អាល់-រ៉ាវឌុល មួរពៀក (ពន្យល់ហ្ស៉ាត អាល់-មុស្តាកនិក)
អាល់-រ៉ាវឌុល មួរពៀក (ពន្យល់ហ្ស៉ាត អាល់-មុស្តាកនិក)
"អត្ថបទច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វិក) បុរាណពីប្រភព Turath/OpenITI ដែលមានអត្ថបទភាសាអារ៉ាប់ពេញលេញ និងការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ ចំនួន 317 ជំពូក។"
(វគ្គស្តីពីលក្ខខណ្ឌតម្រូវនៃសុពលភាពនៃការថ្វាយបង្គំថ្ងៃសុក្រ) លក្ខខណ្ឌតម្រូវនៃសុពលភាពនៃការថ្វាយបង្គំថ្ងៃសុក្រតាមមជ្ឈដ្ឋានហាន់បាលីមាន ៤ យ៉ាង៖ ១. «ការចូលដល់ពេលវេលាកំណត់»៖ ពេលវេលារបស់វាគឺដូចជាពេលវេលាហ្ស៊ូហួរ (បន្ទាប់ពីថ្ងៃរសៀលរហូតដល់ចូលម៉ោងអាសើរ) ប៉ុន្តែតាមមជ្ឈដ្ឋានហាន់បាលីត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចាប់ផ្តើមតាំងពីម៉ោងទី ៦ (មុនថ្ងៃរសៀលបន្តិច) ស្របតាមទម្លាប់របស់សហការីមួយចំនួន។ ២. «ការរស់នៅជាទីលំនៅអចិន្ត្រៃយ៍ (អ៊ីកម៉ះ)» នៅក្នុងភូមិឬទីក្រុងដែលមានផ្ទះសំបែងជាប់ៗគ្នា។ មិនត្រឹមត្រូវឡើយចំពោះអ្នករស់នៅក្នុងតង់ចល័តដូចជាពួកបាឌូវីន។ ៣. «វត្តមាននៃចំនួនមនុស្ស ៤០ នាក់ឡើងទៅ» ដែលជាបុរសសេរីជនពេញវ័យនិងជាអ្នកស្រុកអចិន្ត្រៃយ៍តាមទស្សន៖ផ្លូវការរបស់មជ្ឈដ្ឋានហាន់បាលី។ ៤. «ការថ្លែងសុន្ទរកថា (ឃុតពះ - Khutbah) ទាំងពីរ» មុនពេលចាប់ផ្តើមថ្វាយបង្គំ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل)
(វគ្គស្តីពីលក្ខណ៖នៃឃុតពះទាំងពីរនៃថ្ងៃសុក្រ) សសរទ្រូងនិងលក្ខខណ្ឌនៃឃុតពះ (Khutbah) ទាំងពីរនៃថ្ងៃសុក្រ៖ «សសរទ្រូងនៃឃុតពះនីមួយៗរួមមាន»៖ ១. ការសរសើរអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ (ហាំដាលឡោះ - អាល់ហាំឌូលីលឡោះ)។ ២. ការជូនពរសឡាវ៉ាត់ដល់ព្យាការី ﷺ។ ៣. ការសូត្រអាយ៉ាត់គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានពេញលេញមួយអាយ៉ាត់យ៉ាងតិច។ ៤. ការទូន្មានដាស់តឿនឱ្យមានការកោតខ្លាចចំពោះអល់ឡោះ ﷻ (វ៉ាស៊ីយយ៉ះប៊ីតាកវ៉ា)។ «ស៊ុនន៉ះនៃឃុតពះ»៖ អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ត្រូវថ្លែងឃុតពះដោយឈរនៅលើវេទិកា (មិនពារ) បែរមុខទៅកាន់អ្នកស្តាប់ធ្វើការបំបែករវាងឃុតពះទាំងពីរដោយការអង្គុយបន្តិចធ្វើឃុតពះឱ្យខ្លីល្មមនិងលើកដៃបួងសួងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)ជូនដល់ប្រជាមូស្លីមទាំងអស់។ «ការហាមឃាត់ការនិយាយគ្នាក្នុងពេលឃុតពះ»៖ ត្រូវបានហាមឃាត់ដាច់ខាត (ហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)) ក្នុងការនិយាយគ្នាឬរំខានក្នុងពេលដែលអ៊ីម៉ាមកំពុងថ្លែងឃុតពះស្របតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ៖ «ប្រសិនបើអ្នកនិយាយទៅកាន់មិត្តភក្តិរបស់អ្នកនៅថ្ងៃសុក្រខណ៖ដែលអ៊ីម៉ាមកំពុងថ្លែងឃុតពះថា៖ ចូរស្ងាត់! នោះអ្នកបានប្រព្រឹត្តអំពើឥតប្រយោជន៍ហើយ» (កត់ត្រាដោយប៊ូខរីនិងមូស្លីម)។ «ការថ្វាយបង្គំថ្ងៃសុក្រមាន ២ រ៉ាកអាត់» ដោយអ៊ីម៉ាមសូត្រឮៗនូវស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះនិងស៊ូរ៉ាត់អាល់ជូមូអាហ៍និងអាល់មូណាហ្វិក (កាតព្វកិច្ចសាសនា)ហ៍ូនឬស៊ូរ៉ាត់អាល់អាក់ឡានិងអាល់ហ្កាស៊ីយ៉ះ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل)
(ជំពូកស្តីពីការសឡាតបុណ្យអ៉ីឌីអ៊ីដទាំងពីរ - បាប់សឡាតិលអ៊ីដាយន) បុណ្យអ៊ីដទាំងពីរក្នុងសាសនាឥស្លាមគឺបុណ្យអ៊ីឌុលហ្វ៊ីត្រី (Eid អាល់-Fitr) និងបុណ្យអ៊ីឌុលអ័ដហា (Eid អាល់-Adha)។ «ការសឡាតបុណ្យអ៉ីឌីអ៊ីដទាំងពីរគឺជាកាតព្វកិច្ចសហគមន៍ (ហ្វ័រដ៍គីហ្វាយ៉ះ)» តាមមជ្ឈដ្ឋានហាន់បាលីប្រសិនបើមានមនុស្សមួយក្រុមបានបំពេញនោះរួចកាតព្វកិច្ចលើអ្នកដទៃប៉ុន្តែប្រសិនបើប្រជាជនក្នុងក្រុងទាំងអស់បោះបង់ចោលមេដឹកនាំត្រូវចាត់វិធានការព្រមានពីព្រោះវាជាសញ្ញាសម្គាល់ដ៏លេចធ្លោនៃឥស្លាម។ «ពេលវេលានៃការសឡាតបុណ្យអ៉ីឌីអ៊ីដ»៖ ចាប់ផ្តើមពីពេលដែលព្រះអាទិត្យរះឡើងខ្ពស់ប្រមាណមួយចង្អុលលំពែង (ដូចជាពេលវេលាថ្វាយបង្គំឌូហា) រហូតដល់ពេលថ្ងៃរសៀល (ហ្សាវ៉ាល់)។ «ស៊ុនន៉ះនានានៃបុណ្យអ៊ីដ»៖ • ការងូតទឹកសម្អាតខ្លួនការលាបទឹកអប់និងការពាក់សម្លៀកបំពាក់ដ៏ល្អប្រណីតបំផុត។ • ការចេញទៅថ្វាយបង្គំនៅទីលានវាលលំហរ (មូសល់ឡា) ក្រៅទីក្រុងគឺជាស៊ុនន៉ះដ៏ប្រសើរបំផុតលើកលែងតែនៅទីក្រុងម៉ាកកះដែលត្រូវធ្វើក្នុងវិហារម៉ាស្ជិឌុលហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)។ • ការបរិភោគផ្លែរ៉ាម៉ាត់ (Dates) ចំនួនសេសមុនពេលចេញទៅសឡាតបុណ្យអ៉ីឌីអ៊ីឌុលហ្វ៊ីត្រី។ រីឯបុណ្យអ៊ីឌុលអ័ដហាគឺត្រូវតមមិនទាន់បរិភោគរហូតដល់ថ្វាយបង្គំរួចដើម្បីបរិភោគសាច់សត្វគួរពាន (កូប៉ាន់) របស់ខ្លួន។ • ការដើរថ្មើរជើងទៅកាន់ទីលាននិងការវិលត្រឡប់មកវិញតាមផ្លូវមួយផ្សេងទៀត។ «លក្ខណ៖នៃការសឡាតបុណ្យអ៉ីឌីអ៊ីដ»៖ មាន ២ រ៉ាកអាត់ដោយគ្មានអាហ្សាននិងគ្មានអ៊ីកម៉ះឡើយ៖ • រ៉ាកអាត់ទីមួយ៖ បន្ទាប់ពីតាក់ប៊ីរ៉ាតុលអ៊ីហរ៉មនិងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)បើកឆាកត្រូវតាក់បៀរបន្ថែម ៦ ដងរួចសូត្រស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះនិងស៊ូរ៉ាត់អាល់អាក់ឡា (ឬស៊ូរ៉ាត់កាហ្វ)។ • រ៉ាកអាត់ទីពីរ៖ ពេលងើបឈរឡើងត្រូវតាក់បៀរបន្ថែម ៥ ដងរួចសូត្រស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះនិងស៊ូរ៉ាត់អាល់ហ្កាស៊ីយ៉ះ (ឬស៊ូរ៉ាត់អាល់កាម៉ារ)។ • បន្ទាប់ពីតាស្លីមរួចអ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ត្រូវក្រោកឈរថ្លែងឃុតពះចំនួន ២ ដូចជាឃុតពះថ្ងៃសុក្រដែរ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب صلاة العيدين)
(ជំពូកស្តីពីការថ្វាយបង្គំពេលសូរ្យគ្រាសនិងចន្ទគ្រាស - បាប់សឡាតិលគុហ៊្វូស) សូរ្យគ្រាសនិងចន្ទគ្រាសគឺជាភស្តុតាងពីបណ្តាភស្តុតាងដ៏អស្ចារ្យរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ ដែលទ្រង់ធ្វើឱ្យកើតឡើងដើម្បីដាស់តឿននិងបំភ័យអ្នកបម្រើរបស់ទ្រង់មិនមែនកើតឡើងដោយសារការស្លាប់ឬការចាប់កំណើតរបស់បុគ្គលណាម្នាក់ឡើយស្របតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ។ «ការថ្វាយបង្គំពេលកើតសូរ្យគ្រាសឬចន្ទគ្រាសគឺជាស៊ុនន៉ះដ៏រឹងមាំ (ស៊ុនន៉ះមូអាកកាដះ)» ដែលត្រូវធ្វើឡើងជាក្រុមនៅក្នុងវិហារឬធ្វើតែម្នាក់ឯងចាប់ពីពេលចាប់ផ្តើមគ្រាសរហូតដល់ពន្លឺភ្លឺច្បាស់ត្រឡប់មកវិញ។ «លក្ខណ៖នៃការថ្វាយបង្គំសូរ្យគ្រាស»៖ មាន ២ រ៉ាកអាត់ដោយក្នុងមួយរ៉ាកអាត់នីមួយៗមាន «ការឈរអាន ២ ដងនិងការរុកូអ៍ ២ ដង»៖ • រ៉ាកអាត់ទីមួយ៖ តាក់បៀរចាប់ផ្តើមសូត្រស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះនិងស៊ូរ៉ាត់វែងមួយរួចឱនរុកូអ៍យ៉ាងវែងបន្ទាប់មកងើបឡើងត្រង់ដោយពោលសាមីអល់ឡអ៊ូលីម៉ានហាមីដះរួចសូត្រស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះនិងស៊ូរ៉ាត់វែងមួយទៀត (ខ្លីជាងលើកមុនបន្តិច) រួចរុកូអ៍ជាលើកទីពីរយ៉ាងវែងរួចងើបឡើងត្រង់បន្ទាប់មកក្រាបស៊ុជូដ ២ ដងយ៉ាងវែងអន្លាយ។ • រ៉ាកអាត់ទីពីរ៖ ធ្វើដូចជារ៉ាកអាត់ទីមួយដែរ (មានការអាន ២ ដងនិងរុកូអ៍ ២ ដង) ប៉ុន្តែខ្លីជាងរ៉ាកអាត់ទីមួយបន្តិចរួចអង្គុយតាសះហ៊ុតនិងតាស្លីម។ • ស៊ុនន៉ះឱ្យបង្កើនការបួងសួងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ) ការសុំអភ័យទោស (អ៊ីស្ទិគហ្វារ) ការធ្វើទាននិងការរំដោះទាសករ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب صلاة الكسوف)
(ជំពូកស្តីពីការថ្វាយបង្គំសុំទឹកភ្លៀង - បាប់សឡាតិលអ៊ីស្ទិស្កា) ការថ្វាយបង្គំសុំទឹកភ្លៀងត្រូវបានបញ្ញត្តិឡើងនៅពេលដែលរាំងស្ងួតទឹកស្រះអណ្តូងរីងស្ងួតនិងមានការខ្វះខាតទឹកបង្កគ្រោះអត់ឃ្លានដល់មនុស្សនិងសត្វ។ «ការថ្វាយបង្គំសុំទឹកភ្លៀងគឺជាស៊ុនន៉ះដ៏រឹងមាំ» ដែលត្រូវធ្វើឡើងជាក្រុមនៅទីលានវាលលំហរ។ «ការត្រៀមខ្លួនមុនពេលចេញទៅថ្វាយបង្គំ»៖ មេដឹកនាំត្រូវកំណត់ថ្ងៃណាត់ជួបនិងដាស់តឿនប្រជាជនឱ្យ៖ ១. តាវ៉ាពកែខ្លួនពីអំពើបាបកម្មទាំងឡាយនិងសងសិទ្ធិឬទ្រព្យសម្បត្តិដែលរំលោភបំពានទៅម្ចាស់ដើមវិញពីព្រោះអំពើបាបគឺជាមូលហេតុនៃការរាំងភ្លៀង។ ២. កាន់បួសស្ម័គ្រចិត្តនិងធ្វើទានដល់អ្នកក្រីក្រ។ ៣. បោះបង់ចោលនូវជម្លោះនិងការគុំកួនគ្នាក្នុងចិត្ត។ «របៀបនៃការចេញទៅនិងការថ្វាយបង្គំ»៖ ប្រជាជនត្រូវចេញទៅកាន់ទីលានដោយការបន្ទាបខ្លួនឱនលំទោនស្លៀកពាក់សាមញ្ញធម្មតាមិនមែនតុបតែងខ្លួនឡើយ។ អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)ដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ ២ រ៉ាកអាត់ (ដូចជារបៀបសឡាតបុណ្យអ៉ីឌីអ៊ីដដែរ) រួចថ្លែងឃុតពះមួយដោយបង្កើនការសុំអភ័យទោស (អ៊ីស្ទិគហ្វារ) និងការលើកដៃបួងសួងយ៉ាងខ្ពស់រួចបែរខ្នងទៅកាន់មនុស្សបែរមុខចំគិបឡះនិង «ត្រឡប់អាវធំខាងក្នុងចេញក្រៅ (តាហ៍វីលុរីដា)» ជាសញ្ញានៃការសង្ឃឹមថាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ នឹងផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពរាំងស្ងួតឱ្យទៅជាសំបូរសប្បាយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب صلاة الاستسقاء)
(គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្ដីពីពិធីបុណ្យសព - គីតាបអាល់ជេណាអ៊ីស) ជេណាអ៊ីស (Jana'iz) គឺជាក្បួនច្បាប់ស្តីពីការរៀបចំពិធីបុណ្យសពក្នុងសាសនាឥស្លាម។ «ស៊ុនន៉ះនានានៅពេលមានជំងឺនិងការត្រៀមខ្លួនចំពោះសេចក្តីស្លាប់»៖ • ស៊ុនន៉ះឱ្យឧស្សាហ៍រំលឹកដល់សេចក្តីស្លាប់ស្របតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ៖ «ចូរពួកអ្នកបង្កើនការរំលឹកដល់អ្វីដែលកាត់ផ្តាច់នូវសេចក្តីស្រណុកសុខស្រួល (គឺសេចក្តីស្លាប់)»។ • ស៊ុនន៉ះឱ្យទៅសួរសុខទុក្ខអ្នកជំងឺនិងបួងសួងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)ជូនគាត់៖ «ឡាបាក់សតាហួរ៉ុនអ៊ិនស្ហាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)» (គ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយវាជាការជម្រះបាបប្រសិនបើអល់ឡោះសព្វព្រះទ័យ)។ • ត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យបួងសួងសុំឱ្យខ្លួនឯងស្លាប់ដោយសារទុក្ខលំបាកក្នុងលោកិយឡើយ។ «ស៊ុនន៉ះនៅពេលជិតដាច់ខ្យល់ស្លាប់ (មូហ៍តាឌ័រ)»៖ ១. ឱ្យផ្តេកខ្លួនគាត់បែរទៅទិសគិបឡះ។ ២. ជួយដាស់តឿនបង្រៀន (តាល់គីន) ឱ្យគាត់ពោលកាលីម៉ះ៖ «ឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលលល់ឡោះ» មួយៗដោយទន់ភ្លន់ពីព្រោះព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកណាដែលពាក្យសម្តីចុងក្រោយរបស់គេគឺឡាអ៊ីឡាហាអ៊ីលលល់ឡោះគេនឹងបានចូលឋានសួគ៌»។ ៣. នៅពេលដែលគាត់ដាច់ខ្យល់ស្លាប់ភ្លាមត្រូវបិទភ្នែកគាត់លើកចង្កាគាត់ចងភ្ជាប់និងយកកម្រាលសំពត់ស្តើងគ្របពីលើរាងកាយរបស់គាត់ហើយប្រញាប់ប្រញាល់រៀបចំពិធីបុណ្យសព។ ៤. ត្រូវបានហាមឃាត់ដាច់ខាត (ហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)) នូវការស្រែកយំទ្រហោយំទួញសោក (នីយ៉ាហ៉ះ) ការហែកអាវឬការទះកំផ្លៀងខ្លួនឯង។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(كتاب الجنائز)
(វគ្គស្តីពីការលាងសម្អាតសព - ហ្វាស្លុនហ្វីឃុសលិលម៉ៃយីត) ការងូតទឹកសម្អាតសពមូស្លីមគឺជាកាតព្វកិច្ចសហគមន៍ (ហ្វ័រដ៍គីហ្វាយ៉ះ)។ «លំដាប់អាទិភាពនៃអ្នកលាងសម្អាតសព»៖ • ចំពោះសពបុរស៖ អាទិភាពបំផុតគឺអ្នកដែលសពបានផ្តាំផ្ញើទុក (វ៉ាស៊ី) បន្ទាប់មកឪពុកជីតាកូនចៅប្រុសបងប្អូនប្រុសនិងសាច់ញាតិបុរសជិតស្និទ្ធបំផុត។ ហើយភរិយាអាចលាងសពប្តីរបស់ខ្លួនបាន។ • ចំពោះសពស្ត្រី៖ អាទិភាពបំផុតគឺស្ត្រីដែលសពបានផ្តាំផ្ញើទុកបន្ទាប់មកម្តាយជីដូនកូនស្រីនិងសាច់ញាតិស្រីជិតស្និទ្ធបំផុត។ ហើយប្តីអាចលាងសពភរិយារបស់ខ្លួនបាន។ «របៀបនៃការលាងសម្អាតសព»៖ ១. ដាក់សពនៅលើកម្រាលលាងបិទបាំងអោរ៉ាត់របស់សព (ពីផ្ចិតដល់ជង្គង់) ដោយសំពត់មិនឱ្យមើលឃើញឬប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដៃឡើយ (ត្រូវពាក់ស្រោមដៃ)។ ២. ច្របាច់ពោះសពថ្នមៗដើម្បីបញ្ចេញកាកសំណល់រួចលាងសម្អាតទ្វារទាំងពីរ។ ៣. យកវុឌូឱ្យសពដូចជាការយកវុឌូថ្វាយបង្គំ (ដោយគ្រាន់តែជូតធ្មេញនិងរន្ធច្រមុះដោយក្រណាត់សើមមិនត្រូវចាក់ទឹកចូលមាត់ឡើយ)។ ៤. លាងក្បាលនិងពុកចង្កាដោយទឹកនិងពពុះស្លឹកពុទ្រា (ស៊ីដ្រ)។ ៥. លាងរាងកាយចំហៀងខាងស្តាំរួចចំហៀងខាងឆ្វេងហើយធ្វើបែបនេះឱ្យបាន ៣ ដងឬ ៥ ដងឬ ៧ ដង។ ៦. នៅក្នុងការលាងលើកចុងក្រោយត្រូវលាយទឹកជាមួយការបូរ (កាហ្វួរ) ដើម្បីផ្តល់ក្លិនក្រអូបនិងភាពរឹងមាំដល់សព។ • ចំពោះអ្នកពលីជីវិតក្នុងសមរភូមិ (ស្ហាហ៊ីដ)៖ មិនត្រូវលាងសម្អាតនិងមិនត្រូវដោះសម្លៀកបំពាក់ឡើយគឺត្រូវបញ្ចុះទាំងសម្លៀកបំពាក់ដែលមានប្រឡាក់ឈាម។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل)
