ការប្រមូលផ្តុំហ្វាតវ៉ា និងសេចក្តីសម្រេចច្បាប់ឥស្លាម

ចំណែកអ្នករៀនសូត្រដែលមានសមត្ថភាពក្នុងការដឹងអំពីទស្សន៖ដ៏រឹងមាំ (រ៉ាជីហ៍) និងទស្សន៖ខ្សោយ (ម៉ារជូហ៍) ពីចំណោមទស្សន៖របស់អ្នកប្រាជ្ញនោះជាកាតព្វកិច្ចលើរូបគេត្រូវយកតាមអ្វីដែលមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីទស្សន៖របស់បណ្តាអ៊ីម៉ាំទាំងបួននិងអ្នកដទៃទៀតពោលគឺគេត្រូវតែអនុវត្តតាមភស្តុតាងពីព្រោះគេមានសមត្ថភាពលើរឿងនោះ។ មនុស្សលោកមានភាពខុសប្លែកគ្នាក្នុងរឿងនេះដោយមិនស្ថិតក្នុងកម្រិតតែមួយឡើយដូច្នេះការធ្វើតាក់លីដមិនត្រូវបានហាមឃាត់ជាដាច់ខាតហើយក៏មិនមែនជាកាតព្វកិច្ចជាដាច់ខាតដែរប៉ុន្តែវាអាស្រ័យលើស្ថានភាពរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ដូច្នេះចូរពួកអ្នកសួរបណ្តាអ្នកមានចំណេះដឹងប្រសិនបើពួកអ្នកមិនដឹង﴾ [អាល់-អាំព៊ីយ៉ា: ៧]។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយមនុស្សមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យរើសយកទស្សន៖របស់អ្នកប្រាជ្ញណាដែលត្រូវនឹងចំណង់តណ្ហារបស់ខ្លួនឬសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ខ្លួនដោយដើររកតែការបន្ធូរបន្ថយ (រុខ្វស) និងទស្សន៖ងាយស្រួលៗដែលគ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ដោយសារតែវាត្រូវនឹងអារម្មណ៍និងចំណង់របស់ខ្លួននោះឡើយនេះមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតជាដាច់ខាត។ ផ្ទុយទៅវិញគេត្រូវជ្រើសរើសពីទស្សន៖របស់អ្នកប្រាជ្ញនូវអ្វីដែលមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ប្រសិនបើគេមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់។

គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)មរយាទនិងសីលធម៌ឥស្លាម (គីតាបអាល់-អាដាប់) (ចំណងជើងគម្ពីរធំស្តីពីសុជីវធម៌មរយាទសីលធម៌ឥស្លាមការរក្សាអាម៉ាណាស់ការបំពេញការសន្យានិងសិទ្ធិអ្នកជិតខាង)។

គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)មរយាទនិងសីលធម៌ឥស្លាម (គីតាបអាល់-អាដាប់) កាតព្វកិច្ចនៃការប្រគល់ទ្រព្យផ្ញើ (អាម៉ាណាស់) សំណួរ៖ ខ្ញុំបានប្រគល់ទ្រព្យផ្ញើមួយទៅឱ្យសាច់ញាតិម្នាក់របស់ខ្ញុំដើម្បីឱ្យគាត់ជួយថែរក្សាទុកឱ្យខ្ញុំរហូតដល់ពេលដែលខ្ញុំត្រូវការនោះគឺបណ្ណកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់។ បណ្ណនោះនៅជាមួយគាត់រហូតដល់ពេលដែលខ្ញុំចង់យកវាមកវិញប៉ុន្តែគាត់បានបដិសេធមិនព្រមប្រគល់ឱ្យឡើយលើកលែងតែខ្ញុំត្រូវផ្តល់លុយឱ្យគាត់ចំនួន ៥០០០ រីយ៉ាល់ជាថ្នូរនឹងការថែរក្សា។ ខ្ញុំបានព្យាយាមឱ្យគាត់ ១០០០ រីយ៉ាល់ជាការថ្លែងអំណរគុណចំពោះការថែរក្សាប៉ុន្តែគាត់បដិសេធដាច់ខាតដោយទាមទារ ៥០០០ រីយ៉ាល់ហើយបានគំរាមដុតកម្ទេចបណ្ណនោះចោលនិងប្រកែកមិនទទួលស្គាល់ខណ៖ដែលខ្ញុំគ្មានសាក្សីនៅថ្ងៃដែលខ្ញុំបានប្រគល់វាឱ្យគាត់ឡើយ។ តើប្រសិនបើខ្ញុំបំពេញតាមការទាមទាររបស់គាត់ហើយឱ្យ ៥០០០ រីយ៉ាល់តើលុយនេះហាឡាល់ឬហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)លើរូបគាត់? ហើយតើការយកលុយជាថ្នូរនឹងការថែរក្សាទ្រព្យផ្ញើ (វ៉ាឌីអាហ៍) ត្រូវបានអនុញ្ញាតតាមច្បាប់ឥស្លាមដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ប្រសិនបើមានកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងអ្នកនិងគាត់ថាគាត់ថែរក្សាវាដោយយកប្រាក់ឈ្នួលនោះជាកាតព្វកិច្ចលើអ្នកត្រូវផ្តល់ឱ្យគាត់នូវអ្វីដែលអ្នកបានព្រមព្រៀងជាមួយគាត់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងអ្នកទាំងពីរទេពោលគឺអ្នកបានប្រគល់ទ្រព្យផ្ញើឱ្យគាត់ថែរក្សាដោយគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងយកប្រាក់ឈ្នួលនោះគឺហារ៉ាម (ហាមឃាត់ដាច់ខាត) លើរូបគាត់ក្នុងការទាមទារអ្វីមួយពីអ្នកពីព្រោះនេះជាអាម៉ាណាស់ (ទ្រព្យផ្ញើទុកចិត្ត) ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះទ្រង់បញ្ជាពួកអ្នកឱ្យប្រគល់រាល់ទ្រព្យផ្ញើ (អាម៉ាណាស់) ទៅកាន់ម្ចាស់របស់វាវិញ﴾ [អាន-នីសា: ៥៨] និងមានបន្ទូលថា៖ ﴿ប្រសិនបើពួកអ្នកខ្លះទុកចិត្តលើពួកអ្នកខ្លះទៀតនោះចូរអ្នកដែលត្រូវបានគេទុកចិត្តប្រគល់ទ្រព្យផ្ញើរបស់គេទៅវិញចុះហើយចូរកោតខ្លាចអល់ឡោះជាម្ចាស់របស់គេ﴾ [អាល់-ពាក្វរ៉ោះហ៍: ២៨៣]។ ការថែរក្សាទ្រព្យផ្ញើគឺស្ថិតក្នុងអំពើសប្បុរសធម៌និងការសហការគ្នាក្នុងអំពើល្អនិងការកោតខ្លាច។ ដូច្នេះប្រសិនបើគាត់មិនបានកំណត់លក្ខខណ្ឌយកកម្រៃតាំងពីដំបូងទេគឺមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យគាត់យកអ្វីមួយជាថ្នូរឡើយពីព្រោះវាត្រូវបានចាត់ទុកជាការសាងកុសលខិតជិតអល់ឡោះដូច្នេះហារ៉ាមលើគាត់ក្នុងការទាមទារអ្វីមួយពីអ្នក។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់បដិសេធមិនព្រមប្រគល់អ្វីដែលអ្នកបានផ្ញើទុកលុះត្រាតែអ្នកឱ្យប្រាក់កាសដល់គាត់នោះគ្មានការជំទាស់ឡើយសម្រាប់អ្នកក្នុងការប្រគល់ឱ្យគាត់ដើម្បីការពារសិទ្ធិរបស់អ្នកនិងដណ្តើមយកទ្រព្យរបស់អ្នកមកវិញពីគាត់ខណ៖ដែលហារ៉ាមលើរូបគាត់ក្នុងការយកប្រាក់នោះ។ ដូច្នេះអ្វីដែលអ្នកចំណាយឱ្យគាត់ក្នុងករណីនេះគឺត្រូវបានអនុញ្ញាតសម្រាប់អ្នកប៉ុន្តែចំពោះគាត់គឺហារ៉ាម។ សំណួរ៖ ដូច្នេះប្រសិនបើមានការព្រមព្រៀងរវាងភាគីទាំងពីរតើការធ្វើបែបនេះត្រូវបានអនុញ្ញាតដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ករណីនេះនឹងក្លាយជាជំពូកនៃការជួល (អ៊ីចារ៉ោះហ៍) ពោលគឺជួលឱ្យជួយថែរក្សាដោយមានប្រាក់កម្រៃ។ *** ការបំពេញការសន្យាសំណួរ៖ ម្ដាយរបស់ខ្ញុំបានសុំលុយមួយចំនួនពីខ្ញុំដើម្បីចូលរួមចំណែកក្នុងការសាងសង់វិហារឥស្លាមមួយនៅក្នុងភូមិរបស់យើងប៉ុន្តែនៅពេលនោះខ្ញុំមិនទាន់មានលុយលើសពីសេចក្តីត្រូវការរបស់ខ្ញុំដើម្បីឆ្លើយតបតាមសំណូមពររបស់គាត់ឡើយ។ ខ្ញុំក៏បានសន្យានឹងគាត់ថានឹងឱ្យគាត់នៅពេលអនាគតអ៊ីនស្ហាអល់ឡោះ។ បន្ទាប់មកខ្ញុំបានធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេសដើម្បីស្វែងរកប្រាក់ចំណូលហាឡាល់។ ក្នុងអំឡុងពេលនោះអល់ឡោះបានកំណត់ឱ្យម្ដាយរបស់ខ្ញុំធ្លាក់ខ្លួនឈឺហើយបានទទួលមរណភាព។ តើការសន្យានោះនៅតែជាបំណុលជាប់លើរូបខ្ញុំដែលខ្ញុំត្រូវតែបង់ជូនវិហារឥស្លាមជាក់លាក់នោះឬតើខ្ញុំអាចយកទៅផ្តល់ឱ្យវិហារឥស្លាមផ្សេងទៀតដែលត្រូវការលុយបានដែរឬទេ? ឬតើការសន្យានោះមិនជាប់ជាបំណុលលើរូបខ្ញុំហើយខ្ញុំរួចផុតពីការទទួលខុសត្រូវ? ចម្លើយ៖ បាទជាកាតព្វកិច្ចលើអ្នកឬជាការគប្បីនិងចាំបាច់យ៉ាងខ្លាំងលើរូបអ្នកក្នុងការបំពេញការសន្យារបស់អ្នកនិងត្រូវយកប្រាក់កាសទាំងនេះទៅបង់ជូនវិហារឥស្លាមដែលម្ដាយរបស់អ្នកមានបំណងចង់ឱ្យអ្នកបង់ហើយអ្នកបានសន្យានឹងគាត់អំពីរឿងនោះ។ ការបំពេញតាមការសន្យានេះគឺជាផ្នែកមួយនៃកតញ្ញូតាធម៌និងការធ្វើល្អចំពោះគាត់សង្ឃឹមថាអល់ឡោះ ﷻ នឹងទទួលយកវានិងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់គាត់តាមរយ៖ទង្វើនេះ។ ហើយប្រសិនបើវិហារឥស្លាមដែលម្ដាយរបស់អ្នកចង់បាននោះត្រូវបានសាងសង់រួចរាល់និងគ្រប់គ្រាន់ហើយនោះអ្នកអាចយកវាទៅបង់ជូនវិហារឥស្លាមមួយផ្សេងទៀតបាន។ ប៉ុន្តែដូចដែលយើងបានលើកឡើងអ្នកមិនត្រូវធ្វេសប្រហែសលើការសន្យានេះឡើយដោយមិនព្រមបង់ប្រាក់នោះផ្ទុយទៅវិញអ្នកត្រូវតែបំពេញការសន្យានេះដើម្បីជាកតញ្ញូតាធម៌ចំពោះម្ដាយរបស់អ្នក។

