ការប្រមូលផ្តុំសំបុត្រ និងសារលិខិតឥស្លាម

ព្យាការី ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "នៅពេលដែលពួកអ្នកឋានសួគ៌បានចូលទៅក្នុងឋានសួគ៌អ្នកស្រែកប្រកាសម្នាក់នឹងស្រែកឡើងថា៖ 'ឱពួកអ្នកឋានសួគ៌ទាំងឡាយ! ពិតប្រាកដណាស់ពួកអ្នកមានការសន្យាមួយជាមួយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ដែលទ្រង់មានបំណងនឹងបំពេញវាជូនពួកអ្នក'។ ពួកគេក៏ពោលថា៖ 'តើវាជាអ្វីទៅ? តើទ្រង់មិនបានធ្វើឱ្យផ្ទៃមុខរបស់យើងភ្លឺថ្លាមិនបានបញ្ចូលយើងទៅក្នុងឋានសួគ៌និងមិនបានសង្គ្រោះយើងឱ្យរួចផុតពីភ្លើងនរកទេឬ?' ពេលនោះវាំងននបាំងនឹងត្រូវបានបើកចេញហើយពួកគេក៏សម្លឹងមើលទៅទ្រង់។ អល់ឡោះជាសាក្សីទ្រង់មិនបានប្រទានអ្វីមួយដល់ពួកគេដែលជាទីស្រឡាញ់បំផុតសម្រាប់ពួកគេជាងការសម្លឹងមើលទៅទ្រង់នោះឡើយ—ហើយនោះហើយគឺជា 'ការបន្ថែមលើសលុប' (អាល់ហ្ស៊ីយ៉ាដាស់)! ពីព្រោះការសម្លឹងមើលទៅទ្រង់គឺជាភាពរីករាយដ៏ពេញលេញបំផុតនិងខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតដូចដែលលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ 'ទ្រង់មិនបានប្រទានអ្វីមួយដល់ពួកគេដែលជាទីស្រឡាញ់បំផុតសម្រាប់ពួកគេជាងការសម្លឹងមើលទៅទ្រង់នោះឡើយ'។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបមានពាក្យពោលថា៖ 'រឿងដែលផ្អែមល្ហែមបំផុតនៅក្នុងលោកិយនេះគឺការស្គាល់ទ្រង់ហើយរឿងដែលផ្អែមល្ហែមបំផុតនៅក្នុងលោកខាងមុខគឺការបានទស្សនាទ្រង់!' ការគោរពសក្ការ៖ទ្រង់តែមួយគត់ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះទ្រង់និងការមានបំណងទស្សនាទ្រង់គឺជាមាគ៌ារបស់អះលូស៊ុនណាះហ៍ដែលទទួលស្គាល់ភាពជាម្ចាស់ដ៏ពិតប្រាកដ (អ៊ូលូហ៊ីយ៉ាស់) និងប្រាជ្ញាញាណ (ហ៊ីកម៉ាស់) របស់ទ្រង់ហើយទទួលស្គាល់ថាទ្រង់សមនឹងទទួលបាននូវសេចក្តីស្រឡាញ់និងសមជាទីស្រឡាញ់បំផុតសម្រាប់ខ្ញុំបម្រើជាងអ្វីៗទាំងអស់។ ពួកចះហ៍មីយ៉ាស់និងពួកមុئتាហ្ស៊ីឡាស់បដិសេធសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអល់ឡោះប៉ុន្តែទទួលស្គាល់កាតព្វកិច្ចនៃការដឹងគុណ៖ រីឯពួកចះហ៍មីយ៉ាស់និងពួកមុئتាហ្ស៊ីឡាស់វិញពួកគេបដិសេធសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះទ្រង់និងបដិសេធភាពជាម្ចាស់ដ៏ពិតប្រាកដរបស់ទ្រង់ហើយតាមទស្សន៖របស់ពួកគេការគោរពសក្ការ៖ទ្រង់គឺមិនអាចទៅរួចឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែពួកមុئتាហ្ស៊ីឡាស់នៅតែទទួលស្គាល់នូវឧបការគុណនិងកាតព្វកិច្ចនៃការដឹងគុណហើយពួកគេបានកសាងសាសនារបស់ពួកគេលើមូលដ្ឋាននេះដោយចាត់ទុកការដឹងគុណគឺជាចំណុចកំពូលនៃកាតព្វកិច្ចទាំងឡាយ—ហេតុដូច្នេះហើយបានជាពួកគេពោលថាការដឹងគុណគឺជាកាតព្វកិច្ចតាមរយ៖បញ្ញាញាណ។ ចំណែកឯការគោរពសក្ការ៖និងសេចក្តីស្រឡាញ់វិញពួកគេមិនបានស្គាល់និងមិនបានឈានទៅដល់ឡើយផ្ទុយទៅវិញពួកគេបានបដិសេធវាទាំងស្រុង។ ចំណែកឯពួកចះហ៍មីយ៉ាស់ខាងមុច់ប៊ីរ៉ោះ (អ្នកបង្ខំកម្ម) វិញគឺគ្មានទាំងពីរនេះឡើយប៉ុន្តែពួកគេទទួលស្គាល់អានុភាពរបស់ទ្រង់និងទទួលស្គាល់ថាទ្រង់ធ្វើអ្វីៗតាមដែលទ្រង់មានបំណង។ ហេតុដូច្នេះហើយនៅក្នុងការប្រតិបត្តិកាតព្វកិច្ចនិងការលះបង់អំពើហាមឃាត់ពួកគេគឺរឹតតែឆ្ងាយជាងពួកមុئتាហ្ស៊ីឡាស់ទៅទៀត! ពីព្រោះពួកគេជាពួកមួរជីអះខាងមុច់ប៊ីរ៉ោះ៖ ពួកគេមិនជឿជាក់ច្បាស់លាស់លើការព្រមានដាក់ទណ្ឌកម្មឡើយ—ដែលនេះជាកម្លាំងជំរុញចិត្តពាក់កណ្តាលក្នុងការធ្វើអំពើល្អ—ហើយពួកគេប្រកាន់យកការបង្ខំកម្ម (ចាបើរ) ដែលនេះជាការបំផ្លាញចោលនូវការទទួលស្គាល់ពាក់កណ្តាលលើសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះមកលើខ្ញុំបម្រើនិងកាតព្វកិច្ចនៃការដឹងគុណទ្រង់។ ដូច្នេះកម្លាំងជំរុញចិត្តរបស់ពួកគេបានចុះខ្សោយទាំងខាងការកោតខ្លាចនិងទាំងខាងការដឹងគុណដោយពួកគេមិនបានដឹងគុណចំពោះឧបការគុណកន្លងមករបស់ទ្រង់ឡើយ។

ពួកចះហ៍មីយ៉ាស់ខាងមុច់ប៊ីរ៉ោះ (អ្នកបង្ខំកម្ម)៖ សេចក្តីដឹងគុណនិងការកោតខ្លាចរបស់ពួកគេចុះខ្សោយប៉ុន្តែក្តីសង្ឃឹមខុសឆ្គងរបស់ពួកគេកាន់តែខ្លាំង។

អ្នកមានជំនឿដ៏ពិតប្រាកដតែងតែកោតខ្លាចអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ សង្ឃឹមលើទ្រង់និងស្រឡាញ់ទ្រង់។

ពួកចះហ៍មីយ៉ាស់ខាងមុច់ប៊ីរ៉ោះ៖ សេចក្តីដឹងគុណនិងការកោតខ្លាចរបស់ពួកគេចុះខ្សោយប៉ុន្តែក្តីសង្ឃឹមរបស់ពួកគេកាន់តែខ្លាំង៖ ពួកគេមិនកោតខ្លាចការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់ទ្រង់នៅពេលអនាគតឡើយប៉ុន្តែនៅពេលដែលអ្នកមានជំនឿក្នុងចំណោមពួកគេបានជឿលើបណ្តារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ) ពួកគេក៏មានការកោតខ្លាចនិងក្តីសង្ឃឹមខ្លះៗ ហើយពួកគេក៏បានចាត់ទុកការដឹងគុណជាកាតព្វកិច្ចតាមច្បាប់វិន័យឥស្លាម។ ក៏ប៉ុន្តែក្តីសង្ឃឹមនៅក្នុងចំណោមពួកគេគឺមានទម្ងន់លើសលុបជាងការកោតខ្លាច—ដែលនេះជាអត្ថន័យមួយក្នុងចំណោមអត្ថន័យទាំងពីរនៃការហៅពួកគេថាមួរជីអះ (មានគេនិយាយថា៖ មកពីពាក្យរ៉ាចាដែលមានន័យថាក្តីសង្ឃឹមពីព្រោះពួកគេធ្វើឱ្យមនុស្សមានតែក្តីសង្ឃឹមមិនមានការភ័យខ្លាចឡើយប៉ុន្តែតាមក្បួនភាសាវិទ្យាដ៏ត្រឹមត្រូវគឺមកពីពាក្យអៀរចាដែលមានន័យថាការពន្យារប៉ុន្តែវាមានឫសគល់អត្ថន័យទាក់ទងគ្នានឹងក្តីសង្ឃឹម)។ អ្នកមានជំនឿកោតខ្លាចអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) សង្ឃឹមលើទ្រង់និងស្រឡាញ់ទ្រង់៖ ហេតុដូច្នេះហើយទើបបុព្វបុរសជំនាន់មុន (ស៊ូឡាហ្វ) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ជនណាដែលគោរពសក្ការ៖អល់ឡោះដោយក្តីសង្ឃឹមតែមួយមុខគេគឺជាពួកមួរជីអះ។ ជនណាដែលគោរពសក្ការ៖ទ្រង់ដោយការកោតខ្លាចតែមួយមុខគេគឺជាពួកហារ៉ូរី (ពួកខាវ៉ារិច)។ ជនណាដែលគោរពសក្ការ៖ទ្រង់ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់តែមួយមុខគេគឺជាពួកក្បត់សាសនា (ហ្ស៊ីនឌីក)។ ប៉ុន្តែជនណាដែលគោរពសក្ការ៖ទ្រង់ដោយការកោតខ្លាចក្តីសង្ឃឹមនិងសេចក្តីស្រឡាញ់នោះគេគឺជាអ្នកមានជំនឿពិតប្រាកដដែលប្រកាន់ខ្ជាប់នូវតាវហ៊ីដ (ការគោរពព្រះមួយអង្គ)!" ពួកដែលប្រកាន់យកលទ្ធិវត្តមានតែមួយ (វ៉ះហ៍ដាតុលវ៉ូជូដ) អះអាងក្តីស្រឡាញ់ដោយគ្មានការកោតខ្លាចឬក្តីសង្ឃឹម៖ ពីព្រោះសេចក្តីស្រឡាញ់ដែលគ្មានក្តីសង្ឃឹមនិងគ្មានការកោតខ្លាចគឺគ្រាន់តែជំរុញចិត្តឱ្យដើរតាមចំណង់តណ្ហាប៉ុណ្ណោះហើយតាមការពិតអ្នកនោះគឺគ្រាន់តែស្រឡាញ់ខ្លួនឯងនិងបានយកចំណង់តណ្ហារបស់ខ្លួនធ្វើជាម្ចាស់—ហេតុដូច្នេះហើយទើបគេក្លាយជាអ្នកក្បត់សាសនា (ហ្ស៊ីនឌីក)។ តាមរយ៖ទ្វារនេះហើយដែលពួកបាត៊ីនីយ៉ាស់គ្មានសាសនាបានជ្រៀតចូលដូចជាពួកដែលប្រកាន់យកលទ្ធិវត្តមានតែមួយ (វ៉ះហ៍ដាតុលវ៉ូជូដ) ពីព្រោះការប្រតិបត្តិរបស់ពួកគេគឺកើតចេញពីចំណង់តណ្ហានិងសេចក្តីស្រឡាញ់សុទ្ធសាធដោយគ្មានក្តីសង្ឃឹមនិងគ្មានការកោតខ្លាចឡើយ។ ពួកគេស្ថិតក្នុងចំណោមពួកដែលអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ {តើអ្នកបានឃើញជនដែលបានយកចំណង់តណ្ហារបស់គេធ្វើជាម្ចាស់របស់គេហើយឬនៅ?} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ជាស៊ីយ៉ាស់ 45:23]។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបពួកគេអនុញ្ញាតឱ្យមានការបង្កើតដៃគូ (ស្ហ៊ីរើក) ដូចដែលអល់ឡោះ ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ {ចូរអ្នកតម្រង់ទិសដៅផ្ទៃមុខរបស់អ្នកចំពោះសាសនាដោយភាពស្មោះត្រង់គឺជានិស្ស័យធម្មជាតិរបស់អល់ឡោះដែលទ្រង់បានបង្កើតមនុស្សលោកឱ្យស្ថិតនៅលើនោះ...} រហូតដល់បន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ {ក្រុមនីមួយៗសុទ្ធតែរីករាយនឹងអ្វីដែលពួកគេមាន} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់រ៉ូម 30:30-32]។ ហើយតាមការពិតពួកគេបានបដិសេធសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏ពិតប្រាកដចំពោះអល់ឡោះប៉ុន្តែពួកគេនិយាយថាប្រាជ្ញាញាណគឺគ្រាន់តែជា "ការយកតម្រាប់តាមទ្រង់" ប៉ុណ្ណោះ។ ហេតុដូច្នេះហើយបានជាអ៊ីប៊ិនអារ៉ោប៊ីបានកំណត់ថាអ្នកជាទីស្រឡាញ់របស់អល់ឡោះ (វ៉ាលី) គឺគ្រាន់តែជាអ្នកដែលយកតម្រាប់តាមទ្រង់ក្នុងការបណ្តុះគុណធម៌តាមព្រះនាមរបស់ទ្រង់ប៉ុណ្ណោះហើយគាត់បានបដិសេធភាពរីករាយក្នុងការទស្សនាទ្រង់និងការស្តាប់បន្ទូលរបស់ទ្រង់! គាត់បានអះអាងថា៖ "គ្មានអ្នកដឹងការពិតណាម្នាក់ធ្លាប់មានសេចក្តីរីករាយក្នុងការទស្សនាឡើយ" ពីព្រោះតាមទ្រឹស្តីខុសឆ្គងរបស់គាត់ការទស្សនាគឺគ្រាន់តែជាការទស្សនាវត្តមានទូទៅប៉ុណ្ណោះដែលគ្មានភាពរីករាយអ្វីនៅក្នុងនោះឡើយ! ហើយមានជម្លោះមួយបានកើតឡើងរវាងគាត់និងស្ហីហាប៊ូឌីនអាល់ស៊ូហ៍រ៉ាវ៉ារឌីអំពីថាតើនៅពេលដែលទ្រង់បង្ហាញព្រះភក្ត្រតើទ្រង់មានបន្ទូលទៅកាន់ពួកគេឬទេ? ពេលនោះស្ហីហាប៊ូឌីនបានបញ្ជាក់ទទួលស្គាល់រឿងនោះដូចដែលមានចែងនៅក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)ជាច្រើនប៉ុន្តែអ៊ីប៊ិនអារ៉ោប៊ីបានបដិសេធហើយនិយាយថា៖ "គួរឱ្យអាណិតដល់ស៊ូហ៍រ៉ាវ៉ារឌីនេះណាស់! យើងនិយាយប្រាប់គេអំពីការបង្ហាញព្រះកាយផ្ទាល់ (តាចាល់លីអាល់ហ្សាត) ស្រាប់តែគេបែរជានិយាយអំពីការបង្ហាញលក្ខណ៖ (តាចាល់លីអាល់ស៊ីហ្វាត) ទៅវិញ!" នេះគឺដោយសារតែមូលដ្ឋានដ៏ពុករលួយរបស់គាត់ដែលយល់ថាព្រះកាយរបស់អល់ឡោះគឺជាវត្តមានសុទ្ធសាធដែលគ្មានលក្ខណ៖សម្បត្តិអ្វីទាំងអស់—គ្មានទាំងបន្ទូលនិងគ្មានអ្វីផ្សេងទៀត—ដូច្នេះទើបវាមិនអាចទៅរួចក្នុងការមានបន្ទូលនៅពេលទ្រង់បង្ហាញព្រះភក្ត្រ! ស្ហីហាប៊ូឌីនគឺប្រកាន់ខ្ជាប់នូវស៊ុនណាះហ៍និងច្បាប់វិន័យឥស្លាមជាងគាត់ឆ្ងាយណាស់។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបមិត្តភក្តិរបស់ពួកគេទាំងពីរគឺអ៊ីប៊ិនហាម៉ាវ៉ៃហ៍តែងតែនិយាយថា៖ "អ៊ីប៊ិនអារ៉ោប៊ីគឺជាសមុទ្រដែលធុងដងទឹកមិនអាចធ្វើឱ្យល្អក់បានឡើយប៉ុន្តែពន្លឺនៃការដើរតាមព្យាការីមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ﷺ នៅលើផ្ទៃមុខរបស់ស្ហៃស្ហីហាប៊ូឌីនគឺជារឿងមួយផ្សេងទៀតដាច់ស្រឡះ!" ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាស៊ូហ៍រ៉ាវ៉ារឌីនៅតែទន់ខ្សោយក្នុងការបញ្ជាក់ទទួលស្គាល់លក្ខណ៖សម្បត្តិនិងភាពខ្ពង់ខ្ពស់ផុតកំពូល (អាល់អ៊ូលូវ) របស់អល់ឡោះដោយសារតែគាត់មានឥទ្ធិពលមួយចំនួននៃនិកាយចះហ៍មីយ៉ាស់ខាងអាស្ហអារីយ៉ាស់ហើយគាត់ធ្លាប់និយាយអំពីអល់ឡោះថា៖ "គ្មានការចង្អុលបង្ហាញនិងគ្មានការបញ្ជាក់ជាក់លាក់ឡើយ"។ ពួកទាំងនេះគឺជាអ្នកប្រកាន់និកាយចះហ៍មីយ៉ាស់កម្រិតស្រាលរីឯអ៊ីប៊ិនអារ៉ោប៊ីគឺជាមេដឹកនាំកម្រិតធ្ងន់ធ្ងររបស់ពួកគេ។ ពួកគេតែងតែមានប្រៀបលើអ្នកដែលធ្លាក់ចូលទៅក្នុងគំនិតចះហ៍មីយ៉ាស់ដូចគ្នាប៉ុន្តែអ្នកដែលអាចបង្ក្រាបពួកគេបានគឺមានតែពួកអះលូស៊ុនណាះហ៍ដែលបញ្ជាក់ទទួលស្គាល់លក្ខណ៖សម្បត្តិរបស់អល់ឡោះយ៉ាងរឹងមាំដែលស្គាល់ច្បាស់នូវអ្វីដែលរ៉សូលបាននាំមកស្គាល់នូវគំនិតងាករេរបស់ពួកគេនិងដឹងអំពីភាពមិនពិតនៃទស្សនវិទូពុករលួយដែលផ្ទុយនឹងស៊ុនណាះហ៍ប៉ុណ្ណោះ! ដូចគ្នាដែរអាល់ហារីរីបាននិយាយថា៖ "កាលពីដើមដំបូងខ្ញុំធ្លាប់ទទួលស្គាល់សេចក្តីស្រឡាញ់ប៉ុន្តែក្រោយមកខ្ញុំបានយល់ឃើញថាសេចក្តីស្រឡាញ់អាចកើតមានឡើងបានតែរវាងអង្គមួយនិងអង្គមួយទៀតប៉ុណ្ណោះប៉ុន្តែនៅក្នុងលោកិយនេះគឺគ្មានអង្គផ្សេងទៀតឡើយ (ព្រោះអ្វីៗទាំងអស់គឺតែមួយ)!"

