ការប្រមូលផ្តុំហ្វាតវ៉ា និងសេចក្តីសម្រេចច្បាប់ឥស្លាម

គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ការបង្កើតថ្មីក្នុងសាសនា (គីតាបអាល់-ប៊ីឌអាហ៍) ការបញ្ចេញសំឡេងនូវចេតនា (នីយ៉ាត់) សំណួរ៖ នៅស្រុកទេសរបស់យើងយើងដឹងថាគ្រប់ការគោរពសក្ការ៖ (អ៊ីពាដាត់) ទាំងអស់ត្រូវតែមានចេតនា (នីយ៉ាត់) ហេតុដូច្នេះហើយមុននឹងចាប់ផ្តើមការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) គឺត្រូវតែបញ្ចេញសំឡេងនូវចេតនា។ ប្រសិនបើទង្វើនេះមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឬជាប៊ីឌអាហ៍ (ការបង្កើតថ្មីក្នុងសាសនា) នោះតើហាឌីޘដែលចែងថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់រាល់សកម្មភាពទាំងឡាយគឺអាស្រ័យលើចេតនា» មានអត្ថន័យយ៉ាងដូចម្តេចដែរ? ចម្លើយ៖ ពិតណាស់គ្រប់សកម្មភាពទាំងអស់គឺត្រូវការចេតនាដូចមានចែងក្នុងហាឌីޘដែលអ្នកបានលើកឡើងថារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់រាល់សកម្មភាពទាំងឡាយគឺអាស្រ័យលើចេតនាហើយមនុស្សគ្រប់រូបនឹងទទួលបានទៅតាមអ្វីដែលគេបានតាំងចេតនា» ប៉ុន្តែនេះមិនមែនមានន័យថាត្រូវបញ្ចេញសំឡេងនូវចេតនានោះឡើយ។ អត្ថន័យរបស់វាគឺ៖ អ្នកត្រូវមានជំនឿក្នុងចិត្តនិងតាំងចិត្តប្រតិបត្តិការងារនោះដើម្បីអល់ឡោះ ﷻ ហើយប៉ុណ្ណេះគឺគ្រប់គ្រាន់ហើយ។ ទីតាំងនៃចេតនាគឺស្ថិតនៅក្នុងចិត្តមិនមែននៅលើអណ្តាតឡើយហើយការបញ្ចេញសំឡេងនូវចេតនាគឺជាប៊ីឌអាហ៍ពីព្រោះគ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីព្យាការី ﷺ ឬពីបណ្តាខាលីហ្វះហ៍រ៉ស៊៊ីឌីននិងសហ្វាពាក់របស់លោកព្រមទាំងបណ្តាជំនាន់ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមឡើយថាពួកគេធ្លាប់បានបញ្ចេញសំឡេងនូវចេតនានោះ។ ផ្ទុយទៅវិញទីតាំងនៃចេតនាគឺនៅក្នុងចិត្តហើយអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ចូរអ្នកពោលចុះតើពួកអ្នកចង់បង្រៀនអល់ឡោះអំពីសាសនារបស់ពួកអ្នកឬ? ខណ៖ដែលអល់ឡោះទ្រង់ជ្រាបនូវអ្វីៗទាំងអស់ដែលមាននៅលើមេឃទាំងឡាយនិងអ្វីៗនៅលើផែនដីហើយអល់ឡោះទ្រង់ជ្រាបដឹងនូវរាល់អ្វីៗទាំងអស់﴾ [អាល់-ហុជុរ៉ត: ១៦]។ ដូច្នេះនៅពេលដែលអ្នកបានតាំងចេតនាក្នុងចិត្តនិងមានបំណងក្នុងចិត្តហើយនោះអល់ឡោះទ្រង់ជ្រាបនូវរឿងនោះហើយវាមិនចាំបាច់ឱ្យអ្នកត្រូវបញ្ចេញសំឡេងតាមអណ្តាតរបស់អ្នកឡើយ។ *** ការជូតកញ្ចឹងកក្នុងការយកវូឌូ (ការលាងសម្អាតខ្លួន) សំណួរ៖ តើការលាងឬការជូតកញ្ចឹងកគឺជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វើរឌូ) ឬជាស៊ុននះហ៍នៃការយកវូឌូដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ការជូតកញ្ចឹងកមិនមែនជាស៊ុននះហ៍នៃការយកវូឌូហើយក៏មិនមែនជាហ្វើរឌូនោះដែរពីព្រោះអល់ឡោះ ﷻ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់អំពីសរីរាង្គដែលត្រូវលាងនិងសរីរាង្គដែលត្រូវជូតដោយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖

﴿ឱបណ្តាអ្នកដែលមានជំនឿអើយនៅពេលដែលពួកអ្នកក្រោកឈរឡើងដើម្បីសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ចូរពួកអ្នកលាងមុខរបស់ពួកអ្នកនិងដៃទាំងពីររបស់ពួកអ្នកដល់កែងដៃហើយចូរជូតក្បាលរបស់ពួកអ្នកនិងលាងជើងទាំងពីររបស់ពួកអ្នកដល់កជើង﴾ [អាល់-មាអ៊ីដះហ៍: ៦]។ ដូច្នេះសរីរាង្គដែលត្រូវជូតគឺមានតែក្បាលប៉ុណ្ណោះមិនមែនកញ្ចឹងកឡើយ។ ហើយគ្មានស៊ុននះហ៍ណាមួយត្រូវបានបញ្ជាក់ត្រឹមត្រូវពីរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ស្តីពីការជូតកញ្ចឹងកនោះទេដូច្នេះការជូតកញ្ចឹងកគឺចាត់ទុកជាប៊ីឌអាហ៍ (ការបង្កើតថ្មី)។ *** ការនិយាយពាក្យ «អ៊ីស្តាក្វមណាវ៉ាឥអ៍តាឌាល់ណា» ក្រោយពេលអ៊ីក្វម៉ាស់សំណួរ៖ នៅពេលអ៊ីក្វម៉ាស់សឡាតហើយនៅពេលដែលអ៊ីម៉ាំពោលពាក្យដែលមានបំណងតម្រង់ជួរដូចជាពាក្យ៖ «អ៊ីស្តាក្វីមូ (ចូរតម្រង់ជួរឱ្យត្រង់)» ឬ «ឥអ៍តាឌីលូ (ចូរឈរឱ្យស្មើ)» នោះបណ្តាម៉ាមូមបានពោលដោយសំឡេងខ្សឹបថា៖ «អ៊ីស្តាក្វមណាវ៉ាឥអ៍តាឌាល់ណាវ៉ាអាឡល់ឡោះហ៍តាវ៉ាកាល់ណា (យើងបានតម្រង់ជួរត្រង់ហើយយើងបានឈរស្មើហើយហើយយើងសូមប្រគល់ការទុកចិត្តលើអល់ឡោះ)» តើការនិយាយពាក្យនេះត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ពាក្យសម្តីនេះគ្មានមូលដ្ឋានឡើយហើយមិនគប្បីពោលវានោះទេពីព្រោះគ្មានភស្តុតាងណាមួយបញ្ជាក់អំពីវាឡើយក្នុងកាល៖ទេស៖នេះ។ គោលការណ៍គ្រឹះក្នុងការបួងសួងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ) និងការគោរពសក្ការ៖ គឺត្រូវផ្អែកលើភស្តុតាងដែលបានបញ្ជាក់ពីព្យាការី ﷺ ខណ៖ដែលករណីនេះគ្មានភស្តុតាងឡើយដូច្នេះត្រូវតែបោះបង់វាចោល។ *** ការអានសឡាវ៉ាត់អ៊ីប្រាហ៊ីមិយ្យះហ៍មុនពេលអ៊ីម៉ាំចូលក្នុងថ្ងៃសុក្រសំណួរ៖ នៅស្រុកទេសរបស់យើងមុនការសឡាតថ្ងៃសុក្របណ្តាអ្នកសឡាតបានសូត្រសឡាវ៉ាត់អ៊ីប្រាហ៊ីមិយ្យះហ៍ដោយសំឡេងឮៗនិងព្រមៗគ្នារហូតដល់អ៊ីម៉ាំមកដល់និងថ្លែងឃុតពះហ៍។ ដូចគ្នានេះដែរនៅពេលដែលអ៊ីម៉ាំពោលថា៖ «អាស្សាឡាមុអាឡៃកុមវ៉ារ៉ោះហ៍ម៉ាទុឡឡោះហ៍វ៉ាបារ៉កាតុហ៊ុ» មុននឹងចាប់ផ្តើមឃុតពះហ៍នោះបណ្តាអ្នកសឡាតក៏បានឆ្លើយតបទៅកាន់គាត់ដោយសំឡេងឮៗនិងព្រមៗគ្នាផងដែរដោយពោលថា៖ «វ៉ាអាឡៃកុមុស្សាឡាមវ៉ារ៉ោះហ៍ម៉ាទុឡឡោះហ៍វ៉ាបារ៉កាតុហ៊ុ»។ តើបញ្ញត្តិលើបញ្ហានេះយ៉ាងដូចម្តេច? ហើយតើអ្វីជាការទូន្មានរបស់លោកចំពោះក្រុមមនុស្សទាំងនោះ?

ចម្លើយ៖ ការសូត្រសឡាវ៉ាត់អ៊ីប្រាហ៊ីមិយ្យះហ៍មុនពេលអ៊ីម៉ាំចូលគឺគ្មានមូលដ្ឋាននៅក្នុងច្បាប់ឥស្លាមឡើយដូច្នេះវាគឺជាប៊ីឌអាហ៍ (ការបង្កើតថ្មី)។ ហើយប្រសិនបើពួកគេលើកសំឡេងឡើងខ្ពស់ជាលក្ខណ៖រួមគ្នាទៀតនោះបញ្ហានេះរឹតតែធ្ងន់ធ្ងរហើយប៊ីឌអាហ៍នេះរឹតតែធ្ងន់។ សកម្មភាពនេះមិនមែនជាស៊ុននះហ៍របស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ហើយក៏មិនមែនជាស៊ុននះហ៍របស់បណ្តាខាលីហ្វះហ៍រ៉ស៊៊ីឌីននិងអ្នកជំនាន់ក្រោយៗក្នុងចំណោមជំនាន់ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមឡើយដូច្នេះវាជាប៊ីឌអាហ៍។ ការសូត្រសឡាវ៉ាត់អ៊ីប្រាហ៊ីមិយ្យះហ៍មុនពេលអ៊ីម៉ាំចូលទោះជាបញ្ចេញសំឡេងឮឬមិនឮក្តីហើយទោះជាធ្វើម្នាក់ឯងឬធ្វើជាសំឡេងរួមគ្នាក្តីគឺសុទ្ធតែជាប៊ីឌអាហ៍ដែលត្រូវតែចៀសវាង។ ចំណែកការឆ្លើយតបស៊ាឡាមទៅកាន់អ៊ីម៉ាំនៅពេលគាត់ឡើងលើមិនពារ (វេទិកា) ដោយសំឡេងរួមគ្នានោះនេះក៏ជាប៊ីឌអាហ៍ដែរដែលមិនមែនជាទង្វើរបស់ប្រជាមូស្លីមឡើយ។ ការឆ្លើយតបស៊ាឡាមដោយសម្ងាត់និងម្នាក់ឯងគឺគ្មានការជំទាស់ឡើយប៉ុន្តែការឆ្លើយតបឮៗ ឬជាសំឡេងរួមគ្នានេះសុទ្ធតែជាប៊ីឌអាហ៍។ អ្វីដែលយើងសូមទូន្មានដល់ពួកគាត់គឺត្រូវបោះបង់ចោលនូវប៊ីឌអាហ៍និងការប្រព្រឹត្តខុសឆ្គងទាំងនេះហើយត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់នូវស៊ុននះហ៍របស់ព្យាការីនិងស្រាវជ្រាវមើលគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស៊ុននះហ៍ត្រឹមត្រូវហើយអនុវត្តតាមអ្វីដែលមាននៅក្នុងនោះដោយកុំពឹងផ្អែកលើទម្លាប់របស់មនុស្សទូទៅនិងជំនឿមិនសមហេតុផលដែលមនុស្សជាច្រើនបានចាត់ទុកជាសាសនាខណ៖ដែលវាគ្មានមូលដ្ឋានក្នុងច្បាប់ឥស្លាមសោះឡើយ។ ដូច្នេះមូស្លីមត្រូវតែមិនប្រព្រឹត្តសកម្មភាពណាមួយឡើយលុះត្រាតែបានផ្ទៀងផ្ទាត់ភាពត្រឹមត្រូវនិងស្របតាមគន្លងច្បាប់ឥស្លាមជាមុនសិន។ ហើយអល់ឡោះទ្រង់ដឹងបំផុត។ សំណួរ៖ ការឆ្លើយតបស៊ាឡាមទៅកាន់អ្នកថ្លែងឃុតពះហ៍ក្នុងថ្ងៃសុក្រឬទៅកាន់អ្នកដែលផ្តល់ស៊ាឡាមតាមវិទ្យុជាដើមតើមិនចូលក្នុងបញ្ញត្តិនៃការឆ្លើយតបស៊ាឡាមដោយផ្ទាល់ផ្ទាល់មុខក្នុងន័យកាតព្វកិច្ចឆ្លើយតបស៊ាឡាមទេឬ? ចម្លើយ៖ ការឆ្លើយតបនេះត្រូវបានអនុញ្ញាតក្នុងសាសនាដោយគ្មានមន្ទិលឡើយការឆ្លើយតបស៊ាឡាមគឺត្រូវបានបញ្ញត្តិប៉ុន្តែប្រសិនបើស៊ាឡាមនោះត្រូវបានជូនចំពោះក្រុមមនុស្សនោះបណ្តាអ្នកប្រាជ្ញហ្វិកហ៍ (កាតព្វកិច្ចសាសនា)ហ៍បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ការឆ្លើយតបរបស់វាគឺហ្វើរឌូគីហ្វាយ៉ះហ៍ (កាតព្វកិច្ចសមូហភាព) ប្រសិនបើអ្នកខ្លះបានឆ្លើយតបហើយនោះវានៅតែជាស៊ុននះហ៍សម្រាប់អ្នកដែលនៅសល់។ ហើយមូស្លីមនៅក្នុងវិទ្យុឬមូស្លីមនៅលើមិនពារដែលផ្តល់ស៊ាឡាមដល់ក្រុមមនុស្សនោះការឆ្លើយតបរបស់វាគឺហ្វើរឌូគីហ្វាយ៉ះហ៍។ សំណួរ៖ ហើយទាក់ទងនឹងថ្ងៃសុក្រដូចដែលលោកបានមានប្រសាសន៍គឺត្រូវធ្វើឡើងដោយសម្ងាត់នៅក្នុងខ្លួនម្នាក់ៗមែនទេ? ចម្លើយ៖ បាទគឺត្រូវធ្វើឡើងដោយសម្ងាត់។ *** ការសូត្រព្រះនាមដ៏ល្អវិសេសរបស់អល់ឡោះ (អាល់-អាស្មាអុលហ៊ូស្នា) ក្រោយពេលសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) សំណួរ៖ នៅក្នុងវិហារឥស្លាមដែលយើងខ្ញុំសឡាតក្រោយពីការអានជុហ្ស៊ុអ៍ដែលជាទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃពួកគេបានសូត្រព្រះនាមដ៏ល្អវិសេសរបស់អល់ឡោះហើយបន្ទាប់មកពួកគេទាំងអស់គ្នាបានសូត្រពាក្យ «យ៉ាឡាទីហ្វ» ១២៩ ដងព្រមៗគ្នា។ តើទង្វើនេះត្រូវបានអនុញ្ញាតក្នុងសាសនាឬជាប៊ីឌអាហ៍? ចម្លើយ៖ ការសូត្រព្រះនាមដ៏ល្អវិសេសរបស់អល់ឡោះក្រោយការសឡាតទាំងឡាយនិងការយកទម្លាប់នេះមកអនុវត្តព្រមទាំងការសូត្រពាក្យ «យ៉ាឡាទីហ្វ» តាមចំនួនជាក់លាក់ណាមួយនិងតាមរបៀបជាក់លាក់ណាមួយនេះសុទ្ធតែជាប៊ីឌអាហ៍ដែលត្រូវបានបង្កើតថ្មីក្នុងសាសនាឥស្លាម។ ការណែនាំដ៏ល្អបំផុតគឺការណែនាំរបស់មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ ហើយរឿងរ៉ាវដែលអាក្រក់បំផុតគឺរឿងរ៉ាវដែលត្រូវបានបង្កើតថ្មីហើយរាល់ប៊ីឌអាហ៍គឺជាការវង្វេង។ បណ្តាការរំលឹកហ្ស៊ីកៀរដែលបង្កើតថ្មីទាំងនេះដូចជាការសូត្រព្រះនាមដ៏ល្អវិសេសរបស់អល់ឡោះក្រោយការសឡាតមួយចំនួននិងការសូត្រពាក្យ «យ៉ាឡាទីហ្វ» ដោយសំឡេងឮៗ ព្រមទាំងការសូត្រផ្សេងៗទៀតដែលស្រដៀងគ្នានេះដែលគ្មានភស្តុតាងពីគម្ពីរកូរអាននិងស៊ុននះហ៍ហើយក៏គ្មានភស្តុតាងពីមាគ៌ារបស់ស៊ឡាហ្វដ៏ត្រឹមត្រូវគឺជាប៊ីឌអាហ៍ដែលត្រូវតែបោះបង់ចោលចៀសវាងឱ្យឆ្ងាយនិងដាស់តឿនព្រមានអំពីវា។ រីឯព្រះនាមដ៏ល្អវិសេសរបស់អល់ឡោះវិញអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ហើយអល់ឡោះទ្រង់មានព្រះនាមទាំងឡាយដ៏ល្អវិសេសដូច្នេះចូរពួកអ្នកបួងសួងចំពោះទ្រង់តាមរយ៖ព្រះនាមទាំងនោះចុះ﴾ [អាល់-អាក់រ៉ហ្វ: ១៨០]។ ការបួងសួងចំពោះអល់ឡោះដោយប្រើព្រះនាមនិងគុណសម្បត្តិរបស់ទ្រង់និងការយករបស់ទាំងនោះមកជាមធ្យោបាយតាវ៉ាស់ស៊ុលចំពោះទ្រង់គឺជារឿងដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតក្នុងសាសនាប៉ុន្តែមិនត្រូវកំណត់រឿងនេះក្នុងពេលវេលាជាក់លាក់ណាមួយឬក្រោយការសឡាតកាតព្វកិច្ចឡើយលើកលែងតែមានភស្តុតាងបញ្ជាក់អំពីរឿងនោះហើយគ្មានភស្តុតាងណាមួយបញ្ជាក់ពីការកំណត់ជាក់លាក់នេះឡើយ។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុត។