ការបំពេញកិច្ចសន្យាសំណួរ៖ ខ្ញុំបានទទួលកិច្ចសន្យាការងារពីពាណិជ្ជករម្នាក់ដែលបានចាត់តាំងឱ្យខ្ញុំនាំយកពលករមកឱ្យគាត់ហើយខ្ញុំពិតជាបានទទួលហ្សាកាត់ (សប្បុរសធម៌កាតព្វកិច្ច) (ហ្សាកាត់ការងារ) សម្រាប់ពួកគេ។ នៅពេលដែលខ្ញុំបានធ្វើដំណើរខ្ញុំបានលក់កិច្ចសន្យាទាំងនេះទៅឱ្យពលករណាដែលមានបំណងចង់ធ្វើការជាមួយបុគ្គលនោះ។ តើការប្រព្រឹត្តបែបនេះត្រូវបានអនុញ្ញាតដែរឬទេ? ហើយតើប្រាក់ដែលខ្ញុំរកបានតាមរយ៖ផ្លូវនេះហាឡាល់ឬហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)? ចម្លើយ៖ ទង្វើនេះគឺជាកំហុសឆ្គងហើយប្រាក់ដែលអ្នកទទួលបានគឺហារ៉ាមពីព្រោះកាតព្វកិច្ចលើអ្នកគឺត្រូវអនុវត្តនូវអ្វីដែលម្ចាស់ការងារបានផ្ទេរសិទ្ធិឱ្យអ្នកធ្វើគឺការនាំយកពលករទាំងនោះមកតាមកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងអ្នកនិងគាត់។ ចំណែកការដែលអ្នកយកកិច្ចសន្យាទាំងនេះទៅលក់ឱ្យពលករហើយយកលុយពីពួកគេនោះគឺជាអំពើអយុត្តិធម៌ (ហ្ស៊ុលម៍) ជាអំពើអយុត្តិធម៌លើពលករទាំងនោះនិងជាការក្បត់សេចក្តីទុកចិត្តរបស់ម្ចាស់ការងារហើយអ្វីដែលអ្នកបានយកពីប្រាក់នេះគឺហារ៉ាមលើរូបអ្នក។ ដូច្នេះអ្នកត្រូវតែប្រគល់ប្រាក់នោះត្រឡប់ទៅឱ្យពលករដែលអ្នកបានយកពីពួកគេដោយអយុត្តិធម៌នោះវិញ។ សំណួរ៖ ទោះបីជាពួកគេពេញចិត្តនឹងរឿងនោះក៏ដោយឬ? ចម្លើយ៖ ទោះបីជាពួកគេពេញចិត្តនឹងរឿងនោះក៏ដោយពីព្រោះអ្នកមិនត្រូវបានគេប្រគល់សិទ្ធិឱ្យធ្វើរឿងនេះឡើយហើយរឿងនេះមានផ្ទុកនូវអំពើអយុត្តិធម៌លើពួកគេ។ *** ការផ្តល់ដំបូន្មានស្មោះត្រង់គឺជាការបំពេញកាតព្វកិច្ចសំណួរ៖ បុរសវ័យក្មេងម្នាក់បានមកស្តីដណ្តឹងប្អូនស្រីរបស់ខ្ញុំហើយពីមុនមកខ្ញុំធ្លាប់ឮថាគាត់ជួនកាលមានការកិបកេងទ្រព្យគេដូច្នេះខ្ញុំក៏បានប្រាប់ក្រុមគ្រួសាររបស់ខ្ញុំអំពីអ្វីដែលខ្ញុំបានឮអំពីគាត់និងបានទូន្មានពួកគេកុំឱ្យយល់ព្រមតាមការស្តីដណ្តឹងនោះ។ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះនរកត្រូវបានបញ្ចប់រួចរាល់ហើយខណ៖ដែលខ្ញុំដឹងថាពីមុនខ្ញុំអាចទប់ស្កាត់នរកនេះបាន

តើខ្ញុំត្រូវធ្វើអ្វីខ្លះដើម្បីលុបលាងកំហុសចំពោះអ្វីដែលបានកើតឡើង? សូមលោកមេត្តាផ្តល់ហ្វាតវ៉ាដល់ខ្ញុំផងសូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ប្រទានផលល្អដល់លោក។ ចម្លើយ៖ ដរាបណាអ្នកបានផ្តល់ដំបូន្មានស្មោះត្រង់ (ន៉ាស៊ីហះហ៍) និងបានបញ្ជាក់អំពីចរិតលក្ខណ៖របស់បុរសនោះប៉ុន្តែក្រុមគ្រួសាររបស់អ្នកមិនបានទទួលយកដំបូន្មានហើយបានសម្រេចចិត្តរៀបការកូនស្រីឱ្យគាត់នោះអ្នកបានបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់អ្នករួចហើយហើយមិនមានកាតព្វកិច្ចអ្វីលើសពីនេះលើរូបអ្នកឡើយ។ ប៉ុន្តែអ្នកត្រូវតែបន្តផ្តល់ដំបូន្មានដល់យុវជននោះដោយដាស់តឿនព្រមានគាត់អំពីរឿងនេះនិងឱ្យគាត់កោតខ្លាចចំពោះអល់ឡោះ ﷻ នេះជាអ្វីដែលអ្នកអាចធ្វើបាន។ ហើយប្រសិនបើអាចជះឥទ្ធិពលលើក្រុមគ្រួសាររបស់អ្នកដើម្បីទាមទារឱ្យប្អូនស្រីរបស់អ្នកលែងលះពីបុរសនោះប្រសិនបើគាត់នៅតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវអំពើអាក្រក់នេះលើអំពើចោរកម្មនិងការកិបកេងប្រសិនបើអ្នកអាចបញ្ចុះបញ្ចូលគ្រួសារឱ្យបែកគ្នាពីបុរសអាក្រក់រូបនេះនោះជារឿងល្អប្រសើរ។ ដូច្នេះអ្នកត្រូវខិតខំឱ្យអស់ពីសមត្ថភាព។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុត។ *** ការអត់ធ្មត់ចំពោះការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញរបស់អ្នកជិតខាងសំណួរ៖ ខ្ញុំមានអ្នកជិតខាងម្នាក់ដែលញៀនស្រានិងតែងតែធ្វើបាបខ្ញុំដោយពាក្យសម្តីរបស់គាត់។ ពេលខ្លះគាត់ល្អដាក់ខ្ញុំខ្លាំងណាស់ប៉ុន្តែក្នុងពេលជាមួយគ្នានោះគាត់ក៏បង្កជម្លោះនិងរៀបឧបាយកលប្រឆាំងនឹងខ្ញុំ។ តើខ្ញុំត្រូវធ្វើយ៉ាងណាចំពោះគាត់ខណ៖ដែលគាត់ជាអ្នកជិតខាងរបស់ខ្ញុំ? សូមលោកមេត្តាណែនាំដល់យើងខ្ញុំផងសូមអល់ឡោះប្រទានផលល្អគ្រប់យ៉ាងដល់លោក។ ចម្លើយ៖ គ្មានការសង្ស័យឡើយថាអ្នកជិតខាងគឺមានសិទ្ធិយ៉ាងធំធេងនៅក្នុងសាសនាឥស្លាមហើយអល់ឡោះ ﷻ បានផ្តាំផ្ញើឱ្យធ្វើល្អចំពោះអ្នកជិតខាង។ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយចូរពួកអ្នកគោរពសក្ការ៖ចំពោះអល់ឡោះនិងកុំយកអ្វីមួយមកធ្វើស្ហ៊ីរក់នឹងទ្រង់ឡើយហើយចូរធ្វើល្អចំពោះឪពុកម្តាយសាច់ញាតិជិតឆ្ងាយក្មេងកំព្រាអ្នកទុគ៌តអ្នកជិតខាងដែលជាញាតិអ្នកជិតខាងដែលមិនមែនជាញាតិមិត្តភក្តិដែលនៅក្បែរអ្នកដំណើរនិងទាសករដែលនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ពួកអ្នក។ ពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះមិនស្រឡាញ់ជនណាដែលមានចរិតអួតអាងនិងក្រអឺតក្រទមឡើយ﴾ [អាន-នីសា: ៣៦]។

ហើយព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលមានជំនឿលើអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)និងថ្ងៃបរលោកគេមិនត្រូវធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើអ្នកជិតខាងរបស់ខ្លួនឡើយ» ដូចដែលលោក ﷺ បានមានប្រសាសន៍។ ដូច្នេះអ្នកជិតខាងពិតជាមានសិទ្ធិលើអ្នកជិតខាងរបស់ខ្លួនក្នុងការធ្វើល្អចំពោះគេ។ ចំណែកអ្វីដែលអ្នកបានលើកឡើងថាអ្នកជិតខាងរបស់អ្នកប្រព្រឹត្តបាបកម្មធំៗ និងផឹកគ្រឿងស្រវឹងនោះកាតព្វកិច្ចលើពួកអ្នកគឺត្រូវផ្តល់ដំបូន្មានស្មោះត្រង់ (ន៉ាស៊ីហះហ៍) ដល់គាត់ជំទាស់នឹងអំពើអាក្រក់របស់គាត់ដាស់តឿនឱ្យគាត់កោតខ្លាចអល់ឡោះ ﷻ ផ្តល់ដំបូន្មានទូន្មាននិងប្រាប់គាត់ថាដរាបណាគាត់មានជំនឿលើអល់ឡោះនិងថ្ងៃបរលោកនោះជាកាតព្វកិច្ចលើគាត់ត្រូវតែតាវពាត់ចំពោះអល់ឡោះពីបាបកម្មអំពើវិនាសនិងបាបកម្មធំៗទាំងនេះ។ ដូច្នេះពួកអ្នកត្រូវតែផ្តល់ដំបូន្មាននិងរំឭកគាត់សង្ឃឹមថាអល់ឡោះនឹងចង្អុលបង្ហាញផ្លូវដល់គាត់តាមរយ៖ពួកអ្នកពីព្រោះគាត់មានសិទ្ធិលើពួកអ្នកហើយសិទ្ធិនេះរឹតតែរឹងមាំដោយសារតែគាត់ជាអ្នកជិតខាងរបស់អ្នក។ ដូច្នេះអ្នកត្រូវទូន្មានគាត់ដាស់តឿនគាត់ហើយប្រសិនបើគាត់នៅតែរឹងរូសមិនព្រមតាវពាត់ទេនោះអ្នកត្រូវតែធ្វើហ៊ីជរ៉ោះហ៍ (ឃ្លាតឆ្ងាយ) ពីគាត់ដើម្បីអល់ឡោះដោយឈប់និយាយរកគាត់និងឈប់អង្គុយជាមួយគាត់រហូតដល់គាត់តាវពាត់ចំពោះអល់ឡោះ ﷻ។ រីឯប្រសិនបើមានការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពីគាត់មកលើសិទ្ធិរបស់អ្នកនោះអ្វីដែលគប្បីគឺអ្នកត្រូវអត់ធ្មត់ចំពោះការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញរបស់អ្នកជិតខាងនិងត្រូវឆ្លើយតបទៅកាន់គាត់វិញដោយអំពើល្អពីព្រោះការតបតអំពើអាក្រក់ដោយអំពើល្អគឺជាគុណសម្បត្តិនៃបណ្តាអ្នកមានជំនឿនិងជាអ្វីដែលអល់ឡោះបានផ្តាំផ្ញើប៉ុន្តែត្រូវរួមជាមួយនឹងការផ្តល់ដំបូន្មាននិងការទូន្មានដូចដែលយើងបានលើកឡើង។ ហើយប្រសិនបើសភាពការណ៍តម្រូវឱ្យអ្នកឃ្លាតឆ្ងាយពីគាត់ឈប់និយាយរកនិងឈប់អង្គុយជាមួយគាត់ដើម្បីឱ្យរឿងនេះក្លាយជាការរារាំងដល់គាត់និងជាមូលហេតុនៃការតាវពាត់របស់គាត់រួមជាមួយនឹងការអត់ធ្មត់លើការរំខានដែលអ្នករងគ្រោះពីគាត់នោះជាការប្រសើរពីព្រោះអ្នកជិតខាងពិតជាមានសិទ្ធិលើអ្នកជិតខាងរបស់ខ្លួនដោយគ្មានមន្ទិលឡើយ។ ហើយអល់ឡោះជាទីពឹងពាក់។

