សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប

[តពីលេខ ៦០០]...និងដូចជាការចងក្រងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអាន (មុស្ហាហ្វ) ដោយលោកអាប៊ូបាក្រនិងដូចជាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងរបស់លោកអាលីលើពួកខាវ៉ារិចនិងដូចជាការដែលពួកគេបានកំណត់លក្ខខណ្ឌនានាលើពួកអ្នកស្ថិតក្រោមការគាំពារ (អះលុហ្សហ្ស៊ិម្ម៉ះហ៍) ព្រមទាំងកិច្ចការដទៃទៀតដែលពួកគេបានអនុវត្តដោយយោងតាមគម្ពីរគួរអានរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងស៊ុននះហ៍នៃរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ទោះបីជាមិនធ្លាប់មានគំរូដូចគ្នាបេះបិទពីមុនក៏ដោយ។ និងដូចជាការដែលលោកអ៊ូមើរវាយពិន័យលើអ្នកដែលថ្វាយបង្គំពីររ៉កាត់់ក្រោយពេលអាសើរនិងការវាយពិន័យលើការបួសក្នុងខែរ៉ាចាប់ហើយលោកអាប៊ូពាក្រោះហ៍បានវាយបំបែកក្អមទឹករបស់ក្រុមគ្រួសារគាត់ដោយគាត់បាននិយាយថា៖ «កុំធ្វើឱ្យវាស្រដៀងគ្នានឹងខែរ៉ាម៉ាដានឡើយ!»។ ដូច្នេះទណ្ឌកម្មខាងរូបកាយនិងទ្រព្យសម្បត្តិនេះគឺត្រូវបានដាក់លើអ្នកណាដែលជឿជាក់ថាការបួសខែរ៉ាចាប់គឺជាច្បាប់បញ្ញត្តិដែលគួរឱ្យពេញចិត្ត (មុស្តាហាប់) និងជឿថាវាប្រសើរជាងការបួសក្នុងខែដទៃទៀតខណ៖ដែលជំនឿនេះគឺជាកំហុសឆ្គងនិងភាពវង្វេងហើយអ្នកណាដែលបួសដោយផ្អែកលើជំនឿអសារបង់នេះគេគឺជាអ្នកប្រព្រឹត្តល្មើសដូច្នេះគេត្រូវតែទទួលការដាក់ទណ្ឌកម្ម (តាហ្ស៊ីរ) លើរឿងនោះ។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបអ្នកដែលមិនចូលចិត្តបានចាត់ទុកថាជាការមិនគប្បី (ម៉ាក្រូហ៍) ក្នុងការញែកខែរ៉ាចាប់តែមួយគត់ដើម្បីបួសហើយបាននិយាយថា៖ គេគប្បីស្រាយបួសមួយចំនួននៅក្នុងខែនោះហើយក្នុងចំណោមពួកគេមានអ្នកដែលបន្ធូរបន្ថយប្រសិនបើគេបួសខែផ្សេងទៀតរួមជាមួយវាដូចជាខែមុហាររ៉ម។ ហើយខែរ៉ាចាប់គឺជាខែមួយក្នុងចំណោមខែពិសិដ្ឋទាំងបួន (អាល់អាស្ហហ៊ុរុលហ៊ុរ៉ុម) ហើយវាមានភាពប្រសើរថ្លៃថ្លាជាងខែដទៃទៀតដែលមិនមែនជាខែពិសិដ្ឋ។ ហើយកាលណាទីកន្លែងនិងពេលវេលាកាន់តែប្រសើរថ្លៃថ្លានោះការគោរពប្រតិបត្តិកាន់តែមានផលបុណ្យប្រសើរហើយបាបកម្មនៅក្នុងនោះក៏កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរដែរប៉ុន្តែវាមិនមែនជាខែដែលប្រសើរបំផុតចំពោះអល់ឡោះឡើយផ្ទុយទៅវិញខែរ៉ាម៉ាដានគឺប្រសើរជាងវាដូចដែលថ្ងៃសុក្រគឺជាថ្ងៃដែលប្រសើរបំផុតក្នុងសប្តាហ៍។

[ចំណងជើងផ្នែករង៖ ការថ្វាយបង្គំស្វឡាតុររ៉គ៉ាអ៊ីពជាប៊ីឌអះហ៍ដែលទើបបង្កើតថ្មី - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៦០៥]

[ចំណងជើងផ្នែករង៖ រាត្រីពាក់កណ្តាលខែស្ហះពាន - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៦០៥]

