អាល់-រ៉ាវឌុល មួរពៀក (ពន្យល់ហ្ស៉ាត អាល់-មុស្តាកនិក)
អាល់-រ៉ាវឌុល មួរពៀក (ពន្យល់ហ្ស៉ាត អាល់-មុស្តាកនិក)
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 317 ជំពូក។"
(ជំពូកស្តីពីឈាមរដូវ - បាប់អាល់ហាយដ៍) ហាយដ៍ (Hayd) គឺជាឈាមធម្មជាតិដែលហូរចេញពីបាតស្បូនរបស់ស្ត្រីក្នុងពេលវេលាកំណត់ជាក់លាក់ដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានបង្កើតឡើងជាអាហារបំប៉នសម្រាប់ទារកក្នុងផ្ទៃ។ «គ្មានឈាមរដូវចំពោះក្មេងស្រីអាយុក្រោម ៩ ឆ្នាំឡើយ» ហើយ «គ្មានឈាមរដូវចំពោះស្ត្រីអាយុលើសពី ៥០ ឆ្នាំឡើយ» (តាមទស្សន៖ហាន់បាលី)។ «ហើយគ្មានឈាមរដូវចំពោះស្ត្រីមានផ្ទៃពោះឡើយ» ប្រសិនបើនាងឃើញឈាមនោះជាឈាមជំងឺលើកលែងតែឃើញមុនពេលសម្រាល ២ ឬ ៣ ថ្ងៃដែលភ្ជាប់ដោយសញ្ញាឈឺពោះនោះទើបជាឈាមសម្រាលកូន (នីហ្វាស)។ «រយ៖ពេលអប្បបរមានៃឈាមរដូវគឺមួយថ្ងៃមួយយប់ (២៤ ម៉ោង)» «ហើយរយ៖ពេលអតិបរមានៃឈាមរដូវគឺ ១៥ ថ្ងៃ» «ហើយភាគច្រើននៃឈាមរដូវគឺ ៦ ឬ ៧ ថ្ងៃ» ស្របតាមទម្លាប់ទូទៅរបស់ស្ត្រី។ «ហើយរយ៖ពេលស្អាតអប្បបរមារវាងរដូវទាំងពីរគឺ ១៣ ថ្ងៃ» ហើយគ្មានកម្រិតកំណត់សម្រាប់រយ៖ពេលស្អាតជាអតិបរមាឡើយ។ «ការហាមឃាត់ក្នុងពេលមានឈាមរដូវ»៖ ១. ហាមឃាត់ការថ្វាយបង្គំ (សឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)) និងការកាន់បួស (សោម)។ ស្ត្រីមិនបាច់សងការថ្វាយបង្គំដែលខកខានឡើយប៉ុន្តែត្រូវតែសងថ្ងៃបួសដែលខកខានវិញ។ ២. ហាមឃាត់ការតាវ៉ាហ្វជុំវិញកាកពះនិងការស្នាក់នៅក្នុងវិហារ។ ៣. ហាមឃាត់ការប៉ះពាល់គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានដោយផ្ទាល់។ ៤. ហាមឃាត់ការរួមដំណេកតាមទ្វារមាសដាច់ខាត (ហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)) រហូតដល់ឈាមរដូវដាច់ស្រឡះហើយនាងបានងូតទឹកសម្អាតធំរួចរាល់។ «ឈាមរោគ (អ៊ីស្ទិហាឌោះ)»៖ គឺជាឈាមជំងឺដែលហូរខុសពីធម្មតាលើសពី ១៥ ថ្ងៃ។ ស្ត្រីដែលមានឈាមអ៊ីស្ទិហាឌោះត្រូវងូតទឹកសម្អាតធំបន្ទាប់ពីផុតកំណត់ថ្ងៃរដូវធម្មតារបស់នាងបន្ទាប់មកនាងត្រូវលាងប្រដាប់ភេទរុំបង់ការពារនិងយកវុឌូសម្រាប់រាល់ពេលចូលម៉ោងថ្វាយបង្គំនីមួយៗ ហើយនាងអាចថ្វាយបង្គំនិងបួសបានជាធម្មតា។ «ឈាមសម្រាលកូន (នីហ្វាស)»៖ គឺជាឈាមដែលហូរចេញមកដោយសារការសម្រាលកូន។ «រយ៖ពេលអតិបរមានៃនីហ្វាសគឺ ៤០ ថ្ងៃ»។ ប្រសិនបើឈាមដាច់មុន ៤០ ថ្ងៃនាងត្រូវងូតទឹកសម្អាតធំហើយចាប់ផ្តើមថ្វាយបង្គំនិងបួសបានភ្លាមៗ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب الحيض)
(គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្ដីពីការថ្វាយបង្គំ - គីតាបអាល់សឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)) សឡាត (សឡាត) តាមភាសាមានន័យថាការបួងសួងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)។ តាមក្បួនច្បាប់គឺពាក្យសម្តីនិងកាយវិការជាក់លាក់ដែលចាប់ផ្តើមដោយការតាក់បៀរ (អល់ឡអ៊ូអ اکبر) និងបញ្ចប់ទៅវិញដោយការតាស្លីម (ការជូនពរសន្តិភាព)។ ការថ្វាយបង្គំត្រូវបានបញ្ញត្តិឡើងជាកាតព្វកិច្ចនៅរាត្រីអ៊ីស្រកនិងមីអ៍រ៉ាច។ «ការថ្វាយបង្គំទាំង ៥ ពេលក្នុងមួយថ្ងៃមួយយប់គឺជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វ័រដ៍អៃន) លើគ្រប់មូស្លីមទាំងអស់ដែលមានការទទួលខុសត្រូវ (មុកាល់ឡាហ្វ៖ ពេញវ័យនិងមានសតិគ្រប់គ្រង)» មិនថាជាបុរសស្ត្រីសេរីជនឬទាសករឡើយ «លើកលែងតែស្ត្រីមានឈាមរដូវ (ហាយដ៍) និងឈាមសម្រាលកូន (នីហ្វាស)» ដែលត្រូវបានលើកលែង។ «ហើយកាតព្វកិច្ចលើអាណាព្យាបាលគឺត្រូវបញ្ជាកូនៗឱ្យថ្វាយបង្គំនៅពេលពួកគេមានអាយុ ៧ ឆ្នាំ» ដើម្បីបង្ហាត់បង្រៀនឱ្យពួកគេធ្លាប់ «និងត្រូវវាយប្រដៅពួកគេចំពោះការបោះបង់ការថ្វាយបង្គំនៅពេលពួកគេមានអាយុ ១០ ឆ្នាំ» និងត្រូវបំបែកកន្លែងគេងរវាងពួកគេស្របតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ។ «ហើយត្រូវបានហាមឃាត់ (ហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)) ក្នុងការពន្យារពេលការថ្វាយបង្គំឱ្យហួសម៉ោងកំណត់របស់វា» ដោយគ្មានហេតុផលសមស្របតាមច្បាប់ (ដូចជាការរួមបញ្ចូលការថ្វាយបង្គំពេលធ្វើដំណើរឬភ្លេចឬដេកលក់)។ «សេចក្តីសម្រេចចំពោះអ្នកបោះបង់ការថ្វាយបង្គំ»៖ ១. «អ្នកណាដែលបដិសេធកាតព្វកិច្ចនៃការថ្វាយបង្គំនោះគេបានធ្លាក់ទៅក្នុងភាពគ្មានជំនឿ (កុហ្វរ៍)» ដោយឯកច្ឆន្ទរបស់អ្នកប្រាជ្ញពីព្រោះគេបានបដិសេធអ្វីដែលដឹងយ៉ាងច្បាស់លាស់ក្នុងសាសនា។ ២. «រីឯអ្នកដែលបោះបង់ការថ្វាយបង្គំដោយសារភាពខ្ជិលច្រអូស» បន្ទាប់ពីមេដឹកនាំឬតំណាងមេដឹកនាំបានអំពាវនាវឱ្យគេថ្វាយបង្គំប៉ុន្តែគេនៅតែរឹងរូសរហូតដល់ផុតម៉ោងនោះគេត្រូវទុកឱកាស ៣ ថ្ងៃឱ្យតាវ៉ាពកែខ្លួនបើមិនព្រមនោះគេត្រូវទទួលទោសប្រហារជីវិតតាមច្បាប់ឥស្លាម។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(كتاب الصلاة)
