សេចក្តីសង្ខេបហ្វាតវ៉ាប្រទេសអេហ្ស៊ីប

ប្រសិនបើជនណាម្នាក់បានវាយដំអ្នកដទៃរហូតដល់បាក់ធ្មេញហើយការវាយដំនោះជាទូទៅបណ្ដាលឱ្យបាក់ធ្មេញនោះត្រូវអនុវត្តការសងសឹកស្មើភាព (គីសស) ដោយត្រូវដកធ្មេញរបស់គេស្មើនឹងធ្មេញដែលគេបានធ្វើឱ្យបាក់។ ហើយប្រសិនបើប្តីបានប្រាប់ប្រពន្ធរបស់ខ្លួនថា៖ «ចូរនាងរំលូតទារកក្នុងផ្ទៃរបស់នាងចោលទៅហើយបាបទាំងអស់ធ្លាក់មកលើរូបបង» ហើយនាងក៏បានធ្វើតាមនិងស្តាប់បង្គាប់គាត់នោះអ្នកទាំងពីរត្រូវតែធ្វើកាហ្វារ៉ោះហ៍ (លោះបាប) ដោយការដោះលែងទាសករដែលមានជំនឿម្នាក់ហើយអ្នកទាំងពីរត្រូវរួមគ្នាសងប្រាក់ហ្គួររ៉ោះហ៍ (សំណងទារក)។ ហើយប្រសិនបើជនណាម្នាក់បានសន្យាផ្ដល់រង្វាន់ជាអ្វីមួយដល់អ្នកដទៃដើម្បីឱ្យទៅសម្លាប់មនុស្សម្នាក់ហើយអ្នកនោះក៏បានទៅសម្លាប់មែននោះការសងសឹកជីវិត (កាវ៉ាដ) ត្រូវធ្លាក់លើឃាតកដែលជាអ្នកសម្លាប់ផ្ទាល់ចំណែកឯអ្នកសន្យាផ្ដល់រង្វាន់ត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មព្រមានដើម្បីរារាំងរូបគេនិងអ្នកដទៃហើយតាមទស្សន៖របស់អ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួន៖ ការសងសឹកជីវិតត្រូវអនុវត្តលើអ្នកសន្យាផងដែរ។ ហើយជនណាដែលបានស្នាក់នៅកន្លែងណាមួយរួចមានចោរម្នាក់បានចូលមកលួចយកក្រណាត់ឬសម្ភារ៖របស់គាត់ហើយគាត់បានដេញតាមចោរនោះរួចបានកាប់នឹងដាវបណ្ដាលឱ្យចោរនោះស្លាប់ប្រសិនបើនេះជាមធ្យោបាយតែមួយគត់ក្នុងការទាញយកទ្រព្យរបស់ខ្លួនត្រឡប់មកវិញនោះគ្មានទោសពៃរ៍ឬសំណងអ្វីលើអ្នកកាប់ឡើយ។ តាមពិតទៅមានសេចក្តីរាយការណ៍ពីលោកអ៊ីប៊ិនឧមើរ ﵄ ថាចោរម្នាក់បានចូលមកក្នុងផ្ទះរបស់លោកហើយលោកក៏បានកាន់ដាវដេញតាមវាប្រសិនបើគ្មានអ្នកជួយឃាត់លោកទេម្ល៉េះសមលោកបានកាប់វាស្លាប់បាត់ទៅហើយ។ ហើយនៅក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្វះហ៊ីហះទាំងពីរ (ប៊ូខរីនិងមូស្លីម) មានហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ចែងថា៖ «ជនណាដែលត្រូវបានគេសម្លាប់ដោយសារតែការពារទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួននោះគេគឺជាសាហ៊ីដ (អ្នកពលីជីវិតក្នុងផ្លូវអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ))»។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ អ្នកដែលត្រូវបានគេដាស់តឿនអំពីការបាក់ស្រុតទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួន - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១៤៦]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ផ្នែកស្ដីពីការស្បថសច្ចាប្រណិធានហាសិបដងក្នុងរឿងឃាតកម្ម (អាល់កាសាម៉ោះហ៍) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១៤៦]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ប្រសិនបើជនរងគ្រោះមុនស្លាប់បានចោទប្រកាន់ថាជនណាម្នាក់ជាអ្នកសម្លាប់ខ្លួន - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១៤៦]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ប្រសិនបើសាក្សីពីរនាក់ដែលមិនទាន់បញ្ជាក់ពីសុចរិតភាពបានធ្វើសក្ខីកម្ម - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១៤៦]

ហើយជនណាដែលត្រូវបានគេដាស់តឿនឱ្យដឹងអំពីការស្រុតឬដួលរលំនៃជញ្ជាំងឬទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្លួនប៉ុន្តែគាត់មិនបានរុះរើវាចោលហើយក្រោយមកវាបានដួលរលំសង្កត់កុមារតូចម្នាក់ស្លាប់នោះគាត់ត្រូវមានកាតព្វកិច្ចធានាសងសំណងតាមទស្សន៖មួយក្នុងចំណោមទស្សន៖ទាំងពីររបស់អ្នកប្រាជ្ញ។ ផ្នែកស្ដីពីការស្បថសច្ចាប្រណិធានហាសិបដងក្នុងរឿងឃាតកម្ម (អាល់កាសាម៉ោះហ៍)៖ ប្រសិនបើជនរងគ្រោះមុនពេលស្លាប់បាននិយាយថា៖ «ជននេះបានសម្លាប់ខ្ញុំ» នោះគេមិនត្រូវផ្ដន្ទាទោសជនដែលរងការចោទប្រកាន់ដោយគ្រាន់តែផ្អែកលើពាក្យសម្តីនោះតែមួយមុខឡើយដោយគ្មានការខ្វែងគំនិតគ្នាទេ។ ប៉ុន្តែតើវាត្រូវបានចាត់ទុកជាភស្តុតាងសង្ស័យយ៉ាងខ្លាំង (ឡាវស៍) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពួកទាយាទនៃជនរងគ្រោះស្បថរួមជាមួយគ្នាដែរឬទេប្រសិនបើមានស្នាមវាយដំឬស្នាមរបួសលើរាងកាយ? ចំពោះបញ្ហានេះមានទស្សន៖ពីរ៖ ទស្សន៖ទីមួយ៖ វាត្រូវបានចាត់ទុកជាឡាវស៍ដែលនេះជាទស្សន៖របស់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) ម៉ាលីក។ ទស្សន៖ទីពីរ៖ មិនត្រូវបានចាត់ទុកជាឡាវស៍ឡើយដែលនេះជាទស្សន៖របស់អ្នកប្រាជ្ញដែលនៅសល់។ ហើយប្រសិនបើសាក្សីពីរនាក់បានធ្វើសក្ខីកម្មប៉ុន្តែមិនទាន់បានបញ្ជាក់ច្បាស់នូវសុចរិតភាពរបស់ពួកគេទេនោះវាត្រូវបានចាត់ទុកជាឡាវស៍ដែលផ្ដល់សិទ្ធិឱ្យពួកទាយាទស្បថហាសិបដងនិងទទួលបានសិទ្ធិទាមទារសងសឹកជីវិត។ ហើយជនណាដែលបានទទួលយកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកដទៃដែលខ្លួនមានកាតព្វកិច្ចត្រូវប្រគល់ជូនវិញដូចជាទ្រព្យផ្ញើទុក (អាមាន៉ោះហ៍) ហើយគេបានអះអាងថាទ្រព្យនោះបានវិនាសបាត់បង់ដោយការអះអាងដែលផ្ទុយស្រឡះពីទម្លាប់ធម្មតានោះមិនត្រូវស្តាប់ការអះអាងរបស់គេឡើយប៉ុន្តែត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្មរហូតដល់គេយកទ្រព្យនោះមកប្រគល់ឱ្យដូចគ្នានឹងកូនបំណុលដែលលាក់បាំងទ្រព្យរបស់ខ្លួនហើយសុខចិត្តឱ្យគេឃុំឃាំងក៏ត្រូវទទួលរងការវាយដំផងដែរ។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ អ្នកដែលល្បីខាងប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១៤៩]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ អ្នកដែលរងការចោទប្រកាន់ក្នុងករណីឃាតកម្មដោយមានភស្តុតាងសង្ស័យ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១៤៩]