(វគ្គស្តីពីការរុំក្រណាត់សសព - ហ្វាស្លុនហ្វីល់កាហ្វាន់) ការរុំក្រណាត់សសព (កាហ្វាន់) គឺជាកាតព្វកិច្ចសហគមន៍ (ហ្វ័រដ៍គីហ្វាយ៉ះ) ហើយការចំណាយលើក្រណាត់កាហ្វាន់គឺចេញពីកេរ្តិ៍មរតករបស់សពផ្ទាល់មុនការសងបំណុលនិងការបែងចែកកេរ្តិ៍។ «ក្រណាត់កាហ្វាន់សម្រាប់បុរស»៖ ស៊ុនន៉ះឱ្យប្រើក្រណាត់សស្អាតចំនួន ៣ ផ្ទាំងដោយក្រាលត្រួតពីលើគ្នាលាបទឹកអប់ (ហានូត) នៅចន្លោះផ្ទាំងរួចដាក់សពពីលើហើយរុំផ្ទាំងនីមួយៗពីស្តាំទៅឆ្វេងនិងចងខ្សែនៅចុងក្បាលចង្កេះនិងចុងជើងដូចដែលព្យាការី ﷺ ត្រូវបានគេរុំដោយសំពត់សយេម៉ែនចំនួន ៣ ផ្ទាំង។ «ក្រណាត់កាហ្វាន់សម្រាប់ស្ត្រី»៖ ស៊ុនន៉ះឱ្យប្រើសំពត់ចំនួន ៥ ផ្ទាំងរួមមាន៖ សំពត់ស្លៀក (អ៊ីហ្សារ) អាវកាក់ (កាមីស) កន្សែងគ្របក្បាល (ឃីម៉ារ) និងក្រណាត់រុំរាងកាយធំចំនួន ២ ផ្ទាំង។ «សពកុមារ»៖ រុំដោយក្រណាត់ ១ ផ្ទាំង (ឬ ៣ ផ្ទាំងសម្រាប់ក្មេងប្រុស)។ «អ្នកដែលស្លាប់ក្នុងពេលពាក់អ៊ីហរ៉ម (ធ្វើហាជជីឬអ៊ុមរ៉ោះ (ការដើរយាងតូច))»៖ ត្រូវរុំដោយសំពត់អ៊ីហរ៉មទាំងពីរផ្ទាំងរបស់គាត់ដោយមិនត្រូវលាបទឹកអប់និងមិនត្រូវគ្របក្បាលរបស់គាត់ឡើយពីព្រោះគាត់នឹងត្រូវរស់ឡើងវិញនៅថ្ងៃបរលោកដោយបន្លឺសំឡេងតាល់ប៊ីយ៉ះ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل) في الكفن
(វគ្គស្តីពីការថ្វាយបង្គំសព - ហ្វាស្លុនហ្វីសឡាតិលជេណាហ៊្សាះ) ការថ្វាយបង្គំសពគឺជាកាតព្វកិច្ចសហគមន៍ (ហ្វ័រដ៍គីហ្វាយ៉ះ)។ «ទីតាំងឈររបស់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)»៖ អ៊ីម៉ាមត្រូវឈរនៅត្រង់ «ទ្រូងរបស់សពបុរស» និងឈរនៅត្រង់ «ពាក់កណ្តាលរាងកាយ (ចង្កេះ) របស់សពស្ត្រី»។ «សសរទ្រូងនៃការថ្វាយបង្គំសពមាន ៤ តាក់បៀរ» ដោយគ្មានការរុកូអ៍និងគ្មានការស៊ុជូដឡើយ៖ ១. «តាក់បៀរទីមួយ»៖ ពោលអល់ឡអ៊ូអ اکبر រួចសូត្រស្ងាត់ៗនូវស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះ។ ២. «តាក់បៀរទីពីរ»៖ ពោលអល់ឡអ៊ូអ اکبر រួចសូត្រសឡាវ៉ាត់លើព្យាការី ﷺ (ដូចក្នុងតាសះហ៊ុត)។ ៣. «តាក់បៀរទីបី»៖ ពោលអល់ឡអ៊ូអ اکبر រួចបួងសួងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)ដោយស្មោះស្ម័គ្រជូនដល់សព៖ «ឱអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)! សូមទ្រង់មេត្តាអភ័យទោសដល់គាត់ស្រោចស្រពក្តីមេត្តាលើគាត់លើកលែងទោសឱ្យគាត់ផ្តល់ទីស្នាក់នៅដ៏ថ្លៃថ្នូរនិងលាងសម្អាតគាត់ដោយទឹកព្រិលនិងទឹកកក...»។ ៤. «តាក់បៀរទីបួន»៖ ពោលអល់ឡអ៊ូអ اکبر ឈរស្ងប់បន្តិចរួចបួងសួងឌុអាជូនមូស្លីមទាំងអស់បន្ទាប់មក «តាស្លីមតែមួយដងទៅខាងស្តាំ» (ឬពីរដង)។ «ផលបុណ្យដ៏មហាសាល»៖ អ្នកណាដែលថ្វាយបង្គំសពគេទទួលបានផលបុណ្យ ១ គីរ៉ត់ (ធំស្មើនឹងភ្នំអ៊ូហ៊ូដ) ហើយបើគេជូនសពរហូតដល់បញ្ចុះរួចរាល់គេទទួលបាន ២ គីរ៉ត់។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل) في الصلاة على الميت
(វគ្គស្តីពីការបញ្ចុះសពនិងការចូលរួមរំលែកទុក្ខ - ហ្វាស្លុនហ្វីដាហ្វនីលម៉ៃយីត) ការបញ្ចុះសព (ដាហ្វន) គឺជាកាតព្វកិច្ចសហគមន៍ (ហ្វ័រដ៍គីហ្វាយ៉ះ)។ «ការជីកផ្នូរ»៖ ត្រូវជីកផ្នូរឱ្យបានជ្រៅល្មម (ប្រហែលជម្រៅពាក់កណ្តាលមនុស្សឬស្មើនឹងកម្ពស់មនុស្ស) ដើម្បីការពារកុំឱ្យសត្វកកាយនិងកុំឱ្យជះក្លិនចេញក្រៅ។ «រូងចំហៀង (ឡាហ៍ដ៍ - Lahd) គឺប្រសើរជាងរូងចំកណ្តាល (ស្ហាក់ក៍ - Shaqq)»។ «របៀបនៃការដាក់សព»៖ • ដាក់សពចូលក្នុងរូងដោយបែរទៅរកទិសគិបឡះដេកផ្អៀងលើចំហៀងខាងស្តាំ។ • អ្នកដែលដាក់សពត្រូវពោលថា៖ «ប៊ីស្មៀលឡោះវ៉ាអាឡាមីលឡាទីរ៉ស៊ូលីលឡោះ» (ដោយព្រះនាមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងនៅលើសាសនារបស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ)។ • ស្រាយចំណងខ្សែក្រណាត់កាហ្វាន់ចេញរួចយកដុំឥដ្ឋឆៅបិទរូងឡាហ៍ដ៍ឱ្យជិតនិងចាក់ដីលុបពីលើ។ • ស៊ុនន៉ះឱ្យអ្នកចូលរួមទាំងអស់យកដី ៣ ក្តាប់ចាក់ទៅក្នុងរន្ធផ្នូរ។ «ការចូលរួមរំលែកទុក្ខ (តាក់ហ្ស៊ីយ៉ះ)»៖ ស៊ុនន៉ះឱ្យចូលរួមរំលែកទុក្ខដល់ក្រុមគ្រួសារសពក្នុងរយ៖ពេល ៣ ថ្ងៃដោយពោលថា៖ «សូមអល់ឡោះបង្កើនផលបុណ្យដ៏ធំធេងដល់អ្នកសម្រាលទុក្ខអ្នកនិងអភ័យទោសដល់សពរបស់អ្នក»។ ហើយស៊ុនន៉ះឱ្យអ្នកជិតខាងធ្វើម្ហូបអាហារយកទៅជូនគ្រួសារសពពីព្រោះពួកគេកំពុងរវល់នឹងទុក្ខសោក។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل) في حمل الميت ودفنه