(ជំពូកស្តីពីការអំពាវនាវឱ្យថ្វាយបង្គំ - បាប់អាល់អាហ្សាន) អាហ្សាន (Adhan) តាមភាសាមានន័យថាការប្រកាសជូនដំណឹង។ តាមក្បួនច្បាប់គឺការប្រកាសជូនដំណឹងអំពីការចូលដល់ពេលវេលានៃការថ្វាយបង្គំដោយពាក្យពេចន៍រំលឹកជាក់លាក់។ រីឯអ៊ីកម៉ះ (Iqamah) គឺជាការប្រកាសជូនដំណឹងដើម្បីក្រោកឈរថ្វាយបង្គំ។ ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកទូងអាហ្សានគឺជាអ្នកដែលមានកវែងជាងគេ (មានកិត្តិយសខ្ពង់ខ្ពស់ជាងគេ) នៅថ្ងៃបរលោក» (កត់ត្រាដោយមូស្លីម)។ «អាហ្សាននិងអ៊ីកម៉ះគឺជាកាតព្វកិច្ចសហគមន៍ (ហ្វ័រដ៍គីហ្វាយ៉ះ)» លើបុរសសេរីជនដែលរស់នៅជាសហគមន៍សម្រាប់ការថ្វាយបង្គំហ្វ័រដ៍ទាំង ៥ ពេលស្របតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ៖ «នៅពេលដែលដល់ម៉ោងថ្វាយបង្គំចូរឱ្យម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកអ្នកទូងអាហ្សានហើយចូរឱ្យអ្នកដែលមានវ័យចាស់ជាងគេធ្វើជាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)»។ «លក្ខណ៖សម្បត្តិរបស់អ្នកទូងអាហ្សាន (មូអាហ្សហ្ស៊ីន)»៖ គួរតែជាអ្នកដែលមានសំឡេងឮខ្លាំងច្បាស់ជាអ្នកស្មោះត្រង់គួរឱ្យទុកចិត្តនិងដឹងច្បាស់ពីពេលវេលានៃការថ្វាយបង្គំ។ «ពាក្យពេចន៍នៃអាហ្សាន» មាន ១៥ ឃ្លា (ដូចជាអាហ្សានរបស់លោកប៊ីឡាល់ ﵁) ដោយសូត្រយឺតៗមួយៗ និងបែរមុខទៅទិសគិបឡះ៖ • អល់ឡអ៊ូអ اکبر ៤ ដង • អ័ស្ហហ៖ឌូអ៊ាន់ឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលលល់ឡោះ ២ ដង • អ័ស្ហហ៖ឌូអ៊ាន់ណាមូហាំម៉ាដាររ៉ស៊ូលុលឡោះ ២ ដង • ហៃយ៉ាអាល័សសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) ២ ដង (ងាកមុខទៅស្តាំ) • ហៃយ៉ាអាល័លហ្វាឡាស ២ ដង (ងាកមុខទៅឆ្វេង) • (ក្នុងអាហ្សានស៊ូប៊ុហ៍បន្ថែម៖ អាសសឡាតុខៃរ៉ុមមីណាន់ណៅម ២ ដង) • អល់ឡអ៊ូអ اکبر ២ ដង • ឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលលល់ឡោះ ១ ដង «ពាក្យពេចន៍នៃអ៊ីកម៉ះ» មាន ១១ ឃ្លាដោយសូត្រលឿនជាប់ៗគ្នា៖ • អល់ឡអ៊ូអ اکبر ២ ដង • អ័ស្ហហ៖ឌូអ៊ាន់ឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលលល់ឡោះ ១ ដង • អ័ស្ហហ៖ឌូអ៊ាន់ណាមូហាំម៉ាដាររ៉ស៊ូលុលឡោះ ១ ដង • ហៃយ៉ាអាល័សសឡាត ១ ដង • ហៃយ៉ាអាល័លហ្វាឡាស ១ ដង • កកាម៉ាទិសសឡាត ២ ដង • អល់ឡអ៊ូអ اکبر ២ ដង • ឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលលល់ឡោះ ១ ដង។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب الأذان)
(ជំពូកស្តីពីលក្ខខណ្ឌតម្រូវនៃការថ្វាយបង្គំ - បាប់ស្ហ៊ុរូតូសសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)) លក្ខខណ្ឌតម្រូវ (ស្ហារ៉ាត់) គឺជាអ្វីដែលត្រូវតែមានមុនពេលចាប់ផ្តើមថ្វាយបង្គំនិងត្រូវបន្តរក្សាវាឱ្យបានរហូតដល់ចប់ការថ្វាយបង្គំ។ លក្ខខណ្ឌតម្រូវទូទៅនៃការថ្វាយបង្គំរួមមាន៖ ឥស្លាមសតិបញ្ញាគ្រប់គ្រាន់ការចេះដឹងដឹងខុសត្រូវ (តាមយីស)។ «លក្ខខណ្ឌសំខាន់ៗដែលទាក់ទងនឹងការថ្វាយបង្គំមាន ៥ យ៉ាង»៖ ១. «ការចូលដល់ពេលវេលាកំណត់នៃការថ្វាយបង្គំ (អាល់វ៉ាកត៍)»៖ • ពេលវេលាហ្ស៊ូហួរ (Zuhr)៖ ចាប់ពីពេលថ្ងៃរសៀល (ហ្សាវ៉ាល់ - ព្រះអាទិត្យជ្រេពីចំណុចកណ្តាលមេឃ) រហូតដល់ស្រមោលរបស់វត្ថុស្មើនឹងកម្ពស់ដើមរបស់វា។ • ពេលវេលាអាសើរ (Asr)៖ ចាប់ពីពេលផុតម៉ោងហ្ស៊ូហួររហូតដល់ស្រមោលស្មើនឹងពីរដងនៃកម្ពស់ដើម (ពេលវេលាដែលពេញចិត្ត) និងរហូតដល់ថ្ងៃលិច (ពេលវេលាចាំបាច់)។ • ពេលវេលាម៉ាហ្ហ្រិប (Maghrib)៖ ចាប់ពីពេលថ្ងៃលិចទាំងស្រុងរហូតដល់រលាយបាត់ពន្លឺពណ៌ក្រហមនៅលើផ្ទៃមេឃ (សាហ្វាក់អាហ្មារ)។ • ពេលវេលាអ៊ីស្សា (Isha)៖ ចាប់ពីពេលបាត់ពន្លឺពណ៌ក្រហមរហូតដល់មួយភាគបីនៃយប់ឬពាក់កណ្តាលយប់ (ពេលវេលាពេញចិត្ត) និងរហូតដល់ទាបភ្លឺ (ពេលវេលាចាំបាច់)។ • ពេលវេលាស៊ូប៊ុហ៍/ហ្វាហ្សើរ (Fajr)៖ ចាប់ពីពេលទាបភ្លឺពិតប្រាកដ (ហ្វាហ្សើរសាឌីក) រហូតដល់ពេលព្រះអាទិត្យរះ។ ២. «ភាពស្អាតបរិសុទ្ធពីហាដាសទាំងតូចទាំងធំ (តាហារ៉ោះមីណាល់ហាដាស)» ដោយការយកវុឌូឬងូតទឹកធំឬតាយ៉ាំមុម។ ៣. «ភាពស្អាតបរិសុទ្ធពីណាហ្ស៊ីស (តាហារ៉ោះមីណាល់ខាបាស)» លើរាងកាយសម្លៀកបំពាក់និងទីកន្លែងថ្វាយបង្គំ។ ៤. «ការបិទបាំងអោរ៉ាត់ (សាតរ៉ុលអោរ៉ាត់)» ដោយសម្លៀកបំពាក់ស្អាតនិងស្របច្បាប់៖ • អោរ៉ាត់របស់បុរសពេញវ័យ៖ ចាប់ពីផ្ចិតរហូតដល់ជង្គង់។ • អោរ៉ាត់របស់ស្ត្រីសេរីជនពេញវ័យ៖ រាងកាយរបស់នាងទាំងមូលលើកលែងតែផ្ទៃមុខនិងបាតដៃទាំងពីរប៉ុណ្ណោះក្នុងការថ្វាយបង្គំ។ ៥. «ការបែរមុខចំទិសគិបឡះ (អ៊ីស្ទិកបាលុលគិបឡះ)» គឺបែរទៅកាន់កាកពះដ៏ពិសិដ្ឋនៅទីក្រុងម៉ាកកះ។ «និងចេតនា (នីយ៉ាត់) ក្នុងចិត្ត» សម្រាប់កំណត់ការថ្វាយបង្គំជាក់លាក់ដោយមិនចាំបាច់បន្លឺសំឡេងឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب شروط الصلاة)