ការសូត្រសឡាវ៉ាត់លើព្យាការី ﷺ ជាក្រុមឮៗក្រោយរាល់ការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) សំណួរ៖ តើអ្វីជាបញ្ញត្តិនៃការសូត្រសឡាវ៉ាត់លើរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ជាក្រុមឮៗក្រោយរាល់ការសឡាត? ចម្លើយ៖ ការសូត្រសឡាវ៉ាត់លើព្យាការី ﷺ គឺត្រូវបានបញ្ញត្តិក្នុងសាសនាយោងតាមបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ ﴿ពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះនិងបណ្តាម៉ាឡាអ៊ីកះហ៍របស់ទ្រង់សូត្រសឡាវ៉ាត់លើព្យាការីឱបណ្តាអ្នកមានជំនឿអើយចូរពួកអ្នកសូត្រសឡាវ៉ាត់លើលោកនិងសូមសន្តិភាពជូនលោកឱ្យបានច្រើនចុះ﴾ [អាល់-អះហ្សាប: ៥៦] និងប្រសាសន៍របស់លោក ﷺ ថា៖ «ចូរពួកអ្នកសូត្រសឡាវ៉ាត់លើរូបខ្ញុំពីព្រោះការសូត្រសឡាវ៉ាត់របស់ពួកអ្នកនឹងមកដល់រូបខ្ញុំមិនថាពួកអ្នកស្ថិតនៅទីណាក៏ដោយ» និងប្រសាសន៍របស់លោក ﷺ ថា៖ «អ្នកណាដែលសូត្រសឡាវ៉ាត់លើរូបខ្ញុំម្តងអល់ឡោះនឹងប្រទានពរជ័យដល់គេដប់ដង»។ ការសូត្រសឡាវ៉ាត់លើព្យាការី ﷺ គឺជាកិច្ចការដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមបំផុតមួយដែលត្រូវបានបញ្ញត្តិក្នុងសាសនានិងទទួលបានផលបុណ្យយ៉ាងធំធេងប៉ុន្តែការកំណត់វាចំពោះពេលវេលាជាក់លាក់ណាមួយឬតាមទម្រង់របៀបជាក់លាក់ណាមួយគឺមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយលើកលែងតែមានភស្តុតាងបញ្ជាក់។ ដូច្នេះការសូត្រសឡាវ៉ាត់លើព្យាការី ﷺ ជាក្រុមក្រោយការសឡាតកាតព្វកិច្ចដោយសំឡេងរួមគ្នាដូចដែលអ្នកសួរបានលើកឡើងនេះគឺជាប៊ីឌអាហ៍និងការបង្កើតថ្មីដែលអល់ឡោះមិនបានបញ្ចុះភស្តុតាងណាមួយបញ្ជាក់ឡើយ។ រីឯការដែលមូស្លីមសូត្រសឡាវ៉ាត់លើព្យាការី ﷺ ដោយខ្លួនឯងដោយមិនជាប់ទាក់ទងនឹងអ្នកដទៃនិងដោយមិនបង្កើតជាសំឡេងរួមគ្នានោះនេះជាកិច្ចការដ៏ប្រសើរបំផុតប៉ុន្តែមិនត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់នូវរឿងនេះក្រោយរាល់ការសឡាតនោះទេពីព្រោះគ្មានសេចក្តីរាយការណ៍អំពីវាឡើយ។ សេចក្តីរាយការណ៍ស្តីពីការសូត្រសឡាវ៉ាត់លើព្យាការី ﷺ គឺមានចែងនៅក្នុងការអង្គុយតាស្ហះហ៊ូដចុងក្រោយប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកការប្រកាន់ខ្ជាប់ធ្វើវាជាប្រចាំក្រោយពេលស៊ាឡាមគឺមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់សូត្រសឡាវ៉ាត់លើលោកម្តងម្កាលដោយមិនភ្ជាប់ជាមួយក្រុមនិងដោយគ្មានទម្រង់ពិសេសដូចដែលមានចែងក្នុងសំណួរនោះគឺគ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយ។

ការបួងសួងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)ជាក្រុមក្រោយការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) សំណួរ៖ ខ្ញុំបានឃើញអ្នកសឡាតមួយចំនួននៅក្នុងការសឡាតជាក្រុមក្រោយពេលដែលពួកគេសឡាតចប់ពួកគេបានបួងសួងឌុអាចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាក្រុមក្រោយរាល់ការសឡាតតើការធ្វើបែបនេះត្រូវបានអនុញ្ញាតដែរឬទេ? សូមលោកមេត្តាផ្តល់ហ្វាតវ៉ាដល់យើងខ្ញុំផងសូមអល់ឡោះប្រទានផលបុណ្យដល់លោក។ ចម្លើយ៖ ការបួងសួងឌុអាក្រោយពេលសឡាតគឺគ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយប៉ុន្តែមូស្លីមម្នាក់ៗត្រូវបួងសួងដោយខ្លួនឯងដោយបួងសួងសម្រាប់ខ្លួនឯងនិងបងប្អូនមូស្លីមរបស់ខ្លួននិងបួងសួងសុំផលប្រយោជន៍ទាំងខាងសាសនានិងលោកិយរបស់ខ្លួនពោលគឺបួងសួងម្នាក់ឯងដោយមិនត្រូវបួងសួងជាក្រុមឡើយ។ រីឯការបួងសួងឌុអាជាក្រុមក្រោយការសឡាតគឺជាប៊ីឌអាហ៍ពីព្រោះគ្មានសេចក្តីរាយការណ៍ពីព្យាការី ﷺ ឬពីបណ្តាសហ្វាពាក់របស់លោកឬពីបណ្តាជំនាន់ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមឡើយថាពួកគេធ្លាប់បានបួងសួងឌុអាជាក្រុមដោយអ៊ីម៉ាំលើកដៃទាំងពីរឡើងហើយពួកគេក៏លើកដៃទាំងពីរឡើងតាមហើយអ៊ីម៉ាំបួងសួងរីឯពួកគេបួងសួងតាមគាត់នោះឡើយនេះគឺជាប៊ីឌអាហ៍។ ចំណែកការដែលបុគ្គលម្នាក់ៗបួងសួងដោយមិនបញ្ចេញសំឡេងឮនិងមិនរំខានអ្នកដទៃគឺគ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយទោះបីជាក្រោយការសឡាតកាតព្វកិច្ច (ហ្វើរឌូ) ឬក្រោយការសឡាតស្ម័គ្រចិត្ត (ណាហ៊្វីល) ក៏ដោយ។ *** ការសឡាតពីររ៉កអាត់មុនពេលគេងសំណួរ៖ ខ្ញុំមានទម្លាប់មួយដែលខ្ញុំតែងតែអនុវត្តជាប្រចាំគឺខ្ញុំសឡាតពីររ៉កអាត់មុនពេលគេងដោយអានអាល់-ហ្វាទីហះហ៍និងស៊ូរ៉ាត់ហ៍ខ្លីៗមួយចំនួនតើទង្វើនេះត្រូវបានអនុញ្ញាតឬជាប៊ីឌអាហ៍? ចម្លើយ៖ អ្វីដែលមានចែងពីព្យាការី ﷺ មុនពេលគេងក្នុងចំណោមសុជីវធម៌ដែលគប្បីប្រតិបត្តិគឺមនុស្សត្រូវយកវូឌូ (ការលាងសម្អាតខ្លួន)មុនពេលគេងដេកផ្អៀងទៅខាងស្តាំអានអាយ៉ាត់អាល់-គូរស៊ីនិងអាយ៉ាត់ពីរចុងក្រោយនៃស៊ូរ៉ាត់ហ៍អាល់-ពាក្វរ៉ោះហ៍ព្រមទាំងបួងសួងឌុអាដែលមានចែងពីព្យាការី ﷺ ដែលមានពាក្យបួងសួងជាច្រើននិងទូលំទូលាយ។ រីឯការសឡាតមុនពេលគេងនិងការប្រកាន់ខ្ជាប់ធ្វើវាជាប្រចាំនោះខ្ញុំមិនដឹងថាមានមូលដ្ឋានណាមួយពីស៊ុននះហ៍របស់ព្យាការីឡើយ។

ការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)របស់អ្នកជំងឺដោយការធ្វើសញ្ញាដៃឬម្រាមដៃសំណួរ៖ ស្ត្រីម្នាក់បានធ្លាក់ខ្លួនឈឺអស់រយ៖ពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយដោយនាងមិនអាចសឡាតបានក្រៅពីការធ្វើសញ្ញាដោយម្រាមដៃរបស់នាងឡើយ។ លុះក្រោយពីនាងបានជាសះស្បើយនាងក៏បានសងរាល់ការសឡាតទាំងអស់ដែលបានកន្លងផុតទៅក្នុងអំឡុងពេលនាងឈឺនោះ។ បន្ទាប់មកនាងក៏បានធ្លាក់ខ្លួនឈឺម្តងទៀតហើយនាងសឡាតដោយអង្គុយម្តងដេកម្តងនិងធ្វើសញ្ញាដោយម្រាមដៃម្តងហើយក្រោយពេលនាងជាសះស្បើយនាងក៏បានសងរាល់ការសឡាតទាំងអស់ម្តងទៀត។ តើសកម្មភាពរបស់នាងនេះត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ទីមួយ៖ អ្នកជំងឺត្រូវសឡាតទៅតាមលទ្ធភាពជាក់ស្តែងរបស់ខ្លួនហើយមិនត្រូវសងការសឡាតនោះឡើយយោងតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ ថា៖ «ចូរសឡាតដោយឈរប្រសិនបើមិនមានលទ្ធភាពទេចូរអង្គុយហើយប្រសិនបើមិនមានលទ្ធភាពទៀតទេចូរដេកផ្អៀង»។ ដូច្នេះអ្នកជំងឺត្រូវសឡាតទៅតាមស្ថានភាពរបស់ខ្លួនហើយមិនចាំបាច់សងការសឡាតនោះឡើយពីព្រោះគេបានបំពេញវាតាមលទ្ធភាពរបស់ខ្លួនហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿ដូច្នេះចូរពួកអ្នកកោតខ្លាចអល់ឡោះតាមលទ្ធភាពដែលពួកអ្នកអាចធ្វើបានចុះ﴾ [អាត់-តាហ្កាប៊ុន: ១៦]។ ដូច្នេះគេត្រូវសឡាតដោយឈរឬអង្គុយឬដេកផ្អៀងហើយធ្វើកាយវិការងក់ក្បាលសម្រាប់រូគូអ៍និងស៊ុជូដ។ ចំណែកការធ្វើសញ្ញាដោយដៃឬដោយម្រាមដៃគឺគ្មានមូលដ្ឋាននៅក្នុងច្បាប់ឥស្លាមឡើយហើយមិនត្រូវបានចាត់ទុកជាការសឡាតនោះទេ។ ដូច្នេះការដែលនាងបានសងការសឡាតនោះគឺជាការត្រឹមត្រូវនិងជាកាតព្វកិច្ចលើរូបនាងពីព្រោះនាងមិនបានសឡាតឡើយដោយសារនាងគ្រាន់តែធ្វើសញ្ញាដោយដៃនិងម្រាមដៃរបស់នាងប៉ុណ្ណោះហើយការធ្វើបែបនេះមិនគ្រប់គ្រាន់និងមិនចាត់ទុកជាការសឡាតឡើយ។ រីឯប្រសិនបើនាងបានធ្វើសញ្ញាងក់ក្បាលសម្រាប់រូគូអ៍និងស៊ុជូដដោយសារតែនាងមិនអាចធ្វើលើសពីនេះបាននោះការសឡាតរបស់នាងគឺត្រឹមត្រូវហើយនាងមិនចាំបាច់សងឡើយ។

ការប្រើប្រាស់ខ្សែអង្កាំ (មីស្បាហះហ៍) សំណួរ៖ តើអ្វីជាបញ្ញត្តិនៃការប្រើប្រាស់ខ្សែអង្កាំ (មីស្បាហះហ៍) ក្នុងបំណងដើម្បីរំឭកអ្នកកាន់វាឱ្យចងចាំដល់ការរំលឹកហ្ស៊ីកៀរចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)? ចម្លើយ៖ ខ្សែអង្កាំប្រសិនបើមនុស្សយកវាមកប្រើដោយជឿជាក់ថាការប្រើប្រាស់វាមានគុណសម្បត្តិពិសេសនិងជាមធ្យោបាយមួយក្នុងការរំលឹកហ្ស៊ីកៀរចំពោះអល់ឡោះ ﷻ នោះវាគឺជាប៊ីឌអាហ៍ (ការបង្កើតថ្មី)។ រីឯប្រសិនបើមនុស្សប្រើប្រាស់វាជាលក្ខណ៖ទូទៅដែលត្រូវបានអនុញ្ញាត (មូបាហ៍) ឬដើម្បីរាប់វត្ថុផ្សេងៗដែលគេត្រូវការរាប់នោះវាស្ថិតក្នុងចំណោមកិច្ចការដែលត្រូវបានអនុញ្ញាត។ ប៉ុន្តែការយកវាមកធ្វើជាសាសនានិងការសាងកុសលខិតជិតអល់ឡោះនោះវាត្រូវបានចាត់ទុកជាប៊ីឌអាហ៍ដែលត្រូវបានបង្កើតថ្មី។ ហើយមនុស្សនៅពេលដែលចង់ធ្វើតាស៊៍ពីហ៍គឺត្រូវធ្វើតាស៊៍ពីហ៍ចំពោះអល់ឡោះ ﷻ និងរាប់ចំនួនតាស៊៍ពីហ៍ដោយប្រើសន្លាក់ម្រាមដៃរបស់ខ្លួននេះជាអ្វីដែលគប្បីប្រតិបត្តិ។ ចំណែកការយកខ្សែអង្កាំមកប្រើដោយគិតថាវាមានគុណធម៌វិសេសដូចដែលក្រុមស៊ូហ្វីមួយចំនួននិងអ្នកដើរតាមពួកគេបានជឿជាក់ហើយហេតុដូច្នេះហើយទើបអ្នកឃើញពួកគេជាច្រើនកាន់ខ្សែអង្កាំធំៗទាំងនេះនិងពាក់វានៅលើករបស់ពួកគេនោះគឺជាប៊ីឌអាហ៍ដែលគ្មានមូលដ្ឋានសោះឡើយហើយវាក៏ចូលក្នុងអំពើអួតអាង (រីយ៉ា) ផងដែរ។ ហើយអល់ឡោះទ្រង់ដឹងបំផុត។ *** ការរៀបចំពិធីកាន់ទុក្ខ (ម៉ាអាទីម) សំណួរ៖ នៅឯស្រុកកំណើតរបស់យើងខ្ញុំក្នុងប្រទេសស៊ូដង់នៅពេលដែលមានមនុស្សម្នាក់ស្លាប់គេតែងតែរៀបចំពិធីកាន់ទុក្ខនិងក្រាលកន្ទេលអង្គុយជួបជុំគ្នាអស់រយ៖ពេលលើសពីបីថ្ងៃ។ តើការក្រាលកន្ទេលជួបជុំកាន់ទុក្ខចំពោះអ្នកស្លាប់ត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? ហើយតើត្រូវចូលរួមរំលែកទុក្ខចំពោះអ្នកបាត់បង់ជីវិតដោយរបៀបណាប្រសិនបើអ្នកដឹងថាពួកគេក្រាលកន្ទេលជួបជុំក្នុងផ្ទះអ្នកស្លាប់? ហើយតើអ្នកជិតខាងអាចយកម្ហូបអាហារនិងភេសជ្ជ៖របស់ពួកគេមកឱ្យក្រុមគ្រួសារសពដើម្បីចូលរួមចំណែកក្នុងទុក្ខសោកនេះបានដែរឬទេ?

ចម្លើយ៖ ពិធីកាន់ទុក្ខ (ម៉ាអាទីម) ទាំងនេះដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងដែលពួកគេហៅថាពិធីរំលែកទុក្ខការសង់រោងពិធីការប្រមូលផ្តុំមនុស្សការជួលអ្នកសូត្រគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម) ការធ្វើម្ហូបអាហារនិងភេសជ្ជ៖ជាដើមនេះសុទ្ធតែជាប៊ីឌអាហ៍ដែលត្រូវបានបង្កើតថ្មីនិងជាបន្ទុកទម្ងន់ដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មិនបានបញ្ចុះភស្តុតាងណាមួយឡើយជាពិសេសប្រសិនបើពិធីកាន់ទុក្ខនោះត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយប្រើប្រាស់ទ្រព្យកេរមរតករបស់អ្នកស្លាប់ខណ៖ដែលអ្នកស្លាប់ប្រហែលជាមានបំណុលជំពាក់គេឬប្រហែលជាមានកូនចៅជាអនីតិជនដែលត្រូវការប្រាក់កាសនោះបញ្ហានេះរឹតតែមានបាបកម្មធ្ងន់ធ្ងរនិងមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងធំធេងថែមទៀតពីព្រោះក្រៅពីវាជាប៊ីឌអាហ៍និងជាអំពើអាក្រក់ហើយវាក៏ជាអំពើអយុត្តិធម៌បំពានលើម្ចាស់សិទ្ធិផងដែរពីព្រោះទ្រព្យសម្បត្តិបានផ្ទេរទៅឱ្យអ្នកស្នងមរតកក្រោយមរណភាពរបស់អ្នកស្លាប់ហើយប្រសិនបើគាត់មានបំណុលនោះទ្រព្យនោះជាសិទ្ធិរបស់ម្ចាស់បំណុល។ ដូច្នេះការដកយកទ្រព្យនោះមកធ្វើពិធីកាន់ទុក្ខដែលជាប៊ីឌអាហ៍នេះគឺរួមបញ្ចូលនូវទោសពីរយ៉ាង៖ ទីមួយ៖ វាជាអំពើអាក្រក់ (មុនកើរ) និងទីពីរ៖ វាជាអំពើអយុត្តិធម៌បំពានលើម្ចាស់សិទ្ធិទាំងនេះ។ ហើយរឿងគ្រោះថ្នាក់ទីបី៖ គឺការរៀបចំពិធីកាន់ទុក្ខទាំងនេះបង្ហាញអំពីការខ្វះការអត់ធ្មត់និងការមិនពេញចិត្តចំពោះគ្រោះទុក្ខសោកពីព្រោះការរៀបចំពិធីកាន់ទុក្ខអស់រយ៖ពេលយូរនិងការប្រមូលផ្តុំមនុស្សចូលរួមនេះជាការយំសោកនិងការខ្វះការអត់ធ្មត់ចំពោះអ្នកស្លាប់។ កាតព្វកិច្ចលើមូស្លីមគឺត្រូវអត់ធ្មត់ចំពោះគ្រោះទុក្ខសោកនិងមិនត្រូវបង្ហាញការត្អូញត្អែរខ្វះការអត់ធ្មត់ឬការប៉ះទង្គិចអារម្មណ៍ហួសហេតុឡើយផ្ទុយទៅវិញត្រូវពេញចិត្តនឹងការសម្រេចនិងការកំណត់របស់អល់ឡោះអត់ធ្មត់និងសង្ឃឹមយកផលបុណ្យពីអល់ឡោះនេះជាកាតព្វកិច្ចដែលមូស្លីមត្រូវប្រកាន់យក។ ចំណែកការសង់រោងពិធីនិងរៀបចំពិធីកាន់ទុក្ខទាំងនេះបង្ហាញថាគេមិនមានការអត់ធ្មត់និងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពខ្វះការអត់ធ្មត់ដែលត្រូវការឱ្យមនុស្សមកអង្គុយកំដរនិងចំណាយពេលកម្សាន្ត។ ដូច្នេះអ្វីដែលយើងសូមទូន្មាននិងផ្តល់ដំបូន្មានដល់ប្រជាមូស្លីមគឺត្រូវចៀសវាងឱ្យឆ្ងាយពីរឿងរ៉ាវទាំងនេះពីទម្លាប់អាក្រក់ទាំងនេះពីប៊ីឌអាហ៍ដ៏គួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមទាំងនេះនិងពីពិធីកាន់ទុក្ខទាំងនេះដែលអល់ឡោះមិនបានបញ្ចុះភស្តុតាងណាមួយឡើយដែលវាគ្រាន់តែជាការខ្ជះខ្ជាយពេលវេលាខាតបង់ទ្រព្យសម្បត្តិនិងនាំមកនូវអំពើអាក្រក់ប៉ុណ្ណោះ។ ហើយវាមិនមានផលល្អអ្វីសោះឡើយក្នុងគ្រប់កាល៖ទេស៖ ទាំងសម្រាប់អ្នករស់និងអ្នកស្លាប់។ ចំពោះអ្នករស់គឺវាធ្វើឱ្យខាតបង់ពេលវេលាអស់ទ្រព្យសម្បត្តិនិងជាប់រវល់ក្នុងប៊ីឌអាហ៍រីឯចំពោះអ្នកស្លាប់វិញគឺពួកគេគ្មានទទួលបានផលប្រយោជន៍អ្វីទាល់តែសោះពីពិធីកាន់ទុក្ខនិងការជួបជុំទាំងនេះ។ ចំណែកការរំលែកទុក្ខដែលស្របតាមគន្លងច្បាប់ឥស្លាមគឺការបួងសួងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)សុំពរជ័យឱ្យអ្នកស្លាប់ដោយមិនចាំបាច់រៀបចំពិធីកាន់ទុក្ខឡើយ។ មូស្លីមគ្រប់រូបបួងសួងឱ្យបងប្អូនមូស្លីមដែលបានស្លាប់របស់ខ្លួនដោយមិនចាំបាច់មានការជួបជុំគ្នាទេគឺបួងសួងម្នាក់ឯងនៅគ្រប់ទីកន្លែងនៅក្បែរផ្នូររបស់គាត់ឬនៅក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួនឬនៅទីកន្លែងណាក៏ដោយហើយប្រសិនបើអល់ឡោះទទួលយកការបួងសួងឌុអានោះវានឹងទៅដល់អ្នកស្លាប់ដោយមិនចាំបាច់មានការលំបាកនិងការចំណាយអ្វីឡើយ។ រីឯការធ្វើម្ហូបអាហារសម្រាប់ក្រុមគ្រួសារសពនិងការយកទៅជូនពួកគេដើម្បីជួយសម្រាលបន្ទុករបស់ពួកគេក្នុងពេលដែលពួកគេកំពុងជាប់រវល់មិនអាចធ្វើម្ហូបនៅក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួនបាននោះជារឿងល្អប្រសើរហើយព្យាការី ﷺ បានបញ្ជាឱ្យធ្វើម្ហូបអាហារយកទៅជូនក្រុមគ្រួសារសពប្រសិនបើការធ្វើនេះគឺកម្រិតសម្រាប់តែក្រុមគ្រួសារសពប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែការយកម្ហូបអាហារទៅជូនដល់ការជួបជុំក្នុងពិធីឬក្នុងរោងពិធីកាន់ទុក្ខនោះគឺមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយពីព្រោះវាជាការលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការបង្កើតពិធីកាន់ទុក្ខ។ ផ្ទុយទៅវិញត្រូវធ្វើម្ហូបអាហារពិសេសសម្រាប់តែក្រុមគ្រួសារសពប៉ុណ្ណោះមិនមែនសម្រាប់អ្នកដែលមកជួបជុំគ្នាក្នុងពិធីកាន់ទុក្ខនោះទេពីព្រោះការធ្វើបែបនេះគឺជាការជួយពួកគេក្នុងការរស់ឡើងវិញនូវប៊ីឌអាហ៍។ *** ការចាក់កូរអានតាមឧបករណ៍បំពងសំឡេង (ឧគ្ឃោសនសព្ទ) មុនអាហ្សានថ្ងៃសុក្រសំណួរ៖ អ៊ីម៉ាំវិហារឥស្លាមនៅស្រុករបស់យើងមិនបានផ្តល់អាហ្សានទីមួយសម្រាប់ថ្ងៃសុក្រទេប៉ុន្តែគាត់គ្រាន់តែចាក់កូរអានតាមឧបករណ៍បំពងសំឡេងរបស់វិហារឥស្លាមចាប់ពីពេលអាហ្សានទីមួយរហូតដល់ពេលអាហ្សានទីពីរ។ តើបញ្ញត្តិលើរឿងនេះយ៉ាងដូចម្តេច? សូមលោកមេត្តាពន្យល់ដល់យើងខ្ញុំផងសូមអល់ឡោះប្រទានផលប្រយោជន៍ដល់លោក។ ចម្លើយ៖ នេះជាការបោះបង់ចោលនូវស៊ុននះហ៍និងការនាំមកនូវប៊ីឌអាហ៍ (ការបង្កើតថ្មី) ពីព្រោះអាហ្សានទីមួយគឺជាស៊ុននះហ៍របស់បណ្តាខាលីហ្វះហ៍រ៉ស៊៊ីឌីនដោយសារលោកអ៊ូޘម៉ាន ﵁ បានបញ្ជាឱ្យធ្វើវាក្នុងសម័យកាលរបស់លោកនៅពេលដែលមនុស្សកើនឡើងច្រើន