[ចំណងជើងផ្នែករង៖ ការស្នាក់នៅក្នុងវិហារ (អៀកតិកាហ្វ) និងហ្សាខាត់ហ្វិត្រះហ៍ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៦០៥]

ការថ្វាយបង្គំស្វឡាតុររ៉គ៉ាអ៊ីព (សឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) អាល់-Ragha'ib ដែលធ្វើនៅរាត្រីថ្ងៃសុក្រដំបូងនៃខែរ៉ាចាប់)៖ គឺជាប៊ីឌអះហ៍ (នវានុវត្តន៍) ដែលទើបតែបង្កើតឡើងថ្មី។ រីឯរាត្រីពាក់កណ្តាលខែស្ហះពាន (ឡៃឡាទុនិស្វហ្វ)៖ គឺមានភាពប្រសើរថ្លៃថ្លាហើយកាលពីមុនមានអ្នកជំនាន់មុន (ស៊ើឡាហ្វ) មួយចំនួនធ្លាប់ថ្វាយបង្គំនៅរាត្រីនោះប៉ុន្តែការប្រមូលផ្តុំគ្នាដើម្បីរស់ឡើងវិញនូវរាត្រីនោះនៅក្នុងវិហារនានាគឺជាប៊ីឌអះហ៍ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ទ្រង់ជ្រាបបំផុត។ ហើយការថ្វាយបង្គំអាល់ហ្វីយ៉ះហ៍ (សឡាតអាល់-Alfiyyah សូត្រគួរអានមួយពាន់ដង) នៅក្នុងរាត្រីនោះនិងការប្រមូលផ្តុំគ្នាថ្វាយបង្គំជាទម្លាប់កំណត់គឺជាប៊ីឌអះហ៍ហើយកាលពីមុនពួកគេថ្វាយបង្គំវានៅក្នុងផ្ទះរបស់ពួកគេប៉ុណ្ណោះដូចជាការថ្វាយបង្គំពេលរាត្រី (គីយ៉ាមុលឡៃល៍)។ ហើយប្រសិនបើមានមនុស្សមួយចំនួនមកថ្វាយបង្គំជាមួយគេដោយមិនបានប្រកាន់ខ្ជាប់ជាជុំជាប្រចាំទេនោះគឺគ្មានបញ្ហាឡើយដូចដែលព្យាការី ﷺ ធ្លាប់បាននាំថ្វាយបង្គំអ៊ីព្នូអាប់បាសនិងធ្លាប់នាំថ្វាយបង្គំហ៊ូហ្សៃហ្វះហ៍នៅយប់មួយ។ ហើយមេដឹកនាំ (វ៉ាលីយុលអាំរ៍) ត្រូវហាមឃាត់ការប្រមូលផ្តុំដែលជាប៊ីឌអះហ៍ទាំងឡាយ។ ការស្នាក់នៅក្នុងវិហារ (អៀកតិកាហ្វ) និងហ្សាខាត់ហ្វិត្រះហ៍៖ អ្នកដែលស្នាក់នៅក្នុងវិហារ (មួអ៍តាកាហ្វ) មិនត្រូវដេរប៉ាក់ខោអាវឡើយ។ ហើយមានទស្សន៖លើកឡើងថា៖ អនុញ្ញាតសម្រាប់តម្រូវការផ្ទាល់ខ្លួនមិនមែនដើម្បីស្វែងរកប្រាក់ចំណេញឡើយ។ ហើយមានទស្សន៖លើកឡើងថា៖ អនុញ្ញាតនូវចំនួនបន្តិចបន្តួច។ ហើយទាំងនេះគឺជាទស្សន៖ទាំងបីនៅក្នុងនិកាយ។

