉ាវីហ៍ថ្វាយបង្គំតាហាជ្ជុតទៀតដែរឬទេ? ហើយតើការថ្វាយបង្គំតារ៉ាវីហ៍ចាំបាច់ត្រូវតែបន្តបន្ទាប់ផ្ទាល់ពីការថ្វាយបង្គំអ៊ីស្ហាដោយធ្វើឡើងភ្លាមៗបន្ទាប់ពីវាឬមួយក៏អនុញ្ញាតប្រសិនបើសហគមន៍បានព្រមព្រៀងគ្នាពន្យារពេលវាទៅក្រោយការថ្វាយបង្គំអ៊ីស្ហារួចពួកគេបែកផ្លូវគ្នាហើយប្រមូលផ្តុំគ្នាម្តងទៀតដើម្បីថ្វាយបង្គំតារ៉ាវីហ៍ឬមួយក៏ការធ្វើបែបនោះមិនត្រូវបានអនុញ្ញាត? ចម្លើយ៖ ចំពោះការថ្វាយបង្គំតារ៉ាវីហ៍គឺវាជាស៊ុនnahមួកកាដាស់ហើយការបំពេញវាភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការថ្វាយបង្គំអ៊ីស្ហានិងស៊ុនnahរ៉វ៉ាទីបរបស់វាគឺជាអ្វីដែលមូស្លីមទាំងឡាយតែងតែប្រតិបត្តិ។ ចំណែកការពន្យារពេលវាទៅកាន់ពេលវេលាផ្សេងដូចដែលអ្នកសួរបានលើកឡើងរួចពួកគេមកកាន់វិហារដើម្បីថ្វាយបង្គំតារ៉ាវីហ៍នោះគឺផ្ទុយពីអ្វីដែលធ្លាប់បានប្រតិបត្តិ។ បណ្តាអ្នកប្រាជ្ញនីតិសាស្ត្របានបញ្ជាក់ថាវាត្រូវបានបំពេញបន្ទាប់ពីការថ្វាយបង្គំអ៊ីស្ហានិងស៊ុនnahរ៉វ៉ាទីបរបស់វាដូច្នេះប្រសិនបើពួកគេពន្យារពេលវាយើងមិននិយាយថាទង្វើនេះជាការហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) (ហាមឃាត់) ឡើយប៉ុន្តែវាផ្ទុយពីអ្វីដែលធ្លាប់បានប្រតិបត្តិហើយវាត្រូវបានបំពេញនៅដើមរាត្រីនេះគឺជាអ្វីដែលធ្លាប់បានប្រតិបត្តិ។ ចំណែកការថ្វាយបង្គំតាហាជ្ជុតគឺវាជាស៊ុនnahដូចគ្នាដែរហើយមានផលបុណ្យដ៏ធំធេងបំផុតគឺការក្រោកថ្វាយបង្គំពេលយប់ (ក៊ីយ៉ាម៉ុលឡែល) ជាពិសេសការក្រោកឡើងក្រោយពេលគេងលក់ជាក់ស្តែងនៅក្នុងមួយភាគបីចុងក្រោយនៃរាត្រីឬមួយភាគបីក្រោយពាក់កណ្តាលរាត្រីនៅក្នុងជម្រៅនៃរាត្រីនោះមានគុណសម្បត្តិដ៏មហិមានិងផលបុណ្យដ៏ធំធេងក្រៃលែង។

ហើយក្នុងចំណោមការថ្វាយបង្គំស្ម័គ្រចិត្ត (ស៊ុនnah) ដ៏ប្រសើរបំផុតគឺការថ្វាយបង្គំតាហាជ្ជុតនៅពេលយប់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ {ពិតប្រាកដណាស់ការក្រោកឡើងថ្វាយបង្គំនៅពេលយប់គឺមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងការទប់ចិត្តនិងសមស្របបំផុតសម្រាប់ការសូត្រ} [អាល់-មុហ្សាំមិល៖ ៦]។ ហើយប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់បានថ្វាយបង្គំតារ៉ាវីហ៍និងបានថ្វាយបង្គំវិតរ៍ជាមួយអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)រួចហើយបន្ទាប់មកគាត់បានក្រោកឡើងនៅពេលយប់ដើម្បីថ្វាយបង្គំតាហាជ្ជុតនោះមិនមានការហាមឃាត់ឡើយហើយគាត់មិនត្រូវថ្វាយបង្គំវិតរ៍ឡើងវិញនោះទេគឺគ្រប់គ្រាន់នូវការថ្វាយបង្គំវិតរ៍ដែលគាត់បានថ្វាយបង្គំជាមួយអ៊ីម៉ាមហើយគាត់អាចថ្វាយបង្គំតាហាជ្ជុតតាមអ្វីដែលអល់ឡោះបានសម្រួលដល់គាត់។ ហើយប្រសិនបើគាត់ពន្យារពេលការថ្វាយបង្គំវិតរ៍ទៅចុងបញ្ចប់នៃការថ្វាយបង្គំពេលយប់នោះក៏មិនមានបញ្ហាអ្វីដែរប៉ុន្តែគាត់នឹងខកខានការថ្វាយបង្គំតាមអ៊ីម៉ាម។ អ្វីដែលប្រសើរបំផុតគឺគាត់ត្រូវថ្វាយបង្គំតាមអ៊ីម៉ាមនិងថ្វាយបង្គំវិតរ៍ជាមួយគ្នាយោងតាមប្រសាសន៍របស់លោក ﷺ៖ «អ្នកណាដែលបានក្រោកថ្វាយបង្គំជាមួយអ៊ីម៉ាមរហូតដល់អ៊ីម៉ាមចាកចេញគេនឹងត្រូវបានកត់ត្រាផលបុណ្យដូចជាការក្រោកថ្វាយបង្គំពេញមួយយប់» ដូច្នេះគាត់ត្រូវថ្វាយបង្គំតាមអ៊ីម៉ាមនិងវិតរ៍ជាមួយលោកហើយរឿងនេះមិនរារាំងគាត់ពីការក្រោកឡើងនៅចុងរាត្រីដើម្បីថ្វាយបង្គំតាហាជ្ជុតឡើយ។ សំនួរ៖ ចុះហាឌីޘដែលចែងថា៖ «ចូរធ្វើឱ្យការថ្វាយបង្គំចុងក្រោយរបស់ពួកអ្នកនៅពេលយប់ជាការថ្វាយបង្គំវិតរ៍» តើវាផ្ទុយគ្នាជាមួយហាឌីޘមុននេះដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ វាមិនផ្ទុយគ្នាជាមួយប្រសាសន៍របស់លោក ﷺ ឡើយ៖ «អ្នកណាដែលបានក្រោកថ្វាយបង្គំជាមួយអ៊ីម៉ាមរហូតដល់អ៊ីម៉ាមចាកចេញ» ពីព្រោះហាឌីޘនោះគឺជាក់លាក់សម្រាប់អ្នកដែលមិនបានថ្វាយបង្គំតារ៉ាវីហ៍ជាមួយអ៊ីម៉ាម។ *** ហ្សាខាត់ហ្វីត្រសំនួរ៖ ពួកយើងបានឃើញអ្នកទទួលហ្សាខាត់ហ្វីត្រមួយចំនួនបានប្រមូលហ្សាខាត់នៅកន្លែងមួយរួចយកទៅលក់នៅកន្លែងមួយផ្សេងទៀតតើអនុញ្ញាតឱ្យផ្តល់ហ្សាខាត់ដល់ពួកគេដែរឬទេ? ហើយតើអនុញ្ញាតឱ្យទិញពីពួកគេដែរឬទេប្រសិនបើយើងប្រាកដក្នុងចិត្តថាអ្វីដែលពួកគេប្រមូលបានគឺមកពីហ្សាខាត់របស់មនុស្សលោក?

