ការប្រមូលផ្តុំសំបុត្រ និងសារលិខិតឥស្លាម

ក្នុងនាមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) មហាមេត្តាករុណាមហាអាណិតស្រឡាញ់។ ហើយយើងខ្ញុំសូមពឹងផ្អែកលើទ្រង់។ ផ្នែក៖ ការពន្យល់សង្ខេបអំពីអត្ថន័យនៃស៊ូរ៉ាត់អាល់អ៊ីនសាន៖ ចូរអ្នកដឹងចុះថាស៊ូរ៉ាត់ «ហាល់អាតាអាឡាល់អ៊ីនសាន» (តើធ្លាប់មានពេលវេលាមួយមកលើមនុស្សលោកដែរឬទេ?) គឺជាស៊ូរ៉ាត់មួយដ៏អស្ចារ្យបំផុតក្នុងចំណោមបណ្តាស៊ូរ៉ាត់នៃគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានបើទោះបីជាវាមានខ្លឹមសារសង្ខេបក៏ដោយ។ [អាយ៉ាត់ទី ១ និងទី ២]៖ អល់ឡោះជាម្ចាស់ ﷻ បានចាប់ផ្តើមស៊ូរ៉ាត់នេះដោយការរំលឹកអំពីរបៀបនៃការបង្កើតមនុស្សលោកចេញពីទឹកកាមដែលចម្រុះបញ្ចូលគ្នា (នុតហ្វះអាំស្ហាជ) ដែលតាមរយ៖មហិទ្ធិឫទ្ធិសេចក្តីមេត្តាករុណានិងប្រាជ្ញាញាណដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ទ្រង់ទ្រង់បានចាត់ចែងវាឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលជាច្រើននិងផ្លាស់ប្តូរវាពីស្ថានភាពមួយទៅស្ថានភាពមួយរហូតដល់ការបង្កើតត្រូវបានពេញលេញនិងមានរូបរាងពេញលក្ខណ៖ រួចទ្រង់ក៏បានបញ្ចេញគេមកជាមនុស្សលោកពេញលេញដែលចេះស្តាប់និងចេះមើល។ បន្ទាប់មកនៅពេលដែលការបែងចែកខុសត្រូវនិងការយល់ដឹងរបស់គេបានពេញលេញទ្រង់ក៏បានចង្អុលបង្ហាញផ្លូវទាំងពីរដល់គេគឺផ្លូវល្អនិងផ្លូវអាក្រក់ផ្លូវត្រឹមត្រូវនិងផ្លូវវង្វេង។ អាយ៉ាត់ទី ៣៖ ហើយទ្រង់បានបញ្ជាក់ថាក្រោយការចង្អុលបង្ហាញផ្លូវនេះមនុស្សលោកអាចជាអ្នកដែលដឹងគុណព្រះអម្ចាស់របស់ខ្លួនឬជាអ្នកដែលរមិលគុណក្បត់នឹងទ្រង់។ បន្ទាប់មកទ្រង់បានរំលឹកអំពីជោគវាសនាចុងក្រោយនៃពួកអ្នកដឹងគុណនិងពួកអ្នកក្បត់សាសនាព្រមទាំងអ្វីដែលត្រូវបានរៀបចំទុកជាមុនសម្រាប់ពួកគេទាំងពីរក្រុម។ ទ្រង់បានចាប់ផ្តើមមុនគេដោយការរំលឹកអំពីលទ្ធផលចុងក្រោយនៃពួកអ្នកក្បត់សាសនាបន្ទាប់មកទើបរំលឹកអំពីលទ្ធផលចុងក្រោយនៃពួកអ្នកដឹងគុណ។ ប៉ុន្តែនៅចុងបញ្ចប់នៃស៊ូរ៉ាត់ទ្រង់បានរំលឹកអំពីពួកអ្នកទទួលបានសេចក្តីមេត្តាមុនគេរួចទើបរំលឹកអំពីពួកអ្នករងទណ្ឌកម្មតាមក្រោយ។ ដូច្នេះទ្រង់បានចាប់ផ្តើមស៊ូរ៉ាត់ដោយស្ថានភាពដំបូងបង្អស់របស់មនុស្សលោកគឺទឹកកាមហើយបញ្ចប់ស៊ូរ៉ាត់ដោយស្ថានភាពចុងក្រោយបង្អស់របស់មនុស្សលោក...

