ការពន្យល់សីលធម៌ចៅក្រមឥស្លាម
ការពន្យល់សីលធម៌ចៅក្រមឥស្លាម
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 625 ជំពូក។"
ជំពូកទី ៣១ [៤]៖ ស្តីពីការទទួលយកភស្តុតាងនៃក្ស័យធន (អ៊ិហ្វឡាស) ក្រោយពេលជាប់ឃុំ [៤៩៥] ភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីភាពក្ស័យធនក្រោយពេលជាប់ឃុំត្រូវបានទទួលយកតាមការឯកភាពគ្នានៃអ្នកប្រាជ្ញទាំងអស់។ អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះយល់ថាតុលាការត្រូវដោះលែងគាត់ដោយមិនបាច់ប្រកាសកំហិតសិទ្ធិ (ហាច្រ៍) ឡើយខណ៖ដែលកូនសិស្សទាំងពីរយល់ថាតុលាការត្រូវប្រកាសក្ស័យធននិងកំហិតសិទ្ធិចាត់ចែងទ្រព្យ។ ថិរវេលានៃការឃុំខ្លួនមុនពេលស្តាប់ភស្តុតាងក្ស័យធនអាស្រ័យលើការវិនិច្ឆ័យរបស់ចៅក្រម៖ មួយខែ (ជាទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់អាល់-តាវ៉ាវី) រហូតដល់បួនឬប្រាំមួយខែសម្រាប់ជនដែលរឹងរូស។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[البينة على الإفلاس بعد الحبس]
ជំពូកទី ៣១ [៥]៖ ស្តីពីការមិនទទួលយកភស្តុតាងក្ស័យធនមុនពេលជាប់ឃុំ [៤៩៦] យោងតាមគោលការណ៍ដ៏ត្រឹមត្រូវនៃនិកាយភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីភាពក្ស័យធនមិនត្រូវទទួលយកមុនពេលជាប់ឃុំឡើយពីព្រោះការឃុំខ្លួនគឺជាការចាំបាច់ដើម្បីសាកល្បងមើលថាតើគាត់មានលាក់ទុកទ្រព្យសម្បត្តិដែរឬទេ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[البينة على الإفلاس قبل الحبس]
ជំពូកទី ៣១ [៦]៖ ស្តីពីភស្តុតាងក្ស័យធនក្រោយពេលជាប់ឃុំមុនពេលផុតកំណត់រយ៖ពេលកំណត់ [៤៩៧] ប្រសិនបើភាពក្រីក្ររបស់កូនបំណុលមានភាពជាក់ស្តែងចៅក្រមត្រូវសាកសួរអ្នកជិតខាងនិងពាណិជ្ជករដែលគួរឱ្យទុកចិត្តរួចប្រកាសក្ស័យធននិងដោះលែងគាត់។ [៤៩៨] ប្រសិនបើកូនបំណុលបង្ហាញភស្តុតាងថាក្ស័យធនខណ៖ដែលម្ចាស់បំណុលបង្ហាញភស្តុតាងថាគាត់មានទ្រព្យនោះភស្តុតាងរបស់ម្ចាស់បំណុលត្រូវផ្តល់អាទិភាពពីព្រោះភស្តុតាងត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីបញ្ជាក់ការពិតវិជ្ជមាន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[البينة على الإفلاس بعد الحبس وقبل مضي المدة المقررة]