(ជំពូកស្តីពីលក្ខណ៖នៃការថ្វាយបង្គំ - បាប់ស៊ីហ្វាទីសសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)) លក្ខណ៖និងរបៀបនៃការថ្វាយបង្គំស្របតាមគំរូរបស់ព្យាការី ﷺ ដែលលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរពួកអ្នកថ្វាយបង្គំដូចដែលពួកអ្នកបានឃើញខ្ញុំថ្វាយបង្គំ» (កត់ត្រាដោយប៊ូខរី)។ «សសរទ្រូង (អើរ់កាន) នៃការថ្វាយបង្គំមាន ១៤ យ៉ាង» ដែលខ្វះមិនបានជាដាច់ខាត៖ ១. ការក្រោកឈរត្រង់ (កីយ៉ាម) ក្នុងការថ្វាយបង្គំហ្វ័រដ៍សម្រាប់អ្នកដែលមានលទ្ធភាព។ ២. ការតាក់បៀរចាប់ផ្តើម (តាក់ប៊ីរ៉ាតុលអ៊ីហរ៉ម) ដោយពោលថា «អល់ឡអ៊ូអ اکبر»។ ៣. ការសូត្រស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះនៅគ្រប់រ៉ាកអាត់ទាំងអស់។ ៤. ការឱនរុកូអ៍ (Ruku') ដោយដាក់ដៃទាំងពីរលើជង្គង់ខ្នងរាបស្មើ។ ៥. ការងើបឡើងត្រង់ពីការរុកូអ៍ (អ៊ីអ៍ទិដាល)។ ៦. ការឈរឱ្យស្ងប់ត្រង់ក្រោយងើបពីរុកូអ៍។ ៧. ការក្រាបស៊ុជូដ (Sujud) លើសរីរាង្គទាំង ៧ (ថ្ងាសរួមទាំងច្រមុះបាតដៃទាំងពីរជង្គង់ទាំងពីរនិងចុងម្រាមជើងទាំងពីរ)។ ៨. ការងើបឡើងពីការក្រាបស៊ុជូដ។ ៩. ការអង្គុយនៅចន្លោះការក្រាបស៊ុជូដទាំងពីរ។ ១០. ការស្ងប់ស្ងាត់នឹងនរ (តូម៉ាក់នីណះ) នៅក្នុងគ្រប់កាយវិការទាំងអស់។ ១១. ការអង្គុយតាសះហ៊ុតចុងក្រោយ។ ១២. ការសូត្រតាសះហ៊ុតចុងក្រោយ (អាល់អាតាហ៊ីយ៉ាតុលីលឡោះ...)។ ១៣. ការជូនពរ (សឡាវ៉ាត់) ដល់ព្យាការី ﷺ ក្នុងតាសះហ៊ុតចុងក្រោយ។ ១៤. ការតាស្លីម (ការជូនពរសន្តិភាព) ដោយពោលថា «អាស្សាឡាមូអាឡៃគុមវ៉ារ៉ោះម៉ាទុលឡោះ» ដោយងាកទៅស្តាំនិងឆ្វេង។ «កាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីបាត) នៃការថ្វាយបង្គំមាន ៨ យ៉ាង» (បើភ្លេចអាចប៉ះប៉ូវដោយការស៊ុជូដសាហ្វ)៖ ១. រាល់តាក់បៀរទាំងអស់ក្រៅពីតាក់ប៊ីរ៉ាតុលអ៊ីហរ៉ម។ ២. ការពោល «សាមីអល់ឡអ៊ូលីម៉ានហាមីដះ» សម្រាប់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) និងអ្នកថ្វាយបង្គំតែម្នាក់ឯង។ ៣. ការពោល «រ៉ាប់ព៉ាណាវ៉ាឡាកាល់ហាំដ៍» សម្រាប់ទាំងអស់គ្នា។ ៤. ការពោល «ស៊ូបហាន៉ារ៉ាប់ពៀលអាហ្ស៊ីម» យ៉ាងតិច ១ ដងក្នុងពេលរុកូអ៍។ ៥. ការពោល «ស៊ូបហាន៉ារ៉ាប់ពៀលអាក់ឡា» យ៉ាងតិច ១ ដងក្នុងពេលស៊ុជូដ។ ៦. ការពោល «រ៉ាប់ពិគហ្វៀរលី» នៅចន្លោះការស៊ុជូដទាំងពីរ។ ៧. ការអង្គុយតាសះហ៊ុតទីមួយ។ ៨. ការសូត្រពាក្យតាសះហ៊ុតទីមួយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب صفة الصلاة)
(វគ្គស្តីពីចំណុចដែលត្រូវស្អប់ខ្ពើមនៅក្នុងការថ្វាយបង្គំ - ហ្វាស្លុនហ្វីម៉ាក្រូហាតិសសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)) ចំណុចដែលត្រូវស្អប់ខ្ពើម (ម៉ាក្រូហ៍) និងគួរចៀសវាងនៅក្នុងការថ្វាយបង្គំដើម្បីរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់និងការគោរពប្រតិបត្តិដោយស្មោះ (ឃុស្ហ៊ូអ៍)៖ ១. «ការងាករេចុះឡើងដោយគ្មានការចាំបាច់» ស្របតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ៖ «វាជាការឆក់យកដែលអារក្សស្ហៃតន (អារក្ស)ឆក់យកចេញពីការថ្វាយបង្គំរបស់អ្នកបម្រើ»។ ប្រសិនបើងាករាងកាយទាំងមូលបែរចេញពីទិសគិបឡះនោះការថ្វាយបង្គំត្រូវទុកជាមោឃ៖។ ២. «ការសម្លឹងមើលឡើងទៅលើផ្ទៃមេឃ» ស្របតាមការព្រមានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងររបស់ព្យាការី ﷺ៖ «តើមានរឿងអ្វីចំពោះមនុស្សមួយក្រុមដែលសម្លឹងភ្នែកឡើងទៅលើមេឃក្នុងការថ្វាយបង្គំរបស់ពួកគេ? ពួកគេត្រូវតែបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់បើពុំនោះទេភ្នែករបស់ពួកគេនឹងត្រូវឆក់យកទៅបាត់» (កត់ត្រាដោយប៊ូខរី)។ ៣. «ការបិទភ្នែក» លើកលែងតែមានរបស់ដែលរំខានដល់ការផ្ចង់អារម្មណ៍នៅពីមុខ។ ៤. «ការអង្គុយច្រហោងដូចឆ្កែ (អ៊ីកអា)» ពោលគឺការច្រត់ចុងជើងហើយយកគូទអង្គុយលើកែងជើងឬការដាក់គូទលើដីហើយបញ្ឈរជង្គង់ទាំងពីរ។ ៥. «ការពង្រាយកំភួនដៃទាំងពីរផ្ទាល់លើដីពេលក្រាបស៊ុជូដ (អ៊ីហ្វទីរ៉ស្ហ)» ដូចជាសត្វឆ្កែឬសត្វសាហាវដោយត្រូវលើកកែងដៃឡើងឱ្យផុតពីដី។ ៦. «ការលេងម្រាមដៃការខ្ទាស់ម្រាមដៃចូលគ្នាឬការកាច់ម្រាមដៃឱ្យឮសូរ» នៅក្នុងការថ្វាយបង្គំ។ ៧. «ការច្រត់ដៃលើចង្កេះ (អ៊ីខ៍ទីសារ)»។ ៨. «ការថ្វាយបង្គំនៅចំពោះមុខអាហារដែលបានលើកមកដល់ខណ៖ដែលខ្លួនកំពុងឃ្លានឬការថ្វាយបង្គំខណ៖ដែលកំពុងទប់ទឹកនោមឬលាមក (ហាកិន)» ដោយត្រូវទៅបន្ទោបង់និងបរិភោគអាហារជាមុនសិន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل)