ការបរិច្ចាគឈាមសំណួរ៖ តើបងប្អូនប្រុសរបស់ខ្ញុំអាចបរិច្ចាគឈាមរបស់គាត់ឱ្យភរិយារបស់ខ្ញុំបានដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ គ្មានការរារាំងចំពោះរឿងនោះឡើយប្រសិនបើមានភាពចាំបាច់ខ្វះខាតក្នុងការសង្គ្រោះភរិយារបស់អ្នកដោយឈាមនោះគឺអនុញ្ញាតឱ្យសង្គ្រោះនាងដោយឈាមបងប្អូនប្រុសរបស់អ្នកនិងដោយឈាមរបស់អ្នកដទៃបានដោយគ្មានការជំទាស់ឡើយអ៊ីនស្ហាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)។ *** ភាពខ្ជាប់ខ្ជួនក្នុងការបំពេញការងារកុសលសំណួរ៖ ខ្ញុំបានស្ម័គ្រចិត្តបំពេញការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)មួយចំនួននៅក្រៅពេលវេលាដែលត្រូវហាមឃាត់ព្រមទាំងរំលឹកហ្ស៊ីកៀរចំពោះអល់ឡោះដោយតាស៊៍ពីហ៍និងតះហ៍លីលហើយស្ម័គ្រចិត្តបួសនៅថ្ងៃផ្សេងៗគ្នាដោយខ្ញុំធ្វើកិច្ចការទាំងអស់នេះដោយមិនកំណត់ជាប់ជាកាតព្វកិច្ចថេរណាមួយឡើយដោយសារខ្លាចមិនអាចបន្តជាប់លាប់ហើយធ្លាក់ចូលក្នុងប៊ីឌអាហ៍។ តើបញ្ញត្តិលើរឿងនេះយ៉ាងដូចម្តេច? ចម្លើយ៖ សូមអល់ឡោះបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់របស់អ្នកលើអំពើល្អ! ការបង្កើនការងារស្ម័គ្រចិត្ត (ណាវ៉ាហ៊្វីល) ទាំងការសឡាតស្ម័គ្រចិត្តនិងការរំលឹកហ្ស៊ីកៀរចំពោះអល់ឡោះ ﷻ ដូចជាតះហ៍លីលតាស៊៍ពីហ៍និងតាក់ពៀរគឺជាកិច្ចការដែលត្រូវបានទាមទារនិងអនុញ្ញាតក្នុងសាសនា។ ការសឡាតណាហ៊្វីលមានផ្នែកខ្លះត្រូវបានកំណត់ក្នុងពេលវេលាជាក់លាក់ដូចជាសឡាតរ៉វ៉ាទីពភ្ជាប់ជាមួយការសឡាតកាតព្វកិច្ច (រ៉វ៉ាទីពមុននិងក្រោយ) ដូចគ្នានេះដែរសឡាតវីតិរត្រូវបានកំណត់នៅពេលយប់ចន្លោះពេលសឡាតអ៊ីស្ហានិងពេលហ្វាហ្សើររះឡើងហើយសឡាតតាហ៊ាច់ជុដនៅពេលយប់គឺគប្បីបន្តធ្វើវាឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួនដូចដែលគប្បីបន្តធ្វើសឡាតរ៉វ៉ាទីពភ្ជាប់ជាមួយការសឡាតកាតព្វកិច្ចដែរហើយក៏គប្បីបន្តធ្វើសឡាតវីតិរឱ្យបានទៀងទាត់ថែមទាំងរឹតតែត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងខ្លាំង។ ហើយគប្បីផងដែរឱ្យមូស្លីមមានចំណែកនៃការសឡាតពេលយប់ហើយបញ្ចប់ការសឡាតចុងក្រោយរបស់ខ្លួនដោយវីតិរព្រមទាំងសឡាតឌូហាដែលជាស៊ុននះហ៍ដ៏រឹងមាំពីព្យាការី ﷺ។ ទាំងនេះគឺជាការគោរពសក្ការ៖

ដែលត្រូវបានកំណត់ពេលវេលាតាមច្បាប់ឥស្លាមហើយប្រសិនបើមនុស្សបន្តធ្វើវាឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួននោះជារឿងដែលគួរឱ្យចង់បានបំផុតហើយសកម្មភាពដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ស្រឡាញ់បំផុតគឺសកម្មភាពដែលជាប់លាប់បំផុតទោះបីជាវាតិចតួចក៏ដោយ។ ដូចគ្នានេះដែរការបន្តរំលឹកហ្ស៊ីកៀរចំពោះអល់ឡោះដោយតះហ៍លីលនិងតាស៊៍ពីហ៍គឺគ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយហើយការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ណាហ៊្វីលដូចដែលអ្នកបានរៀបរាប់គឺធ្វើបានលើកលែងតែក្នុងពេលវេលាដែលព្យាការី ﷺ បានហាមឃាត់មិនឱ្យសឡាតប៉ុណ្ណោះហើយអ្នកបានបញ្ជាក់ថាអ្នកបានចៀសវាងពេលវេលាទាំងនោះសរសើរដល់អល់ឡោះ។ *** ការរក្សាអណ្តាតពីការដាក់បណ្តាសានិងការជេរប្រមាថសំណួរ៖ តើការដាក់បណ្តាសាលើអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើបាបឬជនអយុត្តិធម៌ត្រូវបានអនុញ្ញាតដែរឬទេដូចជាមានមនុស្សម្នាក់ធ្វើបាបខ្ញុំដោយពាក្យសម្តីឬទង្វើហើយខ្ញុំដាក់បណ្តាសាលើគាត់? តើទង្វើនេះត្រូវបានអនុញ្ញាតដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ វាមិនសក្តិសមនឹងមូស្លីមក្នុងការក្លាយជាអ្នកចូលចិត្តដាក់បណ្តាសាអ្នកពោលពាក្យអសុរោះឬអ្នកប្រព្រឹត្តថោកទាបឡើយ។ ដូច្នេះគេគប្បីរក្សាអណ្តាតរបស់ខ្លួនពីការជេរប្រមាថទោះបីជាមាននរណាម្នាក់មកជេរប្រមាថគាត់ក៏ដោយក៏គាត់មិនគប្បីតបតទៅវិញដោយទង្វើដូចគ្នានោះឡើយយោងតាមបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ ﴿ហើយអំពើល្អនិងអំពើអាក្រក់មិនស្មើគ្នាឡើយចូរអ្នកទប់ទល់តបតដោយអំពើណាដែលល្អប្រសើរបំផុតចុះ﴾ [ហ៊្វុស្ស៊ីឡាត់: ៣៤]។ *** ការជេរនិងការដាក់បណ្តាសាលើពួកគ្មានជំនឿនិងអ្នកប្រព្រឹត្តបាបកម្មធំៗ សំណួរ៖ យើងខ្ញុំជួនកាលបានជេរឬដាក់បណ្តាសាលើពួកមូស្ហរីកឬពួកកាហ្វាឬនិយាយប្រៀបធៀបពួកគេទៅនឹងសត្វតិរច្ឆានខណ៖ដែលពួកគេជាពួកប្រព្រឹត្តស្ហ៊ីរក់ដែលយើងសូមអល់ឡោះការពារពីវាដោយពួកគេបួងសួងចំពោះវត្ថុផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះហើយអ្នកខ្លះជាគ្រូមន្តអាគមបោកប្រាស់ទៀតផងដែលមានទាំងអ្នករស់និងអ្នកស្លាប់ហើយអ្នកខ្លះធ្វើជាអ៊ីម៉ាំដឹកនាំមូស្លីមក្នុងវិហារឥស្លាមនិងជាអ្នកទេសនានៅលើមិនពារ។ តើការធ្វើបែបនេះត្រូវបានអនុញ្ញាតសម្រាប់យើងខ្ញុំដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ចំពោះការដាក់បណ្តាសាលើកាហ្វាមូស្ហរីកនិងហ្វាស៊ីកដោយសារការប្រព្រឹត្តបាបកម្មធំៗ

ក្នុងចំណោមបាបកម្មធំៗ ការដាក់បណ្តាសាជាលក្ខណ៖ទូទៅគឺគ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយដូចជាការនិយាយថា៖ «បណ្តាសារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ធ្លាក់លើពួកអយុត្តិធម៌» «បណ្តាសារបស់អល់ឡោះធ្លាក់លើពួកកាហ្វា» «បណ្តាសារបស់អល់ឡោះធ្លាក់លើពួកហ្វាស៊ីក» «អល់ឡោះបានដាក់បណ្តាសាលើអ្នកស៊ីការប្រាក់អ្នកឱ្យការប្រាក់សាក្សីទាំងពីរនិងអ្នកកត់ត្រាវា»។ ការដាក់បណ្តាសាលើអ្នកប្រព្រឹត្តបទល្មើសជាលក្ខណ៖ទូទៅបទល្មើសស្ហ៊ីរក់បទល្មើសកុហ្វើរនិងបាបកម្មធំៗជាលក្ខណ៖ទូទៅគឺគ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយ។ ប៉ុន្តែការដាក់បណ្តាសាលើបុគ្គលជាក់លាក់ណាម្នាក់នេះជាចំណុចខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញហើយទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវគឺមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យដាក់បណ្តាសាលើបុគ្គលជាក់លាក់ណាម្នាក់ឡើយពីព្រោះអ្នកមិនអាចដឹងថាតើជីវិតចុងក្រោយរបស់គេនឹងត្រូវបញ្ចប់ដោយបែបណានោះទេ។ *** ការបញ្ចេញពាក្យដាក់បណ្តាសាសំណួរ៖ តើអ្វីជាបញ្ញត្តិនៃអ្នកដែលបានបញ្ចេញពាក្យដែលមានការដាក់បណ្តាសាលើបុគ្គលជាក់លាក់ណាម្នាក់? ចម្លើយ៖ មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបញ្ចេញពាក្យដាក់បណ្តាសាពាក្យជេរប្រមាថនិងការបន្ទាបបន្ថោកមនុស្សឡើយ។ អល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយចូរពួកអ្នកកុំជេរប្រមាថគ្នាតាមរយ៖ឈ្មោះហៅក្រៅដែលអាក្រក់ឡើយ﴾ [អាល់-ហុជុរ៉ត: ១១] ហើយព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការដាក់បណ្តាសាលើអ្នកមានជំនឿគឺប្រៀបដូចជាការសម្លាប់គេដូច្នោះដែរ» និងបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកមានជំនឿមិនមែនជាអ្នកពោលបង្ខូចមិនមែនជាអ្នកចូលចិត្តដាក់បណ្តាសាមិនមែនជាអ្នកពោលពាក្យអសុរោះនិងមិនមែនជាអ្នកថោកទាបឡើយ»។ ដូច្នេះអ្នកមានជំនឿត្រូវការពារអណ្តាតរបស់ខ្លួនពីការបញ្ចេញពាក្យជេរប្រមាថហើយអ្វីដែលធ្ងន់ធ្ងរបំផុតគឺការដាក់បណ្តាសាពីព្រោះបណ្តាសានៅពេលដែលចេញពីមាត់របស់គេទៅកាន់អ្នកដែលមិនសមនឹងទទួលនោះវានឹងត្រឡប់មកលើខ្លួនគេវិញដូចដែលព្យាការី ﷺ បានប្រាប់អំពីរឿងនោះ។ ដូច្នេះមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកមានជំនឿប្រើប្រាស់ការដាក់បណ្តាសាឡើយទាំងចំពោះមនុស្សចំពោះសត្វពាហន៖ ចំពោះផ្ទះសម្បែងឬចំពោះអ្វីផ្សេងទៀតពីព្រោះពាក្យនេះគឺជាពាក្យដ៏គួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមនិងអាក្រក់បំផុតដែលមិនសក្តិសមនឹងមូស្លីមឡើយ។