ដូច្នេះហើយទីបញ្ចប់នៃពួកក្បត់ជំនឿទាំងនេះគឺការបដិសេធសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏ពិតប្រាកដដែលម្ចាស់សមនឹងទទួលបាន។ ហេតុដូច្នេះហើយបានជាពួកគេមិនដើរតាមរ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់ហើយក៏មិនបានតស៊ូពុះពារក្នុងមាគ៌ារបស់ទ្រង់ដែរខណ៖ដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានពណ៌នាអំពីអ្នកមានជំនឿដ៏ពិតប្រាកដដោយលក្ខណ៖សម្បត្តិទាំងពីរនេះ។ ដូច្នេះសេចក្តីស្រឡាញ់ក្លែងក្លាយរបស់ពួកទាំងនេះនាំទៅរកការក្បត់សាសនា (ហ្សានដាកោះហ៍) ដោយផ្ទាល់។ ម្យ៉ាងវិញទៀតពួកគេថែមទាំងអះអាងថាបាបកម្មមិនអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដែលមានសេចក្តីស្រឡាញ់ឡើយ! អ៊ីប៊ិនហាម៉ាវ៉ៃហ៍ថែមទាំងបានចងក្រងក្បួនមួយដោយផ្អែកលើពាក្យពោលថា៖ "នៅពេលដែលអល់ឡោះស្រឡាញ់ខ្ញុំបម្រើម្នាក់បាបកម្មមិនអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់គេឡើយ"។ នៅពេលដែលអ្នកប្រកាន់សច្ចធម៌ពោលពាក្យនេះបំណងរបស់គាត់គឺថាអល់ឡោះមិនទុកឱ្យគេបន្តប្រព្រឹត្តបាបកម្មនោះរហូតឡើយផ្ទុយទៅវិញទ្រង់នឹងផ្តល់ការតައព្វាត់ (ការវិលត្រឡប់សុំខមាទោស) ដល់គេដូច្នេះបាបកម្មនោះក៏មិនអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់គេបានឡើយ។ ប៉ុន្តែពួកក្បត់ជំនឿទាំងនេះបានយកពាក្យនេះទៅបកស្រាយខុសដោយពោលថាបាបកម្មមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដែលជាទីស្រឡាញ់ឡើយហើយបុគ្គលម្នាក់ៗក្នុងចំណោមពួកគេបានអះអាងថាខ្លួនឯងគឺជាអ្នកដែលជាទីស្រឡាញ់ដូច្នេះបាបកម្មមិនអាចធ្វើអ្វីខ្លួនបានឡើយ—ពួកគេក៏បានក្លាយដូចជាពួកយូដា (ជ្វីហ្វ) និងពួកគ្រិស្តដែលបាននិយាយថា៖ {ពួកយើងគឺជាកូនៗរបស់អល់ឡោះនិងជាទីស្រឡាញ់របស់ទ្រង់} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ម៉ាអ៊ីដះហ៍ 5:18]! អល់ឡោះ ﷻ បានមានបន្ទូលទាក់ទងនឹងព្យាការីយូសុហ្វថា៖ {ដូចគ្នានេះដែរដើម្បីឱ្យយើងបង្វែរចេញពីគាត់នូវអំពើអាក្រក់និងអំពើអាសអាភាស។ ពិតប្រាកដណាស់គាត់គឺស្ថិតក្នុងចំណោមពួកខ្ញុំបម្រើដ៏ស្មោះត្រង់របស់យើង} [ស៊ូរ៉ាត់យូសុហ្វ 12:24]។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ {វាមិនមែនអាស្រ័យលើការស្រមើស្រមៃរបស់ពួកអ្នកឬការស្រមើស្រមៃរបស់ពួកម្ចាស់គម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ឡើយ។ ជនណាដែលប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់គេនឹងត្រូវទទួលផលតបស្នងចំពោះអំពើនោះ} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់នីសា 4:123]។ ហើយមេដឹកនាំនៃបណ្តាអ្នកស្រឡាញ់និងជាទីស្រឡាញ់គឺរ៉សូលចុងក្រោយបង្អស់ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ពិតប្រាកដណាស់ខ្ញុំគឺជាអ្នកដែលស្គាល់អល់ឡោះច្បាស់ជាងគេក្នុងចំណោមពួកអ្នកនិងជាអ្នកដែលកោតខ្លាចទ្រង់ខ្លាំងជាងគេបំផុត!" ហើយទ្រង់មិនស្រឡាញ់អ្វីក្រៅពីអំពើល្អឡើយហើយទ្រង់មិនស្រឡាញ់អំពើអាក្រក់ឡើយ។ ទ្រង់ស្រឡាញ់បណ្តាអ្នកកោតខ្លាចអ្នកធ្វើអំពើល្អអ្នកអត់ធ្មត់អ្នកដែលតែងតែតައព្វាត់និងអ្នកដែលសម្អាតខ្លួនឱ្យបរិសុទ្ធ។ ទ្រង់មិនស្រឡាញ់រាល់មនុស្សអួតអាងក្អេងក្អាងឡើយមិនស្រឡាញ់អំពើពុករលួយនិងមិនគាប់ព្រះទ័យឱ្យពួកខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់ប្រព្រឹត្តការក្បត់ជំនឿឡើយ។ ដូច្នេះនៅពេលដែលទ្រង់ស្រឡាញ់ខ្ញុំបម្រើម្នាក់ហើយគេបានប្រព្រឹត្តកំហុសខុសឆ្គងគេនឹងស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកដែលប្រញាប់ប្រញាល់តައព្វាត់និងសម្អាតខ្លួនឱ្យបរិសុទ្ធ។ មានមនុស្សមួយចំនួននិយាយថា៖ "យុវជនដែលតައព្វាត់គឺជាទីស្រឡាញ់របស់អល់ឡោះរីឯមនុស្សចាស់ដែលតައព្វាត់គឺជាអ្នកដែលទ្រង់រំដោះឱ្យមានសេរីភាព" ប៉ុន្តែវាមិនមែនដូច្នោះឡើយផ្ទុយទៅវិញជនណាដែលតައព្វាត់គឺសុទ្ធតែជាទីស្រឡាញ់របស់អល់ឡោះទាំងអស់មិនថាមនុស្សចាស់ឬយុវជនឡើយ! នៅក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)កូដស៊ីមានការនិទានថា៖ "ពួកអ្នកដែលរំលឹកដល់យើងគឺជាពួកអ្នកដែលរួមដំណើរជាមួយយើង។ ពួកអ្នកដែលដឹងគុណយើងគឺជាពួកអ្នកដែលយើងនឹងបន្ថែមឱ្យកាន់តែច្រើន។ ពួកអ្នកដែលគោរពប្រតិបត្តិតាមយើងគឺជាពួកអ្នកដែលទទួលបានកិត្តិយសពីយើង។ ហើយពួកអ្នកដែលប្រព្រឹត្តអំពើបាបល្មើសនឹងយើងយើងមិនធ្វើឱ្យពួកគេអស់សង្ឃឹមនឹងក្តីមេត្តារបស់យើងឡើយ៖ ប្រសិនបើពួកគេតައព្វាត់នោះយើងគឺជាទីស្រឡាញ់របស់ពួកគេហើយប្រសិនបើពួកគេមិនទាន់តައព្វាត់ទេនោះយើងគឺជាគ្រូពេទ្យព្យាបាលរបស់ពួកគេ—យើងសាកល្បងពួកគេដោយគ្រោះមហន្តរាយដើម្បីសម្អាតពួកគេឱ្យផុតពីកំហុសឆ្គង!" នេះគឺជាការចាត់ចែងរបស់ទ្រង់ចំពោះពួកខ្ញុំបម្រើនៅពេលដែលពួកគេប្រព្រឹត្តបាបកម្ម៖ គឺទ្រង់ប្រទានការតައព្វាត់ដល់ពួកគេឬមួយក៏សាកល្បងពួកគេដោយអ្វីដែលសម្អាតពួកគេ។ ហើយប្រសិនបើគ្មានទាំងពីរនេះទេថ្នាក់ឋាន៖របស់ពួកគេនឹងត្រូវធ្លាក់ចុះទៅតាមទំហំនៃបាបកម្មរបស់ពួកគេប្រៀបធៀបនឹងឋាន៖របស់អ្នកដែលមានអំពើល្អស្មើពួកគេតែគ្មានបាបកម្មទាំងនោះដូចដែលអល់ឡោះ ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ {ហើយសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗគឺមានថ្នាក់ឋាន៖ផ្សេងៗគ្នាទៅតាមអ្វីដែលពួកគេបានសាង} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់អាន់អាំ 6:132]។ ខ្ញុំបម្រើគឺតែងតែជាអ្នកខ្វះខាតទន់ខ្សោយពឹងផ្អែកលើអល់ឡោះគ្រប់ពេលវេលាគ្រប់ទិដ្ឋភាពទាំងអស់៖ ទាំងក្នុងទិដ្ឋភាពដែលទ្រង់ជាម្ចាស់ដែលគេត្រូវគោរពសក្ការ៖ និងជាអ្នកដែលគេត្រូវសុំជំនួយ—គ្មាននរណាអាចនាំមកនូវឧបការគុណក្រៅពីទ្រង់ឡើយហើយស្ថានភាពរបស់ខ្ញុំបម្រើមិនអាចកែប្រែឱ្យប្រសើរឡើងបានឡើយប្រសិនបើគ្មានការគោរពសក្ការ៖ទ្រង់។ ម្យ៉ាងវិញទៀតខ្ញុំបម្រើគឺជាអ្នកដែលតែងតែមានកំហុសឆ្គងចៀសមិនផុតដូច្នេះគេតែងតែជាអ្នកទន់ខ្សោយដែលមានបាបកម្មដែលត្រូវការជាប្រចាំនូវព្រះដ៏មហាអភ័យទោសនិងមហាមេត្តាប្រណី៖ ព្រះដ៏មហាអភ័យទោសដែលលើកលែងទោសបាបកម្មរបស់គេនិងព្រះដ៏មហាមេត្តាប្រណីដែលផ្តល់ក្តីមេត្តាដល់គេប្រទានឧបការគុណដល់គេនិងធ្វើល្អចំពោះគេ។ ដូច្នេះគេតែងតែស្ថិតនៅចន្លោះឧបការគុណរបស់ម្ចាស់និងបាបកម្មនៃខ្លួនឯងដូចដែលអាប៊ូអ៊ីស្មាអែលអាល់អាន់សារីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "អ្នកដំណើរខាងវិញ្ញាណតែងតែធ្វើដំណើរនៅចន្លោះការពិចារណាលើឧបការគុណរបស់អល់ឡោះនិងការពិចារណាលើកំហុសឆ្គងនៃខ្លួនឯងនិងការប្រព្រឹត្តរបស់ខ្លួន"។ ហើយដូចដែលអ្នកដឹងការពិតម្នាក់បាននិយាយទៅកាន់អាល់ហាសានអាល់បាស្រ៊ីថា៖ "ខ្ញុំភ្ញាក់ដឹងខ្លួនឡើងនៅពេលព្រឹកនៅចន្លោះឧបការគុណនិងបាបកម្មដូច្នេះខ្ញុំមានបំណងបង្កើតការដឹងគុណចំពោះឧបការគុណនិងបង្កើតការសុំអភ័យទោសចំពោះបាបកម្ម"។ ហើយនៅក្នុងមេធម៌សុំអភ័យទោស (សាយយីឌុលឥស្ទិគហ្វារ) មានប្រសាសន៍ថា៖ "ទូលបង្គំសូមសារភាពចំពោះទ្រង់នូវឧបការគុណរបស់ទ្រង់មកលើទូលបង្គំហើយទូលបង្គំសូមសារភាពនូវបាបកម្មរបស់ទូលបង្គំ"។ ហើយនៅក្នុងហាឌីសកូដស៊ី៖ "ជនណាដែលជួបប្រទះនូវរឿងល្អចូរគេសរសើរតម្កើងអល់ឡោះហើយជនណាដែលជួបប្រទះរឿងក្រៅពីនោះចូរកុំបន្ទោសនរណាក្រៅពីខ្លួនឯងឡើយ"។ ព្យាការី ﷺ តែងតែមានប្រសាសន៍នៅក្នុងឃុតពះហ៍របស់លោកថា៖ "រាល់ការសរសើរតម្កើងគឺចំពោះអល់ឡោះយើងសុំជំនួយពីទ្រង់និងសុំអភ័យទោសពីទ្រង់"។ ហើយនៅក្នុងគូនូត៖ "ឱអល់ឡោះ! ពិតប្រាកដណាស់ពួកយើងសុំជំនួយពីទ្រង់សុំការចង្អុលបង្ហាញផ្លូវពីទ្រង់និងសុំអភ័យទោសពីទ្រង់..."។ ហើយនៅពេលដែលព្យាការី ﷺ ងើបក្បាលពីការរូគួអ៍លោកតែងតែសរសើរតម្កើងអល់ឡោះរួចសុំអភ័យទោសពីទ្រង់ដោយពោលថា៖ "ឱម្ចាស់របស់យើង! រាល់ការសរសើរតម្កើងគឺជារបស់ទ្រង់ពេញផ្ទៃមេឃពេញផ្ទៃផែនដីពេញអ្វីៗទាំងអស់ដែលនៅចន្លោះនោះនិងពេញអ្វីៗទាំងអស់ដែលទ្រង់មានបំណងក្រៅពីនោះ! ឱម្ចាស់ដ៏សមនឹងទទួលបានការសរសើរតម្កើងនិងភាពរុងរឿង! ពាក្យដែលត្រឹមត្រូវបំផុតដែលខ្ញុំបម្រើម្នាក់បានពោល—ហើយពួកយើងទាំងអស់គ្នាគឺជាខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់៖ គ្មាននរណាអាចរារាំងអ្វីដែលទ្រង់បានប្រទានឡើយហើយគ្មាននរណាអាចផ្តល់នូវអ្វីដែលទ្រង់បានរារាំងឡើយហើយទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកមានស្តុកស្តម្ភមិនអាចជួយគេឱ្យរួចផុតពីការវិនិច្ឆ័យរបស់ទ្រង់បានឡើយ។ ឱអល់ឡោះ! សូមទ្រង់មេត្តាលាងជម្រះបាបកម្មរបស់ទូលបង្គំដោយទឹកកកទឹកនិងព្រិល! ឱអល់ឡោះ! សូមទ្រង់មេត្តាសម្អាតទូលបង្គំឱ្យជ្រះស្រឡះពីបាបកម្មដូចដែលសម្លៀកបំពាក់ពណ៌សត្រូវបានសម្អាតឱ្យជ្រះស្រឡះពីភាពកខ្វក់ដូច្នោះដែរ!" ការសុំអភ័យទោស (ឥស្ទិគហ្វារ) គឺត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយការសរសើរតម្កើង (ហាំដ៍) ដូចដែលវាត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយតាវហ៊ីដ (ការគោរពព្រះមួយអង្គ)ដូច្នោះដែរហើយទាំងបីនេះត្រូវបានប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងធម៌លុបលាងបាបកម្មនៃការជួបជុំ (កាហ្វារ៉ាតុលម៉ាចលីស)៖ "ភាពបរិសុទ្ធមហិមាចំពោះទ្រង់ឱអល់ឡោះរួមជាមួយការសរសើរតម្កើងទ្រង់ខ្ញុំសូមធ្វើជាសាក្សីថាគ្មានម្ចាស់ដ៏ពិតប្រាកដក្រៅពីទ្រង់ឡើយខ្ញុំសូមអភ័យទោសពីទ្រង់និងវិលត្រឡប់សុំខមាទោសចំពោះទ្រង់!" សេចក្តីសន្និដ្ឋានគឺថានៅពេលដែលពួកចះហ៍មីយ៉ាស់ខាងមុច់ប៊ីរ៉ោះដែលបានជឿលើបណ្តារ៉សូលពួកគេក៏មានការកោតខ្លាចនិងក្តីសង្ឃឹមខ្លះៗ ហើយពួកគេបានចាត់ទុកការដឹងគុណជាកាតព្វកិច្ចតាមច្បាប់វិន័យឥស្លាមដូច្នេះកម្លាំងជំរុញចិត្តរបស់ពួកគេក៏មានចំណែកខ្លះនៃច្បាប់វិន័យ។ ចំណែកឯកម្លាំងជំរុញចិត្តរបស់ពួកមុئتាហ្ស៊ីឡាស់គឺខ្លាំងជាងពួកមុច់ប៊ីរ៉ោះធ្វើឱ្យពួកគេមានការប្រព្រឹត្តល្អជាងមានការគោរពប្រតិបត្តិច្រើនជាងនិងមានការប្រុងប្រយ័ត្នជាង។ ប៉ុន្តែពួកអះលូស៊ុនណាះហ៍និងក្រុមអ្នកដឹងការពិតដ៏ជ្រាលជ្រៅពួកគេគោរពសក្ការ៖ទ្រង់ដោយការកោតខ្លាចក្តីសង្ឃឹមនិងការដឹងគុណដែលកើតចេញពីកម្លាំងជំរុញនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់និងការស្គាល់នូវប្រាជ្ញាញាណព្រមទាំងភាពជាម្ចាស់ដ៏ពិតប្រាកដរបស់ទ្រង់—ហើយនេះគឺជាសាសនារបស់ព្យាការីអ៊ីប្រាហ៊ីមជាមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់អល់ឡោះ (ខាលីល) ដូច្នេះហើយទើបពួកគេមានភាពខ្ពង់ខ្ពស់ជាងពួកទាំងអស់នោះ! ហើយអល់ឡោះជាព្រះដ៏ដឹងបំផុត។ ចប់សន្ធិសញ្ញាទី ៧ ដោយបរិបូណ៌ហើយរាល់ការសរសើរតម្កើងគឺចំពោះអល់ឡោះតែមួយគត់និងសូមអល់ឡោះប្រទានពរជ័យនិងសន្តិភាពដល់ព្យាការីមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) និងក្រុមគ្រួសាររបស់លោក។