ចម្លើយ៖ ជាកាតព្វកិច្ចលើបុគ្គលម្នាក់ត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់បញ្ជាក់អំពីតម្រូវការរបស់ជនក្រីក្រដែលត្រូវទទួលហ្សាខាត់ហ្វីត្រនិងត្រូវប្រាកដថាតើគេស័ក្តិសមក្នុងការទទួលវាដែរឬទេ។ ប្រសិនបើលេចឡើងច្បាស់ចំពោះគាត់ថាបុគ្គលនេះពិតជាត្រូវការទាននោះគាត់ត្រូវប្រគល់ឱ្យគេហើយគាត់មិនទទួលខុសត្រូវលើរបៀបដែលបុគ្គលនោះចាត់ចែងលើវាឡើយ។ បុគ្គលដែលទទួលវាគឺគេមានសិទ្ធិលក់វាមានសិទ្ធិជូនជាអំណោយមានសិទ្ធិបរិភោគវានិងមានសិទ្ធិបញ្ចេញវាជាទានជំនួសខ្លួនឯង។ ដូច្នេះអ្នកផ្តល់ទានមិនត្រូវទទួលខុសត្រូវឡើយដរាបណាបុគ្គលដែលបានទទួលនោះគឺជាអ្នកស័ក្តិសមក្នុងការទទួលនិងជាការគិតដ៏មានទម្ងន់របស់អ្នកផ្តល់ទាន។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់ដឹងច្បាស់ថាបុគ្គលនោះមិនស័ក្តិសមទទួលនិងជាអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិនោះមិនអនុញ្ញាតឱ្យផ្តល់ទានដល់គេឡើយ។ ហើយការដែលអ្នកសុំដើរតាមដងផ្លូវនិងសុំទានគឺជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីតម្រូវការរបស់ពួកគេប៉ុន្តែអ្នកផ្តល់ទានគួរតែផ្ទៀងផ្ទាត់ឱ្យច្បាស់ហើយប្រសិនបើគាត់ដឹងថាមានអ្នកណាដែលត្រូវការចាំបាច់ខ្លាំងជាងពួកគេនោះគាត់គួរតែផ្តល់ជូនអ្នកដែលមានតម្រូវការចាំបាច់ខ្លាំងជាងគេនោះ។ ចំណែកការទិញវាពីអ្នកលក់គឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកដែលបានបញ្ចេញទានហ្សាខាត់ហ្វីត្រឬទានផ្សេងទៀតទៅទិញហ្សាខាត់នោះត្រឡប់មកវិញឡើយទាំងហ្សាខាត់ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងហ្សាខាត់ហ្វីត្រឬទានដទៃទៀត។ នៅពេលដែលមនុស្សម្នាក់បានបរិច្ចាគអ្វីមួយជាទានគឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ទិញវាត្រឡប់មកវិញឬយកវាមកវិញឡើយ។ សំនួរ៖ ប្រហែលជាអ្នកសួរបំណងចង់សំដៅថាប្រសិនបើគាត់ឃើញជនទុរគតរូបនេះទទួលហ្សាខាត់ពីកន្លែងមួយរួចយកទៅលក់នៅកន្លែងមួយទៀតតើអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ទិញពីគេដើម្បីយកមកបញ្ចេញជាហ្សាខាត់របស់ខ្លួនដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ គាត់មិនត្រូវទិញទានផ្ទាល់ខ្លួនដែលគាត់បានផ្តល់ឱ្យគេនោះត្រឡប់មកវិញឡើយ។ ប៉ុន្តែការទិញទានរបស់អ្នកដទៃពីគេគឺមិនមានការហាមឃាត់ឡើយនេះគឺជារឿងអនុញ្ញាត។ សំនួរ៖ ចំពោះហ្សាខាត់ហ្វីត្រនៅពេលដែលពួកយើងទិញវាពីអ្នកលក់ពួកយើងឃើញជនទុរគតជាច្រើនអង្គុយសុំទានដូច្នេះពួកយើងបានចែកជូនពួកគេប៉ុន្តែអ្នកខ្លះមិនបានទទួលគ្រប់មួយស្វាអ៍ពេញលេញឡើយតើកំណត់លក្ខខណ្ឌថាមិនត្រូវឱ្យជនទុរគតម្នាក់ទទួលបានតិចជាងមួយស្វាអ៍ដែរឬទេឬមួយក៏អនុញ្ញាតទោះបីជាតិចជាងនោះ? ចម្លើយ៖ រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានកំណត់កាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់ហ្វីត្រមួយស្វាអ៍នៃស្រូវសាលីនិងអាហារប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ ហើយអនុញ្ញាតឱ្យមូស្លីមម្នាក់ប្រគល់មួយស្វាអ៍ដល់មនុស្សម្នាក់ឬដល់មនុស្សច្រើននាក់អ្វីដែលសំខាន់គឺអ្នកផ្តល់ត្រូវបញ្ចេញឱ្យគ្រប់មួយស្វាអ៍ពេញលេញ។ រីឯអ្នកទទួលគឺមិនមានការហាមឃាត់ឡើយក្នុងការដែលមនុស្សច្រើននាក់រួមគ្នាចែករំលែកទានរបស់បុគ្គលម្នាក់នោះ។ *** ការបួសដ៏ប្រសើរបំផុតបន្ទាប់ពីខែរ៉ាម៉ាដានសំនួរ៖ តើការបួសណាដែលប្រសើរបំផុតបន្ទាប់ពីការបួសខែរ៉ាម៉ាដាន? ចម្លើយ៖ ការបួសដ៏ប្រសើរបំផុតបន្ទាប់ពីខែរ៉ាម៉ាដានគឺដូចដែលលោក ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការបួសដ៏ប្រសើរបំផុតបន្ទាប់ពីខែរ៉ាម៉ាដានគឺខែរបស់អល់ឡោះដែលពួកអ្នកហៅថាអាល់-មូហាររ៉ម»។ ដូចគ្នានេះដែរការបួសនៅថ្ងៃច័ន្ទនិងថ្ងៃព្រហស្បតិ៍និងការបួសបីថ្ងៃក្នុងរាល់មួយខែទាំងនេះក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមការបួសស្ម័គ្រចិត្ត (ណាវ៉ាហ្វិល) ផងដែរព្រមទាំងការបួសនៅថ្ងៃអារ៉ាហ្វះនិងការបួសនៅថ្ងៃអាស្ហូរ៉ាព្រមទាំងការបួសមួយថ្ងៃមុននោះឬមួយថ្ងៃក្រោយនោះសុទ្ធសឹងតែស្ថិតក្នុងចំណោមការបួសស្ម័គ្រចិត្ត។ ហើយមានសេចក្តីរាយការណ៍ថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ បានបួសក្នុងខែស្ហាក់បានផងដែរក៏ប៉ុន្តែលោកមិនបានបួសពេញមួយខែទាំងមូលឡើយ។

សំនួរ៖ មានមនុស្សមួយចំនួនបានកំណត់ខែរ៉ាចាប់ជាក់លាក់សម្រាប់ការបួសតើមានការបញ្ជាក់ត្រឹមត្រូវអំពីរឿងនេះដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ខែរ៉ាចាប់មិនមានការបញ្ជាក់ត្រឹមត្រូវនូវការគោរពសក្ការ៖ជាក់លាក់ណាមួយនៅក្នុងនោះឡើយមិនថាការបួសការថ្វាយបង្គំអ៊ុមរ៉ោះ (ការដើរយាងតូច) ឬអ្វីមួយដែលជាក់លាក់សម្រាប់ខែរ៉ាចាប់នោះឡើយ។ ហើយបណ្តាអ្នកដែលកំណត់ការគោរពសក្ការ៖ជាក់លាក់ក្នុងខែនេះពួកគេគឺជាអ្នកបង្កើតអំពើប៊ីឌអាហ៍ (ប៊ីឌអះ) ពីព្រោះពួកគេបានបង្កើតថ្មីក្នុងសាសនានូវអ្វីដែលមិនមែនជាផ្នែកនៃសាសនាឡើយ។ អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់មិនបានកំណត់ច្បាប់ក្នុងខែរ៉ាចាប់នូវការគោរពសក្ការ៖ជាក់លាក់ណាមួយឡើយទាំងអ៊ុមរ៉ោះការអារសត្វការក្រោកថ្វាយបង្គំពេលយប់ជាក់លាក់ឬការបួសនៅបណ្តាថ្ងៃជាក់លាក់ឡើយគឺខែរ៉ាចាប់ដូចជាខែដទៃទៀតដូច្នោះដែរ។ រីឯខែមូហាររ៉មគឺវាមានភាពពិសិដ្ឋពីព្រោះវាស្ថិតក្នុងចំណោមខែពិសិដ្ឋទាំងបួន (អាល់-អាស្ហហ៊ុរ៉ុលហុរ៉ុម) ប៉ុន្តែការកំណត់វាដោយការគោរពសក្ការ៖ជាក់លាក់ក្រៅពីអ្វីដែលមានចែងក្នុងស៊ុនnah