(វគ្គស្តីពីការអាននៅក្នុងការថ្វាយបង្គំនិងការថ្វាយបង្គំពេលយប់) ស៊ុនន៉ះនានានៃការអានគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានបន្ទាប់ពីស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះ៖ «នៅក្នុងការថ្វាយបង្គំស៊ូប៊ុហ៍ (Fajr)»៖ គួរអានស៊ូរ៉ាត់វែងៗនៃក្រុមទិវ៉ាល់អាល់មូហ្វាស់សល់ (ចាប់ពីស៊ូរ៉ាត់កាហ្វរហូតដល់ស៊ូរ៉ាត់អ៊ាន់ណាបា)។ «នៅក្នុងការថ្វាយបង្គំហ្ស៊ូហួរអាសើរនិងអ៊ីស្សា»៖ គួរអានស៊ូរ៉ាត់មធ្យមនៃក្រុមអៅសាតអាល់មូហ្វាស់សល់ (ចាប់ពីស៊ូរ៉ាត់អ៊ាន់ណាបារហូតដល់ស៊ូរ៉ាត់អាល់ឌូហា)។ «នៅក្នុងការថ្វាយបង្គំម៉ាហ្ហ្រិប»៖ គួរអានស៊ូរ៉ាត់ខ្លីៗនៃក្រុមក៊ីស័រអាល់មូហ្វាស់សល់ (ចាប់ពីស៊ូរ៉ាត់អាល់ឌូហារហូតដល់ស៊ូរ៉ាត់អ៊ាន់ណាស) បើទោះបីជាការអានស៊ូរ៉ាត់វែងម្តងម្កាលត្រូវបានអនុញ្ញាតក្តី។ «ការថ្វាយបង្គំពេលយប់ (កីយ៉ាម៉ុលឡៃល / តាហាជ្ជ៉ុទ)»៖ ព្យាការី ﷺ បានអានយ៉ាងវែងអន្លាយដោយធ្វើរុកូអ៍និងស៊ុជូដស្ទើរតែស្មើនឹងពេលឈរអាន។ នៅពេលលោក ﷺ អានប៉ះអាយ៉ាត់ដែលសរសើរអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) លោកបានសរសើរទ្រង់ពេលប៉ះអាយ៉ាត់សុំអង្វរលោកបានសុំអង្វរហើយពេលប៉ះអាយ៉ាត់អំពីទោសទណ្ឌលោកបានសុំការជ្រកកោនពីអល់ឡោះ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل)
(ជំពូកស្តីពីការក្រាបស៊ុជូដពេលភ្លេច - បាប់ស៊ុជូដិសសាហ្វ) ស៊ុជូដសាហ្វគឺជាការក្រាបស៊ុជូដចំនួន ២ ដងដើម្បីប៉ះប៉ូវនូវកំហុសឆ្គងដែលកើតឡើងដោយអចេតនានៅក្នុងការថ្វាយបង្គំមិនថាក្នុងការថ្វាយបង្គំហ្វ័រដ៍ឬការថ្វាយបង្គំបន្ថែម (ស៊ុនន៉ះ) ឡើយ។ «មូលហេតុដែលនាំឱ្យមានការស៊ុជូដសាហ្វមាន ៣ យ៉ាង»៖ ១. «ការបន្ថែម (ហ្ស៊ីយ៉ាដះ) ដោយភ្លេច» ដូចជាការបន្ថែមការឈរអង្គុយរុកូអ៍ស៊ុជូដឬបន្ថែមមួយរ៉ាកអាត់។ ប្រសិនបើបន្ថែមដោយចេតនាការថ្វាយបង្គំត្រូវទុកជាមោឃ៖។ ប្រសិនបើដឹងខ្លួនពេលកំពុងបន្ថែមត្រូវតែត្រឡប់មកកាយវិការដើមភ្លាមៗ រួចស៊ុជូដសាហ្វ។ ២. «ការកាត់បន្ថយ (ណាក្ស) ដោយភ្លេច»៖ • ប្រសិនបើភ្លេចសសរទ្រូង (រុកន) ដូចជារុកូអ៍ឬស៊ុជូដ៖ ត្រូវតែបំពេញសសរទ្រូងនោះឡើងវិញជាដាច់ខាតប្រសិនបើនឹកឃើញមុនពេលចាប់ផ្តើមអានក្នុងរ៉ាកអាត់បន្ទាប់។ បើនឹកឃើញក្រោយមករ៉ាកអាត់ដែលខ្វះនោះត្រូវទុកជាមោឃ៖ ហើយយករ៉ាកអាត់បន្ទាប់ជំនួសវិញរួចស៊ុជូដសាហ្វ។ • ប្រសិនបើភ្លេចកាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីប) ដូចជាតាសះហ៊ុតទីមួយឬតាក់បៀរផ្លាស់ប្តូរកាយវិការ៖ មិនបាច់ត្រឡប់មកវិញឡើយប្រសិនបើបានក្រោកឈរត្រង់ហើយប៉ុន្តែត្រូវធ្វើការស៊ុជូដសាហ្វប៉ះប៉ូវមុនពេលតាស្លីម។ ៣. «ការសង្ស័យ (ស្ហាក់) នៅក្នុងចំនួនរ៉ាកអាត់»៖ ត្រូវផ្អែកលើចំនួនដែលតិចបំផុតដែលប្រាកដក្នុងចិត្ត (ឧទាហរណ៍សង្ស័យថាតើបានថ្វាយបង្គំ ៣ ឬ ៤ រ៉ាកអាត់ត្រូវកំណត់យក ៣) រួចថ្វាយបង្គំបំពេញមួយរ៉ាកអាត់ទៀតនិងធ្វើការស៊ុជូដសាហ្វមុនពេលតាស្លីម។ «ពេលវេលានៃការស៊ុជូដសាហ្វ»៖ តាមក្បួនទូទៅនៃមជ្ឈដ្ឋានហាន់បាលីការស៊ុជូដសាហ្វទាំងអស់គឺធ្វើឡើង «មុនពេលតាស្លីម» លើកលែងតែករណីពីរប៉ុណ្ណោះដែលធ្វើឡើង «ក្រោយពេលតាស្លីម»៖ ទីមួយ៖ នៅពេលដែលបានតាស្លីមដោយខ្វះរ៉ាកអាត់រួចដឹងខ្លួនហើយក្រោកឡើងបំពេញរ៉ាកអាត់ដែលខ្វះ។ ទីពីរ៖ នៅពេលដែលអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)មានការសង្ស័យហើយបានសម្រេចចិត្តផ្អែកលើការសន្និដ្ឋានដ៏រឹងមាំបំផុតរបស់ខ្លួន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب سجود السهو)