ការនិយាយដើមគេ (ហ្គីពះហ៍) សំណួរ៖ តើអ្វីដែលបានរៀបរាប់ពីព្យាការី ﷺ ថាការលុបលាងបាប (ខាហ្វ្វារ៉ោះហ៍) នៃការនិយាយដើមគេគឺការសុំអភ័យទោសឱ្យអ្នកដែលយើងបាននិយាយដើមដោយពោលថា «ឱអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) សូមទ្រង់អភ័យទោសដល់យើងខ្ញុំនិងរូបគាត់» មានភាពត្រឹមត្រូវកម្រិតណាដែរ? ហើយតើអ្វីជាអត្ថន័យនៃហ្គីពះហ៍? ចម្លើយ៖ ចំពោះហាឌីޘនេះខ្ញុំមិនចាំច្បាស់អំពីរឿងនោះនៅពេលនេះឡើយហើយខ្ញុំមិនដឹងអំពីវាទេ។ រីឯហ្គីពះហ៍ដោយខ្លួនវាផ្ទាល់គឺជាការហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) ជាបាបកម្មធំមួយក្នុងចំណោមបាបកម្មធំៗ ហើយអល់ឡោះ ﷻ បានហាមឃាត់បណ្តាខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់ពីការប្រព្រឹត្តវាដោយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយចូរពួកអ្នកកុំនិយាយដើមគ្នានៅពីក្រោយខ្នងឡើយតើមាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកអ្នកចូលចិត្តស៊ីសាច់បងប្អូនរបស់ខ្លួនដែលបានស្លាប់ទៅហើយឬទេ? ប្រាកដណាស់ពួកអ្នកពិតជាស្អប់ខ្ពើមវាជាមិនខាន។ ហើយចូរពួកអ្នកកោតខ្លាចអល់ឡោះចុះពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះជាអ្នកទទួលការតាវពាត់ជាអ្នកមេត្តាករុណាបំផុត﴾ [អាល់-ហុជុរ៉ត: ១២]។ ហើយព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «រាល់មូស្លីមទាំងអស់គឺហារ៉ាមលើមូស្លីមដូចគ្នាទាំងឈាមទ្រព្យសម្បត្តិនិងកិត្តិយសរបស់គេ»។ ដូច្នេះហ្គីពះហ៍គឺជាការហារ៉ាមជាបាបកម្មធំនិងគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមបំផុត។ តើអ្វីជាហ្គីពះហ៍? ព្យាការី ﷺ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់អំពីអត្ថន័យរបស់វានៅពេលដែលលោកត្រូវបានគេសួរដោយលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ហ្គីពះហ៍គឺការដែលអ្នកលើកឡើងអំពីបងប្អូនរបស់អ្នកនូវអ្វីដែលគេស្អប់។ មានគេសួរថា៖ ចុះប្រសិនបើនៅក្នុងខ្លួនបងប្អូនរបស់ខ្ញុំមានអ្វីដូចដែលខ្ញុំបាននិយាយមែននោះតើលោកយល់យ៉ាងណាដែរ? លោក ﷺ បានឆ្លើយថា៖ ប្រសិនបើនៅក្នុងខ្លួនគេមានអ្វីដូចដែលអ្នកបាននិយាយនោះអ្នកពិតជាបាននិយាយដើមគេ (ហ្គីពះហ៍) ហើយប៉ុន្តែប្រសិនបើនៅក្នុងខ្លួនគេគ្មានអ្វីដូចដែលអ្នកបាននិយាយទេនោះអ្នកបានប្រឌិតមួលបង្កាច់លើគេ (ពុះហ៍តាន) ហើយ»។ ដូច្នេះហ្គីពះហ៍គឺជាសម្តីដូចដែលព្យាការី ﷺ បានបញ្ជាក់ថា៖ «ការដែលអ្នកលើកឡើងអំពីបងប្អូនរបស់អ្នកនូវអ្វីដែលគេស្អប់»។ ប្រសិនបើបងប្អូនរបស់អ្នកអវត្តមានហើយអ្នកបានប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសរបស់គេនិងពណ៌នាអំពីគេនូវអ្វីដែលគេស្អប់នោះអ្នកបាននិយាយដើមគេនិងបានប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសរបស់គេហើយអ្នកបានជាប់បាបកម្មយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរក្នុងរឿងនោះ។ ហើយប្រសិនបើអ្នកមានការសោកស្តាយនិងតាវពាត់ចំពោះអល់ឡោះ ﷻ ទ្វារតាវពាត់គឺតែងតែបើកចំហប៉ុន្តែនេះជាសិទ្ធិរបស់មនុស្សហើយក្នុងចំណោមលក្ខខណ្ឌនៃការតាវពាត់ចំពោះសិទ្ធិមនុស្សគឺអ្នកត្រូវតែសុំការលើកលែងទោសពីសាមីខ្លួន។ ដូច្នេះអ្នកត្រូវទាក់ទងទៅកាន់បងប្អូនរបស់អ្នកនិងប្រាប់រឿងនោះដល់គាត់ព្រមទាំងសុំការអភ័យទោសពីគាត់លើកលែងតែប្រសិនបើអ្នកខ្លាចថាការប្រាប់គាត់នឹងនាំឱ្យកើតមានមហន្តរាយកាន់តែធំជាងនេះនោះប្រហែលជាគ្រប់គ្រាន់ដោយគ្រាន់តែបួងសួងសុំការអភ័យទោសឱ្យគាត់និងសរសើរលើកតម្កើងគាត់នូវគុណសម្បត្តិដែលមាននៅក្នុងខ្លួនគាត់សង្ឃឹមថាអល់ឡោះ ﷻ នឹងអភ័យទោសឱ្យអ្នក។ *** ការធ្វើសាក្សីក្លែងក្លាយ (ស្ហាហាដាទុហ្ស-ហ៊្សូរ) សំណួរ៖ មិត្តភក្តិម្នាក់របស់ខ្ញុំបានសុំឱ្យខ្ញុំទៅធ្វើសាក្សីជាមួយគាត់នៅតុលាការដើម្បីស្នើសុំបណ្ណបញ្ជាក់កម្មសិទ្ធិលើផ្ទះរបស់គាត់។ ខ្ញុំក៏បានទៅជាមួយគាត់ទៅកាន់តុលាការហើយនៅពេលដែលខ្ញុំទៅដល់ចំពោះមុខចៅក្រមខ្ញុំមានការភ្ញាក់ផ្អើលដោយឃើញសាក្សីដែលបានធ្វើសាក្សីមុនខ្ញុំបាននិយាយនៅក្នុងសក្ខីកម្មរបស់ពួកគេថា៖ ម្ចាស់ផ្ទះបានកាន់កាប់ផ្ទះនេះអស់រយ៖ពេល ១៦ ឆ្នាំមកហើយខណ៖ដែលការពិតគាត់ទើបតែកាន់កាប់ផ្ទះនេះបាន ៦ ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ នៅពេលនោះខ្ញុំស្ថិតក្នុងស្ថានភាពទាល់ច្រកដោយសារខ្ញុំមិនចង់បដិសេធសក្ខីកម្មរបស់ពួកគេដែលអាចធ្វើឱ្យស្មុគស្មាញដល់ការចេញបណ្ណកម្មសិទ្ធិដូច្នេះខ្ញុំក៏បានធ្វើសាក្សីបញ្ជាក់ពីភាពត្រឹមត្រូវនៃសក្ខីកម្មរបស់សាក្សីមុនៗ។ តើសក្ខីកម្មនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាសាក្សីក្លែងក្លាយដែរឬទេ? ហើយតើអ្វីជាការលុបលាងបាប (ខាហ្វ្វារ៉ោះហ៍) របស់វា? ដោយដឹងថាគ្មាននរណាម្នាក់ជំទាស់លើកម្មសិទ្ធិផ្ទះរបស់អ្នកស្នើសុំនោះឡើយផ្ទះនោះពិតជាកម្មសិទ្ធិរបស់គាត់មែនដោយគ្រាន់តែខុសគ្នាតែលើរយ៖ពេលកាន់កាប់ប៉ុណ្ណោះ។ សូមលោកមេត្តាពន្យល់ដល់ខ្ញុំផងសូមអល់ឡោះប្រទានផលបុណ្យដល់លោក។ ចម្លើយ៖ អ្នកបានប្រព្រឹត្តខុសឆ្គងក្នុងទង្វើនេះដោយសារតែអ្នកមិនបានបញ្ជាក់ការពិតនៅក្នុងសក្ខីកម្មហើយអ្នកបានយល់ស្របជាមួយពួកគេទាំងដឹងច្បាស់អំពីកំហុសរបស់ពួកគេ។ នេះត្រូវបានចាត់ទុកជាសាក្សីក្លែងក្លាយ (ស្ហាហាដាទុហ្ស-ហ៊្សូរ) ហើយកាតព្វកិច្ចលើអ្នកគឺត្រូវបញ្ជាក់ការពិត។ ពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ឱបណ្តាអ្នកមានជំនឿអើយចូរពួកអ្នកក្រោកឈរឡើងដើម្បីអល់ឡោះជាសាក្សីដោយយុត្តិធម៌﴾ [អាល់-មាអ៊ីដះហ៍: ៨] និងមានបន្ទូលថា៖ ﴿ចូរពួកអ្នកក្រោកឈរឡើងដោយយុត្តិធម៌ជាសាក្សីដើម្បីអល់ឡោះទោះបីជាប្រឆាំងនឹងខ្លួនពួកអ្នកផ្ទាល់ឬឪពុកម្តាយនិងសាច់ញាតិក៏ដោយទោះបីជាគេជាអ្នកមានឬអ្នកក្រក៏ដោយពីព្រោះអល់ឡោះជាអ្នកសមស្របបំផុតចំពោះអ្នកទាំងពីរដូច្នេះចូរពួកអ្នកកុំដើរតាមចំណង់តណ្ហាក្នុងការរក្សាយុត្តិធម៌ឡើយហើយប្រសិនបើពួកអ្នកបង្វែរឬគេចវេះនោះពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះទ្រង់ដឹងជ្រៅជ្រះនូវរាល់អ្វីៗដែលពួកអ្នកប្រព្រឹត្ត﴾ [អាន-នីសា: ១៣៥]។ ដូច្នេះកាតព្វកិច្ចលើអ្នកគឺត្រូវបញ្ជាក់ការពិតនៅក្នុងកាល៖ទេស៖នេះ។