សន្ធិសញ្ញាស្តីពីអត្ថន័យនៃភាពយុត្តិធម៌របស់ម្ចាស់និងភាពបរិសុទ្ធស្អាតស្អំរបស់ទ្រង់ផុតពីអំពើអយុត្តិធម៌ (រីសាឡាស់ហ្វីម៉ាអ៍ណាកាវនីលរ៉ប់ពិអាឌីឡាន់វ៉ាហ្វីតាណាហ្ស៊ូហ៊ីហ៊ីអានីហ្សហ៊ុលម៍) ដោយស្ហៃឃុលឥស្លាមអាហ៍ម៉ាដអ៊ីប៊ិនតៃមីយ៉ាស់ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសប្រណីដល់គាត់)។

ផ្នែក៖ គោលការណ៍គ្រឹះស្តីពីភាពយុត្តិធម៌របស់ម្ចាស់។

ការខ្វែងគំនិតគ្នារវាងបក្សពួកមូស្លីមស្តីពីអត្ថន័យនៃអំពើអយុត្តិធម៌ដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ បរិសុទ្ធស្អាតស្អំផុតពីវា។

គោលការណ៍គ្រឹះ៖ ស្តីពីអត្ថន័យនៃភាពយុត្តិធម៌របស់ម្ចាស់ភាពបរិសុទ្ធស្អាតស្អំរបស់ទ្រង់ផុតពីអំពើអយុត្តិធម៌និងការបញ្ជាក់ទទួលស្គាល់នូវយុត្តិធម៌និងសេចក្តីសប្បុរសរបស់ទ្រង់។ ចងក្រងដោយស្ហៃឃុលឥស្លាមតាហ្គីយុឌ្ឌីនអាហ៍ម៉ាដអ៊ីប៊ិនតៃមីយ៉ាស់ក្នុងកំឡុងពេលនៃការជាប់ឃុំឃាំងចុងក្រោយរបស់លោកនៅក្នុងបន្ទាយក្រុងដាម៉ាស់ (កាឡាអាហ៍ដាម៉ាស) សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ធ្វើឱ្យវិញ្ញាណក្ខន្ធរបស់គាត់បរិសុទ្ធ។ ក្នុងនាមអល់ឡោះ ﷻ មហាមេត្តាមហាប្រណីចំពោះគ្រប់សត្តនិករហើយចំពោះទ្រង់តែមួយគត់ដែលពួកយើងសុំជំនួយ។ រាល់ការសរសើរតម្កើងគឺចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់គ្រប់គ្រងពិភពលោកទាំងមូលហើយសូមអល់ឡោះប្រទានពរជ័យនិងសន្តិភាពយ៉ាងបរិបូណ៌ដល់លោកម្ចាស់របស់យើងមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) និងក្រុមគ្រួសាររបស់លោកទាំងអស់គ្នា។ ផ្នែក៖ ប្រជាមូស្លីមទាំងអស់និងប្រជាជាតិកាន់សាសនាទាំងអស់បានឯកភាពគ្នាជាឯកច្ឆន្ទថាអល់ឡោះ ﷻ គឺជាព្រះដ៏យុត្តិធម៌ទ្រង់ប្រកាន់ខ្ជាប់នូវយុត្តិធម៌ទ្រង់មិនធ្វើអយុត្តិធម៌លើអ្វីមួយឡើយផ្ទុយទៅវិញទ្រង់គឺបរិសុទ្ធស្អាតស្អំផុតពីអំពើអយុត្តិធម៌ទាំងស្រុង។ ការខ្វែងគំនិតគ្នារវាងបក្សពួកមូស្លីមស្តីពីអត្ថន័យនៃអំពើអយុត្តិធម៌ដែលអល់ឡោះបរិសុទ្ធស្អាតស្អំផុតពីវា៖ បន្ទាប់មកនៅពេលដែលពួកគេបានជជែកដេញដោលស៊ីជម្រៅអំពីព្រះរាជក្រឹត្យកំណត់ (កុដ័រ) ពួកគេក៏បានខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីអត្ថន័យនៃភាពយុត្តិធម៌របស់ទ្រង់និងនិយមន័យនៃអំពើអយុត្តិធម៌ដែលទ្រង់បរិសុទ្ធស្អាតស្អំផុតពីវា។ ទស្សន៖របស់ពួកចះហ៍មីយ៉ាស់និងពួកអាស្ហអារីយ៉ាស់៖ មានក្រុមមួយបានពោលថា៖ អំពើអយុត្តិធម៌គឺជារឿងដែលមិនអាចកើតមានឡើងបានឡើយពីទ្រង់! ផ្ទុយទៅវិញរាល់ទង្វើដែលអាចកើតមានឡើងប្រសិនបើសន្មតថាកើតចេញពីទ្រង់នោះវាគឺជាយុត្តិធម៌ទាំងអស់។ ហើយអំពើអយុត្តិធម៌តាមនិយមន័យរបស់ពួកគេគឺមានតែអ្វីដែលមិនអាចទៅរួចតាមហេតុផល (មុំតានីក) ប៉ុណ្ណោះដូចជាការប្រមូលផ្តុំរឿងពីរដែលផ្ទុយគ្នាស្រឡះឬការដែលវត្ថុមួយមានវត្តមានផងនិងអវត្តមានផងក្នុងពេលតែមួយ! ពីព្រោះអំពើអយុត្តិធម៌តាមទស្សន៖របស់ពួកគេគឺមានតែពីរយ៉ាងប៉ុណ្ណោះ៖ (១) ការចាត់ចែងលើកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកដទៃដោយគ្មានសិទ្ធិ—ខណ៖ដែលអ្វីៗទាំងអស់ក្រៅពីទ្រង់គឺជាកម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់ទ្រង់; ឬ (២) ការល្មើសនឹងបញ្ជារបស់អ្នកបង្គាប់បញ្ជាជាន់ខ្ពស់ដែលត្រូវតែគោរពតាម—ខណ៖ដែលគ្មានអ្នកបង្គាប់បញ្ជាណាម្នាក់នៅពីលើអល់ឡោះដែលទ្រង់ត្រូវតែគោរពតាមនោះឡើយ! ដូច្នេះពួកគេបាននិយាយថា៖ រាល់អ្វីដែលអាចស្រមើស្រមៃបាននិងអាចកំណត់ថាមានវត្តមានឡើងគឺសុទ្ធតែជាយុត្តិធម៌ទាំងអស់ហើយនៅពេលដែលពួកគេពោលថា "រាល់ឧបការគុណពីទ្រង់គឺជាការអនុគ្រោះហើយរាល់ការដាក់ទណ្ឌកម្មពីទ្រង់គឺជាយុត្តិធម៌" គឺពួកគេសំដៅលើន័យបែបនេះឯង។ នេះគឺជាទស្សន៖របស់ពួកមុច់ប៊ីរ៉ោះ (អ្នកបង្ខំកម្ម) ដូចជាចះហ៍មអ៊ីប៊ិនសាហ្វវ៉ាននិងបក្ខពួករបស់គេហើយវាក៏ជាទស្សន៖របស់អាល់អាស្ហអារីនិងបណ្តាអ្នកទ្រឹស្តីវិទ្យា (អះលុលកាឡាម) នៃក្រុមរបស់គាត់ព្រមទាំងអ្នកដែលស្របនឹងពួកគេក្នុងចំណោមបណ្តាអ្នកច្បាប់ឥស្លាម (ហ្វូកាហា) អ្នកប្រាជ្ញហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី) និងពួកស៊ូហ្វី។ ហើយមានការនិទានអំពីពាក្យសំដីទូទៅមួយចំនួនពីអ្នកប្រាជ្ញជំនាន់មុនដែលស្រដៀងគ្នានឹងទស្សន៖នេះដែរដូចជាពាក្យសំដីរបស់អ៊ីយ៉ាសអ៊ីប៊ិនមូអាវីយ៉ាស់ដែលបាននិយាយថា៖ "ខ្ញុំមិនដែលជជែកតវ៉ាដោយប្រើបញ្ញាទាំងអស់របស់ខ្ញុំជាមួយនរណាក្រៅពីពួកកុដារីយ៉ាស់ឡើយ។ ខ្ញុំបានសួរពួកគេថា៖ 'តើអ្វីទៅជាអំពើអយុត្តិធម៌?' ពួកគេឆ្លើយថា៖ 'គឺការដែលអ្នកយកអ្វីដែលមិនមែនជារបស់អ្នក'។ ខ្ញុំក៏និយាយតបថា៖ 'ចុះបើអ្វីៗទាំងអស់គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់អល់ឡោះនោះ?!'"។ ហើយដូចជាពាក្យសំដីរបស់អាប៊ូអាល់អាស្វ៉ាដទៅកាន់អ៊ីមរ៉នអ៊ីប៊ិនហ៊ូសសាយននៅពេលដែលគាត់បានសួរគាត់ថា៖ "អ៊ីមរ៉នបានសួរថា៖ 'តើលោកយល់យ៉ាងណាដែរចំពោះអ្វីដែលមនុស្សលោកកំពុងប្រឹងប្រែងធ្វើសព្វថ្ងៃនេះតើវាជារឿងដែលត្រូវបានវិនិច្ឆ័យនិងកំណត់ទុកជាមុននៅក្នុងព្រះរាជក្រឹត្យកំណត់រួចហើយឬមួយក៏ជាអ្វីដែលពួកគេទើបតែផ្តួចផ្តើមធ្វើឡើងផ្អែកលើអ្វីដែលព្យាការីបាននាំមកដើម្បីឱ្យភស្តុតាងបញ្ជាក់ច្បាស់លើពួកគេ?' ខ្ញុំបានឆ្លើយថា៖ 'ផ្ទុយទៅវិញវាជារឿងដែលត្រូវបានវិនិច្ឆ័យនិងកំណត់ទុកជាមុនលើពួកគេរួចហើយ'។ គាត់សួរថា៖ 'ចុះតើការណ៍នោះអាចជាអំពើអយុត្តិធម៌ដែរឬទេ?' ខ្ញុំភ័យតក់ស្លុតយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសំណួរនោះហើយបាននិយាយទៅកាន់គាត់ថា៖ 'គ្មានអ្វីមួយកើតឡើងក្រៅពីជាការបង្កើតរបស់អល់ឡោះនិងស្ថិតនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃកម្មសិទ្ធិរបស់ទ្រង់ឡើយហើយទ្រង់មិនត្រូវបានគេសួរដេញដោលអំពីអ្វីដែលទ្រង់ធ្វើនោះទេប៉ុន្តែពួកគេទៅវិញទេដែលនឹងត្រូវគេសួរដេញដោល!' អ៊ីមរ៉នក៏បាននិយាយថា៖ 'សូមអល់ឡោះចង្អុលបង្ហាញផ្លូវត្រូវដល់លោកអល់ឡោះជាសាក្សីខ្ញុំសួរលោកនេះគឺគ្រាន់តែដើម្បីសាកល្បងបញ្ញារបស់លោកប៉ុណ្ណោះ!'"។ ហើយនេះគឺជាទស្សន៖របស់អ្នកប្រាជ្ញជាច្រើនក្នុងចំណោមសិស្សរបស់អ៊ីម៉ាម (មេដឹកនាំការថ្វាយបង្គំ) ម៉ាលិកអ៊ីម៉ាមស្ហាហ្វីអ៊ីនិងអ៊ីម៉ាមអាហ៍ម៉ាដដូចជាចៅក្រមអាប៊ូយ៉ាអ៍ឡានិងសិស្សរបស់គាត់អាប៊ូអាល់ម៉ាអាលីអាល់ជូវ៉ៃនីនិងសិស្សរបស់គាត់អាប៊ូអាល់វ៉ាលីដអាល់បាជីនិងសិស្សរបស់គាត់ព្រមទាំងអ្នកដទៃទៀត។

ទស្សន៖របស់ពួកមុئتាហ្ស៊ីឡាស់ស្តីពីភាពយុត្តិធម៌របស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) និងអំពើអយុត្តិធម៌។