(វគ្គស្តីពីសកម្មភាពអចេតនានៅក្នុងការថ្វាយបង្គំ) សេចក្តីសម្រេចលើសកម្មភាពនិងសំឡេងដែលកើតឡើងក្នុងពេលថ្វាយបង្គំ៖ ១. «ការសើចឮសំឡេង (កាហ៍កាហ៉ះ)» ធ្វើឱ្យការថ្វាយបង្គំត្រូវទុកជាមោឃ៖ដាច់ខាតដោយឯកច្ឆន្ទរបស់អ្នកប្រាជ្ញប៉ុន្តែមិនធ្វើឱ្យខូចវុឌូឡើយ។ រីឯការញញឹមដោយគ្មានសំឡេងគឺមិនធ្វើឱ្យខូចការថ្វាយបង្គំឡើយ។ ២. «ការនិយាយដោយចេតនា» ធ្វើឱ្យការថ្វាយបង្គំខូចស្របតាមហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)៖ «ការថ្វាយបង្គំនេះមិនសក្តិសមនឹងពាក្យសម្តីរបស់មនុស្សលោកឡើយវាគឺជាការតាសស្ប៊ីហ៍តាក់បៀរនិងការអានគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអាន» (កត់ត្រាដោយមូស្លីម)។ ៣. «សំឡេងក្អកកណ្តាស់ស្ងាបឬខកខានដង្ហើមដោយអចេតនា» មិនធ្វើឱ្យខូចការថ្វាយបង្គំឡើយបើទោះបីជាលេចចេញជាអក្សរពីរក្តីដោយសារជាភាពទាល់ច្រកដែលមិនអាចទប់បាន។ ៤. «សកម្មភាពតិចតួចដោយសារការចាំបាច់» ដូចជាការសម្លាប់ពស់ឬខ្យាដំរីការទារកដូចដែលព្យាការី ﷺ ធ្លាប់បានពរចៅស្រីអ៊ូម៉ាម៉ះឬការដើរទៅមុខបន្តិចដើម្បីបើកទ្វារគឺត្រូវបានអនុញ្ញាតនិងមិនធ្វើឱ្យខូចការថ្វាយបង្គំឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل) في الكلام على السجود لنقص
(ជំពូកស្តីពីការថ្វាយបង្គំបន្ថែមនិងពេលវេលាហាមឃាត់ - បាប់សឡាតិតាតាវ្វុអ៍វ៉ាអៅកាតិណាហ៊ី) ការថ្វាយបង្គំបន្ថែម (តាតាវ្វុអ៍) គឺជាការថ្វាយបង្គំស្ម័គ្រចិត្តដើម្បីខិតទៅជិតអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ និងប៉ះប៉ូវនូវកង្វះខាតនានានៃការថ្វាយបង្គំហ្វ័រដ៍។ «ការថ្វាយបង្គំបន្ថែមដែលត្រូវបានសង្កត់ធ្ងន់បំផុត» គឺការថ្វាយបង្គំពេលសូរ្យគ្រាស (សឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ) អាល់គុហ៊្វូស) បន្ទាប់មកការថ្វាយបង្គំសុំទឹកភ្លៀង (សឡាតអាល់អ៊ីស្ទិស្កា) បន្ទាប់មកការថ្វាយបង្គំតារ៉ាវ៉ីហ៍ (Tarawih) និងការថ្វាយបង្គំវីទៀរ (Witr)។ «ការថ្វាយបង្គំវីទៀរ (Witr)» គឺជាស៊ុនន៉ះដ៏រឹងមាំបំផុត (ស៊ុនន៉ះមូអាកកាដះ) ដែលពេលវេលារបស់វាគឺចាប់ពីក្រោយការថ្វាយបង្គំអ៊ីស្សារហូតដល់ទាបភ្លឺ (ហ្វាហ្សើរ)។ ចំនួនរ៉ាកអាត់អប្បបរមាគឺ ១ រ៉ាកអាត់ហើយអតិបរមាគឺ ១១ រ៉ាកអាត់។ កម្រិតល្អឥតខ្ចោះទាបបំផុតគឺ ៣ រ៉ាកអាត់ដោយថ្វាយបង្គំ ២ រ៉ាកអាត់ហើយតាស្លីមរួចថ្វាយបង្គំ ១ រ៉ាកអាត់ទៀត។ ហើយជាស៊ុនន៉ះឱ្យសូត្រឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)គូនូត (Qunut) នៅក្នុងរ៉ាកអាត់ចុងក្រោយបន្ទាប់ពីងើបពីរុកូអ៍។ «ស៊ុនន៉ះរ៉ាវ៉ាទីព (Sunan Rawatib)» ដែលភ្ជាប់នឹងការថ្វាយបង្គំហ្វ័រដ៍មាន ១២ រ៉ាកអាត់ក្នុងមួយថ្ងៃមួយយប់៖ • ២ រ៉ាកអាត់មុនស៊ូប៊ុហ៍ (ជាស៊ុនន៉ះដែលរឹងមាំបំផុត) • ៤ រ៉ាកអាត់មុនហ្ស៊ូហួរ (ដោយតាស្លីមរៀងរាល់ ២ រ៉ាកអាត់) • ២ រ៉ាកអាត់ក្រោយហ្ស៊ូហួរ • ២ រ៉ាកអាត់ក្រោយម៉ាហ្ហ្រិប • ២ រ៉ាកអាត់ក្រោយអ៊ីស្សា។ អ្នកណាដែលថែរក្សាការថ្វាយបង្គំ ១២ រ៉ាកអាត់នេះជារៀងរាល់ថ្ងៃអល់ឡោះ ﷻ នឹងសាងសង់ភូមិគ្រឹះមួយសម្រាប់គេនៅក្នុងឋានសួគ៌។ «ពេលវេលាទាំង ៥ ដែលត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យថ្វាយបង្គំ (អៅកាតអាល់ណាហ៊ី)»៖ ១. ចាប់ពីពេលថ្វាយបង្គំស៊ូប៊ុហ៍រួចរហូតដល់ព្រះអាទិត្យរះឡើងខ្ពស់ប្រមាណមួយចង្អុលលំពែង (ប្រហែល ១៥ នាទីក្រោយថ្ងៃរះ)។ ២. នៅពេលព្រះអាទិត្យរះឡើងត្រង់ចំណុចកណ្តាលមេឃ (មុនពេលថ្ងៃរសៀលបន្តិច) រហូតដល់ព្រះអាទិត្យជ្រេ។ ៣. ចាប់ពីពេលថ្វាយបង្គំអាសើររួចរហូតដល់ពេលព្រះអាទិត្យចាប់ផ្តើមទន់ទាបលិច។ ៤. នៅពេលព្រះអាទិត្យចាប់ផ្តើមទន់ទាបលិចរហូតដល់លិចបាត់ទាំងស្រុង។ ក្នុងពេលវេលាទាំងនេះត្រូវបានហាមឃាត់ការថ្វាយបង្គំបន្ថែមទូទៅប៉ុន្តែត្រូវបានលើកលែងចំពោះការសងការថ្វាយបង្គំហ្វ័រដ៍ដែលខកខានឬការថ្វាយបង្គំដែលមានមូលហេតុជាក់លាក់ (ដូចជាការថ្វាយបង្គំគារវកិច្ចវិហារ - តាហ៊ីយ៉ាតុលម៉ាស្ជិទឬការថ្វាយបង្គំសព) តាមទស្សន៖អ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب صلاة التطوع)، وأوقات النهي
(ជំពូកស្តីពីការថ្វាយបង្គំជាជួរ/ជាក្រុម - បាប់សឡាតិលជេម៉ាអាហ៍) ការថ្វាយបង្គំជាក្រុមត្រូវបានបញ្ញត្តិឡើងដើម្បីបង្កើនចំណងសាមគ្គីភាពក្តីស្រឡាញ់និងការចងភ្ជាប់រវាងមូស្លីមទាំងអស់។ «ការថ្វាយបង្គំជាក្រុមគឺជាកាតព្វកិច្ចលើបុគ្គលម្នាក់ៗ (ហ្វ័រដ៍អៃន)» សម្រាប់បុរសសេរីជនដែលមានលទ្ធភាពសម្រាប់ការថ្វាយបង្គំហ្វ័រដ៍ទាំង ៥ ពេលមិនថាក្នុងពេលស្នាក់នៅឬពេលធ្វើដំណើរក្តីស្របតាមបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ក្នុងស៊ូរ៉ាត់អ៊ាន់នីសាអាយ៉ាត់ទី ១០២ និងប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ៖ «ការថ្វាយបង្គំដែលធ្ងន់ធ្ងរបំផុតចំពោះពួកពុតត្បុត (មូណាហ្វិកហ៍ (កាតព្វកិច្ចសាសនា)) គឺការថ្វាយបង្គំអ៊ីស្សានិងស៊ូប៊ុហ៍ប្រសិនបើពួកគេដឹងពីផលបុណ្យនៅក្នុងការថ្វាយបង្គំទាំងពីរពួកគេនឹងមកចូលរួមជាមិនខានទោះបីជាត្រូវវារមកក្តី...» (កត់ត្រាដោយប៊ូខរីនិងមូស្លីម)។ «ប៉ុន្តែការថ្វាយបង្គំជាក្រុមមិនមែនជាលក្ខខណ្ឌតម្រូវនៃសុពលភាពនៃការថ្វាយបង្គំឡើយ» ដូច្នេះការថ្វាយបង្គំតែម្នាក់ឯងដោយគ្មានហេតុផលសមស្របនៅតែត្រឹមត្រូវប៉ុន្តែគេមានបាបចំពោះការបោះបង់ការចូលរួមក្រុម។ «ផលបុណ្យនៃការថ្វាយបង្គំជាក្រុមគឺប្រសើរជាងការថ្វាយបង្គំតែម្នាក់ឯងចំនួន ២៧ ដង» ស្របតាមហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)សហ៊ីហ៍របស់លោកអ៊ីព្នអ៊ូម៉ើរ ﵄។ «ចំនួនអប្បបរមានៃការថ្វាយបង្គំជាក្រុមគឺចាប់ពី ២ នាក់ឡើងទៅ» (អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ម្នាក់និងអ្នកដើរតាមម្នាក់)។ ហើយការថ្វាយបង្គំនៅក្នុងវិហារដែលមានមនុស្សច្រើនគឺត្រូវបានអល់ឡោះ ﷻ សព្វព្រះទ័យជាង។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب صلاة الجماعة)
(វគ្គស្តីពីច្បាប់វិន័យនៃការធ្វើជាអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) - ហ្វាស្លុនហ្វីអាហ៍កាមិលអ៊ីម៉ាម៉ះ) លំដាប់អាទិភាពនៃបុគ្គលដែលសមស្របបំផុតក្នុងការធ្វើជាអ៊ីម៉ាមដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ៖ ១. «បុគ្គលដែលចេះចាំនិងសូត្រគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានបានត្រឹមត្រូវនិងពីរោះជាងគេ» រួមជាមួយនឹងការយល់ដឹងពីច្បាប់វិន័យនៃការថ្វាយបង្គំ។ ២. ប្រសិនបើស្មើគ្នាគឺ «បុគ្គលដែលយល់ដឹងស៊ីជម្រៅជាងគេពីស៊ុនន៉ះរបស់ព្យាការី ﷺ»។ ៣. ប្រសិនបើស្មើគ្នាគឺ «បុគ្គលដែលបានធ្វើហ៊ីជរ៉ោះមុនគេ (ឬចាស់ទុំជាងគេក្នុងឥស្លាម)»។ ៤. ប្រសិនបើស្មើគ្នាគឺ «បុគ្គលដែលមានវ័យចំណាស់ជាងគេ» ស្របតាមហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)របស់ព្យាការី ﷺ។ «ម្ចាស់ផ្ទះឬអ៊ីម៉ាមប្រចាំការនៃវិហារ» គឺមានសិទ្ធិអាទិភាពបំផុតក្នុងការដឹកនាំការថ្វាយបង្គំនៅក្នុងទីកន្លែងរបស់ខ្លួនលើកលែងតែមានការអនុញ្ញាតពីគាត់។ «បុគ្គលដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើជាអ៊ីម៉ាមដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ»៖ • ស្ត្រីមិនអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើជាអ៊ីម៉ាមដឹកនាំបុរសឡើយប៉ុន្តែនាងអាចដឹកនាំក្រុមស្ត្រីដូចគ្នាបាន។ • បុគ្គលដែលមិនចេះអានស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះឱ្យបានត្រឹមត្រូវ (អ៊ុម្មី) មិនអាចដឹកនាំអ្នកដែលចេះអានត្រឹមត្រូវឡើយ។ • បុគ្គលដែលមានពិការភាពមិនអាចបំពេញកាយវិការពេញលេញមិនអាចដឹកនាំអ្នកដែលមានសុខភាពល្អឡើយលើកលែងតែអ៊ីម៉ាមប្រចាំការដែលធ្លាក់ខ្លួនឈឺជាបណ្តោះអាសន្ន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل) في أحكام الإمامة
(វគ្គស្តីពីទីតាំងឈររបស់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) និងអ្នកថ្វាយបង្គំ) ទីតាំងឈរនៅក្នុងការថ្វាយបង្គំជាក្រុម៖ ១. «ប្រសិនបើមានអ្នកដើរតាម (ម៉ាក់មូម) តែម្នាក់គត់» នោះគាត់ត្រូវឈរនៅ «ចំហៀងខាងស្តាំរបស់អ៊ីម៉ាម» ស្មើគ្នាជាមួយអ៊ីម៉ាមស្របតាមហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)របស់លោកអ៊ីព្នអាព្ពាស ﵄ ជាមួយព្យាការី ﷺ។ ប្រសិនបើគាត់ឈរនៅខាងឆ្វេងឬឈរនៅខាងក្រោយតែម្នាក់ឯងការថ្វាយបង្គំមិនត្រឹមត្រូវឡើយតាមមជ្ឈដ្ឋានហាន់បាលី។ ២. «ប្រសិនបើមានអ្នកដើរតាមចាប់ពី ២ នាក់ឡើងទៅ» ពួកគេត្រូវ «ឈរនៅពីក្រោយខ្នងរបស់អ៊ីម៉ាម» ជាជួរត្រង់ស្មើគ្នា។ «ការរៀបចំជួរ (ស៊ូហ៊្វូហ្វ)»៖ • ជួរទីមួយត្រូវបំពេញឱ្យពេញលេញជាមុនសិនទើបចាប់ផ្តើមជួរទីពីរ។ • ជួរខាងមុខត្រូវផ្តល់អាទិភាពដល់បុរសដែលមានចំណេះដឹងនិងវ័យចំណាស់។ • បន្ទាប់មកក្មេងប្រុស។ • ហើយជួរចុងក្រោយបង្អស់គឺជួររបស់ស្ត្រី។ ជួរដ៏ល្អបំផុតរបស់បុរសគឺជួរមុខបង្អស់ហើយជួរដ៏ល្អបំផុតរបស់ស្ត្រីគឺជួរក្រោយបង្អស់ (នៅពេលថ្វាយបង្គំរួមគ្នាជាមួយបុរស)។ «ការតម្រង់ជួរឱ្យត្រង់និងស្មើគ្នា (តវីយ៉ាតុសសាហ្វ)» ដោយកែងជើងនិងស្មាទល់ស្មាគឺជាកាតព្វកិច្ចដែលព្យាការី ﷺ បានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងខ្លាំង។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل) في موقف الإمام والمأمومين