(វគ្គស្តីពីការសួរសុខទុក្ខផ្នូរ - ហ្វាស្លុនហ្វីហ្ស៊ីយ៉ារ៉តិលគូប៊ូរ) ការសួរសុខទុក្ខផ្នូរ (ហ្ស៊ីយ៉ារ៉តអាល់គូប៊ូរ) គឺជាស៊ុនន៉ះសម្រាប់បុរសដើម្បីជាការរំលឹកដល់សេចក្តីស្លាប់និងថ្ងៃបរលោកស្របតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ៖ «កាលពីមុនខ្ញុំធ្លាប់បានហាមឃាត់ពួកអ្នកពីការសួរសុខទុក្ខផ្នូរឥឡូវនេះចូរពួកអ្នកទៅសួរសុខទុក្ខវាចុះពីព្រោះវាធ្វើឱ្យរំលឹកដល់ថ្ងៃបរលោក» (កត់ត្រាដោយមូស្លីម)។ «ពាក្យបួងសួងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)ពេលចូលទៅកាន់ទីបញ្ចុះសព»៖ «អាស្សាឡាមូអាឡៃគុមដារ៉ាកៅមិនម៊ូកមីនីនវ៉ាអ៊ីនណាអ៊ិនស្ហាអល់ឡអ៊ូប៊ីគុមឡាហ៊ីគូនយ៉ាហ្គហ្វៀរុលឡអ៊ូឡាណាវ៉ាឡាគុមណាស់អាលុលឡអ៊ូឡាណាវ៉ាឡាគូម៉ុលអាហ្វ៊ីយ៉ះ» (សន្តិភាពចូរមានដល់ពួកអ្នកឱបណ្តាអ្នករស់នៅក្នុងទីលំនៅនៃពួកអ្នកមានជំនឿ! ហើយពិតប្រាកដណាស់យើងនឹងទៅជួបពួកអ្នកជាមិនខានប្រសិនបើអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)សព្វព្រះទ័យសូមអល់ឡោះអភ័យទោសឱ្យយើងនិងពួកអ្នកយើងសូមសុំពីអល់ឡោះនូវសេចក្តីសុខក្សេមក្សាន្តសម្រាប់យើងនិងពួកអ្នក)។ «ការហាមឃាត់នានានៅទីបញ្ចុះសព»៖ ១. ត្រូវបានហាមឃាត់ដាច់ខាត (ហារ៉ាម (ហាមឃាត់សាសនា)) នូវការសាងសង់សំណង់អាគារឬដំបូលគ្របពីលើផ្នូរ។ ២. ត្រូវបានហាមឃាត់ការបូកកំបោរការលាបថ្នាំពណ៌និងការសរសេរអក្សរលើផ្នូរ។ ៣. ត្រូវបានហាមឃាត់ការអង្គុយពីលើផ្នូរឬការជាន់លើផ្នូរ។ ៤. ត្រូវបានហាមឃាត់ដាច់ខាតនូវការយកផ្នូរធ្វើជាកន្លែងថ្វាយបង្គំ (ម៉ាស្ជិទ) ឬការអុជចង្កៀងបំភ្លឺលើផ្នូរពីព្រោះវាជាមធ្យោបាយឈានទៅរកការបង្កើតដៃគូជាមួយអល់ឡោះ (ស្ហៀរក៍)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل)
(គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ស្ដីពីពន្ធហ្វ័រដ៍ហ្សាកាត់ (សប្បុរសធម៌កាតព្វកិច្ច) - គីតាបអាល់ហ្សាកាត) ហ្សាកាត់ (Zakah) តាមភាសាមានន័យថាការលូតលាស់ការកើនឡើងនិងការសម្អាតឱ្យបរិសុទ្ធ។ តាមក្បួនច្បាប់គឺជាកាតព្វកិច្ចចំណែកទ្រព្យសម្បត្តិជាក់លាក់ដែលត្រូវដកចេញពីទ្រព្យសម្បត្តិជាក់លាក់ជូនដល់ក្រុមមនុស្សជាក់លាក់ក្នុងពេលវេលាជាក់លាក់។ ហ្សាកាត់គឺជាសសរទ្រូងទីបីនៃសសរទ្រូងទាំងប្រាំនៃសាសនាឥស្លាម។ «លក្ខខណ្ឌតម្រូវទាំង ៥ នៃកាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់»៖ ១. «ភាពជាសេរីជន (ហ៊ុររីយ៉ះ)» មិនមែនជាទាសករឡើយ។ ២. «ភាពជាមូស្លីម (ឥស្លាម)» មិនយកពីជនមិនមែនមូស្លីមឡើយ។ ៣. «ការគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិដល់កម្រិតកំណត់ (នីស៊ប - Nisab)» ដោយទ្រព្យនោះត្រូវតែលើសពីសេចក្តីត្រូវការចាំបាច់ប្រចាំថ្ងៃ។ ៤. «ភាពជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិពេញលេញនិងរឹងមាំ (អ៊ីស្ទិកbasedរ៉)» លើទ្រព្យសម្បត្តិនោះ។ ៥. «ការគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំពេញ (ហាវ៉ាល់ - Hawl)» តាមប្រតិទិនចន្ទគតិ (លើកលែងតែផលកសិកម្មផលរ៉ែនិងកំណប់បុរាណដែលត្រូវដកហ្សាកាត់ភ្លាមៗនៅពេលប្រមូលផល)។ «ប្រភេទទ្រព្យសម្បត្តិដែលត្រូវជាប់កាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់មាន ៤ ប្រភេទ»៖ ១. សត្វពាហន៖ចិញ្ចឹមស៊ីស្មៅធម្មជាតិ (អូដ្ឋគោចៀម/ពពែ)។ ២. ផលកសិកម្មដែលចេញពីដី (គ្រាប់ធញ្ញជាតិនិងផ្លែឈើដែលរក្សាទុកបាន)។ ៣. មាសប្រាក់និងរូបិយប័ណ្ណសាច់ប្រាក់។ ៤. ទំនិញអាជីវកម្មសម្រាប់លក់ដូរយកចំណេញ (អ៊ូរ៉ូឌុតទីចារ៉ោះ)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(كتاب الزكاة)