អាយ៉ាត់ទី ៤ នៃស៊ូរ៉ាត់អាល់អ៊ីនសាន។

អាយ៉ាត់ទី ៤៖...ថាតើគេស្ថិតនៅក្នុងចំណោមពួកអ្នកទទួលសេចក្តីមេត្តាឬពួកអ្នកទទួលទណ្ឌកម្ម។ ហើយនៅចំកណ្តាលនៃស៊ូរ៉ាត់ទ្រង់បានរៀបរាប់អំពីការប្រព្រឹត្តរបស់ភាគីទាំងពីរដោយទ្រង់បានរំលឹកអំពីការប្រព្រឹត្តរបស់ពួកអ្នកទទួលទណ្ឌកម្មជាលក្ខណ៖សង្ខេបនៅក្នុងបន្ទូលទ្រង់ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់យើងបានត្រៀមទុកជាស្រេចសម្រាប់ពួកកាហ្វៀរនូវច្រវាក់ខ្នោះនិងភ្លើងដ៏សន្ធោសន្ធៅ» [ស៊ូរ៉ាត់អាល់អ៊ីនសាន: ៤] ខណ៖ដែលទ្រង់បានរៀបរាប់អំពីការប្រព្រឹត្តរបស់ពួកអ្នកទទួលសេចក្តីមេត្តានិងការតបស្នងរបស់ពួកគេយ៉ាងក្បោះក្បាយលម្អិត។ ដូច្នេះស៊ូរ៉ាត់នេះបង្កប់នូវការបង្កើតមនុស្សលោកការចង្អុលបង្ហាញផ្លូវការចាប់ផ្តើមដំណាក់កាលកណ្តាលនិងទីបញ្ចប់របស់គេ។ វាបង្កប់នូវការចាប់ផ្តើម (មាប់ដាក) និងការវិលត្រឡប់ (ម៉ាអាដ) ការបង្កើត (ខាលក់) និងបទបញ្ជា (អាមើរ) ពោលគឺមហិទ្ធិឫទ្ធិ (កាដារ៉ោះ) និងច្បាប់សាសនា (ស្ហារីអាត (ច្បាប់សាសនា))។ លើសពីនេះវាក៏បានបញ្ជាក់អំពីការមានហេតុផលពិតប្រាកដនិងការដែលអ្នកបម្រើគឺជាអ្នកធ្វើសកម្មភាពនិងមានឆន្ទ៖ពិតប្រាកដហើយថាឆន្ទ៖និងសកម្មភាពរបស់គេគឺស្ថិតនៅក្រោមព្រះឆន្ទ៖របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)។ ហេតុនេះហើយស៊ូរ៉ាត់នេះគឺជាការបដិសេធទាត់ចោលនូវបក្សពួកវង្វេងពីរក្រុមគឺពួកកាដារីយ៉ះ (Qadariyyah) និងពួកចាបារីយ៉ះ (Jabriyyah)។ វាក៏បានរំលឹកអំពីប្រភេទទាំងឡាយនៃកូនចៅអ័ដាមទាំងអស់ផងដែរដ្បិតពួកគេចែកចេញជាពីរក្រុមធំៗ៖ ពួកខាងឆ្វេងគឺពួកកាហ្វៀរ (អ្នកក្បត់សាសនា) និងពួកខាងស្តាំដែលចែកចេញជាពីរប្រភេទបន្តទៀតគឺពួកអាប្ររ (បណ្តាអ្នកមានគុណធម៌ដ៏ឧត្តម) និងពួកមុក័ររ៉កប៊ូន (បណ្តាអ្នកដែលនៅជិតស្និទ្ធបំផុតនឹងអល់ឡោះ)។ អាយ៉ាត់ទី ៥៖ ហើយទ្រង់ ﷻ បានរំលឹកថាភេសជ្ជ៖របស់ពួកអាប្ររត្រូវបានលាយបញ្ចូលគ្នាពីភេសជ្ជ៖របស់បណ្តាអ្នកបម្រើដ៏ជិតស្និទ្ធបំផុត (មុក័ររ៉កប៊ូន) ពីព្រោះការប្រព្រឹត្តរបស់ពួកអាប្ររនៅក្នុងលោកិយមានការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងការល្អកម្រិតកណ្តាលនិងកម្រិតខ្ពស់។ ចំណែកឯពួកមុក័ររ៉កប៊ូនវិញពួកគេបានផឹកភេសជ្ជ៖នោះសុទ្ធសាធដោយគ្មានការលាយអ្វីឡើយដូចដែលពួកគេបានឧទ្ទិសការប្រព្រឹត្តរបស់ខ្លួនដោយភាពបរិសុទ្ធស្មោះត្រង់បំផុតចំពោះអល់ឡោះ។ ហើយទ្រង់ ﷻ បានកំណត់ឱ្យភេសជ្ជ៖របស់ពួកមុក័ររ៉កប៊ូនផ្សំចេញពីផ្កាកាហ្វួរ (Camphor) ដែលមានភាពត្រជាក់ស្រស់ថ្លានិងថាមពលខ្លាំងស័ក្តិសមនឹងភាពត្រជាក់ស្រួលនៃជំនឿជាក់ឥតសង្ស័យ (បាដុលយ៉ាកីន) ដែលធ្លាប់មាននៅក្នុងបេះដូងរបស់ពួកគេកាលពីរស់នៅក្នុងលោកិយព្រមទាំងដើម្បីទប់ទល់នឹងកម្ដៅនៃភ្លើងនរក។ លើសពីនេះទ្រង់បានប្រាប់ថាពួកគេមានភេសជ្ជ៖មួយទៀតដែលលាយដោយខ្ញី (ហ្សាន់ចាប៊ីល) ដោយសារតែវាមានក្លិនក្រអូបឈ្ងុយឈ្ងប់រសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់និងកម្ដៅស្រាលដែលបំបាត់ភាពត្រជាក់នៃកាហ្វួររំលាយកាកសំណល់និងសម្អាតរាងកាយខាងក្នុង។ ហេតុនេះហើយទើបទ្រង់បានពិពណ៌នាថាវាជា «ភេសជ្ជ៖ដ៏បរិសុទ្ធស្អាតស្អំ» (ស្ហារ៉ាប៊ន់តាហូរ៉ក) ពោលគឺភេសជ្ជ៖ដែលសម្អាតពោះវៀននិងបេះដូងរបស់ពួកគេ។ ដូច្នេះទ្រង់បានពិពណ៌នាអំពីពួកគេថាមានភាពស្រស់ស្អាតទាំងផ្នែកខាងក្រៅនិងផ្នែកខាងក្នុងដូចដែលទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ «ហើយទ្រង់បានប្រទានឱ្យពួកគេនូវភាពស្រស់បំព្រងនិងសេចក្តីសោមនស្សរីករាយ» [អាយ៉ាត់ ១១]។ «ភាពស្រស់បំព្រង» គឺជាភាពស្រស់ស្អាតនៅលើផ្ទៃមុខរបស់ពួកគេរីឯ «សេចក្តីសោមនស្សរីករាយ» គឺជាភាពស្រស់ស្អាតនៅក្នុងដួងចិត្តរបស់ពួកគេដូចដែលទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ «អ្នកនឹងសម្គាល់ឃើញនៅលើផ្ទៃមុខរបស់ពួកគេនូវភាពស្រស់បំព្រងនៃភោគផលឋានសួគ៌» [ស៊ូរ៉ាត់អាល់មុតាហ្វហ្វីហ្វ៊ីន: ២៤]។