(វគ្គស្តីពីច្បាប់វិន័យនៃការដើរតាមអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) - ហ្វាស្លុនហ្វីអាហ៍កាមិលអ៊ីកទីដា) ច្បាប់វិន័យនៃការដើរតាមអ៊ីម៉ាម៖ «លក្ខខណ្ឌនៃភាពត្រឹមត្រូវក្នុងការដើរតាម»៖ គឺអ្នកដើរតាមត្រូវដឹងពីការផ្លាស់ប្តូរកាយវិការរបស់អ៊ីម៉ាមតាមរយ៖ការមើលឃើញផ្ទាល់ឬការឮសំឡេងតាក់បៀររបស់អ៊ីម៉ាមឬសំឡេងរបស់អ្នកបន្លឺតាក់បៀរបន្ត (មូពាល់លីគ)។ «កាតព្វកិច្ចនៃការធ្វើតាមអ៊ីម៉ាម (មូតាបាអាហ៍)»៖ • អ្នកដើរតាមត្រូវតែធ្វើកាយវិការ «បន្ទាប់ពីអ៊ីម៉ាមភ្លាមៗ» ដោយមិនត្រូវធ្វើមុនអ៊ីម៉ាមឬធ្វើស្មើគ្នាជាមួយអ៊ីម៉ាមឡើយស្របតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ៖ «ពិតប្រាកដណាស់អ៊ីម៉ាមត្រូវបានតែងតាំងឡើងដើម្បីឱ្យគេធ្វើតាមដូច្នេះនៅពេលដែលគាត់តាក់បៀរចូរពួកអ្នកតាក់បៀរហើយកុំតាក់បៀររហូតដល់គាត់តាក់បៀរចប់ហើយនៅពេលដែលគាត់រុកូអ៍ចូរពួកអ្នករុកូអ៍...»។ «ការធ្វើកាយវិការមុនអ៊ីម៉ាម (សាបាកកោះ) ត្រូវបានហាមឃាត់ដាច់ខាត (ហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា))» ហើយប្រសិនបើបុគ្គលម្នាក់ងើបក្បាលពីរុកូអ៍ឬស៊ុជូដមុនអ៊ីម៉ាមដោយចេតនានោះការថ្វាយបង្គំរបស់គេត្រូវទុកជាមោឃ៖ ព្រមទាំងមានការព្រមានថាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ អាចនឹងប្តូរក្បាលរបស់គេឱ្យទៅជាក្បាលសត្វលា។ «អ្នកដែលមកយឺត (ម៉ាសប៊ូក)»៖ នៅពេលចូលមកដល់វិហារត្រូវចូលរួមក្នុងកាយវិការណាដែលអ៊ីម៉ាមកំពុងស្ថិតនៅភ្លាមៗ។ ប្រសិនបើទាន់ការរុកូអ៍ជាមួយអ៊ីម៉ាមនោះគេទទួលបានរ៉ាកអាត់នោះពេញលេញ។ បន្ទាប់ពីអ៊ីម៉ាមតាស្លីមចប់គេត្រូវក្រោកឈរឡើងបំពេញរ៉ាកអាត់ដែលនៅខ្វះ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل) في أحكام الاقتداء
(វគ្គស្តីពីលក្ខខណ្ឌលើកលែងការចូលរួមថ្ងៃសុក្រនិងការថ្វាយបង្គំជាក្រុម) ឧបសគ្គនិងហេតុផលសមស្របតាមផ្លូវច្បាប់ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអវត្តមានពីការថ្វាយបង្គំថ្ងៃសុក្រនិងការថ្វាយបង្គំជាក្រុម៖ ១. «ជំងឺដែលបង្កការលំបាកខ្លាំង» ក្នុងការចេញទៅវិហារ។ ២. «ការភ័យខ្លាចចំពោះគ្រោះថ្នាក់» លើអាយុជីវិតទ្រព្យសម្បត្តិកិត្តិយសឬគ្រោះថ្នាក់ពីសត្រូវឬមេដឹកនាំផ្តាច់ការ។ ៣. «ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងភក់ជ្រាំទឹកជំនន់ខ្យល់ព្យុះត្រជាក់ខ្លាំងឬភាពងងឹតសូន្យសុង» ដែលបង្កការលំបាកដល់ការធ្វើដំណើរ។ ៤. «ការថែទាំអ្នកជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ» ដែលជាសាច់ញាតិជិតស្និទ្ធឬគ្មានអ្នកមើលថែជំនួស។ ៥. «ការរៀបចំធ្វើដំណើរដែលខ្លាចធ្លាក់យន្តហោះរថភ្លើងឬការខកខានមិត្តភក្តិរួមដំណើរ»។ ៦. «ការទប់ទឹកនោមឬលាមក (ហាកិន)» ឬពេលដែលអាហារត្រូវបានរៀបចំឡើងខណ៖ដែលខ្លួនកំពុងស្រេកឃ្លានយ៉ាងខ្លាំង។ ៧. «ការបរិភោគខ្ទឹមសខ្ទឹមបារាំងឬរបស់ដែលមានក្លិនស្អុយខ្លាំង» ដែលមិនទាន់បាត់ក្លិនពីព្រោះវាបង្កការរំខានដល់អ្នកថ្វាយបង្គំដទៃនិងពួកម៉ាឡាអ៊ីកះ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل) في الأعذار المسقطة للجمعة والجماعة
(ជំពូកស្តីពីការថ្វាយបង្គំរបស់អ្នកដែលមានឧបសគ្គ - បាប់សឡាតិអាហ៍លិលអាអ៍ហ្សារ) ការបន្ធូរបន្ថយសម្រាប់អ្នកជំងឺនិងអ្នកដំណើរក្នុងការថ្វាយបង្គំ៖ «ការថ្វាយបង្គំរបស់អ្នកជំងឺ»៖ ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់លោកអ៊ីមរ៉នប៊ីនហ៊ូសសៃន ﵁ ថា៖ «ចូរអ្នកថ្វាយបង្គំដោយឈរប្រសិនបើអ្នកមិនមានសមត្ថភាពចូរថ្វាយបង្គំដោយអង្គុយប្រសិនបើអ្នកមិនមានសមត្ថភាពចូរថ្វាយបង្គំដោយដេកផ្អៀងចំហៀង» (កត់ត្រាដោយប៊ូខរី)។ ហើយប្រសិនបើមិនអាចទៀតត្រូវដេកផ្ងារដោយងាកជើងទៅទិសគិបឡះនិងធ្វើកាយវិការងក់ក្បាលជំនួសរុកូអ៍និងស៊ុជូដ (ដោយស៊ុជូដឱ្យទាបជាងរុកូអ៍)។ «ការថ្វាយបង្គំរបស់អ្នកដំណើរ (ក័សរ៉ុសសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ))»៖ អ្នកដំណើរផ្លូវឆ្ងាយស្របច្បាប់ (ប្រមាណ ៨០ គីឡូម៉ែត្រឡើងទៅ) ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យ «កាត់បន្ថយការថ្វាយបង្គំហ្វ័រដ៍ដែលមាន ៤ រ៉ាកអាត់ (ហ្ស៊ូហួរអាសើរអ៊ីស្សា) មកត្រឹម ២ រ៉ាកអាត់»។ រីឯការថ្វាយបង្គំម៉ាហ្ហ្រិប (៣ រ៉ាកអាត់) និងស៊ូប៊ុហ៍ (២ រ៉ាកអាត់) គឺមិនអាចកាត់បន្ថយបានឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب صلاة أهل الأعذار)