ហើយហ្សាខាត់ហ្វិត្រះហ៍ (Zakat អាល់-Fitr)៖ តើវាអនុវត្តតាមផ្លូវនៃហ្សាខាត់ទ្រព្យសម្បត្តិ (ចែកឱ្យក្រុមទាំងប្រាំបី) ឬអនុវត្តតាមផ្លូវនៃពិន័យសងបាប (កាហ្វារ៉ាតផ្តល់ឱ្យជនក្រីក្រ)? មានទស្សន៖ពីរក្នុងរឿងនេះ។ ប្រសិនបើវាត្រូវបានអនុវត្តតាមផ្លូវនៃកាហ្វារ៉ាតនោះវាត្រូវផ្តល់ឱ្យតែអ្នកដែលទទួលយកសម្រាប់តម្រូវការផ្ទាល់ខ្លួន (ជនក្រីក្រនិងទុគ៌ត) ប៉ុណ្ណោះដោយមិនត្រូវផ្តល់ទៅក្នុងក្រុមផ្សះផ្សាដួងចិត្តនិងការលោះទាសករឡើយហើយទស្សន៖នេះមានភស្តុតាងរឹងមាំបំផុត។ ហើយអ្នកណាដែលប្រកាន់ទស្សន៖មួយទៀត (ដូចហ្សាខាត់ទ្រព្យសម្បត្តិ) គេត្រូវចែកឱ្យគ្រប់ក្រុមប្រសិនបើនិកាយរបស់គេកំណត់បែបនោះបើមិនដូច្នោះទេគឺមិនចាំបាច់ឡើយ។ ហើយទស្សន៖ដែលទន់ខ្សោយបំផុតគឺទស្សន៖របស់អ្នកដែលនិយាយថា៖ ត្រូវតែផ្តល់វាទៅឱ្យមនុស្សចំនួនដប់ពីរនាក់ឬដប់ប្រាំបីនាក់ឬសាមសិបពីរនាក់ឬម្ភៃប្រាំបីនាក់ឬចំនួនស្រដៀងគ្នានេះ។

[ចំណងជើងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)៖ គម្ពីរបុណ្យហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ) - ឧត្តមភាពនៃបុណ្យហាជ្ជនិងការបកស្រាយអាយ៉ាត់គួរអានស្តីពីការជៀសវាងរ៉ាហ្វាស់ហ្វូស៊ូកនិងជីដាល់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៦០៩]

[ចំណងជើងផ្នែករង៖ បុណ្យហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ)តាមរបៀបដែលត្រូវបានបញ្ញត្តិស្របច្បាប់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៦០៩]

គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)បុណ្យហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ) បុណ្យហាជ្ជ (ហាជ្ជ) ដែលត្រូវបានអនុវត្តស្របតាមរបៀបដែលត្រូវបានបញ្ញត្តិស្របច្បាប់គឺប្រសើរជាងការធ្វើទានដែលមិនមែនជាកាតព្វកិច្ច។ រីឯប្រសិនបើគេមានសាច់ញាតិដែលកំពុងខ្វះខាតខ្លាំងឬនៅទីនោះមានជនក្រីក្រដែលទាល់ច្រកត្រូវការការចំណាយផ្គត់ផ្គង់ជាបន្ទាន់នោះការធ្វើទានដល់ពួកគេគឺប្រសើរជាង។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើកិច្ចការទាំងពីរជាការស្ម័គ្រចិត្តនោះបុណ្យហាជ្ជគឺប្រសើរជាងប៉ុន្តែដោយមានលក្ខខណ្ឌថាគេត្រូវតែអនុវត្តកាតព្វកិច្ចលះបង់អំពើហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) ថ្វាយបង្គំទៀងទាត់និយាយពាក្យពិតរក្សាអាម៉ាណាត់និងមិនរំលោភបំពានលើនរណាម្នាក់ឡើយ។ ដូច្នេះអ្នកណាដែលប្រព្រឹត្តអំពើទាំងនោះមួយចំនួនជួនកាលបាបកម្មរបស់គេអាចនឹងធំធេងជាងផលបុណ្យរបស់គេទៅទៀតដូច្នេះតើមានភាពប្រសើរថ្លៃថ្លាអ្វីនៅក្នុងទង្វើបែបនេះ?! អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានមានបន្ទូលថា៖ ﴿បុណ្យហាជ្ជគឺនៅក្នុងបណ្តាខែដែលត្រូវបានដឹងយ៉ាងច្បាស់ដូច្នេះជនណាដែលបានកំណត់កាតព្វកិច្ចលើខ្លួនក្នុងការធ្វើបុណ្យហាជ្ជនៅក្នុងខែទាំងនោះគេមិនត្រូវប្រព្រឹត្តរ៉ាហ្វាស់ (ការរួមដំណេកនិងពាក្យអាសអាភាស) មិនត្រូវប្រព្រឹត្តហ្វូស៊ូក (បាបកម្ម) និងមិនត្រូវប្រព្រឹត្តជីដាល់ (ការទាស់ទែងខុសឆ្គង) នៅក្នុងបុណ្យហាជ្ជឡើយ﴾ [អាល់ពាក៉ារ៉ោះហ៍: ១៩៧]។ នៅក្នុងអាយ៉ាត់នេះមានរបៀបអាន (គីរ៉ាអាត) ពីរ៖ របៀបអានទីមួយ៖ «ហ្វាឡារ៉ាហ្វាស៊ុនវ៉ាឡាហ្វូស៊ូកុន» ដោយអានលើកសំឡេង (រ៉ាហ្វអ៍) និង ﴿វ៉ាឡាជីដាឡា﴾ ដោយអានសង្កត់ (ហ្វាត់ហះហ៍)។ និងរបៀបអានទីពីរ៖ គឺអានសង្កត់ទាំងអស់គ្នា។ ដូច្នេះរបៀបអានទីមួយគឺស្របគ្នានឹងហាដីޘសហ៊ីហ៍ដែលព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជនណាដែលបានធ្វើបុណ្យហាជ្ជចំពោះគេហដ្ឋាននេះដោយគេមិនបានប្រព្រឹត្តរ៉ាហ្វាស់និងមិនបានប្រព្រឹត្តហ្វូស៊ូកគេនឹងត្រឡប់ទៅវិញដូចជាថ្ងៃដែលម្តាយរបស់គេទើបនឹងសម្រាលគេមក» ដោយបានកំណត់ការសន្យាអភ័យទោសចំពោះអ្នកដែលមិនប្រព្រឹត្តរ៉ាហ្វាស់និងមិនប្រព្រឹត្តហ្វូស៊ូក។ ដូច្នេះអ្វីដែលត្រូវបានហាមឃាត់លើអ្នកគ្រងសម្លៀកបំពាក់អៀសរ៉ម (មួះរិម) នៅក្នុងអាយ៉ាត់នេះគឺ៖ «រ៉ាហ្វាស់» (អាល់-Rafath) សំដៅលើការរួមដំណេកទាំងពាក្យសម្តីនិងសកម្មភាពនិង «ហ្វូស៊ូក» (អាល់-Fusuq) សំដៅលើរាល់បាបកម្មទាំងអស់នេះហើយជាអ្វីដែលទ្រង់បានហាមឃាត់អ្នកគ្រងអៀសរ៉ម។ រីឯបន្ទូលរបស់ទ្រង់៖ ﴿វ៉ាឡាជីដាឡា﴾ គឺជាការហាមឃាត់ដល់អ្នកគ្រងអៀសរ៉មនិងអ្នកដទៃមិនឱ្យជជែកទាស់ទែងគ្នាដោយអសារបង់នៅក្នុងកិច្ចការនៃបុណ្យហាជ្ជបញ្ញត្តិនិងពេលវេលារបស់វាឡើយហើយមិនមែនមានន័យហាមឃាត់អ្នកគ្រងអៀសរ៉មពីការជជែកដេញដោលជាទូទៅនោះទេពីព្រោះការជជែកវែកញែកដោយវិធីសាស្រ្តដ៏ល្អប្រពៃបំផុតអាចនឹងត្រូវបានបញ្ជាឱ្យអ្នកគ្រងអៀសរ៉មនិងអ្នកដទៃអនុវត្តហើយអត្ថន័យគឺថា៖ កិច្ចការនៃបុណ្យហាជ្ជត្រូវបានអល់ឡោះបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់លាស់រួចហើយដូច្នេះគ្មានការទាស់ទែងសង្ស័យណាមួយនៅក្នុងរឿងនេះឡើយ។ រីឯរបៀបអានមួយទៀត៖ អ្នកប្រាជ្ញបានលើកឡើងនូវទស្សន៖មួយថា៖ អ្នកគ្រងអៀសរ៉មត្រូវបានហាមឃាត់ចំពោះកិច្ចការទាំងបីគឺ៖ - រ៉ាហ្វាស់៖ ការរួមដំណេកនិងការនិយាយរំលឹកពីវា។ - ហ្វូស៊ូក៖ ការជេរប្រមាថប៉ុន្តែការស្រាវជ្រាវត្រឹមត្រូវគឺហ្វូស៊ូកមានន័យទូលំទូលាយជាងការជេរប្រមាថ។ - ជីដាល់៖ ការទាស់ទែងខ្វែងគំនិតដែលជាទង្វើមិនគប្បីនិងហារ៉ាមដូចជាការឈ្លោះប្រកែកគ្នា។ ហើយទស្សន៖មួយទៀតបាននិយាយថា៖ បញ្ញត្តិនៃរបៀបអាននេះគឺដូចរបៀបអានទីមួយដែរគឺសំដៅហាមឃាត់អ្នកគ្រងអៀសរ៉មពីរ៉ាហ្វាស់និងហ្វូស៊ូកហើយអល់ឡោះបានបញ្ជាក់ថាកិច្ចការនៃបុណ្យហាជ្ជបានច្បាស់លាស់ហើយដូច្នេះកុំទាស់ទែងគ្នាដោយអយុត្តិធម៌ឡើយ។ ហើយទស្សន៖នេះត្រឹមត្រូវបំផុតពីព្រោះវាស្របគ្នានឹងហាដីޘសហ៊ីហ៍។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយអ្នកធ្វើបុណ្យហាជ្ជត្រូវបានបញ្ជាឱ្យប្រកាន់ខ្ជាប់នូវអំពើល្អបរិសុទ្ធ (ពៀរ្រ) និងការកោតខ្លាច (តាកវ៉ា)។ ហើយពៀរ្រគឺ៖ ការផ្តល់អាហារនិងការផ្សព្វផ្សាយសន្តិភាពសឡាមដូចដែលត្រូវបានរៀបរាប់នៅក្នុងហាដីޘ... [បន្តនៅលេខ ៦១៣]។