នោះគឺជាប៊ីឌអាហ៍។ *** ការបួសនៅបណ្តាថ្ងៃពន្លឺ (អៃយ៉ាម៉ុលប៊ីឌ) សំនួរ៖ ខ្ញុំបានប្រទះឃើញនៅក្នុងសៀវភៅ «ហ្សាឌុលម៉ាអាឌ» របស់លោកអ៊ីបនូកៃយីមអាល់-ជូហ្ស៊ីយ៉ាស់ថារ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ធ្លាប់បានបួសនៅបណ្តាថ្ងៃពន្លឺ (អៃយ៉ាម៉ុលប៊ីឌ) គឺថ្ងៃទី ១៣, ១៤ និង ១៥ នៃរាល់មួយខែដោយលោកបួសទាំងពេលធ្វើដំណើរនិងពេលស្នាក់នៅ។ ហើយនៅកន្លែងមួយទៀតខ្ញុំបានឃើញថាបណ្តាថ្ងៃតាស្ហរីកគឺហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) (ហាមឃាត់) ក្នុងការបួសដោយដឹងថាថ្ងៃចុងក្រោយនៃតាស្ហរីកគឺថ្ងៃទី ១៣ ដូច្នេះតើពួកយើងអាចផ្សះផ្សារវាងទស្សន៖ទាំងពីរនេះយ៉ាងដូចម្តេច? ចម្លើយ៖ ព្យាការី ﷺ បានលើកទឹកចិត្តឱ្យបួសបីថ្ងៃនៃរាល់មួយខែមិនថានៅដើមខែពាក់កណ្តាលខែឬចុងខែនោះឡើយប៉ុន្តែអ្វីដែលប្រសើរបំផុតគឺបីថ្ងៃនោះជាបណ្តាថ្ងៃពន្លឺ៖ ថ្ងៃទី ១៣, ១៤ និង ១៥ នេះគឺជាការប្រសើរបំផុត។ ហើយប្រសិនបើគាត់បួសនៅបណ្តាថ្ងៃផ្សេងក្រៅពីថ្ងៃទាំងនេះក្នុងខែនោះក៏មិនមានបញ្ហាអ្វីដែរហើយគាត់ត្រូវបានចាត់ទុកថាបានបំពេញនូវអ្វីដែលស្របច្បាប់និងទទួលបានផលបុណ្យអ៊ិនស្ហាអល់ឡោះ។

ចំណែកបណ្តាថ្ងៃតាស្ហរីកគឺមានការហាមឃាត់មិនឱ្យបួសនៅក្នុងថ្ងៃទាំងនោះឡើយពីព្រោះវាជាបណ្តាថ្ងៃបុណ្យអេដនិងជាបណ្តាថ្ងៃទទួលទានអាហារពិសាភេសជ្ជ៖ និងរំលឹកហ្ស៊ីគៀរដល់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ដូច្នេះវាត្រូវបានហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) (ហាមឃាត់) មិនឱ្យបួសឡើយលើកលែងតែចំពោះអ្នកដែលមិនមានលទ្ធភាពអារសត្វសម្រាប់អ្នកធ្វើហាជជីបែបមុតាម៉ាត់ទិកឬការីនប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់អ្នកធ្វើហាជជីបែបការីនឬមុតាម៉ាត់ទិកគឺមានកាតព្វកិច្ចអារសត្វ (ហាត់យ៉ិ) ហើយអ្នកណាដែលរកមិនបានសត្វអារគឺគាត់ត្រូវបួសបីថ្ងៃក្នុងកំឡុងពេលធ្វើហាជជីទោះបីជាត្រូវចំថ្ងៃតាស្ហរីកក៏ដោយដូចមានចែងក្នុងហាឌីޘរបស់លោកស្រីអាយស្សាស់ ﵂ ថាព្យាការី ﷺ «បានហាមឃាត់មិនឱ្យបួសនៅបណ្តាថ្ងៃតាស្ហរីកលើកលែងតែជំនួសសត្វអារសម្រាប់មុតាម៉ាត់ទិកឬការីនប៉ុណ្ណោះ»។ នេះគឺជាករណីពិសេសនៃការហាមឃាត់មិនឱ្យបួសក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ។ រីឯក្រៅពីថ្ងៃតាស្ហរីកគឺអ្វីដែលប្រសើរបំផុតត្រូវបួសនៅបណ្តាថ្ងៃពន្លឺ (អៃយ៉ាម៉ុលប៊ីឌ)។ សំនួរ៖ តើពិតដែរឬទេដែលថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះមិនធ្លាប់បោះបង់ការបួសនៅបណ្តាថ្ងៃពន្លឺទាំងពេលធ្វើដំណើរនិងពេលស្នាក់នៅឬមួយក៏វាជាការបួសដែលគួរឱ្យគាប់ចិត្ត (មុស្វតាហាប់)? ចម្លើយ៖ រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ធ្លាប់បានបួសស្ម័គ្រចិត្ត (ណាវ៉ាហ្វិល) និងបួសយ៉ាងច្រើនលោកធ្លាប់បួសរហូតដល់គេពោលថា៖ លោកមិនដែលស្រាយបួសឡើយហើយលោកធ្លាប់មិនបួសរហូតដល់គេពោលថា៖ លោកមិនដែលបួសឡើយ។ ដូច្នេះរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ តែងតែបួសស្ម័គ្រចិត្តយ៉ាងច្រើនទាំងពេលស្នាក់នៅនិងពេលធ្វើដំណើរ។ ចំណែកការដែលលោកប្រកាន់ខ្ជាប់ជាប្រចាំនូវបណ្តាថ្ងៃពន្លឺនោះខ្ញុំមិនដឹងច្បាស់ឡើយមិនមានអ្វីច្បាស់លាស់នៅចំពោះមុខខ្ញុំពេលនេះទេ។ ***

គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ហ្សាខាត់ (គីតាបអាហ្សាខាត់)

គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ហ្សាខាត់ (គីតាបអាហ្សាខាត់) កាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើសត្វពាហន៖ចិញ្ចឹមដែលស៊ីស្មៅដោយសេរី (សާއިម៉ាស់) សំនួរ៖ មានគម្រោងចិញ្ចឹមគោទឹកដោះមួយកន្លែងដែលសត្វគោទាំងនោះស៊ីចំណីដែលគេរៀបចំឱ្យវាដោយមិនបានស៊ីស្មៅដោយសេរីនៅលើវាលស្មៅឡើយតើមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើសត្វគោទាំងនោះដែរឬទេ? ឬមួយក៏ហ្សាខាត់មានចំពោះតែប្រាក់ចំណេញប្រចាំឆ្នាំដែលទទួលបានពីវា? ហើយប្រសិនបើមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើវាតើត្រូវបញ្ចេញចំនួនប៉ុន្មាន? ចម្លើយ៖ សត្វគោដែលចិញ្ចឹមដើម្បីផលិតផលនិងមានការចំណាយលើចំណីរបស់វាពេញមួយឆ្នាំឬភាគច្រើននៃឆ្នាំគឺមិនមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើខ្លួនសត្វគោផ្ទាល់ឡើយពីព្រោះហ្សាខាត់គឺមានកាតព្វកិច្ចលើតែសត្វពាហន៖ដែលស៊ីស្មៅដោយសេរី (សާއިម៉ាស់) ប៉ុណ្ណោះ។ ហើយសត្វសާއިម៉ាស់គឺសំដៅលើសត្វដែលស៊ីស្មៅលើវាលធម្មជាតិពេញមួយឆ្នាំឬភាគច្រើននៃឆ្នាំ។ ចំណែកសត្វដែលស៊ីចំណីដែលម្ចាស់ទិញឱ្យភាគច្រើននៃឆ្នាំគឺមិនមានហ្សាខាត់លើខ្លួនសត្វនោះឡើយប៉ុន្តែប្រសិនបើទទួលបានប្រាក់ពីផលចំណេញរបស់វាគ្រប់នីសSob (កម្រិតកំណត់) ឬច្រើនជាងនេះនោះគាត់ត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់ ២.៥% (មួយភាគបួននៃមួយភាគដប់) ពីប្រាក់ចំណេញនោះឬប្រសិនបើគាត់លក់វាហើយប្រាក់ចំណូលនោះគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំនោះគាត់ត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់ ២.