...និងបក្ខពួករបស់គាត់អាប៊ូអាល់ម៉ាអាលីអាល់ជូវ៉ៃនីនិងបក្ខពួករបស់គាត់អាប៊ូអាល់វ៉ាលីដអាល់បាជីនិងបក្ខពួករបស់គាត់ព្រមទាំងអ្នកដទៃទៀត។ ទស្សន៖របស់ពួកមុئتាហ្ស៊ីឡាស់៖ ទស្សន៖ទីពីរបានអះអាងថាទ្រង់ជាព្រះដ៏យុត្តិធម៌ដែលមិនធ្វើអយុត្តិធម៌ឡើយពីព្រោះទ្រង់មិនមានបំណងឱ្យមានបាបកម្មណាមួយកើតឡើងឡើយមិនថាការក្បត់ជំនឿអំពើអាក្រក់ឬអំពើបាបល្មើសឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញពួកខ្ញុំបម្រើបានប្រព្រឹត្តការណ៍ទាំងនោះក្រៅពីឆន្ទ៖របស់ទ្រង់ដូចដែលពួកគេបានប្រព្រឹត្តវាដោយការបំពានលើបទបញ្ជារបស់ទ្រង់ដូច្នោះដែរ។ ហើយទ្រង់មិនបានបង្កើតនូវទង្វើណាមួយរបស់ពួកខ្ញុំបម្រើឡើយមិនថាល្អឬអាក្រក់ផ្ទុយទៅវិញគឺពួកគេខ្លួនឯងជាអ្នកផ្តួចផ្តើមបង្កើតទង្វើរបស់ខ្លួនហើយនៅពេលដែលពួកគេប្រព្រឹត្តបាបកម្មពួកគេក៏សមនឹងទទួលបានការដាក់ទណ្ឌកម្មដូច្នេះទ្រង់បានដាក់ទណ្ឌកម្មពួកគេដោយសារទង្វើរបស់ពួកគេផ្ទាល់ដោយទ្រង់មិនបានធ្វើអយុត្តិធម៌លើពួកគេឡើយ។ នេះគឺជាទស្សន៖របស់ពួកកុដារីយ៉ាស់ក្នុងចំណោមពួកមុئتាហ្ស៊ីឡាស់និងអ្នកដទៃទៀត។ តាមទស្សន៖របស់ពួកគេការលើកតម្កើងអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ឱ្យផុតពីអំពើអយុត្តិធម៌មិនអាចសម្រេចបានពេញលេញឡើយលុះត្រាតែចាត់ទុកទ្រង់ថាមិនមែនជាអ្នកបង្កើតនូវទង្វើណាមួយរបស់ពួកខ្ញុំបម្រើហើយថែមទាំងគ្មានអានុភាពលើរឿងនោះទៀតផងព្រមទាំងចាត់ទុកទ្រង់ថាមិនមានឆន្ទ៖លើរាល់អ្វីៗទាំងអស់ដែលមានវត្តមានផ្ទុយទៅវិញទ្រង់មានឆន្ទ៖ចង់បានអ្វីដែលមិនកើតឡើងខណ៖ដែលអ្វីដែលទ្រង់មិនចង់បានបែរជាកើតឡើងទៅវិញ! ពីព្រោះ "ឆន្ទ៖" (ម៉ាស្ហ៊ីអះ) នៅក្នុងក្បួនរបស់ពួកគេគឺមានន័យដូចគ្នានឹង "បទបញ្ជា" (អាំរើ)។ ក្រុមនេះនិងក្រុមមុនសុទ្ធតែធ្លាក់ចូលទៅក្នុងការផ្ទុយគ្នាស្រឡះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរហើយក្រុមទាំងពីរបានជជែកដេញដោលនិងចងក្រងក្បួនជាច្រើនដើម្បីឆ្លើយតបគ្នាទៅវិញទៅមកដោយក្រុមនីមួយៗសុទ្ធតែហៅក្រុមម្ខាងទៀតថា "កុដារីយ៉ាស់"។ ហើយមានការនិទានអំពីក្រុមអ្នកជំនាន់ក្រោយ (តាពីអ៊ីន) មួយចំនួនដែលបានស្របនឹងពួកគេលើទិដ្ឋភាពខ្លះ។ ទស្សន៖របស់អះលូស៊ុនណាះហ៍៖ ទស្សន៖ទីបី—ដែលជាសច្ចធម៌ដ៏ត្រឹមត្រូវពិតប្រាកដ—គឺថាអំពើអយុត្តិធម៌គឺជាការដាក់វត្ថុមួយនៅកន្លែងដែលមិនសមរម្យសម្រាប់វាហើយយុត្តិធម៌គឺជាការដាក់វត្ថុនីមួយៗនៅចំកន្លែងដ៏ស័ក្តិសមរបស់វា។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ គឺជាចៅក្រមដ៏យុត្តិធម៌ដែលដាក់អ្វីៗទាំងអស់នៅចំកន្លែងរបស់វាទ្រង់មិនដាក់វត្ថុណាមួយក្រៅពីកន្លែងដែលស័ក្តិសមនឹងវានិងស្របតាមតម្រូវការនៃប្រាជ្ញាញាណព្រមទាំងយុត្តិធម៌ឡើយ។ ទ្រង់មិនបែងចែករវាងវត្ថុពីរដែលដូចគ្នាឡើយហើយទ្រង់ក៏មិនចាត់ទុករឿងពីរដែលខុសគ្នាថាស្មើគ្នាដែរ។ ទ្រង់មិនដាក់ទណ្ឌកម្មលើនរណាម្នាក់ឡើយលើកលែងតែបុគ្គលដែលសមនឹងទទួលបានទណ្ឌកម្មប៉ុណ្ណោះដោយទ្រង់ដាក់ទណ្ឌកម្មនៅចំកន្លែងរបស់វាដោយសារតែប្រាជ្ញាញាណនិងយុត្តិធម៌ដែលមាននៅក្នុងនោះ។ ចំណែកឯបណ្តាអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើល្អនិងអ្នកកោតខ្លាចវិញទ្រង់មិនដាក់ទណ្ឌកម្មលើពួកគេជាដាច់ខាត! អល់ឡោះ ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ {តើយើងត្រូវចាត់ទុកប្រជាមូស្លីមឱ្យស្មើនឹងពួកឧក្រិដ្ឋជនឬ? តើមានរឿងអ្វីកើតឡើងចំពោះពួកអ្នកតើពួកអ្នកវិនិច្ឆ័យបែបណា?} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់កាឡាម 68:35-36]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ {ឬមួយក៏យើងត្រូវចាត់ទុកបណ្តាអ្នកដែលមានជំនឿនិងសាងអំពើល្អឱ្យស្មើនឹងពួកអ្នកបំផ្លិចបំផ្លាញនៅលើផែនដី? ឬមួយក៏យើងត្រូវចាត់ទុកពួកអ្នកកោតខ្លាចឱ្យស្មើនឹងពួកទុច្ចរិត?} [ស៊ូរ៉ាត់សាដ 38:28]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ {ឬមួយក៏ពួកអ្នកដែលប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់គិតថាយើងនឹងធ្វើឱ្យពួកគេស្មើនឹងបណ្តាអ្នកដែលមានជំនឿនិងសាងអំពើល្អ...?} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ជាស៊ីយ៉ាស់ 45:21]។ អាប៊ូបាកើរអ៊ីប៊ិនអាល់អាន់បារីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "អំពើអយុត្តិធម៌ (ហ៊្សុលម៍) គឺជាការដាក់វត្ថុមួយនៅកន្លែងដែលមិនសមរម្យសម្រាប់វា។ នៅក្នុងភាសាអារ៉ាប់គេនិយាយថា៖ បុរសនោះបានធ្វើអយុត្តិធម៌លើថង់ទឹកដោះរបស់គេប្រសិនបើគេផឹកទឹកដោះនោះមុនពេលប៊័រត្រូវបានបំបែកចេញ"។ កវីបាននិពន្ធថា៖ "ហើយមិត្តដ៏ស្មោះត្រង់ដែលពាក្យត្អូញត្អែររបស់គេមិនដែលមកដល់ខ្ញុំ... ខ្ញុំបានធ្វើអយុត្តិធម៌លើគេហើយនៅក្នុងការធ្វើអយុត្តិធម៌ដោយចេតនារបស់ខ្ញុំចំពោះគេគឺទទួលបានផលប្រយោជន៍។" (គាត់សំដៅលើថង់ស្បែកដាក់ទឹកដោះហើយការធ្វើអយុត្តិធម៌លើវាគឺការផឹកមុនពេលប៊័រចេញមក)។ ជនជាតិអារ៉ាប់ក៏តែងតែពោលថា៖ "គេគឺអយុត្តិធម៌ជាងសត្វពស់ទៅទៀត" ពីព្រោះសត្វពស់តែងតែចូលទៅរស់នៅក្នុងរន្ធដែលសត្វដទៃជីក។ ហើយគេក៏និយាយដែរថា៖ "ទឹកបានធ្វើអយុត្តិធម៌លើជ្រលងភ្នំ" នៅពេលដែលទឹកហូរទៅដល់កន្លែងដែលវាមិនដែលទៅដល់ពីមុនមក—ដូចដែលអាប៊ូអាល់ហ្វារ៉ាច (អ៊ីប៊ិនអាល់ជូហ្ស៊ី) បានលើកឡើង។ ដូចគ្នាដែរអាល់បាហ្គាវីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ឫសគល់ដើមនៃពាក្យហ៊្សុលម៍គឺការដាក់វត្ថុមួយនៅកន្លែងដែលមិនសមរម្យសម្រាប់វា"។ ហើយអ្នកប្រាជ្ញដទៃទៀតបានលើកឡើងថាជនជាតិអារ៉ាប់តែងតែពោលថា៖ "ជនណាដែលដូចឪពុករបស់ខ្លួនគេមិនបានធ្វើអយុត្តិធម៌ឡើយ" ពោលគឺគេមិនបានដាក់ភាពដូចគ្នានៅកន្លែងដែលមិនសមរម្យនោះឡើយ។ ហើយគោលការណ៍គ្រឹះនេះ—គឺភាពយុត្តិធម៌របស់ម្ចាស់—គឺទាក់ទងនឹងគ្រប់វិស័យនៃចំណេះដឹងនិងសាសនា៖ ពីព្រោះរាល់សកម្មភាពនិងការបង្កើតទាំងអស់របស់ម្ចាស់គឺស្ថិតនៅក្រោមគោលការណ៍នេះដូចជាបន្ទូលច្បាប់វិន័យគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)ដែលទ្រង់បានបញ្ចុះមកបញ្ហានៃការចាប់ផ្តើមនិងការវិលត្រឡប់ (អាល់ម៉ាប់ដាវ៉ាល់ម៉ាអាដ) បេសកកម្មព្យាការីអព្ភូតហេតុការផ្តល់ផលបុណ្យនិងទណ្ឌកម្មនិងការវិនិច្ឆ័យយុត្តិធម៌។ ប្រជាជាតិកាន់សាសនាទាំងអស់សុទ្ធតែទទួលស្គាល់នូវយុត្តិធម៌របស់ទ្រង់ពីព្រោះគម្ពីររបស់អល់ឡោះបានប្រកាសយ៉ាងច្បាស់អំពីយុត្តិធម៌របស់ទ្រង់និងប្រកាសថាទ្រង់ប្រកាន់ខ្ជាប់នូវយុត្តិធម៌ហើយទ្រង់មិនដែលធ្វើអយុត្តិធម៌លើមនុស្សលោកសូម្បីតែប៉ុនល្អិតធូលីមួយគ្រាប់ឡើយ។ ប៉ុន្តែមនុស្សជាច្រើនមានការអាក់អន់ចិត្តនៅក្នុងចិត្តអំពីបញ្ហានេះហើយជួនកាលបានបញ្ចេញវាតាមរយ៖ពាក្យសំដីកំណាព្យនិងសំណេរ។ ពួកទាំងនេះច្រើនតែកើតចេញពីពួកមុច់ប៊ីរ៉ោះដែលមិនបានចាត់ទុកយុត្តិធម៌ថាជាជម្រើសផ្ទុយពីអំពើអយុត្តិធម៌ដែលអាចកើតមានឡើងដែលទ្រង់មិនធ្វើនោះទេប៉ុន្តែពួកគេនិយាយថាអំពើអយុត្តិធម៌គឺមិនអាចទៅរួចទាល់តែសោះហើយពួកគេថែមទាំងអនុញ្ញាតឱ្យមានការធ្វើទារុណកម្មលើកុមារដោយគ្មានបាបកម្មទាល់តែសោះនិងអនុញ្ញាតឱ្យបង្កើតសត្តនិករមកដើម្បីធ្វើទារុណកម្មក្នុងភ្លើងនរកជារៀងរហូតដោយគ្មានប្រាជ្ញាញាណអ្វីទាំងអស់! ពួកអះលូស៊ុនណាះហ៍បានបញ្ជាក់ច្បាស់ថាទស្សន៖ទីបីគឺជាសច្ចធម៌ដ៏ត្រឹមត្រូវ៖ គឺរាល់អ្វីដែលម្ចាស់ធ្វើគឺជាយុត្តិធម៌ហើយទ្រង់មិនដែលដាក់អ្វីមួយនៅកន្លែងដែលមិនសមរម្យឡើយ។