[ចំណងជើងផ្នែករង៖ ប្រសិនបើកើតមានការទាស់ទែងគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកធ្វើបុណ្យហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៦១៣]

[ចំណងជើងផ្នែករង៖ អ្នកដែលឪពុកបានផ្តល់ប្រាក់ឱ្យដើម្បីធ្វើបុណ្យហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៦១៣]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការបកស្រាយទម្រង់នៃបុណ្យហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ)របស់ព្យាការី ﷺ រវាងតាម៉ាត់ទុអ៍គីរ៉ននិងអៀសហ្វ្រ៉ាដ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៦១៣]

[តពីលេខ ៦០៩]...ហើយវាគ្របដណ្តប់នូវការធ្វើល្អចំពោះមនុស្សលោកទាំងខាងរូបកាយនិងទ្រព្យសម្បត្តិ។ ហើយប្រសិនបើមានការទាស់ទែងគ្នាការឈ្លោះប្រកែកនិងការជេរប្រមាថកើតឡើងពីអ្នកធ្វើបុណ្យហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ) ឬអ្នកដទៃនោះការលុបលាងបាបកម្មរបស់វាគឺ៖ ការសុំអភ័យទោស (អ៊ិស្ទិគហ្វារ) និងការសាងអំពើល្អដែលលុបលាងបាបកម្មចំពោះអ្នកដែលខ្លួនបានប្រព្រឹត្តល្មើសលើដោយការធ្វើល្អចំពោះគេសុំអភ័យទោសឱ្យគេបួងសួងឱ្យគេនិងការប្រព្រឹត្តទន់ភ្លន់ជាមួយគេ។ ហើយប្រសិនបើគេបាននិយាយដើមអ្នកណាម្នាក់ក្នុងពេលអវត្តមានដោយបុគ្គលនោះមិនបានដឹងនោះគេគប្បីបួងសួងសុំពរជ័យឱ្យបុគ្គលនោះហើយមិនចាំបាច់ទៅប្រាប់ឱ្យគេដឹងឡើយតាមទស្សន៖ត្រឹមត្រូវបំផុតក្នុងចំណោមទស្សន៖ទាំងពីររបស់អ្នកប្រាជ្ញ។ អ្នកណាដែលឪពុករបស់គេបានផ្តល់ទ្រព្យសម្បត្តិឱ្យគេដើម្បីធ្វើបុណ្យហាជ្ជតើបុណ្យហាជ្ជក្លាយជាកាតព្វកិច្ចលើរូបគេដែរឬទេ? មានការខ្វែងគំនិតគ្នាក្នុងរឿងនេះ។ ផ្នែក៖ អ្នកណាដែលបានរាយការណ៍ពីព្យាការី ﷺ ថាទ្រង់បានធ្វើហាជ្ជបែបតាម៉ាត់ទុអ៍ (Tamattu') នោះគេបានបកស្រាយតាម៉ាត់ទុអ៍ថា៖ ទ្រង់បានផ្សំបញ្ចូលគ្នារវាងអ៊ុមរ៉ោះ (ការដើរយាងតូច)ហ៍និងហាជ្ជ (គីរ៉ន - Qiran) ដែលវាជាតាម៉ាត់ទុអ៍ដែលត្រូវជាប់កាតព្វកិច្ចអារសត្វពលី (ហាត់យូ)។ ហើយអ្នកណាដែលបានរាយការណ៍ថាទ្រង់បានធ្វើហាជ្ជបែបអៀសហ្វ្រ៉ាដ (Ifrad) នោះគេបានបកស្រាយថា៖ ទ្រង់មិនបានធ្វើសកម្មភាពណាក្រៅពីសកម្មភាពនៃបុណ្យហាជ្ជឡើយហើយទ្រង់មិនបានដោះសម្លៀកបំពាក់អៀសរ៉មដូចអ្នកធ្វើតាម៉ាត់ទុអ៍ឡើយ... [បន្តនៅលេខ ៦១៤]។