ហើយការណ៍នេះគឺស្រដៀងគ្នាទៅនឹងពាក្យសម្តីរបស់ភរិយារបស់អាល់អាហ្ស៊ីស (អាល់-'Aziz) អំពីព្យាការីយូសុហ្វថា៖ «នោះហើយគឺជាអ្នកដែលពួកនាងបានបន្ទោសខ្ញុំអំពីរូបគេ! ហើយជាការពិតណាស់ខ្ញុំបានលួងលោមគេប៉ុន្តែគេបានការពារខ្លួនយ៉ាងរឹងមាំ» [ស៊ូរ៉ាត់យូសុហ្វ: ៣២]។ នាងបានប្រាប់អំពីភាពស្រស់ស្អាតខាងក្រៅរបស់លោកនៅពេលដែលនាងបានចង្អុលបង្ហាញឱ្យលោកចេញមកជួបពួកស្ត្រីទាំងនោះបន្ទាប់មកនាងបានភ្ជាប់វាជាមួយនឹងការប្រាប់ថាផ្នែកខាងក្នុងរបស់លោកគឺកាន់តែស្រស់ស្អាតលើសផ្នែកខាងក្រៅទៅទៀតដោយសារតែនៅពេលដែលនាងបានលួងលោមលោកបានបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវភាពបរិសុទ្ធភាពខ្មាសអៀននិងការការពារខ្លួនកុំឱ្យធ្លាក់ក្នុងអំពើបាប។ បន្ទាប់មកអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានរំលឹកអំពីការប្រព្រឹត្តរបស់ពួកអាប្ររដែលធ្វើឱ្យអ្នកស្តាប់កត់សម្គាល់ឃើញថាពួកគេបានប្រមូលផ្តុំនូវរាល់អំពើល្អទាំងអស់។ ទ្រង់បានរំលឹកអំពីការបំពេញតាមពាក្យសច្ចា (ណាឌើរ) របស់ពួកគេការកោតខ្លាចព្រះអម្ចាស់របស់ពួកគេការផ្តល់ម្ហូបអាហារទោះបីជាពួកគេស្រឡាញ់ម្ហូបនោះក៏ដោយនិងការស្មោះត្រង់បរិសុទ្ធចំពោះព្រះអម្ចាស់ក្នុងការគោរពប្រតិបត្តិរបស់ពួកគេ។ អាយ៉ាត់ទី ៧៖ ហើយទ្រង់ ﷻ បានរំលឹកអំពី «ការបំពេញតាមពាក្យសច្ចា» (អាល់វ៉ាហ្វាកប៊ីនណាឌើរ) ដែលវាគឺជាកាតព្វកិច្ចកម្រិតទាបបំផុតដ្បិតវាគឺជាកាតព្វកិច្ចដែលអ្នកបម្រើបានដាក់កំហិតមកលើខ្លួនឯងដូច្នេះវាមានកម្រិតទាបជាងកាតព្វកិច្ចដែលអល់ឡោះ ﷻ បានដាក់បញ្ជាផ្ទាល់មកលើគេ។ ហេតុនេះហើយប្រសិនបើគេបានបំពេញចំពោះអល់ឡោះនូវកាតព្វកិច្ចកម្រិតទាបដែលខ្លួនបានសន្យានោះគេរឹតតែមានការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់បំផុតក្នុងការបំពេញនូវកាតព្វកិច្ចដ៏ធំធេងដែលអល់ឡោះបានបញ្ជាមកលើរូបគេទៅទៀត! ហេតុនេះហើយទើបអ្នកបកស្រាយគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានមួយចំនួនបានពន្យល់ថា៖ ពួកមុក័ររ៉កប៊ូនគឺជាអ្នកដែលបំពេញតាមការគោរពប្រតិបត្តិចំពោះអល់ឡោះនិងអនុវត្តរាល់សិទ្ធិរបស់ទ្រង់មកលើពួកគេដ្បិតនៅពេលដែលអ្នកបម្រើម្នាក់បានសច្ចាធ្វើការគោរពប្រតិបត្តិចំពោះអល់ឡោះហើយគេបានបំពេញវាគេធ្វើបែបនោះដោយសារតែវាបានក្លាយជាសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះដែលត្រូវតែបំពេញហើយគោលការណ៍នេះគឺមាននៅក្នុងរាល់សិទ្ធិទាំងអស់របស់ទ្រង់។ បន្ទាប់មកទ្រង់បានប្រាប់អំពីពួកគេថាពួកគេកោតខ្លាចថ្ងៃដ៏លំបាកវេទនាជាទីបំផុតនោះគឺថ្ងៃកិយាម៉ាត់ (ថ្ងៃរស់ឡើងវិញ)...

អាយ៉ាត់ទី ៨ នៃស៊ូរ៉ាត់អាល់អ៊ីនសាន។

អាយ៉ាត់ទី ៩ នៃស៊ូរ៉ាត់អាល់អ៊ីនសាន។

...ដ្បិតនៅក្នុងការកោតខ្លាចនេះបង្កប់នូវជំនឿលើថ្ងៃចុងក្រោយការទប់ស្កាត់ខ្លួនពីអំពើបាបដែលនាំឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់នៅថ្ងៃនោះនិងការអនុវត្តការគោរពប្រតិបត្តិដែលនាំមកនូវផលប្រយោជន៍និងការពារការខូចខាតនៅថ្ងៃនោះ។ អាយ៉ាត់ទី ៨៖ បន្ទាប់មកទ្រង់បានប្រាប់អំពីពួកគេក្នុងការផ្តល់ម្ហូបអាហារទោះបីជាពួកគេស្រឡាញ់ម្ហូបនោះក៏ដោយ។ ការណ៍នេះបង្ហាញអំពីតម្លៃដ៏វិសេសវិសាលនៃម្ហូបនោះចំពោះពួកគេនិងតម្រូវការបន្ទាន់របស់ពួកគេចំពោះវាដ្បិតនៅពេលដែលវត្ថុណាមួយមានលក្ខណ៖បែបនេះចិត្តមនុស្សតែងតែកំណាញ់បេះដូងតែងតែជំពាក់ជំពិននិងដៃតែងតែក្តាប់ជាប់។ ដូច្នេះនៅពេលដែលពួកគេបានលះបង់វានៅក្នុងស្ថានភាពបែបនេះនោះពួកគេរឹតតែមានចិត្តទូលាយក្នុងការបំពេញសិទ្ធិដទៃទៀតរបស់អ្នកបម្រើទៅទៀត។ ដូច្នេះទ្រង់បានរំលឹកអំពីសិទ្ធិរបស់អ្នកបម្រើតាមរយ៖ការលះបង់អាហារចិញ្ចឹមជីវិតទោះបីជាវាមានតម្លៃនិងមានការខ្វះខាតខ្លាំងដើម្បីជាការដាស់តឿនឱ្យបំពេញសិទ្ធិដែលទាបជាងនេះដូចដែលទ្រង់បានរំលឹកអំពីសិទ្ធិរបស់ទ្រង់ក្នុងការបំពេញពាក្យសច្ចាដើម្បីដាស់តឿនឱ្យបំពេញកាតព្វកិច្ចដែលខ្ពស់ជាងនេះ។ ហើយទ្រង់បានដាស់តឿនតាមរយ៖ពាក្យ «ទោះបីជាស្រឡាញ់វា» ថាប្រសិនបើអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មិនជាទីស្រឡាញ់ចំពោះពួកគេជាងម្ហូបនោះទេពួកគេប្រាកដជាមិនលះបង់វត្ថុដែលខ្លួនស្រឡាញ់នោះឡើយពោលគឺពួកគេបានផ្តល់អាទិភាពដល់អ្វីដែលជាទីស្រឡាញ់ខ្ពស់បំផុត (អល់ឡោះ) លើសអ្វីដែលជាទីស្រឡាញ់ទាបជាង (អាហារ)។ អាយ៉ាត់ទី ៩៖ បន្ទាប់មកទ្រង់បានរំលឹកថាម្ហូបអាហាររបស់ពួកគេត្រូវបានប្រគល់ជូនជនក្រីក្រ (មីស្គីន) ក្មេងកំព្រា (យ៉ាទីម) និងអ្នកទោស (អាស៊ីរ) ដែលជាបណ្តាអ្នកគ្មានកម្លាំងដើម្បីជួយពួកគេគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិដើម្បីតបស្នងពួកគេនិងគ្មានគ្រួសារឬបក្ខពួកដែលពួកគេរំពឹងថានឹងតបគុណពួកគេឡើយផ្ទុយពីពួកអ្នកស្រឡាញ់លោកិយដែលផ្តល់ជំនួយដើម្បីរំពឹងការតបស្នងវិញ។ បន្ទាប់មកទ្រង់បានប្រាប់អំពីពួកគេថាពួកគេធ្វើបែបនោះគឺដើម្បីតែព្រះភក្ត្រនៃអល់ឡោះតែមួយគត់ហើយពួកគេមិនចង់បានការតបស្នងជាទ្រព្យសម្បត្តិឬការសរសើរលើកតម្កើងពីអណ្តាតរបស់មនុស្សឡើយដូចដែលពួកអ្នកគ្មានភាពស្មោះត្រង់តែងតែចង់បានការតបស្នងឬពាក្យអរគុណ។ ដូច្នេះទង្វើនេះបានប្រមូលផ្តុំនូវសេចក្តីស្រឡាញ់ភាពស្មោះត្រង់បរិសុទ្ធ (ឥខ្លាស) និងគុណធម៌ដ៏ឧត្តម (ឥសាន)។ អាយ៉ាត់ទី ១០៖ បន្ទាប់មកអល់ឡោះ ﷻ បានប្រាប់អំពីពួកគេនូវអ្វីដែលទ្រង់បានបញ្ជាក់ពីភាពស្មោះត្រង់របស់ពួកគេមុនពេលដែលពួកគេនិយាយចេញមកទៅទៀតនៅពេលដែលពួកគេបានពោលថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់ពួកយើងកោតខ្លាចព្រះអម្ចាស់របស់យើងនៅថ្ងៃដ៏ក្រៀមក្រំនិងលំបាកវេទនាជាទីបំផុត» [អាយ៉ាត់ ១០]។ ទ្រង់បានបញ្ជាក់ពីភាពស្មោះត្រង់របស់ពួកគេមុនសម្តីរបស់ពួកគេ...