៥% ពីប្រាក់នោះ។ សំនួរ៖ ប្រសិនបើសត្វទាំងនោះចិញ្ចឹមសម្រាប់ធ្វើពាណិជ្ជកម្មតើត្រូវបានចាត់ទុកជាទំនិញពាណិជ្ជកម្មក្នុងករណីនេះដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ប្រសិនបើគាត់ចិញ្ចឹមវាដើម្បីលក់នោះវាត្រូវបានចាត់ទុកជាទំនិញពាណិជ្ជកម្ម (អ៊ូរូឌុតទិជារ៉ោះ)។ សំនួរ៖ តើត្រូវវាយតម្លៃវានិងបញ្ចេញហ្សាខាត់នៅរាល់ចុងខួបមួយឆ្នាំដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ចំពោះសត្វដែលបានលក់ចេញគឺត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់ពីតម្លៃរបស់វាប្រសិនបើគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំ។ ចំណែកសត្វដែលនៅសល់គឺនៅពេលគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំគាត់ត្រូវវាយតម្លៃវាទៅតាមតម្លៃទីផ្សារបច្ចុប្បន្ននៅពេលនោះមិនមែនគិតតាមតម្លៃដើមដែលបានទិញវានោះឡើយរួចបញ្ចេញហ្សាខាត់ ២.៥% នៃតម្លៃដែលបានវាយតម្លៃនោះ។ សំនួរ៖ ខ្ញុំបានទិញសត្វអូដ្ឋមួយចំនួនសម្រាប់ខ្ញុំនិងបងប្អូនរបស់ខ្ញុំហើយតាំងពីទិញវាមកពួកវាស្ថិតនៅក្នុងក្រោលដាច់ដោយឡែកមិនដែលចេញក្រៅឡើយហើយពួកយើងបានផ្តល់ចំណីដូចជាស្រូវបាលីនិងផ្សេងៗទៀតដល់វា។ លុះកន្លងផុតខួបមួយឆ្នាំដំបូងពួកយើងបានបញ្ចេញហ្សាខាត់លើវាប៉ុន្តែនៅខួបទីពីរមានគេប្រាប់ពួកយើងថា៖ វាមិនមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើវាឡើយដរាបណាវាស៊ីចំណីនៅក្នុងក្រោលនិងមិនបានស៊ីស្មៅដោយសេរី។ តើពាក្យនេះត្រឹមត្រូវដែរឬទេហើយតើពួកយើងត្រូវធ្វើដូចម្តេចនៅពេលអនាគត? ចម្លើយ៖ សំនួរនេះមានការពន្យល់លម្អិត៖ ប្រសិនបើគោលបំណងនៃការទិញសត្វអូដ្ឋទាំងនេះគឺដើម្បីធ្វើពាណិជ្ជកម្មនោះវាមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់ពីព្រោះវាត្រូវបានចាត់ទុកជាទំនិញពាណិជ្ជកម្មហើយហ្សាខាត់គឺគិតលើតម្លៃរបស់វាដោយត្រូវវាយតម្លៃវានៅពេលគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំតាមតម្លៃទីផ្សាររួចបញ្ចេញហ្សាខាត់ ២.៥% នៃតម្លៃរបស់វាគឺហ្សាខាត់តម្លៃមិនមែនហ្សាខាត់ចំនួនសត្វឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគោលបំណងនៃការទិញវាគឺដើម្បីចិញ្ចឹមយកកូនយកប្រយោជន៍និងពិសាទឹកដោះរបស់វានោះមិនមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើវាឡើយដរាបណាពួកអ្នកផ្តល់ចំណីឱ្យវាភាគច្រើននៃឆ្នាំ។ ហើយប្រសិនបើវាស៊ីស្មៅធម្មជាតិដោយសេរីភាគច្រើននៃឆ្នាំនោះទើបមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើវានៅពេលដែលវាគ្រប់នីសSob ហើយនីសSobអប្បបរមានៃសត្វអូដ្ឋគឺចំនួន ៥ ក្បាលដែលត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់សត្វចៀមមួយក្បាល។ សំនួរ៖ ប៉ុន្តែគាត់បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានទិញវាសម្រាប់ខ្ញុំនិងបងប្អូនរបស់ខ្ញុំតើវាមិនមែនជាទ្រព្យសម្បត្តិរួមគ្នារវាងពួកគេទេឬ? ចម្លើយ៖ ប្រសិនបើវាជាសត្វស៊ីស្មៅដោយសេរី (សާއިម៉ាស់) គឺមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើវាដរាបណាវាស្ថិតនៅលាយឡំគ្នាពីព្រោះការលាយឡំគ្នានៃសត្វពាហន៖ធ្វើឱ្យវាមានលក្ខណ៖ដូចជាទ្រព្យសម្បត្តិតែមួយទោះបីជាជារបស់មនុស្សច្រើននាក់ក៏ដោយ។ ***

ហ្សាខាត់លើភោគផលកសិកម្មដែលស្រោចស្រពដោយមានការចំណាយថ្លៃដើមសំនួរ៖ តើអ្វីជាភាគរយដែលត្រូវបញ្ចេញជាហ្សាខាត់លើភោគផលកសិកម្មដែលស្រោចស្រពដោយម៉ាស៊ីន? ចម្លើយ៖ ភោគផលកសិកម្មដែលស្រោចស្រពដោយម៉ាស៊ីនគឺមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់ ៥% (កន្លះភាគដប់)។ រាល់អ្វីដែលស្រោចស្រពដោយមានការចំណាយថ្លៃដើមដូចជាដោយម៉ាស៊ីនបូមទឹកដោយកង់រទេះទាញទឹកឬដោយការដងទឹកស្រោចគឺត្រូវបញ្ចេញ ៥% (កន្លះភាគដប់)។ *** ហ្សាខាត់លើទំនិញពាណិជ្ជកម្មសំនួរ៖ ខ្ញុំមានដីមួយកន្លែងអស់រយ៖ពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយហើយខ្ញុំបានដាក់លក់វាបន្ទាប់មកខ្ញុំបានលក់វាដូចខាងក្រោម៖ ខ្ញុំបានលក់ពីរភាគបីនៃដីនេះហើយបានទទួលប្រាក់ជាពីរកំណាត់និងមួយភាគបីទៀតលក់ដោយបង់រំលស់រយ៖ពេល ២៨ ខែតើជាកាតព្វកិច្ចលើខ្ញុំត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់លើដីនេះសម្រាប់ឆ្នាំកន្លងមករហូតដល់ឆ្នាំបច្ចុប្បន្នដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ហ្សាខាត់គឺមានកាតព្វកិច្ចលើទំនិញពាណិជ្ជកម្ម (អ៊ូរូឌុតទិជារ៉ោះ) ដែលជាទំនិញដាក់តាំងសម្រាប់លក់និងទិញដើម្បីស្វែងរកប្រាក់ចំណេញហើយក្នុងចំណោមនោះគឺដីធ្លី។ ប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់មានដីធ្លីដែលគាត់ដាក់លក់ដើម្បីស្វែងរកប្រាក់ចំណេញពីតម្លៃរបស់វានោះវាបានក្លាយជាទំនិញពាណិជ្ជកម្ម។ ដូច្នេះប្រសិនបើគាត់ទិញដីហើយដាក់លក់វាដើម្បីស្វែងរកចំណេញនោះដីនោះបានក្លាយជាទំនិញពាណិជ្ជកម្មមួយ។ ហើយអ្នកសួរបានសួរអំពីដីមួយកន្លែងដែលគាត់បានទិញដោយចេតនាធ្វើពាណិជ្ជកម្មហើយនៅសល់ជាមួយគាត់អស់រយ៖ពេលជាច្រើនឆ្នាំបន្ទាប់មកគាត់បានលក់វាដោយការបង់រំលស់តើអ្វីជាកាតព្វកិច្ចលើគាត់? អ្វីដែលជាកាតព្វកិច្ចលើលោកគឺត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់លើដីនោះសម្រាប់គ្រប់ឆ្នាំទាំងអស់ដែលបានកន្លងផុតទៅមុនពេលលក់ដរាបណាដីនោះត្រូវបានដាក់លក់និងមានបំណងលក់ពេញមួយកំឡុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនោះគឺរាល់ឆ្នាំដែលកន្លងផុតទៅលើវាមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើវាដោយត្រូវវាយតម្លៃវាតាមតម្លៃទីផ្សារនៅពេលគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំរួចបញ្ចេញហ្សាខាត់ ២.៥% (មួយភាគបួននៃមួយភាគដប់) ពីតម្លៃ...