ហើយជនណាដែលល្បីខាងប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់គេអាចត្រូវទទួលរងការវាយដំប្រសិនបើត្រូវគេចោទប្រកាន់ពីបទចោរកម្មឬបទល្មើសផ្សេងទៀតរហូតដល់គេឆ្លើយសារភាព។ ចំណែកឯជនដែលគេមិនស្គាល់ប្រវត្តិត្រូវឃុំខ្លួនសិនរហូតដល់បញ្ជាក់ការណ៍ពិតឱ្យច្បាស់លាស់។ ហើយជនណាដែលល្បីខាងអំពើល្អនិងសុចរិតនោះការចោទប្រកាន់របស់អ្នកណាម្នាក់លើរូបគេមិនត្រូវទទួលយកឡើយហើយគេមិនទាំងតម្រូវឱ្យស្បថផងដែរតាមទស្សន៖មួយក្នុងចំណោមទស្សន៖ទាំងពីររបស់អ្នកប្រាជ្ញប៉ុន្តែត្រូវដាក់ទណ្ឌកម្មលើអ្នកដែលបានចោទប្រកាន់គេទៅវិញ។ ហើយជនណាដែលរងការចោទប្រកាន់ពីបទឃាតកម្មហើយមានភស្តុតាងសង្ស័យយ៉ាងខ្លាំង (ឡាវស៍) ពោលគឺអ្វីដែលធ្វើឱ្យគេជឿជាក់ខ្លាំងថាគេជាអ្នកសម្លាប់ដូចជាមានទំនាស់គំនុំពីមុនឬការគំរាមកំហែងថានឹងសម្លាប់ជាដើមនោះពួកទាយាទនៃជនរងគ្រោះមានសិទ្ធិស្បថសច្ចាប្រណិធានហាសិបដងហើយពួកគេទទួលបានសិទ្ធិសងសឹកជីវិតលើរូបគេ។ ប៉ុន្តែការវាយដំជនសង្ស័យដើម្បីឱ្យឆ្លើយសារភាពគឺមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយលើកលែងតែមានភស្តុតាងនិងតម្រុយច្បាស់លាស់ដែលបង្ហាញថាគេជាអ្នកសម្លាប់ពីព្រោះអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនបានអនុញ្ញាតឱ្យសួរចម្លើយដោយការវាយដំក្នុងកាល៖ទេស៖នេះខណ៖ដែលអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនទៀតហាមឃាត់ជាដាច់ខាត។ ហើយគ្មានការដាក់ទោសជាសមូហភាពលើអ្នកស្រុកក្នុងតំបន់នោះឡើយមិនថាក្នុងទំនៀមទម្លាប់រដ្ឋបាលឬក្នុងវិធាននៃច្បាប់ឥស្លាម (ស៊ារីអាត់) នោះទេ។ ហើយជនណាដែលបានឃើញបុរសម្នាក់បានសម្លាប់មនុស្សហើយជននោះជាចោរប្លន់កាប់សម្លាប់តាមផ្លូវហើយដឹងច្បាស់ពីរាជការថាពួកគេកំពុងតាមប្រមាញ់ជននោះដើម្បីយកមកប្រហារជីវិតហើយគាត់មានលទ្ធភាពលើជននោះនោះគាត់ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យសម្លាប់ជននោះបានហើយថែមទាំងទទួលបានផលបុណ្យចំពោះការធ្វើនោះទៀតផង។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើជននោះបានសម្លាប់ដោយសារតែគំនុំផ្ទាល់ខ្លួននោះកិច្ចការនេះត្រូវស្ថិតនៅលើការសម្រេចចិត្តរបស់ពួកទាយាទនៃជនរងគ្រោះប្រសិនបើពួកគេអនុញ្ញាតទើបអនុញ្ញាតឱ្យសម្លាប់បាន។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ដែលរាយការណ៍ដោយអាប៊ូដាវូដស្ដីពីការសួរចម្លើយជនសង្ស័យ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១៥១]