ទ្រង់មិនដែលដាក់អ្វីៗនៅកន្លែងដែលមិនសមរម្យឡើយទ្រង់មិនធ្វើអយុត្តិធម៌សូម្បីតែប៉ុនល្អិតធូលីមួយគ្រាប់ហើយទ្រង់មិនដាក់ទណ្ឌកម្មលើនរណាម្នាក់ឡើយលើកលែងតែដោយសារបាបកម្មរបស់គេប៉ុណ្ណោះ។ គ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវភ័យខ្លាចចំពោះអំពើអយុត្តិធម៌ឬការកាត់បន្ថយផលបុណ្យឡើយ—ផលបុណ្យរបស់គេនឹងមិនត្រូវបានកាត់បន្ថយហើយបាបកម្មរបស់គេក៏មិនត្រូវបានបន្ថែមដោយការយកបាបកម្មរបស់អ្នកដទៃមកដាក់លើគេនោះដែរ។ ផ្ទុយទៅវិញ {ជនណាដែលធ្វើអំពើល្អសូម្បីតែប៉ុនល្អិតធូលីមួយគ្រាប់គេនឹងឃើញវាហើយជនណាដែលធ្វើអំពើអាក្រក់សូម្បីតែប៉ុនល្អិតធូលីមួយគ្រាប់គេក៏នឹងឃើញវាដែរ} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ហ្សាល់ហ្សាឡាស់ 99:7-8]។ ហើយ {គ្មានអ្នកផ្ទុកបាបកម្មណាម្នាក់ត្រូវផ្ទុកបាបកម្មជំនួសអ្នកដទៃឡើយហើយមនុស្សលោកគ្មានអ្វីក្រៅពីអ្វីដែលគេបានខិតខំប្រឹងប្រែងនោះទេ} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ណាចម៍ 53:38-39] ពោលគឺគេមិនមែនជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខឬសមនឹងទទួលបានរង្វាន់ដោយឯករាជ្យក្រៅពីការប្រឹងប្រែងរបស់គេឡើយទោះបីជាគេអាចទទួលបានផលប្រយោជន៍តាមរយ៖ការអនុគ្រោះនិងក្តីមេត្តារបស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ព្រមទាំងការបួងសួងឌុអា (ការអង្វរសុំព្រះ)និងការប្រព្រឹត្តរបស់អ្នកដទៃក៏ដោយ។ ផ្នែក៖ ក្នុងចំណោមចំណុចដែលបញ្ជាក់ច្បាស់អំពីយុត្តិធម៌និងសេចក្តីសប្បុរសរបស់ម្ចាស់គឺការដែលរាល់សេចក្តីល្អទាំងអស់គឺស្ថិតនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃរបស់ទ្រង់ហើយសេចក្តីអាក្រក់មិនត្រូវបានចាត់ទុកជាគុណលក្ខណ៖របស់ទ្រង់ឡើយ—ដូចដែលព្យាការី ﷺ តែងតែសរសើរតម្កើងម្ចាស់របស់លោកនៅក្នុងការបួងសួងបើកការថ្វាយបង្គំ (ឌុអាអាល់ឥស្ទិហ្វតាស់)។ ហើយទ្រង់ ﷻ មិនធ្វើអយុត្តិធម៌សូម្បីតែប៉ុនល្អិតធូលីមួយគ្រាប់ឡើយរួមជាមួយយុត្តិធម៌ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតទ្រង់គឺជាព្រះដ៏មហាមេត្តាប្រណីលើសអស់អ្នកមានមេត្តាទាំងឡាយទ្រង់មានក្តីមេត្តាចំពោះខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់លើសពីម្តាយដែលមានក្តីមេត្តាចំពោះកូនតូចរបស់ខ្លួនទៅទៀតដូចដែលព្យាការី ﷺ បានបញ្ជាក់នៅក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)សាហ៊ីហ៍។ ហើយទ្រង់ ﷻ គឺជាចៅក្រមដ៏យុត្តិធម៌បំផុតដូចដែលព្យាការីនូហ៍បានបួងសួងថា៖ {ហើយទ្រង់គឺជាចៅក្រមដ៏យុត្តិធម៌បំផុត} [ស៊ូរ៉ាត់ហ៊ូដ 11:45]។ យើងបានលើកឡើងរួចមកហើយថាមនុស្សលោកមានទស្សន៖បីយ៉ាងក្នុងការបកស្រាយអត្ថន័យនៃអំពើអយុត្តិធម៌៖ ១. ការចាត់ចែងលើកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកដទៃដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឬការល្មើសនឹងអ្នកបង្គាប់បញ្ជាដែលត្រូវតែគោរពតាម។ ចំណុចទាំងពីរនេះគឺមិនមានចំពោះអល់ឡោះឡើយពីព្រោះអ្វីៗទាំងអស់គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ទ្រង់ហើយគ្មានអ្នកបង្គាប់បញ្ជាណាម្នាក់នៅពីលើទ្រង់ឡើយ។ នេះគឺជាការបកស្រាយរបស់ពួកមុច់ប៊ីរ៉ោះក្នុងចំណោមពួកចះហ៍មីយ៉ាស់អាល់អាស្ហអារីនិងសិស្សរបស់គាត់ដូចជាចៅក្រមអាប៊ូយ៉ាអ៍ឡានិងអ៊ីប៊ិនអាល់ជូហ្ស៊ី។ ២. ការបង្កគ្រោះថ្នាក់ដោយគ្មានហេតុផលសមរម្យ។ នេះគឺជាការបកស្រាយរបស់ពួកមុئتាហ្ស៊ីឡាស់។ ពួកគេនិយាយថា៖ ប្រសិនបើទ្រង់បានកំណត់បាបកម្មទុកជាមុនហើយដាក់ទណ្ឌកម្មលើបាបកម្មនោះនោះវាគឺជាការបង្កគ្រោះថ្នាក់ដោយគ្មានហេតុផល។ ពួកមុច់ប៊ីរ៉ោះឆ្លើយតបវិញថា៖ អំពើអយុត្តិធម៌គឺជារឿងដែលមិនអាចទៅរួចទាល់តែសោះដូច្នេះបើទ្រង់ដាក់ទណ្ឌកម្មលើសត្តនិករទាំងអស់ដោយគ្មានបាបកម្មសោះក៏នៅតែមិនមែនជាអំពើអយុត្តិធម៌ដែរតាមទស្សន៖របស់ពួកគេ! ពួកមុئتាហ្ស៊ីឡាស់បានប្រដូចសកម្មភាពរបស់អល់ឡោះទៅនឹងសកម្មភាពរបស់មនុស្សលោក៖ ពួកគេអះអាងថាចៅហ្វាយនាយដែលទុកឱ្យខ្ញុំកំដររបស់ខ្លួនធ្វើអំពើអាក្រក់ខណ៖ដែលមានសមត្ថភាពរារាំងបានគឺជាចៅហ្វាយនាយអយុត្តិធម៌ដូច្នេះប្រសិនបើអល់ឡោះដឹងថាពួកគេនឹងប្រព្រឹត្តល្មើសការបង្កើតពួកគេមកឱ្យរងទណ្ឌកម្មគឺជាអំពើអយុត្តិធម៌តាមទស្សន៖ពួកគេ! ហេតុនេះហើយបានជាក្រុមមួយបានបដិសេធចំណេះដឹងជាមុនរបស់ទ្រង់ហើយភាគច្រើនបានបដិសេធអានុភាពរបស់ទ្រង់ក្នុងការធ្វើឱ្យពួកគេគោរពប្រតិបត្តិ។ ចំណែកឯពួកមុច់ប៊ីរ៉ោះវិញបានលុបបំបាត់ចោលនូវសកម្មភាពរបស់ខ្ញុំបម្រើទាំងស្រុងដោយអះអាងថាខ្ញុំបម្រើគ្មានសមត្ថភាពធ្វើអ្វីបានឡើយហើយអះអាងថាអល់ឡោះបង្កើតអ្វីៗមកដោយគ្មានប្រាជ្ញាញាណអ្វីទាំងអស់—ដែលនេះជាការលុបបំបាត់ចោលនូវប្រាជ្ញាញាណនិងយុត្តិធម៌របស់ទ្រង់! ៣. ទស្សន៖ដ៏ត្រឹមត្រូវគឺទស្សន៖ទីបី៖ អំពើអយុត្តិធម៌គឺជាការដាក់វត្ថុមួយនៅកន្លែងដែលមិនសមរម្យសម្រាប់វា។ ដូច្នេះគ្មានអំពើអយុត្តិធម៌ណាមួយកើតចេញពីអល់ឡោះនៅក្នុងលោកិយនេះឡើយផ្ទុយទៅវិញទ្រង់បានដាក់អ្វីៗទាំងអស់នៅចំកន្លែងដ៏ស័ក្តិសមរបស់វាខណ៖ដែលទ្រង់មានអានុភាពពេញលេញក្នុងការធ្វើផ្ទុយពីនេះ។ ទ្រង់ធ្វើសកម្មភាពដោយការជ្រើសរើសនិងឆន្ទ៖ផ្ទាល់របស់ទ្រង់ហើយទ្រង់សមនឹងទទួលបានការសរសើរតម្កើងនិងការដឹងគុណយ៉ាងពេញលេញចំពោះការដែលទ្រង់ប្រកាន់ខ្ជាប់នូវយុត្តិធម៌និងមិនដែលធ្វើអយុត្តិធម៌លើនរណាម្នាក់ឡើយ! ជាងម្នាក់ដែលយកឈើកោងឬថ្មមិនស្មើទៅដាក់នៅចំកន្លែងនៃសំណង់ដែលស័ក្តិសមនឹងវាគេបានធ្វើសកម្មភាពដោយយុត្តិធម៌ប្រាជ្ញាញាណនិងភាពត្រឹមត្រូវទោះបីជាវត្ថុធាតុនោះមានកំហុសឆ្គងពីកំណើតក៏ដោយ។ បុគ្គលណាដែលយកកន្សែងរុំក្បាលទៅពាក់លើក្បាលនិងយកស្បែកជើងទៅពាក់នៅជើងគេបានដាក់វត្ថុនីមួយៗនៅចំកន្លែងរបស់វាដោយមិនបានធ្វើអយុត្តិធម៌លើស្បែកជើងឡើយ! ដូចគ្នាដែរអល់ឡោះ ﷻ ទ្រង់មិនដាក់អ្វីមួយក្រៅពីកន្លែងដ៏ស័ក្តិសមរបស់វាឡើយ៖ ទ្រង់ធ្វើតែអំពើល្អទ្រង់ជាព្រះដ៏សប្បុរសផ្តល់ផលប្រយោជន៍និងមហាមេត្តាប្រណី។ នៅក្នុងបទបញ្ជាសាសនារបស់ទ្រង់ទ្រង់បញ្ជាតែអ្វីដែលនាំមកនូវផលប្រយោជន៍និងរារាំងគ្រោះថ្នាក់ប៉ុណ្ណោះហើយនៅពេលដែលផលប្រយោជន៍ពីរត្រូវប្រឈមមុខគ្នាទ្រង់បញ្ជាឱ្យយកផលប្រយោជន៍ណាដែលធំជាង។ គ្មានបទបញ្ជាណាមួយនៅក្នុងច្បាប់វិន័យឥស្លាមឡើយលើកលែងតែការប្រតិបត្តិវាគឺប្រសើរសម្រាប់ខ្ញុំបម្រើជាងការបោះបង់ចោលហើយគ្មានការហាមឃាត់ណាមួយឡើយលើកលែងតែការលះបង់វាគឺប្រសើរជាងការប្រព្រឹត្ត!