ដែលលោកបានវាយតម្លៃទៅតាមតម្លៃទីផ្សារជាក់ស្តែងនៅថ្ងៃនិងពេលវេលានោះ។ ដូច្នេះជាកាតព្វកិច្ចលើលោកត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់លើដីនោះទៅតាមចំនួនឆ្នាំដែលដីនោះស្ថិតក្រោមកម្មសិទ្ធិរបស់លោកដោយរង់ចាំប្រាក់ចំណេញ។ ដូចគ្នានេះដែរជាកាតព្វកិច្ចលើលោកត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់ពីតម្លៃដែលលោកបានលក់វា៖ ចំពោះប្រាក់ដែលលោកបានទទួលរួចហើយគឺត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់ប្រសិនបើគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំហើយចំពោះប្រាក់ដែលនៅជំពាក់លើអ្នកទិញគឺលោកត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់រៀងរាល់ឆ្នាំផងដែរប្រសិនបើអ្នកទិញជាអ្នកមានលទ្ធភាពនិងមានសមត្ថភាពសង។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកទិញជាអ្នកក្ស័យធនឬជួបការលំបាកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុហើយលោកមិនដឹងថាគេអាចសងបានឬអត់នោះគឺលោកត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់លើប្រាក់ដែលជំពាក់នោះនៅពេលដែលលោកទទួលបានវានិងគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំពោលគឺបញ្ចេញហ្សាខាត់ត្រឹមតែមួយឆ្នាំគត់នៅពេលទទួលបានហើយរឿងនេះគឺគ្រប់គ្រាន់អ៊ិនស្ហាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)។ សំនួរ៖ ដូចគ្នានេះដែរអ្នកដែលមានដីធ្លីហើយរង់ចាំប្រាក់ចំណេញតើជាកាតព្វកិច្ចលើគាត់ត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់រៀងរាល់ឆ្នាំឬមួយក៏មិនត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់រហូតដល់គាត់បានទទួលប្រាក់តម្លៃរបស់វាសិន? ចម្លើយ៖ ទេគាត់ត្រូវតែបញ្ចេញហ្សាខាត់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ រាល់ឆ្នាំដែលកន្លងផុតទៅខណ៖ពេលដែលដីនោះត្រូវបានដាក់លក់គឺគាត់ត្រូវវាយតម្លៃរបស់វានៅពេលគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំរួចបញ្ចេញហ្សាខាត់ដូចជាទំនិញពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងហាងរបស់គាត់ដូច្នោះដែរពីព្រោះវាជាមុខទំនិញមួយក្នុងចំណោមទំនិញទាំងឡាយដែលត្រូវវាយតម្លៃតាមតម្លៃទីផ្សារនៅពេលគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំហើយបញ្ចេញហ្សាខាត់ទោះបីជាការវាយតម្លៃនោះស្មើនឹងតម្លៃដើមដែលបានទិញច្រើនជាងឬតិចជាងក៏ដោយ។ *** ហ្សាខាត់លើអចលនទ្រព្យសំនួរ៖ ពួកយើងបានទិញដីចំនួនបីកន្លែងដីមួយកន្លែងដោយចេតនាសាងសង់លំនៅឋានជាបន្ទាន់និងដីពីរកន្លែងទៀតដោយចេតនាទាញប្រយោជន៍នៅពេលអនាគតដោយការលក់ឬសាងសង់អគារហើយរយ៖ពេល ៦ ឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅដោយពួកយើងមិនបានបញ្ចេញហ្សាខាត់លើដីទាំងអស់នោះឡើយតើមានកាតព្វកិច្ចអ្វីលើពួកយើងក្នុងរឿងនោះហើយតើពួកយើងត្រូវបញ្ចេញចំនួនប៉ុន្មាន?