អាប៊ូដាវូដបានរាយការណ៍ពីលោកអាល់ណួអ្កម៉ានពិនបាសៀរថាលោកបានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់ក្រុមមនុស្សដែលបានស្នើសុំឱ្យលោកវាយដំបុរសម្នាក់ដោយសារការសង្ស័យដោយលោកបានពោលថា៖ «ប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នាចង់បានខ្ញុំនឹងវាយដំគេឱ្យអ្នកប៉ុន្តែប្រសិនបើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកត្រូវបានរកឃើញនៅឯគេនោះគឺចប់រឿងបើមិនដូច្នោះទេខ្ញុំនឹងវាយដំអ្នករាល់គ្នាវិញស្មើនឹងការវាយដំដែលខ្ញុំបានវាយគេ!» ពួកគេក៏បានសួរថា៖ «តើនេះជាការកាត់សេចក្តីរបស់លោកឬ?» លោកក៏បានឆ្លើយថា៖ «នេះជាការកាត់សេចក្តីរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់»។ ហើយនេះគឺអនុវត្តចំពោះការវាយដំជនដែលគេមិនស្គាល់ថាជាមនុស្សអាក្រក់ចំណែកឯការវាយដំជនដែលល្បីខាងប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់នោះគឺជាករណីផ្សេងមួយទៀត។ ដូច្នេះជនដែលត្រូវគេវាយដំមានសិទ្ធិវាយដំតបតវិញលើអ្នកដែលបានស្នើសុំឱ្យវាយដំរូបគេពីចំណោមអ្នកចោទប្រកាន់ប្រសិនបើគេមិនត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមនុស្សអាក្រក់ពីមុនមកនោះទេ។ នៅក្នុងរឿងនេះមានភស្តុតាងបង្ហាញថា៖ វាជាការអនុញ្ញាតក្នុងការវាយដំជនដែលមិនត្រូវបានស្គាល់ថាជាមនុស្សអាក្រក់ប៉ុន្តែចំណុចនេះមានភាពស្រពិចស្រពិលជាមួយនឹងពាក្យសម្តីមុនរបស់លោកដែលបានបញ្ជាក់ថា៖ ជននោះមិនត្រូវទទួលរងការវាយដំឡើយប៉ុន្តែត្រូវឃុំខ្លួនសិនប្រហែលមួយខែឬតាមការសម្រេចចិត្តរបស់អ្នកដឹកនាំរហូតដល់បញ្ជាក់ការណ៍ពិតដូច្នេះការពន្យល់ហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)របស់ណួអ្កម៉ានទៅលើជនដែលមិនស្គាល់ថាជាមនុស្សអាក្រក់គឺជាបញ្ហាស្មុគស្មាញ។ ហើយជនណាដែលបានកុហកភូតភរលើបុរសម្នាក់រហូតដល់បុរសនោះត្រូវគេវាយដំចងព្យួរដង្ហែប្រចាននិងឃុំឃាំងនោះគេត្រូវតែផ្ដន្ទាទោសជនកុហកនោះដោយទណ្ឌកម្មយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដើម្បីរារាំងរូបគេនិងអ្នកដទៃ។ លើសពីនេះទៅទៀតមហាជននៃបណ្ដាសាឡាហ្វ (អ្នកជំនាន់មុន) បានកាត់សេចក្តីឱ្យអនុវត្តការសងសឹកស្មើភាព (គីសស) ក្នុងករណីបែបនេះ។ ដូច្នេះជនណាដែលវាយដំអ្នកដទៃឬបង្ករបួសស្នាមលើអ្នកដទៃដោយគ្មានសិទ្ធិស្របច្បាប់នោះត្រូវអនុវត្តលើរូបគេវិញដូចអ្វីដែលគេបានធ្វើដូចដែលលោកឧមើរ ﵁ បានប្រកាសថា៖ «ឱមនុស្សលោកទាំងឡាយ! ពិតប្រាកដណាស់ខ្ញុំមិនបានបញ្ជូនពួកអភិបាលរបស់ខ្ញុំទៅកាន់អ្នករាល់គ្នាដើម្បីឱ្យពួកគេវាយដំស្បែកសាច់របស់អ្នកឬដកហូតយកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកឡើយប៉ុន្តែគឺដើម្បីឱ្យពួកគេបង្រៀនអ្នករាល់គ្នានូវគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)របស់អល់ឡោះនិងស៊ុននះហ៍នៃព្យាការីរបស់អ្នកហើយបែងចែក...

...បែងចែកទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណ៖ (ហ្វៃអ៊ី) ក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នា។ ដូច្នេះកុំឱ្យដំណឹងបានមកដល់ខ្ញុំថាមានអភិបាលណាម្នាក់បានវាយដំប្រជារាស្ត្រដោយគ្មានសិទ្ធិស្របច្បាប់ឱ្យសោះបើមិនដូច្នោះទេខ្ញុំនឹងកាត់ទោសសងសឹក (គីសស) លើអភិបាលនោះភ្លាម!» ពេលនោះលោកអាមើរពិនអាល់អាសបានសួរដេញដោលលោកអំពីរឿងនេះលោកឧមើរក៏បានឆ្លើយតបថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷺ ធ្លាប់បានអនុញ្ញាតឱ្យគេសងសឹកលើរូបលោកផ្ទាល់»។ ប្រសិនបើមនុស្សមួយក្រុមបានរួមគ្នាសម្លាប់មនុស្សម្នាក់នោះត្រូវប្រហារជីវិតសងសឹកលើអ្នកដែលបានចូលរួមសម្លាប់ផ្ទាល់ដៃ។ ចំណែកឯអ្នកដែលបានជួយសម្រួលដូចជាអ្នកដែលនាំឃាតកចូលក្នុងផ្ទះឬអ្នកដែលឈរយាមទ្វារនិងទង្វើស្រដៀងគ្នានេះនោះមានទស្សន៖ពីររបស់អ្នកប្រាជ្ញទាក់ទងនឹងការប្រហារជីវិតពួកគេ។ ហើយប្រសិនបើកូនតូចៗដែលជាអនីតិជនបានចូលរួមក្នុងការសម្លាប់ឪពុករបស់ខ្លួននោះពួកគេគ្មានសិទ្ធិទទួលបានកេរមរតកឡើយតាមទស្សន៖មួយក្នុងចំណោមទស្សន៖ទាំងពីររបស់អ្នកប្រាជ្ញដែលជាទស្សន៖ល្បីល្បាញក្នុងមជ្ឈដ្ឋានរបស់សហ្វ៊ីអ៊ីនិងអះម៉ាត់ប៉ុន្តែពួកគេត្រូវទទួលរងការអប់រំទូន្មានប្រៀនប្រដៅនិងមិនត្រូវប្រហារជីវិតឡើយ។ ចំណែកឯមជ្ឈដ្ឋានរបស់អាប៊ូហាណីហ្វះហ៍និងម៉ាលីកយល់ឃើញថា៖ ពួកគេនៅតែមានសិទ្ធិទទួលមរតក។

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ក្រុមចោរប្លន់កាប់សម្លាប់តាមផ្លូវ (កុតតាអាល់តារីក/ហ៊ីរ៉ាបាះហ៍) - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១៥៥]

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការតាមប្រមាញ់ជនណាម្នាក់ក្នុងក្រុមបំផ្លិចបំផ្លាញ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១៥៥]