មនុស្សបានកើនឡើងច្រើនហើយលំនៅឋានរបស់ពួកគេនៅឆ្ងាយពីគ្នាហើយពួកគេត្រូវការអ្នករំឭកដាស់តឿនដូច្នេះហើយទើបលោក ﵁ បានបញ្ជាឱ្យមានអាហ្សានទីមួយដើម្បីដាស់តឿនមនុស្សឱ្យមកចូលរួមការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ថ្ងៃសុក្រហើយវាក៏បានក្លាយជាស៊ុននះហ៍រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ ហើយព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរពួកអ្នកប្រកាន់ខ្ជាប់នូវស៊ុននះហ៍របស់ខ្ញុំនិងស៊ុននះហ៍របស់បណ្តាខាលីហ្វះហ៍រ៉ស៊៊ីឌីន» ហើយលោកអ៊ូޘម៉ាន ﵁ ស្ថិតក្នុងចំណោមខាលីហ្វះហ៍រ៉ស៊៊ីឌីនហើយលោកបានអនុវត្តកិច្ចការនេះដោយមានការយល់ព្រមពីបណ្តាអ្នកនៅក្នុងសម័យកាលរបស់លោកក្នុងចំណោមជនមូហាជីរីននិងអាន់ស៊រដូច្នេះវាក៏បានក្លាយជាស៊ុននះហ៍ដ៏រឹងមាំមួយ។ ដូច្នេះអ្នកដែលបោះបង់ចោលអាហ្សាននេះដែលខាលីហ្វះហ៍រ៉ស៊៊ីឌីនអ៊ូޘម៉ាន ﵁ បានបង្កើតឡើងហើយជំនួសមកវិញដោយការចាក់កូរអានតាមឧបករណ៍បំពងសំឡេង (ឧគ្ឃោសនសព្ទ) នោះទង្វើរបស់គាត់នេះគឺជាប៊ីឌអាហ៍ពីព្រោះការសូត្រកូរអាននៅក្នុងកាល៖ទេស៖នេះនិងតាមទម្រង់បែបនេះគឺជាប៊ីឌអាហ៍ដែលមិនមែនជាទង្វើរបស់ព្យាការី ﷺ ហើយក៏មិនមែនជាទង្វើរបស់បណ្តាសហ្វាពាក់របស់លោកនិងមិនមែនជាទង្វើរបស់បណ្តាជំនាន់ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមឡើយ។ កាតព្វកិច្ចលើប្រជាមូស្លីមគឺត្រូវកម្រិតត្រឹមតែអ្វីដែលត្រូវបានបញ្ញត្តិក្នុងសាសនានិងកុំបង្កើតអ្វីថ្មីចេញពីខ្លួនឯងឡើយ។ ហើយការសូត្រកូរអានតាមឧបករណ៍បំពងសំឡេងគឺមិនអាចជំនួសអាហ្សានដែលជានិមិត្តរូបដ៏ថ្លៃថ្លានៃសាសនាឥស្លាមដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានបញ្ញត្តិសម្រាប់ប្រជាមូស្លីមនោះឡើយ។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុត។ *** ការជួលអ្នកសូត្រកូរអានក្រោយមរណភាពរបស់អ្នកជំងឺសំណួរ៖ ប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកយើងបានស្លាប់យើងខ្ញុំបាននាំយកអ្នកទេសនា (ខាទីប) មកសូត្រកូរអានអស់រយ៖ពេលប្រាំថ្ងៃហើយបន្ទាប់មកយើងខ្ញុំបានអារសត្វនិងចែករំលែកសាច់ដល់មនុស្សទូទៅហើយនេះជាទម្លាប់ដែលយើងខ្ញុំបានឃើញនិងបានអនុវត្តតាម។ តើអ្វីជាបញ្ញត្តិនៃទង្វើនេះលោកស្ហៃខដ៏ថ្លៃថ្នូរសូមអល់ឡោះប្រទានពរជ័យដល់លោក?

ចម្លើយ៖ ទង្វើនេះមិនមែនជាទម្លាប់ធម្មតាទេផ្ទុយទៅវិញវាគឺជាប៊ីឌអាហ៍ (ការបង្កើតថ្មី)។ ការជួលអ្នកសូត្រឱ្យសូត្ររយ៖ពេលប្រាំថ្ងៃក្រោយមរណភាពរបស់អ្នកជំងឺនេះស្ថិតក្នុងចំណោមប៊ីឌអាហ៍ដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មិនបានបញ្ចុះភស្តុតាងណាមួយបញ្ជាក់ឡើយ។ សាសនាដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់យើងនិងច្បាប់ដ៏បរិសុទ្ធរបស់យើងបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់អំពីអ្វីដែលត្រូវប្រតិបត្តិចំពោះអ្នកស្លាប់ពោលគឺអ្នកស្លាប់ត្រូវរៀបចំដោយការងូតទឹកសម្អាតការរុំកាហ្វាន់ការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ហ្សាណាហ៊្សាការកប់ក្នុងផ្នូរការបួងសួងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)សុំការអភ័យទោសនិងការអាណិតស្រឡាញ់ពីអល់ឡោះការធ្វើទានជំនួសគាត់និងការអារសត្វអុឌហ៊ីយ៉ះហ៍ជំនួសគាត់ក្នុងរដូវកាលអុឌហ៊ីយ៉ះហ៍នេះជាអ្វីដែលត្រូវបានបញ្ញត្តិក្នុងសាសនាចំពោះសិទ្ធិរបស់អ្នកស្លាប់។ ចំណែកការជួលអ្នកសូត្រឱ្យមកសូត្រកូរអានតាមចំនួនថ្ងៃជាក់លាក់ណាមួយនិងការអារសត្វនៅចុងបញ្ចប់នៃពិធីនោះនេះសុទ្ធតែជាបន្ទុកទម្ងន់ជាប៊ីឌអាហ៍និងជាជំនឿមិនសមហេតុផលដែលមិនផ្តល់ផលប្រយោជន៍អ្វីដល់អ្នករស់ឬអ្នកស្លាប់ឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញវាស្ថិតក្នុងចំណោមអំពើដែលនាំមកនូវផលវិបាកនិងជាអំពើប៊ីឌអាហ៍។ ហើយតើផលបុណ្យអ្វីនឹងកើតចេញពីការសូត្ររបស់អ្នកស៊ីឈ្នួល? ពីព្រោះអ្នកសូត្ររូបនេះមិនបានសូត្រដោយសង្ឃឹមយកផលបុណ្យនៃការសូត្រនោះទេប៉ុន្តែគាត់សូត្រដោយសារតែលោភលន់ចង់បានប្រាក់កម្រៃដែលគេបង់ឱ្យគាត់ជាប្រាក់កម្រៃលោកិយធម្មតាខណ៖ដែលការគោរពសក្ការ៖ (អ៊ីពាដាត់) មិនត្រូវយកប្រាក់កម្រៃមកពាក់ព័ន្ធឡើយ។ ការសូត្រគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)កូរអានគឺជាការគោរពសក្ការ៖ដ៏ធំធេងបំផុតប្រសិនបើបំណងរបស់អ្នកសូត្រគឺដើម្បីខិតជិតចំពោះអល់ឡោះ ﷻ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគាត់មានបំណងស្វែងរកផលប្រយោជន៍លោកិយតាមរយ៖ការសូត្ររបស់គាត់នោះទង្វើរបស់គាត់គឺអសារបង់និងគ្មានផលបុណ្យសម្រាប់គាត់ឡើយ។ ដូច្នេះតើអ្នកស្លាប់នឹងទទួលបានផលបុណ្យអ្វីខ្លះខណ៖ដែលអ្នកសូត្រខ្លួនឯងផ្ទាល់មិនមានផលបុណ្យអ្វីទាល់តែសោះដោយសារតែគាត់សូត្រដើម្បីតែលោភលន់ចង់បានផលប្រយោជន៍លោកិយ? ទាំងនេះសុទ្ធតែជាប៊ីឌអាហ៍ជាជំនឿខុសឆ្គងនិងជាការខ្ជះខ្ជាយទ្រព្យសម្បត្តិដោយឥតប្រយោជន៍។ *** ការសូត្រស៊ូរ៉ាត់ហ៍អាល់-ហ្វាទីហះហ៍ជូនវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកស្លាប់សំណួរ៖ តើអ្វីជាការរំលែកទុក្ខដែលត្រូវបានបញ្ញត្តិក្នុងសាសនា? ហើយតើការលើកដៃទាំងពីរឡើងនិងសូត្រស៊ូរ៉ាត់ហ៍អាល់-ហ្វាទីហះហ៍នៅពេលចូលរួមរំលែកទុក្ខគឺគ្រប់គ្រាន់ដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ការរំលែកទុក្ខដែលស្របតាមគន្លងច្បាប់ឥស្លាមគឺនៅពេលដែលអ្នកជួបអ្នករងគ្រោះទុក្ខសោកអ្នកបួងសួងឌុអាសុំពរជ័យឱ្យគាត់និងបួងសួង

ដល់អ្នកស្លាប់ហើយអ្នកពោលថា៖ «សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ធ្វើឱ្យការរំលែកទុក្ខរបស់អ្នកល្អប្រសើរសូមអល់ឡោះជួយសម្រាលទុក្ខសោករបស់អ្នកនិងសូមទ្រង់អភ័យទោសដល់អ្នកស្លាប់របស់អ្នក» ហើយអ្នកបួងសួងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)សុំក្តីមេត្តាករុណានិងការអភ័យទោសឱ្យអ្នកស្លាប់។ ក្នុងចំណោមនោះផងដែរប្រសិនបើក្រុមគ្រួសារសពកំពុងជាប់រវល់នឹងទុក្ខសោកហើយមិនមានពេលទំនេរធ្វើម្ហូបអាហារទទួលទាននោះជាការគួរឱ្យមូស្លីមធ្វើម្ហូបអាហារយកទៅជូនពួកគេដើម្បីជាការលួងលោមចិត្តជាជំនួយនិងជួយសម្រាលការលំបាករបស់ពួកគេដូចដែលព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍នៅពេលដែលដំណឹងមរណភាពនិងការលះបង់ជីវិតជាស្ហាហ៊ីដរបស់លោកចាអ៍ហ្វើរប៊ីនអាប៊ី ത്വលិប ﵁ បានមកដល់ដោយលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរពួកអ្នកធ្វើម្ហូបអាហារសម្រាប់ក្រុមគ្រួសាររបស់ចាអ៍ហ្វើរចុះពីព្រោះពិតប្រាកដណាស់មានរឿងដែលធ្វើឱ្យពួកគេជាប់រវល់បានមកដល់ពួកគេហើយ»។ ចំណែកការសូត្រស៊ូរ៉ាត់ហ៍អាល់-ហ្វាទីហះហ៍ជូនចំពោះវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកស្លាប់នេះគឺគ្មានមូលដ្ឋាននៅក្នុងច្បាប់ឥស្លាមឡើយនិងគ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីព្យាការី ﷺ ឡើយ។ អ្វីដែលមានចែងនៅក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)កូរអាននិងស៊ុននះហ៍គឺការបួងសួងឌុអាឱ្យអ្នកស្លាប់ការសុំអភ័យទោស (ឥស្ទិហ្កហ្វារ) ឱ្យគាត់ការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ហ្សាណាហ៊្សាលើគាត់ព្រមទាំងការធ្វើទានជំនួសគាត់និងអំពើល្អផ្សេងៗទៀតដូចជាការធ្វើហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ) និងអ៊ុំរ៉ោះហ៍ជំនួសគាត់ជាដើម។ រឿងរ៉ាវទាំងនេះនឹងទៅដល់អ្នកស្លាប់ដោយការអនុញ្ញាតពីអល់ឡោះប្រសិនបើអល់ឡោះទ្រង់ទទួលយកវា។ ដូចគ្នានេះដែរការអារសត្វអុឌហ៊ីយ៉ះហ៍ជំនួសអ្នកស្លាប់គឺសុទ្ធតែជារឿងដែលច្បាប់ឥស្លាមបានចែងថាអ្នកស្លាប់ទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីវា។ រីឯការសូត្រស៊ូរ៉ាត់ហ៍អាល់-ហ្វាទីហះហ៍វិញគឺគ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីព្យាការី ﷺ ឡើយប៉ុន្តែនេះគឺជាទម្លាប់ដែលជនអវិជ្ជាតែងតែអនុវត្តដោយពួកគេទម្លាប់សូត្រអាល់-ហ្វាទីហះហ៍ដើម្បីសុំពរជ័យ (បារ៉កាត់) សូត្រឱ្យអ្នកស្លាប់និងសូត្រក្នុងឱកាសផ្សេងៗដែលពួកគេស្គាល់គ្នាក្នុងចំណោមពួកគេទាំងនេះសុទ្ធតែគ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ឡើយ។ អាល់-ហ្វាទីហះហ៍ត្រូវអាននៅក្នុងកាល៖ទេស៖ដែលត្រូវបានបញ្ញត្តិឱ្យអានប៉ុណ្ណោះគឺការអាននៅក្នុងការសឡាតនិងការអានរួមជាមួយការសូត្រគម្ពីរកូរអាន។ រីឯការអានឱ្យអ្នកស្លាប់ឬជូនវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកស្លាប់ឬការអានដើម្បីរំលែកទុក្ខគឺគ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីម្ចាស់ច្បាប់ (អល់ឡោះនិងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)) ឡើយ។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុត។