រាល់សេចក្តីល្អគឺស្ថិតនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃរបស់ទ្រង់ ﷻ ហើយសេចក្តីអាក្រក់មិនត្រូវបានចាត់ទុកជាគុណលក្ខណ៖របស់ទ្រង់ឡើយ។

...ដោយអ្វីដែលល្អបំផុតដែលត្រូវបានបញ្ចុះមកកាន់ពួកគេពីម្ចាស់របស់ពួកគេពីព្រោះអ្វីដែលល្អបំផុតគឺជាអ្វីដែលត្រូវបានបង្គាប់បញ្ជាហើយវាគឺល្អជាងអ្វីដែលត្រូវបានហាមឃាត់។ រាល់សេចក្តីល្អគឺស្ថិតនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃរបស់ទ្រង់ហើយសេចក្តីអាក្រក់មិនត្រូវបានចាត់ទុកជាគុណលក្ខណ៖របស់ទ្រង់ឡើយ៖ ដូចគ្នានេះដែរទាក់ទងនឹងការបង្កើតនិងសកម្មភាពរបស់ទ្រង់៖ អ្វីៗដែលទ្រង់មានបំណងបង្កើតនិងធ្វើឡើងនោះការបង្កើតនិងការធ្វើវាតែងតែល្អជាងការមិនបង្កើត។ ហើយអ្វីៗដែលទ្រង់មិនមានបំណងបង្កើតនោះការមិនបង្កើតវាតែងតែល្អជាងការបង្កើត! ដូច្នេះទ្រង់មិនធ្វើអ្វីក្រៅពីសេចក្តីល្អឡើយ—ពោលគឺអ្វីដែលវត្តមានរបស់វាប្រសើរជាងអវត្តមានរបស់វា។ ចំណែកឯអ្វីៗទាំងអស់ដែលអវត្តមានរបស់វាប្រសើរជាងវត្តមានរបស់វានោះវាគឺជាសេចក្តីអាក្រក់សុទ្ធសាធហើយទ្រង់មិនដែលធ្វើវាឡើយផ្ទុយទៅវិញទ្រង់គឺបរិសុទ្ធស្អាតស្អំផុតពីវាទាំងស្រុង។ សេចក្តីអាក្រក់មិនត្រូវបានចាត់ទុកជាគុណលក្ខណ៖របស់ទ្រង់ឡើយ៖ ពីព្រោះសេចក្តីអាក្រក់—ពោលគឺអ្វីដែលវត្តមានរបស់វាអាក្រក់ជាងអវត្តមានរបស់វា—គឺមិនត្រូវបានចាត់ទុកជារបស់ទ្រង់ឡើយដោយសារតែវាសមនឹងស្ថិតនៅក្នុងអវត្តមានហើយអវត្តមានមិនត្រូវបានចាត់ទុកថាជារបស់អ្នកធ្វើសកម្មភាពឡើយ។ ប៉ុន្តែរាល់សេចក្តីល្អគឺស្ថិតនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃរបស់ទ្រង់គឺអ្វីដែលវត្តមានរបស់វាល្អជាងអវត្តមានរបស់វា។ ការអធិប្បាយលើពាក្យពោលរបស់អ្នកខ្លះថា៖ សេចក្តីល្អទាំងអស់គឺស្ថិតនៅក្នុងវត្តមានហើយសេចក្តីអាក្រក់ទាំងអស់គឺស្ថិតនៅក្នុងអវត្តមាន៖ មានមនុស្សមួយចំនួននិយាយថា៖ "សេចក្តីល្អទាំងអស់គឺស្ថិតនៅក្នុងវត្តមានហើយសេចក្តីអាក្រក់ទាំងអស់គឺស្ថិតនៅក្នុងអវត្តមានវត្តមានគឺជាសេចក្តីល្អហើយសេចក្តីអាក្រក់សុទ្ធសាធមិនអាចកើតមានក្រៅពីក្នុងអវត្តមានឡើយ"។ នេះគឺជាពាក្យសំដីដែលមានន័យមិនទាន់ច្បាស់លាស់។ ប្រសិនបើគេសំដៅលើន័យថារាល់អ្វីដែលអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានបង្កើតនិងធ្វើឱ្យមានវត្តមានឡើងគឺសុទ្ធតែមានសេចក្តីល្អហើយវត្តមានរបស់វាគឺល្អជាងអវត្តមានរបស់វានោះគឺជាការត្រឹមត្រូវ។ ដូចគ្នាដែរអ្វីដែលទ្រង់មិនបានបង្កើត—ដែលនៅតែបន្តស្ថិតក្នុងអវត្តមាន—គឺគ្មានសេចក្តីល្អនៅក្នុងនោះឡើយពីព្រោះប្រសិនបើមានសេចក្តីល្អនៅក្នុងនោះទ្រង់មុខជាបានបង្កើតវាឡើងជាមិនខានដោយសារតែសេចក្តីល្អទាំងអស់គឺស្ថិតនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃរបស់ទ្រង់! ដូច្នេះ "សេចក្តីអាក្រក់នៃអវត្តមាន" គឺគ្រាន់តែជាការខ្វះខាតនូវសេចក្តីល្អប៉ុណ្ណោះមិនមែនមានន័យថាមានសេចក្តីអាក្រក់ពិតប្រាកដស្ថិតនៅក្នុងអវត្តមាននោះឡើយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេសំដៅលើន័យថារាល់អ្វីដែលអាចស្រមើស្រមៃបានគឺវត្តមានរបស់វាសុទ្ធតែល្អហើយរាល់អវត្តមានសុទ្ធតែអាក្រក់នោះគឺមិនត្រឹមត្រូវឡើយ។ ពីព្រោះមានរបស់មួយចំនួនដែលវត្តមានរបស់វាគឺអាក្រក់ជាងអវត្តមានរបស់វាប៉ុន្តែអល់ឡោះមិនបង្កើតវាឡើយដូច្នេះវាបន្តស្ថិតក្នុងអវត្តមានហើយអវត្តមានរបស់វាគឺជាការល្អ! ដូច្នេះអវត្តមានរបស់វាគឺល្អជាងវត្តមានរបស់វាដោយសារតែវត្តមានរបស់វាបង្កនូវគ្រោះថ្នាក់លើសលុប។ សេចក្តីអាក្រក់មិនត្រូវបានចាត់ទុកជាគុណលក្ខណ៖របស់ទ្រង់ឡើយពោលគឺអ្វីដែលវត្តមានរបស់វាអាក្រក់ជាងអវត្តមានរបស់វាពីព្រោះទ្រង់មិនបង្កើតរបស់បែបនេះឡើយ។ ហើយរាល់អ្វីដែលទ្រង់បានបង្កើតវត្តមានរបស់វាគឺល្អជាងអវត្តមានរបស់វាហើយរាល់សេចក្តីល្អគឺស្ថិតនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃរបស់ទ្រង់! លើសពីនេះទៅទៀតចំពោះអ្វីដែលវត្តមានរបស់វាអាក្រក់ជាងអវត្តមានរបស់វាអល់ឡោះបានរារាំងនិងទប់ស្កាត់វាមិនឱ្យកើតឡើងទោះបីជាមានកត្តាជំរុញឱ្យកើតឡើងក៏ដោយដូចដែលអល់ឡោះ ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ {ពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះតែងតែការពារបណ្តាអ្នកមានជំនឿ} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ហាហ្ជ 22:38] និង {ហើយអល់ឡោះនឹងការពារអ្នកឱ្យរួចផុតពីមនុស្សលោក} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ម៉ាអ៊ីដះហ៍ 5:67] និង {សម្រាប់គេគឺមានបណ្តាម៉ាឡាអ៊ីកាត់ការពារជាបន្តបន្ទាប់ពីខាងមុខនិងពីខាងក្រោយដែលការពារគេតាមបញ្ជារបស់អល់ឡោះ} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់រ៉ាអ៍ដ 13:11] និង {ទ្រង់ជាអ្នកការពារហើយគ្មាននរណាអាចការពារប្រឆាំងនឹងទ្រង់បានឡើយ} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់មូអ៍មីនូន 23:88]។ ការទប់ស្កាត់របស់ទ្រង់ចំពោះសេចក្តីអាក្រក់ដែលព្រលឹងទុច្ចរិតចង់ធ្វើគឺស្ថិតនៅក្នុងសេចក្តីល្អហើយវាស្ថិតនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃរបស់ទ្រង់ទាំងអស់! ពាក្យ "ខាយរើ" (ល្អជាង/សេចក្តីល្អ) និងពាក្យ "ស្ហើររើ" (អាក្រក់ជាង/សេចក្តីអាក្រក់) ច្រើនតែត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងការប្រៀបធៀបដូចជាបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ {តើអល់ឡោះល្អជាងឬមួយក៏អ្វីដែលពួកគេយកធ្វើជាដៃគូ?} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ណាមល៍ 27:59] និង {ពួកអ្នកឋានសួគ៌នៅថ្ងៃនោះគឺល្អជាងខាងកន្លែងស្នាក់នៅ} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ហ្វួរកន 25:24] និង {ចូរពួកអ្នកផ្អាកការជួញដូរការណ៍នោះគឺល្អជាងសម្រាប់ពួកអ្នក} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ជូមូអាហ៍ 62:9]។

ហើយពួកគ្រូមន្តអាគមរបស់ហ្វៀរអោនបាននិយាយថា៖ {ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)គឺល្អបំផុតនិងស្ថិតស្ថេរគង់វង្សបំផុត!} [ស៊ូរ៉ាត់តាហា 20:73]។ ហើយអល់ឡោះបានមានបន្ទូលថា៖ {ចូរអ្នកពោលថា៖ តើឱ្យខ្ញុំប្រាប់ពួកអ្នកអំពីអ្វីដែលអាក្រក់ជាងនេះជាផលតបស្នងនៅចំពោះអល់ឡោះទេ? គឺពួកដែលអល់ឡោះបានដាក់បណ្តាសានិងខឹងសម្បាលើពួកគេហើយបានប្រែក្លាយពួកគេខ្លះឱ្យទៅជាសត្វស្វាសត្វជ្រូកនិងជាអ្នកគោរពបូជាព្រះក្លែងក្លាយ (តាហ្គូត) ពួកទាំងនោះគឺស្ថិតនៅក្នុងកន្លែងដ៏អាក្រក់បំផុតនិងវង្វេងឆ្ងាយបំផុតពីផ្លូវដ៏ត្រឹមត្រូវ} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ម៉ាអ៊ីដះហ៍ 5:60]។ ហើយព្យាការីយូសុហ្វបាននិយាយទៅកាន់បងប្អូនរបស់គាត់ថា៖ {ពួកអ្នកគឺស្ថិតក្នុងកន្លែងដ៏អាក្រក់ជាងគេ} [ស៊ូរ៉ាត់យូសុហ្វ 12:77]។ ហើយកវីហាសសានអ៊ីប៊ិនសាពិតបានសូត្រថា៖ "សូមឱ្យអ្នកដែលអាក្រក់ជាងក្នុងចំណោមអ្នកទាំងពីរក្លាយជាសំណងលោះសម្រាប់អ្នកដែលល្អជាងក្នុងចំណោមអ្នកទាំងពីរ!" សេចក្តីល្អនិងសេចក្តីអាក្រក់មានថ្នាក់ឋាន៖ផ្សេងៗគ្នា៖ ដូច្នេះ "ខាយរើ" គឺជាអ្វីដែលល្អជាងរបស់ផ្សេងទៀតហើយ "ស្ហើររើ" គឺជាអ្វីដែលអាក្រក់ជាងរបស់ផ្សេងទៀត។ ទាំងសេចក្តីល្អនិងសេចក្តីអាក្រក់គឺសុទ្ធតែមានថ្នាក់ឋាន៖និងកម្រិតផ្សេងៗគ្នា។ ហេតុដូច្នេះហើយនៅពេលដែលអល់ឡោះ ﷻ បានលើកឡើងអំពីពួកអ្នកឋានសួគ៌និងពួកអ្នកនរកទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ {ហើយសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗគឺមានថ្នាក់ឋាន៖ផ្សេងៗគ្នាទៅតាមអ្វីដែលពួកគេបានសាង} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់អាន់អាំ 6:132]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ {តើជនដែលស្វែងរកការគាប់ព្រះទ័យរបស់អល់ឡោះដូចជាជនដែលទាញយកកំហឹងរបស់អល់ឡោះមកលើខ្លួនហើយកន្លែងស្នាក់នៅរបស់គេគឺនរកជាហាន់ណាំទេឬ? ហើយវាជាកន្លែងវិលត្រឡប់ដ៏អាក្រក់បំផុត! ពួកគេមានថ្នាក់ឋាន៖ខុសៗគ្នានៅចំពោះអល់ឡោះ} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់អ៊ីមរ៉ន 3:162-163]។ ហេតុដូច្នេះហើយបានជាអាប់ឌុលរ៉ោះម៉ានអ៊ីប៊ិនហ្សៃដអ៊ីប៊ិនអាស្លាមបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "ថ្នាក់ឋាន៖នៃឋានសួគ៌គឺឡើងទៅលើខ្ពស់រីឯជាន់ថ្នាក់នៃភ្លើងនរកគឺចុះទៅក្រោមជ្រៅ។ ថ្នាក់ឋាន៖ទាំងអស់នៃឋានសួគ៌គឺសុទ្ធតែមានសេចក្តីសុខក្សេមក្សាន្តប៉ុន្តែថ្នាក់ខ្លះគឺល្អជាងថ្នាក់ខ្លះទៀត។ ហើយជាន់ថ្នាក់ទាំងអស់នៃភ្លើងនរកគឺសុទ្ធតែមានទារុណកម្មប៉ុន្តែជាន់ខ្លះគឺអាក្រក់ជាងជាន់ខ្លះទៀត!"

នៅពេលដែលមានគេនិយាយថាអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ) ﷻ គឺជាអ្នកបង្កើតសេចក្តីល្អនិងសេចក្តីអាក្រក់បំណងនៅទីនេះគឺអ្វីដែលជាសេចក្តីអាក្រក់ធៀបនឹងរបស់ដទៃនិងមានការឈឺចាប់ដល់មនុស្សមួយចំនួនប៉ុន្តែទ្រង់បានបង្កើតវាឡើងដើម្បីប្រាជ្ញាញាណដ៏ឧត្តមដែលជាទីគាប់ចិត្ត។ ហើយរាល់អ្វីដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីប្រាជ្ញាញាណដែលជាទីគាប់ចិត្តវត្តមានរបស់វាតែងតែល្អជាងអវត្តមានរបស់វាជានិច្ច! ដូច្នេះទ្រង់មិនដែលបង្កើតអ្វីមួយដែលជាសេចក្តីអាក្រក់សុទ្ធសាធឡើយ—ពោលគឺអ្វីដែលវត្តមានរបស់វាអាក្រក់ជាងអវត្តមានរបស់វា។ ប៉ុន្តែទ្រង់បង្កើតអ្វីដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់មនុស្សមួយចំនួនដើម្បីប្រាជ្ញាញាណដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ដែលជាគោលដៅ។ អល់ឡោះមិនដាក់ទណ្ឌកម្មលើនរណាម្នាក់ឡើយលើកលែងតែដោយសារបាបកម្មរបស់គេប៉ុណ្ណោះ៖ ហើយទ្រង់ ﷻ មិនដាក់ទណ្ឌកម្មលើនរណាម្នាក់ឡើយលើកលែងតែដោយសារបាបកម្មរបស់គេប៉ុណ្ណោះស្របតាមតម្រូវការនៃប្រាជ្ញាញាណនិងយុត្តិធម៌។ នៅក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់ទ្រង់គឺមានប្រាជ្ញាញាណនិងក្តីមេត្តាជាច្រើនបែបយ៉ាង។ ការណ៍នេះគឺច្បាស់ក្រឡែតនៅក្នុងគ្រោះមហន្តរាយដែលទ្រង់សាកល្បងលើបណ្តាអ្នកមានជំនឿនៅក្នុងលោកិយនេះដែលជាផលតបស្នងលុបលាងបាបកម្មរបស់ពួកគេ៖ ពីព្រោះនៅក្នុងនោះគឺមានប្រាជ្ញាញាណក្តីមេត្តានិងយុត្តិធម៌យ៉ាងច្បាស់សម្រាប់អ្នកដែលពិចារណា។ ហើយទ្រង់មិនដាក់ទណ្ឌកម្មលើនរណាម្នាក់ឡើយលើកលែងតែដោយសារបាបកម្មរបស់គេប៉ុណ្ណោះ! អល់ឡោះ ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ {ហើយរាល់គ្រោះមហន្តរាយទាំងឡាយណាដែលបានធ្លាក់មកលើពួកអ្នកគឺដោយសារតែអ្វីដែលដៃរបស់ពួកអ្នកបានសាងឡើងហើយទ្រង់បានអភ័យទោសឱ្យយ៉ាងច្រើន} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ស្ហូរ៉ា 42:30]។ និង {រាល់ការល្អណាដែលបានមកដល់អ្នកគឺសុទ្ធតែមកពីអល់ឡោះប៉ុន្តែរាល់ការអាក្រក់ណាដែលបានធ្លាក់មកលើអ្នកគឺមកពីខ្លួនអ្នកផ្ទាល់} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់នីសា 4:79]។ និង {ការណ៍នោះគឺដោយសារតែអល់ឡោះមិនផ្លាស់ប្តូរឧបការគុណដែលទ្រង់បានប្រទានដល់ក្រុមមនុស្សណាមួយឡើយរហូតទាល់តែពួកគេផ្លាស់ប្តូរអ្វីដែលមាននៅក្នុងខ្លួនពួកគេជាមុនសិន} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់អាន់ហ្វាល់ 8:53]។ ដូច្នេះទ្រង់មិនដកហូតឧបការគុណចេញពីពួកគេឡើយលុះត្រាតែពួកគេផ្លាស់ប្តូរខ្លួនឯងតាមរយ៖បាបកម្មនិងការល្មើស។ ទ្រង់មិនតបស្នងដោយទណ្ឌកម្មឡើយលើកលែងតែចំពោះអ្នកដែលប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ហើយទ្រង់មិនទម្លាក់ទណ្ឌកម្មនិងដកហូតឧបការគុណឡើយលើកលែងតែចំពោះអ្នកដែលបានសាងបាបកម្មដែលតម្រូវឱ្យមានការណ៍នោះប៉ុណ្ណោះ—ដូចដែលទ្រង់បានអនុវត្តចំពោះបណ្តាប្រជាជាតិទាំងអស់ដែលបានប្រឆាំងនឹងបណ្តារ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់ទ្រង់៖ {ដូចជាទម្លាប់របស់ពួកហ្វៀរអោននិងបណ្តាអ្នកជំនាន់មុនពួកគេ៖ ពួកគេបានបដិសេធនឹងភស្តុតាងរបស់អល់ឡោះដូច្នេះអល់ឡោះក៏បានដាក់ទណ្ឌកម្មពួកគេដោយសារបាបកម្មរបស់ពួកគេ។ ពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះគឺជាព្រះដ៏មានអានុភាពខ្លាំងក្លានិងដាក់ទណ្ឌកម្មយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុត} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់អាន់ហ្វាល់ 8:52-54]។ ទ្រង់បានមានបន្ទូលនៅទីនេះថា៖ {ដូច្នេះអល់ឡោះក៏បានដាក់ទណ្ឌកម្មពួកគេដោយសារបាបកម្មរបស់ពួកគេ} ពីព្រោះការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់ទ្រង់រួមបញ្ចូលទាំងការទទួលទារុណកម្មរបស់ពួកគេបន្ទាប់ពីស្លាប់រីឯពាក្យ "វិនាសហិនហោច" សំដៅលើការវិនាសរបស់ពួកគេនៅក្នុងលោកិយនេះនិងការបាត់បង់ឧបការគុណពីពួកគេ។ ដូច្នេះការវិនាសរបស់ពួកគេគឺតាមរយ៖ការបាត់បង់ឧបការគុណហើយការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់ពួកគេគឺតាមរយ៖គ្រោះមហន្តរាយដូចដែលអល់ឡោះ ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ {ហើយបែបនេះហើយការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់ម្ចាស់របស់អ្នកនៅពេលដែលទ្រង់ដាក់ទណ្ឌកម្មលើទីក្រុងទាំងឡាយខណ៖ដែលពួកគេកំពុងប្រព្រឹត្តអំពើអយុត្តិធម៌។ ពិតប្រាកដណាស់ការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់ទ្រង់គឺឈឺចាប់និងធ្ងន់ធ្ងរបំផុត} [ស៊ូរ៉ាត់ហ៊ូដ 11:102]។ ពាក្យ "មូអាខាហ្សាស់" (ការកាត់ទោស/ការដាក់ទណ្ឌកម្ម) គឺក្លាយមកពីពាក្យ "អាខ៍ហ្ស" (ការចាប់យក) ដូចបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ {ឱម្ចាស់របស់យើង! សូមទ្រង់កុំកាត់ទោសពួកយើងប្រសិនបើពួកយើងភ្លេចភ្លាំងឬធ្វើខុសដោយអចេតនា} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់បាកScores 2:286]។ និងបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ {ពិតប្រាកដណាស់ការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់ម្ចាស់របស់អ្នកគឺធ្ងន់ធ្ងរបំផុត} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ប៊ូរូច 85:12]។ ហើយទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ {ហើយយើងពិតជាបានបញ្ជូនរ៉សូលទៅកាន់បណ្តាប្រជាជាតិមុនអ្នកបន្ទាប់មកយើងបានដាក់ទណ្ឌកម្មពួកគេដោយភាពក្រីក្រលំបាកនិងជំងឺតម្កាត់ដើម្បីឱ្យពួកគេបន្ទាបខ្លួនបួងសួងសុំខមាទោស} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់អាន់អាំ 6:42]។ និងបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ {ហើយយើងពិតជាបានដាក់ទណ្ឌកម្មពួកគេប៉ុន្តែពួកគេមិនបានចុះចាញ់ម្ចាស់របស់ពួកគេហើយក៏មិនបានបន្ទាបខ្លួនបួងសួងដែរ} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់មូអ៍មីនូន 23:76]។ នេះគឺជាការដាក់ទណ្ឌកម្មលើពួកគេនៅក្នុងលោកិយនេះដើម្បីឱ្យពួកគេបន្ទាបខ្លួននិងតައព្វាត់វិលត្រឡប់មករកទ្រង់។

...ដោយទណ្ឌកម្មហើយទ្រង់មិនបានមានបន្ទូលថា "ដោយសារបាបកម្ម" នោះទេហាក់បីដូចជា—ហើយអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)ជាព្រះដ៏ដឹងបំផុត—បង្កប់នូវអត្ថន័យនៃការទាញពួកគេត្រឡប់មកកាន់យើងវិញដើម្បីឱ្យពួកគេវិលត្រឡប់មកតައព្វាត់សុំខមាទោស។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលទ្រង់មានបន្ទូលថា {ដូច្នេះអល់ឡោះក៏បានដាក់ទណ្ឌកម្មពួកគេដោយសារបាបកម្មរបស់ពួកគេ} គឺមានន័យថាទ្រង់បានបំផ្លាញពួកគេហើយនាំពួកគេមកកាន់ទ្រង់តាមរយ៖ការវិនាសនោះ។ អល់ឡោះប្រព្រឹត្តនូវអ្វីដែលល្អនិងប្រសើរបំផុត៖ គោលបំណងនៅទីនេះគឺថារាល់អ្វីដែលម្ចាស់ធ្វើនិងបង្កើតវត្តមានរបស់វាតែងតែល្អជាងអវត្តមានរបស់វាហើយវាក៏ល្អជាងអ្វីៗផ្សេងទៀតដែលអាចសន្មតថាមានវត្តមានជំនួសវាផងដែរ! ដូចដែលវត្តមានរបស់វាល្អជាងអវត្តមានរបស់វាវាក៏ល្អជាងការបង្កើតវត្ថុផ្សេងទៀតដែលអាចស្រមើស្រមៃជំនួសវាដូច្នោះដែរ—ដូចដែលយើងបានលើកឡើងទាក់ទងនឹងបទបញ្ជារបស់ទ្រង់ថាការប្រតិបត្តិតាមបទបញ្ជាគឺល្អជាងការបោះបង់ចោលហើយវាគឺល្អជាងសកម្មភាពផ្សេងទៀតដែលមនុស្សម្នាក់អាចជាប់រវល់ជំនួសវាដូចបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ {នៅពេលដែលមានការអំពាវនាវឱ្យថ្វាយបង្គំនៅថ្ងៃសុក្រចូរពួកអ្នកប្រញាប់ប្រញាល់ទៅរកការរំលឹកដល់អល់ឡោះហើយចូរផ្អាកការជួញដូរការណ៍នោះគឺល្អជាងសម្រាប់ពួកអ្នកប្រសិនបើពួកអ្នកបានដឹង} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ជូមូអាហ៍ 62:9]។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ មានគុណលក្ខណ៖ដ៏ឧត្តមផុតកំពូល (អាល់ម៉ាសាលុលអាអ៍ឡា) ទ្រង់គឺខ្ពង់ខ្ពស់ជាងអ្វីៗទាំងអស់សមនឹងទទួលបានការសរសើរតម្កើងជាងអ្វីៗទាំងអស់ក្រៅពីទ្រង់សមស្របបំផុតនឹងគុណលក្ខណ៖ពេញលេញឥតខ្ចោះនិងឆ្ងាយស្រឡះបំផុតពីគុណលក្ខណ៖ខ្វះខាត។ វាមិនអាចទៅរួចឡើយដែលសត្តនិករមានគុណសម្បត្តិពេញលេញឥតខ្ចោះដោយគ្មានកំហុសខណ៖ដែលម្ចាស់បែរជាគ្មានគុណសម្បត្តិនោះ! ហើយនៅពេលដែលទ្រង់បញ្ជាខ្ញុំបម្រើរបស់ទ្រង់ឱ្យធ្វើអ្វីដែលល្អបំផុតនិងប្រសើរបំផុតនោះវារឹតតែមិនអាចទៅរួចដែលទ្រង់ផ្ទាល់ធ្វើអ្វីក្រៅពីអ្វីដែលល្អបំផុតនិងប្រសើរបំផុតនោះឡើយ! ពីព្រោះការធ្វើអ្វីដែលល្អបំផុតគឺជាគុណសម្បត្តិពេញលេញដែលគួរឱ្យសរសើរដូច្នេះទ្រង់សមនឹងទទួលបានការសរសើរនិងភាពពេញលេញឥតខ្ចោះជាងនរណាទាំងអស់។ អល់ឡោះ ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ {ហើយយើងបានកត់ត្រាជូនគាត់នៅលើផ្ទាំងក្តារនូវដំបូន្មានគ្រប់បែបយ៉ាងនិងការពន្យល់លម្អិតអំពីអ្វីៗទាំងអស់ដោយមានបន្ទូលថា៖ "ចូរអ្នកប្រកាន់ខ្ជាប់នូវវាដោយភាពរឹងមាំហើយចូរបញ្ជាប្រជាជនរបស់អ្នកឱ្យប្រកាន់យកនូវអ្វីដែលល្អបំផុតនៅក្នុងនោះ"} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់អាករ៉ាហ្វ 7:145]។ និងបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ {បណ្តាអ្នកដែលស្តាប់ពាក្យសំដីហើយដើរតាមពាក្យដែលល្អបំផុត} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ហ្សូមើរ 39:18]។ និង {ហើយចូរពួកអ្នកដើរតាមអ្វីដែលល្អបំផុតដែលត្រូវបានបញ្ចុះមកកាន់ពួកអ្នកពីម្ចាស់របស់ពួកអ្នក} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ហ្សូមើរ 39:55]។ និង {ហើយចូរពួកអ្នកធ្វើអំពើល្អដើម្បីឱ្យពួកអ្នកទទួលបានជោគជ័យ} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ហាហ្ជ 22:77]។ ហើយអល់ឡោះ ﷻ បានមានបន្ទូលក្នុងការសរសើរតម្កើងអង្គទ្រង់ថា៖ {ចូរអ្នកពោលថា៖ ឱអល់ឡោះជាម្ចាស់នៃអំណាចគ្រប់គ្រងទាំងអស់... នៅក្នុងកណ្តាប់ដៃរបស់ទ្រង់គឺមានរាល់សេចក្តីល្អ។ ពិតប្រាកដណាស់ទ្រង់មានអានុភាពលើអ្វីៗទាំងអស់} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់អ៊ីមរ៉ន 3:26]។ និងបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ {អល់ឡោះបានបញ្ចុះពាក្យសំដីដ៏ល្អបំផុត} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ហ្សូមើរ 39:23]—ដូច្នេះបន្ទូលរបស់ទ្រង់គឺជាបន្ទូលដ៏ល្អបំផុតលើសពាក្យទាំងអស់។ និង {ព្រះដែលបានធ្វើឱ្យល្អឥតខ្ចោះនូវរាល់អ្វីដែលទ្រង់បានបង្កើត} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់សាចដាស់ 32:7]—ដូច្នេះទ្រង់បានបង្កើតអ្វីៗទាំងអស់ឱ្យល្អឥតខ្ចោះ។ និង {ស្នាព្រះហស្តរបស់អល់ឡោះដែលបានរៀបចំអ្វីៗទាំងអស់យ៉ាងផ្ចិតផ្ចង់បំផុត} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ណាមល៍ 27:88]។ ទ្រង់ ﷻ គឺជាព្រះដ៏មហាមេត្តាមហាប្រណីមហាអភ័យទោសព្រះដ៏ស្រឡាញ់ពេញចិត្ត (អាល់វ៉ាឌូដ) ព្រះដ៏សប្បុរសព្រះដ៏រុងរឿង។ ទ្រង់គឺជាព្រះដ៏មានចិត្តទូលំទូលាយបំផុតដែលបានបង្រៀនដោយប៊ិចបង្រៀនមនុស្សលោកនូវអ្វីដែលគេមិនធ្លាប់ដឹង។ ទ្រង់គឺជាព្រះដ៏មហាមេត្តាប្រណីលើសអស់អ្នកមានមេត្តាទាំងឡាយនិងជាអ្នកផ្តល់ក្តីមេត្តាដ៏ល្អបំផុតដូចដែលព្យាការីអៃយូបបានបួងសួងថា៖ {ទុក្ខលំបាកបានប៉ះពាល់មកលើរូបទូលបង្គំហើយទ្រង់គឺជាព្រះដ៏មហាមេត្តាប្រណីលើសអស់អ្នកមានមេត្តាទាំងឡាយ} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់អាន់ប៊ីយ៉ា 21:83]។ អល់ឡោះ ﷻ បានមានបន្ទូលថា៖ {ហើយម្ចាស់របស់អ្នកបង្កើតនូវអ្វីដែលទ្រង់មានបំណងនិងជ្រើសរើសយកពួកគេគ្មានសិទ្ធិជ្រើសរើសឡើយ} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់កាសាស 28:68]។ ពាក្យ "ការជ្រើសរើស" (ឥខ៍ទិយ៉ារ) នៅក្នុងភាសាគម្ពីរ (សៀវភៅធំរបស់មូស្លីម)គម្ពីរគួរអានសំដៅលើការផ្តល់អាទិភាពការសម្រិតសម្រាំងនិងការជ្រើសរើសយកអ្វីដែលល្អបំផុត—ដូចបន្ទូលរបស់ទ្រង់ថា៖ {ហើយយើងបានជ្រើសរើសអ្នកដូច្នេះចូរអ្នកស្តាប់នូវអ្វីដែលត្រូវបានបញ្ចុះមក} [ស៊ូរ៉ាត់តាហា 20:13]។