ចម្លើយ៖ ដីធ្លីដែលមនុស្សទិញគឺមិនចេញផុតពីប្រភេទមួយក្នុងចំណោមប្រភេទទាំងបីនេះឡើយ៖ ប្រភេទទីមួយ៖ គោលបំណងរបស់គាត់គឺដើម្បីធ្វើលំនៅឋានរស់នៅឬធ្វើកសិកម្មដោយការដាំដុះដំណាំឬដើមចាលម៉ានោះមិនមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើដីនោះឡើយពីព្រោះវាបានក្លាយជាតម្រូវការចាំបាច់ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់ទាញផលពីកសិកម្មគាត់ត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់លើភោគផលគ្រាប់ធញ្ញជាតិនិងផ្លែឈើទាំងនោះស្របតាមច្បាប់កំណត់។ ប្រភេទទីពីរ៖ គាត់ទិញដីដោយចេតនាធ្វើពាណិជ្ជកម្មនិងស្វែងរកប្រាក់ចំណេញពីតម្លៃរបស់វានោះវាជាទំនិញពាណិជ្ជកម្មដូចជាទំនិញដទៃទៀតដែរ។ ប្រសិនបើគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំខណ៖ពេលដែលវាត្រូវបានត្រៀមសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មនិងរង់ចាំប្រាក់ចំណេញគាត់ត្រូវវាយតម្លៃវានៅពេលគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំថាតើតម្លៃទីផ្សារប៉ុន្មានរួចបញ្ចេញហ្សាខាត់ ២.៥% នៃតម្លៃបច្ចុប្បន្នរបស់វាឬបូកបញ្ចូលជាមួយទ្រព្យសម្បត្តិដទៃទៀតរបស់គាត់ហើយបញ្ចេញហ្សាខាត់រួមគ្នា។ ប្រភេទទីបី៖ គាត់ចង់បានដីដែលបានទិញនោះសម្រាប់ការវិនិយោគដោយសាងសង់តូបលក់ដូរឬអគារស្នាក់នៅសម្រាប់ជួលនោះមិនមានហ្សាខាត់លើដីដើមឡើយប៉ុន្តែហ្សាខាត់គឺមានលើប្រាក់ចំណូលពីការជួល។ នៅពេលដែលគាត់ទទួលបានប្រាក់ចំណូលពីការជួលគ្រប់នីសSob និងគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំនោះគាត់ត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់លើវាហើយប្រសិនបើមិនគ្រប់នីសSob គាត់ត្រូវបូកបញ្ចូលជាមួយប្រាក់ដទៃទៀតដែលគាត់មានរួចបញ្ចេញហ្សាខាត់ទាំងអស់គ្នា។ ទាំងនេះគឺជាប្រភេទដីធ្លីដែលស្ថិតក្នុងដៃរបស់មនុស្ស។ ហើយអ្វីដែលលោកបានលើកឡើងថាពួកលោកបានទិញដីដែលដីមួយកន្លែងសម្រាប់រស់នៅនេះយើងដឹងហើយថាមិនមានហ្សាខាត់ឡើយ។ ចំណែកដីទីពីរដែលលោករារែកចិត្តថាតើត្រូវទុកសម្រាប់រស់នៅឬសម្រាប់លក់ដរាបណាលោកនៅរារែកចិត្តដោយមិនទាន់បានតាំងចិត្តច្បាស់ថាជាពាណិជ្ជកម្មនោះមិនមានហ្សាខាត់លើវាឡើយពីព្រោះហ្សាខាត់មិនជាកាតព្វកិច្ចឡើយលុះត្រាតែលោកបានតាំងចិត្តយ៉ាងដាច់ណាត់ថាធ្វើពាណិជ្ជកម្ម។ *** សំនួរ៖ មានបុគ្គលម្នាក់មានដីចំនួនបីកន្លែងដីមួយកន្លែងត្រូវបានគេប្រគល់ជូនជាអំណោយដីមួយកន្លែងទៀតគាត់បានទិញប៉ុន្តែនឹងត្រូវលក់ចេញដោយមិនដឹងថាលក់បានតម្លៃប៉ុន្មាននិងដីទីបីគាត់កំពុងសាងសង់តើជាកាតព្វកិច្ចលើគាត់ត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់លើដីទាំងបីនេះដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ចំពោះដីដែលគាត់មានបំណងកាន់កាប់ជាកម្មសិទ្ធិនិងជាអចលនទ្រព្យគឺមិនមានហ្សាខាត់ឡើយទាំងដីដែលគាត់នឹងសាងសង់និងដីដែលគាត់រក្សាទុកដោយបំណងសាងសង់។ ចំណែកដីដែលគាត់មានបំណងលក់ប្រសិនបើគាត់បានលក់វាពិតប្រាកដហើយតម្លៃរបស់វាគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំនៅជាមួយគាត់នោះគាត់ត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់លើវា។ ប៉ុន្តែហ្សាខាត់មិនទាន់ជាកាតព្វកិច្ចឡើយរហូតដល់គាត់បានទទួលប្រាក់តម្លៃរបស់វាប្រសិនបើគាត់លក់វាដោយមានកិច្ចសន្យាពេញលេញហើយតម្លៃនោះគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំនោះហ្សាខាត់ជាកាតព្វកិច្ចទោះបីជាគាត់មិនទាន់បានទទួលប្រាក់ក៏ដោយពីព្រោះគាត់ជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៃតម្លៃនោះតាមរយ៖កិច្ចសន្យា។ *** ហ្សាខាត់លើគ្រឿងអលង្ការសំនួរ៖ តើស្រ្តីត្រូវវាយតម្លៃគ្រឿងអលង្ការរបស់នាងដែលចង់បញ្ចេញហ្សាខាត់យ៉ាងដូចម្តេចតើគិតតាមតម្លៃឬតាមទម្ងន់ហើយតើនាងត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់ជាមាសសុទ្ធឬបញ្ចេញជាប្រាក់កាក់ហើយតើកម្រិតនីសSob និងហ្សាខាត់មានចំនួនប៉ុន្មាន? ចម្លើយ៖ គ្រឿងអលង្ការប្រសិនបើត្រូវបានត្រៀមសម្រាប់ធ្វើពាណិជ្ជកម្មឬត្រៀមសម្រាប់មិនមែនពាក់ប្រើប្រាស់ដូចជាការរក្សាទុកមិនមែនសម្រាប់ពាក់នោះជាកាតព្វកិច្ចត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់ដោយគ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញឡើយហើយហ្សាខាត់របស់វាគឺគិតតាមតម្លៃប្រសិនបើត្រៀមសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មដោយត្រូវវាយតម្លៃតាមតម្លៃទីផ្សាររួចបញ្ចេញ ២.៥% នៃតម្លៃរបស់វា។

ប៉ុន្តែប្រសិនបើវាត្រូវបានរក្សាទុកមិនមែនសម្រាប់ពាក់និងមិនមែនសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មពោលគឺគ្រាន់តែរក្សាទុកជាទ្រព្យសម្បត្តិនោះហ្សាខាត់គឺគិតតាមទម្ងន់របស់វា។ ប្រសិនបើទម្ងន់របស់វាដល់ ២០ មីស្វកាល់ (ប្រហែល ១១ កាក់មាសកន្លះនៃកាក់ហ្សូនីយ៍អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតឬប្រហែល ៨៥ ក្រាម) នោះជាកាតព្វកិច្ចត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់ ២.៥% តាមទម្ងន់របស់វាហើយគាត់អាចបញ្ចេញជាមាសផ្ទាល់ឬបញ្ចេញជាប្រាក់កាក់ក្រដាសឬប្រាក់សុទ្ធក៏បាន។ ចំណែកគ្រឿងអលង្ការដែលត្រៀមសម្រាប់ពាក់ប្រើប្រាស់នេះគឺជាបញ្ហាដែលមានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញថាតើមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់ឬមិនមាន? ហើយទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវដែលលេចធ្លោចំពោះខ្ញុំគឺមិនមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើវាឡើយពីព្រោះគ្រឿងអលង្ការគឺដូចជាសម្លៀកបំពាក់ដូចជាសត្វពាហន៖ដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់ធ្វើការងារសម្រាប់ជួលឬសម្រាប់ជិះដែលវាមិនមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់ឡើយទោះបីជាវាជាទ្រព្យសម្បត្តិដែលអាចជាប់ហ្សាខាត់ក៏ដោយ។ ប្រសិនបើវាសម្រាប់បង្កើនផលចំណេញទើបត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់ប៉ុន្តែប្រសិនបើមិនមែនសម្រាប់បង្កើនផលផ្ទុយទៅវិញសម្រាប់ប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ខ្លួនគឺមិនត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់ឡើយដូចជាសត្វពាហន៖ សម្លៀកបំពាក់និងរបស់របរដទៃទៀតដែលមិនមែនសម្រាប់បង្កើនផលរួមទាំងគ្រឿងអលង្ការផងដែរគឺមិនមានហ្សាខាត់ឡើយនេះជាទឡ្ហីករណ៍នៃទស្សន៖នេះ។ ហើយមានអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនយល់ឃើញថាមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើវាទោះបីជាសម្រាប់ពាក់ប្រើប្រាស់ឬឱ្យគេខ្ចីក៏ដោយដោយផ្អែកលើអត្ថបទច្បាប់ទូទៅដែលកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើមាសនិងប្រាក់ប៉ុន្តែតាមការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំនេះជាទស្សន៖ទន់ខ្សោយ (ម័រជូះ)។ *** សំនួរ៖ តើចំនួននីសSobនៃមាសមានប៉ុន្មានហើយតើខ្ញុំត្រូវបញ្ចេញចំនួនប៉ុន្មាន? ខ្ញុំមានគ្រឿងអលង្ការមាសមួយចំនួនហើយរយ៖ពេល ៦ ឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅដោយខ្ញុំមិនបានបញ្ចេញហ្សាខាត់លើវាឡើយដោយដឹងថាមាសទាំងនោះមិននៅជាមួយខ្ញុំនៅទីនេះក្នុងព្រះរាជាណាចក្រឡើយ។ តើខ្ញុំត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់សម្រាប់ឆ្នាំកន្លងមកនិងឆ្នាំបច្ចុប្បន្នឬសម្រាប់តែឆ្នាំបច្ចុប្បន្នហើយតើខ្ញុំត្រូវបញ្ចេញឥឡូវនេះឬរង់ចាំរហូតដល់ខ្ញុំទៅដល់ស្រុកកំណើតរបស់ខ្ញុំដែលមានមាសនោះ? ចម្លើយ៖ នីសSobនៃមាសគឺ ២០ មីស្វកាល់ដែលស្មើនឹងប្រហែល ១១ កាក់មាសកន្លះនៃកាក់ហ្សូនីយ៍អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត (ប្រហែល ៨៥ ក្រាម) ហើយកាតព្វកិច្ចលើមាសគឺ ២.៥% (មួយភាគបួននៃមួយភាគដប់)។ ហើយគ្រឿងអលង្ការដែលលោកស្រីបានលើកឡើងគឺមានការពន្យល់លម្អិត៖ ប្រសិនបើនាងទិញគ្រឿងអលង្ការនេះសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មគឺដើម្បីស្វែងរកចំណេញនោះហ្សាខាត់របស់វាគឺគិតតាមតម្លៃទីផ្សារទោះបីជាតិចឬច្រើនក្តីប្រសិនបើតម្លៃដល់នីសSob នាងត្រូវបញ្ចេញ ២.៥% នៃតម្លៃរបស់វាដោយវាយតម្លៃនៅចុងឆ្នាំពីព្រោះវាបានក្លាយជាទំនិញពាណិជ្ជកម្ម។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើនាងរក្សាទុកគ្រឿងអលង្ការនេះជាទ្រព្យសម្បត្តិសន្សំដោយមិនចង់ពាក់ប្រើប្រាស់នោះហ្សាខាត់គឺគិតតាមទម្ងន់ប្រសិនបើដល់ ២០ មីស្វកាល់ឡើងទៅនាងត្រូវបញ្ចេញ ២.៥% តាមទម្ងន់។ រីឯប្រសិនបើសម្រាប់ពាក់ប្រើប្រាស់នេះជាចំណុចខ្វែងគំនិតរវាងអ្នកប្រាជ្ញជាពីរទស្សន៖៖ ទស្សន៖ទីមួយ៖ មិនមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់ឡើយហើយវាដូចជាសម្លៀកបំពាក់ផ្ទះសម្បែងនិងយានជំនិះដែលមនុស្សប្រើប្រាស់សម្រាប់តម្រូវការចាំបាច់ដែលមិនមានហ្សាខាត់។ ទស្សន៖ទីពីរ៖ មានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់ដោយផ្អែកលើភាពទូទៅនៃអត្ថបទច្បាប់ស្តីពីមាសនិងប្រាក់។ ហើយទស្សន៖ដ៏មានទម្ងន់ (រ៉ាជីះ)៖ គឺទស្សន៖ទីមួយដែលថាមិនមានហ្សាខាត់លើគ្រឿងអលង្ការដែលត្រៀមសម្រាប់ពាក់ប្រើប្រាស់ឬឱ្យគេខ្ចីឡើយពីព្រោះវាដូចជាសម្លៀកបំពាក់និងរបស់ប្រើប្រាស់ចាំបាច់ប្រចាំថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើនាងចង់បញ្ចេញហ្សាខាត់ដើម្បីការប្រុងប្រយ័ត្ននោះជារឿងល្អប្រសើរ។ សំនួរ៖ តើអាចកំណត់នីសSobនេះជាខ្នាតក្រាមដែលកំពុងប្រើប្រាស់បច្ចុប្បន្នបានដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ខ្ញុំមិនដឹងច្បាស់ពីការបំប្លែងទៅជាក្រាមជាក់លាក់នៅពេលនេះទេអាចសួរជាងទងមាសបានថាតើមួយមីស្វកាល់ស្មើនឹងប៉ុន្មានក្រាម (តាមការស្រាវជ្រាវគឺ ២០ មីស្វកាល់ស្មើនឹងប្រហែល ៨៥ ក្រាម)។ សំនួរ៖ តើមិនកំណត់លក្ខខណ្ឌថាហ្សាខាត់ត្រូវតែបញ្ចេញជាមាសនោះទេពោលគឺប្រសិនបើនាងវាយតម្លៃរួចបញ្ចេញជាប្រាក់កាក់តើអនុញ្ញាតដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ នៅពេលដែលនាងដឹងពីកាតព្វកិច្ចលើវានាងអាចបញ្ចេញហ្សាខាត់ជាប្រាក់កាក់រូបិយប័ណ្ណផ្សេងទៀតបាន។ *** សំនួរ៖ ខ្ញុំមានមាសដែលមានតម្លៃប្រហែលមួយពាន់ឌីណាហើយខ្ញុំទិញលក់វាតើមានហ្សាខាត់លើវាដែរឬទេហើយតើមានចំនួនប៉ុន្មានហើយតើខ្ញុំត្រូវបញ្ចេញជាមាសឬជាប្រាក់កាក់? ចម្លើយ៖ នៅពេលដែលមូស្លីមម្នាក់មានមាសគ្រប់នីសSobឡើងទៅដែលនីសSobនៃមាសគឺ ២០ មីស្វកាល់ (ប្រហែល ១១ កាក់មាសកន្លះ) នោះជាកាតព្វកិច្ចត្រូវបញ្ចេញ ២.៥% មិនថាលោកបញ្ចេញជាមាសផ្ទាល់ឬបញ្ចេញជាប្រាក់កាក់តាមតម្លៃប្តូរប្រាក់របស់វានោះឡើយ។ ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុត។ *** ហ្សាខាត់លើបំណុលដែលគេជំពាក់សំនួរ៖ ខ្ញុំមានប្រាក់ដែលមិត្តភក្តិម្នាក់ជំពាក់ហើយខ្ញុំត្រូវការប្រាក់នេះជាចាំបាច់ប៉ុន្តែមិត្តភក្តិរបស់ខ្ញុំជួបការលំបាកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុខ្លាំងតើមានហ្សាខាត់លើប្រាក់នេះដែរឬទេទោះបីជារយ៖ពេលអូសបន្លាយជាច្រើនឆ្នាំក៏ដោយ? ហើយតើខ្ញុំត្រូវបញ្ចេញរាល់ឆ្នាំឬប្រមូលបញ្ចេញនៅពេលដែលខ្ញុំទទួលបានប្រាក់នោះពីគេ? ចម្លើយ៖ ទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវក្នុងចំណោមទស្សន៖របស់អ្នកប្រាជ្ញចំពោះបំណុលដែលជំពាក់លើអ្នកក្ស័យធនឬជួបការលំបាកខ្លាំងគឺគាត់ត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់ត្រឹមតែមួយឆ្នាំគត់នៅពេលដែលគាត់ទទួលបានវា។ ចំណែកបណ្តាឆ្នាំកន្លងផុតទៅខណ៖ពេលដែលប្រាក់ស្ថិតលើបន្ទុករបស់អ្នកក្ស័យធនគឺមិនមានហ្សាខាត់ឡើយពីព្រោះប្រាក់នោះប្រឈមនឹងការមិនទទួលបាន។ ដូច្នេះនៅពេលដែលគាត់ទទួលបានវាគឺកាតព្វកិច្ចលើគាត់ត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់សម្រាប់តែមួយឆ្នាំគត់។ *** សំនួរ៖ ខ្ញុំជាបុរសម្នាក់ដែលប្រកបរបរពាណិជ្ជកម្មអស់រយ៖ពេល ៧ ឆ្នាំមកហើយហើយនៅចុងឆ្នាំនីមួយៗ ខ្ញុំតែងតែធ្វើបញ្ជីសារពើភណ្ឌទំនិញក្នុងហាងរួចបញ្ចេញហ្សាខាត់។ ឥឡូវនេះខ្ញុំបានសម្រេចចិត្ត...