អាយ៉ាត់ទី ១១ នៃស៊ូរ៉ាត់អាល់អ៊ីនសាន។

អាយ៉ាត់ទី ១២ ដល់ទី ២០ នៃស៊ូរ៉ាត់អាល់អ៊ីនសាន។

...ដូចដែលទ្រង់ ﷻ មានបន្ទូលថា៖ «ពួកគេបំពេញតាមពាក្យសច្ចាហើយពួកគេកោតខ្លាចថ្ងៃដែលគ្រោះកាចរបស់វាបានសាយភាយយ៉ាងខ្លាំង» [អាយ៉ាត់ ៧]។ អាយ៉ាត់ទី ១១៖ បន្ទាប់មកអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានប្រាប់ថាទ្រង់បានការពារពួកគេឱ្យរួចផុតពីគ្រោះកាចដែលពួកគេភ័យខ្លាចនិងបានផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវអ្វីដែលខ្ពង់ខ្ពស់លើសពីអ្វីដែលពួកគេធ្លាប់សង្ឃឹមទុកទៅទៀត។ អាយ៉ាត់ទី ១២ ដល់ទី ២០៖ ហើយទ្រង់ ﷻ បានរំលឹកអំពីប្រភេទនានានៃភោគផលឋានសួគ៌ដែលទ្រង់បានស្វាគមន៍ពួកគេរួមមានទីកន្លែងស្នាក់នៅសម្លៀកបំពាក់កន្លែងអង្គុយផ្លែឈើភេសជ្ជ៖ អ្នកបម្រើនិងរាជាណាចក្រដ៏ធំធេង។ ហើយដោយសារតែ «ការអត់ធ្មត់» (សាប់រ៍) នៅក្នុងលោកិយគឺជាការទប់ស្កាត់ចិត្តនិងការប្រឈមមុខនឹងភាពលំបាកវេទនាដែលកើតមានលើរាងកាយនិងដួងចិត្តព្រមទាំងការនឿយហត់និងកម្ដៅថ្ងៃដូច្នេះការតបស្នងចំពោះការអត់ធ្មត់នោះគឺឋានសួគ៌ដែលពោរពេញដោយភាពទូលំទូលាយសូត្រដែលទន់ល្មៃកន្លែងសម្រាកដែលផ្តល់នូវសេចក្តីស្ងប់កាយនិងម្លប់ត្រឈឹងត្រឈៃដែលបំបាត់រាល់កម្ដៅទាំងអស់។ អាយ៉ាត់ទី ២១៖ បន្ទាប់មកទ្រង់ ﷻ បានរំលឹកអំពីពណ៌នៃសម្លៀកបំពាក់របស់ពួកអាប្ររថាជាសម្លៀកបំពាក់សូត្រពណ៌បៃតងខ្ចីនិងសូត្រក្រាស់ព្រមទាំងគ្រឿងអលង្ការរបស់ពួកគេដែលធ្វើអំពីប្រាក់។ នេះគឺជាការតុបតែងលម្អផ្នែកខាងក្រៅរបស់ពួកគេ។ បន្ទាប់មកទ្រង់បានរំលឹកអំពីការតុបតែងលម្អផ្នែកខាងក្នុងរបស់ពួកគេនោះគឺ «ភេសជ្ជ៖ដ៏បរិសុទ្ធស្អាតស្អំ» (ស្ហារ៉ាប៊ន់តាហូរ៉ក) ដែលមានន័យថាការសម្អាតដួងចិត្ត។ ប្រសិនបើមានគេសួរថា៖ ហេតុអ្វីបានជាចំពោះភាជន៖និងគ្រឿងអលង្ការរបស់ពួកគេនៅទីនេះទ្រង់បានកំណត់ត្រឹមតែប្រាក់ដោយមិនបានរំលឹកអំពីមាសខណ៖ដែលគេដឹងយ៉ាងច្បាស់ថាឋានសួគ៌មានពីរសួនដែលភាជន៖និងគ្រឿងអលង្ការធ្វើអំពីប្រាក់និងពីរសួនទៀតដែលភាជន៖និងគ្រឿងអលង្ការធ្វើអំពីមាស? ចម្លើយគឺ៖ បរិបទនៃអាយ៉ាត់ទាំងនេះគឺកំពុងពិពណ៌នាអំពីពួកអាប្ររនិងភោគផលរបស់ពួកគេយ៉ាងក្បោះក្បាយដោយមិនបានរៀបរាប់លម្អិតអំពីការតបស្នងរបស់ពួកមុក័ររ៉កប៊ូន (ដែលខ្ពស់ជាងនេះ) ឡើយដ្បិតទ្រង់គ្រាន់តែបានចង្អុលបង្ហាញអំពីពួកមុក័ររ៉កប៊ូនដោយសង្ខេបប៉ុណ្ណោះថាភេសជ្ជ៖របស់ពួកអាប្ររត្រូវបានលាយចេញពីភេសជ្ជ៖របស់ពួកមុក័ររ៉កប៊ូន។ ដូច្នេះស៊ូរ៉ាត់នេះគឺផ្តោតជាសំខាន់លើការពិពណ៌នាលម្អិតអំពីគុណសម្បត្តិនិងការតបស្នងរបស់ពួកអាប្ររហើយអល់ឡោះទើបជាអ្នកដឹងច្បាស់បំផុត។