ផ្នែកសង្ខេបបញ្ចប់គោលការណ៍គ្រឹះ។

...ហើយយើងបានសង្គ្រោះកូនចៅអ៊ីស្រ៉ាអែលឱ្យរួចផុតពីទារុណកម្មដ៏អាម៉ាស់... ហើយយើងបានជ្រើសរើសពួកគេដោយចំណេះដឹងឱ្យលើសលុបលើមនុស្សលោកទាំងអស់ [ស៊ូរ៉ាត់អាល់ឌូខាន 44:30-33]។ និង {ហើយមូសាបានជ្រើសរើសមនុស្សចិតសិបនាក់ពីប្រជាជនរបស់គាត់សម្រាប់ការណាត់ជួបរបស់យើង} [ស៊ូរ៉ាត់អាល់អាករ៉ាហ្វ 7:155]។ ហើយនៅក្នុងហាឌីស (ប្រសាសន៍របស់ព្យាការី)៖ "ពិតប្រាកដណាស់អល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)បានជ្រើសរើសថ្ងៃសុក្រក្នុងចំណោមថ្ងៃទាំងអស់ជ្រើសរើសខែរ៉ាម៉ាដានក្នុងចំណោមខែទាំងអស់ជ្រើសរើសរាត្រីឡៃឡាតុលក័ដ្រក្នុងចំណោមរាត្រីទាំងអស់និងជ្រើសរើសពេលវេលាថ្វាយបង្គំក្នុងចំណោមម៉ោងពេលទាំងអស់"។ ផ្នែកសង្ខេប៖ ស្ហៃ (សូមអល់ឡោះមេត្តាប្រោសប្រណីដល់គាត់) បានមានប្រសាសន៍នៅចុងបញ្ចប់នៃផ្នែកនេះក្នុងគោលការណ៍គ្រឹះនេះថា៖ ការបញ្ជាក់អំពីធាតុពិតនៃឆន្ទ៖របស់អល់ឡោះ៖ នៅពេលដែលទ្រង់ ﷻ មានបំណងបង្កើតអ្វីមួយការបង្កើតកើតឡើងភ្លាមៗបន្ទាប់ពីឆន្ទ៖របស់ទ្រង់ហើយសត្តនិករកើតមានឡើងភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការបង្កើតរបស់ទ្រង់ដូចដែលទ្រង់បានមានបន្ទូលថា៖ {ពិតប្រាកដណាស់បទបញ្ជារបស់ទ្រង់នៅពេលដែលទ្រង់មានបំណងលើកិច្ចការអ្វីមួយគឺទ្រង់គ្រាន់តែមានបន្ទូលទៅកាន់វាថា "ចូរមានឡើង" នោះវាក៏មានឡើងភ្លាម} [ស៊ូរ៉ាត់យ៉ាស៊ីន 36:82]។ បណ្តាសាហាវ៉ាហ្កោះ (សិស្ស) របស់រ៉សូល (អ្នកនាំសារពីព្រះ)របស់អល់ឡោះ ﷺ បានយល់ដឹងអំពីរឿងនេះយ៉ាងច្បាស់ហើយបានពន្យល់ប្រាប់ដល់មនុស្សលោក៖ ពួកគេដឹងថាការកើតឡើងនៃព្រឹត្តិការណ៍ប្រចាំថ្ងៃជាក់ស្តែងដែលគេមើលឃើញគឺជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ថាសកលលោកគឺជាវត្ថុដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងហើយវាមានម្ចាស់មួយដែលបានបង្កើតវានិងបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍ផ្លាស់ប្តូរជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងនោះ។ អាល់ហាសានអាល់បាស្រ៊ីបាននិទានថាបណ្តាសាហាវ៉ាហ្កោះតែងតែពោលថា៖ "រាល់ការសរសើរតម្កើងគឺចំពោះអល់ឡោះជាព្រះដ៏មហាសប្បុរសដែលប្រសិនបើទ្រង់ធ្វើឱ្យសកលលោកនេះនៅថេរដដែលជារៀងរហូតដោយគ្មានការផ្លាស់ប្តូរទេនោះអ្នកដែលសង្ស័យចំពោះអល់ឡោះមុខជានិយាយថា៖ 'ប្រសិនបើសកលលោកនេះមានម្ចាស់បង្កើតទ្រង់មុខជានឹងបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីៗនៅក្នុងនោះជាមិនខាន!' ប៉ុន្តែអល់ឡោះពិតជាបានបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីៗនៅក្នុងនោះតាមរយ៖ភស្តុតាងជាក់ស្តែងដែលពួកអ្នកមើលឃើញ៖ ទ្រង់បាននាំមកនូវពន្លឺបំភ្លឺពេញជើងមេឃទាំងសងខាងដោយបង្កើតឱ្យមានការស្វែងរករបរចិញ្ចឹមជីវិតនិងព្រះអាទិត្យដ៏ភ្លឺចិញ្ចាច; បន្ទាប់មកនៅពេលដែលទ្រង់មានបំណងទ្រង់ក៏ដកយកពន្លឺនោះចេញហើយនាំមកនូវភាពងងឹតគ្របដណ្តប់ពេញផ្ទៃមេឃដោយបង្កើតឱ្យមានការសម្រាកផ្អាកផ្កាយរណបនិងព្រះចន្ទដ៏ភ្លឺថ្លា។ ហើយនៅពេលដែលទ្រង់មានបំណងទ្រង់បង្កើតពពកដែលនាំមកនូវទឹកភ្លៀងផ្លេកបន្ទោរផ្គរលាន់និងរន្ទះបាញ់; ហើយនៅពេលដែលទ្រង់មានបំណងទ្រង់ក៏បង្វែរវាចេញទៅវិញ។ ហើយនៅពេលដែលទ្រង់មានបំណងទ្រង់នាំមកនូវភាពត្រជាក់ញ័រញាក់ដល់មនុស្សលោក; ហើយនៅពេលដែលទ្រង់មានបំណងទ្រង់ដកភាពត្រជាក់ចេញហើយនាំមកនូវកម្តៅក្តៅហួតហែងដល់មនុស្សលោកដើម្បីឱ្យមនុស្សលោកដឹងថាសកលលោកនេះមានម្ចាស់មួយដែលគ្រប់គ្រងនិងចាត់ចែងវាតាមរយ៖ភស្តុតាងជាក់ស្តែងដែលពួកគេមើលឃើញ! ដូចគ្នានេះដែរនៅពេលដែលទ្រង់មានបំណងទ្រង់នឹងបញ្ចប់លោកិយនេះហើយនាំមកនូវលោកខាងមុខ!" គោលបំណងគឺថាអល់ឡោះ ﷻ បង្កើតអ្វីៗដោយឆន្ទ៖និងការជ្រើសរើសរបស់ទ្រង់ហើយទ្រង់តែងតែជ្រើសរើសយកអ្វីដែលល្អបំផុតហើយឆន្ទ៖របស់ទ្រង់តែងតែជ្រើសរើសយកជម្រើសដែលប្រសើរបំផុតល្អបំផុតនិងស័ក្តិសមបំផុត។ នេះហើយគឺជាធាតុពិតនៃឆន្ទ៖របស់អល់ឡោះ! ទាក់ទងនឹងពាក្យសំដីដ៏ល្បីល្បាញដែលត្រូវបានលើកឡើងពីអាល់ហ្គាហ្សាឡីដែលបាននិយាយថា៖ "នៅក្នុងដែននៃលទ្ធភាពគឺគ្មានអ្វីដែលអស្ចារ្យជាងពិភពលោកនេះឡើយ (ឡៃសាហ្វីលឥមខានអាប់ដាអ៊ូមីនហាហ៊្សាលអាឡាំ)"៖ ប្រសិនបើយល់ក្នុងន័យថាអល់ឡោះមានអានុភាពបង្កើតពិភពលោកដទៃទៀតរាប់មិនអស់នោះគឺពិតជាគ្មានការសង្ស័យឡើយពីព្រោះអានុភាពរបស់ទ្រង់គឺគ្មានដែនកំណត់។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើយល់ក្នុងន័យថាអ្វីដែលទ្រង់បានបង្កើតជាក់ស្តែងនេះគឺជាអ្វីដែលល្អបំផុតពេញលេញឥតខ្ចោះបំផុតនិងពោរពេញដោយប្រាជ្ញាញាណបំផុតក្នុងចំណោមជម្រើសទាំងអស់នោះគឺជាសច្ចធម៌ដ៏ត្រឹមត្រូវហើយវាជាការសរសើរតម្កើងទ្រង់ចំពោះសេចក្តីសប្បុរសព្រះគុណនិងប្រាជ្ញាញាណដ៏ធំធេងគ្មានព្រំដែនរបស់ទ្រង់។ ទ្រង់គឺជាព្រះដ៏មានសេចក្តីសប្បុរសបំផុតហើយគ្មាននរណាអាចស្រមើស្រមៃឃើញអ្នកដែលមានសេចក្តីសប្បុរសជាងទ្រង់ឡើយ! ទ្រង់គឺខ្ពង់ខ្ពស់ផុតស្រឡះពីអ្វីដែលពួកអយុត្តិធម៌បានពោល! ចប់សន្ធិសញ្ញាទី ៨ ដោយបរិបូណ៌ហើយរាល់ការសរសើរតម្កើងគឺចំពោះអល់ឡោះជាម្ចាស់គ្រប់គ្រងពិភពលោកទាំងមូលនិងសូមអល់ឡោះប្រទានពរជ័យនិងសន្តិភាពយ៉ាងបរិបូណ៌ដល់ព្យាការីមូហាំម៉ាត់ (ﷺ) ក្រុមគ្រួសាររបស់លោកនិងបណ្តាសាហាវ៉ាហ្កោះទាំងអស់គ្នា។

សន្ធិសញ្ញាស្តីពីការចូលឋានសួគ៌៖ តើមនុស្សម្នាក់អាចចូលឋានសួគ៌ដោយសារការប្រព្រឹត្តរបស់គេឬមួយក៏ផ្ទុយនឹងប្រសាសន៍របស់ព្យាការី ﷺ ដែលថា "គ្មាននរណាម្នាក់ចូលឋានសួគ៌ដោយសារការប្រព្រឹត្តរបស់គេឡើយ"? ដោយស្ហៃឃុលឥស្លាមអាហ៍ម៉ាដអ៊ីប៊ិនតៃមីយ៉ាស់ (សូមអល់ឡោះ (ព្រះអល់ឡោះ)មេត្តាប្រោសប្រណីដល់គាត់)។