(ជំពូកស្តីពីហ្សាកាត់ (សប្បុរសធម៌កាតព្វកិច្ច)សត្វពាហន៖ - បាប់ហ្សាកាតិបាហ៊ីម៉ាតិលអាន់អាម) សត្វពាហន៖ដែលជាប់កាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់រួមមាន៖ សត្វអូដ្ឋសត្វគោ (រួមទាំងក្របី) និងសត្វចៀម (រួមទាំងពពែ)។ «លក្ខខណ្ឌតម្រូវនៃហ្សាកាត់សត្វពាហន៖»៖ ១. «ត្រូវតែជាសត្វដែលស៊ីស្មៅវាលស្មៅធម្មជាតិ (សާއިម៉ះ - Sa'imah)» ពេញមួយឆ្នាំឬភាគច្រើននៃឆ្នាំ។ ប្រសិនបើជាសត្វដែលម្ចាស់ត្រូវចំណាយលុយទិញស្មៅឬចំណីឱ្យស៊ីនោះមិនជាប់កាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់ឡើយ។ ២. «ត្រូវតែជាសត្វដែលចិញ្ចឹមដើម្បីយកទឹកដោះនិងពូជកូន» មិនមែនជាសត្វដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់ធ្វើការងារ (ដូចជាភ្ជួរស្រែរែកទឹកដឹកជញ្ជូន) ឡើយ។ ៣. «ត្រូវតែគ្រប់កម្រិតកំណត់ (នីស៊ប)»៖ • កម្រិតកំណត់នៃសត្វអូដ្ឋ៖ ចាប់ពី ៥ ក្បាលឡើងទៅ។ • កម្រិតកំណត់នៃសត្វគោ៖ ចាប់ពី ៣០ ក្បាលឡើងទៅ។ • កម្រិតកំណត់នៃសត្វចៀម/ពពែ៖ ចាប់ពី ៤០ ក្បាលឡើងទៅ។ ប្រសិនបើតិចជាងចំនួននេះគឺមិនជាប់កាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់ឡើយ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب زكاة بهيمة الأنعام)
(វគ្គស្តីពីកម្រិតហ្សាកាត់ (សប្បុរសធម៌កាតព្វកិច្ច)សត្វអូដ្ឋ - ហ្វាស្លុនហ្វីហ្សាកាតិលអ៊ីប៊ីល) កម្រិតនិងអត្រានៃការដកហ្សាកាត់សត្វអូដ្ឋផ្អែកតាមលិខិតផ្លូវការរបស់លោកអាប៊ូបាក់រអាល់ស៊ីឌឌីក ﵁ ផ្ញើទៅកាន់ប្រជាជនបារ៉ែន៖ • ពី ៥ ដល់ ៩ ក្បាល៖ ដកចៀម ១ ក្បាល។ • ពី ១០ ដល់ ១៤ ក្បាល៖ ដកចៀម ២ ក្បាល។ • ពី ១៥ ដល់ ១៩ ក្បាល៖ ដកចៀម ៣ ក្បាល។ • ពី ២០ ដល់ ២៤ ក្បាល៖ ដកចៀម ៤ ក្បាល។ • ពី ២៥ ដល់ ៣៥ ក្បាល៖ ដកកូនអូដ្ឋញីអាយុ ១ ឆ្នាំចូល ២ ឆ្នាំ (ប៊ីនទូម៉ាខដ) ១ ក្បាល។ • ពី ៣៦ ដល់ ៤៥ ក្បាល៖ ដកកូនអូដ្ឋញីអាយុ ២ ឆ្នាំចូល ៣ ឆ្នាំ (ប៊ីនទូឡាប៊ូន) ១ ក្បាល។ • ពី ៤៦ ដល់ ៦០ ក្បាល៖ ដកកូនអូដ្ឋញីអាយុ ៣ ឆ្នាំចូល ៤ ឆ្នាំ (ហ៊ីកកកោះ) ១ ក្បាល។ • ពី ៦១ ដល់ ៧៥ ក្បាល៖ ដកកូនអូដ្ឋញីអាយុ ៤ ឆ្នាំចូល ៥ ឆ្នាំ (ចាហ្សាអាហ៍) ១ ក្បាល។ • ពី ៧៦ ដល់ ៩០ ក្បាល៖ ដកកូនអូដ្ឋញីអាយុ ២ ឆ្នាំ (ប៊ីនទូឡាប៊ូន) ២ ក្បាល។ • ពី ៩១ ដល់ ១២០ ក្បាល៖ ដកកូនអូដ្ឋញីអាយុ ៣ ឆ្នាំ (ហ៊ីកកកោះ) ២ ក្បាល។ • លើសពី ១២០ ក្បាលឡើងទៅ៖ រៀងរាល់ ៤០ ក្បាលត្រូវដកប៊ីនទូឡាប៊ូន ១ ក្បាលហើយរៀងរាល់ ៥០ ក្បាលត្រូវដកហ៊ីកកកោះ ១ ក្បាល។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل) في زكاة البقر
(វគ្គស្តីពីកម្រិតហ្សាកាត់ (សប្បុរសធម៌កាតព្វកិច្ច)សត្វគោនិងចៀម) កម្រិតនិងអត្រានៃការដកហ្សាកាត់សត្វគោនិងសត្វចៀម/ពពែ៖ «កម្រិតនៃសត្វគោ»៖ • ពី ៣០ ដល់ ៣៩ ក្បាល៖ ដកកូនគោឈ្មោលឬញីអាយុ ១ ឆ្នាំចូល ២ ឆ្នាំ (តាប៊ីអ៊ី - Tabi') ១ ក្បាលស្របតាមហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ដែលព្យាការី ﷺ បានបញ្ជាលោកមូអាហ្ស ﵁ ពេលទៅប្រទេសយេម៉ែន។ • ពី ៤០ ដល់ ៥៩ ក្បាល៖ ដកមេគោអាយុ ២ ឆ្នាំចូល ៣ ឆ្នាំ (មូស៊ីនណ៖ - Musinnah) ១ ក្បាល។ • ពី ៦០ ក្បាលឡើងទៅ៖ រៀងរាល់ ៣០ ក្បាលត្រូវដកតាប៊ីអ៊ី ១ ក្បាលហើយរៀងរាល់ ៤០ ក្បាលត្រូវដកមូស៊ីនណ៖ ១ ក្បាល។ «កម្រិតនៃសត្វចៀមនិងពពែ»៖ • ពី ៤០ ដល់ ១២០ ក្បាល៖ ដកចៀមឬពពែ ១ ក្បាល។ • ពី ១២១ ដល់ ២០០ ក្បាល៖ ដកចៀមឬពពែ ២ ក្បាល។ • ពី ២០១ ដល់ ៣៩៩ ក្បាល៖ ដកចៀមឬពពែ ៣ ក្បាល។ • ពី ៤០០ ក្បាលឡើងទៅ៖ រៀងរាល់ ១០០ ក្បាលត្រូវដកចៀមឬពពែ ១ ក្បាល។ «លក្ខខណ្ឌសត្វដែលយកជាហ្សាកាត់»៖ ត្រូវតែជាសត្វដែលមានសុខភាពល្អមិនពិការមិនខ្វាក់ភ្នែកមិនស្គមរីងស្ងួតនិងមិនមែនជាសត្វដែលល្អផ្តាច់មុខរបស់ម្ចាស់ (ក្រីម៉ះ) ឡើយប៉ុន្តែជាសត្វកម្រិតមធ្យមដើម្បីកុំឱ្យមានការអយុត្តិធម៌ដល់អ្នកក្រនិងម្ចាស់ទ្រព្យ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل) في زكاة الغنم