ជំពូកទី ៣១ [៧]៖ ស្តីពីការចាត់ចែងលើជនដែលរឹងរូសមិនព្រមសងបំណុលខណ៖ដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិ [៤៩៩] ប្រសិនបើកូនបំណុលមានរូបិយប័ណ្ណដូចគ្នានឹងបំណុលចៅក្រមត្រូវយកទៅសងម្ចាស់បំណុលដោយផ្ទាល់។ ប្រសិនបើខុសគ្នារវាងឌៀរហាំនិងឌីណាចៅក្រមប្តូររូបិយប័ណ្ណសងតាមគោលការណ៍អៀសទិហ្សាន។ [៥០០] ប្រសិនបើកូនបំណុលមានទំនិញឬអចលនទ្រព្យ៖ អាប៊ូហាណីហ្វះយល់ថាតុលាការត្រូវបន្តឃុំខ្លួនរហូតដល់គាត់ព្រមលក់ដោយខ្លួនឯង; ចំណែកកូនសិស្សទាំងពីរយល់ថាតុលាការត្រូវលក់ទំនិញនិងអចលនទ្រព្យនោះដើម្បីសងបំណុល។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[حبس الشخص الممتنع عن الأداء وله أموال]
ជំពូកទី ៣១ [៨]៖ ស្តីពីការដែលកូនបំណុលស្នើសុំជាប់ឃុំជាជាងការតាមឃ្លាំមើល (មូឡាហ្សាម៉ះ) [៥០១] ប្រសិនបើម្ចាស់បំណុលអវត្តមានក្រោយពេលកូនបំណុលត្រូវជាប់ឃុំហើយរកឃើញថាកូនបំណុលក្ស័យធនចៅក្រមត្រូវដោះលែងគាត់ដោយមានអ្នកធានា។ [៥០២] ប្រសិនបើកូនបំណុលស្នើសុំឱ្យឃុំខ្លួនខ្លួនឯងដើម្បីចៀសវាងការដើរតាមឃ្លាំមើលរបស់ម្ចាស់បំណុលនោះសិទ្ធិជ្រើសរើសជាកម្មសិទ្ធិរបស់ម្ចាស់បំណុល។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[طلب المديون الحبس دون الملازمة]
ជំពូកទី ៣១ [៩]៖ ការរំលឹកឡើងវិញអំពីការមិនទទួលស្តាប់ភស្តុតាងក្ស័យធនមុនការឃុំខ្លួន [៥០៣] អ្នកនិពន្ធរំលឹកឡើងវិញថាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីភាពក្ស័យធនដែលត្រូវបានបង្ហាញមុនការឃុំខ្លួនគឺមិនត្រូវទទួលយកឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[عودة إلى إقامة البينة على الإفلاس قبل الحبس]
ជំពូកទី ៣១ [១០]៖ ស្តីពីការឃុំខ្លួនកូនបំណុលដែលមានជំងឺ [៥០៤] ប្រសិនបើកូនបំណុលធ្លាក់ខ្លួនឈឺធ្ងន់៖ ប្រសិនបើគាត់មានអ្នកបម្រើឬសាច់ញាតិមើលថែគាត់ត្រូវបន្តនៅក្នុងពន្ធនាគារដែលការថែទាំវេជ្ជសាស្ត្រអាចធ្វើទៅបាន។ ប៉ុន្តែបើគ្មានអ្នកមើលថែហើយខ្លាចគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតគាត់ត្រូវដោះលែងទៅផ្ទះពីព្រោះការទារបំណុលមិនត្រូវធ្វើឱ្យមនុស្សស្លាប់ឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[حبس المريض]
ជំពូកទី ៣១ [១១]៖ ស្តីពីបញ្ហាថាតើបុរសមានសិទ្ធិតាមឃ្លាំមើលស្ត្រីជាប់បំណុលដែរឬទេផ្នែកនេះចែងអំពីបម្រាមច្បាប់មិនឱ្យម្ចាស់បំណុលជាបុរសដើរតាមឃ្លាំមើលស្ត្រីជាកូនបំណុលដោយផ្ទាល់ឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[هل يحق للرجل ملازمة المرأة]