អាយ៉ាត់ទី ២២ នៃស៊ូរ៉ាត់អាល់អ៊ីនសាន។

...ពីព្រោះពួកអាប្ររគឺមានវិសាលភាពទូលំទូលាយជាងនិងមានចំនួនច្រើនជាងពួកមុក័ររ៉កប៊ូន។ ហេតុនេះហើយទើបអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានប្រាប់អំពីពួកគេថាពួកគេគឺជា «ក្រុមមួយធំមកពីមនុស្សជំនាន់មុននិងក្រុមមួយធំមកពីមនុស្សជំនាន់ក្រោយ» ចំណែកឯពួកមុក័ររ៉កប៊ូនវិញទ្រង់បានប្រាប់ថាពួកគេជា «ក្រុមមួយធំមកពីមនុស្សជំនាន់មុននិងមួយចំនួនតូចមកពីមនុស្សជំនាន់ក្រោយ»។ លើសពីនេះការរៀបរាប់អំពីការតបស្នងរបស់ពួកអាប្ររគឺជាការដាស់តឿនឱ្យដឹងថាការតបស្នងរបស់ពួកមុក័ររ៉កប៊ូនគឺលើសលប់រហូតដល់គ្មានភ្នែកណាធ្លាប់បានឃើញគ្មានត្រចៀកណាធ្លាប់បានឮនិងគ្មានដួងចិត្តមនុស្សណាធ្លាប់ស្រមៃដល់ឡើយ។ ម៉្យាងវិញទៀតទ្រង់បានរំលឹកអំពីពួកអ្នកក្បត់សាសនានិងពួកអ្នកដឹងគុណ។ ហើយពួកអ្នកដឹងគុណចែកចេញជាពីរ៖ ពួកអាប្ររ (ពួកខាងស្តាំ) និងពួកមុក័ររ៉កប៊ូន (ពួកអ្នកឈានមុខគេ)។ រាល់អ្នកដែលស្ថិតក្នុងចំណោមពួកមុក័ររ៉កប៊ូនគឺសុទ្ធតែជាពួកអាប្ររប៉ុន្តែមិនមែនរាល់ពួកអាប្ររសុទ្ធតែជាមុក័ររ៉កប៊ូននោះឡើយដូចជាទំនាក់ទំនងរវាងពាក្យឥស្លាមនិងអ៊ីម៉ានដូច្នោះដែរ។ អាយ៉ាត់ទី ២២៖ លើសពីនេះអល់ឡោះ ﷻ បានប្រាប់ថានេះគឺជាការតបស្នងចំពោះការខិតខំប្រឹងប្រែងដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់និងដឹងគុណ (សាក់យន់ម៉ាស្ស្គូរ) ដ្បិតការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ទាំងពួកអាប្ររនិងពួកមុក័ររ៉កប៊ូនសុទ្ធតែត្រូវបានអល់ឡោះទទួលស្គាល់និងតបស្នងយ៉ាងពេញទំហឹង។ អាយ៉ាត់ទី ២៣ និងទី ២៤៖ បន្ទាប់មកអល់ឡោះ ﷻ បានរំលឹកដល់ព្យាការីរបស់ទ្រង់ ﷺ អំពីការប្រោសប្រទានដ៏ធំធេងរបស់ទ្រង់តាមរយ៖ការបញ្ជូនគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានចុះមកលើលោកនិងបានបញ្ជាឱ្យលោកអត់ធ្មត់ចំពោះការវិនិច្ឆ័យ (ហ៊ូកឹម) របស់ទ្រង់។ ពាក្យ «ការវិនិច្ឆ័យ» នៅទីនេះគ្របដណ្តប់ទាំងការវិនិច្ឆ័យសាសនា (ហ៊ូកឹមឌីនី) ដែលទ្រង់បានបញ្ជាមកលើរូបលោកផ្ទាល់និងបញ្ជាឱ្យលោកផ្សព្វផ្សាយនិងការវិនិច្ឆ័យបង្កើតលោក (ហ៊ូកឹមកាវនី) ដែលទ្រង់បានអនុវត្តមកលើលោក។ ដ្បិតទ្រង់ ﷻ បានសាកល្បងអ្នកបម្រើរបស់ទ្រង់ដោយបទបញ្ជានិងការហាមឃាត់ (ការវិនិច្ឆ័យសាសនា) និងសាកល្បងពួកគេដោយព្រះរាជក្រឹត្យកំណត់ (ការវិនិច្ឆ័យបង្កើតលោក) ហើយទ្រង់បានដាក់កាតព្វកិច្ចឱ្យអត់ធ្មត់លើការវិនិច្ឆ័យទាំងពីរ។ ហើយដោយសារតែការអត់ធ្មត់របស់លោកមិនអាចពេញលេញបានឡើយលុះត្រាតែមានការប្រឆាំងនឹងអ្នកដែលអំពាវនាវទៅរកផ្លូវផ្ទុយគឺរាល់អ្នកប្រព្រឹត្តបាបឬអ្នកក្បត់សាសនាទើបទ្រង់បានហាមប្រាមលោកកុំឱ្យស្តាប់បង្គាប់អ្នកទាំងពីរនេះ។ ហើយទ្រង់បានប្រើពាក្យ «ឬ» (Aw) ដោយមិនប្រើពាក្យ «និង» (Waw) ដើម្បីបញ្ជាក់ច្បាស់ថាលោកត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យស្តាប់បង្គាប់នរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេទាំងពីរឡើយមិនថាជាអ្នកប្រព្រឹត្តបាបឬជាអ្នកក្បត់សាសនានោះទេ។