(វគ្គបន្តស្តីពីការថ្វាយបង្គំលើជំនិះនិងលក្ខខណ្ឌនៃការធ្វើដំណើរ) សេចក្តីសម្រេចស្តីពីការថ្វាយបង្គំលើជំនិះនិងការស្នាក់នៅរបស់អ្នកដំណើរ៖ «ការថ្វាយបង្គំលើជំនិះ (រថយន្តកប៉ាល់យន្តហោះសត្វពាហន៖)»៖ • ការថ្វាយបង្គំបន្ថែម (ស៊ុនន៉ះ) គឺត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើនៅលើជំនិះក្នុងពេលធ្វើដំណើរទោះបីជាជំនិះនោះបែរទៅទិសណាខុសពីគិបឡះក្តីស្របតាមទង្វើរបស់ព្យាការី ﷺ។ • រីឯការថ្វាយបង្គំហ្វ័រដ៍គឺមិនអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើលើជំនិះឡើយលើកលែងតែករណីចាំបាច់ដែលខ្លាចផុតម៉ោងហើយមិនអាចចុះក្រោមបានដោយត្រូវបែរមុខទៅទិសគិបឡះនិងបំពេញរុកូអ៍ស៊ុជូដតាមលទ្ធភាព។ «រយ៖ពេលនៃការអនុញ្ញាតឱ្យកាត់បន្ថយការថ្វាយបង្គំ (ក័សរ៍)»៖ ប្រសិនបើអ្នកដំណើរមានបំណងស្នាក់នៅកន្លែងណាមួយលើសពី ៤ ថ្ងៃ (លើសពី ២០ ពេលថ្វាយបង្គំ) នោះគេត្រូវថ្វាយបង្គំពេញលេញ ៤ រ៉ាកអាត់ដូចជាអ្នកស្រុកដែរ។ បើស្នាក់នៅ ៤ ថ្ងៃឬតិចជាងឬមិនដឹងច្បាស់ថាការងារចប់ពេលណាគេអាចកាត់បន្ថយការថ្វាយបង្គំបាន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل) في قصر المسافر الصلاة
(វគ្គស្តីពីការរួមបញ្ចូលគ្នានៃការថ្វាយបង្គំ - ហ្វាស្លុនហ្វីល់ជែមអ៊ី) ការរួមបញ្ចូលការថ្វាយបង្គំ (អាល់ជែមអ៍) ត្រូវបានអនុញ្ញាតរវាងហ្ស៊ូហួរជាមួយអាសើរនិងរវាងម៉ាហ្ហ្រិបជាមួយអ៊ីស្សា។ «មូលហេតុដែលអនុញ្ញាតឱ្យរួមបញ្ចូលការថ្វាយបង្គំ»៖ ១. «ការធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយ» ដែលត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យកាត់បន្ថយការថ្វាយបង្គំ។ ២. «ជំងឺ» ដែលបង្កការលំបាកខ្លាំងដល់ការថ្វាយបង្គំដាច់ដោយឡែកតាមម៉ោងនីមួយៗ។ ៣. «ភ្លៀងធ្លាក់ជោកជាំព្រិលធ្លាក់ឬភក់ជ្រាំខ្លាំង» (សម្រាប់តែការរួមបញ្ចូលម៉ាហ្ហ្រិបជាមួយអ៊ីស្សាក្នុងវិហារដើម្បីកុំឱ្យពិបាកចេញមកម្តងទៀត)។ ៤. «ស្ត្រីដែលមានឈាមរោគអ៊ីស្ទិហាឌោះ» ឬអ្នកដែលមានទឹកនោមស្រក់មិនដាច់។ «ប្រភេទនៃការរួមបញ្ចូលការថ្វាយបង្គំ»៖ • ការរួមបញ្ចូលមុន (ជែមអ៊ីតាក់ឌីម)៖ យកអាសើរមកថ្វាយបង្គំក្នុងម៉ោងហ្ស៊ូហួរឬយកអ៊ីស្សាមកថ្វាយបង្គំក្នុងម៉ោងម៉ាហ្ហ្រិប។ • ការរួមបញ្ចូលក្រោយ (ជែមអ៊ីតាក់ឃៀរ)៖ ពន្យារហ្ស៊ូហួរទៅថ្វាយបង្គំក្នុងម៉ោងអាសើរឬពន្យារម៉ាហ្ហ្រិបទៅថ្វាយបង្គំក្នុងម៉ោងអ៊ីស្សា។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل) في الجمع
(វគ្គបន្តស្តីពីលក្ខខណ្ឌនៃការរួមបញ្ចូលការថ្វាយបង្គំពេលក្រោយ) លក្ខខណ្ឌតម្រូវនៃការរួមបញ្ចូលការថ្វាយបង្គំ៖ «លក្ខខណ្ឌនៃការរួមបញ្ចូលមុន (ជែមអ៊ីតាក់ឌីម)»៖ ១. ត្រូវមានចេតនារួមបញ្ចូលគ្នានៅពេលចាប់ផ្តើមការថ្វាយបង្គំទីមួយ។ ២. ត្រូវថ្វាយបង្គំតាមលំដាប់លំដោយ (ហ្ស៊ូហួរមុនអាសើរក្រោយ, ម៉ាហ្ហ្រិបមុនអ៊ីស្សាក្រោយ)។ ៣. ត្រូវធ្វើការថ្វាយបង្គំទាំងពីរជាប់ៗគ្នា (មូវ៉ាឡាត) ដោយមិនត្រូវឱ្យមានការដាច់ចន្លោះពេលយូររវាងការថ្វាយបង្គំទាំងពីរឡើយ។ ៤. ត្រូវបន្តមានមូលហេតុលើកលែង (ដូចជាភ្លៀងឬដំណើរ) រហូតដល់ចាប់ផ្តើមការថ្វាយបង្គំទីពីរ។ «លក្ខខណ្ឌនៃការរួមបញ្ចូលក្រោយ (ជែមអ៊ីតាក់ឃៀរ)»៖ ១. ត្រូវមានចេតនាពន្យារពេលដើម្បីរួមបញ្ចូលនៅក្នុងម៉ោងនៃការថ្វាយបង្គំទីមួយមុនពេលដែលម៉ោងនោះផុតរលត់។ ២. ត្រូវបន្តមានមូលហេតុលើកលែងរហូតដល់ចូលដល់ម៉ោងនៃការថ្វាយបង្គំទីពីរ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل)
(ជំពូកស្តីពីការថ្វាយបង្គំថ្ងៃសុក្រ - បាប់សឡាតិលជូមូអាហ៍) ថ្ងៃសុក្រ (យោមុលជូមូអាហ៍) គឺជាថ្ងៃដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមបំផុតក្នុងចំណោមថ្ងៃទាំងអស់ក្នុងសប្តាហ៍ហើយការថ្វាយបង្គំថ្ងៃសុក្រគឺជាកាតព្វកិច្ចដ៏រឹងមាំបំផុតមួយក្នុងសាសនាឥស្លាម។ «ការថ្វាយបង្គំថ្ងៃសុក្រគឺជាកាតព្វកិច្ចលើបុគ្គលម្នាក់ៗ (ហ្វ័រដ៍អៃន)» លើគ្រប់បុរសមូស្លីមសេរីជនពេញវ័យមានសតិគ្រប់គ្រងនិងរស់នៅជាអ្នកស្រុកអចិន្ត្រៃយ៍ស្របតាមបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ក្នុងស៊ូរ៉ាត់អាល់ជូមូអាហ៍អាយ៉ាត់ទី ៩៖ ﴿ឱបណ្តាអ្នកមានជំនឿទាំងឡាយ! នៅពេលដែលមានការអំពាវនាវឱ្យថ្វាយបង្គំនៅថ្ងៃសុក្រចូរពួកអ្នកប្រញាប់ប្រញាល់ទៅកាន់ការរំលឹកដល់អល់ឡោះហើយចូរបោះបង់ការលក់ដូរចេញ...﴾។ «អ្នកដែលត្រូវបានលើកលែងពីការថ្វាយបង្គំថ្ងៃសុក្រ»៖ ស្ត្រីកុមារដែលមិនទាន់ពេញវ័យទាសករអ្នកធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយនិងអ្នកជំងឺដែលមិនអាចទៅវិហារបាន។ ប្រសិនបើពួកគេមកចូលរួមការថ្វាយបង្គំរបស់ពួកគេគឺត្រឹមត្រូវហើយជំនួសការថ្វាយបង្គំហ្ស៊ូហួរបាន។ «ការព្រមានចំពោះអ្នកដែលបោះបង់ការថ្វាយបង្គំថ្ងៃសុក្រ»៖ ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលបោះបង់ការថ្វាយបង្គំថ្ងៃសុក្រចំនួន ៣ ដងដោយការធ្វេសប្រហែសអល់ឡោះនឹងបិទត្រាលើបេះដូងរបស់គេ» (កត់ត្រាដោយអាប៊ូដាវូដនិងទិរមីហ្ស៊ី)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب صلاة الجمعة