(ជំពូកស្តីពីហ្សាកាត់ (សប្បុរសធម៌កាតព្វកិច្ច)គ្រាប់ធញ្ញជាតិនិងផ្លែឈើ - បាប់ហ្សាកាតិលហ៊ូប៊ូបវ៉ាត់ស៊ីម៉ារ) អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ មានបន្ទូលថា៖ ﴿ឱបណ្តាអ្នកមានជំនឿទាំងឡាយ! ចូរពួកអ្នកចំណាយចេញពីរបស់ល្អៗដែលពួកអ្នករកបាននិងពីអ្វីដែលយើងបានបញ្ចេញសម្រាប់ពួកអ្នកពីក្នុងដី﴾ [អាល់ពាកូរ៉ោះ: ២៦៧]។ «ប្រភេទដំណាំដែលជាប់កាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់»៖ • រាល់គ្រាប់ធញ្ញជាតិទាំងអស់ដូចជាស្រូវសាលីបាឡេស្រូវអង្ករសណ្តែកពោតល្ង។ • រាល់ផ្លែឈើណាដែលអាចវាល់លម្អិតនិងអាចរក្សាទុកបានយូរដូចជាផ្លែរ៉ាម៉ាត់ (ល្មើ) ផ្លែទំពាំងបាយជូរក្រៀមគ្រាប់អាល់ម៉ុនគ្រាប់ភីស្តាស្យូ។ រីឯបន្លែផ្លែឈើស្រស់ៗ (ចេកក្រូចប៉ោម) ដែលឆាប់ខូចមិនជាប់កាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់ឡើយ។ «កម្រិតកំណត់ (នីស៊ប) នៃគ្រាប់ធញ្ញជាតិនិងផ្លែឈើ»៖ គឺចំនួន ៥ អ៊ាវស៊ូក (Awsup) បន្ទាប់ពីបោកបោករួចស្អាតស្របតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ៖ «គ្មានហ្សាកាត់ឡើយចំពោះអ្វីដែលតិចជាង ៥ អ៊ាវស៊ូក» (កត់ត្រាដោយប៊ូខរីនិងមូស្លីម)។ ៥ អ៊ាវស៊ូកស្មើនឹង ៣០០ សាអ៍ (Sa') ដែលស្មើនឹងប្រមាណ ៦១២ គីឡូក្រាម (ឬប្រហែល ៦៥៣ គីឡូក្រាមអាស្រ័យលើប្រភេទគ្រាប់)។ «អត្រាហ្សាកាត់ដែលត្រូវដក»៖ ១. «ដក ១០% (មួយភាគដប់ - អាល់អ៊ុស្ហរ៍)» ចំពោះដំណាំដែលស្រោចស្រពដោយទឹកភ្លៀងទឹកស្ទឹងឬទឹកបឹងធម្មជាតិដោយម្ចាស់មិនបានចំណាយកម្លាំងម៉ាស៊ីនបូមទឹកឡើយ។ ២. «ដក ៥% (កន្លះភាគដប់ - នីស្ហហ្វុលអ៊ុស្ហរ៍)» ចំពោះដំណាំដែលម្ចាស់ត្រូវចំណាយកម្លាំងសត្វឬម៉ាស៊ីនបូមទឹកស្រោចស្រព។ ៣. «ដក ៧.៥%» ចំពោះដំណាំដែលប្រើប្រាស់ប្រភពទឹកទាំងពីរស្មើគ្នា។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب زكاة الحبوب والثمار)
(វគ្គបន្តស្តីពីប្រភេទដំណាំដែលជាប់កាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់ (សប្បុរសធម៌កាតព្វកិច្ច) និងការគិតគូរលើកម្រិតនីស៊ប) សេចក្តីសម្រេចបន្ថែមស្តីពីហ្សាកាត់កសិកម្ម៖ «ពេលវេលានៃកាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់»៖ កាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់កើតឡើងនៅពេលដែលគ្រាប់ធញ្ញជាតិចាប់ផ្តើមរឹងនិងផ្លែឈើចាប់ផ្តើមទុំល្អ (ដូចជាផ្លែរ៉ាម៉ាត់ឡើងក្រហមឬលឿង)។ «ការបូកបញ្ចូលគ្នាដើម្បីឱ្យគ្រប់នីស៊ប»៖ • គ្រាប់ធញ្ញជាតិប្រភេទតែមួយ (ដូចជាស្រូវសាលីប្រភេទផ្សេងៗគ្នា) អាចបូកបញ្ចូលគ្នាដើម្បីឱ្យគ្រប់ ៥ អ៊ាវស៊ូកបាន។ • រីឯដំណាំខុសប្រភេទគ្នា (ដូចជាស្រូវសាលីជាមួយបាឡេឬល្មើជាមួយទំពាំងបាយជូរ) មិនអាចបូកបញ្ចូលគ្នាដើម្បីឱ្យគ្រប់នីស៊បបានឡើយ។ «ការប្រមូលផលក្នុងមួយរដូវកាល»៖ ប្រសិនបើដីស្រែមួយអាចប្រមូលផលបានពីរដងក្នុងមួយឆ្នាំដោយសារការដាំដុះពីរលើកដាច់ដោយឡែកពីគ្នានោះការប្រមូលផលនីមួយៗត្រូវគិតគូរនីស៊បដោយឡែកពីគ្នា។ «ការប៉ាន់ប្រមាណផលផ្លែឈើ (ខ័រស្ហ - Kharsh)»៖ មេដឹកនាំមូស្លីមត្រូវចាត់បញ្ជូនអ្នកជំនាញឱ្យទៅធ្វើការប៉ាន់ប្រមាណទិន្នផលផ្លែរ៉ាម៉ាត់និងទំពាំងបាយជូរនៅលើដើមមុនពេលបេះដើម្បីឱ្យម្ចាស់ចម្ការដឹងពីចំនួនហ្សាកាត់ដែលត្រូវដកនិងអាចចាត់ចែងផលផ្លែឈើរបស់ខ្លួនបាន។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(فصل)
(ជំពូកស្តីពីហ្សាកាត់ (សប្បុរសធម៌កាតព្វកិច្ច)មាសនិងប្រាក់ - បាប់ហ្សាកាតិណាកដៃន) មាសនិងប្រាក់គឺជាវត្ថុតម្លៃមូលដ្ឋាននិងជារូបិយប័ណ្ណនៃការដោះដូរ។ «កម្រិតកំណត់ (នីស៊ប) នៃមាស»៖ គឺ ២០ ឌីណារ (Dinar) មាសសុទ្ធដែលស្មើនឹង ៨៥ ក្រាមនៃមាសសុទ្ធ។ «កម្រិតកំណត់ (នីស៊ប) នៃប្រាក់»៖ គឺ ២០០ ឌៀរហាំ (Dirham) ប្រាក់សុទ្ធដែលស្មើនឹង ៥៩៥ ក្រាមនៃប្រាក់សុទ្ធស្របតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ៖ «គ្មានហ្សាកាត់ឡើយចំពោះប្រាក់ដែលតិចជាង ៥ អ៊ូគីយ៉ះ (២០០ ឌៀរហាំ)» (កត់ត្រាដោយប៊ូខរី)។ «អត្រាហ្សាកាត់ដែលត្រូវដក»៖ គឺ ២.៥% (មួយភាគសែសិប - រុប៊ុអ៊ុលអ៊ុស្ហរ៍) បន្ទាប់ពីគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំពេញ (ហាវ៉ាល់)។ «ហ្សាកាត់លើប្រាក់សន្លឹករូបិយប័ណ្ណទំនើបនិងគណនីធនាគារ»៖ ប្រាក់សន្លឹកនិងរូបិយប័ណ្ណសាច់ប្រាក់ទាំងអស់ត្រូវគិតគូរបញ្ចូលគ្នាហើយប្រសិនបើតម្លៃសរុបរបស់វាស្មើនឹងតម្លៃមាស ៨៥ ក្រាម (ឬប្រាក់ ៥៩៥ ក្រាម) ហើយគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំនោះត្រូវដក ២.