អាយ៉ាត់ទី ២៥ និងទី ២៦ នៃស៊ូរ៉ាត់អាល់អ៊ីនសាន។

អាយ៉ាត់ទី ២៧ នៃស៊ូរ៉ាត់អាល់អ៊ីនសាន។

អាយ៉ាត់ទី ២៥ និងទី ២៦៖ ហើយដោយសារតែគ្មានមធ្យោបាយណាមួយអាចសម្រេចការអត់ធ្មត់បានឡើយលុះត្រាតែដួងចិត្តទទួលបាននូវអ្វីដែលជាទីស្រឡាញ់ជាងអ្វីដែលខ្លួនត្រូវអត់ធ្មត់លះបង់ហេតុនេះហើយទើបអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បានបញ្ជាឱ្យលោកសរសើររំលឹកដល់ព្រះនាមនៃព្រះអម្ចាស់របស់លោកទាំងពេលព្រឹកព្រហាមនិងពេលល្ងាចដ្បិតការរំលឹកដល់អល់ឡោះ (ហ្ស៊ីកៀរ) គឺជាជំនួយដ៏ធំធេងបំផុតក្នុងការទ្រាំទ្រនូវការនឿយហត់នៃការអត់ធ្មត់។ ហើយទ្រង់បានបញ្ជាឱ្យលោកអត់ធ្មត់ថ្វាយបង្គំព្រះអម្ចាស់នៅពេលយប់ដើម្បីឱ្យការឈរថ្វាយបង្គំនៅពេលយប់ក្លាយជាកម្លាំងជំនួយដល់កិច្ចការដែលលោកត្រូវបំពេញនៅពេលថ្ងៃនិងជាប្រភពថាមពលទាំងផ្នែកខាងក្រៅនិងផ្នែកខាងក្នុងព្រមទាំងផ្តល់នូវភោគផលទាំងក្នុងលោកិយនិងលោកខាងមុខ។ អាយ៉ាត់ទី ២៧៖ បន្ទាប់មកអល់ឡោះ ﷻ បានប្រាប់អំពីអ្វីដែលរារាំងអ្នកបម្រើមិនឱ្យជ្រើសរើសយកអ្វីដែលជាសុភមង្គលពិតប្រាកដក្នុងលោកិយនិងលោកខាងមុខនោះគឺសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះជីវិតលោកិយដ៏ខ្លីនិងការផ្តល់អាទិភាពដល់លោកិយលើសលោកខាងមុខដោយសារតែគេបានផ្តល់អាទិភាពដល់ការទាញអារម្មណ៍នៃតណ្ហាលើសការពិចារណានៃបញ្ញា។ អាយ៉ាត់ទី ២៨៖ បន្ទាប់មកទ្រង់ ﷻ បានរំលឹកអំពីការបង្កើតពួកគេឡើងប្រកបដោយភាពផ្ចិតផ្ចង់និងឥតខ្ចោះតាមរយ៖ការពង្រឹងរចនាសម្ព័ន្ធរូបកាយរបស់ពួកគេ (អាសើរ៉ាហុម) ពោលគឺការតភ្ជាប់គ្នានៃអវយវ៖ សន្លាក់ឆ្អឹងសរសៃពួរនិងចំណងសាច់ដុំដែលចងភ្ជាប់គ្នាយ៉ាងរឹងមាំ។ ពាក្យ «អាសើរ» នៅក្នុងភាសាវិទ្យាមានន័យថាកម្លាំងនិងចំណងខ្សែពួរដ៏រឹងមាំដូចជាខ្សែពួរដែលគេប្រើសម្រាប់ចងអ្នកទោស (អាស៊ីរ) ដែរ។ បន្ទាប់មកទ្រង់ ﷻ បានប្រាប់ថាទ្រង់មានមហិទ្ធិឫទ្ធិក្នុងការផ្លាស់ប្តូររូបរាងដូចពួកគេក្រោយពេលដែលពួកគេស្លាប់ហើយនៅពេលដែលទ្រង់សព្វព្រះហឫទ័យទ្រង់នឹងធ្វើវាជាក់ជាមិនខាន។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះពិតជានឹងកើតឡើងឥតសង្ស័យនោះគឺ «ការរស់ឡើងវិញ» (អាល់អ៊ីអាដះ) ដែលដូចគ្នាទៅនឹងការបង្កើតដំបូង (អាល់ប៊ីដាអះ)។ នេះគឺជាអត្ថន័យពិតប្រាកដនៃអាយ៉ាត់នេះហើយអ្នកណាដែលបកស្រាយក្រៅពីនេះគឺមិនបានយល់ត្រឹមត្រូវឡើយ។ ពាក្យ «ដូចគ្នា» មិនត្រូវធ្វើឱ្យអ្នកមានការសង្ស័យឡើយដ្បិតរូបកាយដែលត្រូវប្រោសឱ្យរស់ឡើងវិញគឺដូចគ្នានឹងរូបកាយដើមបើទោះបីជាវាជារូបកាយដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងវិញក៏ដោយ។ នេះប្រៀបបានដូចជាផ្ទះមួយដែលត្រូវបានរុះរើហើយត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញដូចដើមបេះបិទនោះវាគឺជាផ្ទះដំបូងដដែលនិងដូចគ្នានឹងការថ្វាយបង្គំសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)ដែលត្រូវបានធ្វើឡើងវិញគឺវាដូចគ្នាទៅនឹងសឡាតដំបូងដូច្នោះដែរ។