ជំពូកទី ៣១ [១២]៖ ស្តីពីការផ្ទេរជនជាប់ឃុំទៅកាន់គុកចោរព្រៃនៅពេលមានការសង្ស័យថានឹងរត់គេចខ្លួន [៥០៥] ម្ចាស់បំណុលជាបុរសមិនអាចដើរតាមឃ្លាំមើលស្ត្រីជាកូនបំណុលបានឡើយដោយសារនាំឱ្យមានការនៅដាច់តែឯងខុសច្បាប់ (ខាល់វ៉ាស់); ផ្ទុយទៅវិញត្រូវចាត់ស្ត្រីដែលគួរឱ្យទុកចិត្តឱ្យទៅតាមឃ្លាំមើលនាង។ [៥០៦] ប្រសិនបើចៅក្រមខ្លាចកូនបំណុលរត់គេចខ្លួនពីពន្ធនាគាររដ្ឋប្បវេណីលោកអាចផ្ទេរគាត់ទៅកាន់គុកចោរព្រៃដែលមានសន្តិសុខតឹងរ៉ឹង (ស៊ីជ្នុលលូស៊ូស) បានប្រសិនបើគ្មានការភ័យខ្លាចគ្រោះថ្នាក់ពីអ្នកទោសឯទៀត។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[تحويل المحبوس إلى سجن اللصوص]
ជំពូកទី ៣១ [១៣]៖ ស្តីពីសិទ្ធិស្របច្បាប់ផ្សេងៗរបស់ជនជាប់ឃុំ [៥០៧] កូនបំណុលក្នុងពន្ធនាគារមិនត្រូវបានហាមឃាត់ពីការរួមដំណេកជាមួយប្រពន្ធរបស់ខ្លួនឡើយប្រសិនបើមានកន្លែងដាច់ដោយឡែកសមរម្យនៅក្នុងពន្ធនាគារពីព្រោះសេចក្តីត្រូវការស្របច្បាប់មិនត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ដោយសារការឃុំខ្លួនឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[ما للمحبوس من الحقوق]
ជំពូកទី ៣២៖ ស្តីពីការដាក់កំហិតសិទ្ធិចាត់ចែងទ្រព្យសម្បត្តិដោយសារបំណុល (ហាច្រ៍ប៊ីសាពាប់អាល់-ដាយន់) [៥០៨-៥១០] ព្យាការី ﷺ បានដាក់កំហិតសិទ្ធិចាត់ចែងទ្រព្យ (ហាច្រ៍) លើមូអាទប៊ីនឆាបាល់ហើយបានលក់ទ្រព្យរបស់គាត់ដើម្បីសងបំណុល។ អាប៊ូយូសុហ្វនិងមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) អនុញ្ញាតឱ្យកំហិតសិទ្ធិកូនបំណុលក្ស័យធននិងលក់ទ្រព្យរបស់គាត់ដោយទុកផ្ទះស្នាក់នៅជាមូលដ្ឋានអ្នកបម្រើនិងសម្លៀកបំពាក់ចាំបាច់។ អាប៊ូហាណីហ្វះយល់ថាមនុស្សសេរីពេញវ័យមិនត្រូវកំហិតសិទ្ធិឡើយ។ [៥១១-៥១៤] ព្រឹត្តិការណ៍របស់អាសៃហ្វីនៃកុលសម្ព័ន្ធជូហៃណះក្នុងរជ្ជកាលអ៊ូម៉ើរនិងអាប់ឌុលឡោះប៊ីនចាហ្វារក្នុងរជ្ជកាលអាលីនិងអ៊ូសមាន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الباب الثاني والثلاثون في الحجر بسبب الدين
ជំពូកទី ៣៣៖ ស្តីពីការដាក់កំហិតសិទ្ធិចាត់ចែងទ្រព្យដោយសារភាពខ្ជះខ្ជាយនិងការខូចខាត (ហាច្រុលហ្វាសាដ) [៥២៤] អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូហាណីហ្វះអនុញ្ញាតឱ្យកំហិតសិទ្ធិមនុស្សពេញវ័យត្រឹមតែបីករណីដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សាធារណ៖ជនប៉ុណ្ណោះ៖ គ្រូពេទ្យល្ងង់ខ្លៅ (ដែលផ្សំថ្នាំពុលឱ្យគេ), អ្នកច្បាប់គ្មានកេរ្តិ៍ខ្មាស (ដែលបង្រៀនកលល្បិចគេចវេសច្បាប់), និងអ្នកដឹកជញ្ជូនក្ស័យធន (ដែលធ្វើឱ្យខូចខាតទ្រព្យរបស់អ្នកធម្មយាត្រា)។ អាប៊ូយូសុហ្វ, មូហាំម៉ាត់ (ﷺ), និងអាល់-សាភីអ៊ីអនុញ្ញាតឱ្យកំហិតសិទ្ធិលើបំណុលភាពខ្ជះខ្ជាយ (សាហ្វាស់) និងភាពល្ងីល្ងើខ្លាំង។ នៅអាយុម្ភៃប្រាំឆ្នាំអាប៊ូហាណីហ្វះបង្គាប់ឱ្យប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិទៅគាត់វិញដោយមិនគិតពីកម្រិតសមត្ថភាពឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الباب الثالث والثلاثون في حجر الفساد
ជំពូកទី ៣៤៖ ស្តីពីការស៊ើបអង្កេតភាពសុចរិតរបស់សាក្សី (អាល់-ម៉ាសអាឡះអាល់-ស៊ូហ៊ូដ) ជំពូកនេះចែងអំពីវិធីសាស្ត្រតុលាការក្នុងការស៊ើបអង្កេតនិងផ្ទៀងផ្ទាត់ភាពសុចរិតខាងសីលធម៌និងសាសនា (អាដាឡះ) របស់សាក្សី។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
الباب الرابع والثلاثون في المسألة عن الشهود
ជំពូកទី ៣៤ [១]៖ ស្តីពីគោលការណ៍គ្រឹះនៃភាពសុចរិតចំពោះមូស្លីម [៥៤៣] អ៊ីប្រាហ៊ីមអាល់-ណាខាអ៊ីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជនសុចរិតក្នុងចំណោមមូស្លីមគឺជាអ្នកដែលគ្មានការតិះដៀលលើពោះរបស់គាត់ (ការស៊ីប្រាក់ការការស៊ីទ្រព្យរឹបអូស) ឬលើកេរ្តិ៍ខ្មាសរបស់គាត់ (អំពើហ្ស៊ីណា)»។ តាមទស្សន៖របស់អាប៊ូហាណីហ្វះមូស្លីមទូទៅ (ម៉ាសទួរ) ដែលមានសកម្មភាពខាងក្រៅល្អត្រូវបានសន្មតថាជាមនុស្សសុចរិតលុះត្រាតែមានការប្តឹងតវ៉ាពីគូភាគី។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[الأصل في الناس العدالة]
ជំពូកទី ៣៤ [២]៖ ស្តីពីការវិនិច្ឆ័យភាពសុចរិតផ្អែកលើទង្វើភាគច្រើនរបស់មនុស្ស [៥៤៥] អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) អាប៊ូយូសុហ្វបានកំណត់និយមន័យនៃភាពសុចរិតថា៖ «ភាពសុចរិតក្នុងសក្ខីកម្មគឺការជៀសវាងបាបកម្មធំៗ (កាអ៍បះអៀរ), មិនប្រព្រឹត្តដដែលៗលើកំហុសតូចតាច, មានអំពើល្អច្រើនជាងអំពើអាក្រក់, និងការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវភាពស្មោះត្រង់ដោយសារជំនឿសាសនានិងកិត្តិយស»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[العدالة مبنية على الغالب من أفعال الإنسان]
ជំពូកទី ៣៤ [៣]៖ ស្តីពីពាក្យពេចន៍ដែលប្រើក្នុងការបញ្ជាក់ភាពសុចរិត (តាក់ឌីល) [៥៤៦] នៅពេលលោកអ៊ូម៉ើរ ﵁ សាកសួរពីសាក្សីហើយគេឆ្លើយថា «យើងដឹងតែអំពើល្អប៉ុណ្ណោះ» លោកក៏បានទទួលយក។ [៥៤៧] ស៊ូរ៉ាត់យហ៍បានបញ្ជាក់ថា៖ ការឆ្លើយថា «អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ដឹងច្បាស់បំផុត» នៅពេលគេសួរពីសាក្សីបង្ហាញពីការសង្ស័យនិងការច្រានចោល; ខណ៖ដែលការឆ្លើយថា «គាត់ជាមូស្លីមសុចរិតតាមការដឹងឮរបស់យើង» គឺជាការបញ្ជាក់ភាពសុចរិត។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[الفاظ التعديل]