ក្រុមចោរប្លន់កាប់សម្លាប់តាមផ្លូវ (កុតតាអាល់តារីក)៖ ប្រសិនបើគេតាមចាប់ខ្លួនជនណាម្នាក់ក្នុងចំណោមក្រុមជនបំផ្លិចបំផ្លាញដែលបានបះបោរប្រឆាំងនឹងការស្តាប់បង្គាប់បានបែកខ្ញែកចេញពីសហគមន៍មូស្លីមនិងបានរំលោភបំពានលើឈាមនិងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មូស្លីមដោយអយុត្តិធម៌ហើយពួកគេត្រូវបានគេកោះហៅដើម្បីអនុវត្តបញ្ជារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ប៉ុន្តែជននោះបែរជាប្រយុទ្ធតស៊ូប្រឆាំងវិញនោះការប្រយុទ្ធតតាំងនឹងគេគឺត្រូវបានអនុញ្ញាតហើយគ្មានទោសពៃរ៍អ្វីលើអ្នកដែលបានសម្លាប់គេឡើយ។ តាមពិតទៅនៅក្នុងចំណោមក្រុមចោរប្លន់ប្រដាប់អាវុធអ្នកដែលជួយគាំទ្រការពារនិងអ្នកដែលចុះដៃផ្ទាល់គឺមានឋាន៖ស្មើគ្នាតាមទស្សន៖របស់មហាជននៃបណ្ដាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) ដូចជាអះម៉ាត់, ម៉ាលីកនិងអាប៊ូហាណីហ្វះហ៍ដូច្នេះជនណាដែលជួយឧបត្ថម្ភពួកគេគឺមានការកាត់សេចក្តីដូចពួកគេដែរ។ ហើយវាជាការអនុញ្ញាតលើសពីនេះទៅទៀតជាកាតព្វកិច្ចតាមការឯកភាពជាឯកច្ឆន្ទ (អ៊ីចម៉ា) របស់មូស្លីមទាំងអស់៖ ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងក្រុមប្រដាប់អាវុធទាំងឡាយណាដែលរឹងរូសបដិសេធមិនព្រមអនុវត្តច្បាប់ណាមួយនៃច្បាប់ឥស្លាមដ៏ជាក់ច្បាស់និងមានភាពច្បាស់លាស់ជាបន្តបន្ទាប់ដូចជាក្រុមដែលបដិសេធមិនព្រមថ្វាយបង្គំសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ឬបដិសេធមិនព្រមបង់ហ្សាកាត់ (សប្បុរសធម៌កាតព្វកិច្ច) ឬបដិសេធការតមអាហារកាតព្វកិច្ចនិងដូចជាក្រុមដែលមិនព្រមបញ្ឈប់ការបង្ហូរឈាមមូស្លីមនិងការប្លន់យកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេនិងដូចជាក្រុមប្រដាប់អាវុធដែលរស់នៅលើទឹកដីមួយដោយមិនថ្វាយបង្គំសឡាតគ្មានវិហារមិនបន្លឺអាហ្សានមិនបង់ហ្សាកាត់ទាំងដែលវាជាកាតព្វកិច្ចលើពួកគេពួកគេសម្លាប់គ្នាទៅវិញទៅមកប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិសម្លាប់កុមារចាប់មនុស្សយកទៅលក់ឱ្យពួកបារាំងសែស (ពួកគ្រីស្ទាន) ហើយនៅពេលគេអំពាវនាវឱ្យគោរពតាមច្បាប់ស៊ារីអាត់ពួកគេបែរជានិយាយថា៖ «យើងនេះហើយជាច្បាប់» នោះក្រុមមនុស្សទាំងអស់នេះត្រូវតែប្រយុទ្ធកម្ចាត់ពួកគេជាកាតព្វកិច្ចដូចដែលរ៉សូលរបស់អល់ឡោះបានបញ្ជា...