[តពីលេខ ៦១៣]...ហើយនៅទីនេះមានបញ្ហាមួយគឺថា៖ តើអ្នកធ្វើហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ)បែបគីរ៉ន (Qarin) ត្រូវធ្វើត្វាវាហ្វពីរដងនិងសាយពីរដងឬមួយក៏ត្វាវាហ្វម្តងនិងសាយម្តងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់គេ? ទស្សន៖របស់អាប៊ូហាណីហ្វះហ៍គឺ៖ គេត្រូវធ្វើត្វាវាហ្វនិងសាយសម្រាប់អ៊ុមរ៉ោះ (ការដើរយាងតូច)ហ៍ជាមុនសិនបន្ទាប់មកត្រូវធ្វើត្វាវាហ្វនិងសាយសម្រាប់ហាជ្ជជាលើកទីពីរហើយប្រសិនបើគេប្រព្រឹត្តអំពើហាមឃាត់គេត្រូវជាប់ពិន័យហ្វ៊ីឌយ៉ះហ៍ពីរដែលរឿងនេះត្រូវបានរាយការណ៍ពីអាលីនិងអ៊ីព្នូម៉ាសអ៊ូដ។ រីឯបណ្តាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ទាំងបី (ម៉ាលីកស្ហាហ្វីអ៊ីនិងអះម៉ាត់) ចំពោះពួកគេគឺ៖ គេធ្វើត្វាវាហ្វម្តងនិងសាយម្តងគឺគ្រប់គ្រាន់ហើយហើយសកម្មភាពនៃអ៊ុមរ៉ោះហ៍បានចូលរួមបញ្ចូលគ្នានៅក្នុងហាជ្ជដូចជាទឹកវូឌូ (ការលាងសម្អាតខ្លួន)ដែលចូលរួមបញ្ចូលគ្នានៅក្នុងការងូតទឹកជម្អាះដែរពីព្រោះបណ្តាហាដីޘសហ៊ីហ៍បានបញ្ជាក់ច្បាស់ថាព្យាការី ﷺ មិនបានធ្វើត្វាវាហ្វនិងមិនបានធ្វើសាយក្រៅតែពីត្វាវាហ្វម្តងនិងសាយម្តងប៉ុណ្ណោះហើយកិច្ចការទាំងអស់នោះគឺមុនពេលទៅអារ៉ាហ្វះហ៍។ រីឯក្រោយពេលអារ៉ាហ្វះហ៍គេត្រូវធ្វើត្វាវាហ្វនៃបុណ្យហាជ្ជដែលជាត្វាវាហ្វអាល់ហ្ស៊ីយ៉ារ៉ោះហ៍ឬអាល់អ៊ីហ្វាដោះហ៍ដែលជាសសរគ្រឹះ (រូកូន) នៃបុណ្យហាជ្ជដែលធ្វើឱ្យហាជ្ជពេញលេញហើយគេមិនជាប់កាតព្វកិច្ចសាយក្រោយពីត្វាវាហ្វនេះទៀតឡើយលើកលែងតែគេមិនទាន់បានធ្វើសាយជាមួយត្វាវាហ្វកូឌូមប៉ុណ្ណោះ។ រីឯអ្នកធ្វើហាជ្ជបែបតាម៉ាត់ទុអ៍គេត្រូវតែធ្វើសាយមុនពេលនោះហើយតើគេជាប់កាតព្វកិច្ចសាយលើកទីពីរទៀតដែរឬទេ? មានសេចក្តីរាយការណ៍ពីរដែលជាទស្សន៖ពីររបស់អ្នកប្រាជ្ញដោយយោងតាមអ្វីដែលត្រូវបានរាយការណ៍ថាបណ្តាសាហ្វាបះបានធ្វើតាម៉ាត់ទុអ៍ពីអ៊ុមរ៉ោះហ៍ទៅកាន់ហាជ្ជហើយពួកគេមិនបានធ្វើសាយរវាងស្វាហ្វានិងម៉ារវ៉ះហ៍ក្រៅតែពីម្តងគត់ឡើយ... [បន្តនៅលេខ ៦១៨]។

[ចំណងជើងផ្នែករង៖ អ្នកដែលធ្វើបុណ្យហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ)ដោយទ្រព្យសម្បត្តិហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៦១៨]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការខកខានត្វាវាហ្វហ្ស៊ីយ៉ារ៉ោះហ៍និងការធ្វើត្វាវាហ្វក្នុងស្ថានភាពអាសន្ន - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៦១៨]