ជំពូកទី ៣៤ [៤]៖ ស្តីពីសក្ខីកម្មរបស់មូស្លីមទូទៅដែលមិនទាន់ដឹងច្បាស់ពីភាពសុចរិត (ម៉ាសទួរ) [៥៤៨-៥៥០] អាល់-ហាស្សានអាល់-បាស្រ៊ីបានទទួលយកសក្ខីកម្មរបស់មូស្លីមណាដែលថ្វាយបង្គំលុះត្រាតែមានការប្តឹងជំទាស់។ ចៅក្រមអ៊ីយ៉ាសប៊ីនមូអាវីយ៉ះតម្រូវឱ្យមានការផ្ទៀងផ្ទាត់ច្បាស់លាស់យោងតាមគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអាន ២:២៨២។ អាប៊ូហាណីហ្វះយកតាមអាល់-ហាស្សានក្នុងរឿងក្រៅពីទោសព្រហ្មទណ្ឌលុះត្រាតែមានការជំទាស់ខណ៖ដែលកូនសិស្សទាំងពីរតម្រូវឱ្យស៊ើបអង្កេតជាផ្លូវការ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[شهادة المستور]
ជំពូកទី ៣៤ [៥]៖ ស្តីពីគោលការណ៍ "មូស្លីមគឺជាមនុស្សសុចរិតចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមក" [៥៥២-៥៥៣] លោកអ៊ូម៉ើរប៊ីនអាល់-ខាត់តອບ ﵁ បានសរសេរទៅកាន់អាប៊ូមូសាអាល់-អាស្វអារីថា៖ «មូស្លីមទាំងអស់គឺជាមនុស្សសុចរិតចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមកលើកលែងតែអ្នកដែលធ្លាប់ត្រូវរំពាត់ក្នុងទោសហាត់ឬធ្លាប់ត្រូវគេចាប់បានថាកុហកធ្វើសាក្សីក្លែងក្លាយឬជាអ្នកដែលរងការសង្ស័យក្នុងរឿងអាណាព្យាបាលឬសាច់ញាតិ»។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[المسلمون عدول]
ជំពូកទី ៣៤ [៦]៖ ស្តីពីមូលហេតុនៃការច្រានចោលសាក្សី (ចារហ៍) [៥៥៤] ផ្នែកនេះចែងអំពីសកម្មភាពនិងរបៀបរស់នៅជាក់លាក់ដែលតាមប្រវត្តិសាស្ត្រត្រូវបានចាត់ទុកថាធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ភាពសុចរិតរបស់សាក្សី។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[من أسباب الجرح]
ជំពូកទី ៣៤ [៧]៖ ស្តីពីសក្ខីកម្មរបស់ពួកអ្នកប្រកាន់តាមគំនិតខុសឆ្គង (អះលុល-អាហ្វវ៉ា) [៥៥៥] សក្ខីកម្មរបស់ពួកអ្នកប្រកាន់តាមគំនិតខុសឆ្គងក្នុងសាសនាត្រូវបានទទួលយកដរាបណាជំនឿរបស់ពួកគេមិនអនុញ្ញាតឱ្យភូតកុហក។ ករណីលើកលែងតែមួយគត់គឺក្រុមខាត់ត្វាប៊ីយ៉ះដែលអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើសាក្សីភូតកុហកជួយបក្សពួកខ្លួនដូច្នេះសក្ខីកម្មរបស់ពួកគេត្រូវបានច្រានចោលជាឯកច្ឆន្ទ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
[شهادة اهل الاهواء]