ចំណែកអ្វីដែលបានកើតឡើងដូចដែលអ្នកបានរៀបរាប់នោះអ្វីដែលជាកាតព្វកិច្ចលើអ្នកគឺអ្នកត្រូវតែទៅជួបចៅក្រមដែលបានចុះបញ្ជីឯកសារនេះហើយប្រាប់គាត់អំពីការពិតជាក់ស្តែងដើម្បីកែតម្រូវនូវអ្វីដែលបានកើតឡើងដោយសារសក្ខីកម្មមិនពិតនោះនេះជាកាតព្វកិច្ចដែលអ្នកត្រូវតែធ្វើ។ *** ការឃ្លាតឆ្ងាយពីអ្នកផ្សព្វផ្សាយពាក្យចចាមអារ៉ាមសំណួរ៖ មានមនុស្សមួយចំនួនបានផ្សព្វផ្សាយពាក្យចចាមអារ៉ាមមិនពិតអំពីខ្ញុំនិងបានពណ៌នាខ្ញុំដោយចរិតលក្ខណ៖អាក្រក់ខណ៖ដែលខ្ញុំគ្មានទោសពៃរ៍ចំពោះអ្វីដែលពួកគេនិយាយឡើយ។ ខ្ញុំក៏បានកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងពីពួកគេដើម្បីកុំឱ្យកើតមានរឿងរ៉ាវមិនល្អហើយក្រោយមកចិត្តរបស់ខ្ញុំក៏មានភាពស្ងប់សុខ។ តើខ្ញុំត្រឹមត្រូវដែរឬទេក្នុងការកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងពីពួកគេ? ហើយតើតាមរយ៖ការអត់ធ្មត់របស់ខ្ញុំចំពោះពួកគេខ្ញុំនឹងទទួលបានផលបុណ្យពីពួកគេដែរឬទេ? សូមលោកមេត្តាផ្តល់ដំបូន្មានដល់ខ្ញុំឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ផង។ ចម្លើយ៖ ជាកាតព្វកិច្ចលើអ្នកត្រូវកែលម្អទំនាក់ទំនងរវាងអ្នកនិងអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងកែតម្រូវរាល់កំហុសឆ្គងដែលមាននៅក្នុងខ្លួនរបស់អ្នកហើយបន្ទាប់ពីនោះអ្វីដែលមនុស្សនិយាយអំពីអ្នកនឹងមិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់អ្នកឡើយប្រសិនបើពួកគេនិយាយមិនពិតហើយបាបកម្មគឺធ្លាក់លើរូបពួកគេប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយអ្វីដែលគប្បីសម្រាប់អ្នកគឺត្រូវចៀសវាងការសេពគប់ពួកគេដរាបណាពួកគេពណ៌នាអំពីអ្នកដោយពាក្យអាក្រក់ទាំងនេះនិងធ្វើបាបធ្វើទុក្ខអ្នកដូច្នេះកុំសេពគប់ពួកគេឡើយពីព្រោះការសេពគប់ពួកគេក្នុងស្ថានភាពបែបនេះអាចនាំឱ្យកើតមានផលវិបាកអាក្រក់និងអាចនាំឱ្យមានការឈ្លោះប្រកែកគ្នាឬការប្រព្រឹត្តអាក្រក់ដាក់គ្នាជាដើម។ ដូច្នេះចូរឃ្លាតឆ្ងាយពីពួកគេលើកលែងតែប្រសិនបើការសេពគប់ពួកគេរួមជាមួយនឹងការកែលម្អអាកប្បកិរិយានិងកែតម្រូវកំហុសរបស់អ្នកអាចលុបបំបាត់ការសង្ស័យអាក្រក់នៅក្នុងចិត្តរបស់ពួកគេចំពោះអ្នកបាននោះជារឿងល្អប្រសើរ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការសេពគប់ពួកគេនាំមកនូវការកើនឡើងនៃអំពើអាក្រក់និងការចោទប្រកាន់កាន់តែខ្លាំងនោះចូរឃ្លាតឆ្ងាយពីពួកគេហើយកែលម្អទំនាក់ទំនងរវាងអ្នកនិងអល់ឡោះនោះគ្មាននរណាម្នាក់អាចធ្វើបាបអ្នកបានឡើយ។

ការបន្លំនិងការគេចវេះច្បាប់រដ្ឋបាលសំណួរ៖ ប្រសិនបើមានមនុស្សម្នាក់បានទិញកិច្ចសន្យាការងារដោយប្រើឈ្មោះអ្នកដទៃនិងបានធ្វើលិខិតឆ្លងដែនដោយឈ្មោះក្លែងក្លាយនេះហើយចង់យកវាទៅធ្វើហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ) តើការធ្វើហាជ្ជនេះត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? ហើយតើអ្វីជាបញ្ញត្តិច្បាប់ឥស្លាមលើទង្វើនេះដែលជាការបោកប្រាស់និងបំពានលើច្បាប់រដ្ឋ? ហើយតើអ្វីជាបញ្ញត្តិនៃប្រាក់ចំណូលដែលរកបានតាមរយ៖វិធីសាស្ត្រនេះ? ចម្លើយ៖ អ្វីដែលត្រូវប្រកាន់យកចំពោះមូស្លីមគឺភាពស្មោះត្រង់ក្នុងការទំនាក់ទំនងនិងការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវភាពទុកចិត្ត (អាម៉ាណាស់) ហើយមិនត្រូវក្លាយជាអ្នកបោកប្រាស់ឬអ្នកបន្លំឡើយជាពិសេសចំពោះច្បាប់ទម្លាប់ដែលមានផលប្រយោជន៍សម្រាប់មនុស្សទូទៅនិងរៀបចំកិច្ចការងាររបស់មនុស្ស។ ដូច្នេះមនុស្សមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបន្លំភូតកុហកមន្ត្រីទទួលខុសត្រូវបំពានច្បាប់ទម្លាប់និងកុហកបោកប្រាស់ឡើយពីព្រោះរឿងនេះមានផ្ទុកនូវគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើន។ ហើយប្រាក់ចំណូលដែលទទួលបានតាមរយ៖ផ្លូវនេះគឺជាប្រាក់ចំណូលមិនថ្លៃថ្នូរឡើយ។ ដូច្នេះមូស្លីមត្រូវតែស្មោះត្រង់ទំនាក់ទំនងដោយភាពស្មោះត្រង់និងប្រកាន់យកភាពស្មោះត្រង់ជានិច្ចហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ នឹងប្រទានរីហ្ស៊ីគីនិងជួយទ្រទ្រង់គាត់៖ ﴿ហើយអ្នកណាដែលកោតខ្លាចអល់ឡោះទ្រង់នឹងបង្កើតផ្លូវចេញសម្រាប់គេនិងប្រទានលាភសក្ការ៖ដល់គេពីប្រភពដែលគេនឹកស្មានមិនដល់﴾ [អាត់-ត្វឡាក: ២-៣]។ ចំណែកបញ្ហាដែលថាតាមរយ៖ការបន្លំនេះអ្នកបានធ្វើហាជ្ជនិងបានរកប្រាក់ចំណូលនោះការធ្វើហាជ្ជគឺត្រឹមត្រូវដោយខ្លួនវាផ្ទាល់ប្រសិនបើអ្នកបានបំពេញគ្រប់លក្ខខណ្ឌនិងកាតព្វកិច្ចដែលអល់ឡោះបានកំណត់ប៉ុន្តែទង្វើបន្លំនិងការបោកប្រាស់របស់អ្នកគឺអ្នកនឹងត្រូវទទួលទោសដូច្នេះអ្នកត្រូវតែតាវពាត់ចំពោះអល់ឡោះ ﷻ ពីទង្វើបែបនេះ។ ដូចគ្នានេះដែរប្រាក់ចំណូលប្រសិនបើគ្មានប្រតិបត្តិការហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) គ្មានការបន្លំនិងគ្មានការប្រាក់រីពាហើយជាការងារស្អាតស្អំនោះវាជាប្រាក់ហាឡាល់ប៉ុន្តែផ្លូវដែលអ្នកបានប្រព្រឹត្តនិងការបន្លំដែលអ្នកបានធ្វើដើម្បីឈានទៅដល់ចំណុចនោះគឺជារឿងដែលមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតហើយអ្នកជាប់បាបកម្មលើវា។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុត។

ការចូលបន្ទប់ទឹកជាមួយគ្រឿងអលង្ការដែលមានចារឹកព្រះនាមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) សំណួរ៖ គ្រឿងអលង្ការមាសមួយចំនួនដែលស្ត្រីប្រើសម្រាប់តុបតែងខ្លួនមានចារឹកព្រះនាមរបស់អល់ឡោះតើការចូលបន្ទប់ទឹកជាមួយគ្រឿងអលង្ការទាំងនោះនៅពេលយកវូឌូ (ការលាងសម្អាតខ្លួន) ត្រូវបានអនុញ្ញាតដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) (ហាមឃាត់ដាច់ខាត) ក្នុងការចូលបន្ទប់បត់ជើង (បន្ទប់ទឹក) ជាមួយវត្ថុដែលមានការរំលឹកដល់អល់ឡោះ ﷻ ហើយក្នុងចំណោមនោះគឺគ្រឿងអលង្ការប្រសិនបើមានចារឹកព្រះនាមរបស់អល់ឡោះ ﷻ នោះគឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យនាងចូលបន្ទប់ទឹកជាមួយវាឡើយពោលគឺនាងត្រូវតែដោះវាចេញសិនមុននឹងចូលបន្ទប់ទឹក។ *** ការបត់ជើងតូចដោយឈរសំណួរ៖ តើមនុស្សអាចបត់ជើងតូចដោយឈរបានដែរឬទេ? តើអ្វីជាបញ្ញត្តិលើរឿងនេះសូមអល់ឡោះប្រទានផលល្អដល់លោក? ចម្លើយ៖ ជាការម៉ាក្រូហ៍ (គួរឱ្យស្អប់ខ្ពើម) ក្នុងការដែលមនុស្សបត់ជើងតូចដោយឈរលើកលែងតែមានភាពចាំបាច់ដូចជាមានជំងឺដែលមិនអាចអង្គុយបាននោះគ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយក្នុងការបត់ជើងតូចដោយឈរឬប្រសិនបើទីកន្លែងនោះកខ្វក់និងមានណាជាសដែលប្រសិនបើអង្គុយនឹងប្រឡាក់ដោយសារជាទីតាំងណាជាសឬដោយសារមានភក់ជ្រាំដែលអាចធ្វើឱ្យប្រឡាក់ខ្លួនប្រសិនបើអង្គុយនោះគ្មានការជំទាស់ឡើយក្នុងការបត់ជើងតូចដោយឈរដោយសារតែមានឧបសគ្គដោះសារ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគ្មានឧបសគ្គដោះសារទេគឺម៉ាក្រូហ៍ក្នុងការបត់ជើងតូចដោយឈរពីព្រោះវាអាចជាដើមហេតុនៃការប្រឡាក់ណាជាសនិងការខ្ទាតទឹកនោមមកលើខ្លួន។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុត។ *** ការវាយប្រហារលើជនគ្មានជំនឿ (កាហ្វា) នៅក្នុងទឹកដីមូស្លីមសំណួរ៖ តើអ្វីជាបញ្ញត្តិនៃការវាយប្រហារលើជនគ្មានជំនឿនៅក្នុងទឹកដីមូស្លីមដោយការវាយដំឬការសម្លាប់ទោះបីជាដោយសារតែទង្វើពុករលួយឬការប្រព្រឹត្តខុសឆ្គងរបស់គេក៏ដោយ?