៥% ជាហ្សាកាត់។ «គ្រឿងអលង្ការមាសប្រាក់របស់ស្ត្រី»៖ • ប្រសិនបើស្ត្រីធ្វើគ្រឿងអលង្ការសម្រាប់តែពាក់តុបតែងខ្លួនធម្មតានិងមិនហួសហេតុតាមមជ្ឈដ្ឋានហាន់បាលី (និងទស្សន៖សហការីភាគច្រើន) គឺមិនជាប់កាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់ឡើយ។ • ប៉ុន្តែប្រសិនបើនាងទិញមាសទុកដើម្បីសន្សំទ្រព្យជួលឱ្យគេឬជាគ្រឿងអលង្ការដែលត្រូវហាមឃាត់នោះត្រូវតែដកហ្សាកាត់ ២.៥% ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ «ហ្សាកាត់លើបំណុល»៖ បំណុលដែលគេជំពាក់យើងហើយយើងសង្ឃឹមថានឹងទារបានមកវិញពីកូនបំណុលដែលមានលទ្ធភាពត្រូវដកហ្សាកាត់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ (ឬដកសរុបពេលទារបានមកវិញ)។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب زكاة النقدين)
(ជំពូកស្តីពីហ្សាកាត់ (សប្បុរសធម៌កាតព្វកិច្ច)ទំនិញអាជីវកម្ម - បាប់ហ្សាកាតិលអ៊ូរ៉ូឌ) ទំនិញអាជីវកម្ម (អ៊ូរ៉ូឌុតទីចារ៉ោះ) គឺជារាល់ទ្រព្យសម្បត្តិដីធ្លីអចលនទ្រព្យយានយន្តសម្លៀកបំពាក់ឬទំនិញគ្រប់ប្រភេទដែលត្រូវបានទិញមកក្នុងគោលបំណងលក់ចេញយកប្រាក់ចំណេញ។ «លក្ខខណ្ឌតម្រូវនៃហ្សាកាត់ទំនិញអាជីវកម្ម»៖ ១. ត្រូវមានចេតនាធ្វើអាជីវកម្មលក់ដូរយកចំណេញនៅពេលទទួលបានទំនិញនោះ។ ២. តម្លៃសរុបនៃទំនិញត្រូវតែដល់កម្រិតនីស៊បនៃមាសឬប្រាក់នៅពេលដាច់ខួបមួយឆ្នាំពេញ។ ៣. ត្រូវគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំពេញ (ហាវ៉ាល់) ដោយរាប់បន្តពីប្រាក់ដើមទុនដែលបានយកទៅទិញទំនិញនោះ។ «របៀបនៃការគិតគូរហ្សាកាត់»៖ នៅពេលគ្រប់ខួបមួយឆ្នាំម្ចាស់អាជីវកម្មត្រូវធ្វើការវាយតម្លៃទំនិញដែលមាននៅក្នុងស្តុកទាំងអស់ «ផ្អែកតាមតម្លៃទីផ្សារបច្ចុប្បន្ន (តម្លៃលក់ចេញ)» មិនមែនផ្អែកតាមតម្លៃដើមដែលបានទិញមកឡើយបន្ទាប់មកបូកបញ្ចូលជាមួយសាច់ប្រាក់សុទ្ធនិងប្រាក់ចំណេញរួចដកបំណុលបន្ទាន់ចេញបើសល់លើសពីនីស៊បត្រូវដក ២.៥% ជាហ្សាកាត់។ «ទ្រព្យសម្បត្តិដែលមិនជាប់ហ្សាកាត់»៖ ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ក្នុងហាងរថយន្តដឹកទំនិញធ្នើរតាំងទំនិញម៉ាស៊ីនផលិតនិងអគាររោងចក្រគឺមិនជាប់ហ្សាកាត់ឡើយពីព្រោះវាមិនមែនជាទំនិញសម្រាប់លក់ចេញ។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب زكاة العروض)
(ជំពូកស្តីពីហ្សាកាត់ (សប្បុរសធម៌កាតព្វកិច្ច)ហ្វ៊ីត្រី - បាប់ហ្សាកាតិលហ្វ៊ីត្រ) ហ្សាកាត់ហ្វ៊ីត្រីគឺជាទានកាតព្វកិច្ចដែលត្រូវដកចេញនៅចុងបញ្ចប់នៃខែបួសរ៉ម៉ាឌនដើម្បីជាការសម្អាតអ្នកកាន់បួសពីពាក្យសម្តីឥតប្រយោជន៍និងអំពើខ្វះខាតនានាព្រមទាំងផ្តល់អាហារដល់ជនទុគ៌តស្របតាមប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ។ «កាតព្វកិច្ចហ្សាកាត់ហ្វ៊ីត្រី» គឺជាកាតព្វកិច្ច (ហ្វ័រដ៍) លើគ្រប់មូស្លីមទាំងអស់ទាំងបុរសស្ត្រីកុមារមនុស្សចាស់សេរីជននិងទាសករស្របតាមហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)របស់លោកអ៊ីព្នអ៊ូម៉ើរ ﵄។ «អ្នកដែលត្រូវដកហ្សាកាត់ហ្វ៊ីត្រី»៖ មេគ្រួសារត្រូវដកសម្រាប់ខ្លួនឯងនិងសម្រាប់អ្នកដែលស្ថិតក្រោមបន្ទុកចិញ្ចឹមបីបាច់របស់ខ្លួន (ដូចជាភរិយាកូនៗ ឪពុកម្តាយជរា) ប្រសិនបើគាត់មានស្បៀងអាហារលើសពីតម្រូវការហូបចុករបស់គ្រួសារក្នុងថ្ងៃបុណ្យអ៊ីដនិងយប់បុណ្យអ៊ីដ។ «ពេលវេលានៃការដកហ្សាកាត់ហ្វ៊ីត្រី»៖ • ពេលវេលាកាតព្វកិច្ច៖ ចាប់ពីពេលថ្ងៃលិចនៃថ្ងៃចុងក្រោយនៃខែរ៉ម៉ាឌន (យប់បុណ្យអ៊ីដ)។ • ពេលវេលាដ៏ប្រសើរបំផុត (មុស្តាហាប់)៖ គឺនៅព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃបុណ្យអ៊ីដមុនពេលចេញទៅសឡាតបុណ្យអ៉ីឌីអ៊ីដ។ • ពេលវេលាអនុញ្ញាត៖ អាចដកមុនថ្ងៃបុណ្យអ៊ីដ ១ ឬ ២ ថ្ងៃដូចដែលសហការីធ្លាប់បានអនុវត្ត។ • ការពន្យារពេលរហូតដល់ក្រោយការសឡាតបុណ្យអ៉ីឌីអ៊ីដគឺត្រូវចាត់ទុកត្រឹមជាទានធម្មតា (សូដាកកោះ) ប៉ុណ្ណោះហើយមានបាបប្រសិនបើគ្មានហេតុផលសមស្រប។
មើលអត្ថបទយោងជាភាសាអង់គ្លេស (English Reference)
(باب زكاة الفطر)