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងពួកខាវ៉ារិចនិងការស្ដារឡើងវិញនូវកាតព្វកិច្ចឥស្លាម - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១៥៧]

...បញ្ជាឱ្យសម្លាប់ពួកខាវ៉ារិចទោះបីជាសាហាពះហ៍ណាម្នាក់មើលឃើញថាសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)របស់ខ្លួនតិចតួចធៀបនឹងសឡាតរបស់ពួកគេនិងការតមអាហាររបស់ខ្លួនតិចតួចធៀបនឹងការតមអាហាររបស់ពួកគេក៏ដោយហើយលោកអាលី ﵁ ក៏បានដឹកនាំប្រយុទ្ធកម្ចាត់ពួកគេ។ ហើយពួកគេត្រូវតែត្រូវបានអំពាវនាវជាមុនសិនមុននឹងចាប់ផ្តើមប្រយុទ្ធឱ្យមកគោរពតាមច្បាប់នៃសាសនាឥស្លាម។ ប្រសិនបើពួកគេយល់ព្រមត្រូវមានការធានាអះអាងច្បាស់លាស់ពីពួកគេដោយមិនត្រូវជឿត្រឹមតែពាក្យសម្តីរបស់ពួកគេនោះទេប៉ុន្តែត្រូវដកហូតសេះចម្បាំងនិងអាវុធទាំងអស់ពីពួកគេដូចដែលលោកអាប៊ូបាក្រ ﵁ ធ្លាប់បានអនុវត្តរហូតដល់ឃើញសន្តិភាពជាក់ស្តែងពីពួកគេហើយត្រូវបញ្ជូនអ្នកប្រាជ្ញទៅបង្រៀនពួកគេនូវសាសនាឥស្លាមនិងដឹកនាំពួកគេថ្វាយបង្គំសឡាតព្រមទាំងជ្រើសរើសមេដឹកនាំមួយចំនួនរបស់ពួកគេមកបម្រើក្នុងជួរកងទ័ពមូស្លីមនិងបញ្ចូលពួកគេទៅក្នុងសហគមន៍មូស្លីមដោយហាមឃាត់ពួកគេមិនឱ្យជិះសេះចម្បាំងនិងកាន់អាវុធរហូតដល់ពួកគេមានភាពត្រឹមត្រូវខ្ជាប់ខ្ជួន។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើពួកគេមិនព្រមឆ្លើយតបចំពោះអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ទេនោះការប្រយុទ្ធកម្ចាត់ពួកគេគឺជាកាតព្វកិច្ចដែលនេះជាការឯកភាពគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកប្រាជ្ញមូស្លីមទាំងអស់។ ផ្នែក៖ ទំនាស់វិវាទនិងចលាចល (ហ្វីតណះហ៍) ទាំងនេះដែលកើតឡើងរវាងមនុស្សដូចជារវាងកុលសម្ព័ន្ធហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា) និងសាឡាបះហ៍និងក្រុមស្រដៀងគ្នានេះគឺជាអំពើហាមឃាត់ដ៏ធំធេងបំផុតនិងជាអំពើអាក្រក់បំផុត។ ដូច្នេះត្រូវតែមានអ្នកដែលបញ្ជាពួកគេឱ្យធ្វើអំពើល្អក្នុងចំណោមមូស្លីមពោលគឺអ្វីដែលអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ស្រឡាញ់ពេញចិត្តដូចជាការគោរពសក្ការ៖ចំពោះទ្រង់តែមួយគត់ដោយគ្មានការប្រៀបធៀបការរួបរួមគ្នានៅលើអ្វីដែលអល់ឡោះនិងរ៉សូលរបស់ទ្រង់ស្រឡាញ់និងការជួយសហការគ្នាក្នុងអំពើល្អនិងការកោតខ្លាចព្រមទាំងការបញ្ជាឱ្យធ្វើអំពើល្អនិងហាមឃាត់អំពើអាក្រក់។ ហើយកាតព្វកិច្ចគឺត្រូវខិតខំសម្របសម្រួលផ្សះផ្សារវាងភាគីទាំងពីរ...