ចម្លើយ៖ មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យវាយប្រហារលើជនគ្មានជំនឿ (កាហ្វា) ឡើយប្រសិនបើគេបានចូលមកកាន់ទឹកដីមូស្លីមដោយមានកិច្ចសន្យាការពារសុវត្ថិភាព (អាកឌុលអាម៉ាន) ពីព្រោះគេស្ថិតនៅក្រោមការធានារបស់ប្រជាមូស្លីមហើយការក្បត់ការធានារបស់មូស្លីមគឺមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយ។ ហើយមិនអនុញ្ញាតឱ្យវាយប្រហារលើគេឡើយដរាបណាគេបានចូលមកកាន់ទឹកដីមូស្លីមដោយសន្តិសុខនិងតាមប្រព័ន្ធច្បាប់ត្រឹមត្រូវពីព្រោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានបញ្ជាយើងឱ្យបំពេញរាល់កិច្ចសន្យាដោយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកមូស្ហរីកបានសុំសិទ្ធិជ្រកកោនសុវត្ថិភាពពីអ្នកនោះចូរអ្នកផ្តល់សិទ្ធិជ្រកកោនដល់គេរហូតដល់គេបានឮនូវបន្ទូលរបស់អល់ឡោះបន្ទាប់មកចូរជូនគេទៅកាន់កន្លែងសុវត្ថិភាពរបស់គេចុះ﴾ [អាត់-តាវពះហ៍: ៦]។ រីឯប្រសិនបើគេបានប្រព្រឹត្តកិច្ចការណាដែលតម្រូវឱ្យមានការផ្តន្ទាទោសនោះអ្នកដែលមានសិទ្ធិចាត់ការគឺថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋ (វ៉ាលីយុលអាំរ៍) មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលម្នាក់ៗទៅដាក់ទោសគេឡើយពីព្រោះវានឹងបង្កឱ្យមានភាពចលាចលនិងការរំលោភបំពាន។ ប៉ុន្តែអ្នកណាដែលប្រព្រឹត្តរឿងរ៉ាវប៉ះពាល់ដល់សាសនារបស់មូស្លីមឬបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់មូស្លីមនោះត្រូវបញ្ជូនរឿងនេះទៅកាន់ថ្នាក់ដឹកនាំដើម្បីឱ្យលោកជាអ្នកចាត់ការផ្តន្ទាទោសលើជនល្មើសរូបនោះ។ *** ការធ្វើការងារនៅក្នុងវិហារគ្រិស្ត (កាណាអ៊ីស) និងការទទួលប្រាក់ឈ្នួលលើការងារនោះសំណួរ៖ ខ្ញុំធ្លាប់បានធ្វើការនៅក្នុងវិហារគ្រិស្តមួយដោយទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលប្រចាំថ្ងៃតើអ្វីជាបញ្ញត្តិនៃប្រាក់ឈ្នួលដែលខ្ញុំទទួលបានតើវាហាឡាល់ឬហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)? សូមលោកមេត្តាពន្យល់ដល់ខ្ញុំផងសូមអល់ឡោះប្រទានផលល្អគ្រប់យ៉ាងដល់លោក។ ចម្លើយ៖ មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យមូស្លីមធ្វើការងារនៅក្នុងទីកន្លែងស្ហ៊ីរក់និងកន្លែងគោរពបូជាវត្ថុផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះ ﷻ ដូចជាវិហារគ្រិស្តឬផ្នូរបរិសុទ្ធដែលគេសង់សំណង់ពីលើ (អាឌរីហះហ៍) ឬកន្លែងផ្សេងៗទៀតឡើយពីព្រោះការធ្វើបែបនេះគឺស្មើនឹងការទទួលស្គាល់នូវអំពើមិនពិតនិងជាការជួយឧបត្ថម្ភដល់ម្ចាស់របស់វាលើអំពើខុសឆ្គង។ ការងាររបស់គាត់គឺហារ៉ាមដូច្នេះមិនអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ទទួលធ្វើការងារនេះឡើយហើយប្រាក់ឈ្នួលដែលគាត់ទទួលបានជាថ្នូរនឹងការងារនេះគឺជាប្រាក់ចំណូលហារ៉ាមដូច្នេះគាត់ត្រូវតែតាវពាត់ចំពោះអល់ឡោះ ﷻ។ ហើយប្រសិនបើគាត់យកប្រាក់ដែលរកបាននោះទៅធ្វើទាននោះរឹតតែជួយឱ្យគាត់រួចផុតពីការទទួលខុសត្រូវនិងជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីភាពស្មោះត្រង់នៃការសោកស្តាយនិងការតាវពាត់របស់គាត់។

សរុបមក៖ មូស្លីមមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យក្លាយជាជំនួយការដល់ពួកប្រព្រឹត្តអំពើមិនពិតឡើយហើយមិនត្រូវធ្វើជាកម្មករស៊ីឈ្នួលនៅក្នុងទីកន្លែងស្ហ៊ីរក់និងទីតាំងគោរពរូបបដិមាដូចជាវិហារគ្រិស្តផ្នូរបរិសុទ្ធដែលគេគោរពបូជានិងកិច្ចការដទៃទៀតរបស់ពួកកាហ្វានិងពួកមូស្ហរីកឡើយពីព្រោះការធ្វើបែបនេះគឺស្មើនឹងការជួយពួកគេលើអំពើមិនពិតការទទួលស្គាល់អំពើអាក្រក់របស់ពួកគេហើយប្រាក់ចំណូលដែលទទួលបានគឺហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) ដែលយើងសូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ការពារពីវា។ *** ការយឺតយ៉ាវនិងអវត្តមានពីការងារសំណួរ៖ ខ្ញុំធ្វើការនៅផ្នែកប្រៃសណីយ៍ហើយម៉ោងធ្វើការរបស់ខ្ញុំគឺចាប់ពីម៉ោង ៩:០០ ព្រឹកដល់ម៉ោង ១:០០ រសៀលនិងពីម៉ោង ៥:៣០ ដល់ម៉ោង ៦:៣០ ល្ងាច។ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនអាចធ្វើការនៅម៉ោងពេលល្ងាចបានទេដោយសារតែផ្ទះរបស់ខ្ញុំនៅឆ្ងាយពីការិយាល័យហើយខ្ញុំមានកិច្ចការផ្សេងទៀតដែលត្រូវធ្វើនៅពេលល្ងាចហេតុដូច្នេះហើយខ្ញុំមិនដែលមកការិយាល័យនៅពេលល្ងាចឡើយដោយប្រធានរបស់ខ្ញុំបានដឹងអំពីរឿងនេះប៉ុន្តែខ្ញុំមិនដឹងថាគាត់ពេញចិត្តនឹងខ្ញុំឬអត់ទេ។ តើទង្វើនេះត្រឹមត្រូវដែរឬទេខណ៖ដែលខ្ញុំទទួលប្រាក់ខែពេញលេញ? សូមលោកមេត្តាពន្យល់ដល់យើងខ្ញុំផង។ ចម្លើយ៖ ជាការដឹងយ៉ាងច្បាស់ហើយថាបុគ្គលិកនិងអ្នកស៊ីឈ្នួលដើម្បីបំពេញការងារណាមួយគឺត្រូវតែបំពេញការងារនោះឱ្យបានពេញលេញនិងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយហើយគេមិនសមនឹងទទួលបានប្រាក់កម្រៃឡើយលុះត្រាតែបានបំពេញការងារដែលគេជួលឱ្យធ្វើ។ ដូច្នេះអ្វីដែលអ្នកសួរបានលើកឡើងថាគាត់យឺតយ៉ាវឬអវត្តមានពីការងារហើយខាតបង់ពេលវេលាការងារដោយសារកិច្ចការផ្ទាល់ខ្លួននេះជារឿងដែលមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយហើយប្រាក់ខែដែលគាត់ទទួលបានជាថ្នូរនឹងពេលវេលាដែលគាត់មិនបានធ្វើការនោះគឺមិនហាឡាល់សម្រាប់គាត់ឡើយពោលគឺវាជាប្រាក់ចំណូលហារ៉ាមពីព្រោះគាត់បានយកវាដោយគ្មានសិទ្ធិទោះបីជាប្រធានផ្ទាល់ឬនាយកផ្ទាល់របស់គាត់បានលើកលែងឱ្យគាត់ក៏ដោយដរាបណាបទបញ្ជាទូទៅមិនអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើបែបនេះពីព្រោះរឿងនេះមិនផ្តល់សិទ្ធិឱ្យគាត់ខកខានការងារឡើយដោយសារពេលវេលានេះត្រូវបានកំណត់សម្រាប់មុខតំណែងការងារ។ ដូច្នេះមិនអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ខកខានដោយគ្មានហេតុផលដោះសារស្របច្បាប់ឡើយ។

ហើយអ្នកសួរបានបញ្ជាក់ថាគាត់រវល់នឹងកិច្ចការផ្ទាល់ខ្លួនហើយខកខានពេលវេលាការងារនេះជារឿងដែលមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយហើយអ្នកណាដែលត្រូវបានគេប្រគល់ការងារឱ្យគេត្រូវតែលះបង់ពេលវេលាសម្រាប់វានិងបំពេញវាឱ្យបានល្អឥតខ្ចោះបំផុតដើម្បីឱ្យប្រាក់ចំណូលរបស់គេក្លាយជាហាឡាល់ហើយប្រាក់កម្រៃឬប្រាក់ខែដែលគេទទួលបានគឺទទួលបានដោយសក្តិសមនិងស្របតាមច្បាប់ឥស្លាម។ *** ការបោះបង់ចោលនូវចេតនាអាក្រក់សំណួរ៖ ប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់មានចេតនានឹងប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ប៉ុន្តែគេមិនបានធ្វើវាតើគេនឹងត្រូវកត់ត្រាបាបកម្មដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ មានចែងនៅក្នុងហាឌីޘថាប្រសិនបើមូស្លីមម្នាក់មានបំណងធ្វើអំពើអាក្រក់ប៉ុន្តែគេមិនបានធ្វើវានោះនឹងត្រូវកត់ត្រាផលបុណ្យមួយជូនគេនេះគឺក្នុងករណីដែលគេបោះបង់ចោលការធ្វើវាដោយសារតែកោតខ្លាចចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេបោះបង់ចោលការធ្វើវាដោយសារតែគេមិនមានលទ្ធភាពធ្វើវាខណ៖ដែលគេនៅតែមានបំណងថាប្រសិនបើមានឱកាសគេនឹងធ្វើនោះបុគ្គលនេះត្រូវព្រួយបារម្ភអំពីបាបកម្មដោយសារតែចេតនារបស់គេ។ ដូច្នេះប្រសិនបើគេមានបំណងធ្វើអំពើអាក្រក់ហើយគេមិនធ្វើវាដោយសារកោតខ្លាចអល់ឡោះ ﷻ ដោយសារស្អប់ខ្ពើមអំពើអាក្រក់នោះនិងងាកចេញពីវានោះគេនឹងទទួលបានផលបុណ្យលើរឿងនេះហើយនឹងត្រូវកត់ត្រាផលបុណ្យមួយជូនគេដូចមានចែងក្នុងហាឌីޘរបស់ព្យាការី ﷺ។ *** ការឃ្លាតឆ្ងាយពីបងប្អូនមូស្លីម (ហ៊ីចរ៉ោះហ៍) សំណួរ៖ តើមានបាបកម្មដែរឬទេចំពោះបុគ្គលដែលកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងពីបងប្អូនមូស្លីមរបស់ខ្លួនដោយសារតែរឿងលោកិយ?