ការឧទ្ទិសផលបុណ្យនៃការសូត្រស៊ូរ៉ាត់ហ៍អាល់-ហ្វាទីហះហ៍ជូនព្យាការី ﷺ សំណួរ៖ យើងខ្ញុំរស់នៅក្នុងភូមិមួយហើយអ្នកភូមិទាំងអស់នៅពេលដែលពួកគេចង់ធ្វើកិច្ចការអ្វីមួយពួកគេតែងតែនិយាយថា៖ «អាល់-ហ្វាទីហះហ៍សម្រាប់ព្យាការី»។ តើរឿងនេះមានមូលដ្ឋាននៅក្នុងច្បាប់ឥស្លាមដែរឬទេ? ហើយតើវាជាកំហុសឆ្គងឬ? សូមលោកមេត្តាពន្យល់ដល់យើងខ្ញុំផងសូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ប្រទានផលល្អដល់លោក។ ចម្លើយ៖ អាល់-ហ្វាទីហះហ៍គឺជាស៊ូរ៉ាត់ហ៍ដ៏អស្ចារ្យបំផុតមួយនៃគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)កូរអានថែមទាំងជាមាតានៃគម្ពីរកូរអាន (អ៊ុម្មុលកូរអាន) និងមានគុណសម្បត្តិដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមប៉ុន្តែការសូត្រវាក្នុងស្ថានភាពបែបនេះដោយសូត្រក្នុងកាល៖ទេស៖មួយចំនួនជូនព្យាការីឬជូនអ្នកដទៃឬជូនវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកនេះឬអ្នកស្លាប់នោះគឺជាប៊ីឌអាហ៍ (ការបង្កើតថ្មី) ពីព្រោះគ្មានភស្តុតាងណាមួយបញ្ជាក់ពីព្យាការី ﷺ ឡើយ។ ការសូត្រអាល់-ហ្វាទីហះហ៍គឺជាការគោរពសក្ការ៖ (អ៊ីពាដាត់) ហើយការគោរពសក្ការ៖គឺត្រូវតែមានភស្តុតាង។ ដូច្នេះអ្នកដែលនិយាយថា៖ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យសូត្រអាល់-ហ្វាទីហះហ៍ជូនព្យាការីឬជូនអ្នកស្លាប់ដទៃទៀតសម្តីរបស់គាត់ត្រូវការភស្តុតាងប្រសិនបើគាត់នាំយកភស្តុតាងមកបានបើពុំនោះទេសម្តីនេះត្រូវបានច្រានចោលពីព្រោះវាជាប៊ីឌអាហ៍ហើយគ្មានភស្តុតាងណាមួយក្នុងច្បាប់ឥស្លាមបញ្ជាក់ពីការសូត្រអាល់-ហ្វាទីហះហ៍ជូនវិញ្ញាណក្ខន្ធព្យាការីឬអ្នកដទៃឡើយ។ នេះគឺជាប៊ីឌអាហ៍ដែលអល់ឡោះមិនបានបញ្ចុះភស្តុតាងណាមួយបញ្ជាក់ឡើយអាល់-ហ្វាទីហះហ៍មិនត្រូវសូត្រជូនព្យាការីឬជូនអ្នកដទៃឡើយនេះជាទិដ្ឋភាពមួយ។ រីឯទិដ្ឋភាពទីពីរ៖ ព្យាការី ﷺ មិនត្រូវការឱ្យគេឧទ្ទិសផលបុណ្យនៃការគោរពសក្ការ៖ជូនលោកឡើយលើកលែងតែអ្វីដែលមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ប៉ុណ្ណោះពីព្រោះព្យាការី ﷺ នឹងទទួលបានផលបុណ្យស្មើនឹងផលបុណ្យរបស់អ្នកដែលដើរតាមលោកដូចដែលលោក ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលអំពាវនាវទៅកាន់ការណែនាំដ៏ត្រឹមត្រូវគេនឹងទទួលបានផលបុណ្យស្មើនឹងផលបុណ្យរបស់អ្នកដែលដើរតាមគេ»។ ដូច្នេះរាល់ការគោរពសក្ការ៖ដែលត្រូវបានបញ្ញត្តិប្រសិនបើមូស្លីមបានអនុវត្តវាហើយទទួលបានផលបុណ្យនោះរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ) ﷺ ក៏ទទួលបានផលបុណ្យស្មើនឹងគេដែរដោយមិនចាំបាច់ឱ្យគេឧទ្ទិសផលបុណ្យជូនលោកឬសូត្រអ្វីជូនលោកនោះឡើយ។ រ៉សូលមិនត្រូវការការឧទ្ទិសផលបុណ្យនោះទេប៉ុន្តែអ្វីដែលត្រូវបានបញ្ញត្តិចំពោះសិទ្ធិរបស់ព្យាការី ﷺ គឺការស្រឡាញ់លោកឱ្យខ្លាំងជាងការស្រឡាញ់ខ្លួនឯងក្រុមគ្រួសារទ្រព្យសម្បត្តិនិងមនុស្សទាំងអស់ហើយអ្វីដែលត្រូវបានបញ្ញត្តិគឺការសូត្រសឡាវ៉ាត់និងស៊ាឡាមជូនលោកដូចដែលអល់ឡោះ ﷻ បានបញ្ជាដោយការសូត្រសឡាវ៉ាត់និងស៊ាឡាមជូនលោកនោះនឹងទៅដល់លោកមិនថាយើងស្ថិតនៅទីណាក៏ដោយដូចប្រសាសន៍របស់លោក ﷺ ថា៖ «ចូរពួកអ្នកសូត្រសឡាវ៉ាត់លើរូបខ្ញុំពីព្រោះការសូត្រសឡាវ៉ាត់របស់ពួកអ្នកនឹងមកដល់រូបខ្ញុំមិនថាពួកអ្នកស្ថិតនៅទីណាក៏ដោយ»។ ដូចគ្នានេះដែរការបួងសួងសុំឱ្យអល់ឡោះប្រទានឋាន៖វ៉ាស៊ីឡះហ៍និងកិត្តិយសដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ជូនលោកក្រោយពេលអ្នកអាហ្សានស្រែកចប់នេះត្រូវបានព្យាការី ﷺ បញ្ជាបញ្ញត្តិនិងដាស់តឿនលើកទឹកចិត្ត។ ដូច្នេះអ្វីដែលមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ដូចជាការសូត្រសឡាវ៉ាត់ស៊ាឡាមនិងការបួងសួងសុំឋាន៖វ៉ាស៊ីឡះហ៍និងកិត្តិយសដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ជូនលោកយើងត្រូវអនុវត្តវា។ រីឯការសូត្រអាល់-ហ្វាទីហះហ៍ឬការសូត្រអ្វីមួយពីគម្ពីរកូរអានឬការឧទ្ទិសផលបុណ្យជូនលោកគឺគ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ឡើយដូច្នេះវាជាប៊ីឌអាហ៍ដោយសារតែការគោរពសក្ការ៖គឺត្រូវពឹងផ្អែកលើភស្តុតាង (តាវគីហ្វីយ៉ះហ៍)។ ទីពីរ៖ រ៉សូល ﷺ មិនត្រូវការរឿងទាំងនោះឡើយពីព្រោះអ្វីដែលអល់ឡោះទទួលយកពីការគោរពប្រតិបត្តិរបស់យើងគឺរ៉សូល ﷺ នឹងទទួលបានផលបុណ្យស្មើនឹងយើងដែរពីព្រោះអ្នកដែលអំពាវនាវទៅកាន់ការណែនាំគឺទទួលបានផលបុណ្យស្មើនឹងផលបុណ្យរបស់អ្នកដើរតាម។ ហើយអល់ឡោះទ្រង់ដឹងបំផុត។ *** ការប្រារព្ធពិធីមោលីដរបស់ព្យាការី (មោលីឌុនណាពាវី) សំណួរ៖ ចំពោះពិធីមោលីដរបស់ព្យាការីនៅពេលដែលថ្ងៃទី១២ ខែរ៉ព៊ីអ៊ុលអាវ៉ាល់មកដល់អ្នកភូមិទាំងអស់បានប្រារព្ធពិធីមោលីដនេះតើមានការអនុញ្ញាតឱ្យប្រារព្ធពិធីមោលីដនេះក្នុងច្បាប់ឥស្លាមដែរឬទេ? សូមលោកមេត្តាបំភ្លឺដល់យើងខ្ញុំផងសូមអល់ឡោះប្រទានផលល្អដល់លោក។ ចម្លើយ៖ ការគោរពសក្ការ៖ទាំងឡាយគឺត្រូវផ្អែកលើភស្តុតាង (តាវគីហ្វីយ៉ះហ៍) មានន័យថាមូស្លីមមិនត្រូវប្រព្រឹត្តកិច្ចការណាមួយឡើយលុះត្រាតែមានភស្តុតាងពីម្ចាស់ច្បាប់បើពុំនោះទេវានឹងក្លាយជាប៊ីឌអាហ៍។ ហើយព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖

«អ្នកណាដែលនៅរស់រានមានជីវិតក្នុងចំណោមពួកអ្នកគេនឹងឃើញនូវការខ្វែងគំនិតគ្នាយ៉ាងច្រើនដូច្នេះចូរពួកអ្នកប្រកាន់ខ្ជាប់នូវស៊ុននះហ៍របស់ខ្ញុំនិងស៊ុននះហ៍របស់បណ្តាខាលីហ្វះហ៍រ៉ស៊៊ីឌីនដែលទទួលបានការចង្អុលបង្ហាញត្រឹមត្រូវចូរក្រាញប្រកាន់ខ្ជាប់នូវវាឱ្យបានរឹងមាំហើយចូរប្រយ័ត្នប្រយែងនឹងរឿងរ៉ាវដែលត្រូវបានបង្កើតថ្មីពីព្រោះរាល់ការបង្កើតថ្មី (ប៊ីឌអាហ៍) គឺជាការវង្វេងហើយរាល់ការវង្វេងគឺស្ថិតនៅក្នុងភ្លើងនរក»។ ហើយលោក ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ពាក្យសម្តីដ៏ល្អបំផុតគឺគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ហើយការណែនាំដ៏ល្អបំផុតគឺការណែនាំរបស់មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ ហើយរឿងរ៉ាវដែលអាក្រក់បំផុតគឺរឿងរ៉ាវដែលត្រូវបានបង្កើតថ្មីហើយរាល់ប៊ីឌអាហ៍គឺជាការវង្វេង»។ ដូច្នេះការប្រារព្ធពិធីមោលីដរបស់ព្យាការីប្រសិនបើយើងស្វែងរកភស្តុតាងពីគម្ពីររបស់អល់ឡោះឬស៊ុននះហ៍របស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ) ឬពីមាគ៌ារបស់បណ្តាសហ្វាពាក់របស់រ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ និងបណ្តាខាលីហ្វះហ៍រ៉ស៊៊ីឌីនឬសូម្បីតែពីទង្វើរបស់បណ្តាជំនាន់ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមទាំងបីឬបួនជំនាន់ក្រោយសម័យព្យាការី ﷺ ដែលបង្ហាញពីការរៀបចំពិធីមោលីដនោះយើងនឹងមិនឃើញមានឡើយ។ ហេតុដូច្នេះហើយដោយសារគ្មានភស្តុតាងពីគម្ពីរកូរអានគ្មានពីស៊ុននះហ៍គ្មានពីទង្វើរបស់បណ្តាខាលីហ្វះហ៍រ៉ស៊៊ីឌីនគ្មានពីទង្វើរបស់បណ្តាសហ្វាពាក់និងគ្មានពីទង្វើរបស់ជំនាន់ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមនោះគ្មានការសង្ស័យឡើយថាវាជាប៊ីឌអាហ៍ដែលត្រូវបានបង្កើតថ្មីហើយរាល់ប៊ីឌអាហ៍គឺជាការវង្វេង។ ម្យ៉ាងវិញទៀតការរៀបចំពិធីមោលីដឬការប្រារព្ធពិធីខួបកំណើតព្យាការី ﷺ គឺត្រូវបានហាមឃាត់តាមទិដ្ឋភាពមួយទៀតពីព្រោះវាជាការត្រាប់តាមពួកគ្រិស្តសាសនិក (ណាស៊រ៉) ដែលប្រារព្ធពិធីកំណើតព្រះយេស៊ូវ (អាល់-ម៉ាស៊ីហ៍) ﵇។ ហើយព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរពួកអ្នកកុំលើកសរសើររូបខ្ញុំហួសហេតុដូចដែលពួកណាស៊រ៉បានលើកសរសើរកូនប្រុសរបស់ម៉ារយ៉ាំឡើយ។ ខ្ញុំគ្រាន់តែជាខ្ញុំបម្រើម្នាក់ប៉ុណ្ណោះដូច្នេះចូរពួកអ្នកពោលថា៖ ខ្ញុំបម្រើរបស់អល់ឡោះនិងជារ៉សូលរបស់ទ្រង់»។ ហើយការប្រារព្ធពិធីមោលីដគឺជាដើមហេតុនាំទៅរកការសរសើរហួសហេតុនិងការជ្រុលនិយមចំពោះសិទ្ធិរបស់ព្យាការី ﷺ ដូចដែលកំពុងកើតមានឡើងជាក់ស្តែងដោយពិធីមោលីដទាំងនេះភាគច្រើនមានផ្ទុកទៅដោយអំពើស្ហ៊ីរក់និងការជ្រុលនិយមចំពោះព្យាការី ﷺ និងការសូត្រកំណាព្យស្ហ៊ីរក់ដែលមានការសុំជំនួយពីព្យាការី (ឥស្ទិហ្កាޘះហ៍) និងការបួងសួងចំពោះរ៉សូលដូចជាកំណាព្យអាល់-ពុរដះហ៍និងកំណាព្យផ្សេងៗទៀតដែលមានផ្ទុកនូវអំពើស្ហ៊ីរក់ធំៗជាច្រើនដែលយើងសូមអល់ឡោះការពារពីវាដូចជាពាក្យរបស់គេថា៖ «ឱសត្តនិករដ៏ថ្លៃថ្នូរបំផុតតើខ្ញុំមានទីពឹងណាផ្សេងក្រៅពីលោកនៅពេលដែលមានមហន្តរាយទូទៅកើតឡើង?» និងដូចជាពាក្យរបស់គេថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ពិភពលោកនិងបរលោកកើតចេញពីសេចក្តីសប្បុរសរបស់លោកហើយក្នុងចំណោមចំណេះដឹងរបស់លោកគឺចំណេះដឹងអំពីផ្ទាំងបន្ទះឡាវហុលម៉ះហ្វូហ្សនិងប៊ិចចារឹកវាសនា»។ ពួកគេបានចាត់ទុកព្យាការី ﷺ ជាទីពឹងពាក់ជាទីជ្រកកោនក្នុងគ្រាលំបាកវេទនាហើយពិភពលោកនិងបរលោកកើតចេញពីសេចក្តីសប្បុរសរបស់លោក ﷺ ព្រមទាំងបានចាត់ទុកចំណេះដឹងនៃផ្ទាំងបន្ទះឡាវហុលម៉ះហ្វូហ្សនិងប៊ិចដែលអល់ឡោះបានចារឹកជោគវាសនាគ្រាន់តែជាចំណែកមួយនៃចំណេះដឹងរបស់ព្យាការី ﷺ ប៉ុណ្ណោះ។ នេះជាការជ្រុលនិយមនិងការហួសហេតុយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដែលយើងសូមអល់ឡោះការពារពីវា! ពីព្រោះពិភពលោកនិងបរលោកគឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះ ﷻ ហើយយើងមិនត្រូវជ្រកកោននឹងសត្តនិករឡើយប៉ុន្តែត្រូវជ្រកកោនចំពោះអល់ឡោះ ﷻ ជាពិសេសនៅពេលជួបគ្រាលំបាកវេទនានិងទុក្ខសោក។ ការប្រារព្ធពិធីមោលីដរបស់ព្យាការីគឺជាប៊ីឌអាហ៍ដែលត្រូវបានបង្កើតថ្មីនិងគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមបំផុតដែលបានកើតឡើងក្រោយការកន្លងផុតទៅនៃបណ្តាជំនាន់ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមហើយវាមានការត្រាប់តាមពួកអះហ៍លុលគីតាប (ពួកដែលទទួលបានគម្ពីរ)។ ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលត្រាប់តាមក្រុមមនុស្សណាមួយគេគឺស្ថិតក្នុងចំណោមពួកគេ»។ ពួកគ្រិស្តសាសនិកគឺជាអ្នកដែលប្រារព្ធពិធីកំណើតអាល់-ម៉ាស៊ីហ៍តាំងពីយូរយារណាស់មកហើយដូច្នេះហេតុអ្វីបានជាបណ្តាសហ្វាពាក់មិនរៀបចំពិធីខួបកំណើតរ៉សូល ﷺ ខណ៖ដែលពួកគ្រិស្តសាសនិកនៅក្នុងសម័យកាលរបស់ពួកគេកំពុងប្រារព្ធកំណើតម៉ាស៊ីហ៍? ហេតុអ្វីបានជាប្រជាមូស្លីមមិនរៀបចំពិធីខួបកំណើតរ៉សូលដូចដែលពួកគ្រិស្តសាសនិករៀបចំពិធីកំណើតម៉ាស៊ីហ៍ប្រសិនបើមិនមែនដើម្បីទប់ស្កាត់ការត្រាប់តាមពួកគេនោះ? នេះជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ថាការប្រារព្ធពិធីមោលីដនេះគឺជាប៊ីឌអាហ៍ដែលគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមនិងបង្កើតថ្មីព្រមទាំងមានផ្ទុកនូវអំពើស្ហ៊ីរក់ធំឬស្ហ៊ីរក់តូចការចំណាយទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងការល្មើសនឹងអល់ឡោះ ﷻ និងការខាតបង់ពេលវេលាជាដើម។ ដូច្នេះកាតព្វកិច្ចលើប្រជាមូស្លីមគឺត្រូវដឹងខ្លួនអំពីបញ្ហានេះនិងត្រូវស្កប់ស្កល់នឹងអ្វីដែលអល់ឡោះ ﷻ បានបញ្ញត្តិពីព្រោះនៅក្នុងនោះមានសេចក្តីល្អពរជ័យនិងសុភមង្គលទាំងក្នុងលោកិយនិងបរលោក។ ហើយអល់ឡោះជាអ្នកជួយឱ្យសម្រេចជោគជ័យ។ *** ការប្រារព្ធពិធីខួបកំណើត (អបអរសាទរថ្ងៃកំណើតទូទៅ) សំណួរ៖ តាមទស្សន៖របស់លោកតើអ្វីជាបញ្ញត្តិច្បាប់ឥស្លាមចំពោះការប្រារព្ធពិធីខួបកំណើត? ហើយតើវាជាប៊ីឌអាហ៍ល្អ (ប៊ីឌអាហ៍ហាសាណះហ៍) ឬជាប៊ីឌអាហ៍អាក្រក់ (ប៊ីឌអាហ៍សៃយីអាហ៍)? ចម្លើយ៖ ការប្រារព្ធពិធីខួបកំណើតទោះជាខួបកំណើតរបស់បណ្តាព្យាការីខួបកំណើតរបស់បណ្តាអ្នកប្រាជ្ញឬខួបកំណើតរបស់បុគ្គលទូទៅក្តីនេះសុទ្ធតែជាប៊ីឌអាហ៍ដែលអល់ឡោះជាម្ចាស់មិនបានបញ្ចុះភស្តុតាងណាមួយបញ្ជាក់ឡើយ។ ហើយបុគ្គលដែលប្រសូតមកដ៏អស្ចារ្យបំផុតគឺរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ហើយគ្មានការបញ្ជាក់ពីលោកពីបណ្តាខាលីហ្វះហ៍រ៉ស៊៊ីឌីនពីបណ្តាសហ្វាពាក់ពីបណ្តាតាពីអ៊ីនឬពីបណ្តាជំនាន់ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមឡើយថាពួកគេធ្លាប់បានរៀបចំពិធីប្រារព្ធក្នុងឱកាសខួបកំណើតរបស់លោក។ ផ្ទុយទៅវិញនេះគឺជាប៊ីឌអាហ៍ដែលត្រូវបានបង្កើតថ្មីក្រោយការកន្លងផុតទៅនៃជំនាន់ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមដោយស្នាដៃរបស់ជនអវិជ្ជាមួយចំនួនដែលបានត្រាប់តាមពួកគ្រិស្តសាសនិកក្នុងការប្រារព្ធពិធីកំណើតអាល់-ម៉ាស៊ីហ៍ ﵇។

ហើយពួកគ្រិស្តសាសនិកគឺជាអ្នកបង្កើតថ្មីនូវរឿងនេះពីព្រោះអាល់-ម៉ាស៊ីហ៍ ﵇ មិនបានបញ្ញត្តិឱ្យពួកគេប្រារព្ធពិធីកំណើតរបស់លោកឡើយប៉ុន្តែពួកគេបានបង្កើតវាឡើងដោយខ្លួនឯង។ ក្រោយមកមូស្លីមមួយចំនួនក្រោយសម័យកាលជំនាន់ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមក៏បានត្រាប់តាមពួកគេដោយបានប្រារព្ធពិធីកំណើតរបស់មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ ដូចដែលពួកគ្រិស្តសាសនិកប្រារព្ធពិធីកំណើតម៉ាស៊ីហ៍ដែរ។ ហើយក្រុមទាំងពីរនេះសុទ្ធតែជាអ្នកបង្កើតថ្មីនិងវង្វេងក្នុងបញ្ហានេះពីព្រោះបណ្តាព្យាការីមិនបានបញ្ញត្តិឱ្យសហគមន៍របស់ខ្លួនប្រារព្ធពិធីខួបកំណើតរបស់ពួកគេឡើយប៉ុន្តែបានបញ្ញត្តិឱ្យពួកគេយកគំរូតាមស្តាប់បង្គាប់និងដើរតាមពួកគេទៅតាមអ្វីដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានបញ្ញត្តិនេះហើយជាច្បាប់សាសនា។ រីឯការប្រារព្ធពិធីខួបកំណើតទាំងនេះគឺសុទ្ធតែជាការខ្ជះខ្ជាយពេលវេលាខាតបង់ទ្រព្យសម្បត្តិធ្វើឱ្យរស់ឡើងវិញនូវប៊ីឌអាហ៍និងបង្វែរមនុស្សឱ្យងាកចេញពីស៊ុននះហ៍។ ហើយអល់ឡោះជាទីពឹងពាក់។ *** ការកំណត់ការគោរពសក្ការ៖ជាក់លាក់ក្នុងខែរ៉ចាបសំណួរ៖ តើពិតដែរឬទេថាខែរ៉ចាបត្រូវបានកំណត់ដោយការគោរពសក្ការ៖ជាក់លាក់ណាមួយ? សូមលោកមេត្តាពន្យល់ដល់យើងខ្ញុំផងពីព្រោះបញ្ហានេះមានភាពស្រពេចស្រពិលចំពោះយើងខ្ញុំហើយតើខែនេះត្រូវបានកំណត់ដោយការធ្វើអ៊ុំរ៉ោះហ៍ឬការសួរសុខទុក្ខវិហារព្យាការី (ម៉ាស្ជិទណាបាវី) ជាពិសេសដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ ខែរ៉ចាបគឺដូចជាបណ្តាខែដទៃទៀតដែរមិនត្រូវកំណត់ការគោរពសក្ការ៖ណាមួយដោយឡែកពីខែដទៃទៀតឡើយពីព្រោះគ្មានការបញ្ជាក់ពីព្យាការី ﷺ នូវការកំណត់ខែនេះដោយការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ការបួសការធ្វើអ៊ុំរ៉ោះហ៍ការអារសត្វឬកិច្ចការផ្សេងៗទៀតឡើយ។ រឿងរ៉ាវទាំងនេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសម័យអវិជ្ជា (ចាហ៊ីលីយ៉ះហ៍) ប៉ុណ្ណោះហើយឥស្លាមបានលុបបំបាត់វាចោល។ ដូច្នេះខែរ៉ចាបគឺដូចជាខែដទៃទៀតដែរគ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីព្យាការី ﷺ នូវការកំណត់ការគោរពសក្ការ៖ណាមួយនៅក្នុងខែនេះឡើយ។ ដូច្នេះអ្នកណាដែលបង្កើតការគោរពសក្ការ៖ណាមួយនៅក្នុងខែនេះនិងកំណត់វាចំពោះខែនេះគឺគេជាអ្នកបង្កើតថ្មី (មូបតាឌីអ៍) ពីព្រោះគេបានបង្កើតឡើងក្នុងសាសនានូវអ្វីដែលមិនមែនជាផ្នែកនៃសាសនា។ ការគោរពសក្ការ៖គឺត្រូវពឹងផ្អែកលើភស្តុតាង (តាវគីហ្វីយ៉ះហ៍) មិនត្រូវប្រព្រឹត្តកិច្ចការណាមួយឡើយលុះត្រាតែមាន