អាយ៉ាត់ទី ២៩ នៃស៊ូរ៉ាត់អាល់អ៊ីនសាន។

ហើយគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអានបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ នឹងប្រោសពួកគេឱ្យរស់ឡើងវិញនិងប្រោសរូបកាយដូចពួកគេឱ្យរស់ឡើងវិញនៅពេលទ្រង់សព្វព្រះហឫទ័យដ្បិតអត្ថន័យទាំងពីរគឺដូចគ្នា។ ទ្រង់ ﷻ មានបន្ទូលថា៖ «ដូចដែលទ្រង់បានចាប់ផ្តើមបង្កើតពួកអ្នកពួកអ្នកក៏នឹងវិលត្រឡប់ទៅវិញដូច្នោះដែរ» [ស៊ូរ៉ាត់អាល់អារ៉ាហ្វ: ២៩] និងបន្ទូលទ្រង់ថា៖ «ហើយឆ្ពោះមករកយើងប៉ុណ្ណោះដែលពួកអ្នកនឹងត្រូវវិលត្រឡប់មកវិញ» [ស៊ូរ៉ាត់អាល់អាន់ប៊ីយ៉ា: ៣៥] និងបន្ទូលទ្រង់ថា៖ «ហើយទ្រង់គឺជាអ្នកដែលចាប់ផ្តើមការបង្កើតបន្ទាប់មកទ្រង់ប្រោសវាឱ្យកើតឡើងវិញ» [ស៊ូរ៉ាត់អាល់រ៉ូម: ២៧] និងបន្ទូលទ្រង់ថា៖ «តើអ្នកដែលបានបង្កើតផ្ទៃមេឃនិងផែនដីមិនមានសមត្ថភាពក្នុងការបង្កើតរូបកាយដូចពួកគេឡើងវិញទេឬ? ពិតប្រាកដណាស់! ហើយទ្រង់គឺជាព្រះអាទិករដ៏មហាដឹង» [ស៊ូរ៉ាត់យ៉ាស៊ីន: ៨១] និងបន្ទូលទ្រង់ថា៖ «ពិតប្រាកដណាស់យើងមានមហិទ្ធិឫទ្ធិក្នុងការផ្លាស់ប្តូររូបរាងដូចពួកអ្នកនិងបង្កើតពួកអ្នកឡើងនៅក្នុងស្ថានភាពដែលពួកអ្នកមិនធ្លាប់ដឹង» [ស៊ូរ៉ាត់អាល់វ៉ាគីអាះ: ៦១-៦២]។ ទាំងអស់នេះគឺជាការប្រោសរូបកាយឱ្យរស់ឡើងវិញដែលទ្រង់បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថាជា «ការបង្កើតថ្មី» នៅក្នុងកន្លែងពីរនៃគម្ពីររបស់ទ្រង់។ អាយ៉ាត់ទី ២៩៖ បន្ទាប់មកទ្រង់ ﷻ បានបញ្ចប់ស៊ូរ៉ាត់នេះដោយការរំលឹកអំពីច្បាប់សាសនា (ស្ហារីអាត (ច្បាប់សាសនា)) និងព្រះរាជក្រឹត្យកំណត់ (កាដារ) ដូចដែលទ្រង់បានចាប់ផ្តើមស៊ូរ៉ាត់ដោយការបង្កើតនិងការចង្អុលបង្ហាញផ្លូវ។ ទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ «ដូច្នេះអ្នកណាដែលមានបំណងចូរគេប្រកាន់យកនូវមាគ៌ាមួយឆ្ពោះទៅកាន់ព្រះអម្ចាស់របស់ខ្លួន» [អាយ៉ាត់ ២៩]។ នេះគឺជាច្បាប់សាសនារបស់ទ្រង់និងជាកន្លែងនៃបទបញ្ជានិងការហាមឃាត់របស់ទ្រង់។ អាយ៉ាត់ទី ៣០៖ បន្ទាប់មកទ្រង់ ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ «ហើយពួកអ្នកនឹងមិនអាចមានបំណងអ្វីឡើយលើកលែងតែអល់ឡោះសព្វព្រះហឫទ័យ» [អាយ៉ាត់ ៣០]។ នេះគឺជាការវិនិច្ឆ័យនិងព្រះរាជក្រឹត្យកំណត់របស់ទ្រង់។ បន្ទាប់មកទ្រង់បានរំលឹកនូវព្រះនាមពីរដ៏វិសេសវិសាលរបស់ទ្រង់គឺអាល់អាលីម (មហាដឹងគ្រប់ការណ៍) និងអាល់ហាកីម (មហាប្រកបដោយប្រាជ្ញាញាណ)។ ហើយបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា «ហើយពួកអ្នកនឹងមិនអាចមានបំណងអ្វីឡើយលើកលែងតែអល់ឡោះសព្វព្រះហឫទ័យ» បញ្ជាក់ថាឆន្ទ៖របស់មនុស្សលោកគឺត្រូវពឹងផ្អែកលើព្រះឆន្ទ៖របស់ទ្រង់។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយការណ៍នេះមិនបានធ្វើឱ្យសកម្មភាពកើតឡើងដោយស្វ័យប្រវត្តិនោះឡើយលុះត្រាតែទ្រង់សព្វព្រះហឫទ័យឱ្យសកម្មភាពនោះកើតឡើងចេញពីពួកគេដូចដែលទ្រង់មានបន្ទូលថា៖ «ដូច្នេះអ្នកណាមានបំណងចូរគេចងចាំវាចុះប៉ុន្តែពួកគេនឹងមិនអាចចងចាំបានឡើយលើកលែងតែអល់ឡោះសព្វព្រះហឫទ័យ» [ស៊ូរ៉ាត់អាល់មុដដាស៊ីរ: ៥៥-៥៦] និងបន្ទូលទ្រង់ថា៖ «សម្រាប់អ្នកណាពីក្នុងចំណោមពួកអ្នកដែលមានបំណងចង់ដើរលើផ្លូវត្រង់ហើយពួកអ្នកនឹងមិនអាចមានបំណងអ្វីឡើយលើកលែងតែអល់ឡោះជាព្រះអម្ចាស់នៃពិភពលោកទាំងមូលសព្វព្រះហឫទ័យ» [ស៊ូរ៉ាត់អាល់តាក់វីរ: ២៨-២៩]។ ហើយសកម្មភាពនឹងមិនអាចកើតឡើងពីពួកគេបានឡើយលុះត្រាតែទ្រង់មានបំណងជួយសង្គ្រោះនិងផ្តល់ការចង្អុលបង្ហាញផ្លូវដល់ពួកគេ។ ដូច្នេះនៅទីនេះមានឆន្ទ៖បួនកម្រិត៖ ឆន្ទ៖នៃការបំភ្លឺ (អ៊ីរ៉ាដាតុលបាយ៉ាន), ឆន្ទ៖នៃព្រះឆន្ទ៖កំណត់ (អ៊ីរ៉ាដាតុលម៉ាស៊ីអះ), ឆន្ទ៖នៃសកម្មភាព (អ៊ីរ៉ាដាតុលហ្វៀល), និងឆន្ទ៖នៃជំនួយឧបត្ថម្ភ (អ៊ីរ៉ាដាតុលអ៊ីអាណះ) ហើយអល់ឡោះទើបជាអ្នកដឹងច្បាស់បំផុត។ ចប់សន្ធិសញ្ញាទីបួន។ រាល់ការសរសើរទាំងឡាយជារបស់អល់ឡោះតែមួយគត់ហើយសូមអល់ឡោះប្រទានពរជ័យនិងសេចក្តីសុខសាន្តដល់មេដឹកនាំរបស់យើងគឺមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ព្រមទាំងក្រុមគ្រួសារនិងសហការីទាំងអស់របស់លោក។