បោះបង់ការងារនេះហើយនៅសល់បំណុលដែលមនុស្សមួយចំនួនជំពាក់ខ្ញុំតើអនុញ្ញាតឱ្យខ្ញុំលើកលែងបំណុលឱ្យពួកគេដោយចាត់ទុកជាហ្សាខាត់ដែរឬទេ? សូមលោកមេត្តាបំភ្លឺខ្ញុំផងសូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ប្រទានពរជ័យដល់លោក។ ចម្លើយ៖ ការលុបចោលបំណុលគឺមិនគ្រប់គ្រាន់ជាហ្សាខាត់នៃទ្រព្យសម្បត្តិដែលមាននៅក្នុងដៃរបស់លោកឡើយ។ ទ្រព្យសម្បត្តិដែលមាននៅក្នុងដៃរបស់លោកគឺលោកត្រូវតែបញ្ចេញហ្សាខាត់លើវាពីទ្រព្យនោះផ្ទាល់ឬពីទ្រព្យដទៃទៀតដែលលោកទទួលបាន។ ចំណែកបំណុលគឺហ្សាខាត់ស្ថិតនៅលើបំណុលនោះឯង៖ ប្រសិនបើបំណុលទាំងនេះជំពាក់លើអ្នកដែលមានទ្រព្យធននិងមានឆន្ទ៖សងនោះជាកាតព្វកិច្ចលើលោកត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់ជារៀងរាល់ឆ្នាំមិនថាលោកទទួលបានវាឬមិនទាន់ទទួលបានវាក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើបំណុលជំពាក់លើអ្នកដែលជួបការលំបាកខ្លាំងហើយលោកព្រួយបារម្ភថានឹងមិនទទួលបានវានោះមិនមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើវាឡើយលុះត្រាតែលោកទទួលបានវាដោយត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់សម្រាប់តែមួយឆ្នាំគត់។ សំនួរ៖ ប្រសិនបើមានការព្រមព្រៀងគ្នាជាមួយកូនបំណុលដែលមានទ្រព្យធនរូបនោះឱ្យគេជាអ្នកបញ្ចេញហ្សាខាត់ជំនួសប្រាក់នោះតើត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ បែបនេះមិនគ្រប់គ្រាន់ឡើយអ្នកដែលត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់និងបង់ហ្សាខាត់គឺម្ចាស់ទ្រព្យផ្ទាល់។ *** ហ្សាខាត់លើប្រាក់បៀវត្សរ៍របស់បុគ្គលិកសំនួរ៖ តើត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់យ៉ាងដូចម្តេចលើប្រាក់សន្សំដែលកើនឡើងរាល់ខែពីប្រាក់បៀវត្សរ៍របស់បុគ្គលិកដោយគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំមានប្រាក់ដែលជាប់កាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់ប៉ុន្តែប្រាក់មួយចំនួនមិនទាន់គ្រប់ខួបមួយឆ្នាំតើគាត់ត្រូវធ្វើយ៉ាងដូចម្តេចចំពោះវា? ចម្លើយ៖ ប្រសិនបើលោកកំណត់ខែណាមួយក្នុងមួយឆ្នាំដើម្បីបញ្ចេញហ្សាខាត់លើប្រាក់ដែលប្រមូលបាននិងសន្សំបានដូចជាខែរ៉ាម៉ាដានជាដើមនោះគឺជារឿងល្អប្រសើរណាស់ដោយលោកបញ្ចេញហ្សាខាត់លើប្រាក់សន្សំទាំងអស់ដែលមាន។ ចំពោះប្រាក់ដែលគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំនោះហ្សាខាត់ត្រូវបានបញ្ចេញទាន់ពេលវេលា...

ហើយចំពោះប្រាក់ដែលមិនទាន់គ្រប់ខួបមួយឆ្នាំនោះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការបញ្ចេញហ្សាខាត់មុនកាលកំណត់ហើយការបញ្ចេញហ្សាខាត់មុនកាលកំណត់គឺត្រូវបានអនុញ្ញាតប្រសិនបើមានគោលបំណងស្របច្បាប់សាសនា។ ហើយនេះគឺជាវិធីសាស្រ្តដែលមនុស្សលោក (ជាពិសេសបុគ្គលិកស៊ីប្រាក់ខែ) គប្បីអនុវត្តគឺកំណត់ខែណាមួយក្នុងមួយឆ្នាំធ្វើជាពេលវេលាបញ្ចេញហ្សាខាត់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុត។ *** ហ្សាខាត់លើប្រាក់វិនិយោគសំនួរ៖ ខ្ញុំមានប្រាក់ចំនួន ៧.០០០ ផោនអេហ្ស៊ីបហើយខ្ញុំបានដាក់វានៅក្នុងគម្រោងពាណិជ្ជកម្មវិនិយោគមួយតើមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់លើប្រាក់នេះដែរឬទេហើយតើមានចំនួនប៉ុន្មាននិងតើត្រូវប្រគល់ជូនអ្នកណាហើយតើខ្ញុំត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់លើប្រាក់ដើមតែមួយមុខឬលើទាំងប្រាក់ដើមនិងប្រាក់ចំណេញ? ចម្លើយ៖ ប្រាក់ដែលវិនិយោគក្នុងពាណិជ្ជកម្មគឺមានកាតព្វកិច្ចហ្សាខាត់ប្រសិនបើដល់នីសSobឡើងទៅហើយក៏មានកាតព្វកិច្ចលើប្រាក់ចំណេញរបស់វាផងដែរដោយប្រាក់ចំណេញគឺអាស្រ័យទៅតាមប្រាក់ដើមត្រូវបញ្ចេញហ្សាខាត់រួមគ្នាជាមួយប្រាក់ដើម។ ដូច្នេះលោកត្រូវតែបង់ហ្សាខាត់ពីប្រាក់នេះនៅពេលដែលប្រាក់ដើមគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំដោយបូកបញ្ចូលប្រាក់ចំណេញជាមួយវាហើយបញ្ចេញហ្សាខាត់ ២.៥% (មួយភាគបួននៃមួយភាគដប់) លើប្រាក់សរុបទាំងអស់។ ចំណែកសំនួរថាតើត្រូវប្រគល់ហ្សាខាត់ជូនអ្នកណា? លោកត្រូវប្រគល់ជូនបណ្តាអ្នកដែលអល់ឡោះដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានកំណត់នៅក្នុងបន្ទូលរបស់ទ្រង់៖ {ពិតប្រាកដណាស់ទានហ្សាខាត់គឺសម្រាប់តែជនក្រីក្រ (ហ្វូការ៉ោះ) ជនទុរគត (ម៉ាសាគីន) បុគ្គលិកប្រមូលហ្សាខាត់បណ្តាជនដែលត្រូវផ្សះផ្សាចិត្តរបស់ពួកគេ (ចំពោះឥស្លាម) ក្នុងការរំដោះទាសករសម្រាប់អ្នកជំពាក់បំណុល (ហ្គារីមីន) ក្នុងមាគ៌ារបស់អល់ឡោះនិងសម្រាប់អ្នកដំណើរដែលដាច់ស្បៀងនេះជាកាតព្វកិច្ចពីអល់ឡោះហើយអល់ឡោះជាអ្នកដឹងបំផុតជាអ្នកប្រកបដោយគតិបណ្ឌិត} [អាត់-តាវបាស់៖ ៦០]។ លោកត្រូវប្រគល់ហ្សាខាត់ជូនដល់ក្រុមណាមួយក្នុងចំណោមក្រុមទាំងប្រាំបីនេះដោយលោកអាចប្រគល់ជូនជនក្រីក្រនិងជនទុរគតដែលពួកគេមានច្រើនណាស់ហើយលោកអាចស្វែងរកពួកគេឃើញយ៉ាងងាយស្រួលខណ៖ពេលដែលពួកគេពិតជាត្រូវការដូច្នេះលោកត្រូវប្រគល់ហ្សាខាត់ជូនដល់ពួកគេ។ ***