ភស្តុតាងពីគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)កូរអាននិងស៊ុននះហ៍។ ហើយគ្មានភស្តុតាងដែលអាចទុកចិត្តបានណាមួយចែងអំពីការកំណត់ខែរ៉ចាបឡើយហើយរាល់អ្វីដែលបានលើកឡើងគឺមិនត្រូវបានបញ្ជាក់ត្រឹមត្រូវពីព្យាការី ﷺ ឡើយផ្ទុយទៅវិញបណ្តាសហ្វាពាក់បានហាមឃាត់និងបានព្រមានអំពីការបួសក្នុងខែរ៉ចាបជាពិសេស។ ប៉ុន្តែចំពោះបុគ្គលដែលមានការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ជាប្រចាំឬមានការបួសជាប្រចាំនោះគឺគ្មានការហាមឃាត់ឡើយពីព្រោះខែរ៉ចាបដូចជាខែដទៃទៀតដែរដែលត្រូវបានរាប់បញ្ចូលជាទូទៅ។ ប៉ុន្តែការកំណត់ខែរ៉ចាបដោយការគោរពសក្ការ៖ផ្តាច់មុខខុសពីខែដទៃទៀតគឺជាប៊ីឌអាហ៍ដែលត្រូវហាមឃាត់ (ហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)) ដែលបុគ្គលនោះនឹងទទួលបាបកម្មហើយមិនទទួលបានផលបុណ្យឡើយ។ *** ការសឡាតគីយ៉ាមុលឡៃលក្នុងរាត្រីពាក់កណ្តាលខែស្ហាក់បាននិងការបួសនៅពេលថ្ងៃរបស់វាសំណួរ៖ តើមានចែងក្នុងអត្ថបទកូរអានឬហាឌីޘព្យាការីណាមួយដែលបញ្ជាក់ពីការក្រោកសឡាតនៅពាក់កណ្តាលខែស្ហាក់បាននិងការបួសនៅពេលថ្ងៃរបស់វាដែរឬទេ? ហើយប្រសិនបើមានចែងតើមានរបៀបជាក់លាក់ណាមួយសម្រាប់ការក្រោកសឡាតនៅរាត្រីពាក់កណ្តាលខែស្ហាក់បានដែរឬទេ? សូមលោកមេត្តាពន្យល់ដល់យើងខ្ញុំផងសូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ប្រទានផលល្អគ្រប់យ៉ាងដល់លោក។ ចម្លើយ៖ គ្មានភស្តុតាងដែលអាចទុកចិត្តបានណាមួយត្រូវបានបញ្ជាក់ពីព្យាការី ﷺ ទាក់ទងនឹងការក្រោកសឡាតនៅរាត្រីពាក់កណ្តាលខែស្ហាក់បានឬការបួសនៅថ្ងៃទីដប់ប្រាំនៃខែស្ហាក់បានឡើយ។ ដូច្នេះរាត្រីពាក់កណ្តាលខែស្ហាក់បានគឺដូចជាបណ្តារាត្រីដទៃទៀតដែរបុគ្គលណាដែលមានទម្លាប់ក្រោកសឡាតគីយ៉ាមនិងតាហ៊ាច់ជុដនៅពេលយប់គេអាចក្រោកសឡាតនៅក្នុងរាត្រីនោះដូចដែលគេក្រោកសឡាតក្នុងរាត្រីដទៃទៀតដែរដោយមិនត្រូវចាត់ទុកវាថាមានភាពវិសេសអ្វីឡើយពីព្រោះការកំណត់ពេលវេលាណាមួយសម្រាប់ការគោរពសក្ការ៖ គឺត្រូវតែមានភស្តុតាងត្រឹមត្រូវ។ ប្រសិនបើគ្មានភស្តុតាងត្រឹមត្រូវទេនោះការកំណត់ពេលវេលាជាក់លាក់មួយជាមួយនឹងប្រភេទនៃការគោរពសក្ការ៖ នឹងក្លាយជាប៊ីឌអាហ៍ហើយរាល់ប៊ីឌអាហ៍គឺជាការវង្វេង។ ដូចគ្នានេះដែរការបួសនៅថ្ងៃទីដប់ប្រាំនៃខែស្ហាក់បានឬថ្ងៃពាក់កណ្តាលខែស្ហាក់បានគឺគ្មានភស្តុតាងណាមួយត្រូវបានបញ្ជាក់ពី

ព្យាការី ﷺ ដែលតម្រូវឱ្យមានការអនុញ្ញាតឱ្យបួសនៅថ្ងៃនោះឡើយ។ ដរាបណាគ្មានអ្វីមួយត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ជាពិសេសនោះការកំណត់ថ្ងៃនោះដោយការបួសគឺជាប៊ីឌអាហ៍ពីព្រោះប៊ីឌអាហ៍គឺជា៖ អ្វីដែលគ្មានភស្តុតាងពីគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ឬពីស៊ុននះហ៍របស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ ﷺ ដែលអ្នកប្រព្រឹត្តអះអាងថាគេធ្វើវាដើម្បីខិតជិតចំពោះអល់ឡោះ ﷻ ដោយសារតែការគោរពសក្ការ៖គឺត្រូវពឹងផ្អែកលើភស្តុតាង (តាវគីហ្វីយ៉ះហ៍) ពោលគឺត្រូវតែមានភស្តុតាងពីម្ចាស់ច្បាប់។ ចំណែកបណ្តាហាឌីޘដែលត្រូវបានលើកឡើងក្នុងប្រធានបទនេះគឺសុទ្ធតែខ្សោយ (ដអ៊ីហ្វ) ដូចដែលបណ្តាអ្នកប្រាជ្ញបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ហើយមិនអាចយកមកបង្កើតជាការគោរពសក្ការ៖ ទាំងការក្រោកសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)នៅរាត្រីនោះឬការបួសនៅថ្ងៃនោះឡើយ។ ប៉ុន្តែបុគ្គលណាដែលមានទម្លាប់បួសថ្ងៃស (អាយ៉ាមុលព៊ីឌ - ថ្ងៃទី១៣, ១៤, ១៥ តាមចន្ទគតិ) គេអាចបួសថ្ងៃទាំងនោះក្នុងខែស្ហាក់បានដូចដែលគេបួសក្នុងខែដទៃទៀតដែរឬបុគ្គលណាដែលមានទម្លាប់បួសថ្ងៃចន្ទនិងថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ហើយវាត្រូវចំថ្ងៃពាក់កណ្តាលខែស្ហាក់បាននោះគ្មានការជំទាស់ឡើយក្នុងការបួសតាមទម្លាប់របស់គេមិនមែនបួសដោយសារវាជាថ្ងៃពិសេសនោះឡើយ។ ដូចគ្នានេះដែរចំពោះបុគ្គលដែលបួសច្រើនក្នុងខែស្ហាក់បានដូចដែលព្យាការី ﷺ ធ្លាប់បានបួសនិងបង្កើនការបួសឱ្យបានច្រើនក្នុងខែនេះប៉ុន្តែលោកមិនបានកំណត់ថ្ងៃទីដប់ប្រាំនេះដោយការបួសឡើយគឺវាគ្រាន់តែរាប់បញ្ចូលជាទូទៅប៉ុណ្ណោះ។ សរុបមក៖ គ្មានភស្តុតាងជាក់លាក់ណាមួយទាក់ទងនឹងរាត្រីពាក់កណ្តាលខែស្ហាក់បានដែលតម្រូវឱ្យមានការរស់រវើកដោយការសឡាតគីយ៉ាមឡើយហើយក៏គ្មានភស្តុតាងបញ្ជាក់នៅថ្ងៃទីដប់ប្រាំនៃខែស្ហាក់បានដែលតម្រូវឱ្យកំណត់វាដោយការបួសនោះដែរ។ ហើយអ្វីដែលមនុស្សមួយចំនួនជាពិសេសជនសាមញ្ញទូទៅបានធ្វើនៅក្នុងរាត្រីនេះឬក្នុងថ្ងៃនេះសុទ្ធតែជាប៊ីឌអាហ៍ដែលត្រូវតែហាមឃាត់និងព្រមានដាស់តឿន។ ហើយនៅក្នុងការគោរពសក្ការ៖ដែលត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងរឹងមាំពីព្យាការី ﷺ ទាំងការសឡាតនិងការបួសគឺគ្រប់គ្រាន់លើសលប់ពីការបង្កើតថ្មីទាំងនេះហើយ។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុត។

សៀវភៅប៊ីឌអាហ៍ (សៀវភៅបង្កើតថ្មី) សំណួរ៖ នៅស្រុករបស់យើងមានសៀវភៅពីរដែលកំពុងចរាចរក្នុងចំណោមមនុស្សគឺសៀវភៅ៖ «អាល់-ម៉ាចមូអាហ៍អាល់-មូបារ៉កះហ៍ហ៊្វីស-សឡាវ៉ាតិលម៉ាអ៍ޘូរ៉ោះហ៍វ៉ាល់-អះអ៍ម៉ាលិលមាប់រូរ៉ោះហ៍» និពន្ធដោយអាប់ដុះហ៍មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ព៉ាព៉ះហ៍និងសៀវភៅមួយទៀតគឺ៖ «អាល់-ម៉ាចមូអាហ៍អាល់-មូបារ៉កះហ៍ហ៊្វីស-សឡាវ៉ាតិវ៉ាល់-អាប់អីយ៉ាតិលម៉ាអ៍ޘូរ៉ោះហ៍វ៉ាល់-អះអ៍ម៉ាលិលមាប់រូរ៉ោះហ៍» និពន្ធដោយលោកមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ស៊្វឌីក្វក្វាមហាវ៉ី។ តើអ្វីៗដែលមាននៅក្នុងសៀវភៅទាំងពីរនេះទាំងការបួងសួងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ) និងហាឌីޘ មានភាពត្រឹមត្រូវកម្រិតណាដែរ? ចម្លើយ៖ សៀវភៅទាំងពីរនេះគឺសុទ្ធតែមិនត្រឹមត្រូវ (ពាត្វិល) មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យអនុវត្តតាមនិងអានឡើយដោយសារតែវាមានផ្ទុកនូវការបួងសួងឌុអានិងការសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ដែលជាប៊ីឌអាហ៍។ ការកំណត់រាល់រាត្រីក្នុងសប្តាហ៍ជាមួយនឹងការសឡាតពិសេសនិងការបួងសួងឌុអាពិសេសគឺគ្មានភស្តុតាងពីគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)កូរអាននិងស៊ុននះហ៍ឡើយ។ លើសពីនេះវាក៏មានផ្ទុកនូវពាក្យសូត្រសឡាវ៉ាត់លើព្យាការី ﷺ ដែលមានការជ្រុលនិយមនិងការសរសើរហួសហេតុចំពោះលោក ﷺ និងមានផ្ទុកនូវការតាវ៉ាស់ស៊ុលបែបប៊ីឌអាហ៍ឬបែបស្ហ៊ីរក់ព្រមទាំងការសូត្រអាហ្សាពមិនត្រឹមត្រូវរបស់ជនបង្កើតថ្មីមួយចំនួនដូចជាអាះហ៍ម៉ាដអាល់-ពាដាវ៉ីជាដើម។ ដូចគ្នានេះដែរសៀវភៅទាំងនោះមានផ្ទុកនូវការតាវ៉ាស់ស៊ុលដែលដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ «ដាឡាអ៊ីលុលខៃរ៉ត» ដែលជាសៀវភៅល្បីខាងជំនឿមិនសមហេតុផលនិងជាសៀវភៅប៊ីឌអាហ៍ដែលជាការតាវ៉ាស់ស៊ុលតាមរយ៖ព្យាការី ﷺ និងក្រុមគ្រួសាររបស់លោកនិងការតាវ៉ាស់ស៊ុលតាមរយ៖បណ្តាអោវលីយ៉ា (ពួកបរិសុទ្ធ)។ ទាំងនេះសុទ្ធតែជារឿងដែលធ្វើឱ្យធ្លាក់ចូលក្នុងការជ្រុលនិយមលើសត្តនិករនិងជាដើមហេតុនៃការគោរពបូជាពួកគេក្រៅពីអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ។ សរុបមកសៀវភៅទាំងពីរនេះត្រូវតែចៀសវាងឱ្យឆ្ងាយត្រូវព្រមានដាស់តឿនអំពីវានិងត្រូវបំភ្លឺអំពីភាពពុករលួយរបស់វាដើម្បីកុំឱ្យជនអវិជ្ជាត្រូវចាញ់បោក។ ហើយជាកាតព្វកិច្ចលើថ្នាក់ដឹកនាំមូស្លីមក្នុងការរឹបអូសនិងកម្ទេចវាចោល។ ហើយដូចគ្នានឹងសៀវភៅទាំងពីរនេះដែរគឺសៀវភៅមួយដែលកំពុងចរាចរយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងដៃមនុស្សសព្វថ្ងៃនិងរីករាលដាលនៅក្នុងបណ្ណាគារគឺសៀវភៅ «អាល់-ឌុអាអាល់-មុស្តាចាប» របស់មូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អាប់ឌុលចាវ៉ាដដែលជាសៀវភៅជំនឿមិនសមហេតុផលមានផ្ទុកនូវការបួងសួងឌុអានិងការរំលឹកហ្ស៊ីកៀរបែបស៊ូហ្វីដែលជាប៊ីឌអាហ៍និងការសូត្រដែលគ្មានភស្តុតាងពីគម្ពីរកូរអាននិងស៊ុននះហ៍ឡើយ។ បន្ទាប់មកចំណងជើងរបស់វាក៏បង្ហាញពីភាពព្រហើនចំពោះអល់ឡោះ ﷻ ផងដែរដោយគាត់ដាក់ឈ្មោះថា «ការបួងសួងឌុអាដែលត្រូវបានទទួលយក» ខណ៖ដែលតើអ្នកណាអាចដឹងថាការបួងសួងនេះត្រូវបានទទួលយកហើយតើអ្វីជាភស្តុតាងរបស់គាត់លើរឿងនេះក្រៅពីការចង់ទាក់ទាញជនសាមញ្ញនិងលួងលោមពួកគេឱ្យទិញសៀវភៅប៊ីឌអាហ៍នេះ? ខ្ញុំសូមណែនាំអ្នកអានឱ្យទៅអានសៀវភៅដែលគួរឱ្យទុកចិត្តបានទាក់ទងនឹងការរំលឹកហ្ស៊ីកៀរនិងការបួងសួងឌុអាដែលនិពន្ធឡើងដោយបណ្តាអ៊ីម៉ាំនៃអះហ៍លុស៊ុននះហ៍ដ៏គួរឱ្យទុកចិត្ត៖ ទីមួយ៖ សៀវភៅ «អាល់-វ៉ាប៊ីលុសស្វយ្យិប» របស់លោក العلامة Ibn អាល់-Qayyim។ ទីពីរ៖ សៀវភៅ «អាល់-កាលីមុត់ស្វយ្យិប» របស់ Shaykh អាល់-Islam Ibn Taymiyyah។ ទីបី៖ សៀវភៅ «អាល់-អ័ហ្ស្ការ» របស់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) an-ន៉ាវ៉ាវី។ សៀវភៅទាំងនេះគ្មានការរំលឹកហ្ស៊ីកៀរដែលជាប៊ីឌអាហ៍ឡើយហើយវាមានផ្ទុកនូវការរំលឹកហ្ស៊ីកៀរដែលមានចែងនៅក្នុងគម្ពីរកូរអាននិងស៊ុននះហ៍ដែលវាគ្រប់គ្រាន់លើសលប់ពីសៀវភៅរបស់ពួកជំនឿខុសឆ្គងនិងពួកបោកប្រាស់។ ហើយការសរសើរទាំងឡាយជារបស់អល់ឡោះ។

គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្តីពីការប្រកាន់យកម័ទហាប់ (គីតាបអាត់-តាម៉ាឌហ៊ុព) (ចំណងជើងជំពូកស្តីពីគោលការណ៍នៃការប្រកាន់យកម័ទហាប់ក្នុងនីតិសាស្ត្រឥស្លាមភាពខុសគ្នារវាងការដើរតាមម័ទហាប់និងការជ្រុលនិយមងងឹតងងល់)។

គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ការប្រកាន់យកម័ទហាប់ (គីតាបអាត់-តាម៉ាឌហ៊ុព) ការចូលរួមជាមួយម័ទហាប់ទាំងបួនសំណួរ៖ តើការប្រកាន់បក្ខពួកងងឹតងងល់ចំពោះម័ទហាប់ដែលមនុស្សយកជាគំរូក្នុងរាល់បញ្ញត្តិនៃច្បាប់ឥស្លាមទោះបីជាមានការផ្ទុយនឹងភាពត្រឹមត្រូវក៏ដោយត្រូវបានអនុញ្ញាតដែរឬទេ? ឬតើគេអាចចាកចេញពីវាហើយយកតាមម័ទហាប់ត្រឹមត្រូវក្នុងកាល៖ទេស៖មួយចំនួនបានដែរឬទេ? ហើយតើអ្វីជាបញ្ញត្តិនៃការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវម័ទហាប់តែមួយគត់? ចម្លើយ៖ ការប្រកាន់យកម័ទហាប់ណាមួយក្នុងចំណោមម័ទហាប់ទាំងបួនដ៏ល្បីល្បាញរបស់អះហ៍លុស៊ុននះហ៍ដែលត្រូវបានថែរក្សាការពារនិងចងក្រងយ៉ាងច្បាស់លាស់ក្នុងចំណោមប្រជាមូស្លីមនិងការចូលរួមជាសមាជិកនៃម័ទហាប់ណាមួយគឺគ្មានការជំទាស់ឡើយដោយគេអាចនិយាយថា៖ លោកនេះជាអ្នកស្ហាហ្វីអ៊ីលោកនេះជាហាន់ពាលីលោកនេះជាហាណាហ៊្វីនិងលោកនេះជាម៉ាលីគី។ ហើយគោរមងារនេះនៅតែមានតាំងពីបុរាណកាលក្នុងចំណោមបណ្តាអ្នកប្រាជ្ញសូម្បីតែអ្នកប្រាជ្ញជាន់ខ្ពស់ក៏គេហៅថា៖ លោកនេះជាហាន់ពាលីដូចជាគេនិយាយថា៖ Ibn Taymiyyah អាល់-Hanbali, Ibn អាល់-Qayyim អាល់-Hanbali ជាដើមគឺគ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយ។ គ្រាន់តែការចូលរួមជាសមាជិកនៃម័ទហាប់គឺគ្មានការហាមឃាត់ទេប៉ុន្តែក្រោមលក្ខខណ្ឌថាមិនត្រូវចងភ្ជាប់ខ្លួនឯងនឹងម័ទហាប់នោះទាំងស្រុងដោយយកគ្រប់អ្វីៗទាំងអស់ដែលមាននៅក្នុងនោះទោះជាត្រូវឬខុសឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញត្រូវយកអ្វីដែលត្រឹមត្រូវហើយអ្វីដែលដឹងថាជាកំហុសគឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យអនុវត្តតាមឡើយ។ ហើយនៅពេលដែលទស្សន៖ដ៏រឹងមាំ (កៅលុលរ៉ាជីហ៍) បានលេចចេញមកនោះជាកាតព្វកិច្ចលើគេត្រូវតែយកទស្សន៖នោះទោះបីជាវានៅក្នុងម័ទហាប់ដែលខ្លួនចូលរួមឬនៅក្នុងម័ទហាប់ផ្សេងទៀតក៏ដោយពីព្រោះអ្នកណាដែលស៊ុននះហ៍របស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានភ្លឺច្បាស់ចំពោះគេហើយគេមិនអាចបោះបង់វាចោលដោយសារសម្តីរបស់នរណាម្នាក់ឡើយ។ គំរូដ៏ពិតប្រាកដគឺរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ ដូច្នេះយើងយកតាមម័ទហាប់ដរាបណាទស្សន៖នោះមិនផ្ទុយនឹងបន្ទូលរបស់រ៉សូល ﷺ ហើយប្រសិនបើវាផ្ទុយនោះជាកំហុសរបស់អ្នកធ្វើអ៊ិចទីហាត (មូចតាហ៊ិត) ដែលជាកាតព្វកិច្ចលើយើងត្រូវបោះបង់វាចោលហើយប្រកាន់យកស៊ុននះហ៍និងយកតាមទស្សន៖ដ៏រឹងមាំស្របតាមស៊ុននះហ៍មិនថាចេញពីម័ទហាប់ណាមួយនៃបណ្តាម័ទហាប់របស់អ្នកធ្វើអ៊ិចទីហាតឡើយ។ ចំណែកអ្នកដែលយកតាមសម្តីរបស់អ៊ីម៉ាំទាំងស្រុងទោះត្រូវឬខុសនេះចាត់ទុកជាការដើរតាមដោយងងឹតងងល់ (តាក់លីដអាអ៍មា)។ ហើយប្រសិនបើគេយល់ឃើញថាជាកាតព្វកិច្ចត្រូវតែដើរតាមបុគ្គលជាក់លាក់ណាម្នាក់ក្រៅពីព្យាការីនោះជាការក្បត់សាសនា (រីដដះហ៍) ចេញពីសាសនាឥស្លាម។ Shaykh អាល់-Islam Ibn Taymiyyah បានមានប្រសាសន៍ថា៖ អ្នកណាដែលនិយាយថាជាកាតព្វកិច្ចត្រូវតែដើរតាមបុគ្គលជាក់លាក់ណាម្នាក់ក្រៅពីរ៉សូលរបស់អល់ឡោះ ﷺ នោះត្រូវទាមទារឱ្យគេតាវពាត់ប្រសិនបើគេតាវពាត់គឺរួចខ្លួនបើពុំនោះទេត្រូវទទួលទោសពីព្រោះគ្មាននរណាម្នាក់ដែលជាកាតព្វកិច្ចត្រូវដើរតាមឡើយលើកលែងតែមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ ប៉ុណ្ណោះ។ រីឯបណ្តាអ៊ីម៉ាំអ្នកធ្វើអ៊ិចទីហាតដទៃទៀត ﵏ គឺយើងយកតាមតែសម្តីរបស់ពួកគេដែលស្របតាមស៊ុននះហ៍ប៉ុណ្ណោះ។ ហើយប្រសិនបើអ្នកធ្វើអ៊ិចទីហាតមានការភាន់ច្រឡំក្នុងការធ្វើអ៊ិចទីហាតរបស់គាត់នោះជាការហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)លើយើងក្នុងការយកតាមការភាន់ច្រឡំនោះ។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់ដឹងបំផុត។ សំណួរ៖ តើខ្នាតរង្វាស់ឬលក្ខណ៖វិនិច្ឆ័យដែលវាស់វែងភាពត្រឹមត្រូវពីកំហុសគឺជាការស្របគ្នានឹងគម្ពីរកូរអាននិងស៊ុននះហ៍មែនទេ? ចម្លើយ៖ គ្មានការសង្ស័យឡើយលើរឿងនោះ។ *** ការប្រកាន់យកម័ទហាប់និងការធ្វើអ៊ិចទីហាតសំណួរ៖ ខ្ញុំបានអាននៅក្នុងសៀវភៅសាសនាមួយក្នុងជំពូកស្តីពីការប្រកាន់យកម័ទហាប់ហើយខ្ញុំបានទាញការយល់ដឹងពីការអាននោះថាអ្នកធ្វើអ៊ិចទីហាត (មូចតាហ៊ិត) មិនត្រូវដើរតាមម័ទហាប់ណាមួយក្នុងចំណោមម័ទហាប់ទាំងបួនដ៏ល្បីល្បាញឡើយ។ ហើយខ្ញុំសរសើរដល់អល់ឡោះខ្ញុំតែងតែខិតខំធ្វើអ៊ិចទីហាតក្នុងបញ្ហាហ្វិកហ៍ (កាតព្វកិច្ចសាសនា)ហ៍ទាំងឡាយដោយមិនឱ្យផ្ទុយនឹងគម្ពីរកូរអាននិងស៊ុននះហ៍ឡើយ។ តើអត្ថន័យនៃអ្វីដែលខ្ញុំបានអានមានន័យថាខ្ញុំមិនចាំបាច់ដើរតាមម័ទហាប់ណាមួយក្នុងចំណោមម័ទហាប់ទាំងបួនដ៏ល្បីល្បាញនោះដែរឬទេ? ចម្លើយ៖ អត្ថន័យនៃអ្នកធ្វើអ៊ិចទីហាត (មូចតាហ៊ិត) ដែលអ្នកបានអាននៅក្នុងសៀវភៅមួយចំនួនគឺសំដៅលើអ្នកដែលបានឈានដល់កម្រិតអ៊ិចទីហាតដោយមានគ្រប់លក្ខខណ្ឌទាំងអស់នៃអ៊ិចទីហាតដូចជាបណ្តាអ៊ីម៉ាំទាំងបួននិងអ្នកប្រាជ្ញជាន់ខ្ពស់នៃសហគមន៍នេះ។ ហើយមូចតាហ៊ិតគឺមានលក្ខខណ្ឌជាច្រើនដែលត្រូវតែមាននៅក្នុងខ្លួនរបស់គាត់ដើម្បីទទួលបានសមត្ថភាពក្នុងការទាញបញ្ញត្តិ (ឥស្ទិនពាត្វ)

និងការផ្តល់ហ្វាតវ៉ា។ នោះគឺគាត់ត្រូវតែជាអ្នកចេះដឹងជ្រៅជ្រះនូវគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ចេះដឹងជ្រៅជ្រះនូវស៊ុននះហ៍របស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ ﷺ ចេះដឹងនូវទស្សន៖របស់ស៊ឡាហ្វក្នុងចំណោមសហ្វាពាក់និងតាពីអ៊ីនដោយទូទៅនិងត្រូវចេះដឹងនូវក្បួនច្បាប់នៃការទាញបញ្ញត្តិ (ក្វាវ៉ាអ៊ីដុលឥស្ទិនពាត្វ) ដោយត្រូវស្គាល់ច្បាស់នូវន៉ាស៊ីខនិងម៉ាន់ស៊ូខ (អាយ៉ាត់ដែលលុបនិងអាយ៉ាត់ដែលត្រូវគេលុប) អាមនិងខាស (ទូទៅនិងជាក់លាក់) មុតឡាក់និងមុក្វយយ៉ាដ (គ្មានលក្ខខណ្ឌនិងមានលក្ខខណ្ឌ) មុជម៉ាល់និងមុពៃយ៉ាន (សង្ខេបនិងលម្អិត) និងក្បួនច្បាប់ទាញបញ្ញត្តិផ្សេងៗទៀតបន្ថែមលើការចេះដឹងជ្រៅជ្រះនូវវេយ្យាករណ៍និងក្បួនភាសាអារ៉ាប់ដែលជាភាសានៃច្បាប់ឥស្លាមក្នុងគម្ពីរកូរអាននិងស៊ុននះហ៍ព្រមទាំងទម្រង់វោហារសាស្ត្ររបស់ជនជាតិអារ៉ាប់។ ចំណែកការដែលមនុស្សគ្រាន់តែជាអ្នកអានម្នាក់ដែលអាចអានសៀវភៅបានស្រួលបួលដូចដែលអ្នកបានលើកឡើងនោះគឺហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) (ហាមឃាត់ដាច់ខាត) លើរូបគេមិនឱ្យធ្វើអ៊ិចទីហាតឡើយពីព្រោះគេនឹងធ្លាក់ចូលក្នុងកំហុសឆ្គងនិងនាំឱ្យអ្នកដទៃធ្លាក់ចូលក្នុងកំហុសឆ្គងផងដែរ។ ជនសាមញ្ញទូទៅ (អាមមី) និងសិស្សចំណេះដឹងដំបូងត្រូវតែធ្វើតាក់លីដ (ដើរតាម) អ្នកដែលពួកគេទុកចិត្តលើសាសនានិងចំណេះដឹងរបស់គាត់ក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញនិងយកតាមទស្សន៖របស់ពួកគេដរាបណាមិនទាន់លេចចេញមកថាទស្សន៖នោះផ្ទុយនឹងភស្តុតាងឡើយ។ ដូច្នេះពួកគេត្រូវយកអ្វីដែលមានភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីទស្សន៖របស់អ្នកប្រាជ្ញប្រសិនបើពួកគេមានសមត្ថភាពអាចញែកដឹងរវាងទស្សន៖ដ៏រឹងមាំ (រ៉ាជីហ៍) និងទស្សន៖ខ្សោយ (ម៉ារជូហ៍)។ ហើយអល់ឡោះទ្រង់ដឹងបំផុត។ *** ការធ្វើតាក់លីដមិនត្រូវបានហាមឃាត់ជាដាច់ខាតឡើយសំណួរ៖ តើមនុស្សត្រូវតែប្រកាន់យកម័ទហាប់តែមួយគត់ក្នុងការគោរពសក្ការ៖របស់ខ្លួនលើគ្រប់បញ្ហាទាំងអស់ឬតើគ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយប្រសិនបើគេដកស្រង់ពីគ្រប់ម័ទហាប់ឬពីម័ទហាប់មួយចំនួននូវអ្វីដែលគេយល់ឃើញថាមានផលបុណ្យច្រើនជាងឬងាយស្រួលជាងសម្រាប់សាសនានិងលោកិយរបស់ខ្លួន? ចម្លើយ៖ បញ្ហានេះមានភាពខុសប្លែកគ្នាទៅតាមស្ថានភាពរបស់មនុស្ស។ ជនសាមញ្ញទូទៅនិងអ្នកចាប់ផ្តើមរៀនសូត្រពួកគេគ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅពីការធ្វើតាក់លីដដើរតាមអ្នកដែលពួកគេទុកចិត្តលើចំណេះដឹងនិងការកោតខ្លាចរបស់គាត់ក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញឡើយដោយដើរតាមម័ទហាប់ណាមួយនៃម័ទហាប់ទាំងបួនដែលជាម័ទហាប់របស់អះហ៍លុស៊ុននះហ៍។