ចម្លើយ៖ មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យឃ្លាតឆ្ងាយលើសពីបីថ្ងៃឡើយប្រសិនបើវាជារឿងលោកិយយោងតាមប្រសាសន៍របស់លោក ﷺ ថា៖ «មិនហាឡាល់សម្រាប់មូស្លីមក្នុងការឃ្លាតឆ្ងាយ (កាត់កាល) ពីបងប្អូនរបស់ខ្លួនលើសពីបីថ្ងៃឡើយ»។ កាតព្វកិច្ចលើប្រជាមូស្លីមគឺត្រូវមានទំនាក់ទំនងល្អនិងក្តីស្រឡាញ់ដើម្បីអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ និងកុំដើរតាមគំនិតញុះញង់របស់ស្ហៃតន (អារក្ស) និងកុំកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងគ្នាយោងតាមបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់បណ្តាអ្នកមានជំនឿគឺជាបងប្អូននឹងគ្នា﴾ [អាល់-ហុជុរ៉ត: ១០] ជាពិសេសប្រសិនបើអ្នកមានជំនឿនោះជាសាច់ញាតិពីព្រោះគេមានសិទ្ធិនៃចំណងញាតិមិត្តថែមទៀត។ ដូច្នេះប្រសិនបើការយល់ច្រឡំកើតឡើងលើរឿងលោកិយមិនគប្បីបណ្តាលឱ្យមានការកាត់កាលគ្នានោះទេផ្ទុយទៅវិញមូស្លីមត្រូវតែផ្សះផ្សាជាមួយបងប្អូនរបស់ខ្លួននិងលុបបំបាត់ការកាត់កាលរវាងពួកគេហើយអ្នកដែលល្អជាងគេគឺអ្នកដែលចាប់ផ្តើមស៊ាឡាមមុន។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការឃ្លាតឆ្ងាយគឺដោយសារតែរឿងសាសនាដូចជាបុគ្គលនោះបានប្រព្រឹត្តអំពើហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) ឬបោះបង់ចោលកាតព្វកិច្ចហើយគេបានទូន្មានគាត់ហើយតែគាត់មិនស្តាប់នោះគេត្រូវឃ្លាតឆ្ងាយពីគាត់ជាបន្តបន្ទាប់រហូតដល់គាត់តាវពាត់ចំពោះអល់ឡោះ ﷻ។ រីឯការឃ្លាតឆ្ងាយដោយសាររឿងលោកិយគឺមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយហើយប្រសិនបើកើតឡើងមិនត្រូវលើសពីបីថ្ងៃឡើយ។ *** សំណួរ៖ រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនហាឡាល់សម្រាប់មូស្លីមក្នុងការឃ្លាតឆ្ងាយពីបងប្អូនរបស់ខ្លួនលើសពីបីយប់ឡើយដោយនៅពេលពួកគេជួបគ្នាម្នាក់បែរទៅម្ខាងហើយម្នាក់ទៀតបែរទៅម្ខាងហើយអ្នកដែលល្អជាងគេគឺអ្នកដែលចាប់ផ្តើមដោយស៊ាឡាម»។ ប្រសិនបើបុគ្គលដែលខ្ញុំខឹងនោះមិនសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) មិនបួសនិងប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់តើការកាត់កាលរបស់ខ្ញុំចំពោះគាត់ចាត់ទុកជាហារ៉ាមដែរឬទេ? ឬតើអ្វីជាអត្ថន័យនៃហាឌីޘនេះ? ចម្លើយ៖ ការកាត់កាលអ្នកមានជំនឿគឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យលើសពីបីថ្ងៃឡើយប្រសិនបើជារឿងលោកិយពោលគឺគេត្រូវតែផ្សះផ្សាជាមួយបងប្អូនរបស់ខ្លួននិងផ្តល់ស៊ាឡាមដល់គាត់នៅពេលជួបគាត់។ ហើយទោះបីជាដំបូងឡើយមិនគប្បីកាត់កាលលើរឿងលោកិយក៏ដោយប៉ុន្តែប្រសិនបើកើតមានឡើងគឺមិនត្រូវឱ្យលើសពីបីថ្ងៃឡើយនេះជាអត្ថន័យនៃហាឌីޘ៖ «មិនហាឡាល់សម្រាប់មូស្លីមក្នុងការឃ្លាតឆ្ងាយពីបងប្អូនរបស់ខ្លួនលើសពីបីថ្ងៃឡើយ» គឺសំដៅលើរឿងលោកិយ។ ចំណែកការឃ្លាតឆ្ងាយដោយសារបាបកម្មដែលបុគ្គលនោះបានប្រព្រឹត្តហើយបាបកម្មនោះជាបាបកម្មធំហើយគាត់មិនព្រមបោះបង់ចោលនោះជាកាតព្វកិច្ចត្រូវទូន្មានគាត់ដាស់តឿនឱ្យគាត់កោតខ្លាចអល់ឡោះ ﷻ ហើយប្រសិនបើគាត់មិនឈប់និងមិនតាវពាត់ទេនោះត្រូវឃ្លាតឆ្ងាយពីគាត់ពីព្រោះការឃ្លាតឆ្ងាយនេះជាការដាក់ទណ្ឌកម្ម (តាហ៍ហ្ស៊ៀរ) និងជារបាំងទប់ស្កាត់គាត់សង្ឃឹមថាគាត់នឹងតាវពាត់។ លើកលែងតែប្រសិនបើការឃ្លាតឆ្ងាយពីគាត់មានផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដោយបារម្ភថាគាត់នឹងបង្កើនបាបកម្មកាន់តែខ្លាំងនិងនាំឱ្យមានមហន្តរាយធំជាងនេះនោះមិនត្រូវឃ្លាតឆ្ងាយពីគាត់ក្នុងករណីនេះឡើយ។ ការឃ្លាតឆ្ងាយពីអ្នកប្រព្រឹត្តបាបគឺត្រូវបានអនុញ្ញាតនៅពេលដែលមានផលប្រយោជន៍និងមិននាំមកនូវគ្រោះថ្នាក់ធំជាងនេះ។ ហើយជោគជ័យគឺមកពីអល់ឡោះ។ *** ការសម្លាប់មនុស្សដោយអចេតនា (កាត់លុលខាត្វា) សំណួរ៖ ខ្ញុំបានដឹងថាការលុបលាងបាប (ខាហ្វ្វារ៉ោះហ៍) នៃការសម្លាប់មនុស្សដោយអចេតនាគឺការបួសពីរខែជាប់ៗគ្នា។ កាលពីពីរឆ្នាំមុនខ្ញុំបានបើករថយន្តបុកអ្នកថ្មើរជើងម្នាក់ហើយបុគ្គលនោះបានស្លាប់

ដោយសារការប៉ះទង្គិចនោះហើយរវាងខ្ញុំនិងក្រុមគ្រួសារសពបានសម្រុះសម្រួលគ្នាដោយបង់ពាក់កណ្តាលនៃប្រាក់សំណងជីវិត (ឌីយ៉ាស់) ហើយខ្ញុំបានបង់វារួចរាល់ហើយ។ សំណួររបស់ខ្ញុំគឺ៖ តើខ្ញុំត្រូវតែបួសពីរខែក្រោយពីបានបង់ឌីយ៉ាស់ហើយឬនៅ? ហើយតើខ្ញុំអាចពន្យារពេលការបួសរហូតដល់មានឱកាសល្អជាពិសេសខ្ញុំកំពុងជាប់រវល់ខ្លាំងបានដែរឬទេ? ហើយប្រសិនបើខ្ញុំមិនអាចបួសបានតើខ្ញុំត្រូវធ្វើយ៉ាងណា? សូមលោកមេត្តាពន្យល់ដល់ខ្ញុំផង។ ចម្លើយ៖ គ្មានការសង្ស័យឡើយថាអ្នកដែលសម្លាប់មនុស្សដោយអចេតនាគឺត្រូវជាប់កាតព្វកិច្ចលើឌីយ៉ាស់ (ប្រាក់សំណងជីវិត) និងខាហ្វ្វារ៉ោះហ៍ (ការលុបលាងបាប)។ ឌីយ៉ាស់គឺជាប់លើត្រកូលខាងឪពុករបស់អ្នកសម្លាប់ (អាគីឡះហ៍) រីឯខាហ្វ្វារ៉ោះហ៍គឺជាប់លើទំនួលខុសត្រូវរបស់អ្នកសម្លាប់ផ្ទាល់។ អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយអ្នកណាដែលសម្លាប់អ្នកមានជំនឿម្នាក់ដោយអចេតនានោះត្រូវដោះលែងទាសករមានជំនឿម្នាក់និងបង់ប្រាក់សំណងជីវិត (ឌីយ៉ាស់) ប្រគល់ជូនក្រុមគ្រួសារសពលើកលែងតែពួកគេធ្វើទានលើកលែងឱ្យ... ហើយអ្នកណាដែលរកមិនបាននោះត្រូវបួសពីរខែជាប់ៗគ្នាជាការតាវពាត់ចំពោះអល់ឡោះហើយអល់ឡោះជាអ្នកដឹងជ្រៅជ្រះជាអ្នកមានគតិបណ្ឌិតបំផុត﴾ [អាន-នីសា: ៩២]។ ដូច្នេះទ្រង់បានកំណត់កាតព្វកិច្ចពីរយ៉ាងក្នុងការសម្លាប់ដោយអចេតនា៖ ទីមួយ៖ ឌីយ៉ាស់ (ប្រាក់សំណងជីវិត) ដែលនេះជាបន្ទុករបស់ត្រកូលអ្នកសម្លាប់ (អាគីឡះហ៍)។ ទីពីរ៖ ខាហ្វ្វារ៉ោះហ៍ (ការលុបលាងបាប) ដែលនេះជាបន្ទុករបស់អ្នកសម្លាប់ផ្ទាល់។ ហើយខាហ្វ្វារ៉ោះហ៍មានពីរដំណាក់កាល៖ ទីមួយគឺការដោះលែងទាសករប្រសិនបើមានទាសករនិងមានលទ្ធភាពដោះលែងហើយគ្មានអ្វីជំនួសវាបានឡើយ។ ប្រសិនបើគ្មានទាសករឬមានទាសករតែគ្មានលទ្ធភាពហិរញ្ញវត្ថុដើម្បីដោះលែងនោះគេត្រូវបួសពីរខែជាប់ៗគ្នាហើយគ្មានជម្រើសទីបីនៅក្នុងខាហ្វ្វារ៉ោះហ៍នេះឡើយគឺមានតែការដោះលែងទាសករហើយអ្នកដែលមិនអាចដោះលែងបានគឺត្រូវបួសពីរខែជាប់គ្នា។ ដូច្នេះអ្នកត្រូវតែបួសពីរខែជាប់ៗគ្នាដែលវាបានជាប់ជាបំណុលលើរូបអ្នកហើយអ្នកត្រូវតែប្រញាប់ប្រញាល់បំពេញវាឱ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើបាននិងគ្រប់កាល៖ទេស៖ ទោះបីជាអ្នកកំពុងធ្វើការងារក៏ដោយពីព្រោះការងារមិនរារាំងការបួសឡើយពោលគឺអ្នកអាចបួសខណ៖ពេលកំពុងធ្វើការបាន។ ការពន្យារពេលកាតព្វកិច្ចនេះអាចនាំឱ្យមានឧបសគ្គកើតឡើងហើយខាហ្វ្វារ៉ោះហ៍នេះនឹងនៅតែជាប់ជំពាក់លើអ្នក។ ដូច្នេះកាតព្វកិច្ចលើអ្នកគឺត្រូវប្រញាប់រួចខ្លួនពីកាតព្វកិច្ចដ៏ធំធេងនេះ។ *** ទណ្ឌកម្មតាហ៍ហ្ស៊ៀរ (ការផ្តន្ទាទោសតាមឆន្ទានុសិទ្ធិ) សំណួរ៖ តើអ្វីជាតាហ៍ហ្ស៊ៀរ (Ta'zir) ពីព្រោះខ្ញុំតែងតែឮពាក្យនេះប៉ុន្តែមិនយល់អត្ថន័យរបស់វា? ចម្លើយ៖ តាហ៍ហ្ស៊ៀរតាមភាសាអារ៉ាប់មានន័យថា៖ ការអប់រំទូន្មាន។ តាមច្បាប់ឥស្លាមមានន័យថា៖ ការដាក់ទណ្ឌកម្មអប់រំចំពោះរាល់បទល្មើសដែលគ្មានទណ្ឌកម្មកំណត់ជាក់លាក់ (ហាដ) និងគ្មានខាហ្វ្វារ៉ោះហ៍។ ហើយតាហ៍ហ្ស៊ៀរគឺអាស្រ័យលើការវិនិច្ឆ័យ (អ៊ិចទីហាត) របស់ចៅក្រមដោយចៅក្រមអាចដាក់ទណ្ឌកម្មអ្នកប្រព្រឹត្តខុសទៅតាមអ្វីដែលលោកយល់ឃើញថាគ្រប់គ្រាន់ដូចជាការស្តីបន្ទោសការព្រមានការវាយការឃុំឃាំងឬវិធានការផ្សេងទៀតដែលចៅក្រមយល់ឃើញថាអាចទប់ស្កាត់បទល្មើសនោះបាន។ *** ការតាវពាត់ដ៏ស្មោះត្រង់ (តាវពះហ៍ន៉ាស៊ូហា) សំណួរ៖ អ្នកសួរបានរៀបរាប់ថា៖ គាត់ធ្លាប់បានប្រព្រឹត្តបាបកម្មធំមួយដែលតម្រូវឱ្យមានទណ្ឌកម្មកំណត់ (ហាដ) តាមច្បាប់ឥស្លាមលើអ្នកប្រព្រឹត្តប៉ុន្តែគាត់បានតាំងចិត្តតាវពាត់យ៉ាងស្មោះត្រង់សោកស្តាយចំពោះអតីតកាលនិងតាំងចិត្តទៅធ្វើហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ)។ គាត់សួរថាតើគាត់ត្រូវតែប្រគល់ខ្លួនឱ្យតុលាការឥស្លាមដើម្បីអនុវត្តទណ្ឌកម្មហាដឬតើការតាវពាត់ស្មោះត្រង់គឺគ្រប់គ្រាន់ហើយអល់ឡោះនឹងបិទបាំងកំហុសរបស់គាត់ទាំងក្នុងលោកិយនិងបរលោក?​ ចម្លើយ៖ ជាកាតព្វកិច្ចលើគាត់ត្រូវតាវពាត់ចំពោះអល់ឡោះ ﷻ ដោយស្មោះត្រង់ប្រកាន់ខ្ជាប់សាសនារបស់គាត់បំពេញរាល់ការគោរពសក្ការ៖និងកាតព្វកិច្ចដែលអល់ឡោះបានកំណត់ចៀសវាងរាល់ការហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) និងស្មោះត្រង់ក្នុង