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ការឯកភាពជាឯកច្ឆន្ទរបស់មូស្លីមលើការអនុញ្ញាតឱ្យប្រយុទ្ធតតាំងនឹងក្រុមចោរប្លន់ - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១៥៩]

...ផ្សះផ្សារវាងភាគីទាំងពីរដោយសន្តិវិធីដូចដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)និងរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់បានបញ្ជាដោយសួរទៅកាន់ភាគីនេះថា៖ តើអ្នកមានការថ្នាំងថ្នាក់អ្វីនឹងភាគីម្ខាងទៀត? ហើយសួរទៅភាគីម្ខាងទៀតថា៖ តើអ្នកមានការថ្នាំងថ្នាក់អ្វីនឹងភាគីនេះ? ហើយជនណាដែលគិតថាខ្លួនជារងគ្រោះដែលត្រូវគេរំលោភបំពានប្រសិនបើគេចេះអត់ធ្មត់និងលើកលែងទោសនោះអល់ឡោះ ﷻ នឹងលើកតម្កើងកិត្តិយសរបស់គេនិងជួយយកជ័យជម្នះឱ្យគេ។ ហើយជនណាដែលជាអ្នករំលោភបំពាននិងអយុត្តិធម៌ចូរគេកោតខ្លាចអល់ឡោះហើយប្រញាប់ប្រែចិត្តតវ៉ាបាត់ចំពោះទ្រង់ចុះ។ ហើយចលាចលទាំងនេះកើតឡើងដោយសារតែអំពើបាបដូច្នេះភាគីទាំងពីរត្រូវតែសុំការអភ័យទោស (អ៊ីសទិគហ្វារ) ពីអល់ឡោះនិងប្រែចិត្តតវ៉ាបាត់ចំពោះទ្រង់ពីព្រោះការធ្វើបែបនេះនឹងដកចេញនូវការដាក់ទណ្ឌកម្មហើយទម្លាក់ចុះនូវសេចក្តីមេត្តាករុណាដូចដែលអល់ឡោះ ﷻ មានបន្ទូលថា៖ «ហើយអល់ឡោះនឹងមិនដាក់ទណ្ឌកម្មពួកគេឡើយខណ៖ដែលអ្នក (មូហាំម៉ាត់ (ﷺ)) ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមពួកគេហើយអល់ឡោះក៏នឹងមិនដាក់ទណ្ឌកម្មពួកគេឡើយខណ៖ដែលពួកគេកំពុងសុំការអភ័យទោស»។ ហើយមូស្លីមទាំងអស់បានឯកភាពគ្នាជាឯកច្ឆន្ទលើការអនុញ្ញាតឱ្យប្រយុទ្ធតតាំងនឹងក្រុមចោរប្លន់កាប់សម្លាប់តាមផ្លូវ។ ដូច្នេះប្រសិនបើពួកគេទាមទារយកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មូស្លីមដែលត្រូវបានការពារនោះមូស្លីមនោះមិនជាប់កាតព្វកិច្ចត្រូវប្រគល់អ្វីឱ្យពួកគេឡើយតាមការឯកភាពគ្នានៃបណ្ដាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ទាំងអស់ប៉ុន្តែត្រូវការពារទប់ទល់នឹងពួកគេតាមវិធីដែលស្រាលបំផុតទៅវិធីធ្ងន់ជាបន្តបន្ទាប់។ ប្រសិនបើពួកគេមិនព្រមដកថយក្រៅពីការប្រយុទ្ធតតាំងទេនោះគេមានសិទ្ធិប្រយុទ្ធនឹងពួកគេបានហើយប្រសិនបើគេត្រូវស្លាប់គេគឺជាសាហ៊ីដ (អ្នកពលី) ហើយប្រសិនបើគេបានសម្លាប់ចោរណាម្នាក់ក្នុងស្ថានភាពបែបនេះនោះឈាមរបស់ចោរនោះគឺអសារបង់ឥតសំណងឡើយ។ ដូចគ្នានេះដែរប្រសិនបើពួកគេប៉ុនប៉ងសម្លាប់ជីវិតរបស់គេ។ ហើយចំពោះកាតព្វកិច្ចក្នុងការការពារជីវិតរបស់ខ្លួនគឺមានការខ្វែងគំនិតគ្នាដែលជាសេចក្តីរាយការណ៍ពីរពីអ៊ីម៉ាមអះម៉ាត់ចំណែកឯការការពារទ្រព្យសម្បត្តិគឺមិនមែនជាកាតព្វកិច្ចដាច់ខាតនោះឡើយ។ អល់ឡោះ ﷻ មានបន្ទូលថា៖ «ហើយចូរផ្ដល់ដំណឹងរីករាយដល់ពួកអ្នកដែលមានចិត្តរាបសា»។ លោកអាមើរពិនអ៊ូសបានបកស្រាយថា៖...

[ចំណងជើងផ្នែក៖ ភាពរាបសានិងការហាមឃាត់ការបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពភាតរភាពខុសឆ្គង - សូមមើលសេចក្តីលម្អិតនៅលេខ ១១៦១]