សន្ធិសញ្ញាអំពីបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាម្ចាស់ ﷻ៖ «ហើយចូរពួកអ្នកស្វែងរកជំនួយតាមរយ៖ការអត់ធ្មត់និងការថ្វាយបង្គំសឡាត (ការថ្វាយបង្គំព្រះ)» [ស៊ូរ៉ាត់អាល់បាក្វារ៉ោះ: ៤៥] ដោយស្ហៃឃុលឥស្លាមអ៊ីប៊នតៃម៊ីយ៉ះ។ ផ្នែក៖ អល់ឡោះជាម្ចាស់ ﷻ មានបន្ទូលថា៖ «ហើយចូរពួកអ្នកស្វែងរកជំនួយតាមរយ៖ការអត់ធ្មត់និងការថ្វាយបង្គំសឡាត» [ស៊ូរ៉ាត់អាល់បាក្វារ៉ោះ: ៤៥]។ អាលីប៊ីនអាប៊ីតាលីប ﵁ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការអត់ធ្មត់ (សាប់រ៍) ចំពោះជំនឿ (អ៊ីម៉ាន) គឺប្រៀបដូចជាក្បាលចំពោះដងខ្លួនដូច្នោះដែរ។ ប្រសិនបើក្បាលត្រូវបានកាត់ផ្តាច់នោះដងខ្លួនក៏ត្រូវវិនាស។ ដឹងចុះថាគ្មានជំនឿពិតប្រាកដឡើយសម្រាប់អ្នកដែលគ្មានការអត់ធ្មត់»។ ការអត់ធ្មត់ក្នុងការបំពេញកាតព្វកិច្ចសាសនាគឺជាកាតព្វកិច្ច (វ៉ាជីប)។ ហេតុនេះហើយទើបអល់ឡោះ ﷻ បានភ្ជាប់ការអត់ធ្មត់ជាមួយនឹងការថ្វាយបង្គំសឡាតនៅក្នុងកន្លែងច្រើនជាងហាសិបកន្លែងក្នុងគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គួរអាន។ ដូច្នេះបុគ្គលណាដែលមិនថ្វាយបង្គំសឡាតពីក្នុងចំណោមមនុស្សទាំងអស់ទាំងបុរសនិងស្ត្រីត្រូវតែបញ្ជាឱ្យពួកគេថ្វាយបង្គំហើយប្រសិនបើពួកគេបដិសេធពួកគេត្រូវតែទទួលទណ្ឌកម្មតាមការឯកភាពគ្នារបស់អ្នកមូស្លីមទាំងអស់។ ហើយអ្នកដឹកនាំសឡាត (អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ)) ត្រូវតែដឹកនាំសឡាតឱ្យបានពេញលេញដូចដែលព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរពួកអ្នកថ្វាយបង្គំដូចដែលពួកអ្នកបានឃើញខ្ញុំថ្វាយបង្គំ»។ ហើយខ្លឹមសារសំខាន់នៃកិច្ចការគ្រប់គ្រងគឺចេតនាល្អចំពោះប្រជារាស្ត្រការឧទ្ទិសសាសនាទាំងមូលដោយស្មោះត្រង់ចំពោះអល់ឡោះ ﷻ និងការផ្ញើការទុកចិត្តលើទ្រង់ (តាវ៉ាក់កុល)។ ដ្បិតភាពស្មោះត្រង់ (ឥខ្លាស) និងការពឹងផ្អែកលើអល់ឡោះ (តាវ៉ាក់កុល) គឺជាប្រភពនៃភាពចម្រុងចម្រើននៃថ្នាក់ដឹកនាំនិងប្រជារាស្ត្រដូចដែលយើងត្រូវបានបញ្ជាឱ្យសូត្រនៅក្នុងសឡាតរបស់យើងថា៖ «ចំពោះទ្រង់តែមួយគត់ដែលពួកយើងគោរពប្រតិបត្តិនិងចំពោះទ្រង់តែមួយគត់ដែលពួកយើងសុំជំនួយ» [ស៊ូរ៉ាត់អាល់-ហ្វាទីហះ: ៥]។ ហើយនៅក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)សហ៊ីហ៍ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកអ្នកឡើយលើកលែងតែព្រះអម្ចាស់របស់គេនឹងមានបន្ទូលទៅកាន់គេដោយផ្ទាល់ដោយគ្មានអ្នកបកប្រែភាសានិងគ្មានអ្នករារាំងឡើយ... ដូច្នេះអ្នកណាពីក្នុងចំណោមពួកអ្នកដែលអាចការពារខ្លួនពីភ្លើងនរកបានទោះបីជាដោយការបរិច្ចាគចំណិតផ្លែស្វារ (Dates) មួយចំណិតក៏ដោយចូរគេធ្វើចុះ! ហើយប្រសិនបើគ្មានទេចូរធ្វើដោយពាក្យសម្តីដ៏ពីរោះពិសា»។ ហើយអាល់ហាសានអាល់បាសរីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ នៅថ្ងៃកិយាម៉ាត់អ្នកប្រកាសម្នាក់នឹងបន្លឺឡើងពីក្រោមបល្ល័ង្ក (អើរស្ហ) ថា៖ «ចូរឱ្យអ្នកណាដែលរង្វាន់តបស្នងរបស់ខ្លួនស្ថិតលើអល់ឡោះក្រោកឈរឡើង!» នោះគ្មាននរណាម្នាក់ក្រោកឈរឡើយលើកលែងតែបណ្តាអ្នកដែលធ្លាប់បានអភ័យទោសនិងសម្របសម្រួលផ្សះផ្សា។

សន្ធិសញ្ញាអំពីការផ្ទៀងផ្ទាត់បញ្ជាក់ភាពពិតប្រាកដនៃតាវ៉ាក់កុល (Tawakkul - ការពឹងផ្អែកនិងផ្ញើការទុកចិត្តទាំងស្រុងលើអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)) ដោយស្ហៃឃុលឥស្លាមអ៊ីប៊នតៃម៊ីយ៉ះ។

ផ្នែកស្តីអំពីតាវ៉ាក់កុល (ការពឹងផ្អែកលើអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ))។