ការតាវពាត់នេះហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ តែងតែទទួលយកការតាវពាត់របស់អ្នកដែលតាវពាត់។ គាត់មិនចាំបាច់ត្រូវតែប្រគល់ខ្លួនឱ្យអាជ្ញាធរដើម្បីអនុវត្តទណ្ឌកម្មហាដលើរូបគាត់ឡើយគឺការតាវពាត់របស់គាត់គឺគ្រប់គ្រាន់ហើយប្រសិនបើគាត់មានភាពស្មោះត្រង់កែលម្អខ្លួនប្រកាន់ខ្ជាប់លើសាសនារបស់អល់ឡោះនិងសាងអំពើល្អក្នុងជីវិតទៅអនាគតនោះអ៊ីនស្ហាអល់ឡោះប៉ុណ្ណេះគឺគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់គាត់ហើយ។ មិនត្រឹមតែមិនជាប់កាតព្វកិច្ចប៉ុណ្ណោះទេថែមទាំងមិនគប្បីក្នុងការទៅប្រគល់ខ្លួនឬទៅសារភាពប្រាប់អាជ្ញាធរអំពីបាបកម្មដែលខ្លួនបានប្រព្រឹត្តនោះឡើយផ្ទុយទៅវិញចូរគាត់បិទបាំងខ្លួនឯងដោយការបិទបាំងរបស់អល់ឡោះ ﷻ រួមជាមួយនឹងការតាវពាត់ដ៏ស្មោះត្រង់និងការសាងអំពើល្អ។ *** ការប្រកាន់យកចំនួនសេស (វីតិរ) ក្នុងសកម្មភាពសំណួរ៖ ខ្ញុំបានឃើញមនុស្សម្នាក់តែងតែធ្វើសកម្មភាពភាគច្រើនដែលមានចំនួនដោយប្រកាន់យកចំនួនសេស (វីតិរ) ហើយគាត់និយាយថា៖ នេះជាស៊ុននះហ៍ហើយចំនួនសេសគឺប្រសើរជាងចំនួនគូ (ស្ហាហ្វអ៍)។ តើរឿងនេះមានមូលដ្ឋានក្នុងស៊ុននះហ៍ដ៏បរិសុទ្ធដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ រឿងនេះគ្មានមូលដ្ឋាននៅក្នុងស៊ុននះហ៍ដ៏បរិសុទ្ធនិងគ្មាននៅក្នុងច្បាប់ឥស្លាមឡើយពីព្រោះការគោរពសក្ការ៖ទាំងឡាយមានខ្លះជាចំនួនគូនិងខ្លះជាចំនួនសេស។ ជាឧទាហរណ៍៖ ការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ហ្វាហ្សើរគឺជាចំនួនគូ (ពីររ៉កអាត់) ការសឡាតអ៊ីស្ហាហ្សុហុរនិងអាសើរសុទ្ធតែជាចំនួនគូ (បួនរ៉កអាត់) រីឯការសឡាតម៉ាហ្គ្រិពគឺជាចំនួនសេស (បីរ៉កអាត់)។ ដូចគ្នានេះដែរការសឡាតវីតិរក្រោយការសឡាតអ៊ីស្ហាដែលជាណាហ៊្វីលដ៏រឹងមាំបំផុតគឺជាចំនួនសេស។ ដូច្នេះការគោរពសក្ការ៖មានខ្លះជាចំនួនគូនិងខ្លះជាចំនួនសេសហើយមនុស្សត្រូវតែបំពេញរាល់ការគោរពសក្ការ៖ទៅតាមអ្វីដែលអល់ឡោះ ﷻ បានបញ្ញត្តិប្រសិនបើវាជាចំនួនគូត្រូវធ្វើជាចំនួនគូហើយប្រសិនបើវាជាចំនួនសេសត្រូវធ្វើជាចំនួនសេស។ សំណួរ៖ មានអ្នកដែលចូលចិត្តជ្រើសរើសចំនួនសេសក្នុងការងាររបស់ខ្លួនហើយនិយាយថាវាជាស៊ុននះហ៍តើមានចែងថាជាការគប្បី (មុស្តាហាប់) ដែរឬទេ?

ចម្លើយ៖ គ្មានការចែងថាជាការគប្បី (មុស្តាហាប់) ជាទូទៅឡើយប៉ុន្តែមានសកម្មភាពជាក់លាក់មួយចំនួនដែលត្រូវបានធ្វើឡើងជាចំនួនសេសដូចជា៖ ការជូតសម្អាតក្រោយបត់ជើង (ឥស្ទិចម៉ារ) ដោយប្រើដុំថ្មបីដុំឬជូតបីដងនិងការទទួលទានផ្លែទំពាំងបាយជូរក្រៀមឬល្មើនៅពេលរ៉ូកាពួសចំនួនបីគ្រាប់ជាចំនួនសេសករណីបែបនេះពិតជាមានចែងក្នុងស៊ុននះហ៍ «ពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ទ្រង់ជាឯក (វីតិរ) ហើយទ្រង់ស្រឡាញ់ចំនួនសេស» ហើយព្យាការី ﷺ ធ្លាប់បានធ្វើកិច្ចការមួយចំនួនជាចំនួនសេស។ ដូច្នេះអ្វីដែលមានចែងក្នុងស៊ុននះហ៍ឱ្យធ្វើជាចំនួនសេសគឺគប្បីធ្វើជាចំនួនសេស។ *** ប្រាក់ឧបត្ថម្ភពីស្ថាប័នសន្តិសុខសង្គមសំណួរ៖ ខ្ញុំធ្លាប់រៀននៅសាលាហើយបន្ទាប់មកខ្ញុំបានបោះបង់ការសិក្សា។ ខ្ញុំធ្លាប់មានប្រាក់ឧបត្ថម្ភប្រចាំខែពីស្ថាប័នសន្តិសុខសង្គមហើយពួកគេមិនបើកប្រាក់ឱ្យខ្ញុំឡើយលុះត្រាតែខ្ញុំយកលិខិតបញ្ជាក់ពីសាលាថានៅតែបន្តការសិក្សា។ ដូច្នេះរាល់ពេលដែលគេទាមទារមាស្រីរបស់ខ្ញុំតែងតែទៅសាលាហើយយកលិខិតនោះមកហើយពួកគេក៏បានបើកប្រាក់ឱ្យខ្ញុំ។ តើប្រាក់ដែលខ្ញុំបានយកនោះហាឡាល់ឬហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)? ហើយតើប្រាក់ដែលទទួលបានពីសន្តិសុខសង្គមនោះជាប់កាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់ (សប្បុរសធម៌កាតព្វកិច្ច)ដែរឬទេ?​ ចម្លើយ៖ ប្រសិនបើប្រាក់កាសទាំងនេះដែលត្រូវបានបើកផ្តល់ដោយស្ថាប័នសន្តិសុខសង្គមជាប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តសម្រាប់ការសិក្សានោះមិនហាឡាល់ឱ្យអ្នកយកវាឡើយលើកលែងតែអ្នកកំពុងសិក្សាជាក់ស្តែងប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកបានបោះបង់ការសិក្សាហើយនោះមិនហាឡាល់ឱ្យអ្នកយកអ្វីមួយពីប្រាក់នោះឡើយពីព្រោះវាជាការយកដោយគ្មានមូលដ្ឋានត្រឹមត្រូវហើយសាលាមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចេញលិខិតបញ្ជាក់ថាអ្នកកំពុងសិក្សាខណ៖ដែលការពិតមិនមែនដូច្នោះឡើយពីព្រោះនេះចាត់ទុកជាការកុហកនិងការបន្លំដែលមិនត្រូវបានអនុញ្ញាត។ ដូចគ្នានេះដែរចំពោះអ្វីដែលអ្នកបានសួរថាប្រសិនបើអ្នកសន្សំប្រាក់ប្រភេទនេះបានតើមានកាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់លើវាដែរឬទេ?