[ចំណងជើងផ្នែករង៖ អ្នកដែលបោះបង់ចោលត្វាវាហ្វហ្ស៊ីយ៉ារ៉ោះហ៍ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៦១៨]

[តពីលេខ ៦១៤]...ហើយរឿងនេះបញ្ជាក់ច្បាស់ថាអ៊ុមរ៉ោះ (ការដើរយាងតូច)ហ៍របស់អ្នកធ្វើតាម៉ាត់ទុអ៍គឺជាផ្នែកមួយនៃបុណ្យហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ)របស់គេដូចជាទឹកវូឌូ (ការលាងសម្អាតខ្លួន)របស់អ្នកងូតទឹកជម្អាះគឺជាផ្នែកមួយនៃការងូតទឹករបស់គេដូច្នេះការសាយធ្លាក់ចូលក្នុងសំណុំនៃពិធីសាសនាទាំងមូលដូចដែលព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ៊ុមរ៉ោះហ៍បានចូលរួមបញ្ចូលគ្នានៅក្នុងហាជ្ជរហូតដល់ថ្ងៃកិយ៉ាម៉ះហ៍» ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ទ្រង់ជ្រាបបំផុត។ ហើយអ្នកណាដែលធ្វើបុណ្យហាជ្ជដោយទ្រព្យសម្បត្តិហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) នោះអល់ឡោះនឹងមិនទទួលយកបុណ្យហាជ្ជពីគេឡើយហើយតើគេជាប់កាតព្វកិច្ចធ្វើឡើងវិញដែរឬទេ? មានទស្សន៖ពីររបស់អ្នកប្រាជ្ញ។ ផ្នែក៖ អ្នកណាដែលបានបោះបង់ចោលត្វាវាហ្វអាល់ហ្ស៊ីយ៉ារ៉ោះហ៍រហូតដល់ត្រឡប់ទៅដល់ស្រុកកំណើតរបស់ខ្លួនវិញរួចបានរួមដំណេកជាមួយប្រពន្ធនោះជាកាតព្វកិច្ចលើគេត្រូវវិលត្រឡប់មកវិញហើយគ្រងសម្លៀកបំពាក់អៀសរ៉មពីមីកាត់ (Miqat) សម្រាប់អ៊ុមរ៉ោះហ៍។ នៅពេលដែលគេបានធ្វើត្វាវាហ្វសាយនិងកាត់សក់សម្រាប់អ៊ុមរ៉ោះហ៍រួចរាល់ពេលនោះគេត្រូវធ្វើត្វាវាហ្វដូចជាត្វាវាហ្វអាល់ហ្ស៊ីយ៉ារ៉ោះហ៍ដែលគេធ្លាប់ខកខានដែលនេះត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)អះម៉ាត់និងអ្នកដទៃទៀតខុសប្លែកពីអ្នកដែលចេញទៅកាន់តាន់អីមដែលអ៊ុមរ៉ោះហ៍គឺគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់គេពីព្រោះគេមិនបានចាកចេញផុតពីម៉ាក្កះហ៍ឡើយ។ ប្រសិនបើគេមិនអាចធ្វើត្វាវាហ្វបានលើកលែងតែក្នុងស្ថានភាពអាក្រាតកាយនោះការធ្វើត្វាវាហ្វទាំងអាក្រាតកាយគឺស្រាលជាងការថ្វាយបង្គំទាំងអាក្រាតកាយទៅទៀតខណ៖ដែលការថ្វាយបង្គំទាំងអាក្រាតកាយគឺត្រូវតែធ្វើជាកាតព្វកិច្ចដោយការឯកភាពគ្នា (នៅពេលគ្មានសម្លៀកបំពាក់) ដូច្នេះការធ្វើត្វាវាហ្វទាំងអាក្រាតកាយនៅពេលដែលគេគ្មានលទ្ធភាពរកសម្លៀកបំពាក់គឺរឹតតែស័ក្តិសមឱ្យធ្វើ។ ហើយឧបសគ្គនេះកម្រនឹងកើតមានណាស់ប៉ុន្តែប្រសិនបើសម្លៀកបំពាក់របស់គេត្រូវបានចោរប្លន់យកអស់ហើយក្បួនអ្នកដំណើរបានចេញដំណើរទៅដែលគេមិនអាចនៅរង់ចាំបាននោះវាជាកាតព្វកិច្ចលើគេក្នុងការធ្វើត្វាវាហ្វតាមលទ្ធភាពដែលគេអាចធ្វើបានទោះបីជាអាក្រាតកាយក៏ដោយដូចដែលស្ត្រីធ្លាក់ឈាមជំងឺ (មុស្តាហាដោះហ៍) និងអ្នកដែលនោមទាស់ធ្វើត្វាវាហ្វដែរ។ ខណ៖ដែលការហាមឃាត់ការធ្វើត្វាវាហ្វទាំងអាក្រាតកាយគឺច្បាស់លាស់និងល្បីល្បាញជាងការហាមឃាត់ការធ្វើត្វាវាហ្វរបស់ស្ត្រីមានរដូវទៅទៀតដូច្នេះប្រសិនបើវាត្រូវបានអនុញ្ញាតចំពោះអ្នកអាក្រាតកាយដែលអសមត្ថភាពនោះចំពោះស្ត្រីមានរដូវដែលអសមត្ថភាពមិនអាចរង់ចាំបានដែលនាំឱ្យនាងត្រូវបែកហ្វូងនិងដាច់ផ្លូវឬត្រូវវិនាសគ្រោះថ្នាក់គឺរឹតតែស័ក្តិសមទទួលបានការអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើត្វាវាហ្វជាងនេះទៅទៀត។ ដូច្នេះអ្នកណាដែលចាត់ទុកភាពស្អាតបរិសុទ្ធជាកាតព្វកិច្ចក្នុងត្វាវាហ្វគេបានបញ្ជាក់ថា៖ ប្រសិនបើគេធ្វើត្វាវាហ្វទាំងមានអាប់អួរសាសនាហើយបានធ្វើដំណើរទៅឆ្ងាយពីម៉ាក្កះហ៍គេមិនជាប់កាតព្វកិច្ចវិលត្រឡប់មកវិញឡើយដោយសារតែភាពលំបាកដូច្នេះតើគេអាចដាក់កាតព្វកិច្ចលើស្ត្រីនេះនូវអ្វីដែលនាងមិនអាចធ្វើបានលើកលែងតែមានភាពលំបាកធំធេងជាងនេះយ៉ាងដូចម្តេច? ហើយអ្នកណាដែលចាត់ទុកវាជាលក្ខខណ្ឌ (ស្ហារ៉ាត់) នោះលក្ខខណ្ឌនៃត្វាវាហ្វមិនធំជាងលក្ខខណ្ឌនៃការថ្វាយបង្គំឡើយខណ៖ដែលលក្ខខណ្ឌនៃការថ្វាយបង្គំត្រូវធ្លាក់ចុះរលុបបាត់នៅពេលមានអសមត្ថភាពដូច្នេះលក្ខខណ្ឌនៃត្វាវាហ្វរឹតតែធ្លាក់ចុះរលុបបាត់ជាងនេះទៅទៀត។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការធ្វើបុណ្យហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ)ដោយសត្វអូដ្ឋប្លន់ឬទិញដោយប្រាក់ប្លន់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ៦២០]

ផ្នែក៖ ហើយអ្នកណាដែលបានប្លន់យកសត្វអូដ្ឋឬបានទិញវាដោយប្រាក់ដែលប្លន់គេមកឬមួយផ្នែកនៃប្រាក់ប្លន់រួចគេមានបំណងធ្វើបុណ្យហាជ្ជ (ការដើរយាងកាន់ម៉ាក្កះ) ខណ៖ដែលគេគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិផ្សេងទៀតដើម្បីធ្វើបុណ្យហាជ្ជក្រៅពីទ្រព្យនោះឡើយនោះវាជាកាតព្វកិច្ចលើគេត្រូវសងសំណងដល់ម្ចាស់ដើមរបស់វាប្រសិនបើអាចស្គាល់ពួកគេបាន។ បើមិនដូច្នោះទេគេត្រូវធ្វើទាននូវតម្លៃទឹកប្រាក់នោះជំនួសពួកគេ។ ប្រសិនបើគេអសមត្ថភាពក្នុងការធ្វើទាននៅពេលនោះគេត្រូវធ្វើទាននៅពេលដែលគេមានលទ្ធភាពនៅពេលក្រោយ។ ហើយប្រសិនបើគេស្គាល់ថាពួកគេស្ថិតនៅក្នុងភូមិមួយប៉ុន្តែមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណច្បាស់លាស់នោះគេត្រូវធ្វើទានដល់ពួកជនក្រីក្រនៃភូមិនោះហើយនៅពេលនោះបុណ្យហាជ្ជរបស់គេនឹងប្រែក្លាយជាល្អបរិសុទ្ធ (ហាឡាល់) ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ទ្រង់ជ្រាបបំផុត។